text:
# Lubartów Słowackiego
Lubartów Słowackiego – kolejowy przystanek osobowy w Lubartowie, w województwie lubelskim, położony w km 79,668 na linii kolejowej nr 30.

## Historia
W ramach rewitalizacji linii kolejowej nr 30 utworzony jako dodatkowy przystanek dla pociągów PolRegio na trasie Lubartów – Lublin w celu ułatwienia mieszkańcom dostępu z centrum miasta. Od 30 września 2013 roku do przystanku kursują pociągi relacji Parczew – Lublin, a od 28 czerwca 2024 Łuków – Lublin.
Peron ma długość 100 m i wysokość 550 mm.

## Ruch pasażerski
Dobowa wymiana pasażerska oraz miejsce w rankingu ogólnopolskim:
| Rok  | Ilość pasażerów | Miejsce w Polsce |
| ---- | --------------- | ---------------- |
| 2017 | 20-49           | 1521             |
| 2018 | 20-49           | 1509             |
| 2019 | 20-49           | 1544             |
| 2020 | 20-49           | 1646             |
| 2021 | 20-49           | 1653             |
| 2022 | 50-99           | 1616             |
| 2023 | 50-99           | 1545             |
| 2024 |                 |                  |

title: Lubartów Słowackiego

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Lubartów Słowackiego
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    = Lubartów Słowackiego - przystanek kolejowy (woj. lubelskie).jpg
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = lubelskie
 |miejscowość                = [[Lubartów]]
 |lokalizacja                = [[Roczniaki]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.openstreetmap.org/#map=17/51.47427/22.60483 | tytuł = OpenStreetMap | język = pl | data dostępu = 2020-08-10}}</ref>
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              = 2013-09-30
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     = [[przystanek osobowy]]
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 1
 |liczba krawędzi peronowych = 1
 |kasy                       = {{Nie}}
 |linie kolejowe             = {{LK-linia|30}} [[Łuków (stacja kolejowa)|Łuków]] – [[Lublin Północny]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Lubartów
 |współrzędne                = 51°28′23″N 22°36′20″E
 |commons                    = Category:Lubartów Słowackiego
 |www                        =
}}
'''Lubartów Słowackiego''' – kolejowy [[przystanek osobowy]] w [[Lubartów|Lubartowie]], w [[Województwo lubelskie|województwie lubelskim]], położony w km 79,668 na [[Linia kolejowa nr 30|linii kolejowej nr 30]].

== Historia ==
W ramach rewitalizacji linii kolejowej nr 30 utworzony jako dodatkowy przystanek dla pociągów [[Polregio|PolRegio]] na trasie [[Lubartów]] – [[Lublin]] w celu ułatwienia mieszkańcom dostępu z centrum miasta. Od 30 września 2013 roku do przystanku kursują pociągi relacji Parczew – Lublin<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.przewozyregionalne.pl/jedziemy-do-parczewa-za-6zl|tytuł=Jedziemy do Parczewa za 6 zł|autor=|data dostępu=2013-10-30|opublikowany=Przewozy Regionalne|język=pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Po 13 latach pociągi wróciły do Parczewa |data = 2013-10-01 |data dostępu = 2025-03-28 |opublikowany = Grzegorz Iwanek |url = https://grzegorziwanek.wordpress.com/2013/10/01/po-13-latach-pociagi-wrocily-do-parczewa/}}</ref>, a od 28 czerwca 2024 Łuków – Lublin<ref>{{Cytuj |tytuł = Będzie lepszy dostęp do kolei między Łukowem a Lublinem |data = 2024-01-03 |data dostępu = 2025-03-28 |opublikowany = PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. |url = https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/bedzie-lepszy-dostep-do-kolei-miedzy-lukowem-a-lublinem-9447 |język = en}}</ref>.

Peron ma długość 100 m i wysokość 550 mm.

== Ruch pasażerski ==
'''Dobowa wymiana pasażerska oraz miejsce w rankingu ogólnopolskim:'''
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! Rok
! Ilość pasażerów<ref name="utk23">{{Cytuj stronę|url=https://dane.utk.gov.pl/download/7/85303/Wymianapasazerskawrazzrankingiemnastrone2022.xlsx|tytuł=Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2022|autor=Urząd Transportu Kolejowego|data=|data dostępu=2023-09-17|opublikowany=|język=}}</ref><ref name="roz">{{cytuj stronę|url=https://utk.gov.pl/pl/aktualnosci/14537,Najwieksze-i-najmniejsze-stacje-w-Polsce.html|tytuł=Największe i najmniejsze stacje w Polsce|nazwisko=|imię=|data dostępu=2019-12-18|praca=utk.gov.pl}}</ref>
!Miejsce w Polsce<ref>{{Cytuj |autor = Urząd Transportu Kolejowego |tytuł = Wymiana pasażerska 2023 |data = 2024-11-01 |data dostępu = 2025-02-22 |opublikowany = dane.utk.gov.pl |url = https://dane.utk.gov.pl/sts/przewozy-pasazerskie/wymiana-pasazerska-na-s/21440,Przewozy-pasazerskie.html}}</ref>
|-
| 2017
| 20-49
|1521
|-
|2018
|20-49
|style="background: #ddffdd|1509
|-
|2019
|20-49
|1544
|-
|2020
|20-49
|1646
|-
|2021
|20-49
|1653
|-
| 2022
| 50-99
|1616
|-
|2023
|50-99
|1545
|-
|2024
|
|
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==

* {{Atlaskolejowy.pl|stacja|4319|Lubartów Słowackiego|lubelskie}}

{{stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja       = Lubartów Słowackiego
|linia        = {{LK-linia|30}} [[Łuków (stacja kolejowa)|Łuków]] – [[Lublin Północny]]
|kilometr     = 79,668
|poprzedni    = [[Pałecznica (przystanek kolejowy)|Pałecznica]]
|poprzedni_km = 4,408
|następny     = [[Lubartów Lipowa]]
|następny_km  = 1,248
|poprzedni_typ=KHSTl|następny_typ=KHSTr|typ=HST}}

{{Transport kolejowy w powiecie lubartowskim}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Lubartowie]]
[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Polsce oddane do użytku w 2013]]

title: Lubartów Słowackiego

Województwo: lubelskie

Miejscowość: Lubartów

Lokalizacja: Roczniaki

Rodzaj: przystanek osobowy

Kasy: N


text:
# Saładdin Kiazimow
Saładdin Isajewicz Kiazimow (ros. Салахаддин Иса оглы Кязимов; ur. 22 grudnia 1920 we wsi Kass w rejonie Zaqatala, zm. 2 lipca 1978 w Baku) – radziecki wojskowy, kapitan Armii Czerwonej, generał major milicji, Bohater Związku Radzieckiego (1943).

## Życiorys
Pochodził z cachurskiej rodziny nauczycielskiej. Ukończył studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Azerbejdżańskiego Instytutu Pedagogicznego w Baku, od 1941 służył w Armii Czerwonej. W 1942 skończył przyśpieszony kurs szkoły artylerii w Tbilisi, od 1943 należał do WKP(b), od kwietnia 1942 uczestniczył w wojnie z Niemcami. Brał udział w bitwie pod Kurskiem, po której został odznaczony za waleczność. Później uczestniczył w forsowaniu Desny, Dniepru i Prypeci w nocy na 22 września 1943 w rejonie czernihowskim, gdzie jako dowódca baterii 62 pułku artylerii 8 Dywizji Piechoty 13 Armii Frontu Centralnego zniszczył stanowiska ogniowe przeciwnika i umożliwił wykonanie zadanie bojowego. Następnego dnia z baterią przeprawił się przez Dniepr i brał udział w walkach o przyczółek w rejonie wsi Wierchnije Żary w rejonie brahińskim. Na początku 1944 został dowódcą dywizjonu, brał udział w walkach w Polsce i Czechosłowacji. Ostatniego dna wojny, 9 maja 1945 został ranny w rejonie Pragi i trafił do szpitala. Po wojnie służył w Wojska Wewnętrznych podległych MWD, w latach 1956–1960 był szefem sztabu dywizji ochrony konwojowej Wojsk Wewnętrznych MWD, otrzymał stopień generała majora milicji. Został zastępcą ministra spraw wewnętrznych Azerbejdżańskiej SRR. 2 lipca 1978 podczas wykonywania obowiązków służbowych został zastrzelony wraz z ministrem spraw wewnętrznych Azerbejdżańskiej SRR Arifem Heydarovem (w jego gabinecie) i innym pracownikiem MWD tej republiki.

## Odznaczenia
- Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (16 października 1943)
- Order Lenina (16 października 1943)
- Order Czerwonego Sztandaru (14 maja 1943)
- Order Aleksandra Newskiego (10 czerwca 1945)
- Order Czerwonej Gwiazdy (30 grudnia 1956)
- Medal „Za zasługi bojowe”
- Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina”
- Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
- Medal „Za obronę Moskwy”
- Medal „Za wyzwolenie Warszawy”
- Medal „Za wyzwolenie Pragi”
- Medal „Za zdobycie Berlina”

wikiname: plwiki

title: Saładdin Kiazimow

in_language: pl

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Saładdin Kiazimow
 |imię i nazwisko org = Салахаддин Иса оглы Кязимов
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     =
 |stopień             = [[generał major milicji]]
 |data urodzenia      = [[22 grudnia]] [[1920]]
 |miejsce urodzenia   = [[Kass]], [[rejon Zaqatala]]
 |data śmierci        = [[2 lipca]] [[1978]]
 |miejsce śmierci     = [[Baku]]
 |lata służby         = 1941–1945
(Armia Czerwona)
1945–1978
(Wojska Wewnętrzne)
 |siły zbrojne        = [[Plik:Red star.svg|20px]] [[Armia Czerwona]]
[[Wojska Wewnętrzne]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[II wojna światowa]]
* [[bitwa na łuku kurskim]]
* [[bitwa o Dniepr]]
* [[operacja praska]]
 |późniejsza praca    = pracownik Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Azerbejdżańskiej SRR
 |odznaczenia         = {{order|BZR||20}}
{{order|OL (ZSRR)}} {{order|OCzSz}} {{order|SU-OAN}} {{order|OCzG}} {{order|OCzG}} {{order|SU-MBZ}} {{order|SU-M100UL}} {{order|SU-MOM}} {{order|SU-MZNWWO}} {{order|SU-M20ZWWO}} {{order|SU-MZB}} {{order|SU-MWW}} {{order|SU-MZWP}} {{order|SU-M30RAMW}} {{order|SU-M40SZ}} {{order|SU-M50SZ}} {{order|SU-MzNS|1}}
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
'''Saładdin Isajewicz Kiazimow''' ({{w języku|ru|Салахаддин Иса оглы Кязимов}}; ur. [[22 grudnia]] [[1920]] we wsi Kass w [[rejon Zaqatala|rejonie Zaqatala]], zm. [[2 lipca]] [[1978]] w [[Baku]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] wojskowy, kapitan [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]], [[generał major milicji]], [[Bohater Związku Radzieckiego]] (1943).

== Życiorys ==
Pochodził z [[Cachurzy|cachurskiej]] rodziny nauczycielskiej. Ukończył studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Azerbejdżańskiego Instytutu Pedagogicznego w Baku, od 1941 służył w Armii Czerwonej. W 1942 skończył przyśpieszony kurs szkoły artylerii w [[Tbilisi]], od 1943 należał do [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|WKP(b)]], od kwietnia 1942 uczestniczył w [[front wschodni (II wojna światowa)|wojnie z Niemcami]]. Brał udział w [[Bitwa na łuku kurskim|bitwie pod Kurskiem]], po której został odznaczony za waleczność. Później uczestniczył w forsowaniu [[Desna (rzeka)|Desny]], [[Dniepr]]u i [[Prypeć (rzeka)|Prypeci]] w nocy na 22 września 1943 w [[rejon czernihowski|rejonie czernihowskim]], gdzie jako dowódca baterii 62 pułku artylerii 8 Dywizji Piechoty [[13 Armia (ZSRR)|13 Armii]] [[Front Centralny|Frontu Centralnego]] zniszczył stanowiska ogniowe przeciwnika i umożliwił wykonanie zadanie bojowego. Następnego dnia z baterią [[bitwa o Dniepr|przeprawił się przez Dniepr]] i brał udział w walkach o przyczółek w rejonie wsi Wierchnije Żary w [[rejon brahiński|rejonie brahińskim]]. Na początku 1944 został dowódcą dywizjonu, brał udział w walkach w [[II Rzeczpospolita|Polsce]] i [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]]. Ostatniego dna wojny, 9 maja 1945 został ranny [[operacja praska|w rejonie Pragi]] i trafił do szpitala. Po wojnie służył w Wojska Wewnętrznych podległych [[Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ZSRR|MWD]], w latach 1956–1960 był szefem sztabu dywizji ochrony konwojowej Wojsk Wewnętrznych MWD, otrzymał stopień generała majora milicji. Został zastępcą ministra spraw wewnętrznych [[Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka|Azerbejdżańskiej SRR]]. 2 lipca 1978 podczas wykonywania obowiązków służbowych został zastrzelony wraz z ministrem spraw wewnętrznych Azerbejdżańskiej SRR [[Arif Heydarov|Arifem Heydarovem]] (w jego gabinecie) i innym pracownikiem MWD tej republiki.

== Odznaczenia ==
* [[Złota Gwiazda]] Bohatera Związku Radzieckiego (16 października 1943)
* [[Order Lenina]] (16 października 1943)
* [[Order Czerwonego Sztandaru]] (14 maja 1943)
* [[Order Aleksandra Newskiego (ZSRR)|Order Aleksandra Newskiego]] (10 czerwca 1945)
* [[Order Czerwonej Gwiazdy]] (30 grudnia 1956)
* [[Medal „Za zasługi bojowe”]]
* [[Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina”]]
* [[Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]
* [[Medal „Za obronę Moskwy”]]
* [[Medal „Za wyzwolenie Warszawy”]]
* [[Medal „Za wyzwolenie Pragi”]]
* [[Medal „Za zdobycie Berlina”]]

== Bibliografia ==
* [http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=505 Кязимов Салахаддин Иса оглы] (ros.) Biogram na stronie warheroes.ru [dostęp 2018-10-19]

{{SORTUJ:Kiazimow, Saładdin}}
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina]]
[[Kategoria:Dagestańscy Bohaterowie Związku Radzieckiego]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za nienaganną służbę”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi bojowe”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Aleksandra Newskiego (Związek Radziecki)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy]]
[[Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1920]]
[[Kategoria:Zmarli w 1978]]
[[Kategoria:Ofiary zabójstw w Związku Radzieckim]]
[[Kategoria:Ofiary zabójstw w Azerbejdżanie]]

title: Saładdin KiazimowСалахаддин Иса оглы Кязимов

Data i miejsce urodzenia: 22 grudnia 1920 · Kass, rejon Zaqatala

Data i miejsce śmierci: 2 lipca 1978 · Baku

Lata służby: 1941–1945 · (Armia Czerwona) · 1945–1978 · (Wojska Wewnętrzne)

Siły zbrojne: Armia Czerwona · Wojska Wewnętrzne

Główne wojny i bitwy: II wojna światowa - bitwa na łuku kurskim - bitwa o Dniepr - operacja praska


text:
# Plan Sachsa-Liptona
Plan Sachsa-Liptona – program Jeffreya Sachsa i Davida Liptona przedstawiony Senackiej Komisji Gospodarczej latem 1989 r.
Stanowił on plan transformacji polskiej gospodarki w gospodarkę rynkową poprzez jej szybką i radykalną liberalizację. Kluczem do stabilizacji miało być zlikwidowanie deficytu budżetowego i kontrola kredytu. Deficyt budżetowy miał zostać zredukowany przez eliminację bezsensownych gospodarczo inwestycji oraz zmniejszenie obciążenia płatnościami długu zagranicznego. Zrealizowany przez ówczesnego wicepremiera i ministra finansów w rządzie Tadeusza Mazowieckiego Leszka Balcerowicza i skupioną wokół niego grupą ekspertów, m.in. dr Stanisława Gomułkę, dr Stefana Kawalca oraz dr Wojciecha Misiąga pod popularną nazwą Plan Balcerowicza.

## Szczegółowy scenariusz

### Realizacja programu: posunięcia natychmiastowe
- Wprowadzenie i utrzymanie jednolitego kursu wymiany złotego, z ostrą dewaluacją aktualnego kursu oficjalnego (w czasie wykładu prof. Sachs mówił o kursie 4–5 tys. zł/USD). Po przeprowadzonej dewaluacji należy kontynuować politykę budżetową i finansową utrzymującą stabilność oficjalnego kursu i niedopuszczającą do powstania różnicy kursu oficjalnego i rynkowego.
- Zniesienie wszelkich ograniczeń w obrocie dewizami – mogą się nim zajmować osoby prywatne, przedsiębiorstwa i instytucje finansowe, bez obowiązku odsprzedaży dewiz państwu.
- Zlikwidowanie wszelkich rodzajów pozwoleń na prowadzenie eksportu i importu przedsiębiorstw.
- Wprowadzenie niskiego stałego podatku importowego (20 proc. wartości).
- Wprowadzenie specjalnego podatku od nadzwyczajnych (eksportowych) zysków przemysłu węglowego, kompensującego ostry wzrost krajowych cen węgla.
- Zniesienie kontroli cen.
- Zniesienie wszelkich dopłat z budżetu państwa.
- Przeznaczenie 1/2 do 3/4 oszczędności z dopłat dla zwiększenia płac.
- Zlikwidowanie nadmiernego podatku od płac w przedsiębiorstwach.
- Zlikwidowanie wszystkich preferencyjnych kredytów banku centralnego, z wyjątkiem budownictwa mieszkaniowego.
- Podniesienie oprocentowania udzielonych kredytów powyżej poziomu inflacji.
- Ostre ograniczenie kredytów na inwestycje rządowe, szczególnie dla gałęzi przynoszących straty.
- Rozpoczęcie formalnych rokowań z MFW i Bankiem Światowym w sprawie finansowego wsparcia programu gospodarczego.
- Powiadomienie banków komercyjnych o konieczności wynegocjowania redukcji zadłużenia zgodnego z planem Brady’ego i prośba o udzielenie kredytów pomostowych umożliwiających spłaty zobowiązań przypadające w następnych 12 miesiącach.
- Zawieszenie wszelkich płatności bankom komercyjnym do czasu udzielenia kredytów pomostowych.
- Zawiadomienie Klubu Paryskiego (kredytodawcy oficjalni) i konieczności uzgodnienia nowych warunków spłaty odsetek i kapitału w najbliższych trzech latach.
- Zażądanie ulg w spłacie zadłużenia w krajach RWPG.

### Realizacja programu: miesiące 1–3
- Stworzenie systemu reprywatyzacji niewielkich przedsiębiorstw (np. sklepy, restauracje).
- Rozpoczęcie pracy przez Komisję Antymonopolową i Komisję Uczciwej Konkurencji.
- Uchwalenie niskich i stałych (nie progresywnych) podatków dla ludności i przedsiębiorstw.
- Przedstawienie ustawy o wyeliminowaniu ograniczeń w inwestycjach zagranicznych.
- Rozpoczęcie udziału samorządów robotniczych w zarządzaniu finansowym wielkich przedsiębiorstw państwowych.
- Ustalenie, że pożyczki nadzwyczajne mogą być udzielane przedsiębiorstwom tylko dla zapewnienia wypłat wynagrodzeń. Dla przedsiębiorstw korzystających z tego dofinansowania będą zawieszone kredyty inwestycyjne.
- Utrzymanie wysokich realnych kosztów kredytu dla wsparcia stabilności cen i kursu wymiany.
- Stworzenie rynku kredytów krótkoterminowych udzielanych nawzajem przez przedsiębiorstwa.
- Podpisanie listu intencji z MFW w sprawie trzyletniego Rozszerzonego Porozumienia (Extended Agreement).
- Podpisanie z Bankiem Światowym programu dla Kredytu Dostosowania Strukturalnego.
- Otwarcie biur miejscowych przedstawicieli MFW i Banku Światowego.

### Realizacja programu: miesiące 3–12
- Rozpoczęcie prac legislacyjnych nad reformą podatków (zastąpienie podatku obrotowego podatkiem od wartości dodanej i stworzenie niskiego podatku dochodowego).
- Zgoda na zakładanie nowych banków prywatnych.
- Wzmocnienie systemu zbierania podatków i prośba do MFW i Banku Światowego o pomoc techniczną w usprawnieniu systemu podatkowego.
- Stworzenie nadzoru bankowego dla formułowania i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących operacji banków.
- Wprowadzenie ustawodawstwa ułatwiającego i wspomagającego prywatyzację, zakładanie spółek akcyjnych i joint ventures.
- Podpisanie nowego porozumienia z Klubem Paryskim.
- Otrzymanie nowych kredytów z poszczególnych państw (w szczególności kredytów uzupełniających kredyty MFW i Banku Światowego z Japonii).
- Negocjacje ze Wspólnotą Europejską w sprawie dostępu do rynków zachodnioeuropejskich.

### Realizacja programu: drugi rok i lata dalsze
- Stworzenie giełdy.
- Stworzenie dodatkowych elementów krajowego rynku kapitałowego (np. pożyczki międzybankowe, rynek pożyczek krótkoterminowych).
- Zawarcie ostatecznego porozumienia w sprawie redukcji długu (w ramach planu Brady’ego) z bankami komercyjnymi.
- Wprowadzenie programu prywatyzacji.
- Dzielenie przedsiębiorstw państwowych przez Komisję Antymonopolową.
- Likwidacja nierentownych przedsiębiorstw państwowych.

title: Plan Sachsa-Liptona

wikitext:
'''Plan Sachsa-Liptona''' – program [[Jeffrey Sachs|Jeffreya Sachsa]] i [[David Lipton|Davida Liptona]] przedstawiony [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senackiej]] Komisji Gospodarczej latem 1989 r.

Stanowił on plan transformacji [[Gospodarka Polski|polskiej gospodarki]] w [[gospodarka rynkowa|gospodarkę rynkową]] poprzez jej szybką i radykalną liberalizację<ref>[https://www.forbes.pl/przywodztwo/jak-rodzila-sie-gospodarka-wolnorynkowa-w-polsce/5s6mnq6 Plan z Balcerowiczem Plan z Balcerowiczem].</ref>. Kluczem do stabilizacji miało być zlikwidowanie [[deficyt budżetowy|deficytu budżetowego]] i kontrola kredytu. [[Deficyt budżetowy]] miał zostać zredukowany przez eliminację bezsensownych gospodarczo inwestycji oraz zmniejszenie obciążenia płatnościami [[zadłużenie zagraniczne PRL|długu zagranicznego]]. Zrealizowany przez ówczesnego [[Wiceprezes Rady Ministrów|wicepremiera]] i ministra finansów w [[Rząd Tadeusza Mazowieckiego|rządzie Tadeusza Mazowieckiego]] [[Leszek Balcerowicz|Leszka Balcerowicza]] i skupioną wokół niego grupą ekspertów, m.in. dr [[Stanisław Gomułka|Stanisława Gomułkę]], dr [[Stefan Kawalec|Stefana Kawalca]] oraz dr [[Wojciech Misiąg|Wojciecha Misiąga]] pod popularną nazwą [[Plan Balcerowicza]]<ref>W opublikowanym w 2006 roku polskim tłumaczeniu książki J. Sachsa ''Koniec walki z nędzą'' (J. Sachs, ''Koniec walki z nędzą. Zadania dla naszego pokolenia'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006), przedstawia on szczegółowo okoliczności powstania ostatecznej wersji planu, potwierdzając informacje G. Sorosa. Otóż to również przedstawiciel komunistycznego rządu M. Rakowskiego w Waszyngtonie [[Krzysztof Krowacki]] zwrócił się do niego w imieniu tego rządu o opracowanie projektu reform, wzorowanych na reformie „szokowej” w Boliwii – ''Nauki płynące ze stabilizacji i umorzenia zadłużenia w Ameryce Łacińskiej – pisze J. Sachs – naprawdę okazały się przydatne dla Polski, na co miał nadzieję Krzysztof Krowacki, kiedy po raz pierwszy przyszedł do mnie na Uniwersytet Harvarda w styczniu 1989 roku.''</ref>.

== Szczegółowy scenariusz ==
=== Realizacja programu: posunięcia natychmiastowe ===
* Wprowadzenie i utrzymanie jednolitego kursu wymiany [[złoty|złotego]], z ostrą dewaluacją aktualnego kursu oficjalnego (w czasie wykładu prof. [[Jeffrey Sachs|Sachs]] mówił o kursie 4–5 tys. zł/[[Dolar amerykański|USD]]). Po przeprowadzonej [[dewaluacja|dewaluacji]] należy kontynuować politykę budżetową i finansową utrzymującą stabilność oficjalnego kursu i niedopuszczającą do powstania różnicy kursu oficjalnego i rynkowego.
* Zniesienie wszelkich ograniczeń w obrocie dewizami – mogą się nim zajmować osoby prywatne, przedsiębiorstwa i instytucje finansowe, bez obowiązku odsprzedaży dewiz państwu.
* Zlikwidowanie wszelkich rodzajów pozwoleń na prowadzenie [[eksport]]u i [[import]]u przedsiębiorstw.
* Wprowadzenie niskiego stałego podatku importowego (20 proc. wartości).
* Wprowadzenie specjalnego podatku od nadzwyczajnych (eksportowych) zysków przemysłu węglowego, kompensującego ostry wzrost krajowych cen węgla.
* Zniesienie kontroli cen.
* Zniesienie wszelkich dopłat z budżetu państwa.
* Przeznaczenie 1/2 do 3/4 oszczędności z dopłat dla zwiększenia płac.
* Zlikwidowanie nadmiernego podatku od płac w przedsiębiorstwach.
* Zlikwidowanie wszystkich preferencyjnych kredytów banku centralnego, z wyjątkiem budownictwa mieszkaniowego.
* Podniesienie oprocentowania udzielonych kredytów powyżej poziomu [[inflacja|inflacji]].
* Ostre ograniczenie kredytów na inwestycje rządowe, szczególnie dla gałęzi przynoszących straty.
* Rozpoczęcie formalnych rokowań z [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|MFW]] i [[Bank Światowy|Bankiem Światowym]] w sprawie finansowego wsparcia programu gospodarczego.
* Powiadomienie banków komercyjnych o konieczności wynegocjowania redukcji zadłużenia zgodnego z [[obligacje Brady’ego|planem Brady’ego]] i prośba o udzielenie kredytów pomostowych umożliwiających spłaty zobowiązań przypadające w następnych 12 miesiącach.
* Zawieszenie wszelkich płatności bankom komercyjnym do czasu udzielenia kredytów pomostowych.
* Zawiadomienie [[Klub Paryski|Klubu Paryskiego]] (kredytodawcy oficjalni) i konieczności uzgodnienia nowych warunków spłaty odsetek i kapitału w najbliższych trzech latach.
* Zażądanie ulg w spłacie zadłużenia w krajach [[Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej|RWPG]].

=== Realizacja programu: miesiące 1–3 ===
* Stworzenie systemu [[Reprywatyzacja w Polsce|reprywatyzacji]] niewielkich przedsiębiorstw (np. sklepy, restauracje).
* Rozpoczęcie pracy przez Komisję Antymonopolową i Komisję Uczciwej Konkurencji.
* Uchwalenie niskich i stałych (nie progresywnych) podatków dla ludności i przedsiębiorstw.
* Przedstawienie ustawy o wyeliminowaniu ograniczeń w inwestycjach zagranicznych.
* Rozpoczęcie udziału samorządów robotniczych w zarządzaniu finansowym wielkich przedsiębiorstw państwowych.
* Ustalenie, że pożyczki nadzwyczajne mogą być udzielane przedsiębiorstwom tylko dla zapewnienia wypłat wynagrodzeń. Dla przedsiębiorstw korzystających z tego dofinansowania będą zawieszone kredyty inwestycyjne.
* Utrzymanie wysokich realnych kosztów kredytu dla wsparcia stabilności cen i kursu wymiany.
* Stworzenie rynku kredytów krótkoterminowych udzielanych nawzajem przez przedsiębiorstwa.
* Podpisanie listu intencji z [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|MFW]] w sprawie trzyletniego Rozszerzonego Porozumienia (''Extended Agreement'').
* Podpisanie z [[Bank Światowy|Bankiem Światowym]] programu dla Kredytu Dostosowania Strukturalnego.
* Otwarcie biur miejscowych przedstawicieli [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|MFW]] i [[Bank Światowy|Banku Światowego]].

=== Realizacja programu: miesiące 3–12 ===
* Rozpoczęcie prac legislacyjnych nad reformą podatków (zastąpienie [[Podatek obrotowy|podatku obrotowego]] [[Podatek od towarów i usług|podatkiem od wartości dodanej]] i stworzenie niskiego [[podatek dochodowy|podatku dochodowego]]).
* Zgoda na zakładanie nowych banków prywatnych.
* Wzmocnienie systemu zbierania podatków i prośba do [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|MFW]] i Banku Światowego o pomoc techniczną w usprawnieniu systemu podatkowego.
* Stworzenie [[Nadzór bankowy|nadzoru bankowego]] dla formułowania i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących operacji banków.
* Wprowadzenie ustawodawstwa ułatwiającego i wspomagającego [[prywatyzacja|prywatyzację]], zakładanie [[spółka akcyjna|spółek akcyjnych]] i [[joint venture]]s.
* Podpisanie nowego porozumienia z [[Klub Paryski|Klubem Paryskim]].
* Otrzymanie nowych kredytów z poszczególnych państw (w szczególności kredytów uzupełniających kredyty [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|MFW]] i [[bank Światowy|Banku Światowego]] z [[Japonia|Japonii]]).
* Negocjacje ze [[Wspólnota Europejska|Wspólnotą Europejską]] w sprawie dostępu do rynków zachodnioeuropejskich.

=== Realizacja programu: drugi rok i lata dalsze ===
* Stworzenie [[Giełdy papierów wartościowych|giełdy]].
* Stworzenie dodatkowych elementów krajowego [[rynek kapitałowy|rynku kapitałowego]] (np. pożyczki międzybankowe, rynek pożyczek krótkoterminowych).
* Zawarcie ostatecznego porozumienia w sprawie redukcji długu (w ramach [[obligacje Brady’ego|planu Brady’ego]]) z bankami komercyjnymi.
* Wprowadzenie programu [[prywatyzacja|prywatyzacji]].
* Dzielenie przedsiębiorstw państwowych przez Komisję Antymonopolową.
* Likwidacja nierentownych przedsiębiorstw państwowych.

== Przypisy ==
{{Przypisy
}}

== Bibliografia ==
* [[Jeffrey Sachs]], [[David Lipton]]: „Skok w gospodarkę rynkową”, Gazeta Bankowa nr 36 (4.9 – 10.9.1989)

[[Kategoria:Historia gospodarcza Polski]]
[[Kategoria:1989 w Polsce]]
[[Kategoria:Polityka Polski]]
[[Kategoria:Plany gospodarcze|Sachsa-Liptona]]


text:
# Porsa (Estonia)
Porsa – wieś w Estonii, w prowincji Viljandi, w gminie Tarvastu.

title: Porsa (Estonia)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Porsa
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = EST
 |1. jednostka administracyjna = [[Viljandimaa|Viljandi]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Tarvastu|Tarvastu]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 63<ref>{{cytuj stronę | url = http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC003&lang=1| tytuł = POPULATION BY PLACE OF RESIDENCE (SETTLEMENT), SEX AND AGE, 31 DECEMBER 2011| data dostępu = 2015-11-01| autor = | opublikowany = stat.ee| praca = | data = | język = en}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Porsa''' – wieś w [[Estonia|Estonii]], w [[Viljandimaa|prowincji Viljandi]], w [[Gmina Tarvastu|gminie Tarvastu]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Tarvastu}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Tarvastu]]

title: Porsa

Państwo: Estonia

Prowincja: Viljandi

Gmina: Tarvastu


text:
# Brezje (gmina Mozirje)
Brezje – wieś w Słowenii, w gminie Mozirje. W 2018 roku liczyła 263 mieszkańców.

title: Brezje (gmina Mozirje)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Brezje
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Słowenia
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Mozirje|Mozirje]]

 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2018
 |liczba ludności              = 263{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Gmina Mozirje
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Brezje''' – [[wieś]] w [[Słowenia|Słowenii]], w [[Gmina Mozirje|gminie Mozirje]]. W 2018 roku liczyła 263 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=https://www.stat.si/StatWeb/File/NewsAttachment/2521|tytuł=Prebivalci po spolu, občine in naselja, Slovenija, 1. januar 2018|opublikowany=Statistični urad Republike Slovenije|język=sl|data dostępu=2019-03-27}}</ref>
}}

{{Gmina Mozirje}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Mozirje]]

title: Brezje

Państwo: Słowenia

Gmina: Mozirje


text:
# Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach 2022
3. Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach 2022 – zawody w łyżwiarstwie szybkim, które odbyły się w dniach 7–9 stycznia 2022 r. w holenderskim mieście Heerenveen w hali Thialf. Rozegranych zostało po siedem konkurencji dla kobiet i mężczyzn.

## Klasyfikacja medalowa
| Pozycja | Reprezentacja | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
| 1.      | Holandia      | 11    | 8      | 2    | 21    |
| 2.      | Polska        | 2     | 0      | 1    | 3     |
| 3.      | Belgia        | 1     | 0      | 0    | 1     |
| 4.      | Norwegia      | 0     | 3      | 3    | 6     |
| 5.      | Rosja         | 0     | 1      | 5    | 6     |
| 6.      | Białoruś      | 0     | 1      | 0    | 1     |
| 6.      | Szwajcaria    | 0     | 1      | 1    | 1     |
| 8.      | Włochy        | 0     | 0      | 1    | 1     |

## Medale
| Konkurencja      | Złoto                                                       | Srebro                                                                          | Brąz                                                                    |
| Kobiety          |                                                             |                                                                                |                                                                         |
| 500 metrów       | Femke Kok                                                   | Angielina Golikowa                                                              | Darja Kaczanowa                                                         |
| 1000 metrów      | Jutta Leerdam                                               | Femke Kok                                                                       | Darja Kaczanowa                                                         |
| 1500 metrów      | Antoinette de Jong                                          | Ireen Wüst                                                                      | Francesca Lollobrigida                                                  |
| 3000 metrów      | Irene Schouten                                              | Antoinette de Jong                                                              | Francesca Lollobrigida                                                  |
| Start masowy     | Irene Schouten                                              | Marijke Groenewoud                                                              | Jelizawieta Gołubiewa                                                   |
| Bieg drużynowy   | Holandia · Ireen Wüst · Antoinette de Jong · Irene Schouten | Norwegia · Marit Fjellanger Bøhm · Ragne Wiklund · Sofie Karoline Haugen        | Rosja · Jelizawieta Gołubiewa · Natalja Woronina · Jewgienija Łalenkowa |
| Sprint drużynowy | Polska · Andżelika Wójcik · Kaja Ziomek · Karolina Bosiek   | Białoruś · Jauhienija Warabiowa · Hanna Nifantawa · Jekatierina Słojewa         | Norwegia · Julie Nistad Samsonsen · Martine Ripsrud · Ane By Farstad    |
| Mężczyźni        |                                                             |                                                                                |                                                                         |
| 500 metrów       | Piotr Michalski                                             | Merijn Scheperkamp                                                              | Dai Dai Ntab                                                            |
| 1000 metrów      | Thomas Krol                                                 | Kjeld Nuis                                                                      | Kai Verbij                                                              |
| 1500 metrów      | Kjeld Nuis                                                  | Thomas Krol                                                                     | Allan Dahl Johansson                                                    |
| 5000 metrów      | Patrick Roest                                               | Jorrit Bergsma                                                                  | Hallgeir Engebråten                                                     |
| Start masowy     | Bart Swings                                                 | Livio Wenger                                                                    | Rusłan Zacharow                                                         |
| Bieg drużynowy   | Holandia · Sven Kramer · Marcel Bosker · Patrick Roest      | Norwegia · Allan Dahl Johansson · Hallgeir Engebråten · Sverre Lunde Pedersen   | Włochy · Andrea Giovannini · Davide Ghiotto · Michele Malfatti          |
| Sprint drużynowy | Holandia · Merijn Scheperkamp · Kai Verbij · Tijmen Snel    | Norwegia · Bjørn Magnussen · Henrik Fagerli Rukke · Håvard Holmefjord Lorentzen | Polska · Marek Kania · Damian Żurek · Piotr Michalski                   |

wikitext:
{{Mistrzostwa sporty zimowe infobox
 |logo                 = Speed skating pictogram.svg
 |rodzaj               = Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach
 |sezon                = 2022
 |poprzednie           = [[Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach 2020|2020]]
 |następne             = [[Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach 2024|2024]]
 |data                 = 7–9 stycznia 2022
 |gospodarz            = {{Flaga|NLD}} [[Heerenveen]]
 |dyscyplina           =
 |organizator          = [[Międzynarodowa Unia Łyżwiarska|ISU]]
 |klasyfikacja         = {{Państwo|NLD}}
 |www                  =
}}
'''3. [[Mistrzostwa Europy w łyżwiarstwie szybkim na dystansach|Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach]] 2022''' – zawody w łyżwiarstwie szybkim, które odbyły się w dniach 7–9 stycznia 2022 r. w [[Holandia|holenderskim]] mieście [[Heerenveen]] w hali [[Thialf]]. Rozegranych zostało po siedem konkurencji dla kobiet i mężczyzn.

== Klasyfikacja medalowa ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Pozycja
!Reprezentacja
|bgcolor="gold" width="60"| '''Złoto'''
|bgcolor="silver" width="60"| '''Srebro'''
|bgcolor="CC9966" width="60"| '''Brąz'''
!Razem
|-
| 1. ||align="left"| {{Państwo|NLD}} || 11 || 8 || 2 || 21
|-
| 2. ||align="left"| {{Państwo|POL}} || 2 || 0 || 1 || 3
|-
| 3. ||align="left"| {{Państwo|BEL}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
| 4. ||align="left"| {{Państwo|NOR}} || 0 || 3 || 3 || 6
|-
| 5. ||align="left"| {{Państwo|RUS}} || 0 || 1 || 5 || 6
|-
|rowspan=2| 6. ||align="left"| {{Państwo|BLR}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|align="left"| {{Państwo|CHE|sport}} || 0 || 1 || 1 || 1
|-
| 8. ||align="left"| {{Państwo|ITA}} || 0 || 0 || 1 || 1
|}

== Medale ==
{| class="wikitable" width="99%" style="font-size: 90%"
|align="center" width="30%"| '''Konkurencja'''
|align="center" bgcolor="gold" width="23%"| '''Złoto'''
|align="center" bgcolor="silver" width="23%"| '''Srebro'''
|align="center" bgcolor="CC9966" width="23%"| '''Brąz'''
|- bgcolor="#cccccc" align="center"
|colspan="4"| '''Kobiety'''
|-
| '''500 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/6/results 500 metrów kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Femke Kok]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|RUS}} [[Angielina Golikowa]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|RUS}} [[Darja Kaczanowa]]
|-
| '''1000 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/11/results 1000 metrów kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Jutta Leerdam]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Femke Kok]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|RUS}} [[Darja Kaczanowa]]
|-
| '''1500 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/8/results 1500 metrów kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Antoinette de Jong]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Ireen Wüst]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|ITA}} [[Francesca Lollobrigida]]
|-
| '''3000 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/3/results 3000 metrów kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Irene Schouten]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Antoinette de Jong]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|ITA}} [[Francesca Lollobrigida]]
|-
| '''Start masowy'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/13/results Start masowy kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Irene Schouten]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Marijke Groenewoud]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|RUS}} [[Jelizawieta Gołubiewa]]
|-
| '''Bieg drużynowy'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/9/results Bieg drużynowy kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Państwo|NLD}}
[[Ireen Wüst]]
[[Antoinette de Jong]]
[[Irene Schouten]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Państwo|NOR}}
[[Marit Fjellanger Bøhm]]
[[Ragne Wiklund]]
[[Sofie Karoline Haugen]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Państwo|RUS}}
[[Jelizawieta Gołubiewa]]
[[Natalja Woronina]]
[[Jewgienija Łalenkowa]]
|-
| '''Sprint drużynowy'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/1/results Sprint drużynowy kobiet]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Państwo|POL}}
[[Andżelika Wójcik]]
[[Kaja Ziomek]]
[[Karolina Bosiek]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Państwo|BLR}}
[[Jauhienija Warabiowa]]
[[Hanna Nifantawa]]
[[Jekatierina Słojewa]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Państwo|NOR}}
[[Julie Nistad Samsonsen]]
[[Martine Ripsrud]]
[[Ane By Farstad]]
|- bgcolor="#cccccc" align="center"
|colspan="4"| '''Mężczyźni'''
|-
| '''500 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/12/results 500 metrów mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|POL}} [[Piotr Michalski (łyżwiarz szybki)|Piotr Michalski]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Merijn Scheperkamp]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|NLD}} [[Dai Dai Ntab]]
|-
| '''1000 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/4/results 1000 metrów mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Thomas Krol]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Kjeld Nuis]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|NLD}} [[Kai Verbij]]
|-
| '''1500 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/10/results 1500 metrów mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Kjeld Nuis]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Thomas Krol]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|NOR}} [[Allan Dahl Johansson]]
|-
| '''5000 metrów'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/7/results 5000 metrów mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|NLD}} [[Patrick Roest]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|NLD}} [[Jorrit Bergsma]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|NOR}} [[Hallgeir Engebråten]]
|-
| '''Start masowy'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/14/results Start masowy mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Flaga|BEL}} [[Bart Swings]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Flaga|CHE|sport}} [[Livio Wenger]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Flaga|RUS}} [[Rusłan Zacharow]]
|-
| '''Bieg drużynowy'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/2/results Bieg drużynowy mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Państwo|NLD}}
[[Sven Kramer]]
[[Marcel Bosker]]
[[Patrick Roest]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Państwo|NOR}}
[[Allan Dahl Johansson]]
[[Hallgeir Engebråten]]
[[Sverre Lunde Pedersen]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Państwo|ITA}}
[[Andrea Giovannini]]
[[Davide Ghiotto]]
[[Michele Malfatti]]
|-
| '''Sprint drużynowy'''<ref>[https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/competition/5/results Sprint drużynowy mężczyzn]</ref>
|align="center" style="background:#F7F6A8;"| {{Państwo|NLD}}
[[Merijn Scheperkamp]]
[[Kai Verbij]]
[[Tijmen Snel]]
|align="center" style="background:#DCE5E5;"| {{Państwo|NOR}}
[[Bjørn Magnussen]]
[[Henrik Fagerli Rukke]]
[[Håvard Holmefjord Lorentzen]]
|align="center" style="background:#FFDAB9;"| {{Państwo|POL}}
[[Marek Kania]]
[[Damian Żurek]]
[[Piotr Michalski (łyżwiarz szybki)|Piotr Michalski]]
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [https://live.isuresults.eu/events/2022_NED_0001/schedule Wyniki na stronie ISU] {{lang|en}}

{{Mistrzostwa Europy w łyżwiarstwie szybkim}}
{{Sezon zimowy 2021/2022}}

[[Kategoria:Mistrzostwa Europy w łyżwiarstwie szybkim na dystansach]]
[[Kategoria:2022 w sportach zimowych]]
[[Kategoria:2022 w Holandii]]
[[Kategoria:Łyżwiarstwo szybkie w Holandii]]
[[Kategoria:Zawody sportowe w Heerenveen]]

title: · Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Szybkim na Dystansach 2022

Data: 7–9 stycznia 2022

Gospodarz: Heerenveen

Organizator: ISU

Zwycięzca: Holandia


text:
# Rezerwat przyrody Jar Brynicy (województwo kujawsko-pomorskie)
Jar Brynicy – krajobrazowy rezerwat przyrody w województwie kujawsko-pomorskim, uznany rozporządzeniem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 2 października 2001 r. Powierzchnia rezerwatu wynosi 28,29 ha (akt powołujący podawał 28,27 ha). Utworzony dla ochrony naturalnego lasu grądowego i interesującego geomorfologicznie fragmentu doliny Brynicy. Sąsiaduje z położonym po drugiej stronie Brynicy (w województwie warmińsko-mazurskim) rezerwatem o tej samej nazwie utworzonym w 1955 roku, stąd niektóre źródła dla odróżnienia nazywają go „Jar Brynicy II”.
Obszar rezerwatu podlega ochronie ścisłej.

## Położenie
Rezerwat „Jar Brynicy” położony jest w gminie Górzno w powiecie brodnickim, na terenie Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego. Rezerwat leży na terenach Nadleśnictwa Brodnica.

## Charakterystyka
Głównym przedmiotem ochrony jest przełom rzeki Brynicy długi na około 3 km, głęboko wcięty w wysoczyznę morenową. Zbocza jaru są bardzo strome i osiągają wysokość do 20 m. Rzeka na tym odcinku jest bardzo kręta i charakteryzuje się dużym spadkiem. Przyległą wysoczyznę porastają grądy z drzewostanem grabowo-dębowo-sosnowym – drzewa osiągają tu wiek ponad 200 lat.
W rezerwacie występują różne gatunki drzew, m.in. lipa drobnolistna, klon zwyczajny, wiąz, a także różne gatunki krzewów. Bogate jest również wczesnowiosenne runo. Występuje tu wiele rzadkich gatunków zwierząt – szczególnie bogata jest awifauna, reprezentowana m.in. przez bociana czarnego, zimorodka czy pluszcza.

wikitext:
{{Obszar chroniony infobox
 |nazwa                = Jar Brynicy
 |nazwa oryginalna     =
 |kod obszaru          =
 |logo                 =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |rodzaj               = [[rezerwat krajobrazowy]]
 |typ                  = fitocenotyczny{{r|crfop}}
 |podtyp               = zbiorowisk leśnych{{r|crfop}}
 |państwo              = kujawsko-pomorskie
 |położenie            =
 |siedziba             =
 |mezoregion           = [[Garb Lubawski]],<br />[[Pojezierze Dobrzyńskie]]
 |data utworzenia      = 2 października 2001
 |akt prawny           = Rozporządzenie nr 278/01 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 02.10.2001 r.
 |data likwidacji      =
 |powód likwidacji     =
 |powierzchnia         = 28,29 ha
 |powierzchnia otuliny =
 |obszary chronione    =
 |ochrona              = [[ochrona ścisła|ścisła]]
 |odwiedzający         =
 |dyrekcja             =
 |plan                 =
 |opis planu           =
 |kod mapy             = Górzno (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)
 |współrzędne          = 53°13′52″N 19°43′18″E
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''Jar Brynicy'''{{r|crfop|lp}} – [[rezerwat krajobrazowy|krajobrazowy]] [[rezerwat przyrody]] w [[województwo kujawsko-pomorskie|województwie kujawsko-pomorskim]], uznany rozporządzeniem Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 2 października 2001 r.{{r|crfop}} Powierzchnia rezerwatu wynosi 28,29 ha{{r|crfop}} (akt powołujący podawał 28,27 ha). Utworzony dla ochrony naturalnego [[grąd|lasu grądowego]] i interesującego geomorfologicznie fragmentu [[dolina|doliny]] [[Brynica (dopływ Drwęcy)|Brynicy]]. Sąsiaduje z położonym po drugiej stronie Brynicy (w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]]) rezerwatem [[Rezerwat przyrody Jar Brynicy (województwo warmińsko-mazurskie)|o tej samej nazwie]] utworzonym w 1955 roku, stąd niektóre źródła dla odróżnienia nazywają go „Jar Brynicy II”{{r|pk}}.

Obszar rezerwatu podlega [[ochrona ścisła|ochronie ścisłej]]{{r|crfop}}.

== Położenie ==
Rezerwat „Jar Brynicy” położony jest w [[Górzno (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)|gminie Górzno]] w [[powiat brodnicki|powiecie brodnickim]]{{r|crfop}}, na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy|Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]{{r|pk}}. Rezerwat leży na terenach [[Nadleśnictwo Brodnica|Nadleśnictwa Brodnica]]{{r|lp}}.

== Charakterystyka ==
Głównym przedmiotem ochrony jest [[przełom rzeki]] Brynicy długi na około 3 km, głęboko wcięty w [[wysoczyzna morenowa|wysoczyznę morenową]]. Zbocza [[Jar (geografia)|jaru]] są bardzo strome i osiągają wysokość do 20 m. Rzeka na tym odcinku jest bardzo kręta i charakteryzuje się dużym spadkiem. Przyległą wysoczyznę porastają grądy z drzewostanem grabowo-dębowo-sosnowym – drzewa osiągają tu wiek ponad 200 lat.

W rezerwacie występują różne gatunki drzew, m.in. [[lipa drobnolistna]], [[klon zwyczajny]], [[wiąz]], a także różne gatunki [[krzew]]ów. Bogate jest również wczesnowiosenne [[runo leśne|runo]]. Występuje tu wiele rzadkich gatunków zwierząt – szczególnie bogata jest [[awifauna]], reprezentowana m.in. przez [[bocian czarny|bociana czarnego]], [[Zimorodek zwyczajny|zimorodka]] czy [[Pluszcz zwyczajny|pluszcza]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=crfop>{{Cytuj stronę | url = http://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.1556 | tytuł = Rezerwat przyrody Jar Brynicy | praca = Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody | opublikowany = Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska | data dostępu = 2019-04-20}}</ref>
<ref name="lp">{{Cytuj stronę | url = http://www.brodnica.torun.lasy.gov.pl/documents/427004/2870361/Rezerwaty+przyrody.pdf | tytuł = Rezerwaty przyrody na terenie Nadleśnictwa Brodnica | opublikowany = Nadleśnictwo Brodnica – Lasy Państwowe | data dostępu = 2019-04-20}}</ref>
<ref name="pk">{{Cytuj stronę | url = http://www.parki.kujawsko-pomorskie.pl/glpk/ochrona-przyrody/rezerwaty-przyrody | tytuł = Rezerwaty przyrody | praca = Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy | data dostępu = 2018-06-01}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę | url = http://www.parki.kujawsko-pomorskie.pl/attachments/article/78/GLPK_plan_ochrony_parku_cz.2.pdf | tytuł = Plan Ochrony Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego do roku 2030; cz. 2 | data = 2009 | data dostępu = 2018-06-01}}

{{Rezerwaty przyrody województwa kujawsko-pomorskiego}}

{{SORTUJ:Jar Brynicy II, Rezerwat Przyrody}}
[[Kategoria:Rezerwaty przyrody w gminie Górzno (województwo kujawsko-pomorskie)]]
[[Kategoria:Czarny Bryńsk]]

title: Jar Brynicy

Typ rezerwatu: fitocenotyczny

Podtyp rezerwatu: zbiorowisk leśnych

Państwo: Polska

Województwo: kujawsko-pomorskie

Mezoregion: Garb Lubawski, · Pojezierze Dobrzyńskie

Data utworzenia: 2 października 2001

Ochrona: ścisła


text:
# Linda Hazzard
Linda Hazzard lub Linda Burfield Hazzard (ur. 18 grudnia 1867 w Carver, zm. 24 czerwca 1938 w Olalla), nazywana „Starvation Doctor”, czyli „Doktor głód” – amerykańska znachorka, naturoterapeutka, oszustka podająca się za lekarkę i morderczyni. Jest autorką metody stosowania głodówki jako środka pseudoleczniczego na wszelakie choroby. Twórczyni hipotezy o detoksykacji organizmu w czasie głodzenia się. Autorka książki promującej głodówki lecznicze pt. Fasting for the Cure of Disease (wyd. 1908). Uznawana za seryjną morderczynię, choć liczba jej ofiar pozostaje nieznana. Wiadomo, że zalecana i nadzorowana przez nią dieta głodowa doprowadziła w latach 1908–1912 do śmierci co najmniej 15 osób oraz przyczyniła się do śmierci kolejnych 2 osób. Hazzard jest także podejrzewana o zastrzelenie swojego pacjenta Eugene’a Stanleya Wakelina. Możliwe, że dokonała także kolejnych zabójstw w latach 1902–1907 oraz 1920–1935. Zmarła w 1938 roku w wyniku stosowanych przez siebie głodówek.

## Życiorys
Linda Hazzard urodziła się jako Lynda Laura Burfield w miasteczku Carver w amerykańskim stanie Minnesota. Była jednym z ośmiorga dzieci Montgomery’ego Burfielda i Susanny Burfield z domu Wakefield. Jej przodkowie zajmowali się znachorstwem, a także byli pierwszymi nauczycielami Lindy w kierunku pielęgniarskim. Formalnie nie miała wykształcenia medycznego, ale w późniejszych latach uzyskała licencję na udzielanie porad lekarskich w stanie Waszyngton na podstawie przepisu, który osobom bez tytułu doktora medycyny umożliwiał dziedziczenie raz nabytego prawa do udzielania porad z zakresu tak zwanej medycyny alternatywnej (osteopatii w przypadku Hazzard). Według własnej książki The Science of Fasting studiowała u Edwarda Deweya, promotora idei stosowania postów prozdrowotnych, choć brak jest na to dowodów.
W wieku 18 lat wyszła po raz pierwszy za mąż. 13 lat później, w 1898 roku, opuściła męża i dwoje dzieci, by zająć się karierą naturoterapeutki w Minneapolis. W 1902 roku uzyskała rozwód i w tym samym czasie została oskarżona o kradzież kosztowności (wartościowych pierścionków) należących do pacjentki, która zmarła na skutek głodzenia. Linda Hazarrd zaprzeczyła kradzieży. Według śledczych pacjentka mogła umrzeć na skutek stosowania zaleceń Hazzard.
Opuściwszy Minneapolis, poślubiła Samuela Christmana Hazzarda, absolwenta West Point i byłego wojskowego (zwolniony ze służby po oskarżeniu o sprzeniewierzenie funduszy należących do armii). Samuel Hazzard był dwukrotnie żonaty, zanim ożenił się z Lindą. Z jedną z żon nigdy się nie rozwiódł.
Założyła wraz z mężem Samuelem w 1906 pseudosanatorium pod nazwą Instytut Terapii Naturalnej Hazzardów (ang. Hazzard’s Institute of Natural Therapeutics), początkowo z siedzibą w Seattle, a ostatecznie przeniesione do osady Olalla w stanie Waszyngton do budynku o nazwie Wilderness Heights. Pacjenci pościli lub byli przetrzymywani siłą i w sposób brutalny głodzeni przez wiele tygodni. Niektórzy pacjenci przeżywali kurację i publicznie opisywali jej zalety, co przyczyniło się do popularności diety i ośrodka. Większość kuracjuszy będących pod jej opieką jednak zmarła. Szacunkowo w latach 1908–1912 były to dziesiątki osób, jednak na podstawie rozprawy sądowej wiadomo na pewno o 15 ofiarach bezpośrednich i dwóch dodatkowych, co do których przyczyniła się w znacznym stopniu. Hazzard twierdziła, że wszyscy zmarli z powodu nierozpoznanych wcześniej lub błędnie zdiagnozowanych chorób, takich jak nowotwory lub marskość wątroby.
W 1913 roku została skazana na 20 lat pozbawienia wolności z możliwością ubiegania się o zwolnienie warunkowe po dwóch latach za uśmiercenie Claire Williamson motywowane kradzieżą należących do denatki kosztowności. Została również oskarżona o współudział i przyczynienie się do śmierci 14 innych osób, w tym Lewisa E. Radera – członka Izby Reprezentantów stanu Waszyngton, co do trzech innych ofiar podejrzenia wówczas nie zostały potwierdzone (Eugene Stanley Wakelin, Fred Ebson oraz Daisey Haglund – w jej przypadku potwierdzono później, że również jest ofiarą Hazzard). W 1913 roku została osadzona w waszyngtońskim więzieniu stanowym w Walla Walla. Została uwolniona warunkowo po dwóch latach (26 grudnia 1915). Po sześciu miesiącach została zwolniona z konieczności odbycia pozostałej części kary poprzez ułaskawienie.
Po skazaniu Lindy Hazzard jej ośrodek zaczął być potocznie nazywany „Starvation Heights” (w wolnym tłumaczeniu „Wzgórza Głodu”), a ona sama otrzymała swój przydomek. Równocześnie proponowana przez nią dieta straciła na popularności.
Po tych wydarzeniach na mocy ułaskawienia została zmuszona do emigracji. Wraz z mężem Samuelem Hazzardem, który był w tym czasie oskarżony o bigamię, udała się do Nowej Zelandii. Zaczęła praktykować tam jako lekarka, za co została skazana na karę grzywny. Dalej praktykowała bez wymaganej zgody na udzielanie porad lekarskich, dietetycznych i osteopatycznych, za co groził jej areszt, w związku z tym w 1920 roku wróciła do Stanów Zjednoczonych.
W 1920 roku w miejsce poprzedniego pseudosanatorium założyła szkołę i instytucję zajmującą się badaniem głodówek leczniczych o nazwie „Linda Hazzard School of Health”. W tym miejscu udzielała również potajemnie porad medycznych, choć jej uprawnienia do tej aktywności zawodowej zostały odebrane. W tym czasie wydała kolejną książkę Fasting for the Cure of Disease. Ośrodek działał do 1935, gdy został zniszczony na skutek pożaru o niewyjaśnionej przyczynie. W 1938 roku Linda Hazzard zmarła w wieku 70 lat wskutek głodzenia się.

## Dieta Hazzard
Podstawową dietą stosowaną w ośrodku i zalecaną przez Lindę Hazzard w książce Fasting for the Cure of Disease (wyd. 1908) była dieta głodowa zawierająca niewielkie porcje (w wersji podstawowej jest to około 1 łyżki) musu pomidorowego, szparagowego, soku pomarańczowego. Wskazane było co jakiś czas spożywanie pomarańczy na śniadanie lub kremu ziemniaczanego (warzywnego) jako całodzienne danie. Dozwolone było również picie wody w ilości do 12 kwart (11,35 litra) lub w wersji rozszerzonej – piwa lub mleka, co hipotetycznie miało spowodować wymywanie toksyn z organizmu oraz rzekomo rozpocząć proces samoleczenia organizmu.
Dieta Hazzard jest wzorowana na diecie Henry’ego Tannera (z roku 1877) oraz diecie Edwarda Deweya. Hazard wzbogaciła proponowane diety o pseudonaukowe twierdzenia dotyczące samooczyszczania organizmu. Dieta głodowa jest dietą niedoborową, szkodliwą dla zdrowia i życia człowieka. Mimo iż zostało to udowodnione jednoznacznie, już po śmierci Lindy Hazzard (na podstawie eksperymentu przeprowadzonego na Uniwersytecie Minnesoty w 1944 oraz z danych uzyskanych w czasie trwania głodowej zimy) to nadal przypisuje się diecie Hazzard prozdrowotne właściwości, a książki Scientific Fasting: The Ancient and Modern Key to Health i Fasting for the Cure of Disease zostały wydane w postaci przedruków.

## Śmierć Daisey Haglund (1908)
Daisey Haglund była pierwszą (a według innych źródeł drugą po Elgin Cox) zmarłą pacjentką kliniki Hazzardów w Ollala. Zmarła 26 lutego 1908 w wieku 38 lat, po przejściu na dietę Lindy Hazzard, którą stosowała przez 50 dni. Haglund była emigrantką z Norwegii i żoną bogatego osadnika, spadkobiercy Alki Point (obecnie wschodnia dzielnica Seattle). Haglund osierociła trzyletniego syna Ivara (w latach późniejszych założyciela sieci restauracji Ivar’s Seafood Restaurants). Hazzard została postawiona w stan oskarżenia pod zarzutem morderstwa Haglund, jednak ostatecznie wina nie została jej udowodniona. Rozpoznaną przyczyną śmierci był nowotwór żołądka. Początkowo nie udowodniono Hazzard motywu finansowego morderstwa, choć głodówkom poddawani byli również mąż Daisey i jej syn, w tym w okresie po śmierci żony i matki. Nie ustalono, czy Haglund została okradziona. Ostatecznie śmierć Daisey przypisuje się Hazzard, a jako przyczynę śmierci uznaje się zagłodzenie, pomimo że pacjentka była śmiertelnie chora i według opinii badającego ją patomorfologa wkrótce by zmarła. Mimo licznych dowodów Linda Hazzard nie została za swój czyn skazana, ponieważ na jej korzyść przeważyły zeznania Johna Ivara Haglunda, męża Daisey.

## Morderstwo Claire Williamson (1911)
Zbrodnia ta była podstawą aresztowania i skazania Lindy Hazzard za pozbawienie życia poprzez nakłanianie do niejedzenia, co było motywowane chęcią osiągnięcia korzyści materialnej w wysokości 6000 dolarów, w postaci odzieży, rzeczy osobistych i biżuterii (m.in. diamenty i szafiry).
W 1911 roku Dorothea (Dora) i Claire Williamson, opisywane jako zamożne siostry, sieroty po bogatym oficerze armii brytyjskiej, w wieku ponad 30 lat, rozpoczęły rzekome leczenie pod nadzorem Lindy Hazzard. Początkowo siostry były poddawane zabiegom w wynajętym przez siebie mieszkaniu w Seattle. Zalecana pseudoterapia polegała na ograniczeniu spożywanych potraw wyłącznie do zupy-kremu jarzynowego. Spodziewanym efektem miała być detoksykacja organizmu, mimo iż siostry Williamson były zdrowe. Uzupełnieniem diety były lewatywy oraz zabiegi manualne (masaże osteopatyczne), które wykonywała osobiście Hazzard, regularnie bywając w mieszkaniu sióstr. W tym czasie Hazzard przywłaszczyła pierścionki z brylantami należące do obu sióstr, pod pretekstem przechowania ich w sejfie na czas terapii. Najpóźniej w kwietniu 1911 siostry zostały przeniesione do pseudosanatorium Wilderness Heights, gdzie obie były głodzone, również wbrew ich woli i z użyciem przemocy. Hazzard zmusiła Claire do zmiany testamentu, umieszczając zapis o stypendium na rzecz instytutu Hazzard, oraz wolę, by po jej śmierci jej ciało poddać kremacji pod nadzorem Hazzard.
30 kwietnia Margaret Conway, przebywająca w Sydney przyjaciółka rodziny Williamson i niania z dzieciństwa sióstr, otrzymała anonimowy telegram z prośbą o odwiedzenie Dorothei i Claire w ośrodku w Ollala. Margaret przybyła w czerwcu 1911 do Seattle, tam spotkała się z Samem Hazzardem, który powiadomił ją o śmierci Claire i chorobie psychicznej Dorothei. Według późniejszych zeznań innych pacjentek ośrodka siostry sprawiały wrażenie obłąkanych od początku pobytu w pseudosanatorium. Margaret zeznała też, że okazano jej zabalsamowane ciało w kostnicy, ale nie rozpoznała go jako zwłok Claire Williamson. Według patomorfologa w chwili śmierci Claire Williamson ważyła około 50 funtów (tj. 23,5 kg). Następnie Margaret spotkała się z Dorotheą w sanatorium, według jej zeznań była ona wychudzona i błagała swoją byłą nianię o pomoc w opuszczeniu sanatorium. Na opuszczenie nie zgodzili się Hazzardowie, wskazując konieczność uiszczenia opłaty za pobyt. Następnego dnia Dorothea powiedziała Margaret, która przybyła z pieniędzmi, że nie chce opuszczać ośrodka, ponieważ głodowanie jest dla niej korzystne. Margaret zeznała, że nie widziała innych lokatorów ośrodka oraz że dostarczała potajemnie pożywienie głodującej Dorothei.
4 lipca 1911 roku odbyła się na terenie ośrodka zabawa z okazji Święta Niepodległości. Według zeznań Margaret Conway, która była obecna na uroczystości, Linda Hazzard była ubrana w kosztowną, jedwabną suknię należącą do Claire Williamson i jej kapelusz. Dorothea nie była obecna na zabawie ze względu na osłabienie organizmu, jednak dwie inne pacjentki poinformowały Margaret, że osoby w tym sanatorium są przetrzymywane wbrew ich woli i z użyciem przemocy. Conway nie mogła tego dnia zabrać Dorothei, ponieważ stan pensjonariuszki nie pozwalał jej na samodzielne podjęcie decyzji, a Linda Hazzard przedstawiła pełnomocnictwo do decydowania o wszelakich (życiowych i majątkowych) sprawach Williamson. Uwolnienie Dorothei okazało się możliwe dzięki pomocy prawnej jednego z członków rodziny i uiszczeniu opłaty za rzekome leczenie.
W chwili zwolnienia Dorothea ważyła 60 funtów (tj. 27 kg), była skrajnie wycieńczona oraz miała objawy chorób neurologicznych. W związku z jej stanem zdrowia oraz na podstawie zeznań Margaret Convay dotyczących przekazanych jej informacji przez dwie pensjonariuszki, policja wkroczyła do ośrodka w Ollala. Linda Hazzard została aresztowana w sierpniu 1911 r. W trakcie procesu przyznała się do zalecania i nadzorowania stosowania głodówek w ośrodku w Ollala w przypadku kilkunastu osób, ale nie zeznawała w sprawie Claire Williamson. Na jej korzyść miał natomiast zeznawać John Ivar Haglund, mąż wcześniejszej ofiary Hazzard. Na podstawie licznych zeznań, ustaleń patomorfologa i sfałszowanych dokumentów z pełnomocnictwami Claire Williamson, Linda Hazzard została uznana winną nakłaniania swojej pacjentki do zagłodzenia się.

title: Linda Hazzard

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Linda Hazzard
 |imię i nazwisko org       = Lynda Laura Burfield
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[18 grudnia]] [[1867]]
 |miejsce urodzenia         = [[Carver (Minnesota)|Carver]]
 |data śmierci              = [[24 czerwca]] [[1938]]
 |miejsce śmierci           = Olalla
 |przyczyna śmierci         = zagłodzenie
 |zawód                     = znachorka, naturoterapeutka, morderczyni
 |narodowość                = amerykańska
 |rodzice                   = Montgomery Burfield, Susanna z domu Wakefield
 |małżeństwo                = Samuel Christman Hazzard
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Linda Burfield Hazzard
}}
'''Linda Hazzard''' lub '''Linda Burfield Hazzard''' (ur. 18 grudnia 1867 w [[Carver (Minnesota)|Carver]], zm. 24 czerwca 1938 w Olalla<ref>{{Cytuj |tytuł = Dr Linda Laura Burfield Hazzard (1867-1938) – Find... |data dostępu = 2020-06-18 |opublikowany = www.findagrave.com |url = https://www.findagrave.com/memorial/125296802/linda-laura-hazzard |język = en}}</ref>), nazywana „Starvation Doctor”, czyli „Doktor głód”<ref name=":7">{{Cytuj |autor = Stephen J. Cina |tytuł = When doctors kill who, why, and how |data = 2010 |data dostępu = 2020-05-19 |isbn = 978-1-4419-1368-5 |miejsce = New York |wydawca = Copernicus Books |oclc = 489634755}}</ref> – amerykańska [[znachor]]ka, naturoterapeutka, oszustka podająca się za lekarkę i morderczyni. Jest autorką metody stosowania [[Głodówka lecznicza|głodówki]] jako środka pseudoleczniczego na wszelakie choroby. Twórczyni hipotezy o detoksykacji organizmu w czasie głodzenia się. Autorka książki promującej głodówki lecznicze pt. ''Fasting for the Cure of Disease'' (wyd. 1908)<ref name=":3">{{Cytuj |autor = Linda Burfield Hazzard |tytuł = Fasting for the cure of disease |data dostępu = 2020-05-19 |isbn = 978-1-5423-7163-6 |wydanie = First Digital Ninjas Media |miejsce = [United States] |oclc = 1006893429}}</ref>. Uznawana za seryjną morderczynię, choć liczba jej ofiar pozostaje nieznana<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Hazzard, Linda Burfield (1867-1938) |data dostępu = 2020-05-19 |opublikowany = www.historylink.org |url = https://www.historylink.org/File/7955}}</ref>. Wiadomo, że zalecana i nadzorowana przez nią dieta głodowa doprowadziła w latach 1908–1912 do śmierci co najmniej 15 osób oraz przyczyniła się do śmierci kolejnych 2 osób. Hazzard jest także podejrzewana o zastrzelenie swojego pacjenta Eugene’a Stanleya Wakelina. Możliwe, że dokonała także kolejnych zabójstw w latach 1902–1907 oraz 1920–1935<ref name=":7" /><ref name=":1" />. Zmarła w 1938 roku w wyniku stosowanych przez siebie głodówek.

== Życiorys ==
Linda Hazzard urodziła się jako Lynda Laura Burfield w miasteczku Carver w amerykańskim stanie Minnesota. Była jednym z ośmiorga dzieci Montgomery’ego Burfielda i Susanny Burfield z domu Wakefield. Jej przodkowie zajmowali się znachorstwem, a także byli pierwszymi nauczycielami Lindy w kierunku pielęgniarskim. Formalnie nie miała wykształcenia medycznego, ale w późniejszych latach uzyskała licencję na udzielanie porad lekarskich w stanie Waszyngton na podstawie przepisu, który osobom bez tytułu doktora medycyny umożliwiał dziedziczenie raz nabytego prawa do udzielania porad z zakresu tak zwanej [[Medycyna niekonwencjonalna|medycyny alternatywnej]] ([[Osteopatia (terapia)|osteopatii]] w przypadku Hazzard). Według własnej książki ''The Science of Fasting'' studiowała u Edwarda Deweya, promotora idei stosowania postów prozdrowotnych, choć brak jest na to dowodów<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Gregg Olsen |tytuł = Starvation heights |data = [2005] |data dostępu = 2020-05-19 |isbn = 1-4000-9746-0 |wydanie = 1|miejsce = New York |wydawca = Three Rivers Press |oclc = 57010001}}</ref>.

W wieku 18 lat wyszła po raz pierwszy za mąż. 13 lat później, w 1898 roku, opuściła męża i dwoje dzieci, by zająć się karierą naturoterapeutki w [[Minneapolis]]. W 1902 roku uzyskała rozwód i w tym samym czasie została oskarżona o kradzież kosztowności (wartościowych pierścionków) należących do pacjentki, która zmarła na skutek głodzenia. Linda Hazarrd zaprzeczyła kradzieży. Według śledczych pacjentka mogła umrzeć na skutek stosowania zaleceń Hazzard<ref>{{Cytuj |autor = Steve Dunkelberger |tytuł = Starvation Therapy: The Strange Case of Linda Hazzard |data = 2019-05-08 |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = SouthSoundTalk |url = http://www.southsoundtalk.com/2019/05/08/starvation-therapy-the-strange-case-of-linda-hazzard/ |język = en}}</ref><ref name=":4">{{Cytuj |tytuł = Linda Hazzard: The “Starvation Doctor” |data = 2014-04-08 |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = Medical Bag |url = https://www.medicalbag.com/home/features/despicable-doctors/linda-hazzard-the-starvation-doctor/ |język = en}}</ref>.

Opuściwszy Minneapolis, poślubiła Samuela Christmana Hazzarda, absolwenta [[West Point]] i byłego wojskowego (zwolniony ze służby po oskarżeniu o sprzeniewierzenie funduszy należących do armii). Samuel Hazzard był dwukrotnie żonaty, zanim ożenił się z Lindą. Z jedną z żon nigdy się nie rozwiódł<ref name=":1" />.

Założyła wraz z mężem Samuelem w 1906 pseudosanatorium pod nazwą Instytut Terapii Naturalnej Hazzardów (ang. ''Hazzard’s Institute of Natural Therapeutics'')<ref name=":4" />, początkowo z siedzibą w [[Seattle]], a ostatecznie przeniesione do osady Olalla w [[Waszyngton (stan)|stanie Waszyngton]] do budynku o nazwie Wilderness Heights. Pacjenci pościli lub byli przetrzymywani siłą i w sposób brutalny głodzeni przez wiele tygodni. Niektórzy pacjenci przeżywali kurację i publicznie opisywali jej zalety, co przyczyniło się do popularności diety i ośrodka. Większość kuracjuszy będących pod jej opieką jednak zmarła. Szacunkowo w latach 1908–1912 były to dziesiątki osób, jednak na podstawie rozprawy sądowej wiadomo na pewno o 15 ofiarach bezpośrednich i dwóch dodatkowych, co do których przyczyniła się w znacznym stopniu<ref name=":2">{{Cytuj |autor = Stephen T. Holmes |tytuł = Serial murder |data = 2010 |data dostępu = 2020-05-19 |isbn = 978-1-4129-7442-4 |wydanie = 3 |miejsce = Los Angeles |wydawca = SAGE |oclc = 299710045}}</ref><ref name=":6">{{Cytuj |autor = Kenneth V. Iserson |tytuł = Demon doctors physicians as serial killers |data = 2002 |data dostępu = 2020-05-19 |isbn = 1-883620-29-5 |miejsce = Tucson, Ariz. |wydawca = Galen Press |oclc = 49618599}}</ref>. Hazzard twierdziła, że wszyscy zmarli z powodu nierozpoznanych wcześniej lub błędnie zdiagnozowanych chorób, takich jak nowotwory lub marskość wątroby<ref name=":0" />.

W 1913 roku została skazana na 20 lat pozbawienia wolności z możliwością ubiegania się o zwolnienie warunkowe po dwóch latach za uśmiercenie Claire Williamson motywowane kradzieżą należących do denatki kosztowności. Została również oskarżona o współudział i przyczynienie się do śmierci 14 innych osób<ref name=":2" />, w tym Lewisa E. Radera – członka Izby Reprezentantów stanu Waszyngton<ref>{{Cytuj |tytuł = The Wellington Daily News from Wellington, Kansas on August 8, 1911 · Page 4 |data dostępu = 2020-05-19 |opublikowany = Newspapers.com |url = http://www.newspapers.com/newspage/63342654/ |język = en}}</ref>, co do trzech innych ofiar podejrzenia wówczas nie zostały potwierdzone (Eugene Stanley Wakelin, Fred Ebson oraz Daisey Haglund – w jej przypadku potwierdzono później, że również jest ofiarą Hazzard)<ref name=":0" />. W 1913 roku została osadzona w waszyngtońskim więzieniu stanowym w [[Walla Walla (Waszyngton)|Walla Walla]]. Została uwolniona warunkowo po dwóch latach (26 grudnia 1915)<ref>{{Cytuj |tytuł = Woman Fast Doctor Released on Parole (Linda Hazzard) |czasopismo = Oakland Tribune |data = 1915-12-21 |data dostępu = 2020-05-19 |miejsce = Oakland, California |s = 10 |url = https://www.newspapers.com/clip/25947644/woman-fast-doctor-released-on-parole/}}</ref>. Po sześciu miesiącach została zwolniona z konieczności odbycia pozostałej części kary poprzez [[ułaskawienie]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Clipped From The Oregon Daily Journal |czasopismo = The Oregon Daily Journal |data = 1916-06-04 |data dostępu = 2020-05-19 |miejsce = Portland, Oregon |s = 14 |url = https://www.newspapers.com/clip/1076277/the-oregon-daily-journal/}}</ref>.

Po skazaniu Lindy Hazzard jej ośrodek zaczął być potocznie nazywany „Starvation Heights” (w wolnym tłumaczeniu „Wzgórza Głodu”), a ona sama otrzymała swój przydomek. Równocześnie proponowana przez nią dieta straciła na popularności<ref name=":2" />.

Po tych wydarzeniach na mocy ułaskawienia została zmuszona do emigracji. Wraz z mężem Samuelem Hazzardem, który był w tym czasie oskarżony o [[Bigamia|bigamię]], udała się do [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]]<ref name=":4" />. Zaczęła praktykować tam jako lekarka, za co została skazana na karę grzywny. Dalej praktykowała bez wymaganej zgody na udzielanie porad lekarskich, dietetycznych i osteopatycznych, za co groził jej areszt, w związku z tym w 1920 roku wróciła do Stanów Zjednoczonych<ref name=":0" />.

W 1920 roku w miejsce poprzedniego pseudosanatorium założyła szkołę i instytucję zajmującą się badaniem głodówek leczniczych o nazwie „Linda Hazzard School of Health”. W tym miejscu udzielała również potajemnie porad medycznych, choć jej uprawnienia do tej aktywności zawodowej zostały odebrane<ref name=":1" />. W tym czasie wydała kolejną książkę ''Fasting for the Cure of Disease''<ref name=":5">{{Cytuj |autor = Linda Burfield Hazzard |tytuł = Scientific fasting the ancient and modern key to health |data = 2007 |data dostępu = 2020-05-19 |isbn = 978-0-548-07623-1 |miejsce = United States |wydawca = Kessinger Pub |oclc = 320121905}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Linda Hazzard |tytuł = Fasting for the Cure of Disease |data = 1908 |data dostępu = 2020-05-29 |wydawca = Harrison Pub. Co. |url = http://archive.org/details/fastingforcured00hazzgoog |język = en}}</ref>. Ośrodek działał do 1935, gdy został zniszczony na skutek pożaru o niewyjaśnionej przyczynie. W 1938 roku Linda Hazzard zmarła w wieku 70 lat wskutek głodzenia się<ref name=":1" />.

== Dieta Hazzard ==
Podstawową dietą stosowaną w ośrodku i zalecaną przez Lindę Hazzard w książce ''Fasting for the Cure of Disease'' (wyd. 1908) była dieta głodowa zawierająca niewielkie porcje (w wersji podstawowej jest to około 1 [[Jednostki miar stosowane w gospodarstwie domowym|łyżki]]) musu [[pomidor]]owego, [[Szparag lekarski|szparagowego]], [[sok pomarańczowy|soku pomarańczowego]]. Wskazane było co jakiś czas spożywanie pomarańczy na śniadanie lub kremu ziemniaczanego (warzywnego) jako całodzienne danie. Dozwolone było również picie wody w ilości do 12 kwart (11,35 litra) lub w wersji rozszerzonej – [[piwo|piwa]] lub [[mleko|mleka]], co hipotetycznie miało spowodować wymywanie toksyn z organizmu oraz rzekomo rozpocząć proces samoleczenia organizmu<ref name=":3" />.

Dieta Hazzard jest wzorowana na diecie Henry’ego Tannera (z roku 1877) oraz diecie Edwarda Deweya<ref name=":4" />. Hazard wzbogaciła proponowane diety o pseudonaukowe twierdzenia dotyczące samooczyszczania organizmu<ref name=":5" />. Dieta głodowa jest dietą niedoborową, szkodliwą dla zdrowia i życia człowieka. Mimo iż zostało to udowodnione jednoznacznie, już po śmierci Lindy Hazzard (na podstawie eksperymentu przeprowadzonego na Uniwersytecie Minnesoty w 1944<ref>{{Cytuj |autor = Todd Tucker |tytuł = The great starvation experiment the heroic men who starved so that millions could live |data = 2006 |data dostępu = 2020-05-23 |isbn = 978-0-7432-7030-4 |miejsce = New York, N.Y. |wydawca = Free Press |oclc = 66900464}}</ref> oraz z danych uzyskanych w czasie trwania [[Głodowa zima|głodowej zimy]]<ref>{{Cytuj |autor = Henri A Van der Zee |tytuł = The hunger winter occupied Holland, 1944-1945 |data = 1998 |data dostępu = 2020-05-23 |isbn = 0-585-28647-7 |miejsce = Lincoln |wydawca = University of Nebraska Press |oclc = 45733514}}</ref>) to nadal przypisuje się diecie Hazzard prozdrowotne właściwości<ref name=":0" />, a książki ''Scientific Fasting: The Ancient and Modern Key to Health'' i ''Fasting for the Cure of Disease'' zostały wydane w postaci przedruków<ref>{{Cytuj |autor = Linda Hazzard |tytuł = Fasting for the Cure of Disease |data = 2010-09 |data dostępu = 2020-06-18 |isbn = 978-1-163-50588-5 |wydawca = Kessinger Publishing |url = https://books.google.pl/books/about/Fasting_for_the_Cure_of_Disease.html?id=q00DuAAACAAJ&redir_esc=y |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Linda Burfield Hazzard |tytuł = Scientific Fasting: The Ancient and Modern Key to Health |data = 2007-07 |data dostępu = 2020-06-18 |isbn = 978-0-548-28185-7 |wydawca = Kessinger Publishing |url = https://books.google.pl/books/about/Scientific_Fasting_The_Ancient_and_Moder.html?id=VzysHwAACAAJ&redir_esc=y |język = en}}</ref>.

== Śmierć Daisey Haglund (1908) ==
Daisey Haglund była pierwszą (a według innych źródeł drugą po Elgin Cox) zmarłą pacjentką kliniki Hazzardów w Ollala<ref name=":1" /><ref name=":0" />. Zmarła 26 lutego 1908 w wieku 38 lat, po przejściu na dietę Lindy Hazzard, którą stosowała przez 50 dni. Haglund była emigrantką z Norwegii i żoną bogatego osadnika, spadkobiercy Alki Point (obecnie wschodnia dzielnica [[Seattle]]). Haglund osierociła trzyletniego syna [[Ivar Haglund|Ivara]] (w latach późniejszych założyciela sieci restauracji Ivar’s Seafood Restaurants). Hazzard została postawiona w stan oskarżenia pod zarzutem morderstwa Haglund, jednak ostatecznie wina nie została jej udowodniona. Rozpoznaną przyczyną śmierci był nowotwór żołądka. Początkowo nie udowodniono Hazzard motywu finansowego morderstwa, choć głodówkom poddawani byli również mąż Daisey i jej syn, w tym w okresie po śmierci żony i matki. Nie ustalono, czy Haglund została okradziona. Ostatecznie śmierć Daisey przypisuje się Hazzard, a jako przyczynę śmierci uznaje się zagłodzenie, pomimo że pacjentka była śmiertelnie chora i według opinii badającego ją patomorfologa wkrótce by zmarła<ref name=":0" /><ref name=":6" />. Mimo licznych dowodów Linda Hazzard nie została za swój czyn skazana, ponieważ na jej korzyść przeważyły zeznania Johna Ivara Haglunda, męża Daisey<ref name=":4" /><ref name=":2" />.

== Morderstwo Claire Williamson (1911) ==
Zbrodnia ta była podstawą aresztowania i skazania Lindy Hazzard za pozbawienie życia poprzez nakłanianie do niejedzenia, co było motywowane chęcią osiągnięcia korzyści materialnej w wysokości 6000 dolarów, w postaci odzieży, rzeczy osobistych i biżuterii (m.in. [[diament]]y i [[szafir]]y)<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |autor = Bess Lovejoy |tytuł = The Doctor Who Starved Her Patients to Death |data dostępu = 2020-05-25 |opublikowany = Smithsonian Magazine |url = https://www.smithsonianmag.com/history/doctor-who-starved-her-patients-death-180953158/ |język = en}}</ref>.

W 1911 roku Dorothea (Dora) i Claire Williamson, opisywane jako zamożne siostry, sieroty po bogatym oficerze armii brytyjskiej, w wieku ponad 30 lat, rozpoczęły rzekome leczenie pod nadzorem Lindy Hazzard. Początkowo siostry były poddawane zabiegom w wynajętym przez siebie mieszkaniu w Seattle. Zalecana pseudoterapia polegała na ograniczeniu spożywanych potraw wyłącznie do zupy-kremu jarzynowego. Spodziewanym efektem miała być detoksykacja organizmu, mimo iż siostry Williamson były zdrowe. Uzupełnieniem diety były [[lewatywa|lewatywy]] oraz zabiegi manualne (masaże osteopatyczne), które wykonywała osobiście Hazzard, regularnie bywając w mieszkaniu sióstr. W tym czasie Hazzard przywłaszczyła pierścionki z brylantami należące do obu sióstr, pod pretekstem przechowania ich w sejfie na czas terapii<ref name=":7" /><ref name=":4" />. Najpóźniej w kwietniu 1911 siostry zostały przeniesione do pseudosanatorium Wilderness Heights, gdzie obie były głodzone, również wbrew ich woli i z użyciem przemocy. Hazzard zmusiła Claire do zmiany testamentu, umieszczając zapis o stypendium na rzecz instytutu Hazzard, oraz wolę, by po jej śmierci jej ciało poddać kremacji pod nadzorem Hazzard.

30 kwietnia Margaret Conway, przebywająca w Sydney przyjaciółka rodziny Williamson i niania z dzieciństwa sióstr, otrzymała anonimowy telegram z prośbą o odwiedzenie Dorothei i Claire w ośrodku w Ollala. Margaret przybyła w czerwcu 1911 do Seattle, tam spotkała się z Samem Hazzardem, który powiadomił ją o śmierci Claire i chorobie psychicznej Dorothei. Według późniejszych zeznań innych pacjentek ośrodka siostry sprawiały wrażenie obłąkanych od początku pobytu w pseudosanatorium. Margaret zeznała też, że okazano jej zabalsamowane ciało w kostnicy, ale nie rozpoznała go jako zwłok Claire Williamson. Według patomorfologa w chwili śmierci Claire Williamson ważyła około 50 [[Funt (masa)|funtów]] (tj. 23,5 kg). Następnie Margaret spotkała się z Dorotheą w sanatorium, według jej zeznań była ona wychudzona i błagała swoją byłą nianię o pomoc w opuszczeniu sanatorium. Na opuszczenie nie zgodzili się Hazzardowie, wskazując konieczność uiszczenia opłaty za pobyt. Następnego dnia Dorothea powiedziała Margaret, która przybyła z pieniędzmi, że nie chce opuszczać ośrodka, ponieważ głodowanie jest dla niej korzystne. Margaret zeznała, że nie widziała innych lokatorów ośrodka oraz że dostarczała potajemnie pożywienie głodującej Dorothei<ref name=":0" /><ref name=":4" />.

4 lipca 1911 roku odbyła się na terenie ośrodka zabawa z okazji [[Dzień Niepodległości (Stany Zjednoczone)|Święta Niepodległości]]. Według zeznań Margaret Conway, która była obecna na uroczystości, Linda Hazzard była ubrana w kosztowną, jedwabną suknię należącą do Claire Williamson i jej kapelusz. Dorothea nie była obecna na zabawie ze względu na osłabienie organizmu, jednak dwie inne pacjentki poinformowały Margaret, że osoby w tym sanatorium są przetrzymywane wbrew ich woli i z użyciem przemocy. Conway nie mogła tego dnia zabrać Dorothei, ponieważ stan pensjonariuszki nie pozwalał jej na samodzielne podjęcie decyzji, a Linda Hazzard przedstawiła pełnomocnictwo do decydowania o wszelakich (życiowych i majątkowych) sprawach Williamson. Uwolnienie Dorothei okazało się możliwe dzięki pomocy prawnej jednego z członków rodziny i uiszczeniu opłaty za rzekome leczenie<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":2" />.

W chwili zwolnienia Dorothea ważyła 60 funtów (tj. 27 kg), była skrajnie wycieńczona oraz miała objawy chorób neurologicznych. W związku z jej stanem zdrowia oraz na podstawie zeznań Margaret Convay dotyczących przekazanych jej informacji przez dwie pensjonariuszki, policja wkroczyła do ośrodka w Ollala. Linda Hazzard została aresztowana w sierpniu 1911 r. W trakcie procesu przyznała się do zalecania i nadzorowania stosowania głodówek w ośrodku w Ollala w przypadku kilkunastu osób, ale nie zeznawała w sprawie Claire Williamson. Na jej korzyść miał natomiast zeznawać John Ivar Haglund, mąż wcześniejszej ofiary Hazzard. Na podstawie licznych zeznań, ustaleń patomorfologa i sfałszowanych dokumentów z pełnomocnictwami Claire Williamson, Linda Hazzard została uznana winną nakłaniania swojej pacjentki do zagłodzenia się<ref name=":0" /><ref name=":4" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Hazzard, Linda}}
[[Kategoria:Medycy niekonwencjonalni]]
[[Kategoria:Amerykańscy seryjni mordercy]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Seattle]]
[[Kategoria:Ułaskawieni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1867]]
[[Kategoria:Zmarli w 1938]]

title: Linda HazzardLynda Laura Burfield

Data i miejsce urodzenia: 18 grudnia 1867 · Carver

Data i miejsce śmierci: 24 czerwca 1938 · Olalla

Przyczyna śmierci: zagłodzenie

Narodowość: amerykańska

Małżeństwo: Samuel Christman Hazzard