text:
# Roland Napoleon Bonaparte
Roland Napoleon Bonaparte (ur. 19 maja 1858 w Paryżu, zm. 14 kwietnia 1924, tamże) – francuski książę i geograf.
Roland Bonaparte urodził się jako syn "trudnego" księcia Piotra Napoleona i prostej robotnicy paryskiej Jeanne Ruffin. W roku 1877 wstąpił do akademii wojskowej w Saint-Cyr, potem służył do chwili ogłoszenia banicji wszystkich członków byłych dynastii panujących przez władze III Republiki Francuskiej (1886) w armii francuskiej. W roku 1881 poślubił niezmiernie bogatą pannę Marie Félix-Blanc, córkę założyciela Kasyna w Monte Carlo, w roku 1882 urodziła im się jedyna córka Maria, później sławna psychoanalityczka. Matka zmarła w miesiąc po narodzinach dziewczynki.
Zabezpieczony finansowo poprzez spadek po żonie, Roland Bonaparte poświęcił się podróżom i opisywaniu spostrzeżeń zgromadzonych w różnych krajach. W Anglii badał życie uniwersyteckie, w Holandii politykę kolonialną tego kraju, w Szwecji i Norwegii interesował się antropologią mieszkańców Laponii i przemysłem rybołówczym, w Tyrolu i Szwajcarii hydrografią. Pisał także prace z dziedziny historii i zgromadził wielki księgozbiór dzieł z dziedzin geografii, historii i innych nauk.
Około roku 1900 osiadł na stałe w rodzinnym Paryżu (zezwolenie na pobyt wywalczyła mu prawdopodobnie Akademia Nauk, gdyż prawo o banicji członków byłych francuskich rodów panujących zniesiono dopiero w roku 1951) i poświęcił swój majątek popieraniu różnych inicjatyw naukowo-badawczych w dziedzinie geografii i botaniki – do dyspozycji francuskiej Akademii Nauk oddał stworzony przez siebie "Fundusz Bonaparte". Z jego środków wzniesiono w Alpach i Pirenejach stacje meteorologiczne do badania lodowców, obserwatorium na Mont Blanc, stację zoologiczną w Banyuls-sur-Mer i sfinansowano ekspedycję naukową na równik. W roku 1907 wybrano go nadzwyczajnym członkiem Akademii Nauk, w 1919 prezesem Narodowego Towarzystwa Geograficznego, a w 1922 przewodniczącym Międzynarodowego Związku Geograficznego.
Olbrzymie, zgromadzone przez Rolanda herbarium (zielnik, 2,5 mln eksponatów, 100 tys. gatunków, największy prywatny zbiór na świecie) znajduje się w zbiorach Uniwersytetu w Lyonie. W testamencie zapisał duże sumy dla wzbogacenia Biblioteki Miejskiej w Ajaccio. Z jego śmiercią wygasła w linii męskiej gałąź Lucjana Bonapartego, brata Napoleona I.

## Wybrane pisma Rolanda Bonapartego
- Les habitants de Suriname, (1884)
- Anthropologie laponne, (1886)
- Le glacier d'Aletsch et le lac de Maerjelen, (1889)
- Le prince Lucien Bonaparte et sa famille, (1889)
- Documents de l’époque mongole des XIIIe et XIVe, (1895)
- Mexique au début du XXe, (1904)

title: Roland Napoleon Bonaparte

wikitext:
{{Szlachcic infobox
 |imię              = Roland Napoleon Bonaparte
 |wszystkie imiona  =
 |imię oryginalne   =
 |grafika           = Roland Bonaparte 02.jpg
 |opis grafiki      =
 |herb              = Coat of arms of Buonaparte.svg
 |opis herbu        = Herb rodowy Buonaparte
 |tytuł             =
 |dynastia          =
 |rodzina           = [[Ród Bonapartów|Bonaparte]]
 |data urodzenia    = 19 maja 1858
 |miejsce urodzenia = [[Paryż]]
 |data śmierci      = 14 kwietnia 1924
 |miejsce śmierci   = Paryż
 |ojciec            = [[Piotr Napoleon Bonaparte]]
 |matka             = Jeanne Ruffin
 |mąż               =
 |żona              = Marie Félix-Blanc
 |dzieci            = [[Maria Bonaparte|Maria]]
 |rodzeństwo        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Roland Bonaparte
}}
'''Roland Napoleon Bonaparte''' (ur. [[19 maja]] [[1858]] w [[Paryż]]u, zm. [[14 kwietnia]] [[1924]], tamże) – francuski książę i [[Geografia|geograf]].

[[Plik:Roland Napoleon Bonaparte.jpg|thumb|200px|left|Roland Bonaparte (1885)]]
Roland Bonaparte urodził się jako syn "trudnego" księcia [[Piotr Napoleon Bonaparte|Piotra Napoleona]] i prostej robotnicy paryskiej Jeanne Ruffin. W roku 1877 wstąpił do akademii wojskowej w [[École spéciale militaire de Saint-Cyr|Saint-Cyr]], potem służył do chwili ogłoszenia [[Banicja|banicji]] wszystkich członków byłych dynastii panujących przez władze [[III Republika Francuska|III Republiki Francuskiej]] (1886) w armii francuskiej. W roku 1881 poślubił niezmiernie bogatą pannę Marie Félix-Blanc, córkę założyciela Kasyna w [[Monte Carlo]], w roku 1882 urodziła im się jedyna córka [[Maria Bonaparte|Maria]], później sławna [[Psychoanaliza|psychoanalityczka]]. Matka zmarła w miesiąc po narodzinach dziewczynki.

Zabezpieczony finansowo poprzez spadek po żonie, Roland Bonaparte poświęcił się podróżom i opisywaniu spostrzeżeń zgromadzonych w różnych krajach. W [[Anglia|Anglii]] badał życie uniwersyteckie, w [[Holandia|Holandii]] politykę [[Kolonia (geografia polityczna)|kolonialną]] tego kraju, w [[Szwecja|Szwecji]] i [[Norwegia|Norwegii]] interesował się [[Antropologia|antropologią]] mieszkańców [[Laponia|Laponii]] i przemysłem [[Rybołówstwo|rybołówczym]], w [[Tyrol]]u i [[Szwajcaria|Szwajcarii]] [[Hydrografia|hydrografią]]. Pisał także prace z dziedziny [[Historia|historii]] i zgromadził wielki księgozbiór dzieł z dziedzin geografii, historii i innych nauk.

Około roku 1900 osiadł na stałe w rodzinnym Paryżu (zezwolenie na pobyt wywalczyła mu prawdopodobnie Akademia Nauk, gdyż prawo o banicji członków byłych francuskich rodów panujących zniesiono dopiero w roku 1951) i poświęcił swój majątek popieraniu różnych inicjatyw naukowo-badawczych w dziedzinie geografii i [[Botanika|botaniki]] – do dyspozycji [[Francuska Akademia Nauk|francuskiej Akademii Nauk]] oddał stworzony przez siebie "Fundusz Bonaparte". Z jego środków wzniesiono w [[Alpy|Alpach]] i [[Pireneje|Pirenejach]] stacje meteorologiczne do badania [[Lodowiec|lodowców]], obserwatorium na [[Mont Blanc]], stację [[Zoologia|zoologiczną]] w [[Banyuls-sur-Mer]] i sfinansowano ekspedycję naukową na [[równik]]. W roku 1907 wybrano go nadzwyczajnym członkiem Akademii Nauk, w 1919 prezesem Narodowego Towarzystwa Geograficznego, a w 1922 przewodniczącym Międzynarodowego Związku Geograficznego.

Olbrzymie, zgromadzone przez Rolanda [[herbarium]] (zielnik, 2,5 mln eksponatów, 100 tys. gatunków, największy prywatny zbiór na świecie) znajduje się w zbiorach Uniwersytetu w [[Lyon]]ie. W testamencie zapisał duże sumy dla wzbogacenia Biblioteki Miejskiej w [[Ajaccio]]. Z jego śmiercią wygasła w linii męskiej gałąź [[Lucien Bonaparte|Lucjana Bonapartego]], brata [[Napoleon Bonaparte|Napoleona I]].

== Wybrane pisma Rolanda Bonapartego ==
* ''Les habitants de Suriname'', (1884)
* ''Anthropologie laponne'', (1886)
* ''Le glacier d'Aletsch et le lac de Maerjelen'', (1889)
* ''Le prince Lucien Bonaparte et sa famille'', (1889)
* ''Documents de l’époque mongole des XIIIe et XIVe'', (1895)
* ''Mexique au début du XXe'', (1904)

== Bibliografia ==
* ''Biographie française'', Tome 6, Paris 1951

== Linki zewnętrzne ==
[http://spiralconnect.univ-lyon1.fr/webapp/website/website.html?id=3317586&read=true&pageId=221775 Herbier de Lyon Herbarium w Lyonie]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Bonaparte, Roland Napoleon}}
[[Kategoria:Absolwenci i studenci École spéciale militaire de Saint-Cyr]]
[[Kategoria:Bonapartowie|Roland Napoleon Bonaparte]]
[[Kategoria:Francuscy geografowie]]
[[Kategoria:Francuscy botanicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1858]]
[[Kategoria:Zmarli w 1924]]
[[Kategoria:Członkowie Francuskiej Akademii Nauk]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu]]

title: Roland Napoleon Bonaparte

Rodzina: Bonaparte

Data i miejsce urodzenia: 19 maja 1858 · Paryż

Data i miejsce śmierci: 14 kwietnia 1924 · Paryż

Ojciec: Piotr Napoleon Bonaparte

Matka: Jeanne Ruffin

Żona: Marie Félix-Blanc

Dzieci: Maria


text:
# Zadatek
Zadatek – dodatkowe zastrzeżenie umowne, zgodnie z którym podczas zawierania umowy jedna ze stron wręcza drugiej określoną sumę pieniędzy. Zadatek jest regulowany prawnie i zabezpiecza dwie strony przed zerwaniem umowy. Jeśli strona wpłacająca zadatek nie dotrzyma umowy, druga strona ma prawo go zachować. Jeśli strona, która przyjęła zadatek, zerwie umowę, wpłacający ma prawo do zwrotu sumy dwukrotnie wyższej niż ustalony zadatek. Jest to popularna forma zabezpieczenia umowy przedwstępnej w procesie kupowania mieszkania. Zazwyczaj jest to niewielka część świadczenia pieniężnego (np. 10%), które ma spełnić strona zobowiązana. Dopuszczalne jest i zależy od woli stron ustalenie tej kwoty na wyższym poziomie, w tym także zastrzeżenie zadatku, którego wartość jest dużo wyższa i stanowi znaczną część przyszłego świadczenia (na przykład przekracza połowę wartości całego świadczenia). Zadatek o wartości równej lub wyższej od wartości przedmiotu umowy (świadczenia) jest nieważny. Zadatek w takiej wysokości jest sprzeczny z funkcją zadatku i właściwością stosunku prawnego.

## Przepisy prawne
Zadatek został zdefiniowany w art. 394 Kodeksu cywilnego.  Paragraf 1 precyzuje, że „w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej”. Natomiast jeśli umowa została wykonana zadatek jest wliczany w poczet zapłaty lub zwracany. Zwrot zadatku powinien nastąpić również w przypadku rozwiązania umowy oraz gdy jej wykonanie nie było możliwe, jeśli żadna ze stron nie ponosi za to odpowiedzialności lub obie są tak samo winne.

## Zadatek, zaliczka czy przedpłata
Zadatek jest często mylony z zaliczką. W kodeksie cywilnym zaliczka występuje w kilku artykułach (622, 626, 743, 751, 763, 771, 773 i 8593), ale bez definicji. Zaliczka jest "formą świadczenia pieniężnego na poczet ceny lub wynagrodzenia". Jeśli nie dojdzie do wykonania umowy mamy prawo do jej zwrotu. Osoba, która wpłaciła zaliczkę, może również żądać naprawienia szkody. Zaliczka nie zabezpiecza kupującego tak jak zadatek, a może być dla sprzedającego formą kredytu. Zadatek jest najczęściej stosowany w umowach przedwstępnych (sprzedaży nieruchomości, samochodu itp.). Dzięki niemu każda ze stron zabezpiecza się na wypadek zerwania umowy w ostatniej chwili przez drugą stronę.
Przedpłata zabezpiecza kupującego w inny sposób niż zadatek i może być dla sprzedającego formą kredytowania podobnie jak zaliczka. Przedpłata mieści się zasadniczo w pojęciu zapłaty. W odróżnieniu od zaliczki przedpłata prowadzi jednak do przysporzenia o charakterze definitywnym i dlatego zarachowuje się ją na poczet przyszłego świadczenia tego, kto ją dał. Tak też należałoby traktować konstrukcję „zaliczki bezzwrotnej”. Przedpłata bywa utożsamiana z jednorazową zapłatą z góry (np. umowa o prenumeratę), ale nie ma przeszkód, aby przedpłat dokonywać w kolejnych transzach. Zasadniczo odróżnia się przedpłatę od zapłaty w częściach i wynagrodzenia w ratach. Nie można wykluczyć takiego ukształtowania harmonogramu płatności, by uiszczane wynagrodzenie mieściło się w konstrukcji przedpłaty.

wikiname: plwiki

title: Zadatek

in_language: pl

wikitext:
'''Zadatek''' – [[dodatkowe zastrzeżenie umowne]], zgodnie z którym podczas zawierania umowy jedna ze stron wręcza drugiej określoną sumę pieniędzy<ref>{{Cytuj stronę|tytuł=Różnica między zadatkiem a zaliczką|data dostępu=2020-06-10|opublikowany=prawo.gazetaprawna.pl|url=http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/1408235,zadatek-i-zaliczka-czym-sie-roznia.html}}</ref>. Zadatek jest regulowany prawnie i zabezpiecza dwie strony przed zerwaniem umowy. Jeśli strona wpłacająca zadatek nie dotrzyma umowy, druga strona ma prawo go zachować. Jeśli strona, która przyjęła zadatek, zerwie umowę, wpłacający ma prawo do zwrotu sumy dwukrotnie wyższej niż ustalony zadatek. Jest to popularna forma zabezpieczenia umowy przedwstępnej w procesie kupowania mieszkania<ref>{{Cytuj |tytuł = Zaliczka i zadatek a wkład własny. Różnice między zadatkiem a zaliczką - 17bankow.com |data dostępu = 2022-07-05 |opublikowany = www.17bankow.com |url = https://www.17bankow.com/kredyty-hipoteczne/artykul/874/zadatek-i-zaliczka-czy-moga-stanowic-wklad-wlasny-lub-jego-czesc |język = pl}}</ref>. Zazwyczaj jest to niewielka część świadczenia pieniężnego (np. 10%), które ma spełnić strona zobowiązana. Dopuszczalne jest i zależy od woli stron ustalenie tej kwoty na wyższym poziomie, w tym także zastrzeżenie zadatku, którego wartość jest dużo wyższa i stanowi znaczną część przyszłego świadczenia (na przykład przekracza połowę wartości całego świadczenia). Zadatek o wartości równej lub wyższej od wartości przedmiotu umowy (świadczenia) jest nieważny. Zadatek w takiej wysokości jest sprzeczny z funkcją zadatku i właściwością stosunku prawnego<ref>{{Cytuj |autor = Mateusz Stawski |tytuł = Sąd Najwyższy: wysokość zadatku bez ograniczeń. |data dostępu = 2023-04-03 |opublikowany = Stawski Adwokaci |url = https://stawskiadwokaci.pl/aktualnosci/sad-najwyzszy-wysokosc-zadatku-bez-ograniczen/ |język = pl}}</ref>.

== Przepisy prawne ==
Zadatek został zdefiniowany w art. 394 [[Kodeks cywilny|Kodeksu cywilnego]].  Paragraf 1 precyzuje, że „w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej”. Natomiast jeśli umowa została wykonana zadatek jest wliczany w poczet zapłaty lub zwracany. Zwrot zadatku powinien nastąpić również w przypadku rozwiązania umowy oraz gdy jej wykonanie nie było możliwe, jeśli żadna ze stron nie ponosi za to odpowiedzialności lub obie są tak samo winne<ref>{{Cytuj stronę |tytuł = Art. 394. KC – Znaczenie zadatku – Kodeks cywilny |data dostępu = 2020-06-10 |opublikowany = www.arslege.pl |url = https://www.arslege.pl/znaczenie-zadatku/k9/a4261}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|tytuł = Kodeks cywilny o prawach z tytułu zadatku. Zadatek, czyli zabezpieczenie umowy |data dostępu = 2020-06-10 |opublikowany = muratordom.pl |url = https://muratordom.pl/prawo/porady-prawne/zadatek-kodeks-cywilny-aa-16VN-d8Cm-gHMz.html}}</ref>.

== Zadatek, zaliczka czy przedpłata ==
Zadatek jest często mylony z zaliczką. W kodeksie cywilnym zaliczka występuje w kilku artykułach (622, 626, 743, 751, 763, 771, 773 i 8593), ale bez definicji. Zaliczka jest "formą świadczenia pieniężnego na poczet ceny lub wynagrodzenia". Jeśli nie dojdzie do wykonania umowy mamy prawo do jej zwrotu. Osoba, która wpłaciła zaliczkę, może również żądać naprawienia szkody<ref name=":0">{{Cytuj stronę|tytuł = Skutki zadatku i zaliczki – www.kodekscywilny.pl |data dostępu = 2020-06-10 |opublikowany = www.gofin.pl |url = http://www.gofin.pl}}</ref>. Zaliczka nie zabezpiecza kupującego tak jak zadatek, a może być dla sprzedającego formą kredytu. Zadatek jest najczęściej stosowany w [[umowa przedwstępna|umowach przedwstępnych]] ([[umowa sprzedaży|sprzedaży]] [[nieruchomość|nieruchomości]], samochodu itp.). Dzięki niemu każda ze stron zabezpiecza się na wypadek zerwania umowy w ostatniej chwili przez drugą stronę<ref name=":0" />.

Przedpłata zabezpiecza kupującego w inny sposób niż zadatek i może być dla sprzedającego formą kredytowania podobnie jak zaliczka. Przedpłata mieści się zasadniczo w pojęciu [[Zapłata|zapłaty]]. W odróżnieniu od zaliczki przedpłata prowadzi jednak do przysporzenia o charakterze definitywnym i dlatego zarachowuje się ją na poczet przyszłego [[Świadczenie|świadczenia]] tego, kto ją dał. Tak też należałoby traktować konstrukcję „zaliczki bezzwrotnej”. Przedpłata bywa utożsamiana z jednorazową zapłatą z góry (np. umowa o [[Prenumerata|prenumeratę]]), ale nie ma przeszkód, aby przedpłat dokonywać w kolejnych transzach. Zasadniczo odróżnia się przedpłatę od zapłaty w częściach i wynagrodzenia w ratach. Nie można wykluczyć takiego ukształtowania harmonogramu płatności, by uiszczane wynagrodzenie mieściło się w konstrukcji przedpłaty<ref>{{Cytuj |autor = Marcin Czerwiński |tytuł = Zaliczkowanie wykonawcy zamówienia publicznego |czasopismo = Prawo Zamówień Publicznych |data = 2023-03-31 |issn = 1733-0777 |numer = 1 |wydawca = C.H. Beck |s = 105-106 |język = pl}}</ref>.

== Zobacz też ==
{{wikisłownik|a conto}}
* [[wadium]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Zastrzeżenia|Prawo}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Prawo zobowiązań]]


text:
# Messier 9
Messier 9 (M9, NGC 6333) – gromada kulista położona w gwiazdozbiorze Wężownika. Została odkryta i skatalogowana przez francuskiego astronoma Charles’a Messiera 28 maja 1784 roku. Ze względu na możliwości ówczesnych teleskopów opisał on ją jako „mgławicę bez gwiazd” o średnicy 3′. Jako skupisko gwiazd po raz pierwszy została opisana przez Williama Herschela około 20 lat po odkryciu. Zawiera ona ponad 250 000 gwiazd.

## Odległość
M9 jest jedną z gromad kulistych położonych najbliżej centrum Drogi Mlecznej. Znajduje się około 5500 lat świetlnych od centrum Galaktyki i około 25 800 lat świetlnych od Ziemi, przy czym dystans ten rośnie z prędkością ok. 229 km/s. Odległość od jądra galaktyki sprawia, że oddziaływania grawitacyjne zdeformowały nieco jej kształt.

## Jasność
Światło emitowane przez gromadę jest znacznie osłabiane przez pył międzygwiezdny. M9 leży bowiem na skraju ciemnej mgławicy. Jasność gromady jest obniżana o co najmniej jedną wielkość gwiazdową. Biorąc pod uwagę te zjawiska jasność obserwowana M9 (7,7m) odpowiada jasności absolutnej −8,04m, co czyni ją około 120 tysięcy razy jaśniejszą niż Słońce.

## Gwiazdy
Najjaśniejsze spośród gwiazd gromady mają jasność obserwowaną 13,5m, mogą więc być obserwowane przy użyciu średniej wielkości teleskopów amatorskich. W gromadzie odkryto 13 gwiazd zmiennych. Typ widmowy całej gromady określa się na F2.

## Obserwacje
M9 może zostać zaobserwowana jako ciemna, mała, okrągła plamka już przy użyciu lornetki 10x50 przy dobrych warunkach. Teleskop 4-calowy pozwala dostrzec centralną część gromady o średnicy około 3′ słabnącą ku brzegom i lekko eliptyczną. Instrumenty 6-calowe pozwalają dostrzec najjaśniejsze gwiazdy gromady, przez 8–10-calowe można zaobserwować M9 jako gromadę o średnicy 7–8′. Duże teleskopy amatorskie pozwalają na dostrzeżenie gwiazd aż do centrum gromady.

## Otoczenie gromady
Około 80′ od M9 leży nieco mniejsza (8′) i słabsza (8,25m) gromada kulista NGC 6356 znajdująca się prawie dwa razy dalej od Ziemi (50 tysięcy lat świetlnych). W podobnej odległości kątowej leży znacznie słabsza i mniejsza gromada kulista NGC 6342. Ciemna mgławica Barnard 259 leży na południowy wschód od M9, a Barnard 64 leży w odległości około 25′ na zachód.

title: Messier 9

wikitext:
{{Koordynaty astronomiczne|17|19|11|78|-18|30|58|5}}
{{Gromada gwiazd infobox
 |nazwa                   = Messier 9
 |zdjęcie                 = Messier 9 HST.jpg
 |opis zdjęcia            = Gromada kulista M9
 |alt zdjęcia             =
 |odkrywca                = [[Charles Messier]]
 |data odkrycia           = 28 maja 1784
 |gwiazdozbiór            = [[gwiazdozbiór Wężownika|Wężownik]]
 |typ                     = [[gromada kulista]], klasa VIII<ref name=SEDS>Według [http://messier.seds.org/m/m009.html Students for Exploration and Development of Space].</ref>
 |rektascensja            = {{RA|17|19|11,78}}<ref name=Simbad>{{simbad|M 9}}</ref>
 |deklinacja              = {{DEC|−18|30|58,5}}<ref name=Simbad />
 |odległość               = 25 800 [[rok świetlny|ly]]<ref name=SEDS /> (7910 [[parsek|pc]]<ref name=parsek>Odległość w parsekach = odległość w latach świetlnych / 3,26.</ref>)
 |jasność obserwowana     = 7,7 [[Wielkość gwiazdowa|m]]<ref name=SEDS />
 |rozmiar kątowy          = Ø 12′<ref name=SEDS />
 |ruch własny RA          =
 |ruch własny DEC         =
 |prędkość radialna       =
 |masa                    =
 |wymiary                 = Ø 90 ly<ref name=wymiary>Obliczono ze wzoru <math>d = 2l \cdot \operatorname{tg}\frac{\alpha}{2},</math> gdzie <math>d</math> – średnica, <math>l</math> – odległość, <math>\alpha</math> – wymiar kątowy obiektu.</ref>
 |jasność absolutna       =
 |szacowany wiek          =
 |liczba gwiazd           = > 250 000
 |oznaczenia alternatywne = M9, [[New General Catalogue|NGC]] 6333, GCl 60, BD-18 4488, C 1716-184, FAUST 4082, [FBA2002] 102, GCRV 9989, HD 156587
 |mapa                    = Ophiuchus constellation PP3 map PL.jpg
 |opis mapy               = [[gwiazdozbiór|Konstelacja]] Wężownika
 |alt mapy                =
 |commons                 = Category:Messier 9
}}
'''Messier 9''' ('''M9''', '''NGC 6333''') – [[gromada kulista]] położona w [[gwiazdozbiór Wężownika|gwiazdozbiorze Wężownika]]. Została odkryta i skatalogowana przez [[Francja|francuskiego]] [[astronom]]a [[Charles Messier|Charles’a Messiera]] 28 maja 1784 roku. Ze względu na możliwości ówczesnych teleskopów opisał on ją jako „mgławicę bez gwiazd” o średnicy 3′. Jako skupisko gwiazd po raz pierwszy została opisana przez [[William Herschel|Williama Herschela]] około 20 lat po odkryciu. Zawiera ona ponad 250 000 [[gwiazda|gwiazd]]{{r|hubble}}.

== Odległość ==
M9 jest jedną z gromad kulistych położonych najbliżej centrum [[Droga Mleczna|Drogi Mlecznej]]. Znajduje się około 5500 [[rok świetlny|lat świetlnych]] od [[centrum Galaktyki]] i około 25 800 lat świetlnych od [[Ziemia|Ziemi]]<ref name=SEDS />, przy czym dystans ten rośnie z prędkością ok. 229 km/[[sekunda|s]]<ref name=Simbad />. Odległość od jądra galaktyki sprawia, że oddziaływania grawitacyjne zdeformowały nieco jej kształt{{r|hubble}}.

== Jasność ==
Światło emitowane przez gromadę jest znacznie osłabiane przez [[Ośrodek międzygwiazdowy|pył międzygwiezdny]]. M9 leży bowiem na skraju [[ciemna mgławica|ciemnej mgławicy]]. Jasność gromady jest obniżana o co najmniej jedną [[wielkość gwiazdowa|wielkość gwiazdową]]. Biorąc pod uwagę te zjawiska [[obserwowana wielkość gwiazdowa|jasność obserwowana]] M9 (7,7{{magnitudo}}) odpowiada [[absolutna wielkość gwiazdowa|jasności absolutnej]] −8,04m, co czyni ją około 120 tysięcy razy jaśniejszą niż [[Słońce]].

== Gwiazdy ==
Najjaśniejsze spośród gwiazd gromady mają jasność obserwowaną 13,5m, mogą więc być obserwowane przy użyciu średniej wielkości [[teleskop]]ów amatorskich. W gromadzie odkryto 13 [[gwiazda zmienna|gwiazd zmiennych]]. [[Typ widmowy]] całej gromady określa się na F2.

== Obserwacje ==
M9 może zostać zaobserwowana jako ciemna, mała, okrągła plamka już przy użyciu [[Lorneta|lornetki]] 10x50 przy dobrych warunkach. Teleskop 4-calowy pozwala dostrzec centralną część gromady o średnicy około 3′ słabnącą ku brzegom i lekko [[elipsa|eliptyczną]]. Instrumenty 6-calowe pozwalają dostrzec najjaśniejsze gwiazdy gromady, przez 8–10-calowe można zaobserwować M9 jako gromadę o średnicy 7–8′. Duże teleskopy amatorskie pozwalają na dostrzeżenie gwiazd aż do centrum gromady.

== Otoczenie gromady ==
Około 80′ od M9 leży nieco mniejsza (8′) i słabsza (8,25m) gromada kulista [[NGC 6356]] znajdująca się prawie dwa razy dalej od Ziemi (50 tysięcy lat świetlnych). W podobnej odległości kątowej leży znacznie słabsza i mniejsza gromada kulista [[NGC 6342]]. Ciemna mgławica [[Barnard 259]] leży na południowy wschód od M9, a [[Barnard 64]] leży w odległości około 25′ na zachód.

== Zobacz też ==
* [[Katalog Messiera]]
* [[lista gromad kulistych Drogi Mlecznej]]
* [[Lista obiektów NGC]]
== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="hubble">{{Cytuj stronę |url = https://www.spacetelescope.org/news/heic1205/ |tytuł = Glittering jewels of Messier 9 |data = 2012-03-16 |praca = Hubble |opublikowany = ESA |język = en |data dostępu = 2015-10-23}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* [http://messier.seds.org/m/m009.html Messier 9 w SEDS.org] {{lang|en}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{NED|Messier 9}}
* {{simbad|M 9}}
* [http://www.astro.utoronto.ca/~cclement/cat/C1716m184 Katalog gwiazd zmiennych w M9] {{lang|en}}

{{Katalog Messiera}}

[[Kategoria:Gromady kuliste|Messier 009]]
[[Kategoria:Obiekty Messiera|M009]]
[[Kategoria:Obiekty NGC|6333]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Wężownika|Messier 009]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1784]]

title: Messier 9

Odkrywca: Charles Messier

Gwiazdozbiór: Wężownik

Typ: gromada kulista, klasa VIII

Rozmiar kątowy: Ø 12′

Wymiary: Ø 90 ly


text:
# Owocnik (ssaki)
Owocnik (Aethalops) – rodzaj ssaków z podrodziny Cynopterinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

## Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji.

## Morfologia
Długość ciała 55–75 mm, długość ucha 9–15 mm, długość tylnej stopy 7–14 mm, długość przedramienia 40–48 mm; masa ciała 14–22,5 g.

## Systematyka
Rodzaj zdefiniował 13 stycznia 1923 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym O niektórych małych ssakach, głównie nietoperzach, z archipelagu Indii Wschodnich, opublikowanym w czasopiśmieThe Annals and magazine of natural history. Jednak nazwa Aethalodes, którą nadał nowemu taksonowi, okazała się młodszym homonimem rodzaju chrząszczy opisanego w 1888 roku, dlatego Thomas zauważywszy swój błąd, 12 kwietnia 1923 roku w artykule zatytułowanym Wystawa czaszki owocnika karłowatego z Sumatry, opublikowanym na łamach Proceedings of the Zoological Society of London, zaproponował dla tego rodzaju nietoperzy nową nazwę – Aethalops. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie monotypowe) owocnik karłowaty (A. alecto).

### Etymologia
- Aethalodes: gr. αιθαλωδης aithalōdēs ‘okopcony, czarny’ od αιθαλη aithalē ‘sadza, gęsty dym’, od αιθω aithō ‘palić się’[8].
- Aethalops: gr. αιθαλη aithalē ‘sadza, gęsty dym’, od αιθω aithō ‘palić się’[9]; ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd, oblicze’[10].

### Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki:
| Grafika | Gatunek            | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa   | Podgatunki         | Rozmieszczenie geograficzne                                                                                | Podstawowe wymiary                                       | Status IUCN |
| ------- | ------------------ | ----------------- | ------------------ | ------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------- | ----------- |
|         | Aethalops aequalis | G.M. Allen, 1938  | owocnik borneański | gatunek monotypowy | środkowe pasma górskie w Borneo w Malezji (Sabah i Sarawak) i Indonezji (Kalimantan); zakres wysokości: 550–2700 m n.p.m. | DC: 5,5–7 cm DO: bezogonowy DP: 4–4,8 cm MC: 14–18 g     | LC          |
|         | Aethalops alecto   | (O. Thomas, 1923) | owocnik karłowaty  | 3 podgatunki       | zachodni Półwysep Malajski, Indonezja (zachodnia Sumatra, Jawa, Bali i Lombok); zakres wysokości: 1000–2700 m n.p.m.      | DC: 6,3–7,5 cm DO: bezogonowy DP: 4,3–4,8 cm MC: 17–22 g | LC          |

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski.

title: Owocnik (ssaki)

wikitext:
{{Inne znaczenia|rodzaju [[nietoperze|nietoperzy]]|[[owocnik]], zbita część grzybni}}
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Owocnik
 |nazwa łacińska         = ''Aethalops''<ref group="uwaga">Nowa nazwa dla ''Aethalodes'' {{small|O. Thomas, 1923}}</ref>
 |TSN                    =
 |zoolog                 = [[Oldfield Thomas|O. Thomas]], 1923<ref name="Thomasb" />
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Aethalops aequalis.jpg
 |opis grafiki           = [[Owocnik borneański]] (''A. aequalis'')
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |gromada                = [[ssaki]]
 |podgromada             = [[żyworodne]]
 |infragromada           = [[łożyskowce]]
 |rząd                   = [[nietoperze]]
 |podrząd                = [[rudawkokształtne]]
 |rodzina                = [[rudawkowate]]
 |podrodzina             = [[Cynopterinae]]
 |plemię                 = [[Balionycterini]]
 |rodzaj                 = owocnik
 |typ nomenklatoryczny   = ''Aethalodes alecto'' {{small|O. Thomas, 1923}}
 |synonimy               = * ''Aethalodes''<ref group="uwaga">Młodszy [[homonimia (taksonomia)|homonim]] ''Aethalodes'' {{small|[[Charles Joseph Gahan|Gahan]], 1888}} ([[chrząszcze|Coleoptera]]).</ref> {{small|O. Thomas, 1923}}<ref name="Thomasa" />
 |ranga podtaksonu       = [[gatunek (biologia)|Gatunki]]
 |podtaksony             = ''2 gatunki – zobacz opis w tekście''
 |wikispecies            = Aethalops
 |commons                = Category:Aethalops
}}
'''Owocnik'''<ref name="Cichocki&inni" /> (''Aethalops'') – [[rodzaj (biologia)|rodzaj]] [[ssaki|ssaków]] z [[rodzina (biologia)|podrodziny]] [[Cynopterinae]] w obrębie [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[rudawkowate|rudawkowatych]] (Pteropodidae).

== Rozmieszczenie geograficzne ==
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej [[Azja|Azji]]<ref name="Burgin&inni" /><ref name="Giannini&inni" /><ref name="Wilson&Reeder" />.

== Morfologia ==
Długość ciała 55–75 mm, długość ucha 9–15 mm, długość tylnej stopy 7–14 mm, długość przedramienia 40–48 mm; masa ciała 14–22,5 g<ref name="Giannini&inni" /><ref name="amw" />.

== Systematyka ==
Rodzaj zdefiniował 13 stycznia 1923 roku angielski [[zoologia|zoolog]] [[Oldfield Thomas]] w artykule zatytułowanym ''O niektórych małych ssakach, głównie nietoperzach, z archipelagu Indii Wschodnich'', opublikowanym w czasopiśmie''[[The Annals and magazine of natural history]]''<ref name="Thomasa" />. Jednak nazwa ''Aethalodes'', którą nadał nowemu taksonowi, okazała się młodszym [[homonimia (taksonomia)|homonimem]] rodzaju [[chrząszcze|chrząszczy]] opisanego w 1888 roku, dlatego Thomas zauważywszy swój błąd, 12 kwietnia 1923 roku w artykule zatytułowanym ''Wystawa czaszki owocnika karłowatego z Sumatry'', opublikowanym na łamach ''[[Journal of Zoology|Proceedings of the Zoological Society of London]]'', zaproponował dla tego rodzaju nietoperzy nową nazwę – ''Aethalops''<ref name="Thomasb" />. [[gatunek typowy|Gatunkiem typowym]] jest (oryginalne oznaczenie monotypowe) owocnik karłowaty (''A. alecto'').

=== Etymologia  ===
* ''Aethalodes'': {{gr.|αιθαλωδης}} ''aithalōdēs'' ‘okopcony, czarny’ od αιθαλη ''aithalē'' ‘sadza, gęsty dym’, od αιθω ''aithō'' ‘palić się’{{odn|Jaeger|1959|s=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=49 9]}}.
* ''Aethalops'': gr. αιθαλη ''aithalē'' ‘sadza, gęsty dym’, od αιθω ''aithō'' ‘palić się’{{odn|Jaeger|1959|s=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=49 9]}}; ωψ ''ōps'', ωπος ''ōpos'' ‘wygląd, oblicze’{{odn|Jaeger|1959|s=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=215 175]}}.

=== Podział systematyczny ===
Do rodzaju należą następujące gatunki<ref name="mdd" /><ref name="amw" /><ref name="Burgin&inni" /><ref name="Cichocki&inni" />:
{| class="wikitable"
! Grafika
! Gatunek
! Autor i rok opisu
! Nazwa zwyczajowa<ref name="Cichocki&inni" />
! Podgatunki<ref name="Giannini&inni" /><ref name="Burgin&inni" /><ref name="amw" />
! Rozmieszczenie geograficzne<ref name="Giannini&inni" /><ref name="Burgin&inni" /><ref name="amw" />
! Podstawowe wymiary<ref name="Giannini&inni" /><ref name="amw" /><ref group="uwaga">'''DC''' – długość ciała; '''DO''' – długość ogona; '''DP''' – długość przedramienia; '''MC''' – masa ciała</ref>
! Status
[[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody|IUCN]]<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.iucnredlist.org/search?taxonomies=121018&searchType=species| tytuł = Taxonomy: ''Aethalops'' – Genus| opublikowany = The IUCN Red List of Threatened Species | data dostępu = 2024-12-22| język = en}}</ref>
|-
|[[Plik:Aethalops aequalis.jpg|centruj|150px]]
|''Aethalops aequalis''
|[[Glover Morrill Allen|G.M. Allen]], 1938
|[[owocnik borneański]]
|[[takson monotypowy|gatunek monotypowy]]
|środkowe pasma górskie w [[Borneo]] w [[Malezja|Malezji]] ([[Sabah]] i [[Sarawak]]) i [[Indonezja|Indonezji]] ([[Kalimantan]]); zakres wysokości: 550–2700 m [[n.p.m.]]
|DC: 5,5–7 cm
DO: bezogonowy
DP: 4–4,8 cm
MC: 14–18 g
|align=center|{{Colorbox|#53bc36|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|
|''Aethalops alecto''
|([[Oldfield Thomas|O. Thomas]], 1923)
|[[owocnik karłowaty]]
|3 podgatunki
|zachodni [[Półwysep Malajski]], Indonezja (zachodnia [[Sumatra]], [[Jawa]], [[Bali (wyspa)|Bali]] i [[Lombok]]); zakres wysokości: 1000–2700 m n.p.m.
|DC: 6,3–7,5 cm
DO: bezogonowy
DP: 4,3–4,8 cm
MC: 17–22 g
|align=center|{{Colorbox|#53bc36|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|}
Kategorie IUCN: {{Colorbox|#53bc36|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}} – [[gatunek najmniejszej troski]].

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Thomasb">{{cytuj pismo |autor = O. Thomas|tytuł = Exhibition of the skull of a pygmy fruit-bat from Sumatra|url = https://biodiversitylibrary.org/item/98473#page/216/mode/1up|czasopismo = Proceedings of the Zoological Society of London| wolumin = 1923|strony = 178|rok = 1923| język = en}}</ref>
<ref name="Thomasa">{{cytuj pismo |autor = O. Thomas|tytuł = On some small Mammals, chiefly Bats, from the East Indian Archipelago|url = https://biodiversitylibrary.org/item/107006#page/271/mode/1up|czasopismo = The Annals and Magazine of Natural History| wolumin = 11|numer = 62|oznaczenie = Ninth series|strony = 251|rok = 1923| język = en}}</ref>
<ref name="Cichocki&inni">Nazwy zwyczajowe za: {{Cytuj książkę | autor = W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz| tytuł = Polskie nazewnictwo ssaków świata | wydawca = Muzeum i Instytut Zoologii PAN | miejsce = Warszawa | rok = 2015 | isbn = 978-83-88147-15-9| strony = 78| język = pl en}}</ref>
<ref name="Burgin&inni">{{cytuj książkę| autor = C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest| tytuł = Illustrated Checklist of the Mammals of the World|url = https://www.lynxeds.com/product/illustrated-checklist-of-the-mammals-of-the-world/| rok = 2020|wydawca = Lynx Edicions|miejsce = Barcelona|część = 2|tytuł części = Eulipotyphla to Carnivora|isbn = 978-84-16728-35-0|strony = 90|język = en}}</ref>
<ref name="Giannini&inni">{{Cytuj książkę | autor = D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy)| tytuł = [[Handbook of the Mammals of the World]] | autor r = N. Giannini, C. Burgin, V. Van Cakenberghe, S. Tsang, S. Hintsche, T. Lavery, F. Bonaccorso, F. Almeida & B. O’Toole | rozdział = Family Pteropodidae (Old World Fruit Bats)| część = 9 | tytuł części = Bats| wydawca = Lynx Edicions | miejsce = Barcelona | strony = 73–74| isbn = 978-84-16728-19-0 | rok = 2019 | język = en}}</ref>
<ref name="Wilson&Reeder">{{cytuj stronę|autor = D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy)|url = https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13800019|tytuł = Genus ''Aethalops'' |opublikowany = Johns Hopkins University Press |praca = Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) |rok = 2005 | data dostępu = 2021-01-14}}</ref>
<ref name="mdd">{{cytuj stronę | url = https://www.mammaldiversity.org/explore/| tytuł = The ASM Mammal Diversity Database| praca = ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2)|opublikowany = American Society of Mammalogists| data dostępu = 2025-07-27| autor = N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby | język = en}}</ref>
<ref name="amw">{{cytuj książkę| autor = Lynx Nature Books| tytuł = All the Mammals of the World|url = | rozdział = Class Mammalia|rok = 2023|wydawca = Lynx Edicions|miejsce = Barcelona|isbn = 978-84-16728-66-4|strony = 449|język = en}}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę| imię = E.C.| nazwisko = Jaeger| tytuł = Source-book of biological names and terms|url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=7|rok = 1959|wydawca = Charles C. Thomas|miejsce = Springfield|wydanie = 3 (Revised second printing)| strony = 1–316|odn = tak | język = en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Rudawkowate]]

title: Owocnik

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Gromada: ssaki

Podgromada: żyworodne

Infragromada: łożyskowce

Rząd: nietoperze

Podrząd: rudawkokształtne

Rodzina: rudawkowate

Podrodzina: Cynopterinae

Plemię: Balionycterini

Rodzaj: owocnik


text:
# Néstor García Veiga
Néstor Jesús García Veiga (ur. 23 marca 1945 w Arrecifes) – były argentyński kierowca wyścigowy.

## Życiorys
García Veiga urodził się 23 marca 1945 roku, a zaczął ścigać się w lokalnych seriach w 1967 roku, takich jak Turismo Nacional czy Turismo Carretera, gdzie ścigał się samochodami Carlosa Pairettego i Trueno Naranjy. W 1968 roku nie zdołał się zakwalifikować do zawodów Formuły 2 XVII Temporada Argentina. W 1969 roku zadebiutował w serii F1 Mecánica Argentina, w której pierwszy wyścig – w Rafaeli – wygrał w debiutanckim sezonie, zaś w roku 1973 został mistrzem serii. W 1970 roku w wyścigu 1000 km Buenos Aires, w którym dzielił samochód z Teddym Pilettem, załoga ta zajęła czwarte miejsce. W zawodach tych wystartował rok później w barwach zespołu NART, dzieląc pojazd z Rubénem Luisem Di Palmą oraz Samem Poseyem i finiszując na ósmej pozycji. Także w 1971 roku wystartował Ferrari w wyścigu 24h Daytona, który wraz z Luigi Chinettim juniorem ukończył na czwartej pozycji. Ponadto w 1971 roku bez powodzenia uczestniczył w wyścigu Brazylijskiej Formuły 2 Torneio Internacional, a także w nieoficjalnym Grand Prix Argentyny Formuły 1.
W 1973 wraz z Di Palmą wystartował Ferrari 365 w wyścigu 24h Le Mans, gdzie wraz z Di Palmą prowadził w klasie przez 19 godzin, ale mimo to nie ukończył wyścigu. W 1974 roku na krótko wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie dołączył do zespoły Francisco Mira i bez sukcesów startował w Formule 5000 oraz wyścigu 6h Watkins Glen. Na przełomie 1974 i 1975 roku testował samochód Berta 1, którym Oreste Berta bez powodzenia planował wejść do Formuły 1. Następnie García Veiga wrócił do Argentyny, gdzie ścigał się w serii Turismo Nacional. W roku 1982 dołączył do CAP, gdzie pozostawał aktywny aż do 1986, kiedy to zakończył karierę.
W trakcie swojej kariery był zgłoszony do 175 wyścigów, z których wygrał 28, a 57 razy zdobywał podium.

## Wyniki w Formule 1
| Legenda oznaczeń w tabelach wyników Wyświetl szablon na nowej stronie | Legenda oznaczeń w tabelach wyników Wyświetl szablon na nowej stronie                                                                     |
| Oznaczenie                                                            | Wyjaśnienie                                                                                |
| --------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Złoty                                                                 | Zwycięzca lub mistrzostwo                                                                                |
| Srebrny                                                               | 2. miejsce lub wicemistrzostwo                                                                                |
| Brązowy                                                               | 3. miejsce lub II wicemistrzostwo                                                                                |
| Zielony                                                               | Ukończył, punktował (w klasyfikacji generalnej, gdy zdobył co najmniej jeden punkt na przestrzeni sezonu, poza trzema powyższymi opcjami) |
| Niebieski                                                             | Ukończył, nie punktował (w klasyfikacji generalnej, gdy nie zdobył co najmniej jednego punktu na przestrzeni sezonu)                      |
| Czerwony                                                              | Nie zakwalifikował się (NZ)                                                                                |
| Czerwony                                                              | Nie prekwalifikował się (NPK)                                                                                |
| Różowy                                                                | Nie ukończył (NU)                                                                                |
| Różowy                                                                | Niesklasyfikowany (NS) (w klasyfikacji generalnej, gdy nie został sklasyfikowany w żadnym wyścigu sezonu)                                 |
| Czarny                                                                | Zdyskwalifikowany (DK)                                                                                |
| Czarny                                                                | Wykluczony (WYK/EX)                                                                                |
| Biały                                                                 | Nie wystartował (NW)                                                                                |
| Biały                                                                 | Kontuzjowany (K/INJ)                                                                                |
| Biały                                                                 | Wyścig odwołany (OD/C)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Został wycofany (WYC/WD)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Nie przybył (NP/DNA)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Nie brał udziału w treningach (NT/DNP)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Nie został zgłoszony (–)                                                                                |
| Pogrubienie                                                           | Start z pole position                                                                                |
| Kursywa                                                               | Najszybsze okrążenie wyścigu                                                                                |
| †                                                                     | Nie ukończył, ale jego rezultat został zaliczony ze względu na przejechanie więcej niż 90% dystansu wyścigu.                              |
| *                                                                     | Sezon w trakcie                                                                                |
| 1/2/3                                                                 | Punktowana pozycja w sprincie kwalifikacyjnym                                                                                |
| Lista systemów punktacji Formuły 1                                    |                                                                                |

| Rok  | Zespół       | Samochód | Silnik | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Pkt. | Msc. |
| ---- | ------------ | -------- | ------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ---- | ---- |
| 1975 |              |          |        | Argentyna                            | Brazylia                             |                                      |                                      | Monako                               | Belgia                               | Szwecja                              | Holandia                             | Francja                              | Wielka Brytania                      | Niemcy                               | Austria                              | Włochy                               | Stany Zjednoczone                    | 0    | NS   |
| 1975 | Oreste Berta | Berta 1  | Ford   | WD                                   | WD                                   | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | 0    | NS   |

title: Néstor García Veiga

wikitext:
{{Kierowca infobox
 |imię i nazwisko       = Néstor García Veiga
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |pełne imię i nazwisko = Néstor Jesús García Veiga
 |kraj                  = ARG
 |pochodzenie           =
 |data urodzenia        = 23 marca 1945
 |miejsce urodzenia     = [[Arrecifes]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |sukcesy               =
 |commons               = Category:Néstor García Veiga
 |wikiquote             =
 |www                   =
}}
'''Néstor Jesús García Veiga''' (ur. 23 marca 1945 w [[Arrecifes]]) – były argentyński kierowca wyścigowy.

== Życiorys ==
García Veiga urodził się 23 marca 1945 roku, a zaczął ścigać się w lokalnych seriach w 1967 roku, takich jak Turismo Nacional czy [[Turismo Carretera]], gdzie ścigał się samochodami [[Carlos Pairetti|Carlosa Pairettego]] i [[Trueno Naranja|Trueno Naranjy]]. W 1968 roku nie zdołał się zakwalifikować do zawodów [[Formuła 2|Formuły 2]] XVII Temporada Argentina. W 1969 roku zadebiutował w serii [[F1 Mecánica Argentina]], w której pierwszy wyścig – w [[Rafaela (miasto)|Rafaeli]] – wygrał w debiutanckim sezonie, zaś w roku 1973 został mistrzem serii. W 1970 roku w wyścigu 1000 km Buenos Aires, w którym dzielił samochód z [[Teddy Pilette|Teddym Pilettem]], załoga ta zajęła czwarte miejsce. W zawodach tych wystartował rok później w barwach zespołu [[North American Racing Team|NART]], dzieląc pojazd z [[Rubén Luis Di Palma|Rubénem Luisem Di Palmą]] oraz [[Sam Posey|Samem Poseyem]] i finiszując na ósmej pozycji. Także w 1971 roku wystartował [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] w wyścigu [[Rolex 24 at Daytona|24h Daytona]], który wraz z [[Luigi Chinetti jr|Luigi Chinettim juniorem]] ukończył na czwartej pozycji. Ponadto w 1971 roku bez powodzenia uczestniczył w wyścigu Brazylijskiej Formuły 2 Torneio Internacional, a także w nieoficjalnym [[Grand Prix Argentyny 1971|Grand Prix Argentyny Formuły 1]].

W [[24h Le Mans 1973|1973]] wraz z Di Palmą wystartował [[Ferrari 365]] w wyścigu [[24h Le Mans]], gdzie wraz z Di Palmą prowadził w klasie przez 19 godzin, ale mimo to nie ukończył wyścigu. W 1974 roku na krótko wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie dołączył do zespoły Francisco Mira i bez sukcesów startował w [[Formuła 5000|Formule 5000]] oraz wyścigu 6h Watkins Glen. Na przełomie 1974 i 1975 roku testował samochód [[Berta 1]], którym [[Oreste Berta]] bez powodzenia planował wejść do [[Formuła 1|Formuły 1]]. Następnie García Veiga wrócił do Argentyny, gdzie ścigał się w serii Turismo Nacional. W roku 1982 dołączył do [[Club Argentino de Pilotos|CAP]], gdzie pozostawał aktywny aż do 1986, kiedy to zakończył karierę.

W trakcie swojej kariery był zgłoszony do 175 wyścigów, z których wygrał 28, a 57 razy zdobywał podium.

== Wyniki w Formule 1 ==
{{Sporty motorowe/Oznaczenia}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Rok
! Zespół
! Samochód
! Silnik
! colspan="14"| Wyniki w poszczególnych eliminacjach
!Pkt.
!Msc.
|-
!rowspan="2"| [[Formuła 1 Sezon 1975|1975]]
!
!
!
! {{flaga|ARG|altlink=Grand Prix Argentyny 1975}}
! {{flaga|BRA|1968|altlink=Grand Prix Brazylii 1975}}
! {{flaga|ZAF|wariant=1928|altlink=Grand Prix RPA 1975}}
! {{flaga|ESP|1945|altlink=Grand Prix Hiszpanii 1975}}
! {{flaga|MCO|altlink=Grand Prix Monako 1975}}
! {{flaga|BEL|altlink=Grand Prix Belgii 1975}}
! {{flaga|SWE|altlink=Grand Prix Szwecji 1975}}
! {{flaga|NLD|altlink=Grand Prix Holandii 1975}}
! {{flaga|FRA|altlink=Grand Prix Francji 1975}}
! {{flaga|GBR|altlink=Grand Prix Wielkiej Brytanii 1975}}
! {{flaga|DEU|altlink=Grand Prix Niemiec 1975}}
! {{flaga|AUT|altlink=Grand Prix Austrii 1975}}
! {{flaga|ITA|altlink=Grand Prix Włoch 1975}}
! {{flaga|USA|altlink=Grand Prix Stanów Zjednoczonych 1975}}
|bgcolor="#ffcfff" rowspan="2"| '''0'''
|bgcolor="#ffcfff" rowspan="2"| '''NS'''
|-
! [[Oreste Berta]]
! [[Berta 1]]
! [[Ford Motor Company|Ford]]
| WD
| WD
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://forix.autosport.com/8w/berta.html | tytuł = The Grand Prix car Argentina almost had | data dostępu = 2014-03-07 | autor = Mattijs Diepraam | autor2 = Felix Muelas | autor3 = Nicolás Korzan | autor4 = Hans Swart | praca = forix.com | język = en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.driverdb.com/drivers/nestor-jesus-garcia-veiga/ | tytuł = Nestor Jesus Garcia Veiga | data dostępu = 2014-03-07 | praca = driverdb.com | język = en}}

{{DEFAULTSORT:García Veiga, Néstor}}
[[Kategoria:Argentyńscy kierowcy Formuły 1]]
[[Kategoria:Argentyńscy kierowcy 24h Le Mans]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1945]]
[[Kategoria:Argentyńscy kierowcy TC2000]]
[[Kategoria:Argentyńscy kierowcy Brazylijskiej Formuły 2]]

title: Néstor García Veiga

Imię i nazwisko: Néstor Jesús García Veiga

Państwo: Argentyna

Data i miejsce urodzenia: 23 marca 1945 · Arrecifes


text:
# Ssawka
Ssawka, trąbka (łac. haustellum, proboscis) – wieloznaczny termin stosowany w zoologii dla określenia wydłużonego, nieparzystego przydatku na głowie niektórych zwierząt, głównie bezkręgowych, zazwyczaj połączonego z otworem gębowym i służącego do pobierania pokarmu. W poszczególnych grupach zwierząt ma różnorodną budowę. Oprócz pobierania substancji pokarmowych może też pełnić funkcje czuciowe, oddechowe lub czepne.
W botanice ssawka (haustorium) to organ ssący występujący u grzybów pasożytniczych lub roślin pasożytniczych, przystosowany do czerpania substancji odżywczych z ciała żywiciela. Mogą to być przekształcone korzenie (u roślin) lub specjalnie wykształcone struktury (u grzybów).
Proboscis motyli stanowi ssącą część narządu gębowego. Może się zwijać w jednej płaszczyźnie. Jest utworzony z długich, ruchomo zestawionych żuwek zewnętrznych i przystosowany do wysysania nektaru kwiatów.
U mszyc jest to przekształcona górna warga.
Termin proboscis jest używany również dla określenia ryjka niektórych zwierząt, u ssaków nazywany jest trąbą.

title: Ssawka

wikitext:
[[Plik:Butterfly tongue.jpg|150px|thumb|[[oczy złożone|Oko złożone]] i zwinięta ssawka ćmy]]
[[Plik:Agrius convolvuli with stretched proboscis.jpg|150px|thumb|Długie ''proboscis'' u [[zawisak powojowiec|zawisaka powojowca]] (''Agrius convolvuli'')]]
'''Ssawka''', '''trąbka''' ([[łacina|łac.]] ''haustellum'', ''proboscis'') – wieloznaczny termin stosowany w [[zoologia|zoologii]] dla określenia wydłużonego, nieparzystego przydatku na głowie niektórych zwierząt, głównie [[bezkręgowce|bezkręgowych]], zazwyczaj połączonego z otworem gębowym i służącego do pobierania pokarmu. W poszczególnych grupach zwierząt ma różnorodną budowę. Oprócz pobierania substancji pokarmowych może też pełnić funkcje czuciowe, oddechowe lub czepne.

W [[botanika|botanice]] '''ssawka''' (''haustorium'') to organ ssący występujący u grzybów pasożytniczych lub roślin pasożytniczych, przystosowany do czerpania substancji odżywczych z ciała żywiciela. Mogą to być przekształcone [[korzeń|korzenie]] (u roślin) lub specjalnie wykształcone struktury (u grzybów).

''Proboscis'' [[motyle|motyli]] stanowi ssącą część narządu gębowego. Może się zwijać w jednej płaszczyźnie. Jest utworzony z długich, ruchomo zestawionych żuwek zewnętrznych i przystosowany do wysysania nektaru kwiatów.

U [[mszyce|mszyc]] jest to przekształcona górna warga.

Termin ''proboscis'' jest używany również dla określenia ryjka niektórych zwierząt, u [[ssaki|ssaków]] nazywany jest trąbą.

== Zobacz też ==
* [[ssawki]] u grzybów i roślin

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | tytuł= Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0| data=2008 | wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|pwn.pl]] Sp. z o.o. | isbn=978-83-61492-24-5}}
* {{Cytuj książkę | tytuł = Zoologia : bezkręgowce. T. 1 | inni = Red. nauk. Czesław Błaszak | data = 2009 | wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]] | miejsce = Warszawa | isbn = 978-83-01-16108-8 | strony = 728}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Razowski | imię=Józef  | tytuł= Słownik entomologiczny | data=1987 | wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]] | miejsce=Warszawa | isbn=83-01-07907-X}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Anatomia zwierząt]]


text:
# San Manuel (Arizona)
San Manuel – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Pinal.

title: San Manuel (Arizona)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = San Manuel
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = San Manuel
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Arizona}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Pinal|Pinal]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 04-63540
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0034022
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 53,7
 |wysokość                     = 1052
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 520
 |kod pocztowy                 = 85631
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-07:00]]
[[UTC-06:00]]
 |kod mapy                     = US-AZ
 |współrzędne                  = 32°36′18″N 110°38′0″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''San Manuel''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Arizona]], w hrabstwie [[Hrabstwo Pinal|Pinal]].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:CDP w stanie Arizona]]

title: San Manuel

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Arizona

Hrabstwo: Pinal


text:
# Louis Olivier
Louis Olivier (ur. 19 lipca 1923 w Bastogne, zm. 6 stycznia 2015 tamże) – belgijski i waloński polityk, prawnik oraz samorządowiec, parlamentarzysta, sekretarz stanu i minister w rządzie federalnym.

## Życiorys
Z wykształcenia prawnik, absolwent Katolickiego Uniwersytetu w Lowanium. Praktykował jako adwokat w Neufchâteau. Zaangażował się w działalność polityczną w ramach partii liberalnej, po podziale ugrupowania PVV-PLP działał w walońskiej Partii Reformatorsko-Liberalnej. Wieloletni samorządowiec, był radnym prowincji Luksemburg (1954–1965), radnym Bastogne (1959–1994) oraz burmistrzem tej miejscowości (1965–1976). Między 1965 a 1991 sprawował mandat posła do Izby Reprezentantów.
Członek licznych gabinetów, którymi kierowali Edmond Leburton, Leo Tindemans i Wilfried Martens. Był sekretarzem stanu do spraw reform instytucjonalnych i administracyjnych (1973), ministrem do spraw klasy średniej i reform instytucjonalnych (1973–1974), ministrem do spraw klasy średniej (1974–1977), sekretarzem stanu do spraw leśnictwa, łowiectwa i rybołówstwa (1974–1976) oraz ministrem robót publicznych (1976–1977, 1981–1988). W latach 1974–1977 wchodził także w skład komitetu ministerialnego do spraw walońskich, od 1980 do 1991 był członkiem rady regionalnej Walonii.

title: Louis Olivier

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Louis Olivier
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 19 lipca 1923
 |miejsce urodzenia         = [[Bastogne]]
 |data śmierci              = 6 stycznia 2015
 |miejsce śmierci           = Bastogne
 |zawód                     = polityk, prawnik, samorządowiec
 |Alma Mater                = [[Katolicki Uniwersytet w Lowanium]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Louis Olivier''' (ur. [[19 lipca]] [[1923]] w [[Bastogne]], zm. [[6 stycznia]] [[2015]] tamże<ref name="bio">{{Cytuj|url=http://connaitrelawallonie.wallonie.be/fr/wallons-marquants/dictionnaire/olivier-louis#.YDlhGdzdjDd|tytuł=Louis Olivier|opublikowany=connaitrelawallonie.wallonie.be|data dostępu=2021-02-26|język=fr}}</ref>) – [[Belgia|belgijski]] i [[Region Waloński|waloński]] polityk, prawnik oraz samorządowiec, parlamentarzysta, sekretarz stanu i minister w rządzie federalnym.

== Życiorys ==
Z wykształcenia prawnik, absolwent [[Katolicki Uniwersytet w Lowanium|Katolickiego Uniwersytetu w Lowanium]]. Praktykował jako adwokat w [[Neufchâteau (prowincja Luksemburg)|Neufchâteau]]. Zaangażował się w działalność polityczną w ramach partii liberalnej, po podziale ugrupowania PVV-PLP działał w walońskiej [[Partia Reformatorsko-Liberalna|Partii Reformatorsko-Liberalnej]]. Wieloletni samorządowiec, był radnym [[Luksemburg (prowincja)|prowincji Luksemburg]] (1954–1965), radnym [[Bastogne]] (1959–1994) oraz burmistrzem tej miejscowości (1965–1976). Między 1965 a 1991 sprawował mandat posła do [[Izba Reprezentantów (Belgia)|Izby Reprezentantów]]<ref name="bio" />.

Członek licznych gabinetów, którymi kierowali [[Edmond Leburton]], [[Leo Tindemans]] i [[Wilfried Martens]]. Był sekretarzem stanu do spraw reform instytucjonalnych i administracyjnych (1973), ministrem do spraw klasy średniej i reform instytucjonalnych (1973–1974), ministrem do spraw klasy średniej (1974–1977), sekretarzem stanu do spraw leśnictwa, łowiectwa i rybołówstwa (1974–1976) oraz ministrem robót publicznych (1976–1977, 1981–1988). W latach 1974–1977 wchodził także w skład komitetu ministerialnego do spraw walońskich, od 1980 do 1991 był członkiem rady regionalnej Walonii<ref name="bio" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Olivier, Louis}}
[[Kategoria:Belgijscy ministrowie]]
[[Kategoria:Belgijscy parlamentarzyści]]
[[Kategoria:Belgijscy prawnicy]]
[[Kategoria:Belgijscy samorządowcy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1923]]
[[Kategoria:Zmarli w 2015]]

title: Louis Olivier

Data i miejsce urodzenia: 19 lipca 1923 · Bastogne

Data i miejsce śmierci: 6 stycznia 2015 · Bastogne

Zawód, zajęcie: polityk, prawnik, samorządowiec

Alma Mater: Katolicki Uniwersytet w Lowanium


text:
# Virgilia Peterson-Sapieha
Virgilia Peterson-Sapieha, (ur. 16 maja 1904 w Nowym Jorku, zm. 24 grudnia 1966 tamże) – księżna, pisarka amerykańska, dziennikarka telewizyjna, córka amerykańskiego neurologa i psychiatry z Nowego Jorku, przewodniczącego Amerykańskiego Towarzystwa Neurologicznego.
Była żoną księcia Pawła Marii Sapiehy h. Lis, z którym poznała się w trakcie studiów w Grenoble, matką Marii Krystyny i Mikołaja Fryderyka – znanego fotografika. Rodzice Pawła juniora nie byli zadowoleni z wyboru syna. Na ślub, latem 1933, przyjechała do Londynu tylko matka Pawła – Matylda Sapieżyna. Ojciec pozostał w domu, wymawiając się złym stanem zdrowia. W latach 1933–1936 mieszkała z mężem i córką w pałacu na Karłuszowcu, należącym do rodziny von Donnersmarck (dziś część miasta Tarnowskie Góry), gdzie jej mąż był dyrektorem koncernu kopalń i fabryk chemicznych należących do jego niemieckiego kuzyna Edgara Henckel von Donnersmarck. W 1936 przeniosła się wraz z rodziną na stałe do Siedlisk w powiecie tomaszowskim, po tym, jak mąż stracił posadę dyrektora po przejęciu spółki niemieckiego kuzyna przez nazistów.
We wrześniu 1939, po napaści Niemiec na Polskę, Pawła zmobilizowano, a Virgilia została z dziećmi i teściową w majątku w Siedliskach. W czasie bombardowań niemieckich razem z dziećmi i służbą uciekała do lasu. Dała w majątku schronienie 180 osobom – żonom i dzieciom oficerów, które w drugim tygodniu wojny dotarły do Siedlisk pieszo z Wielkopolski. Po napaści Rosjan na Polskę, 17 września 1939, Paweł zabrał rodzinę do Lwowa, a później przez Rumunię i Francję dostali się do USA. Ich małżeństwo skończyło się rozwodem w 1950. Była zamężna trzykrotnie, Paweł Sapieha był jej drugim mężem.
Z czasów ich małżeństwa pochodzą dwie z jej książek, opisujących stosunki społeczne wśród polskiego ziemiaństwa przed wybuchem II wojny światowej:
- Polish Profile, Londyn 1940 (tłum. pol. Amerykańska księżna, wyd. Ośrodek Karta, Warszawa 2019)
- Beyond this Shore, New York, 1942

W latach 1952–1954 prowadziła w telewizji ABC program Author Meets the Critics.

## Publikacje
- Virgilia Peterson, Polish profile, New York: Carrick & Evans, Inc., 1986, OCLC 1084006973 [dostęp 2021-12-27] (ang.). Brak numerów stron w książce
- Virgilia Peterson-Sapieha, Beyond this shore, Philadelphia; New York: J.B. Lippincott Co., 1942, OCLC 612965441 [dostęp 2021-12-27] (ang.). Brak numerów stron w książce
- Virgilia Peterson, A matter of life and death., New York: Atheneum, 1961, OCLC 987872881 [dostęp 2021-12-27] (ang.). Brak numerów stron w książce
- Virgilia Peterson, Ewa Horodyska, Amerykańska księżna: z Nowego Jorku do Siedlisk, 2019, ISBN 978-83-65979-31-5, OCLC 1104496797 [dostęp 2021-12-27] (pol.). Brak numerów stron w książce

title: Virgilia Peterson-Sapieha

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Virgilia Peterson-Sapieha
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |pełne imię i nazwisko org =
 |data urodzenia        = [[16 maja]] [[1904]]
 |miejsce urodzenia     = [[Nowy Jork]]
 |data śmierci          = [[24 grudnia]] [[1966]]
 |miejsce śmierci       = Nowy Jork
 |narodowość            = [[Stany Zjednoczone|amerykańska]]
 |język                 = angielski
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      =
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Virgilia Peterson-Sapieha,''' (ur. [[16 maja]] [[1904]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]], zm. [[24 grudnia]]<ref>https://prabook.com/web/virgilia.peterson/1048235; https://www.newspapers.com/clip/7636832/peterson-virgilia-1966-obit/ („died Saturday”, nekrolog opublikowany 27 grudnia 1966, sobota przypadała więc na 24 grudnia); https://www.nytimes.com/1966/12/27/archives/virgilia-peterson-is-dead-at-62-was-author-and-literary-critic.html.</ref> [[1966]] tamże) – księżna, pisarka amerykańska, dziennikarka telewizyjna, córka amerykańskiego neurologa i psychiatry z Nowego Jorku, przewodniczącego Amerykańskiego Towarzystwa Neurologicznego<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Anna Mieszczanek |tytuł = Przedwojenni. |data = 2020 |miejsce = Warszawa |wydawca = [[Muza (oficyna wydawnicza)| Wyd. Muza]] |s = 126–160}}</ref>.

Była żoną księcia [[Paweł Maria Sapieha|Pawła Marii Sapiehy h. Lis]], z którym poznała się w trakcie studiów w [[Grenoble]], matką [[Maria Krystyna Sapieha|Marii Krystyny]] i [[Mikołaj Fryderyk Sapieha|Mikołaja Fryderyka]] – znanego fotografika. Rodzice Pawła juniora nie byli zadowoleni z wyboru syna. Na ślub, latem 1933, przyjechała do Londynu tylko matka Pawła – Matylda Sapieżyna. Ojciec pozostał w domu, wymawiając się złym stanem zdrowia. W latach 1933–1936 mieszkała z mężem i córką w [[Pałac na Karłuszowcu|pałacu na Karłuszowcu]], należącym do rodziny [[Edgar Henckel-Gaschin von Donnersmarck|von Donnersmarck]] (dziś część miasta [[Tarnowskie Góry]]), gdzie jej mąż był dyrektorem koncernu kopalń i fabryk chemicznych należących do jego niemieckiego kuzyna [[Edgar Henckel-Gaschin von Donnersmarck|Edgara Henckel von Donnersmarck]]. W 1936 przeniosła się wraz z rodziną na stałe do [[Siedliska (powiat tomaszowski)|Siedlisk w powiecie tomaszowskim]], po tym, jak mąż stracił posadę dyrektora po przejęciu spółki niemieckiego kuzyna przez nazistów<ref name=":0" />.

We wrześniu [[1939]], po [[Kampania wrześniowa|napaści Niemiec na Polskę]], Pawła zmobilizowano, a Virgilia została z dziećmi i teściową w majątku w Siedliskach. W czasie bombardowań niemieckich razem z dziećmi i służbą uciekała do lasu. Dała w majątku schronienie 180 osobom – żonom i dzieciom oficerów, które w drugim tygodniu wojny dotarły do Siedlisk pieszo z Wielkopolski. Po [[Agresja ZSRR na Polskę|napaści Rosjan na Polskę]], 17 września 1939, Paweł zabrał rodzinę do [[Lwów|Lwowa]], a później przez Rumunię i Francję dostali się do [[Stany Zjednoczone|USA]]. Ich małżeństwo skończyło się rozwodem w 1950<ref name=":0" />. Była zamężna trzykrotnie, [[Paweł Maria Sapieha|Paweł Sapieha]] był jej drugim mężem.

Z czasów ich małżeństwa pochodzą dwie z jej książek, opisujących stosunki społeczne wśród polskiego [[Ziemiaństwo|ziemiaństwa]] przed wybuchem [[II wojna światowa|II wojny światowej]]:
* ''Polish Profile'', Londyn 1940 (tłum. pol. ''Amerykańska księżna'', wyd. [[Ośrodek Karta]], Warszawa 2019)
* ''Beyond this Shore'', New York, 1942

W latach 1952–1954 prowadziła w telewizji [[American Broadcasting Company|ABC]] program ''Author Meets the Critics''.

== Publikacje ==
* {{Cytuj |autor = *Virgilia Peterson |tytuł = Polish profile |data = 1986 |data dostępu = 2021-12-27 |miejsce = New York |wydawca = Carrick & Evans, Inc. |oclc = 1084006973 |url = http://books.google.com/books?id=rbcsU-_MoHIC |język = en}}
* {{Cytuj |autor = *Virgilia Peterson-Sapieha |tytuł = Beyond this shore |data = 1942 |data dostępu = 2021-12-27 |miejsce = Philadelphia; New York |wydawca = J.B. Lippincott Co. |oclc = 612965441 |url = http://catalog.hathitrust.org/api/volumes/oclc/1826423.html |język = en}}
* {{Cytuj |autor = *Virgilia Peterson |tytuł = A matter of life and death. |data = 1961 |data dostępu = 2021-12-27 |miejsce = New York |wydawca = Atheneum |oclc = 987872881 |url = https://www.worldcat.org/title/matter-of-life-and-death/oclc/987872881&referer=brief_results |język = en}}
* {{Cytuj |autor = *Virgilia Peterson, Ewa Horodyska |tytuł = Amerykańska księżna: z Nowego Jorku do Siedlisk |data = 2019 |data dostępu = 2021-12-27 |isbn = 978-83-65979-31-5 |oclc = 1104496797 |url = https://www.worldcat.org/title/amerykanska-ksiezna-z-nowego-jorku-do-siedlisk/oclc/1104496797&referer=brief_results |język = pl}}

== Bibliografia ==

* {{Cytuj |autor = Matylda Sapieżyna, Maria Rydlowa, Maria Osterwa-Czekajowa, Andrzej Stańczyk, Etelka Kamocka |tytuł = My i nasze Siedliska |data = 2011 |data dostępu = 2021-12-27 |isbn = 978-83-08-04812-2 |miejsce = Kraków |wydawca = [[Wydawnictwo Literackie]] |oclc = 852982284 |url = https://www.worldcat.org/title/my-i-nasze-siedliska/oclc/852982284}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Peterson-Sapieha, Virgilia}}
[[Kategoria:Amerykańscy pisarze]]
[[Kategoria:Sapiehowie herbu Lis|Virgilia Peterson-Sapieha]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1904]]
[[Kategoria:Zmarli w 1966]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku]]

title: Virgilia Peterson-Sapieha

Data i miejsce urodzenia: 16 maja 1904 · Nowy Jork

Data i miejsce śmierci: 24 grudnia 1966 · Nowy Jork

Narodowość: amerykańska

Język: angielski


text:
# Retrokognicja
Retrokognicja (łac. retro – przedtem, wstecz; cognitio – poszukiwanie, rozpoznawanie) − odmiana jasnowidzenia, która według jej zwolenników, umożliwia widzenie zdarzeń przeszłych, „odbieranych z wymiaru normalnie niedostępnego”. Zjawisko zaliczane jest do pseudonauki, ponieważ nie istnieją wiarygodne badania potwierdzające jego istnienie. Jej obrońcy natomiast twierdzą, że retrokognicja istnieje.

title: Retrokognicja

wikitext:
{{Dopracować|nierzetelne=2016-03|styl}}
'''Retrokognicja''' (''[[Łacina|łac.]]'' ''retro'' – przedtem, wstecz; ''cognitio'' – poszukiwanie, rozpoznawanie) − odmiana [[Jasnowidzenie|jasnowidzenia]], która według jej zwolenników, umożliwia widzenie zdarzeń przeszłych, „odbieranych z wymiaru normalnie niedostępnego”. Zjawisko zaliczane jest do [[Pseudonauka|pseudonauki]], ponieważ nie istnieją wiarygodne badania potwierdzające jego istnienie. Jej obrońcy natomiast twierdzą, że retrokognicja istnieje{{Fakt|data=2021-10}}.

== Zobacz też ==
* [[prekognicja]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Parapsychologia]]


text:
# Nina Mieńszykowa
Nina Jewgienijewna Mieńszykowa (ros. Ни́на Евге́ньевна Ме́ньшикова, ur. 8 sierpnia 1928 w Moskwie, zm. 26 grudnia 2007 tamże) – radziecka aktorka filmowa i teatralna.

## Życiorys
Absolwentka WGIK. Była żoną Stanisława Rostockiego oraz matką Andrieja Rostockiego. Została nagrodzona tytułem Ludowy Artysta RFSRR w 1977 roku oraz otrzymała także Nagrodę Państwową ZSRR w 1970 roku za rolę w filmie Dożyjemy do poniedziałku.
Pochowana (razem z mężem) na Cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie.

## Wybrana filmografia
- 1981: Ten szósty jako matka Aleksandra
- 1975: Zapamiętajmy to lato jako Ksenija
- 1965: Serce matki jako Anna
- 1961: Dziewczęta jako Wiera
- 1958: Człowiek z planety Ziemia

i inne

title: Nina Mieńszykowa

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Nina Mieńszykowa
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Nina Jewgienijewna Mieńszykowa
 |data urodzenia            = 8 sierpnia 1928
 |miejsce urodzenia         = [[Moskwa]], [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]]
 |data śmierci              = 26 grudnia 2007
 |miejsce śmierci           = [[Moskwa]], [[Rosja]]
 |zawód                     = [[aktor]]ka
 |współmałżonek             = [[Stanisław Rostocki]]
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               = {{order|SU-NP||20}} {{order|NARFSRR||20}}
 |www                       =
}}
'''Nina Jewgienijewna Mieńszykowa''' ([[język rosyjski|ros.]] Ни́на Евге́ньевна Ме́ньшикова, ur. [[8 sierpnia]] [[1928]] w [[Moskwa|Moskwie]], zm. [[26 grudnia]] [[2007]] tamże) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecka]] [[aktor]]ka filmowa i teatralna.

== Życiorys ==
Absolwentka [[WGIK]]. Była żoną [[Stanisław Rostocki|Stanisława Rostockiego]] oraz matką Andrieja Rostockiego. Została nagrodzona tytułem [[Ludowy Artysta RFSRR]] w 1977 roku oraz otrzymała także [[Nagroda Państwowa ZSRR|Nagrodę Państwową ZSRR]] w 1970 roku za rolę w filmie ''Dożyjemy do poniedziałku''.

Pochowana (razem z mężem) na [[Cmentarz Wagańkowski|Cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie]]<ref>[http://www.m-necropol.ru/menschikova.html Могилы знаменитостей. Меньшикова Нина Евгеньевна (1928-2007)]</ref>.

== Wybrana filmografia ==
* 1981: ''[[Ten szósty]]'' jako matka Aleksandra
* [[1975]]: ''[[Zapamiętajmy to lato]]'' jako Ksenija
* [[1965]]: ''Serce matki'' jako Anna
* [[1961]]: ''Dziewczęta'' jako Wiera
* [[1958]]: ''Człowiek z planety Ziemia''
i inne

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0579826|Nina Mieńszykowa}}
* {{Filmweb|osoba|226216|Nina Mieńszykowa}}

{{Kontrola autorytatywna}}
{{SORTUJ:Mieńszykowa, Nina}}
[[Kategoria:Absolwenci Wszechrosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Kinematografii im. S.A. Gierasimowa]]
[[Kategoria:Aktorki związane z Moskwą]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR]]
[[Kategoria:Ludowi Artyści RFSRR]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie]]
[[Kategoria:Radzieckie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Rosyjskie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1928]]
[[Kategoria:Zmarli w 2007]]

title: Nina Mieńszykowa

Imię i nazwisko: Nina Jewgienijewna Mieńszykowa

Data i miejsce urodzenia: 8 sierpnia 1928 · Moskwa, ZSRR

Data i miejsce śmierci: 26 grudnia 2007 · Moskwa, Rosja

Zawód: aktorka

Współmałżonek: Stanisław Rostocki


text:
# Wymyk (film)
Wymyk – polski dramat obyczajowy z 2011 roku w reżyserii Grzegorza Zglińskiego, na podstawie scenariusza napisanego wraz z Januszem Margańskim.

## Opis fabuły
Wymyk opowiada historię dwóch braci: Alfreda i Jerzego. Bracia wspólnie prowadzą rodzinną firmę, ale różni ich wszystko – od charakteru po wizję kierowania biznesem. Podczas podróży pociągiem podmiejskim obaj są świadkami napaści grupy chuliganów na młodą kobietę. Jerzy bez wahania staje w jej obronie, podczas gdy Alfred paraliżowany strachem pozostaje biernym obserwatorem, aż jego młodszy brat zostaje wyrzucony z jadącego pociągu i wpada w śpiączkę.
Po tym tragicznym incydencie życie Alfreda kompletnie się zmienia. Dręczony wyrzutami sumienia i poczuciem winy, początkowo ukrywa prawdę o swoim tchórzostwie przed rodziną. Gdy jednak nagranie z pociągu trafia do internetu, Alfred musi zmierzyć się z konsekwencjami swojego zachowania i próbuje zadośćuczynić za swoją bierność. Alfred doprowadza ostatecznie do wskazania i aresztowania młodocianych sprawców, lecz żyje ze świadomością, że nie przywróci sobie szacunku ze strony bliskich.

## Obsada
Źródło: Filmpolski.pl
- Robert Więckiewicz − jako Alfred Firlej
- Łukasz Simlat − jako Jerzy Firlej
- Gabriela Muskała − jako Viola Firlej
- Marian Dziędziel − jako Stefan Firlej
- Anna Tomaszewska − jako matka Alfreda i Jerzego
- Karolina Kominek-Skuratowicz − jako Klara
- Paweł Tomaszewski − jako Paweł Kosowski „Kosa”
- Tomasz Schuchardt − jako Silny
- Paweł Ferens − jako Misiu
- Kacper Gaduła-Zawratyński − jako Brachu
- Włodzimierz Adamski − jako Senior
- Jacek Łuczak − jako Łysy
- Michał Podsiadło − jako Młody
- Paweł Audykowski − jako mecenas Grzegorzewski

i inni

## Produkcja
Zdjęcia do filmu powstawały w Łodzi od lipca do 26 sierpnia 2010 roku.

## Nagrody
| Rok  | Festiwal/instytucja                                       | Nagroda                                                      | Nominowani                         | Wynik     |
| ---- | --------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------ | ---------------------------------- | --------- |
| 2011 | Festiwal Polskich Filmów Fabularnych                      | Nagroda za scenariusz                                        | Janusz Margański Grzegorz Zgliński | Wygrana   |
| 2011 | Festiwal Polskich Filmów Fabularnych                      | Nagroda za debiut reżyserski lub drugi film                  | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2011 | Festiwal Polskich Filmów Fabularnych                      | Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą                         | Gabriela Muskała                   | Wygrana   |
| 2011 | Warszawski Festiwal Filmowy                               | Nagroda Specjalna Jury                                       | Robert Więckiewicz                 | Wygrana   |
| 2011 | Warszawski Festiwal Filmowy                               | Nagroda Jury Ekumenicznego                                   | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2011 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy Regiofun w Katowicach     | Wyróżnienie                                                  | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2012 | Polska Akademia Filmowa                                   | Orzeł za najlepszy scenariusz                                | Janusz Margański Grzegorz Zgliński | Nominacja |
| 2012 | Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej „Prowincjonalia”    | Nagroda Dziennikarzy                                         | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2012 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Kino pavasaris” w Wilnie | Nagroda w sekcji: Nowa Europa                                | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2012 | Rome Independent Film Festival                            | Nagroda dla najlepszego zagranicznego filmu pełnometrażowego | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2012 | Lubuskie Lato Filmowe                                     | Brązowe Grono                                                | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |
| 2012 | Festiwal Filmów Frapujących w Gorzowie Wielkopolskim      | Frapa Specjalna                                              | Grzegorz Zgliński                  | Wygrana   |

title: Wymyk (film)

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł             = Wymyk
 |oryginalny tytuł  =
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |alt grafiki       =
 |gatunek           = [[Film obyczajowy|dramat obyczajowy]]
 |rok produkcji     = [[2011]]
 |data premiery     = 18 listopada 2011
 |kraj produkcji    = [[Polska]]
 |język             = [[język polski|polski]]
 |czas trwania      = 85 minut
 |reżyseria         = [[Grzegorz Zgliński]]
 |scenariusz        = [[Janusz Margański]]
[[Grzegorz Zgliński]]
 |główne role       =
 |muzyka            = [[Jacek Grudzień (kompozytor)|Jacek Grudzień]]
[[Mariusz Ziemba]]
 |zdjęcia           = [[Witold Płóciennik]]
 |scenografia       = [[Elwira Pluta]]
 |kostiumy          = [[Małgorzata Zacharska]]
 |montaż            = [[Leszek Staszyński]]
 |produkcja         = [[Opus Film]]
 |wytwórnia         =
 |dystrybucja       = Best Film
 |budżet            =
 |przychody brutto  =
 |poprzednik        =
 |kontynuacja       =
 |nagrody           =
 |commons           =
 |wikicytaty        =
 |www               =
}}
'''Wymyk''' – polski [[Film obyczajowy|dramat obyczajowy]] z 2011 roku w reżyserii [[Grzegorz Zgliński|Grzegorza Zglińskiego]], na podstawie scenariusza napisanego wraz z [[Janusz Margański|Januszem Margańskim]].

== Opis fabuły ==
''Wymyk'' opowiada historię dwóch braci: Alfreda i Jerzego. Bracia wspólnie prowadzą rodzinną firmę, ale różni ich wszystko – od charakteru po wizję kierowania biznesem. Podczas podróży pociągiem podmiejskim obaj są świadkami napaści grupy chuliganów na młodą kobietę. Jerzy bez wahania staje w jej obronie, podczas gdy Alfred paraliżowany strachem pozostaje biernym obserwatorem, aż jego młodszy brat zostaje wyrzucony z jadącego pociągu i wpada w śpiączkę<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Greg Zglinski |tytuł = Wymyk |data = 2011 |miejsce = Warszawa |wydawca = Best Film |typ nośnika = DVD}}</ref>.

Po tym tragicznym incydencie życie Alfreda kompletnie się zmienia. Dręczony wyrzutami sumienia i poczuciem winy, początkowo ukrywa prawdę o swoim tchórzostwie przed rodziną. Gdy jednak nagranie z pociągu trafia do internetu, Alfred musi zmierzyć się z konsekwencjami swojego zachowania i próbuje zadośćuczynić za swoją bierność. Alfred doprowadza ostatecznie do wskazania i aresztowania młodocianych sprawców, lecz żyje ze świadomością, że nie przywróci sobie szacunku ze strony bliskich<ref name=":0" />.

== Obsada ==
''Źródło: Filmpolski.pl<ref name=":1">{{Filmpolski|tytuł|1226123|Wymyk}}</ref>''
* [[Robert Więckiewicz]] − jako Alfred Firlej
* [[Łukasz Simlat]] − jako Jerzy Firlej
* [[Gabriela Muskała]] − jako Viola Firlej
* [[Marian Dziędziel]] − jako Stefan Firlej
* [[Anna Tomaszewska]] − jako matka Alfreda i Jerzego
* [[Karolina Kominek|Karolina Kominek-Skuratowicz]] − jako Klara
* [[Paweł Tomaszewski]] − jako Paweł Kosowski „Kosa”
* [[Tomasz Schuchardt]] − jako Silny
* [[Paweł Ferens]] − jako Misiu
* [[Kacper Gaduła-Zawratyński]] − jako Brachu
* [[Włodzimierz Adamski]] − jako Senior
* [[Jacek Łuczak (aktor)|Jacek Łuczak]] − jako Łysy
* [[Michał Podsiadło]] − jako Młody
* [[Paweł Audykowski]] − jako mecenas Grzegorzewski
i inni

== Produkcja ==
Zdjęcia do filmu powstawały w [[Łódź|Łodzi]] od lipca do 26 sierpnia 2010 roku.

== Nagrody ==
{| class="wikitable"
|+
!Rok
!Festiwal/instytucja
!Nagroda
!Nominowani
!Wynik
|-
| rowspan="6" |2011
| rowspan="3" |[[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych]]
|[[Nagroda za scenariusz na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych|Nagroda za scenariusz]]
|[[Janusz Margański]]

[[Grzegorz Zgliński]]
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|Nagroda za debiut reżyserski lub drugi film
|[[Grzegorz Zgliński]]
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|[[Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych|Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą]]
|[[Gabriela Muskała]]
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
| rowspan="2" |[[Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy|Warszawski Festiwal Filmowy]]
|Nagroda Specjalna Jury
|[[Robert Więckiewicz]]
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|Nagroda Jury Ekumenicznego
| rowspan="2" |[[Grzegorz Zgliński]]
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|Międzynarodowy Festiwal Filmowy Regiofun w Katowicach
|Wyróżnienie
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
| rowspan="6" |2012
|[[Polska Akademia Filmowa]]
|Orzeł za najlepszy scenariusz
|[[Janusz Margański]]

[[Grzegorz Zgliński]]
|{{tabela-nie|Nominacja}}<ref name=":1" />
|-
|[[Prowincjonalia|Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej „Prowincjonalia”]]
|Nagroda Dziennikarzy
| rowspan="5" |[[Grzegorz Zgliński]]
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Kino pavasaris” w Wilnie
|Nagroda w sekcji: Nowa Europa
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|Rome Independent Film Festival
|Nagroda dla najlepszego zagranicznego filmu pełnometrażowego
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|[[Lubuskie Lato Filmowe]]
|Brązowe Grono
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|-
|Festiwal Filmów Frapujących w Gorzowie Wielkopolskim
|Frapa Specjalna
|{{tabela-tak|Wygrana}}<ref name=":1" />
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Filmweb|tytuł|587143|Wymyk}}
* {{Filmpolski|tytuł|1226123|Wymyk}}
* {{GAPLA|tytuł|Wymyk}}

[[Kategoria:Polskie filmy obyczajowe]]
[[Kategoria:Polskie dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Polskie filmy z 2011 roku]]
[[Kategoria:Filmy kręcone w Łodzi]]
[[Kategoria:Filmy o braciach]]

title: Wymyk

Gatunek: dramat obyczajowy

Data premiery: 18 listopada 2011

Kraj produkcji: Polska

Język: polski

Czas trwania: 85 minut

Reżyseria: Grzegorz Zgliński

Scenariusz: Janusz Margański · Grzegorz Zgliński

Muzyka: Jacek Grudzień · Mariusz Ziemba

Zdjęcia: Witold Płóciennik

Scenografia: Elwira Pluta

Kostiumy: Małgorzata Zacharska

Montaż: Leszek Staszyński

Produkcja: Opus Film

Dystrybucja: Best Film


text:
# Kamionka (Pasmo Łopusza i Kobyły)
Kamionka (593 m) – góra w Paśmie Łopusza i Kobyły w Beskidzie Wyspowym, przy jego północnej granicy z Pogórzem Wiśnickim. Znajduje się we wschodniej części długiego grzbietu o mniej więcej równoleżnikowym przebiegu, ciągnącego się od Łopusza Zachodniego nad Żegociną aż po dolinę Białki w Wojakowej. W grzbiecie tym, kolejno od zachodu na wschód wyróżniają się: Łopusze Zachodnie (661 m), Łopusze Środkowe (596 m), Łopusze Wschodnie (612 m), Kamionka (593 m), Kobyła (603 m), Kopiec (585 m) i Szczełba (511 m). Przez grzbiet Kamionki przebiega granica między miejscowościami Kamionka Mała w powiecie limanowskim i Rajbrot w powiecie bocheńskim.
Na południe od Kamionki odbiega płaska grzęda, która poprzez przełęcz przechodzi w stok wzniesienia Jastrząbka. Przez przełęcz tę biegnie szosa z Rozdziela Dolnego do Dobrocieszy. Rejon szczytu Kamionka jest bezleśny, na obydwu jego stokach są pola i zabudowania wsi Kamionka Mała i Rajbrot.
Przez Kamionkę prowadzi szlak turystyczny:
 Żegocina – Łopusze Zachodnie – Łopusze Wschodnie – Kamionka – Kobyła – Mulowiec – Kopiec – Wojakowa.

title: Kamionka (Pasmo Łopusza i Kobyły)

wikitext:
{{Góra infobox
 |nazwa            = Kamionka
 |nazwa oryginalna =
 |grafika          =
 |opis grafiki     = Widok z [[wieża widokowa na Kamionnej|Wieży widokowej na Kamionnej]]
 |państwo          = POL
 |położenie        =
 |pasmo            = [[Beskid Wyspowy]], [[Karpaty]]
 |wysokość         = 593
 |kod mapy         = Iwkowa (gmina)
 |wybitność        =
 |współrzędne      = 49°47′29.5″N 20°33′01″E
 |commons          =
}}
'''Kamionka''' (593 m) – góra w [[Pasmo Łopusza i Kobyły|Paśmie Łopusza i Kobyły]] w [[Beskid Wyspowy|Beskidzie Wyspowym]], przy jego północnej granicy z [[Pogórze Wiśnickie|Pogórzem Wiśnickim]]. Znajduje się we wschodniej części długiego grzbietu o mniej więcej równoleżnikowym przebiegu, ciągnącego się od [[Łopusze (pasmo)|Łopusza Zachodniego]] nad [[Żegocina|Żegociną]] aż po dolinę [[Białka (dopływ Łososiny)|Białki]] w [[Wojakowa|Wojakowej]]. W grzbiecie tym, kolejno od zachodu na wschód wyróżniają się: Łopusze Zachodnie (661 m), Łopusze Środkowe (596 m), Łopusze Wschodnie (612 m), Kamionka (593 m), [[Kobyła (Beskid Wyspowy)|Kobyła]] (603 m), [[Kopiec (Beskid Wyspowy)|Kopiec]] (585 m) i [[Szczełba]] (511 m). Przez grzbiet Kamionki przebiega granica między miejscowościami [[Kamionka Mała (powiat limanowski)|Kamionka Mała]] w [[powiat limanowski|powiecie limanowskim]] i [[Rajbrot]] w [[powiat bocheński|powiecie bocheńskim]]<ref name="geo" />.

Na południe od Kamionki odbiega płaska [[grzęda (geomorfologia)|grzęda]], która poprzez przełęcz przechodzi w stok wzniesienia [[Jastrząbka (Beskid Wyspowy)|Jastrząbka]]<ref name=geo2/>. Przez przełęcz tę biegnie szosa z [[Rozdziele (powiat bocheński)|Rozdziela Dolnego]] do [[Dobrociesz]]y. Rejon szczytu Kamionka jest bezleśny, na obydwu jego stokach są pola i zabudowania wsi Kamionka Mała i Rajbrot<ref name="geo" />.

Przez Kamionkę prowadzi szlak turystyczny:
: {{Szlak|żółty}} [[Żegocina]] – Łopusze Zachodnie – Łopusze Wschodnie – Kamionka – Kobyła – [[Mulowiec]] – Kopiec – [[Wojakowa]]<ref name=comp/>.
== Przypisy ==
<references>
<ref name="comp">{{Cytuj |tytuł = Beskid Wyspowy 1: 50 000. Mapa turystyczna |miejsce = Kraków |wydawca = Compass |data = 2021 |isbn = 978-83-8184-221-1 |s = 2}}</ref>
<ref name="geo">{{cytuj |url = https://mapy.geoportal.gov.pl/imap/Imgp_2.html?locale=pl&gui=new&sessionID=7509475  |tytuł = Geoportal. Mapa lotnicza |data dostępu = 2024-02-04}}</ref>
<ref name="geo2">{{cytuj |url = https://mapy.geoportal.gov.pl/imap/Imgp_2.html?locale=pl&gui=new&sessionID=7509236  |tytuł = Geoportal. Mapa topograficzna |data dostępu = 2024-02-04}}</ref>
</references>

{{Duża grafika|Łopusze Kopiec.jpg|800px|Panorama widokowa z [[Przełęcz Widoma|przełęczy Widoma]]}}

{{Szczyty Beskidu Wyspowego}}

[[Kategoria:Szczyty Beskidu Wyspowego]]

title: Kamionka

Państwo: Polska

Pasmo: Beskid Wyspowy, Karpaty


text:
# Samsons
Samsons – indonezyjski zespół poprockowy z Dżakarty. Został założony w 2003 r. pod nazwą Equal.
Powstał w składzie: Bambang „Bams” Reguna Bukit – wokal, Erik Partogi Siagian – gitara, Irfan Aulia – gitara, Chandra „Konde” Christanto – perkusja, Aldri Dataviadi – bas. W 2012 r. zespół opuścił wokalista Bams, a później na jego miejsce wstąpił Aria Dinata. W 2019 r. z formacji odszedł perkusista Konde.
W 2005 r. grupa wydała swój debiutancki album pt. Naluri Lelaki. Ich utwór „Kenangan Terindah” stał się przebojem i wyprowadził zespół na szczyt popularności. Album Naluri Lelaki przyniósł im prestiżowe nagrody AMI (Anugerah Musik Indonesia) w kategoriach: najlepsza grupa popowa, najlepszy debiutant, najlepszy album, najlepszy album popowy.

## Dyskografia
Albumy studyjne
- 2005: Naluri Lelaki[6]
- 2007: Penantian Hidup[7]
- 2009: SamSonS[8]
- 2012: Perihal Besar[9]

title: Samsons

wikitext:
{{Zespół muzyczny infobox
 |nazwa            = Samsons
 |nazwa oryginalna =
 |zdjęcie          = Samsons at Pesta Malam Indonesia 2 16082008.jpg
 |opis zdjęcia     =
 |alt zdjęcia      =
 |inne nazwy       =
 |rok założenia    = 2003
 |rok rozwiązania  =
 |pochodzenie      = [[Dżakarta]], [[Indonezja]]
 |gatunek          = [[pop-rock]]
 |aktywność        =
 |wydawnictwo      =
 |powiązania       =
 |skład            = Aria Dinata
Irfan Aulia
Erik Partogi Siagian
Aldri Dataviadi
 |byli członkowie  = Bambang „Bams” Reguna Bukit
Chandra „Konde” Christanto
 |współpracownicy  =
 |instrumentarium  =
 |commons          =
 |www              = http://www.samsonstheband.com
}}
'''Samsons''' – [[Indonezja|indonezyjski]] zespół [[Pop-rock|poprockowy]] z [[Dżakarta|Dżakarty]]. Został założony w 2003 r. pod nazwą Equal<ref name="KapanLagi2021">{{Cytuj stronę |url=https://m.kapanlagi.com/samsons/profil/ |tytuł=Samsons: Profil |opublikowany=KapanLagi.com |archiwum=https://archive.is/20210602173525/https://m.kapanlagi.com/samsons/profil/ |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=id |data dostępu=2021-06-02}}</ref><ref name=Viva2021>{{Cytuj pismo |autor=Tasya Paramitha |autor2=Diza Liane Sahputri |tytuł=5 Fakta Bams Eks Samsons, Perceraian dan Masalah Keluarga Jadi Sorotan |url=https://www.viva.co.id/showbiz/gosip/1359487-5-fakta-bams-eks-samsons-perceraian-dan-masalah-keluarga-jadi-sorotan?page=all |czasopismo=Viva.co.id |data=2021-03-27 |archiwum=https://archive.is/20210602182428/https://www.viva.co.id/showbiz/gosip/1359487-5-fakta-bams-eks-samsons-perceraian-dan-masalah-keluarga-jadi-sorotan?page=all&utm_medium=all-page |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=id |data dostępu=2021-06-02}}</ref>.

Powstał w składzie: Bambang „Bams” Reguna Bukit – wokal, Erik Partogi Siagian – gitara, Irfan Aulia – gitara, Chandra „Konde” Christanto – perkusja, Aldri Dataviadi – bas<ref name="KapanLagi2021" />. W 2012 r. zespół opuścił wokalista Bams<ref name="Aisha2013">{{Cytuj pismo |autor=Aisha |tytuł=Kenangan Terindah Melepas Bams Hekang dari Samsons |url=https://seleb.tempo.co/read/489744/kenangan-terindah-melepas-bams-hekang-dari-samsons/full&view=ok |czasopismo=Tempo |archiwum=https://archive.is/20210602191049/https://seleb.tempo.co/read/489744/kenangan-terindah-melepas-bams-hekang-dari-samsons/full&view=ok |data=2013-06-20 |język=id |zarchiwizowano=2021-06-02 |data dostępu=2021-06-02}}</ref>, a później na jego miejsce wstąpił Aria Dinata<ref>{{Cytuj pismo |autor=Trian Sulaiman |tytuł=Ganti Vokalis, Samsons Izin Bams |url=https://musik.kapanlagi.com/berita/ganti-vokalis-samsons-izin-bams-b6b361.html |czasopismo=KapanLagi.com |data=2014-08-28 |archiwum=https://archive.is/20210602191448/https://musik.kapanlagi.com/berita/ganti-vokalis-samsons-izin-bams-b6b361.html |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=id |data dostępu=2021-06-02}}</ref>. W 2019 r. z formacji odszedł perkusista Konde<ref name="LesehanMusik2019">{{Cytuj pismo |tytuł=Satu Lagi Personil Awal Samsons Cabut? |url=http://lesehanmusik.com/satu-lagi-personil-awal-samsons-cabut/ |czasopismo=Lesehan Musik |data=2019-02-26 |archiwum=https://archive.is/20210602192035/lesehanmusik.com/satu-lagi-personil-awal-samsons-cabut/ |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=id |data dostępu=2021-06-02}}</ref>.

W 2005 r. grupa wydała swój debiutancki album pt. ''Naluri Lelaki''<ref name="NaluriLelaki">{{Cytuj stronę |url=http://www.samsonstheband.com/album/naluri-lelaki/ |tytuł=Naluri Lelaki |opublikowany=SamSonS Official Website |archiwum=https://archive.is/20210602180817/www.samsonstheband.com/album/naluri-lelaki/ |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=en |data dostępu=2021-06-02}}</ref>. Ich utwór „Kenangan Terindah” stał się przebojem i wyprowadził zespół na szczyt popularności<ref name="KapanLagi2021" />. Album ''Naluri Lelaki'' przyniósł im prestiżowe nagrody AMI ([[Anugerah Musik Indonesia]]) w kategoriach: najlepsza grupa popowa, najlepszy debiutant, najlepszy album, najlepszy album popowy<ref name="KapanLagi2021" />.

== Dyskografia ==
; Albumy studyjne
* 2005: ''Naluri Lelaki''<ref name="NaluriLelaki" />
* 2007: ''Penantian Hidup''<ref name=PenantianHidup>{{Cytuj stronę |url=http://www.samsonstheband.com/album/penantian-hidup/ |tytuł=Penantian Hidup |opublikowany=SamSonS Official Website |archiwum=https://archive.is/20210602180959/www.samsonstheband.com/album/penantian-hidup/ |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=en |data dostępu=2021-06-02}}</ref>
* 2009: ''SamSonS''<ref name=SamSonS>{{Cytuj pismo |autor=Erlin |tytuł=Samsons Pertahankan Idealisme di Musik |url=https://musik.kapanlagi.com/berita/samsons-pertahankan-idealisme-di-musik.html |czasopismo=KapanLagi.com |data=2009-11-07 |archiwum=https://archive.is/20210602181700/https://musik.kapanlagi.com/berita/samsons-pertahankan-idealisme-di-musik.html |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=id |data dostępu=2021-06-02}}</ref>
* 2012: ''Perihal Besar''<ref name=PerihalBesar>{{Cytuj stronę |url=http://www.samsonstheband.com/album/perihal-besar/ |tytuł=Perihal Besar |opublikowany=SamSonS Official Website |archiwum=https://archive.is/20210602181048/www.samsonstheband.com/album/perihal-besar/ |zarchiwizowano=2021-06-02 |język=en |data dostępu=2021-06-02}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.samsonstheband.com Oficjalna strona zespołu] {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Dżakarta]]
[[Kategoria:Indonezyjskie zespoły poprockowe]]

title: Samsons

Pochodzenie: Dżakarta, Indonezja

Gatunek: pop-rock


text:
# Język bambara
Język bambara (bamanankan) – język nigero-kongijski z grupy mande, używany głównie na terytorium Republiki Mali. Liczba mówiących wynosi około 2,7 miliona, dalsze cztery miliony używają języka bambara jako języka wehikularnego.
Typowy szyk zdania dla języka bambara to SOV. Jest językiem tonalnym z zaledwie dwoma tonami: niskim/środkowym i wysokim. Najbliżej spokrewnionymi językami są diula i malinke, tworzące z językiem bambara kontinuum językowe. Maurice Delafosse sklasyfikował je jako jeden język, który nazwał mandingo.
W latach sześćdziesiątych XX wieku do zapisu bambara przystosowano alfabet łaciński z dodatkowymi znakami è oraz ò. Obecnie w to miejsce używane są litery ɛ i ɔ, a także ɲ zamiast ny oraz ŋ zamiast ng oraz nk.
Ma własny alfabet zwany N’Ko (ߒߞߏ), utworzony na podstawie pisma arabskiego.

title: Język bambara

wikitext:
{{Język infobox
 |nazwa oryginalna = Bamanankan
 |obszar           = [[Mali]], [[Burkina Faso]], [[Wybrzeże Kości Słoniowej]], [[Gwinea]], [[Senegal]], [[Gambia]]
 |liczba mówiących = 2,7 mln<ref>[https://www.ethnologue.com/language/bam Ethnologue report for language code: bam]</ref>
 |system pisma     =
 |klasyfikacja     =
* [[Języki nigero-kongijskie]]
* [[Języki mande]]
* Język bambara
 |język urzędowy   =
 |organ regulujący =
 |iso1             = bm
 |iso2             = bam
 |iso3             = bam
 |sil              =
 |kod              = bm
 |dialekty         =
 |mapka            =
 |opis             =
 |wikisłownik      = Kategoria:Język bambara
}}
'''Język bambara''' ('''bamanankan''') – [[języki nigero-kongijskie|język nigero-kongijski]] z [[języki mande|grupy mande]], używany głównie na terytorium [[Mali|Republiki Mali]]. Liczba mówiących wynosi około 2,7 miliona, dalsze cztery miliony używają języka bambara jako [[język wehikularny|języka wehikularnego]].

Typowy szyk zdania dla języka bambara to [[SOV (Subject Object Verb)|SOV]]. Jest językiem tonalnym z zaledwie dwoma tonami: niskim/środkowym i wysokim. Najbliżej spokrewnionymi językami są [[język diula|diula]] i [[język malinke|malinke]], tworzące z językiem bambara [[kontinuum językowe]]. [[Maurice Delafosse]] sklasyfikował je jako jeden język, który nazwał [[język mandinka|mandingo]].

W latach sześćdziesiątych XX wieku do zapisu bambara przystosowano [[alfabet łaciński]] z dodatkowymi znakami è oraz ò. Obecnie w to miejsce używane są litery ɛ i ɔ, a także ɲ zamiast ny oraz ŋ zamiast ng oraz nk.

Ma własny alfabet zwany [[Pismo N’Ko|N’Ko]] (ߒߞߏ), utworzony na podstawie [[alfabet arabski|pisma arabskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |język=fr | nazwisko =Dumestre | imię =Gérard | tytuł =Grammaire fondamentale du bambara  | data =  | wydawca =Karthala | miejsce =  | isbn = 2811137343 | strony =0–424}}
* {{Cytuj książkę  | nazwisko =Campbell  | imię =George L.  | tytuł =Compendium of the World's Languages, Volume 1  | data =  | wydawca =Routlege  | miejsce =Londyn, Nowy Jork  | isbn = 0-415-06978-5 | strony =159–161|język=fr}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.mali-pense.net/-An-ka-bamanankan-kalan-.html Apprenons le bambara / An ka bamanankan kalan]

{{Języki mande}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Języki mande|Bambara, język]]
[[Kategoria:Języki Mali]]
[[Kategoria:Języki Burkiny Faso]]
[[Kategoria:Języki Wybrzeża Kości Słoniowej]]
[[Kategoria:Języki Gwinei]]
[[Kategoria:Języki Senegalu]]
[[Kategoria:Języki Gambii]]
{{DEFAULTSORT:Bambara}}

title: Bamanankan

Obszar: Mali, Burkina Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej, Gwinea, Senegal, Gambia

Liczba mówiących: 2,7 mln

title: Klasyfikacja genetyczna

Klasyfikacja genetyczna: - Języki nigero-kongijskie - Języki mande - Język bambara

title: Status oficjalny

Ethnologue: 4 edukacyjny↗

title: Kody języka

ISO 639-1: bm

ISO 639-2: bam

ISO 639-3: bam

IETF: bm

Ethnologue: bam

GOST 7.75–97: бам 080

WALS: bam

title: W Wikipedii

W Wikipedii: Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.


text:
# Chew Magna
Chew Magna – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Somerset, w dystrykcie (unitary authority) Bath and North East Somerset. Leży 10 km na południe od miasta Bristol i 173 km na zachód od Londynu. Miejscowość liczy 1161 mieszkańców.

title: Chew Magna

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Chew Magna
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Chew Magna.JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Chew Magna
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[South West England|South West]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Somerset]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Bath and North East Somerset]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              = 1161<ref name="popn">{{cytuj stronę|url=http://www.bathnes.gov.uk/BathNES/councilanddemocracy/statisticsandcensusinformation/default.htm|tytuł=Population Statistics for Bath & North East Somerset|praca=Statistics and Census Information|opublikowany=Bath and North East Somerset|język=en|data dostępu=2009-03-14|archiwum=https://web.archive.org/web/20080423110914/http://www.bathnes.gov.uk/BathNES/councilanddemocracy/statisticsandcensusinformation/default.htm|zarchiwizowano=2008-04-23}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 01275
 |kod pocztowy                 = BS40
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Somerset
 |współrzędne                  = 51°21′55″N 2°36′25″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Chew Magna''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w [[hrabstwo ceremonialne|hrabstwie ceremonialnym]] [[Somerset]], w dystrykcie ([[unitary authority]]) [[Bath and North East Somerset]]. Leży 10 km na południe od miasta [[Bristol]] i 173 km na zachód od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=ST5775363145|tytuł=Chew Magna na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-11-27}}</ref>. Miejscowość liczy 1161 mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Somerset]]

title: Chew Magna

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: South West

Hrabstwo ceremonialne: Somerset

Unitary authority: Bath and North East Somerset