text:
# Bralin (gmina)
Bralin – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kaliskim.
Siedziba gminy to Bralin.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 5579 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwały 6093 osoby.

## Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002 gmina Bralin ma obszar 85,16 km², w tym:
- użytki rolne: 74%
- użytki leśne: 17%

Gmina stanowi 14% powierzchni powiatu kępińskiego.

## Demografia
Dane z 31 grudnia 2017 roku:
| Opis                              | Ogółem | Ogółem | Kobiety | Kobiety | Mężczyźni | Mężczyźni |
| --------------------------------- | ------ | ------ | ------- | ------- | --------- | --------- |
| jednostka                         | osób   | %      | osób    | %       | osób      | %         |
| populacja                         | 6 093  | 100    | 2 980   | 48,9    | 3 113     | 51,1      |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 71     | 71     | 35      | 35      | 36        | 36        |

## Sołectwa
Bralin, Chojęcin (sołectwa: Chojęcin-Wieś i Chojęcin-Parcele), Czermin, Działosze, Gola, Mnichowice, Nosale, Nowa Wieś Książęca, Tabor Mały, Tabor Wielki, Weronikopole.

## Sąsiednie gminy
Baranów, Kępno, Kobyla Góra, Perzów, Rychtal

title: Bralin (gmina)

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Bralin
 |dopełniacz nazwy          = gminy Bralin
 |jednostka                 = [[gmina wiejska]]
 |zdjęcie                   = Center of Bralin (4) UG.jpg
 |opis zdjęcia              = Urząd gminy
 |herb                      = POL gmina Bralin COA.svg
 |flaga                     = POL gmina Bralin flag.svg
 |województwo               = {{Państwo|wielkopolskie}}
 |powiat                    = [[Powiat kępiński|kępiński]]
 |TERC                      = 0408022
 |siedziba                  =
 |stanowisko zarządzającego = wójt
 |zarządzający              = Karol Wanzek
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              = 85,16
 |rok ludności              = 30.06.2016
 |liczba ludności           = 6037<ref name="populacja2016">{{Polska w liczbach|id=gmina_Bralin|nazwa=Gmina Bralin w liczbach|data dostępu=17 marca 2016}}</ref>
 |gęstość zaludnienia       = 70,7
 |urbanizacja               =
 |numer kierunkowy          = 62
 |kod pocztowy              =
 |tablice rejestracyjne     = PKE
 |adres urzędu              = Rynek 3
63-640 [[Bralin (wieś w województwie wielkopolskim)|Bralin]]
 |plan                      = Bralin (gmina) location map.png
 |liczba sołectw            = 12
 |liczba miejscowości       =
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              = PKE_Bralin_locator_map.png
 |kod mapy                  = wielkopolskie
 |współrzędne               = 51°17′0N 17°54′0E
 |commons                   = Category:Gmina Bralin
 |www                       = http://www.bralin.pl
 |bip                       = http://www.bip.iap.pl/bralin/
}}
'''Bralin''' – [[gmina]] [[gmina wiejska|wiejska]] w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat kępiński|powiecie kępińskim]]. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] gmina położona była w [[Województwo kaliskie (1975–1998)|województwie kaliskim]].

Siedziba gminy to [[Bralin (wieś w województwie wielkopolskim)|Bralin]].

Według danych z 30 czerwca 2004<ref name=autonazwa2>{{cytuj stronę|url=http://demografia.stat.gov.pl/BazaDemografia/|tytuł=Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast|opublikowany=[[Główny Urząd Statystyczny|GUS]]|język=pl|data dostępu=2010-09-14}}</ref> gminę zamieszkiwało 5579 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwały 6093 osoby<ref name=":0">{{Polska w liczbach|id=gmina_Bralin|nazwa=Gmina Bralin w liczbach|data dostępu=2020-01-30}}</ref>.

== Struktura powierzchni ==
Według danych z roku 2002<ref name=autonazwa1>{{cytuj stronę|url=http://www.regioset.pl/|tytuł=Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset|opublikowany=regioset.pl|język=pl|data dostępu=2010-09-14}}</ref> gmina Bralin ma obszar 85,16 km², w tym:
* użytki rolne: 74%
* użytki leśne: 17%

Gmina stanowi 14% powierzchni powiatu kępińskiego.

== Demografia ==
Dane z 31 grudnia 2017 roku<ref name=":0" />:
{| class="wikitable"
!Opis || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Kobiety || colspan=2|Mężczyźni
|-
|jednostka || osób || % || osób || % || osób || %
|--
|populacja ||'''6 093'''|| 100 || 2 980 || 48,9 || 3 113 || 51,1
|--
|gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) || colspan=2| 71 || colspan="2" | 35 || colspan="2" | 36
|}

[[Plik:Piramida wieku Gmina Bralin.png|thumb|690x480px|center
|Piramida wieku mieszkańców gminy Bralin w 2014 roku<ref name="populacja2016"/>]]

== Sołectwa ==
[[Bralin (wieś w województwie wielkopolskim)|Bralin]], [[Chojęcin]] (sołectwa: Chojęcin-Wieś i Chojęcin-Parcele), [[Czermin (wieś w powiecie kępińskim)|Czermin]], [[Działosze]], [[Gola (powiat kępiński)|Gola]], [[Mnichowice (województwo wielkopolskie)|Mnichowice]], [[Nosale]], [[Nowa Wieś Książęca (wieś)|Nowa Wieś Książęca]], [[Tabor Mały]], [[Tabor Wielki]], [[Weronikopole]].

== Sąsiednie gminy ==
[[Baranów (gmina w województwie wielkopolskim)|Baranów]], [[Kępno (gmina)|Kępno]], [[Kobyla Góra (gmina)|Kobyla Góra]], [[Perzów (gmina)|Perzów]], [[Rychtal (gmina)|Rychtal]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Bralin}}
{{Powiat kępiński}}
{{Powiat kępiński (dawny)}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Bralin (gmina)| ]]

title: Bralin

Herb: Flaga

Województwo: wielkopolskie

Powiat: kępiński

Wójt: Karol Wanzek

Tablice rejestracyjne: PKE

title: Szczegółowy podział administracyjny


text:
# Popielewo (gromada)
Popielewo – dawna gromada (najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–72) z siedzibą GRN w Popielewie.
Gromady, w których gromadzkie rady narodowe (GRN) były organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od czasu reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Popielewo  z siedzibą GRN w Popielewie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie białogardzkim w woj. koszalińskim na mocy uchwały nr 43/54 WRN w Koszalinie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad Popielewo, Brusno, Kocury i Ogrodno ze zniesionej gminy Połczyn-Zdrój w tymże powiecie. Dla gromady ustalono 14 członków gromadzkiej rady narodowej.
1 stycznia 1958 gromadę włączono do powiatu świdwińskiego w tymże województwie.
31 grudnia 1971 gromadę Popielewo zniesiono, a jej obszar włączono do gromady Połczyn-Zdrój w tymże powiecie.

wikiname: plwiki

title: Popielewo (gromada)

in_language: pl

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Popielewo
 |dopełniacz nazwy          =
 |jednostka                 = [[Gromada (podział administracyjny)|gromada]]
 |lata istnienia            = 1954–1971
 |zdjęcie                   = Kościół w Popielewie.JPG
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      =
 |flaga                     =
 |wariant flagi             = PRL
 |województwo               = [[Województwo koszalińskie (1950–1975)|koszalińskie]]
 |powiat                    = 1954–57: [[powiat białogardzki|białogardzki]]<br />1958–71: [[powiat świdwiński|świdwiński]]
 |data powstania            = 5 października 1954
 |data likwidacji           = 31 grudnia 1971
 |siedziba                  = [[Popielewo (powiat świdwiński)|Popielewo]]
 |stanowisko zarządzającego =
 |zarządzający              =
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              =
 |rok ludności              =
 |liczba ludności           =
 |gęstość zaludnienia       =
 |rok podziału              = 1954
 |plan                      =
 |liczba sołectw            = 4
 |liczba miejscowości       =
 |rok reprezentantów        = 1954
 |nazwa reprezentantów      = członków [[Rada narodowa (PRL)|GRN]]
 |liczba reprezentantów     = 14
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              =
 |wariant mapy              = 1951
 |współrzędne               =
 |commons                   =
}}
'''Popielewo''' – dawna [[gromada (podział administracyjny)|gromada]] (najmniejsza jednostka [[Podział administracyjny Polski (1944–1975)#1957–1975|podziału terytorialnego]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] w latach 1954–72) z siedzibą GRN w [[Popielewo (powiat świdwiński)|Popielewie]].

Gromady, w których [[Rada narodowa (PRL)|gromadzkie rady narodowe (GRN)]] były organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od czasu reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954<ref>{{Dziennik Ustaw|1954|43|191}}</ref> do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973<ref>{{Dziennik Ustaw|1972|49|312}}</ref>, tym samym wypierając [[gmina wiejska|organizację gminną]] w latach 1954–1972<ref name="paprlfivesix">{{cytuj książkę|tytuł=Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej|wydawca=Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych|miejsce=Warszawa|rok=1956}}</ref><ref>{{cytuj książkę|tytuł=Mała Encyklopedia Powszechna PWN|wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce=Warszawa|rok=1959}}</ref>.

Gromadę Popielewo  z siedzibą GRN w [[Popielewo (powiat świdwiński)|Popielewie]] utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski<ref name="paprlfivesix"/> – w [[powiat białogardzki|powiecie białogardzkim]] w [[Województwo koszalińskie (1950–1975)|woj. koszalińskim]] na mocy uchwały nr 43/54 WRN w [[Koszalin]]ie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad<ref>Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.</ref> Popielewo, Brusno, Kocury i Ogrodno ze zniesionej [[Połczyn-Zdrój (gmina)|gminy Połczyn-Zdrój]] w tymże powiecie<ref name="main">Uchwała Nr 43/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady województwa koszalińskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 23 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 27 listopada 1954 r., Nr. 17, Poz. 72, § 1)</ref>. Dla gromady ustalono 14 członków gromadzkiej rady narodowej<ref name="grn">Uchwała Nr XXXXII/249 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białogardzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych powiatu białogardzkiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 12, Poz. 33)</ref>.

1 stycznia 1958 gromadę włączono do [[powiat świdwiński|powiatu świdwińskiego]] w tymże województwie<ref>{{Dziennik Ustaw|1957|59|308}}</ref>.

31 grudnia 1971 gromadę Popielewo '''zniesiono''', a jej obszar włączono do [[Połczyn-Zdrój (gromada)|gromady Połczyn-Zdrój]] w tymże powiecie<ref>Uchwała Nr XIII/38/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 29 września 1971 roku w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie koszalińskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 15 grudnia 1971 r., Nr. 9, Poz. 82)</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat białogardzki (dawny)}}
{{Powiat świdwiński (dawny)}}

[[Kategoria:Dawne gromady w województwie koszalińskim|Popielewo]]

title: Popielewo

Państwo: Polska

Województwo: koszalińskie

Powiat: 1954–57: białogardzki · 1958–71: świdwiński

Data powstania: 5 października 1954

Data likwidacji: 31 grudnia 1971

Siedziba: Popielewo

title: Szczegółowy podział administracyjny (1954)

title: Liczba reprezentantów


text:
# Sara Lidman
Sara Lidman (ur. 30 grudnia 1923 w Missenträsk, Västerbotten, zm. 17 czerwca 2004 w Umeå) – szwedzka pisarka.
Zadebiutowała powieścią Tjärdalen, która zdobyła ogromne uznanie zarówno wśród krytyków, jak i publiczności, a także została okrzyknięta jako jeden z najlepszych debiutów powieściowych lat 50. w Szwecji. Po niej opublikowała Bagienne maliny, przedstawiając tym samym swoją miłość do rodzinnych stron oraz dwie imponujące powieści o losie kobiet w tychże okolicach, Regnspiran i Bära mistel.
Dzięki epopei Jernbaneeposet, obrazującej życie w województwie Västerbotten w XIX w. zaliczona została do najważniejszych, współczesnych literatów szwedzkich. Na ową epopeję – cechującą się innowacyjnym i poetyckim stylem narracji, czerpiącym z języka Biblii i północnego dialektu – składa się pięć powieści: Din tjänare hör, Vredens barn (Nagroda literacka Rady Nordyckiej w 1980 r.), Nabots sten, Den underbare mannen oraz Järnkronan.

## Wybrana twórczość
- Tjärdalen (1953)
- Bagienne maliny (1955) – tłumaczenie polskie Maria Olszańska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1965
- Regnspiran (1958)
- Bära mistel (1960)
- Jag och min son (1961)
- Z pięcioma brylantami (1964) – tłumaczenie polskie Maria Olszańska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1968
- Rozmowy w Hanoi (1966) – tłumaczenie polskie Zygmunt Łanowski, Czytelnik, Warszawa, 1968
- Din tjänare hör (1977)
- Vredens barn (1979)
- Nabots sten (1981)
- Den underbare mannen (1983)
- Järnkronan (1985)
- Lifsens rot (1996)
- Oskuldens minut (1999)

title: Sara Lidman

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Sara Lidman
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Sara Lidman 001.jpg
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = [[30 grudnia]] [[1923]]
 |miejsce urodzenia     = Missenträsk
 |data śmierci          = [[17 czerwca]] [[2004]]
 |miejsce śmierci       = [[Umeå]]
 |narodowość            = [[Szwedzi|szwedzka]]
 |język                 = [[Język szwedzki|szwedzki]]
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[literatura]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Sara Lidman
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
[[Plik:Sara Lidman.jpg|thumb|250px|Sara Lidman, około 1960 roku.]]
'''Sara Lidman''' (ur. [[30 grudnia]] [[1923]] w [[Missenträsk]], [[Västerbotten]], zm. [[17 czerwca]] [[2004]] w [[Umeå]]) – szwedzka pisarka.

Zadebiutowała powieścią ''Tjärdalen'', która zdobyła ogromne uznanie zarówno wśród krytyków, jak i publiczności, a także została okrzyknięta jako jeden z najlepszych debiutów powieściowych lat 50. w Szwecji. Po niej opublikowała ''Bagienne maliny'', przedstawiając tym samym swoją miłość do rodzinnych stron oraz dwie imponujące powieści o losie kobiet w tychże okolicach, ''Regnspiran'' i ''Bära mistel''.

Dzięki epopei ''Jernbaneeposet'', obrazującej życie w województwie Västerbotten w XIX w. zaliczona została do najważniejszych, współczesnych literatów szwedzkich. Na ową epopeję – cechującą się innowacyjnym i poetyckim stylem narracji, czerpiącym z języka Biblii i północnego dialektu – składa się pięć powieści: ''Din tjänare hör'', ''Vredens barn'' ([[Nagroda literacka Rady Nordyckiej]] w 1980 r.), ''Nabots sten'', ''Den underbare mannen'' oraz ''Järnkronan''.

== Wybrana twórczość ==
* ''Tjärdalen (1953)''
* ''Bagienne maliny (1955)'' – tłumaczenie polskie [[Maria Olszańska]], [[Państwowy Instytut Wydawniczy]], [[Warszawa]], 1965
* ''Regnspiran (1958)''
* ''Bära mistel (1960)''
* ''Jag och min son (1961)''
* ''Z pięcioma brylantami (1964)'' – tłumaczenie polskie [[Maria Olszańska]], [[Państwowy Instytut Wydawniczy]], [[Warszawa]], 1968
* ''Rozmowy w Hanoi (1966)'' – tłumaczenie polskie [[Zygmunt Łanowski]], [[Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”|Czytelnik]], [[Warszawa]], 1968
* ''Din tjänare hör (1977)''
* ''Vredens barn (1979)''
* ''Nabots sten (1981)''
* ''Den underbare mannen (1983)''
* ''Järnkronan (1985)''
* ''Lifsens rot (1996)''
* ''Oskuldens minut (1999)''

{{Towarzystwo Dziewięciu}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Lidman, Sara}}
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Doblouga]]
[[Kategoria:Laureaci nagrody literackiej Rady Nordyckiej]]
[[Kategoria:Szwedzcy pisarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1923]]
[[Kategoria:Zmarli w 2004]]

title: Sara Lidman

Data i miejsce urodzenia: 30 grudnia 1923 · Missenträsk

Data i miejsce śmierci: 17 czerwca 2004 · Umeå

Narodowość: szwedzka

Język: szwedzki

Dziedzina sztuki: literatura


text:
# Svinjsko
Svinjsko – wieś w Słowenii, w gminie Sevnica. W 2018 roku liczyła 133 mieszkańców.

title: Svinjsko

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Svinjsko
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Słowenia
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Sevnica|Sevnica]]

 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2018
 |liczba ludności              = 133{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Svinjsko''' – [[wieś]] w [[Słowenia|Słowenii]], w [[Gmina Sevnica|gminie Sevnica]]. W 2018 roku liczyła 133 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=https://www.stat.si/StatWeb/File/NewsAttachment/2521|tytuł=Prebivalci po spolu, občine in naselja, Slovenija, 1. januar 2018|opublikowany=Statistični urad Republike Slovenije|język=sl|data dostępu=2019-03-13}}</ref>
}}

{{Gmina Sevnica}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Sevnica]]

title: Svinjsko

Państwo: Słowenia

Gmina: Sevnica


text:
# Parafia św. Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich
Parafia pw. Świętego Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich – rzymskokatolicka parafia z siedzibą we wsi Lipinki Łużyckie, należąca do dekanatu Żary diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej w Polsce, erygowana 25 grudnia 1945. Mieści się przy ulicy Głównej.

## Kościół parafialny
- kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich

## Kościoły filialne
- Kaplica pw. św. Rozalii w Boruszynie
- Kościół pw. Dobrego Pasterza w Pietrzykowie

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia pw. Świętego Antoniego Padewskiego
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 = Lipinki_Łużyckie_-_kościół_parafialny.jpg
 |opis grafiki            = Kościół parafialny
 |państwo                 = Polska
 |siedziba                = [[Lipinki Łużyckie]]
 |adres                   = ul. Główna 11
68-213 Lipinki Łużyckie
 |data powołania          = 25 grudnia 1945
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = [[Metropolia_(religia)|Metropolia]]
 |1. jednostka nazwa      = [[Metropolia szczecińsko-kamieńska|szczecińsko-kamieńska]]
 |2. jednostka typ        = [[Diecezja]]
 |2. jednostka nazwa      = [[diecezja zielonogórsko-gorzowska|zielonogórsko-gorzowska]]
 |3. jednostka typ        = [[Dekanat]]
 |3. jednostka nazwa      = [[Dekanat Żary|Żary]]
 |obiekt sakralny funkcja =
 |obiekt sakralny         = [[Kościół św. Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich|św. Antoniego Padewskiego]]
 |filie                   = [[Kaplica św. Rozalii w Boruszynie]]

[[Kościół pw. Dobrego Pasterza w Pietrzykowie]]
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = ks. Andrzej Tomkowski
 |wezwanie                = [[Antoni Padewski|św. Antoniego Padewskiego]]
 |dzień wspomnienia       = [[13 czerwca]]
 |kod mapy                = Lipinki Łużyckie (gmina)
 |współrzędne             = 51°38'26.879"N, 15°0'11.08"E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Parafia pw. Świętego Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich''' – [[Kościół łaciński|rzymskokatolicka]] [[parafia]] z siedzibą we wsi [[Lipinki Łużyckie]], należąca do [[Dekanat Żary|dekanatu Żary]] [[Diecezja zielonogórsko-gorzowska|diecezji zielonogórsko-gorzowskiej]], [[Metropolia szczecińsko-kamieńska|metropolii szczecińsko-kamieńskiej]] w Polsce, erygowana 25 grudnia 1945. Mieści się przy ulicy Głównej.

== Kościół parafialny ==
* [[kościół św. Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich|kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Lipinkach Łużyckich]]

== Kościoły filialne ==
*[[Kaplica św. Rozalii w Boruszynie|Kaplica pw. św. Rozalii w Boruszynie]]
*[[Kościół pw. Dobrego Pasterza w Pietrzykowie]]

== Linki zewnętrzne ==
* [https://diecezjazg.pl/cm-business/lipinki-luzyckie/ Opis parafii na stronie diecezji zielonogórsko-gorzowskiej]

{{Parafie dekanatu Żary}}
{{SORTUJ:Lipinki Łużyckie}}
[[Kategoria:Parafie w dekanacie Żary]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego]]
[[Kategoria:Lipinki Łużyckie|Parafia]]
[[Kategoria:Religia w gminie Lipinki Łużyckie]]

Siedziba: Lipinki Łużyckie

Adres: ul. Główna 11 · 68-213 Lipinki Łużyckie

Data powołania: 25 grudnia 1945

Wyznanie: katolickie

Kościół:
rzymskokatolicki
św. Antoniego Padewskiego

Metropolia: szczecińsko-kamieńska

Diecezja: zielonogórsko-gorzowska

Dekanat: Żary

Filie: Kaplica św. Rozalii w Boruszynie · Kościół pw. Dobrego Pasterza w Pietrzykowie

Proboszcz: ks. Andrzej Tomkowski

Wezwanie: św. Antoniego Padewskiego

Wspomnienie liturgiczne: 13 czerwca


text:
# Krasnosielkup
Krasnosielkup (ros. Красноселькуп) – osada wiejska w Rosji, w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym, ośrodek administracyjny Rejonu Krasnosielkupskiego.
Znajduje się tu dyrekcja Rezerwatu przyrody „Wierchnie-Tazowskij”.

title: Krasnosielkup

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Krasnosielkup
 |nazwa oryginalna             = {{k|ru|Красноселькуп}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna = [[Rejon Krasnosielkupski|krasnosielkupski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 65°42′20″N 82°27′36″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Krasnosielkup''' ([[język rosyjski|ros.]] Красноселькуп) – osada wiejska w [[Rosja|Rosji]], w [[Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny|Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym]], ośrodek administracyjny [[Rejon Krasnosielkupski|Rejonu Krasnosielkupskiego]].

Znajduje się tu dyrekcja [[Rezerwat przyrody „Wierchnie-Tazowskij”|Rezerwatu przyrody „Wierchnie-Tazowskij”]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Верхне-Тазовский  Государственный заповедник  ФГБУ |data dostępu = 2022-01-09 |opublikowany = Верхне-Тазовский  Государственный заповедник  ФГБУ |url = https://xn--b1ak6a.xn--80aze9d.xn--h1akdx.xn--80aswg/}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Zobacz też ==
* [[Rejon Krasnosielkupski]]
* [[Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny]]

[[Kategoria:Miejscowości w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym]]

title: KrasnosielkupКрасноселькуп

Państwo: Rosja

Okręg autonomiczny: Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny

Rejon: krasnosielkupski


text:
# Acanthagrion lancea
Acanthagrion lancea – gatunek ważki z rodziny łątkowatych (Coenagrionidae). Występuje w Ameryce Południowej.

title: Acanthagrion lancea

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Acanthagrion lancea''
 |TSN                    = 592328
 |zoolog                 = Selys, 1876
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[ważki]]
 |podrząd                = [[ważki równoskrzydłe]]
 |rodzina                = [[łątkowate]]
 |rodzaj                 = ''[[Acanthagrion]]''
 |gatunek                = ''Acanthagrion lancea''
 |synonimy               =
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 49254644
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Acanthagrion lancea''''' – gatunek [[ważki]] z rodziny [[łątkowate|łątkowatych]] (Coenagrionidae). Występuje w [[Ameryka Południowa|Ameryce Południowej]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę|url=http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|tytuł=World Odonata List|autor=Schorr i inni|data=2011|język=en|data dostępu=2011-11-15|archiwum=https://web.archive.org/web/20100828091754/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|zarchiwizowano=28 sierpnia 2010}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Acanthagrion]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1876 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: ważki

Podrząd: ważki równoskrzydłe

Rodzina: łątkowate

Rodzaj: Acanthagrion

Gatunek: Acanthagrion lancea


text:
# Pożar buszu na Tasmanii (1967)
Pożar buszu na Tasmanii w 1967 – klęska żywiołowa, która miała miejsce 7 lutego 1967, określana mianem „czarnego wtorku”. Jeden z największych pożarów, jakie kiedykolwiek nawiedziły Tasmanię. W wyniku pożaru zginęły 62 osoby, 900 zostało rannych, a ponad 7 tysięcy ludzi straciło dach nad głową.

## Pożar
Łącznie 125 oddzielnych frontów pożarów spaliło 2642,7 km² (264270 ha) ziemi w południowej Tasmanii w ciągu pięciu godzin. Pożar rozprzestrzenił się od Hamilton i Bothwell aż po kanał d’Entrecasteaux. W wyniku pożaru zniszczeniu uległy lasy, gospodarstwa rolne, infrastruktura, posiadłości w okolicy Mount Wellington i wiele małych miejscowości wzdłuż rzeki Derwent oraz na wschód od Hobart.

## Ofiary i zniszczenia
W tym jednym z najtragiczniejszych pożarów buszu w Australii w sumie zginęły 62 osoby w ciągu zaledwie jednego dnia, z tego aż 52 osoby zginęły na obszarze Hobart. Zniszczenia obejmowały 1 293 domów i ponad 1 700 innych zabudowań. Zniszczeniu uległo również 80 mostów, 4 800 odcinków linii energetycznych, 1500 pojazdów. Szacuje się, że co najmniej 62 000 sztuk zwierząt gospodarskich zdechło w trakcie pożaru. Łącznie straty sięgnęły 45 mln dolarów australijskich.

## Warunki pogodowe
Styczeń 1967 na Tasmanii był stosunkowo chłodny i nadzwyczaj suchy (w listopadzie 1966 rozpoczął się najbardziej suchy ośmiomiesięczny okres w historii Australii od 1885), natomiast już na początku lutego zaczęła napływać nad Tasmanię masa bardzo ciepłego powietrza. Susza i silne wiatry przyczyniły się do wybuchu i rozprzestrzeniania się wielkiego pożaru buszu. Raport na temat pożaru stwierdził, że jedynie 22 z 110 pożarów powstały przypadkowo (reszta zapewne powstała w wyniku podpaleń i wypalania trawy).
Warunki pogodowe 7 lutego 1967:
- niezwykle wysoka temperatura, dochodząca do 39 °C
- niska wilgotność powietrza
- silny wiatry z północnego zachodu

title: Pożar buszu na Tasmanii (1967)

wikitext:
{{Katastrofa infobox
 |nazwa             = Pożar buszu na Tasmanii w 1967 tzw. Czarny wtorek
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |państwo           = AUS
 |miejsce           = [[Tasmania]]
 |rodzaj            = [[Pożar]]
 |data              = [[7 lutego]] [[1967]]
 |godzina           =
 |ofiary śmiertelne = 62 osoby
 |ranni             = 900 osób
 |zaginieni         =
 |mapa              =
 |opis mapy         =
 |kod mapy          = Tasmania
 |współrzędne       = 42°0′S 147°0′E
 |commons           =
 |wikinews          =
}}
'''Pożar buszu na Tasmanii w 1967''' – [[klęska żywiołowa]], która miała miejsce 7 lutego [[1967]], określana mianem „czarnego wtorku”. Jeden z największych [[pożar]]ów, jakie kiedykolwiek nawiedziły [[Tasmania|Tasmanię]]. W wyniku pożaru zginęły 62 osoby, 900 zostało rannych, a ponad 7 tysięcy ludzi straciło dach nad głową<ref name="Natural disasters">{{cytuj stronę
| url = http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/naturaldisasters
| tytuł = Natural disasters in Australia
| data dostępu = 2009-02-08
| autor = Australian Government. Culture and Recreation Portal
| język = en
| archiwum = https://web.archive.org/web/20050102084135/http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/naturaldisasters/
| zarchiwizowano = 2 stycznia 2005
}}</ref><ref>{{cytuj pismo
| url = http://www.examiner.com.au/news/local/news/disasters-accidents/four-decades-after-black-tuesday-top-firefighter-warns-repeat-of-fire-horror-feared/892996.aspx
| czasopismo = The Examiner
| tytuł = Four decades after Black Tuesday, top firefighter warns ... Repeat of fire horror feared
| data dostępu = 2009-02-07
| data = 7 lutego 2007
| imię = Nic
| nazwisko = Price
| język = en
}}</ref>.

== Pożar ==
Łącznie 125 oddzielnych frontów pożarów spaliło 2642,7 km² (264270 ha)<ref name="Natural disasters"/> ziemi w południowej Tasmanii w ciągu pięciu godzin. Pożar rozprzestrzenił się od [[Hamilton (Tasmania)|Hamilton]] i [[Bothwell]] aż po [[kanał d’Entrecasteaux]]. W wyniku pożaru zniszczeniu uległy lasy, gospodarstwa rolne, infrastruktura, posiadłości w okolicy [[Mount Wellington]] i wiele małych miejscowości wzdłuż rzeki [[Derwent (rzeka w Australii)|Derwent]] oraz na wschód od [[Hobart]].

== Ofiary i zniszczenia ==
W tym jednym z najtragiczniejszych pożarów [[busz]]u w [[Australia|Australii]] w sumie zginęły 62 osoby w ciągu zaledwie jednego dnia, z tego aż 52 osoby zginęły na obszarze Hobart. Zniszczenia obejmowały 1 293 domów i ponad 1 700 innych zabudowań. Zniszczeniu uległo również 80 mostów, 4 800 odcinków linii energetycznych, 1500 pojazdów. Szacuje się, że co najmniej 62 000 sztuk zwierząt gospodarskich zdechło w trakcie pożaru. Łącznie straty sięgnęły 45 mln [[dolar australijski|dolarów australijskich]]<ref>{{cytuj stronę
| url = http://www.brokersclimb.com/insurance-brokers-journal/2006/8/13/the-high-cost-of-natural-disasters-in-australia.html
| tytuł = The high cost of natural disasters in Australia
| data dostępu = 2009-02-07
| autor =
| język = en
| archiwum = https://web.archive.org/web/20061112081959/http://www.brokersclimb.com/insurance-brokers-journal/2006/8/13/the-high-cost-of-natural-disasters-in-australia.html
| zarchiwizowano = 12 listopada 2006
}}</ref>.

== Warunki pogodowe ==
Styczeń 1967 na Tasmanii był stosunkowo chłodny i nadzwyczaj suchy (w listopadzie 1966 rozpoczął się najbardziej suchy ośmiomiesięczny okres w historii Australii od 1885), natomiast już na początku lutego zaczęła napływać nad Tasmanię masa bardzo ciepłego powietrza. Susza i silne wiatry przyczyniły się do wybuchu i rozprzestrzeniania się wielkiego pożaru buszu. Raport na temat pożaru stwierdził, że jedynie 22 z 110 pożarów powstały przypadkowo (reszta zapewne powstała w wyniku [[podpalenie|podpaleń]] i [[wypalanie traw|wypalania trawy]]).

Warunki pogodowe 7 lutego 1967:
* niezwykle wysoka temperatura, dochodząca do 39 °C
* niska wilgotność powietrza
* silny wiatry z północnego zachodu

== Zobacz też ==
* [[Powódź na Tasmanii (1929)|Powódź na Tasmanii w 1929]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.abc.net.au/local/photos/2008/10/08/2385051.htm Wypowiedź strażaka Billa Burke]

[[Kategoria:1967 w Australii]]
[[Kategoria:Historia Tasmanii]]
[[Kategoria:Hobart]]
[[Kategoria:Katastrofy w 1967|Tasmania]]
[[Kategoria:Pożary buszu|Tasmania]]
[[Kategoria:Pożary w Australii|Tasmania]]

Państwo: Australia

Miejsce: Tasmania

Rodzaj zdarzenia: Pożar

Data: 7 lutego 1967

Ofiary śmiertelne: 62 osoby

Ranni: 900 osób


text:
# Kanhua chan
Kanhua chan (看話禅; kor. kanhwa sŏn (간화선); jap. kanna zen; wiet. khán thoại thiền) – chan introspekcji gong’anu a ściślej chan introspekcji słów, system praktyki gong’anowej powstały w XII wieku.

## Geneza i historia pojęcia
W poszukiwaniu swojej tożsamości chan rozwiązał najpierw problem "nagłego" (chiń. dun) i "stopniowego" (chiń. jian) stylu praktyki oraz retoryki używanej w tej szkole. Jednym ze skutków tego procesu było rozwinięcie odrębnej techniki medytacji właściwej tylko dla chanu. Już nawet to, że chan przyjął nazwę od ogólnego określenia "medytacji" – skt dhyāna, chiń. chan – zmusiło go do stworzenia formy medytacji, którą mógłby uznać za wyłącznie swoją. Dokonał tego przez zerwanie z praktykami wcześniejszych sino-indyjskich szkół buddyjskich
Równocześnie z tymi zmianami chan eksperymentował z nowym rodzajem religijnego języka, wykazując także na poziomie konceptualnym autonomię chanu od reszty buddyjskiej tradycji. Ostatecznie chan porzucił złożoną opisową terminologię sino-indyjskiego buddyzmu na korzyść zwięzłej retoryki, która jest uważana za powstającą spontanicznie w umyśle bez świadomej refleksji oraz transformacyjną. Te nowe sposoby ekspresji zostały także zastosowane w nauczaniu chan, czego skutkiem były radykalne pedagogiczne style nieznane rywalizującym szkołom buddyjskim.
Poprzez te dwie ewolucje zarówno w praktyce jak i retoryce, chan w okresie panowania dynastii Song był w stanie "uprawomocnić" swój własny paradygmatyczny obraz siebie, najpierw jako niezależnego przekazu oddzielnego od nauk doktrynalnych (chiń. jiaowai biechuan/buli wenzi), a następnie jako nagłego podejścia do duchowego osiągnięcia, które składa się tylko z bezpośredniej wizji oświeconej natury ludzkiego umysłu (chiń. chichi renxin/jianxing chengfo).
Te dwa elementy połączyły się w szkole hongzhou mistrza chan Mazu Daoyi (709-788) oraz w powstałej nieco później (w ramach hongzhou) szkoły linji mistrza chan Linji Yixuana (zm. 866). Następnie w szkole hongzhou pojawiła się jeszcze bardziej spontaniczna forma retoryczna ale także jako unikatowa pedagogiczna technika – "dialog spotkaniowy" (chiń. jiyuan wenda). Mistrzowie szkoły hongzhou zaczęli używać tego nowego stylu religijnej riposty jako środka katalizującego oświecenie u uczniów. Szersze implikacje tej retorycznej i pedagogicznej techniki były wykorzystywane przez późniejszych mistrzów linii przekazu w szkole linji, którzy przystąpili do prób pogodzenia jej z praxis chanu. To doprowadziło do rozwinięcia nagłego stylu medytacji: śledzenia gong’anu czy też huatou (krytycznej frazy). To podejście do praktyki, czyli nowa medytacyjna technika została nazwana chanem kanhua – chanem śledzącym krytyczną frazę – przez mistrza chan Dahui Zonggao (1089–1163). Ta metoda nie miała żadnego odpowiednika w szerokim indyjskim repertuarze medytacyjnym, jest więc unikatową chińską formą medytacji.
Indyjskie modele medytacyjne, czyli samādhi (koncentracja) i prajñā (mądrość), dla szkoły chan stanowiły konceptualny problem. Zarysowany on został już w reprezentatywnym tekście z wczesnego okresu rozwoju chanu Liuzu tanjing (Sutra Szóstego Patriarchy). W sutrze tej jest wyraźny fragment, w którym poszukuje się sposobu takiej reinterpretacji indyjskiego modelu medytacji, aby pasował on do teorii i praktyki chanistycznego subityzmu ("nagłości"). Było to konieczne, albowiem był to model stopniowego rozwoju duchowego dojrzewania od moralności (skt śīla) poprzez koncentrację (skt samādhi) do mądrości (skt prajñā). Natomiast podejście chanu było całkowicie niekonsekwentne. W tym duchu zreinterpretował on samadhi i pradźnię, już nie jako etapy praktyki, ale jako stany umysłu obecne w każdym momencie myślenia.
Jest oczywiste, że dla chanu natura samadhi i pradźni jest niedualistyczna, czego wytłumaczenie również znajduje się w Sutrze Szóstego Patriarchy. Potężny konceptualny bagaż kojarzony z samadhi i pradźnią był dla chanu tak przytłaczający, że w końcu chan dokonał kroku ostatecznego i odrzucił oba pojęcia. Jeden z najbardziej sugestywnych ataków potępiających samadhi i pradźnię powstał w Korei. Mistrz sŏn Muyŏm w swoim tekście Musŏlt'o-ron (Traktat o Bezjęzykowym Poziomie) zaatakował szkoły doktrynalne (które utrzymywały te pojęcia) jako należące do poziomu "języka", a więc podrzędnego. Natomiast szkoła sŏn (chiń. chan) należała do porządku "bezsłownego", czyli nadrzędnego. Praca ta miała ewidentnie charakter prowokacji w sytuacji, gdy nowo powstała tradycja sŏn musiała walczyć z takim potężnym w Korei przeciwnikiem jak szkoła hwaŏm.
Olbrzymi wpływ na powstanie całkowicie chińskiej metody kanhua miała medytacyjna praktyka wunian (bez myślenia) lub wuxin (bez umysłu). Po odrzuceniu samadhi i pradźni, zastąpiono je właśnie praktyką medytacyjną wunian. Stało się tak dlatego, że nie miała ona żadnych związków z indyjską tradycją. Dlatego mistrz chan Dongshan Liangjie (807-869) mógł stwierdzić: "'Bez umysłu' jest w zgodzie z najwyższą drogą".

## Termin
Słowo kan oznacza obserwowanie, introspekcję, słowo hua oznacza słowo, zdanie, frazę. Tym słowem lub frazą jest w tej praktyce krytyczne słowo/zdanie czyli huatou (dosłownie szczyt słowa). Huatou to najważniejszy element gong’anu, na którym skupia się praktyka ucznia.
Pewnego dnia mnich zapytał mistrza chan Zhaozhou Czy pies ma naturę Buddy?
Wu (nie) odpowiedział mistrz.
Wu jest właśnie tym krytycznym słowem czyli huatou.
W niektórych wypadkach samo huatou stało się gong’anem.
Jaki jest dźwięk fletu bez otworów?
System ten został stworzony przez mistrza chan Dahui Zonggao, który zebrał wiele autentycznych gong’anów i zestawił z nich systematyczny kurs praktyki chan. Gong’an był dla niego najważniejszym środkiem treningu na drodze do przebudzenia.
Gong’any bywały używane jako jeden z elementów praktyki chan od połowy X w., jednak Dahui wyniósł praktykę gong’anową na pozycję wręcz ortodoksji w szkole linji.
W Korei jest to główna praktyka buddyzmu koreańskiego (chogye chong).
W Japonii praktykę tę stosuje szkoła rinzai.
Przeciwieństwem kanhua chan jest mozhao chan – praktyka cichego siedzenia w szkole caodong.

## Dahui Zonggao a praktyka kanhua
Mistrz Dahui jest nierozerwalnie połączony z tym, co nazwano później kanhua chan, chociaż sam tej praktyce nie nadał żadnej nazwy. Ten sposób praktyki chan polega na intensywnym skupieniu na kluczowej frazie lub "puencie", czyli huatou (dosłownie – "szczyt słowa") gong’anu. W zachodniej literaturze zwykle tłumaczy się ten termin jako "introspekcję gonga’nową".
Dahui nauczał, że intensywne skupienie się w medytacji na huatou a także na czynnościach codziennego życia, powinno ostatecznie poprowadzić do przełomu oświecenia. Bardzo mocno podkreślał, że konieczny jest moment oświecenia, bez czego osoba pozostanie w mroku ułudy. Oświecenie było dla niego niezwykle istotne i z tego wynikała jego obrona kanhua chan. W praktyce kanhua polecał z reguły historię związaną z mistrzem Zhaozhou Congshenem (778-897). Pewien mnich spytał Zhaozhou: "Czy pies ma naturę Buddy?" Zhaozhou odpowiedział: "Nie" (chin. "wu"). Dahui skomentował to w następujący sposób: "Czy chodzisz lub stoisz, siedzisz lub leżysz, nie możesz nawet na chwilę zaprzestać utrzymywania tego "nie" ("wu") w swoim umyśle. Gdy złudne myśli powstają, musisz również nie tłumić ich swoim umysłem. Jedynie utrzymuj to huatou ["nie" ("wu")]. Gdy chcesz medytować i czujesz się tępy i pomieszany, musisz zebrać całą swoją energię i podtrzymać to słowo. Wtedy nagle staniesz się jak ta stara niewidoma kobieta, która dmucha [tak pilnie] w ogień, że jej brwi i rzęsy natychmiast się spalają. Nauki, że wszystkie odczuwające istoty są obdarzone naturą Buddy, są podstawową doktryną chińskiego buddyzmu mahajany oraz podstawowym założeniem wszystkich szkół chan okresie Song. Zatem odrzucenie przez Zhaozhou istnienia w psie natury Buddy było zaskakującym wydarzeniem. Jednak, co jest jasne w wypowiedzi Dahui, sensem tej historyjki jest to, aby nie próbować zrozumieć jej w jakikolwiek intelektualny sposób, a istotą nie była sama historyjka, ale huatou, składające się z jednego słowa "nie", czy też raczej z dźwięku "wu", który był rozumiany jak całkowicie pozbawiony lingwistycznej zawartości.
Chociaż gong’an "wu" był ulubionym przez Dahui, zachęcał również do korzystania z innych gong’anów w praktyce kanhua. W liście do pewnego urzędnika napisał: "Mnich spytał Yunmena: 'Czym jest Budda?'. Yunmen odpowiedział: 'Kawałkiem zaschniętego gówna'. Po prostu hoduj to słowo [w swoim umyśle], a kiedy nagle cała twoja pomysłowość zostanie wyczerpana, wtedy będzie oświecenie".
Wydaje się więc, że praktyka kanhua miała doprowadzić praktykującego do momentu, w którym nie jest możliwe myślenie i konceptualizacja. Ale dla Dahui równoległym działaniem do koncentrowania się na huatou było skupienie się na wątpieniu praktykującej osoby. Zwątpienia są szkodliwe dla oświecenia, jednak nieoświecony umysł będzie miał je zawsze. Ale gdy praktykująca osoba zagłębi się w praktyce kanhua, wszelkie wątpienia powinny zostać zapomniane w celu skoncentrowania się na ogromnym wątpieniu tworzonym przez huatou. Według Dahui, gdy wątpienie jest skupione na huatou, stanie się jak wielka, rosnąca kula. W końcu ta kula zwątpienia roztrzaska się i wszystkie wątpliwości znikną razem z nią. Dlatego Dahui napisał: "Wielkie zwątpienie z pewnością będzie poprzedzać wielkie oświecenie".
Bardzo ważne jest, aby być świadomym różnicy między chanem kanhua a praktyką używania gong’anów jako środków nauczania. Dahui nie był przecież pierwszym mistrzem okresu Song, który używał historii gong’anowych w nauczaniu swoich uczniów.
Tradycyjnie uważa się, że rozwój chanu kanhua nastąpił jako reakcja na sformalizowanie się chanu w okresie Song; chan miał utracić swoją pierwotną witalność. Jednak ostatnie badania podważają to stanowisko. Robert Buswell twierdzi, że "bardziej owocne może być postrzeganie [gong’anu i huatou] jako produktu wewnętrznej dynamiki w chanie, która zaczęła się w [okresie] Tang, a kulminowała w [okresie] Song". I dalej: "Chan kanhua może zatem być widziany jako kulminacja długiego procesu ewolucji chanu, dzięki któremu jego retoryka nagłości (w przeciwieństwie do stopniowości) została włączona do pedagogiki i w końcu do praktyki". Jest pewne, że Dahui budował swój system kanhua opierając się na poprzednim rozwoju w praktyce gong’anowej.
Kilku historyków chan zwróciło uwagę na to, że kanhua powstała pod silnym wpływem nauczyciela Dahui – Yuanwu Keqina, który jest opisywany jako mistrz, który prowadził rewolucję w praktyce gong’anowej, co ostatecznie zaowocowało powstaniem praktyki kanhua Dahui. Keqin mocno podkreślał, iż praktykujący powinien śledzić słowo, a nie znaczenie gong’anu, czyli powinien zrozumieć gong’an bezpośrednio bez intelektualnej medytacji. Keqin być może jest także pierwszym mistrzem, który powiedział, że gdy praktykujący w pełni zrozumie jeden gong’an, to w tej chwili również wszystkie inne są zrozumiane.
Według Dahui, kanhua był medytacyjną techniką, która mogła być praktykowana w czasie codziennych czynności, chociaż uważał, iż była ona mocniejsza, gdy była praktykowana w czasie siedzącej medytacji. Co więcej, uważał także, że ta praktyka była w rzeczywistości jedyną drogą do oświecenia dla praktykujących chan w tym czasie. Prowadziło to do faktycznego odrzucenia innych buddyjskich medytacyjnych praktyk. Był w tym całkowicie odrębnym mistrzem, gdyż ogólnie mistrzowie okresu Song mieli raczej inkluzywne poglądy na buddyjska praktykę. Można zatem stwierdzić, że Dahui nie tylko rozwinął nową kontemplatywną technikę, ale wynalazł całkowicie nowy rodzaj praktyki chan w tym procesie.

## Zobacz
- Chan
- Koan

title: Kanhua chan

wikitext:
'''Kanhua chan''' (看話禅; [[język koreański|kor.]] kanhwa sŏn (간화선); [[język japoński|jap.]] kanna zen; [[język wietnamski|wiet.]] khán thoại thiền) – ''chan introspekcji gong’anu'' a ściślej ''chan introspekcji słów'', system praktyki [[Koan|gong’anowej]] powstały w XII wieku.

== Geneza i historia pojęcia ==
W poszukiwaniu swojej tożsamości chan rozwiązał najpierw problem "nagłego" ([[język chiński|chiń.]] ''dun'') i "stopniowego" (chiń. ''jian'') stylu praktyki oraz [[retoryka|retoryki]] używanej w tej szkole. Jednym ze skutków tego procesu było rozwinięcie odrębnej techniki medytacji właściwej tylko dla chanu. Już nawet to, że chan przyjął nazwę od ogólnego określenia "medytacji" – [[sanskryt|skt]] ''dhyāna'', chiń. ''chan'' – zmusiło go do stworzenia formy medytacji, którą mógłby uznać za wyłącznie swoją. Dokonał tego przez zerwanie z praktykami wcześniejszych sino-indyjskich szkół buddyjskich<ref>{{Cytuj książkę | autor r = Robert E. Buswell, Jr. | rozdział = The 'Short-cut' Approach of K'an Hua Meditation: The Evolution od Practical Subitism in Chinese Ch'an Buddhism | nazwisko = Gregory | imię = Peter N. | tytuł = Sudden and Gradual Approaches to Enlightenment in Chinese Thought | strony = 321}}</ref>

Równocześnie z tymi zmianami chan eksperymentował z nowym rodzajem religijnego języka, wykazując także na poziomie konceptualnym autonomię chanu od reszty buddyjskiej tradycji. Ostatecznie chan porzucił złożoną opisową terminologię sino-indyjskiego buddyzmu na korzyść zwięzłej retoryki, która jest uważana za powstającą spontanicznie w umyśle bez świadomej refleksji oraz transformacyjną. Te nowe sposoby ekspresji zostały także zastosowane w nauczaniu chan, czego skutkiem były radykalne pedagogiczne style nieznane rywalizującym szkołom buddyjskim.

Poprzez te dwie ewolucje zarówno w praktyce jak i retoryce, chan w okresie panowania dynastii [[Dynastia Song|Song]] był w stanie "uprawomocnić" swój własny paradygmatyczny obraz siebie, najpierw jako niezależnego [[Przekaz Dharmy|przekazu]] oddzielnego od nauk doktrynalnych (chiń. ''jiaowai biechuan/buli wenzi''), a następnie jako nagłego podejścia do duchowego osiągnięcia, które składa się tylko z bezpośredniej wizji oświeconej natury ludzkiego umysłu (chiń. ''chichi renxin/jianxing chengfo'')<ref name="ReferenceA">{{Cytuj książkę | autor r = Robert E. Buswell, Jr. | rozdział = The 'Short-cut' Approach of K'an Hua Meditation: The Evolution od Practical Subitism in Chinese Ch'an Buddhism | nazwisko = Gregory | imię = Peter N. | tytuł = Sudden and Gradual Approaches to Enlightenment in Chinese Thought | strony = 322}}</ref>.

Te dwa elementy połączyły się w szkole [[hongzhou zong|hongzhou]] mistrza chan [[Mazu Daoyi]] ([[709]]-[[788]]) oraz w powstałej nieco później (w ramach hongzhou) szkoły [[linji (szkoła chan)|linji]] mistrza chan [[Linji Yixuan]]a (zm. [[866]]). Następnie w szkole hongzhou pojawiła się jeszcze bardziej spontaniczna forma retoryczna ale także jako unikatowa pedagogiczna technika – "dialog spotkaniowy" (chiń. ''jiyuan wenda''). Mistrzowie szkoły hongzhou zaczęli używać tego nowego stylu religijnej riposty jako środka katalizującego [[oświecenie (religie Wschodu)|oświecenie]] u uczniów. Szersze implikacje tej retorycznej i pedagogicznej techniki były wykorzystywane przez późniejszych mistrzów [[Linia przekazu Dharmy zen|linii przekazu]] w szkole linji, którzy przystąpili do prób pogodzenia jej z praxis chanu. To doprowadziło do rozwinięcia nagłego stylu medytacji: śledzenia [[Koan|gong’anu]] czy też ''huatou'' (krytycznej frazy). To podejście do praktyki, czyli nowa medytacyjna technika została nazwana chanem ''kanhua'' – chanem śledzącym krytyczną frazę – przez mistrza chan [[Dahui Zonggao]] ([[1089]]–[[1163]]). Ta metoda nie miała żadnego odpowiednika w szerokim indyjskim repertuarze medytacyjnym, jest więc unikatową chińską formą medytacji<ref name="ReferenceA" />.

Indyjskie modele medytacyjne, czyli [[samadhi|samādhi]] (koncentracja) i [[Paramita|prajñā]] (mądrość), dla szkoły chan stanowiły konceptualny problem. Zarysowany on został już w reprezentatywnym tekście z wczesnego okresu rozwoju chanu ''Liuzu tanjing'' (Sutra Szóstego Patriarchy). W sutrze tej jest wyraźny fragment, w którym poszukuje się sposobu takiej reinterpretacji indyjskiego modelu medytacji, aby pasował on do teorii i praktyki chanistycznego subityzmu ("nagłości"). Było to konieczne, albowiem był to model stopniowego rozwoju duchowego dojrzewania od moralności (skt ''śīla'') poprzez koncentrację (skt ''samādhi'') do mądrości (skt ''prajñā''). Natomiast podejście chanu było całkowicie niekonsekwentne. W tym duchu zreinterpretował on samadhi i pradźnię, już nie jako etapy praktyki, ale jako stany umysłu obecne w każdym momencie myślenia<ref>{{Cytuj książkę | autor r = Robert E. Buswell, Jr. | rozdział = The 'Short-cut' Approach of K'an-hua Meditation: The Evolution of a Practical Subitism in Chinese Ch'an Buddhism | nazwisko = Gregory | imię = Peter N. | tytuł = Sudden and Gradual Approaches to Elightenment in Chinese Thought | strony = 328}}</ref>.

Jest oczywiste, że dla chanu natura samadhi i pradźni jest niedualistyczna, czego wytłumaczenie również znajduje się w ''Sutrze Szóstego Patriarchy''<ref>[http://mahajana.net/teksty/sutra_szostego_patriarchy/html/sutra6_4.html Sutra Szóstego Patriarchy Zen – Rozdział IV]</ref>. Potężny konceptualny bagaż kojarzony z samadhi i pradźnią był dla chanu tak przytłaczający, że w końcu chan dokonał kroku ostatecznego i odrzucił oba pojęcia. Jeden z najbardziej sugestywnych ataków potępiających samadhi i pradźnię powstał w Korei. Mistrz [[sŏn]] [[Muyŏm]] w swoim tekście ''Musŏlt'o-ron'' (Traktat o Bezjęzykowym Poziomie) zaatakował szkoły doktrynalne (które utrzymywały te pojęcia) jako należące do poziomu "języka", a więc podrzędnego. Natomiast szkoła sŏn (chiń. chan) należała do porządku "bezsłownego", czyli nadrzędnego. Praca ta miała ewidentnie charakter prowokacji w sytuacji, gdy nowo powstała tradycja sŏn musiała walczyć z takim potężnym w Korei przeciwnikiem jak szkoła [[hwaŏm]].

Olbrzymi wpływ na powstanie całkowicie chińskiej metody ''kanhua'' miała medytacyjna praktyka ''wunian'' (bez myślenia) lub ''wuxin'' (bez umysłu). Po odrzuceniu samadhi i pradźni, zastąpiono je właśnie praktyką medytacyjną ''wunian''. Stało się tak dlatego, że nie miała ona żadnych związków z indyjską tradycją. Dlatego mistrz chan [[Dongshan Liangjie]] (807-869) mógł stwierdzić: "'Bez umysłu' jest w zgodzie z najwyższą drogą"<ref>{{Cytuj książkę | autor r = Robert E. Buswell, Jr. | rozdział = The 'Short-cut' Approach of K'an-hua Meditation: The Evolution of a Practical Subitism in Chinese Ch'an Buddhism | nazwisko = Gregory | imię = Peter N. | tytuł = Sudden and Gradual Approaches to Elightenment in Chinese Thought | strony = 331}}</ref>.

== Termin ==
Słowo ''kan'' oznacza obserwowanie, introspekcję, słowo ''hua'' oznacza słowo, zdanie, frazę. Tym słowem lub frazą jest w tej praktyce ''krytyczne słowo/zdanie'' czyli ''huatou'' (dosłownie ''szczyt słowa'')<ref>[[język koreański|kor.]] hwadu sŏn ( ); [[język japoński|jap.]] watō zen ( ); [[język wietnamski|wiet.]] thoại đầu</ref>. Huatou to najważniejszy element gong’anu, na którym skupia się praktyka ucznia.

; Pewnego dnia mnich zapytał mistrza chan [[Zhaozhou Congshen|Zhaozhou]] ''Czy pies ma [[natura Buddy|naturę Buddy]]?''
; ''Wu (nie)'' odpowiedział mistrz.
''Wu'' jest właśnie tym krytycznym słowem czyli ''huatou''.

W niektórych wypadkach samo ''huatou'' stało się ''gong’anem''.
; Jaki jest dźwięk fletu bez otworów?

System ten został stworzony przez mistrza [[Chan (buddyzm)|chan]] [[Dahui Zonggao]], który zebrał wiele autentycznych gong’anów i zestawił z nich systematyczny kurs praktyki chan. Gong’an był dla niego najważniejszym środkiem treningu na drodze do przebudzenia.

Gong’any bywały używane jako jeden z elementów praktyki chan od połowy X w., jednak Dahui wyniósł praktykę gong’anową na pozycję wręcz ortodoksji w szkole [[Linji (szkoła chan)|linji]].

W Korei jest to główna praktyka buddyzmu koreańskiego ([[Chogye|chogye chong]]).

W Japonii praktykę tę stosuje szkoła [[rinzai]].

Przeciwieństwem ''kanhua chan'' jest ''[[mozhao chan]]'' – praktyka cichego siedzenia w szkole [[caodong]].

== Dahui Zonggao a praktyka kanhua ==
Mistrz Dahui jest nierozerwalnie połączony z tym, co nazwano później kanhua chan, chociaż sam tej praktyce nie nadał żadnej nazwy. Ten sposób praktyki chan polega na intensywnym skupieniu na kluczowej frazie lub "puencie", czyli huatou (dosłownie – "szczyt słowa") gong’anu. W zachodniej literaturze zwykle tłumaczy się ten termin jako "introspekcję gonga’nową"<ref>Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 107</ref>.

Dahui nauczał, że intensywne skupienie się w medytacji na huatou a także na czynnościach codziennego życia, powinno ostatecznie poprowadzić do przełomu oświecenia. Bardzo mocno podkreślał, że konieczny jest moment oświecenia, bez czego osoba pozostanie w mroku ułudy. Oświecenie było dla niego niezwykle istotne i z tego wynikała jego obrona kanhua chan. W praktyce kanhua polecał z reguły historię związaną z mistrzem [[Zhaozhou Congshen]]em (778-897). Pewien mnich spytał Zhaozhou: "Czy pies ma naturę Buddy?" Zhaozhou odpowiedział: "Nie" (chin. "wu"). Dahui skomentował to w następujący sposób: "Czy chodzisz lub stoisz, siedzisz lub leżysz, nie możesz nawet na chwilę zaprzestać utrzymywania tego "nie" ("wu") w swoim umyśle. Gdy złudne myśli powstają, musisz również nie tłumić ich swoim umysłem. Jedynie utrzymuj to huatou ["nie" ("wu")]. Gdy chcesz medytować i czujesz się tępy i pomieszany, musisz zebrać całą swoją energię i podtrzymać to słowo. Wtedy nagle staniesz się jak ta stara niewidoma kobieta, która dmucha [tak pilnie] w ogień, że jej brwi i rzęsy natychmiast się spalają<ref group="uwaga">Cytat ten pochodzi z ''Dahui pushuo''</ref>. Nauki, że wszystkie odczuwające istoty są obdarzone naturą Buddy, są podstawową doktryną chińskiego buddyzmu mahajany oraz podstawowym założeniem wszystkich szkół chan okresie Song. Zatem odrzucenie przez Zhaozhou istnienia w psie natury Buddy było zaskakującym wydarzeniem. Jednak, co jest jasne w wypowiedzi Dahui, sensem tej historyjki jest to, aby nie próbować zrozumieć jej w jakikolwiek intelektualny sposób, a istotą nie była sama historyjka, ale huatou, składające się z jednego słowa "nie", czy też raczej z dźwięku "wu", który był rozumiany jak całkowicie pozbawiony lingwistycznej zawartości<ref name="autonazwa1">Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 108</ref>.

Chociaż gong’an "wu" był ulubionym przez Dahui, zachęcał również do korzystania z innych gong’anów w praktyce kanhua. W liście do pewnego urzędnika napisał: "Mnich spytał [[Yunmen Wenyan|Yunmena]]: 'Czym jest Budda?'. Yunmen odpowiedział: 'Kawałkiem zaschniętego gówna'. Po prostu hoduj to słowo [w swoim umyśle], a kiedy nagle cała twoja pomysłowość zostanie wyczerpana, wtedy będzie oświecenie"<ref name="autonazwa1" />.

Wydaje się więc, że praktyka kanhua miała doprowadzić praktykującego do momentu, w którym nie jest możliwe myślenie i konceptualizacja. Ale dla Dahui równoległym działaniem do koncentrowania się na huatou było skupienie się na wątpieniu praktykującej osoby. Zwątpienia są szkodliwe dla oświecenia, jednak nieoświecony umysł będzie miał je zawsze. Ale gdy praktykująca osoba zagłębi się w praktyce kanhua, wszelkie wątpienia powinny zostać zapomniane w celu skoncentrowania się na ogromnym wątpieniu tworzonym przez huatou. Według Dahui, gdy wątpienie jest skupione na huatou, stanie się jak wielka, rosnąca kula. W końcu ta kula zwątpienia roztrzaska się i wszystkie wątpliwości znikną razem z nią. Dlatego Dahui napisał: "Wielkie zwątpienie z pewnością będzie poprzedzać wielkie oświecenie"<ref>Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 109</ref>.

Bardzo ważne jest, aby być świadomym różnicy między chanem kanhua a praktyką używania gong’anów jako środków nauczania. Dahui nie był przecież pierwszym mistrzem okresu Song, który używał historii gong’anowych w nauczaniu swoich uczniów.

Tradycyjnie uważa się, że rozwój chanu kanhua nastąpił jako reakcja na sformalizowanie się chanu w okresie Song; chan miał utracić swoją pierwotną witalność. Jednak ostatnie badania podważają to stanowisko. Robert Buswell<ref>Robert Buswell. "The 'Short-Cut' Approach of K'an-hua Meditation: The Evolution of a Practical Subitism in Chinese Ch'an Buddhism"</ref> twierdzi, że "bardziej owocne może być postrzeganie [gong’anu i huatou] jako produktu wewnętrznej dynamiki w chanie, która zaczęła się w [okresie] Tang, a kulminowała w [okresie] Song". I dalej: "Chan kanhua może zatem być widziany jako kulminacja długiego procesu ewolucji chanu, dzięki któremu jego retoryka nagłości (w przeciwieństwie do stopniowości) została włączona do pedagogiki i w końcu do praktyki". Jest pewne, że Dahui budował swój system kanhua opierając się na poprzednim rozwoju w praktyce gong’anowej<ref>Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 111</ref>.

Kilku historyków chan zwróciło uwagę na to, że kanhua powstała pod silnym wpływem nauczyciela Dahui – [[Yuanwu Keqin]]a, który jest opisywany jako mistrz, który prowadził rewolucję w praktyce gong’anowej, co ostatecznie zaowocowało powstaniem praktyki kanhua Dahui. Keqin mocno podkreślał, iż praktykujący powinien śledzić słowo, a nie znaczenie gong’anu, czyli powinien zrozumieć gong’an bezpośrednio bez intelektualnej medytacji<ref>Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 112</ref>. Keqin być może jest także pierwszym mistrzem, który powiedział, że gdy praktykujący w pełni zrozumie jeden gong’an, to w tej chwili również wszystkie inne są zrozumiane<ref>Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 113, 114</ref>.

Według Dahui, kanhua był medytacyjną techniką, która mogła być praktykowana w czasie codziennych czynności, chociaż uważał, iż była ona mocniejsza, gdy była praktykowana w czasie siedzącej medytacji. Co więcej, uważał także, że ta praktyka była w rzeczywistości jedyną drogą do oświecenia dla praktykujących chan w tym czasie. Prowadziło to do faktycznego odrzucenia innych buddyjskich medytacyjnych praktyk. Był w tym całkowicie odrębnym mistrzem, gdyż ogólnie mistrzowie okresu Song mieli raczej inkluzywne poglądy na buddyjska praktykę. Można zatem stwierdzić, że Dahui nie tylko rozwinął nową kontemplatywną technikę, ale wynalazł całkowicie nowy rodzaj praktyki chan w tym procesie<ref>Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. Str. 116</ref>.

== Zobacz ==
* '''[[Chan (buddyzm)|Chan]]'''
* '''[[Koan]]'''

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Red. Stephan Schuhmacher i Gert Woerner. ''The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion''. Shambala. Boston, 1989 {{ISBN|0-87773-433-X}}
* Isshū Miura, and Ruth Fuller-Sasaki. ''The Zen Koan.''
* Red. Steven Heine i Dale S. Wright. ''The Kōan. Text and Context in Zen Buddhism''. Oxford University Press. Oxford, 2000 {{ISBN|0-19-511749-2}}
* Red. Kenneth Kraft. ''Zen. Tradition & Transition''. Grove Press. Nowy Jork, 1989 {{ISBN|0-8021-3162-X}}
* {{Cytuj książkę | autor r = Robert E. Buswell, Jr. | rozdział = The 'Short-cut' Approach of K'an-hua Meditation: The Evolution of Practical Subitism in Chinese Ch'an Buddhism | nazwisko = Gregory | imię = Peter N. | tytuł = Sudden and Gradual Approaches to Enlightenment in Chinese Thought | wydanie = 2 | wydawca = Motilal Banarsidass Publishers | miejsce = Delhi | rok = 1991 | strony = 474| isbn = 81-208-0819-3}}
* Morten Schlütter. ''How Zen Became Zen. The Dispute Over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song Dynasty China''. A Kuroda Institute Book, University of Hawai'i Press. Honolulu. 2008. Str. 290. {{ISBN|978-0-8248-3255-1}}

[[Kategoria:Buddyzm Chan]]
[[Kategoria:Buddyzm zen]]
[[Kategoria:Medytacja buddyjska]]
[[Kategoria:Praktyki buddyjskie]]