text:
# Miasteczko South Park
Miasteczko South Park (ang. South Park) – amerykański komediowy serial animowany dla dorosłych stworzony przez Treya Parkera i Matta Stone’a dla telewizji Comedy Central. Głównymi bohaterami są czterej chłopcy – Eric Cartman, Stan Marsh, Kyle Broflovski i Kenny McCormick – miewający dziwne przygody w tytułowym miasteczku w stanie Kolorado. Serial charakteryzuje się użyciem wulgarnego języka, czarnego humoru, poruszaniem kontrowersyjnych tematów i ciętą satyrą na współczesną Amerykę.
Postacie z serialu po raz pierwszy pojawiły się w dwóch animowanych krótkich metrażach, stworzonych przez Parkera i Stone’a w 1992 i 1995 roku. Drugi z nich stał się jednym z pierwszych viralowych filmów opublikowanych w Internecie, co ostatecznie doprowadziło do powstania serialu. Pierwszy sezon, którego emisję rozpoczęto w sierpniu 1997 roku, okazał się sukcesem, a serial – mimo zmiennej oglądalności – do dziś pozostaje jednym z najpopularniejszych programów stacji Comedy Central.
Pilotażowy odcinek, Sonda analna Cartmana, zrealizowany został przy wykorzystaniu animacji wycinankowej, zaś kolejne przy wykorzystaniu oprogramowania imitującego tę technikę. Głosy pod większość postaci podkładają sami Parker i Stone. Od 2000 roku większość odcinków tworzona jest w ciągu tygodnia poprzedzającego ich emisję i dostarczana telewizji na kilka godzin przed premierą, co pozwala na umieszczanie w nich aktualnych tematów. 23 października 2013 roku po raz pierwszy w historii serialu zamiast premierowego odcinka wyemitowana została powtórka – w związku z brakiem prądu w studiu, twórcy nie zdążyli ukończyć nowego odcinka na czas.
Serial był wielokrotnie nagradzany, zdobył m.in. pięć Primetime Emmy Awards, Peabody Award oraz liczne wyróżnienia publicystów na listach najlepszych programów telewizyjnych, w tym m.in. tygodnika „TV Guide”, który umieścił go na 10. miejscu najlepszych seriali animowanych wszech czasów. Na fali popularności serialu zrealizowany został pełnometrażowy film pod tym samym tytułem, który trafił do kin w czerwcu 1999 roku.
Pełne odcinki Miasteczka South Park w wersji angielskiej i hiszpańskiej udostępniane są na oficjalnej stronie internetowej serialu.

## Opis

### Miejsce akcji i bohaterowie
Serial opowiada o przygodach czterech chłopców – Stana Marsha, Kyle’a Broflovskiego, Erica Cartmana i Kenny’ego McCormicka – mieszkających w fikcyjnym miasteczku South Park, położonym w dolinie South Park w Górach Skalistych w środkowym Kolorado. Miejscami odgrywającymi w serialu ważną rolę są szkoła podstawowa, przystanek autobusowy, śnieżny krajobraz oraz sklepy i inne budynki wzdłuż głównej ulicy miejscowości, wzorowane na mieście Fairplay.
Stan Marsh przedstawiany jest jako everyman, na oficjalnej stronie serialu opisywany jako „przeciętny amerykański czwartoklasista”. Kyle jest jedynym Żydem w grupie, przez co jego postać często staje się obiektem satyry. Postać Stana wzorowana jest na osobie Treya Parkera, z kolei Kyle’a – na osobie Matta Stone’a, zaś wzajemna przyjaźń chłopców, będąca w serialu często poruszanym tematem, odzwierciedla prawdziwą przyjaźń twórców. Eric Cartman, z reguły nazywany jedynie z nazwiska, przedstawiany jest jako głośny, otyły i niemiły manipulant, rasista i psychopata. Często pełni funkcję antagonisty, lub w niektórych przypadkach antybohater, zaś jego antysemityzm skutkuje wieczną rywalizacją z Kyle’em, wzmacnianą silnym poczuciem moralności Kyle’a, której brak Cartmanowi. Pochodzący z biednej rodziny Kenny nosi bluzę z ciasno nałożonym na głowę kapturem, przez co jego wypowiedzi są niezrozumiałe. Przez pierwszych pięć serii umierał w prawie każdym odcinku, powracając w następnym, co zostało wyjaśnione dopiero w 2013 roku w odcinku Szop kontra Szop i Przyjaciele, w którym Kenny wyjawia, że posiada supermoc i nie może umrzeć. W szóstej serii Kenny został uśmiercony „na stałe”, zmartwychwstał jednak w finałowym odcinku serii. Od tamtego czasu uśmiercanie Kenny’ego przestało być stałym elementem serialu. W pierwszych pięćdziesięciu ośmiu odcinkach bohaterowie chodzili do trzeciej klasy szkoły podstawowej, jednak od odcinka pt. 4. klasa wyemitowanego w 2000 roku chodzą do czwartej.
Fabuła odcinków napędzana jest różnego rodzaju wydarzeniami – od zwykłych po nadprzyrodzone – mającymi miejsce w miasteczku. Chłopcy często są głosem rozsądku, kiedy wydarzenie takie przyczynia się do paniki wśród dorosłych mieszkańców, przedstawianych jako niemyślący racjonalnie, łatwowierni i skorzy do przesady. Bohaterowie często gubią się wobec sprzeczności i hipokryzji swoich rodziców i innych dorosłych.

### Tematyka
Każdy odcinek rozpoczyna się humorystycznym ostrzeżeniem, informującym o tym, że wszystkie postaci – nawet te prawdziwe – są fikcyjne, głosy celebrytów słabo udawane, a program zawiera rubaszny humor, wobec czego nie powinien być przez nikogo oglądany.
Miasteczko South Park było pierwszym programem w stałej emisji, który otrzymał kategorię wiekową TV-MA i w zamierzeniu był produkcją skierowaną dla dorosłych widzów. Główni bohaterowie oraz inne dzieci używają wulgarnego języka, chociaż podczas emisji telewizyjnej są one cenzurowane. Według Parkera i Stone’a używanie wulgaryzmów ma obrazować to, jak naprawdę rozmawiają ze sobą młodzi ludzie, kiedy w pobliżu nie ma dorosłych.
Twórcy serialu bardzo często uciekają się do karnawalizacji i absurdu, przemocy i podtekstów seksualnych, polegając na powtarzających się cyklicznie gagach, odniesieniach do popkultury oraz satyrycznym przedstawianiu celebrytów.
Wczesne odcinki nastawione były na szokowanie i operowały bardziej slapstickowym humorem. Chociaż już wtedy okazjonalnie wykorzystywano elementy satyry na amerykańskie społeczeństwo, wraz z rozwojem serialu coraz bardziej wysuwała się ona na pierwszy plan, bohaterowie w dalszym ciągu używają jednak kloacznego humoru, co według twórców ma przypominać dorosłym widzom „jak to było, kiedy miało się osiem lat”. Z czasem Parker i Stone zaczęli rozwijać inne postaci, poświęcając im większą uwagę w poszczególnych odcinkach oraz rozpoczęli pisanie scenariuszy odnoszących się do religii, polityki i innych tematów postrzeganych jako drażliwe, wyszydzając zarówno liberałów, jak i konserwatystów. Twórcy opisali samych siebie jako „wypośrodkowanych gorszycieli”, których głównymi celami są „bycie zabawnymi” i „rozśmieszanie ludzi”, stwierdzając, że żaden temat ani grupa nie stanowi wyjątku i może stać się obiektem satyry oraz szyderstwa.
Zdaniem twórców serial w dalszym ciągu koncentruje się na byciu dzieckiem i tym, jak wygląda ich życie w amerykańskiej szkole podstawowej, zaś elementy satyry wprowadzone zostały w celu nadania mu „moralnego środka”, żeby nie polegać bezustannie na wulgarności i szokowaniu, co mogłoby znudzić widza. Z reguły chłopcy i/lub inne postaci wyciągają wnioski z wydarzeń, które miały miejsce w odcinku, podsumowując je krótkim monologiem. We wcześniejszych seriach przemowy takie zaczynały się od słów „Wiecie, czegoś się dzisiaj nauczyłem...” lub podobnych.

## Geneza
W 1992 roku, niedługo po spotkaniu na kierunku filmowym University of Colorado at Boulder, Parker i Stone stworzyli krótkometrażowy film animowany The Spirit of Christmas. Zrealizowany został on przy użyciu wycinanki i animacji poklatkowej, pojawiły się w nim prototypy postaci znanych z Miasteczka South Park, w tym m.in. postać przypominająca Cartmana, nazywana Kennym, oraz nieposiadające imion postaci przypominające Kenny’ego, Stana i Kyle’a. Brian Graden, przyjaciel Parkera i Stone’a pracujący dla Fox Broadcasting Company, poprosił ich o stworzenie kolejnego krótkiego metrażu jako kartki bożonarodzeniowej. Stworzony w 1995 roku drugi The Spirit of Christmas stylistyką znacznie bardziej przypominał późniejszy serial. Żeby uniknąć mylenia obu filmów, pierwszy nazywany bywa Jezus kontra bałwan, a drugi Jezus kontra Mikołaj. Graden wysłał filmik do swoich znajomych, którzy następnie powielili go, także w Internecie, dzięki czemu stał się jednym z pierwszych filmów viralowych.
Wraz z rosnącą popularnością Jezus kontra Mikołaj, twórcy zaczęli prowadzić rozmowy na temat przekształcenia krótkometrażówki w serial telewizyjny. Fox odmówił, nie chcąc emitować produkcji, w której pojawia się m.in. mówiący kał – Mr. Hankey. Parker i Stone zwrócili się ku MTV i Comedy Central. Parker optował za drugą opcją, obawiając się, że MTV przekształci serial w program dla dzieci. Doug Herzog, jeden z kierowników Comedy Central, po obejrzeniu filmiku zezwolił na zrealizowanie serialu.
Parker i Stone zgromadzili niewielką ekipę, z którą w ciągu trzech miesięcy stworzyli pilotażowy odcinek Sonda analna Cartmana. Po słabej ocenie widowni testowej, zwłaszcza kobiet, projektowi groziła kasacja, jednak ze względu na rosnącą popularność krótkometrażówek w Internecie stacja zgodziła się na zrealizowanie sześciu odcinków. Pilot wyemitowany został 13 sierpnia 1997 roku.

## Proces produkcji
Podczas gdy pierwszy odcinek tworzony był metodą wycinanki i animacji poklatkowej, wszystkie następne zrealizowane zostały przy pomocy oprogramowania symulującego taką metodę. W odróżnieniu od pilota, którego stworzenie zajęło trzy miesiące, i innych animowanych sitcomów, z reguły ręcznie rysowanych przez firmy outsourcingowe z Korei Południowej, co zajmuje od ośmiu do dziewięciu miesięcy, poszczególne odcinki Miasteczka South Park tworzone są znacznie szybciej. Pierwsze serie tworzone były w około trzy tygodnie, a od kiedy ekipa rozrosła się do siedemdziesięciu osób, z reguły tworzone są od trzech do czterech dni. Większość ekipy produkcyjnej pracuje w biurze South Park Studios w kalifornijskim Culver City. Parker i Stone od samego początku są producentami serialu. Współproducentką ostatnich odcinków pierwszej serii była Anne Garefino. Przez pięć pierwszych serii komunikację pomiędzy South Park Studios a nowojorską główną siedzibą Comedy Central koordynowała Debbie Liebling, starszy kierownik ds. produkcji z 20th Century Fox.
Scenariusze tworzone są dopiero w momencie rozpoczęcia prac nad serią. Produkcja odcinka rozpoczyna się w czwartki, od posiedzenia, podczas którego Parker i Stone naradzają się z konsultantami co do scenariusza. Wśród scenarzystów dawniej znajdowały się m.in. Pam Brady i Nancy Pimental. Gościnnie funkcję konsultanta ds. scenariusza pełnił Norman Lear, idol twórców, który współpracował z nimi w 2003 roku przy odcinkach Zdjęci z anteny i Za, a nawet przeciw. Podczas produkcji 12. i 13. serii konsultantem i koproducentem był Bill Harder, scenarzysta Saturday Night Live.
Po naradzie Parker pisze scenariusz odcinka, a po jego ukończeniu sztab animatorów, montażystów, techników i inżynierów dźwięku rozpoczyna pracę nad nim, co z reguły zajmuje 100–120 godzin. Od czwartej serii, wyemitowanej w 2000 roku, Parker pełni większość funkcji związanych z reżyserią, z kolei Stone koordynuje produkcję i zajmuje się kwestiami finansowymi. W środy gotowy odcinek przesyłany jest drogą internetową do centrali Comedy Central, niekiedy nawet na kilka godzin przed planowaną emisją.
Twórcy uważają, że proces tworzenia odcinka zamykający się w siedmiu dniach pozwala na większą spontaniczność w procesie twórczym, co skutkuje zabawniejszym serialem. Pozwala to również Miasteczku South Park komentować bądź wyszydzać bieżące wydarzenia znacznie szybciej, niż innym satyrycznym animacjom. Jednym z najwcześniejszych przykładów takiego podejścia jest odcinek Pięcioraczki z 2000 roku, nawiązujący do interwencji amerykańskiej Straży Granicznej wobec kubańskiego imigranta Eliána Gonzáleza, mającej miejsce na cztery dni przed emisją odcinka. Odcinek Najlepszy przyjaciel z 2005 roku odnosił się do sprawy Terri Schiavo i został wyemitowany niecałe dwanaście godzin przed jej śmiercią. W Świętach w Kanadzie (2003), ostatnim odcinku siódmej serii, pojawia się odniesienie do pojmania Saddama Husajna, mającego miejsce na trzy dni przed emisją. Odcinek Odnośnie wczorajszej nocy... wyemitowany został niecałą dobę po wyborze Baracka Obamy na prezydenta Stanów Zjednoczonych i zawierał fragmenty jego oryginalnej przemowy.
15 października 2013 roku, w związku z brakiem prądu w studiu, twórcy po raz pierwszy w historii serialu nie zdążyli ukończyć odcinka, którego emisja planowana była na następny dzień, w związku z czym premiera Goth Kids 3: Dawn of the Posers została przeniesiona na 23 października.

## Dystrybucja
Poza Stanami Zjednoczonymi serial emitowany jest w niektórych krajach Europy i Ameryki Łacińskiej na kanałach powiązanych z Comedy Central lub MTV Networks, należących do koncernu Viacom. W Polsce serial pierwotnie nadawany był przez Canal+, który w latach 1999–2012 wyemitował piętnaście serii. W 2001 roku pierwszą serię wyemitowała Wizja Jeden, zaś w latach 2006–2010 pierwsze serie emitowane były na MTV. Od 2012 do 2019 serial emitowany na antenie VH1, Od 2006 roku serial nadaje również Comedy Central, od kwietnia 2012 roku będący jedynym kanałem emitującym Miasteczko South Park w Polsce. Na mocy porozumienia z Comedy Central, na kilku rynkach serial emitowany jest przez lokalnych operatorów. W Australii przez The Comedy Channel, SBS One (serie 1–13 w wersji ocenzurowanej, 14–15 nieocenzurowane) i SBS2 (nieocenzurowana 16. seria), z kolei w Kanadzie w wersji angielskiej przez The Comedy Network, a następnie Much. W Irlandii serial emituje telewizja TG4, w Szkocji STV, w Wielkiej Brytanii Comedy Central i MTV, chociaż pierwotnie emitowano go na Channel 4, zaś w Serbii B92.

## Inne produkty
Poza serialem i filmem kinowym, na rynku ukazał się również szereg produktów związanych z Miasteczkiem South Park. W 1998 roku wydany został album Chef Aid: The South Park Album, będący kompilacją piosenek z serialu oraz coverów wykonywanych przez postaci z niego. W 1999 ukazała się płyta  Mr. Hankey’s Christmas Classics, zawierająca utwory z odcinka Świąteczne piosenki pana Hankeya oraz inne piosenki bożonarodzeniowe. W tym samym roku wydano singel „Chocolate Salty Balls” promujący Chef Aid: The South Park Album, który trafił na pierwsze miejsce list przebojów w Wielkiej Brytanii.
W 1998 roku na rynku ukazała się pierwsza gra komputerowa stworzona na kanwie serialu – strzelanka pierwszoosobowa South Park autorstwa Acclaim Entertainment. Rok później wydano South Park: Chef's Luv Shack, będącą zbiorem minigierek i łamigłówek, zaś w 2000 grę wyścigową South Park Rally. Parker i Stone, których udział w tworzeniu wzmiankowanych gier ograniczył się do podkładania w nich głosów, w późniejszym czasie publicznie skrytykowali Acclaim za ich słabą jakość. Pierwszą grą, w której tworzeniu aktywny udział wzięli Parker i Stone, była South Park: Kijek Prawdy z 2014 roku. 17 października 2017 roku została wydana gra South Park: The Fractured but Whole.

## Kontrowersje
Często przedstawiana w serialu tematyka, a także humor i  ukazanie religii w sposób komiczny nie raz wywołała kontrowersje wśród krytyków i debatę w ciągu dwudziestu sześciu sezonów. Stone i Parker często wykorzystują serial do wyśmiewania szerokiej gamy tematów, a także obu stron spornych kwestii.
Odcinek Trapped in the Closet z 2005 roku parodiował scjentologię, ukazując L. Rona Hubbarda i Toma Cruise’a. Po emisji, Isaac Hayes (głos Chefa) odszedł z serialu, a Kościół Scjentologiczny podjął próby zablokowania dalszej emisji odcinka.
W odcinku Hell on Earth 2006 (sezon 10) przedstawiono Steve’a Irwina z kolcem płaszczki w klatce piersiowej, co miało miejsce zaledwie siedem tygodni po jego śmierci. Scena została uznana za niewrażliwą i nieodpowiednią.
W odcinkach Super Best Friends i 201 z 2005 i 2010 roku, pojawiły się kontrowersyjne scena przedstawiające proroka Mahometa, co wywołało gwałtowne reakcje zarówno ze strony części widzów, jak i środowisk muzułmańskich. Odcinek spotkał się z krytyką i groźbami ze strony ekstremistycznych grup. W wyniku tych zdarzeń, odcinek został wycofany z ponownych emisji i serwisów streamingowych.
Po emisji odcinka Band in China z 2019 roku, który krytykował chińskie władze, serial został całkowicie zablokowany w Chinach, a wszystkie związane z nim treści zostały usunięte z chińskiego internetu.
W lipcu 2025 roku Biały Dom wydał oświadczenie krytykujące odcinek Sermon on the Mount, który w sposób satyryczny przedstawiał Donalda Trumpa, przedstawiając go jako homoseksualistę będącego w związku z Szatanem, przy czym wyśmiewano jego fizyczność, w tym „maleńkie genitalia”. Rzeczniczka Białego Domu określiła serial jako „czwartoligowy” i „desperacki”, twierdząc, że próbuje przyciągnąć uwagę widzów kosztem powagi instytucji państwowych.

## Obsada
| Rola                     | Głos w wersji oryginalnej                                                                                | Głos w wersji polskiej (Comedy Central)                             | Głos w wersji polskiej (Wizja Jeden) |
| ------------------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------ |
| Eric Cartman             | Trey Parker                                                                                | Maciej Kowalik                                                      | Mieczysław Morański                  |
| Stan Marsh               | Trey Parker                                                                                | Bartosz Obuchowicz                                                  | Jacek Bończyk                        |
| Herbert Garrison         | Trey Parker                                                                                | Miłogost Reczek / Krzysztof Dracz (serie 2.-10., 20.-21. i 23-26.)  | Jerzy Mazur                          |
| Randy Marsh              | Trey Parker                                                                                | Wojciech Paszkowski / Przemysław Glapiński (serie 2.-10., 22., 26.) | Arkadiusz Jakubik                    |
| Ojciec Maxi              | Trey Parker                                                                                | Wojciech Paszkowski / Przemysław Glapiński (serie 2.-10., 22., 26.) | Mirosław Konarowski                  |
| Clyde Donovan            | Trey Parker                                                                                | Grzegorz Kwiecień                                                   | Janusz Zadura                        |
| Jimmy Valmer             | Trey Parker                                                                                | Grzegorz Kwiecień                                                   | postać nie występuje                 |
| Dyrektor PP              | Trey Parker                                                                                | Grzegorz Kwiecień                                                   | postać nie występuje                 |
| Funkcjonariusz Barbrady  | Trey Parker                                                                                | Grzegorz Pawlak                                                     | Paweł Szczesny                       |
| Pan Mackey               | Trey Parker                                                                                | Grzegorz Pawlak                                                     | Janusz Wituch                        |
| Gerald Broflovski        | Matt Stone                                                                                | Grzegorz Pawlak                                                     | brak danych                          |
| Kyle Broflovski          | Matt Stone                                                                                | Mateusz Narloch                                                     | Brygida Turowska                     |
| Kenny McCormick          | Matt Stone                                                                                | Maciej Kowalski                                                     | Miriam Aleksandrowicz                |
| Timmy Burch              | Matt Stone                                                                                | Maciej Kowalski                                                     | postać nie występuje                 |
| Leopold „Butters” Stotch | Matt Stone                                                                                | Jacek Kopczyński                                                    | postać nie występuje                 |
| Stephen Stotch           | Matt Stone                                                                                | Jacek Kopczyński                                                    | postać nie występuje                 |
| Jimbo Kern               | Matt Stone                                                                                | Jacek Kopczyński                                                    | Janusz Zadura                        |
| Jezus                    | Matt Stone                                                                                | Wojciech Paszkowski                                                 | Adam Bauman                          |
| Sheila Broflovski        | Mona Marshall                                                                                | Brygida Turowska                                                    | Elżbieta Kopocińska                  |
| Wendy Testaburger        | April Stewart                                                                                | Brygida Turowska                                                    | Anna Apostolakis                     |
| Sharon Marsh             | April Stewart                                                                                | Brygida Turowska                                                    | brak danych                          |
| Liane Cartman            | April Stewart                                                                                | Monika Szalaty                                                      | Olga Bończyk                         |
| Jerome „Chef” McElroy    | Isaac Hayes / Peter Serafinowicz (Darth Chef)                                                                                | Jakub Wieczorek / Grzegorz Pawlak (Darth Chef)                      | Jacek Czyż                           |
| Ike Broflovski           | Franchesca Clifford / Jesse Howell / Anthony Cross-Thomas / Nico Agnone / Milan Agnone / Toby Morton / Eli Harris / Jack Shih / Spencer Lacey Ganus / Dimitri Mendoza / Connor Villard / Jessie Thomas / Sebastian Yu / Matt Stone / Betty Boogie Parker | Elżbieta Kopocińska                                                 | Elżbieta Kopocińska                  |
| Bebe Stevens             | Jennifer Howell / Mary Kay Bergman                                                                                | Elżbieta Kopocińska                                                 | Elżbieta Kopocińska                  |

title: Miasteczko South Park

wikitext:
{{Inne znaczenia|serialu animowanego|[[Miasteczko South Park (ujednoznacznienie)]]}}
{{Serial infobox
 |tytuł                   = Miasteczko South Park
 |oryginalny tytuł        = South Park
 |grafika                 = Miasteczko South Park logo.png
 |opis grafiki            = Logo serialu
 |alt grafiki             =
 |inny tytuł              =
 |gatunek                 = [[Czarny humor|czarna komedia]], [[serial animowany]] dla dorosłych, [[satyra]], [[Dowcip|humorystyczny]]
 |kraj produkcji          = [[Stany Zjednoczone]]
 |oryginalny język        = [[Język angielski|angielski]]
 |twórcy                  = [[Trey Parker]]
[[Matt Stone]]
 |główne role             = [[Trey Parker]]
[[Matt Stone]]
[[April Stewart]]
[[Mona Marshall]]
Adrien Beard
John Hansen
[[Eliza Schneider]]
 |muzyka tytułowa         = [[Primus]]
 |liczba odcinków         = 329
 |liczba serii            = 27
 |nagrody                 =
 |lista odcinków          = '''[[Lista odcinków serialu Miasteczko South Park|Lista odcinków]]'''
 |produkcja               = Trey Parker
Matt Stone
 |produkcja wykonawcza    =
 |reżyseria               = Trey Parker
 |scenariusz              = Trey Parker
Matt Stone
 |narracja                =
 |muzyka                  = Adam Berry (1997–2001)
Scott Nickoley (2001–2008)
Jamie Dunlap (od 2001)
 |zdjęcia                 =
 |scenografia             =
 |wytwórnia               =
 |czas trwania            = 22 min
 |kąt kamery              =
 |kraj oryginalnej emisji = [[Stany Zjednoczone]]
 |data premiery           = 13 sierpnia 1997
 |stacja telewizyjna      = [[Comedy Central]]
 |pierwsza emisja         = 13 sierpnia 1997
 |lata emisji             = od 1997
 |status                  = trwający
 |format obrazu           = [[480i]] ([[format obrazu#Standard 4:3|4:3]] [[SDTV]]) (1997–2008)
[[1080i]] ([[Format obrazu#Standard 16:9|16:9]] [[HDTV]]) (od 2009)
 |format dźwięku          =
 |poprzednik              =
 |kontynuacja             =
 |powiązane               =
 |commons                 = Category:South Park (cartoon)
 |wikicytaty              = Miasteczko South Park
 |www                     = http://www.southparkstudios.com
}}
'''Miasteczko South Park''' ([[Język angielski|ang.]] ''South Park'') – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[Serial komediowy|komediowy]] [[Serial telewizyjny|serial]] [[Film animowany|animowany]] dla dorosłych stworzony przez [[Trey Parker|Treya Parkera]] i [[Matt Stone|Matta Stone’a]] dla telewizji [[Comedy Central]]. Głównymi bohaterami są czterej chłopcy – [[Eric Cartman]], [[Stan Marsh]], [[Kyle Broflovski]] i [[Kenny McCormick]] – miewający dziwne przygody w tytułowym miasteczku w stanie [[Kolorado (stan)|Kolorado]]. Serial charakteryzuje się użyciem wulgarnego języka, czarnego humoru, poruszaniem kontrowersyjnych tematów i ciętą satyrą na współczesną Amerykę.

Postacie z serialu po raz pierwszy pojawiły się w dwóch animowanych krótkich metrażach, stworzonych przez Parkera i Stone’a w 1992 i 1995 roku<ref name="pazur">{{Cytuj |url = http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2006/10/30/8391792/index.htm |tytuł = South Park creators haven't lost their edge |data dostępu =2016-02-04 |autor = Devin Leonard |data = 2006-10-27 |opublikowany = CNN |język = en}}</ref>. Drugi z nich stał się jednym z pierwszych [[Marketing wirusowy|viralowych]] filmów opublikowanych w [[Internet|Internecie]], co ostatecznie doprowadziło do powstania serialu<ref name="pazur" /><ref name="gross">{{Cytuj |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,988028-2,00.html |tytuł = Gross and Grosser |data dostępu = 2016-02-04 |autor = Jeffrey Ressner and James Collins |data = 1998-03-23 |opublikowany = „[[Time (tygodnik)|Time]]” |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20100102061843/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,988028-2,00.html |zarchiwizowano = 2010-01-02 }}</ref>. Pierwszy sezon, którego emisję rozpoczęto w sierpniu 1997 roku, okazał się sukcesem, a serial – mimo zmiennej oglądalności – do dziś pozostaje jednym z najpopularniejszych programów stacji Comedy Central.

[[Pilot serialu|Pilotażowy odcinek]], ''[[Sonda analna Cartmana]]'', zrealizowany został przy wykorzystaniu animacji wycinankowej, zaś kolejne przy wykorzystaniu [[oprogramowanie|oprogramowania]] imitującego tę technikę<ref name="cheesy">{{Cytuj |url = https://archive.is/20090720072446/http://www.wired.com/culture/lifestyle/news/1997/09/6558 |tytuł = It Ain't Easy Making South Park Cheesy |data dostępu = 2016-02-04 |autor = Mike Tanner |data = 1997-09-03 |opublikowany = „[[Wired]]” |język = en}}</ref>. Głosy pod większość postaci podkładają sami Parker i Stone. Od 2000 roku większość odcinków tworzona jest w ciągu tygodnia poprzedzającego ich emisję i dostarczana telewizji na kilka godzin przed premierą, co pozwala na umieszczanie w nich aktualnych tematów<ref name="pazur" /><ref name="6days">{{Cytuj odcinek |tytuł = 6 Days to Air: The Making of South Park |emisja = 2011-10-09 |autorzy = Arthur Bradford}}</ref>. 23 października 2013 roku po raz pierwszy w historii serialu zamiast premierowego odcinka wyemitowana została powtórka – w związku z brakiem prądu w studiu, twórcy nie zdążyli ukończyć nowego odcinka na czas<ref name="kultura.newsweek.pl">{{Cytuj |url = http://kultura.newsweek.pl/-south-park-odciety-od-pradu-newsweek-pl,artykuly,273013,1.html |tytuł = „South Park” odcięty od prądu |autor = Michał Pisarski |data = 22-10-2013 |język = pl |opublikowany = newsweek.pl |data dostępu = 2016-02-03 |archiwum = https://web.archive.org/web/20160205011629/http://kultura.newsweek.pl/-south-park-odciety-od-pradu-newsweek-pl,artykuly,273013,1.html |zarchiwizowano = 2016-02-05 }}</ref>.

Serial był wielokrotnie nagradzany, zdobył m.in. pięć [[Primetime Emmy Awards]], [[Peabody Award]] oraz liczne wyróżnienia publicystów na listach najlepszych programów telewizyjnych, w tym m.in. tygodnika „[[TV Guide]]”, który umieścił go na 10. miejscu najlepszych seriali animowanych wszech czasów<ref>{{Cytuj |url = http://www.tvguide.com/News/Greatest-Cartoons-TV-Guide-Magazine-1071203.aspx |tytuł = TV Guide Magazine's 60 Greatest Cartoons of All Time |data dostępu = 2016-02-04 |autor = Rick Sands |data = 2013-09-24 |opublikowany = „[[TV Guide]]” |język = en}}</ref>. Na fali popularności serialu zrealizowany został pełnometrażowy [[Miasteczko South Park (film)|film pod tym samym tytułem]], który trafił do kin w czerwcu 1999 roku.

Pełne odcinki ''Miasteczka South Park'' w wersji angielskiej i hiszpańskiej udostępniane są na oficjalnej stronie internetowej serialu<ref>{{Cytuj |url = http://southpark.cc.com/full-episodes |tytuł = Watch Full Episodes of South Park |język = en |data dostępu = 2016-02-04}}</ref>.

== Opis ==
=== Miejsce akcji i bohaterowie ===
Serial opowiada o przygodach czterech chłopców – Stana Marsha, Kyle’a Broflovskiego, Erica Cartmana i Kenny’ego McCormicka – mieszkających w fikcyjnym miasteczku South Park, położonym w dolinie South Park w [[Góry Skaliste|Górach Skalistych]] w środkowym [[Kolorado (stan)|Kolorado]]<ref name="yo">{{Cytuj stronę | url = http://www.newstatesman.com/books/2007/06/south-park-sex-studies | tytuł = Young offenders | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Griffiths | imię = Eric | data = 2007-06-21 | opublikowany = „New Statesman” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20130206083802/http://www.newstatesman.com/books/2007/06/south-park-sex-studies | zarchiwizowano = 2013-02-06 }}</ref>. Miejscami odgrywającymi w serialu ważną rolę są szkoła podstawowa, przystanek autobusowy, śnieżny krajobraz oraz sklepy i inne budynki wzdłuż głównej ulicy miejscowości, wzorowane na mieście [[Fairplay (miasto)|Fairplay]]<ref name="yo" /><ref name="cn" />.

Stan Marsh przedstawiany jest jako [[everyman]]<ref name="gu" />, na oficjalnej stronie serialu opisywany jako „przeciętny amerykański czwartoklasista”<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/guide/characters/stan-marsh | tytuł = Character Guide: Stan Marsh | data dostępu = 2016-02-04 | opublikowany = South Park Studios | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20101005234558/http://www.southparkstudios.com/guide/characters/stan-marsh | zarchiwizowano = 2010-10-05 }}</ref>. Kyle jest jedynym [[Żydzi|Żydem]] w grupie, przez co jego postać często staje się obiektem satyry<ref name="gu" />. Postać Stana wzorowana jest na osobie Treya Parkera, z kolei Kyle’a – na osobie Matta Stone’a, zaś wzajemna przyjaźń chłopców, będąca w serialu często poruszanym tematem, odzwierciedla prawdziwą przyjaźń twórców<ref name="gross" />. Eric Cartman, z reguły nazywany jedynie z nazwiska, przedstawiany jest jako głośny, otyły i niemiły manipulant, [[Rasizm|rasista]] i [[Osobowość dyssocjalna|psychopata]]. Często pełni funkcję [[Antagonista (osoba)|antagonisty]], lub w niektórych przypadkach [[antybohater]], zaś jego [[antysemityzm]] skutkuje wieczną rywalizacją z Kyle’em, wzmacnianą silnym poczuciem moralności Kyle’a, której brak Cartmanowi<ref name="gu" /><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=89375695 | tytuł = Eric Cartman: America’s Favorite Little $@#&*% | data dostępu = 2015-02-04 | nazwisko = Rovner | imię = Julie | data = 2008-04-05 | opublikowany = NPR | język = en}}</ref>. Pochodzący z biednej rodziny Kenny nosi bluzę z ciasno nałożonym na głowę kapturem, przez co jego wypowiedzi są niezrozumiałe. Przez pierwszych pięć serii umierał w prawie każdym odcinku, powracając w następnym, co zostało wyjaśnione dopiero w 2013 roku w odcinku ''Szop kontra Szop i Przyjaciele'', w którym Kenny wyjawia, że posiada supermoc i nie może umrzeć<ref>''Szop kontra Szop i Przyjeciele''. [[Trey Parker]], [[Matt Stone]]. ''Miasteczko South Park''. [[Comedy Central (Polska)|Comedy Central Polska]]. 5 kwietnia 2013. Odcinek 13., seria 13. Transkrypcja:
Ja ciągle ginę, a wy, dupki, nigdy nie pamiętacie. Ciągle nic, tylko ginę i ginę, by obudzić się we własnym łóżku jakby nic! Czy wiesz, jak to jest oberwać nożem, być zastrzelonym, zdekapitowanym, rozerwanym, spalonym i przejechanym?! To nie jest fajne, Kyle! To zakurwiście boli i nie chce przejść!</ref>. W szóstej serii Kenny został uśmiercony „na stałe”, zmartwychwstał jednak w finałowym odcinku serii. Od tamtego czasu uśmiercanie Kenny’ego przestało być stałym elementem serialu. W pierwszych pięćdziesięciu ośmiu odcinkach bohaterowie chodzili do trzeciej klasy szkoły podstawowej, jednak od odcinka pt. ''4. klasa'' wyemitowanego w 2000 roku chodzą do czwartej<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/fans/faq/354077 | tytuł = FAQ: When will the boys be in the fifth grades? | data dostępu = 2016-04-02 | data = 2005-01-11 | opublikowany = South Park Studios | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120308071721/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/354077 | zarchiwizowano = 2012-03-08 }}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/fans/faq/354892 | tytuł = FAQ: Are the boys still in 4th grade? | data dostępu = 2016-02-04 | data = 2008-10-08 | opublikowany = South Park Studios | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120308071258/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/354892 | zarchiwizowano = 2012-03-08 }}</ref>.

Fabuła odcinków napędzana jest różnego rodzaju wydarzeniami – od zwykłych po nadprzyrodzone – mającymi miejsce w miasteczku<ref name="endrju" />. Chłopcy często są głosem rozsądku, kiedy wydarzenie takie przyczynia się do paniki wśród dorosłych mieszkańców, przedstawianych jako niemyślący racjonalnie, łatwowierni i skorzy do przesady<ref name="yo" /><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.cornellamerican.com/article/109/print/ | tytuł = Respect Its Authoritah! | data dostępu = 2016-02-04 | autor = William Cohen | data = 2005-11-04 | opublikowany = „The Cornell Review” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20100402122331/http://www.cornellamerican.com/article/109/print/ | zarchiwizowano = 2010-04-02 }}</ref>. Bohaterowie często gubią się wobec sprzeczności i [[Hipokryzja|hipokryzji]] swoich rodziców i innych dorosłych<ref name="cn" /><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.americanpopularculture.com/archive/tv/theology_southpark.htm | tytuł = The Theology of South Park | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Randy Fallows | data = styczeń 2002 | opublikowany = The Institute for the Study of American Popular Culture | język = en}}</ref>.

=== Tematyka ===
[[Plik:South Park - Polish disclaimer.png|mały|Ostrzeżenie poprzedzające każdy odcinek.]]
Każdy odcinek rozpoczyna się humorystycznym ostrzeżeniem, informującym o tym, że wszystkie postaci – nawet te prawdziwe – są fikcyjne, głosy celebrytów słabo udawane, a program zawiera rubaszny humor, wobec czego nie powinien być przez nikogo oglądany<ref>{{Cytuj stronę | url = http://reason.com/archives/2000/05/01/goin-down-to-south-park/singlepage | tytuł = Goin' Down to South Park: How kids can learn from 'vile trash' | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Fagin | imię = Barry S. | data = maj 2000 | opublikowany = Reason.com | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/about/show_disclaimer.php | tytuł = Show Disclaimer – South Park Studios | data dostępu = 2016-02-04 | opublikowany = South Park Studios | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20080727005040/http://www.southparkstudios.com/about/show_disclaimer.php | zarchiwizowano = 2008-07-27 }}</ref>.

''Miasteczko South Park'' było pierwszym programem w stałej emisji, który otrzymał kategorię wiekową TV-MA<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.collegian.psu.edu/archive/1997/12/12-12-97tdc/12-12-97d05-004.asp | tytuł = South Park stirs up controversy, laughs | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Antonacci | imię = Christopher | data = 1997-12-12 | opublikowany = www.collegian.psu.edu | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20040921095557/http://www.collegian.psu.edu/archive/1997/12/12-12-97tdc/12-12-97d05-004.asp | zarchiwizowano = 2004-09-21 }}</ref> i w zamierzeniu był produkcją skierowaną dla dorosłych widzów<ref>{{Cytuj stronę | url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0DE5D61239F933A25752C1A961958260&sec=&spon=&pagewanted=2 | tytuł = Comedy Central makes the most of an irreverent, and profitable, new cartoon hit | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Carter | imię = Bill | data = 1997-10-10 | opublikowany = „[[The New York Times]]” | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://articles.nydailynews.com/1998-04-16/entertainment/18071326_1_south-park-highest-rated-program-usa-network | tytuł = South Park's still top dog on basic cable | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Huff | imię = Richard | data = 1998-04-16 | praca = „New York” | opublikowany = www.nydailynews.com | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120730151751/http://articles.nydailynews.com/1998-04-16/entertainment/18071326_1_south-park-highest-rated-program-usa-network | zarchiwizowano = 2012-07-30 }}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/1998/01/26/DD58819.DTL | tytuł = TV 's Foul-Mouthed Funnies | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Sylvia Rubin | data = 1998-01-26 | opublikowany = „San Francisco Chronicle” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120316012321/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fchronicle%2Farchive%2F1998%2F01%2F26%2FDD58819.DTL | zarchiwizowano = 2012-03-16 }}</ref>. Główni bohaterowie oraz inne dzieci używają wulgarnego języka, chociaż podczas emisji telewizyjnej są one cenzurowane<ref name="cn">{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2004/04/28/arts/critic-s-notebook-what-morals-in-south-park.html?pagewanted=all | tytuł = Critic's Notebook; What? Morals in 'South Park'? | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Heffernan | imię = Virginia | data = 2004-04-28 | opublikowany = „The New York Times” | język = en}}</ref>. Według Parkera i Stone’a używanie wulgaryzmów ma obrazować to, jak naprawdę rozmawiają ze sobą młodzi ludzie, kiedy w pobliżu nie ma dorosłych<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.avrev.com/dvd-movie-disc-reviews/tv-shows/south-park-volume-2.html | tytuł = South Park – Volume 2 | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Bernstein | imię = Abbie | data = 1998-10-27 | opublikowany = AVRev.com | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20130515045446/http://www.avrev.com/dvd-movie-disc-reviews/tv-shows/south-park-volume-2.html | zarchiwizowano = 2013-05-15 }}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://abcnews.go.com/Nightline/Entertainment/Story?id=2479197&page=4 | tytuł = Secrets of 'South Park' | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Jake Trapper and Dan Morris | data = 2006-09-22 | opublikowany = ABC News | język = en}}</ref>.

Twórcy serialu bardzo często uciekają się do [[karnawalizacja|karnawalizacji]] i absurdu<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko = Johnson-Woods| imię = Toni | autor link = | tytuł = Blame Canada!: South Park and Popular Culture | wydawca = Continuum | miejsce = New York | rok = 2007 | strony = 89-103 | isbn = 978-0-8264-1731-2}}</ref>, przemocy<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/crude-violent--but-quite-brilliant-1045072.html | tytuł = Crude, violent – but quite brilliant – Arts & Entertainment – The Independent | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Blacker | imię = Terence | data = 1999-01-05 | opublikowany = www.independent.co.uk | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20101115111602/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/crude-violent--but-quite-brilliant-1045072.html | zarchiwizowano = 2010-11-15 }}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://chronicle.augusta.com/stories/1998/05/05/ent_227452.shtml | tytuł = The growth of trash TV concerns media watchers | data dostępu = 2016-02-04 | data = 1998-05-05 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20130523164646/http://chronicle.augusta.com/stories/1998/05/05/ent_227452.shtml | zarchiwizowano = 2013-05-23 }}</ref> i podtekstów seksualnych<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.austinchronicle.com/gyrobase/Issue/column?oid=oid:82697 | tytuł = Screens: TV Eye | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Acosta | imię = Belinda | data = 2001-08-17 | praca = „The Austin Chronicle” | opublikowany = www.austinchronicle.com | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.enquirer.com/columns/kiese/1998/05/052098jki.html | tytuł = South Park' way crude for kids | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Kiesewetter | imię = John | data = 1998-05-20 | opublikowany = www.enquirer.com | język = en}}</ref>, polegając na powtarzających się cyklicznie [[gag]]ach<ref name="pazur" />, odniesieniach do popkultury oraz satyrycznym przedstawianiu [[Celebryta|celebrytów]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/television-lowbrow-and-proud-of-it-1153256.html | tytuł = Television: Lowbrow and proud of it | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Dennis Lim | data = 1998-03-29 | opublikowany = independent.co.uk | język = en}}</ref>.

Wczesne odcinki nastawione były na szokowanie i operowały bardziej [[slapstick]]owym humorem<ref>{{Cytuj stronę | url = http://old.chronicle.augusta.com/stories/1998/03/01/ent_223336.shtml | tytuł = South Park: Funny, crude ... and a trendy favorite | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Kligman | imię = David | data = 1998-03-01 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20130523173806/http://old.chronicle.augusta.com/stories/1998/03/01/ent_223336.shtml | zarchiwizowano = 2013-05-23 }}</ref>. Chociaż już wtedy okazjonalnie wykorzystywano elementy satyry na amerykańskie społeczeństwo, wraz z rozwojem serialu coraz bardziej wysuwała się ona na pierwszy plan, bohaterowie w dalszym ciągu używają jednak kloacznego humoru, co według twórców ma przypominać dorosłym widzom „jak to było, kiedy miało się osiem lat”<ref name="gu">{{Cytuj stronę | url = http://www.macleans.ca/culture/entertainment/article.jsp?content=20080312_115131_115131 | tytuł = South Park grows up | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Jaime J. Weinman | data = 2008-03-12 | opublikowany = Macleans.ca | język = en | zarchiwizowano = 2008-03-21 | archiwum = https://web.archive.org/web/20080321172805/http://www.macleans.ca/culture/entertainment/article.jsp?content=20080312_115131_115131}}</ref>. Z czasem Parker i Stone zaczęli rozwijać inne postaci, poświęcając im większą uwagę w poszczególnych odcinkach<ref name="gu" /> oraz rozpoczęli pisanie scenariuszy odnoszących się do religii, polityki i innych tematów postrzeganych jako drażliwe, wyszydzając zarówno [[Liberalizm|liberałów]], jak i [[Konserwatyzm|konserwatystów]]<ref name="cn"/>. Twórcy opisali samych siebie jako „wypośrodkowanych gorszycieli”<ref name="endrju">{{Cytuj stronę | url = http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml | tytuł = Who is Andrew Philip Kyle? | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Rebecca Raphael | data = 1998-05-22 | opublikowany = „New Voices” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120815135956/http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml | zarchiwizowano = 2012-08-15 }}</ref>, których głównymi celami są „bycie zabawnymi” i „rozśmieszanie ludzi”<ref name="ss">{{Cytuj stronę | url = http://www.seattlepi.com/ae/tv/article/On-TV-Social-satire-keeps-South-Park-fans-1216014.php | tytuł = Social satire keeps 'South Park' fans coming back for a gasp, and a laugh | data dostępu = 2015-02-04 | nazwisko = McFarland | imię = Melanie | data = 2006-10-01 | opublikowany = „Seattle Post-Intelligencer” | język = en}}</ref>, stwierdzając, że żaden temat ani grupa nie stanowi wyjątku i może stać się obiektem satyry oraz szyderstwa<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2005/05/01/opinion/01rich.html | tytuł = Conservatives ♥ 'South Park' | data dostępu =2016-04-02 | autor = Frank Rich | data =2005-05-01 | opublikowany = „The New York Times” | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/television-lowbrow-and-proud-of-it-1153256.html | tytuł = Television: Lowbrow and proud of it | data dostępu = 2016-04-02 | autor = Dennis Lim | data = 1998-03-29 | opublikowany = independent.co.uk | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.seattlepi.com/ae/tv/article/Oh-my-God-South-Park-killed-a-decade-1216016.php | tytuł = Oh my God, 'South Park' killed a decade! | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = McFarland | imię = Melanie | data = 2006-09-29 | opublikowany = „Seattle Post-Intelligencer” | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.city-journal.org/html/13_4_were_not_losing.html | tytuł = We're Not Losing the Culture Wars Anymore | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Brian C. Anderson | rok = 2003 | opublikowany = Manhattan Institute | język = en}}</ref>.

Zdaniem twórców serial w dalszym ciągu koncentruje się na byciu dzieckiem i tym, jak wygląda ich życie w amerykańskiej szkole podstawowej<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.rockymountainnews.com/drmn/spotlight_columnists/article/0,2777,DRMN_23962_4848796,00.html | tytuł = At 10,F 'South Park' still bites | data dostępu = 2016-02-04 | autor = Saunders | data = 2006-07-17 | opublikowany = „Rocky Mountain News” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20070104070024/http://www.rockymountainnews.com/drmn/spotlight_columnists/article/0,2777,DRMN_23962_4848796,00.html | zarchiwizowano = 2007-01-04 }}</ref>, zaś elementy satyry wprowadzone zostały w celu nadania mu „moralnego środka”, żeby nie polegać bezustannie na wulgarności i szokowaniu, co mogłoby znudzić widza<ref name="ss" />. Z reguły chłopcy i/lub inne postaci wyciągają wnioski z wydarzeń, które miały miejsce w odcinku, podsumowując je krótkim monologiem. We wcześniejszych seriach przemowy takie zaczynały się od słów „Wiecie, czegoś się dzisiaj nauczyłem...” lub podobnych<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko = Arp| imię = Robert | autor link = | tytuł = South Park and Philosophy: You Know, I Learned Something Today | wydawca = Blackwell Publishing | miejsce = Malden | rok = 2007 | strony = 58 | isbn = 978-1-4051-6160-2}}</ref>.

== Geneza ==
[[Plik:Trey Parker Matt Stone 2007.jpg|mały|Trey Parker (po lewej) i Matt Stone w 2007 roku]]
W 1992 roku, niedługo po spotkaniu na kierunku filmowym [[Uniwersytet Kolorado w Boulder|University of Colorado at Boulder]], Parker i Stone stworzyli krótkometrażowy film animowany ''The Spirit of Christmas''<ref name="pazur" />. Zrealizowany został on przy użyciu wycinanki i [[animacja poklatkowa|animacji poklatkowej]], pojawiły się w nim prototypy postaci znanych z ''Miasteczka South Park'', w tym m.in. postać przypominająca Cartmana, nazywana Kennym, oraz nieposiadające imion postaci przypominające Kenny’ego, Stana i Kyle’a. Brian Graden, przyjaciel Parkera i Stone’a pracujący dla [[Fox Broadcasting Company]], poprosił ich o stworzenie kolejnego krótkiego metrażu jako kartki bożonarodzeniowej. Stworzony w 1995 roku drugi ''The Spirit of Christmas'' stylistyką znacznie bardziej przypominał późniejszy serial<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.gazette.uwo.ca/article.cfm?section=Arts&articleID=1811&month=11&day=9&year=2007 | tytuł = The evolution of South Park | data dostępu = 2016-02-05 | nazwisko = Gregoris | imię = Michael | data = 2007-11-09 | opublikowany = www.gazette.uwo.ca | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110611181531/http://www.gazette.uwo.ca/article.cfm?section=Arts&articleID=1811&month=11&day=9&year=2007 | zarchiwizowano = 2011-06-11 }}</ref>. Żeby uniknąć mylenia obu filmów, pierwszy nazywany bywa ''Jezus kontra bałwan'', a drugi ''Jezus kontra Mikołaj''. Graden wysłał filmik do swoich znajomych, którzy następnie powielili go, także w Internecie, dzięki czemu stał się jednym z pierwszych filmów viralowych<ref name="pazur" /><ref name="gross" />.

Wraz z rosnącą popularnością ''Jezus kontra Mikołaj'', twórcy zaczęli prowadzić rozmowy na temat przekształcenia krótkometrażówki w serial telewizyjny. Fox odmówił, nie chcąc emitować produkcji, w której pojawia się m.in. mówiący [[kał]] – [[Lista postaci epizodycznych serialu South Park#Mr. Hankey|Mr. Hankey]]. Parker i Stone zwrócili się ku [[MTV]] i Comedy Central. Parker optował za drugą opcją, obawiając się, że MTV przekształci serial w program dla dzieci<ref name="freely">{{Cytuj stronę | url = http://www.firstamendmentcenter.org/about.aspx?id=12881 | tytuł = Matt Stone, Trey Parker, Larry Divney 'Speaking Freely' transcript | data dostępu = 2016-02-05 | data = 2002-03-02 | język = en | archiwum = https://www.webcitation.org/5mq7vTf06?url=http://www.firstamendmentcenter.org/about.aspx?id=12881 | zarchiwizowano = 2010-01-17 }}</ref>. Doug Herzog, jeden z kierowników Comedy Central, po obejrzeniu filmiku zezwolił na zrealizowanie serialu<ref name="pazur" /><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2007/08/27/business/media/27south.html?ex=1345867200&en=5e0dae11bad148ff&ei=5090&partner=rssuserland&emc=rss&pagewanted=all | tytuł = 'South Park' Creators Win ad Sharing in Deal | data dostępu = 2016-02-05 | autor = Halbfinger, David M. | data = 2007-08-27 | opublikowany = „The New York Times” | język = en}}</ref>.

Parker i Stone zgromadzili niewielką ekipę, z którą w ciągu trzech miesięcy stworzyli [[pilot serialu|pilotażowy odcinek]] ''[[Sonda analna Cartmana]]''<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.apple.com/pro/profiles/southpark/index.html | tytuł = South Park Studios: No Walk in the Park | data dostępu = 2016-02-05 | autor = Driver, Dustin | opublikowany = [[Apple (przedsiębiorstwo)|Apple Inc.]] | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110816021453/http://www.apple.com/pro/profiles/southpark/index.html | zarchiwizowano = 2011-08-16 }}</ref>. Po słabej ocenie widowni testowej, zwłaszcza kobiet, projektowi groziła kasacja, jednak ze względu na rosnącą popularność krótkometrażówek w Internecie stacja zgodziła się na zrealizowanie sześciu odcinków<ref name="ss" /><ref name="freely" />. Pilot wyemitowany został 13 sierpnia 1997 roku.

== Proces produkcji ==
Podczas gdy pierwszy odcinek tworzony był metodą wycinanki i animacji poklatkowej, wszystkie następne zrealizowane zostały przy pomocy oprogramowania symulującego taką metodę. W odróżnieniu od pilota, którego stworzenie zajęło trzy miesiące<ref name="crappy">{{Cytuj stronę | url = http://digitalcontentproducer.com/mag/video_crappy_possible_method/ | tytuł = 'As Crappy As Possible': The Method Behind the Madness of South Park | data dostępu = 2009-04-28 | autor = Matt Cheplic | data = 1998-05-01 | opublikowany = Penton Media | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20090329014416/http://digitalcontentproducer.com/mag/video_crappy_possible_method/ | zarchiwizowano = 2009-03-29 }}</ref>, i innych animowanych [[sitcom]]ów, z reguły ręcznie rysowanych przez firmy [[outsourcing]]owe z [[Korea Południowa|Korei Południowej]], co zajmuje od ośmiu do dziewięciu miesięcy<ref name="pazur" />, poszczególne odcinki ''Miasteczka South Park'' tworzone są znacznie szybciej. Pierwsze serie tworzone były w około trzy tygodnie<ref name="cheesy" />, a od kiedy ekipa rozrosła się do siedemdziesięciu osób, z reguły tworzone są od trzech do czterech dni<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2000/11/19/arts/television-radio-a-study-guide-for-south-park.html | tytuł = A Study Guide for 'South Park' | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Zeidner | imię = Lisa | data = 2000-11-19 | opublikowany = „[[The New York Times]]” | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/fans/faq/353828 | tytuł = FAQ: How much time did it actually take to make all the actions and drawings of the kids in their anime phase? | data dostępu = 2016-02-14 | data = 2004-03-19 | opublikowany = South Park Studios | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20131228123427/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/353828 | zarchiwizowano = 2013-12-28 }}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/fans/faq/353927 | tytuł = FAQ: I've read around that South Park episodes can be made in 5 days, but what is the speed record for producing an episode, and which one was it? | data dostępu = 2012-01-17 | data = 2004-11=15 | opublikowany = South Park Studios | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20131228122457/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/353927 | zarchiwizowano = 2013-12-28 }}</ref>. Większość ekipy produkcyjnej pracuje w biurze South Park Studios w [[Kalifornia|kalifornijskim]] [[Culver City]]<ref name="crappy" />. Parker i Stone od samego początku są producentami serialu. Współproducentką ostatnich odcinków pierwszej serii była Anne Garefino<ref>{{Cytuj stronę | url = http://bcm.bc.edu/issues/fall_2006/works/the-wrangler.html | tytuł = The wrangler | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Mantell | imię = Suzanne | data = jesień 2006 | opublikowany = bcm.bc.edu | język = en}}</ref>. Przez pięć pierwszych serii komunikację pomiędzy South Park Studios a [[Nowy Jork|nowojorską]] główną siedzibą Comedy Central koordynowała Debbie Liebling, starszy kierownik ds. produkcji z [[20th Century Studios|20th Century Fox]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.variety.com/article/VR1118002584?refCatId=13 | tytuł = Fox folding Atomic label | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Fleming | imię = Michael | data = 2009-04-19 | opublikowany = variety.com | język = en}}</ref>.

Scenariusze tworzone są dopiero w momencie rozpoczęcia prac nad serią<ref name="Lear">{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2003/04/10/movies/norman-lear-discovers-soul-mates-in-south-park.html | tytuł = Norman Lear Discovers Soul Mates in 'South Park' | data dostępu = 2016-02-14 | autor = Jesse McKinley | data = 2003-04-10 | opublikowany = „The New York Times” | język = en}}</ref>. Produkcja odcinka rozpoczyna się w czwartki, od posiedzenia, podczas którego Parker i Stone naradzają się z konsultantami co do scenariusza. Wśród scenarzystów dawniej znajdowały się m.in. Pam Brady i Nancy Pimental<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.esquire.com/features/man-at-his-best/ESQ0602-JUN_OPENER?click=main_sr | tytuł = A Fun Woman: Nancy Pimental | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Sellers | imię = John | data = 2002-06-01 | opublikowany = „Esquire” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120305211503/http://www.esquire.com/features/man-at-his-best/ESQ0602-JUN_OPENER?click=main_sr | zarchiwizowano = 2012-03-05 }}</ref>. Gościnnie funkcję konsultanta ds. scenariusza pełnił [[Norman Lear]], idol twórców, który współpracował z nimi w 2003 roku przy odcinkach ''Zdjęci z anteny'' i ''Za, a nawet przeciw''<ref name="Lear" />. Podczas produkcji 12. i 13. serii konsultantem i koproducentem był Bill Harder, scenarzysta ''[[Saturday Night Live]]''.

Po naradzie Parker pisze scenariusz odcinka, a po jego ukończeniu sztab animatorów, montażystów, techników i inżynierów dźwięku rozpoczyna pracę nad nim, co z reguły zajmuje 100–120 godzin. Od czwartej serii, wyemitowanej w 2000 roku, Parker pełni większość funkcji związanych z reżyserią, z kolei Stone koordynuje produkcję i zajmuje się kwestiami finansowymi. W środy gotowy odcinek przesyłany jest drogą internetową do centrali Comedy Central, niekiedy nawet na kilka godzin przed planowaną emisją<ref name="6days" />.

Twórcy uważają, że proces tworzenia odcinka zamykający się w siedmiu dniach pozwala na większą spontaniczność w procesie twórczym, co skutkuje zabawniejszym serialem<ref name="pazur" />. Pozwala to również ''Miasteczku South Park'' komentować bądź wyszydzać bieżące wydarzenia znacznie szybciej, niż innym satyrycznym animacjom<ref name="gu" />. Jednym z najwcześniejszych przykładów takiego podejścia jest odcinek ''Pięcioraczki'' z 2000 roku, nawiązujący do interwencji amerykańskiej Straży Granicznej wobec [[kuba]]ńskiego [[Imigracja|imigranta]] [[Elián González|Eliána Gonzáleza]], mającej miejsce na cztery dni przed emisją odcinka<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.people.com/people/article/0,,617720,00.html | tytuł = South Park Salutes Elian | data dostępu = 2016-02-14 | autor = Stephen M. Silverman | rok = 2000 | opublikowany = www.people.com | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20090602024729/http://www.people.com/people/article/0,,617720,00.html | zarchiwizowano = 2009-06-02 }}</ref>. Odcinek ''Najlepszy przyjaciel'' z 2005 roku odnosił się do sprawy [[Terri Schiavo]] i został wyemitowany niecałe dwanaście godzin przed jej śmiercią<ref>{{Cytuj stronę | url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9501EFDA113FF931A35757C0A9639C8B63 | tytuł = 'South Park' Echoes the Schiavo Case | data dostępu = 2016-02-14 | autor = Kate Aurthur | data = 2005-04-05 | opublikowany = „The New York Times” | język = en}}</ref>. W ''Świętach w Kanadzie'' (2003), ostatnim odcinku siódmej serii, pojawia się odniesienie do pojmania [[Saddam Husajn|Saddama Husajna]], mającego miejsce na trzy dni przed emisją<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?month=12&year=2003 | tytuł = FAQ: December 2003 | data dostępu = 2016-02-14 | data = 2003-12-19 | opublikowany = southparkstudios.com | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20080504055200/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?month=12&year=2003 | zarchiwizowano = 2008-05-04 }}</ref>. Odcinek ''Odnośnie wczorajszej nocy...'' wyemitowany został niecałą dobę po wyborze [[Barack Obama|Baracka Obamy]] na prezydenta Stanów Zjednoczonych i zawierał fragmenty jego oryginalnej przemowy<ref>{{Cytuj stronę | url = http://uk.tv.ign.com/articles/928/928073p1.html | tytuł = How South Park Pulled off „About Last Night...” | data dostępu = 2016-02-14 | autor = Fickett, Travis | data = 2008-11-06 | opublikowany = IGN | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110713005234/http://uk.tv.ign.com/articles/928/928073p1.html | zarchiwizowano = 2011-07-13 }}</ref>.

15 października 2013 roku, w związku z brakiem prądu w studiu, twórcy po raz pierwszy w historii serialu nie zdążyli ukończyć odcinka, którego emisja planowana była na następny dzień, w związku z czym premiera ''Goth Kids 3: Dawn of the Posers'' została przeniesiona na 23 października<ref name="kultura.newsweek.pl"/>.

== Dystrybucja ==
Poza Stanami Zjednoczonymi serial emitowany jest w niektórych krajach [[Europa|Europy]] i [[Ameryka Łacińska|Ameryki Łacińskiej]] na kanałach powiązanych z Comedy Central lub [[Paramount Media Networks|MTV Networks]], należących do koncernu [[Paramount Global|Viacom]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.indianexpress.com/news/Comedy--censored/457890/ | tytuł = Comedy, censored | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Pillai | imię = Pooja | data = 2009-05-12 | opublikowany = www.indianexpress.com | język = en}}</ref>. W Polsce serial pierwotnie nadawany był przez [[Canal+ Premium|Canal+]], który w latach 1999–2012 wyemitował piętnaście serii. W 2001 roku pierwszą serię wyemitowała [[Wizja Jeden]], zaś w latach 2006–2010 pierwsze serie emitowane były na MTV. Od 2012 do 2019 serial emitowany na antenie [[VH1 Polska|VH1]], Od 2006 roku serial nadaje również Comedy Central, od kwietnia 2012 roku będący jedynym kanałem emitującym ''Miasteczko South Park'' w Polsce. Na mocy porozumienia z Comedy Central, na kilku rynkach serial emitowany jest przez lokalnych operatorów. W [[Australia|Australii]] przez The Comedy Channel, SBS One (serie 1–13 w wersji ocenzurowanej, 14–15 nieocenzurowane) i SBS2 (nieocenzurowana 16. seria)<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.perthsites.com/web/design.cgi?website=1355-sbs-com-au | tytuł = SBS Special Broadcasting Service | data dostępu = 2016-02-14 | opublikowany = www.perthsites.com | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110226101714/http://www.perthsites.com/web/design.cgi?website=1355-sbs-com-au | zarchiwizowano = 2011-02-26 }}</ref>, z kolei w [[Kanada|Kanadzie]] w wersji angielskiej przez The Comedy Network, a następnie Much<ref>{{Cytuj stronę | url = http://ctvmedia.ca/comedy/releases/release.asp?id=9735&yyyy=2007 | tytuł = Only in Canada, You Say? | data dostępu = 2016-02-14 | data = 2007-09-12 | opublikowany = ctvmedia.ca | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20120216011004/http://ctvmedia.ca/comedy/releases/release.asp?id=9735&yyyy=2007 | zarchiwizowano = 2012-02-16 }}</ref>. W [[Irlandia|Irlandii]] serial emituje telewizja [[TG4]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://archives.tcm.ie/businesspost/2007/10/07/story27183.asp | tytuł = TG4 gives South Park early evening slot: ThePost.ie | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = O’Mahony | imię = Catherine | data = 2007-10-07 | opublikowany = archives.tcm.ie | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20070812032258/http://archives.tcm.ie/businesspost/2007/10/07/story27183.asp | zarchiwizowano = 2007-08-12 }}</ref>, w [[Szkocja|Szkocji]] STV<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.guardian.co.uk/culture/tvandradioblog/2009/jun/22/stv-group-scottish-television | tytuł = Brace yourself Scotland: STV has some depressingly cliched programme ideas | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Graham | imię = Jane | data = 2009-06-22 |opublikowany = guardian.co.uk | język = en}}</ref>, w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] Comedy Central i MTV, chociaż pierwotnie emitowano go na [[Channel 4]], zaś w [[Serbia|Serbii]] B92<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.c21media.net/news/detail.asp?area=1&article=49321 | tytuł = South Park heads north | data dostępu = 2016-02-14 | nazwisko = Waller | imię = Ed | data = 2009-04-28 | opublikowany = www.c21media.net | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110723034632/http://www.c21media.net/news/detail.asp?area=1&article=49321 | zarchiwizowano = 2011-07-23 }}</ref>.

== Inne produkty ==
Poza serialem i filmem kinowym, na rynku ukazał się również szereg produktów związanych z ''Miasteczkiem South Park''. W 1998 roku wydany został album ''[[Chef Aid: The South Park Album]]'', będący kompilacją piosenek z serialu oraz [[cover]]ów wykonywanych przez postaci z niego<ref>{{Cytuj stronę | url = https://archive.ph/20120916043148/http://jam.canoe.ca/Music/Artists/H/Hayes_Isaac/1998/11/27/745908.html | tytuł = „Chef” Hayes cooks crazy stew | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Nazareth | imię = Errol | praca = jam! Showbiz: Music | opublikowany = Canadian Online Explorer | język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.ew.com/ew/article/0,,273973,00.html | tytuł = Shower Hooks | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Browne | imię = David | data = 1999-01-08 | opublikowany = „[[Entertainment Weekly]]” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20090305072222/http://www.ew.com/ew/article/0,,273973,00.html | zarchiwizowano = 2009-03-05 }}</ref>. W 1999 ukazała się płyta '' Mr. Hankey’s Christmas Classics'', zawierająca utwory z odcinka ''Świąteczne piosenki pana Hankeya'' oraz inne piosenki [[Boże Narodzenie|bożonarodzeniowe]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.phoenixnewtimes.com/1999-12-23/music/various-artists/ | tytuł = Mr. Hankey's Christmas Classics | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Moorhead | imię = M.V. | data = 1999-12-23 | opublikowany = Phoenix New Times | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110511175421/http://www.phoenixnewtimes.com/1999-12-23/music/various-artists/ | zarchiwizowano = 2011-05-11 }}</ref>. W tym samym roku wydano [[Singel (wydawnictwo muzyczne)|singel]] „[[Chocolate Salty Balls]]” promujący ''Chef Aid: The South Park Album'', który trafił na pierwsze miejsce list przebojów w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.theofficialcharts.com/stats-one-hit-wonders.php | tytuł = One Hit Wonders | data dostępu = 2016-02-04 | opublikowany = [[Official Charts Company|The Official Charts Company]] | język = en}}</ref>.

W [[1998 w grach komputerowych|1998]] roku na rynku ukazała się pierwsza [[gra komputerowa]] stworzona na kanwie serialu – [[strzelanka pierwszoosobowa]] ''[[South Park (gra komputerowa)|South Park]]'' autorstwa [[Acclaim Entertainment]]. Rok później wydano ''[[South Park: Chef's Luv Shack]]'', będącą zbiorem minigierek i łamigłówek, zaś w [[2000 w grach komputerowych|2000]] [[Komputerowa gra wyścigowa|grę wyścigową]] ''[[South Park Rally]]''. Parker i Stone, których udział w tworzeniu wzmiankowanych gier ograniczył się do podkładania w nich głosów, w późniejszym czasie publicznie skrytykowali Acclaim za ich słabą jakość<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.youtube.com/watch?v=m6jrRQnqeGU | tytuł = PlayStation 2 Premiere | data dostępu = 2016-02-04 | data = 2000-10-18 | opublikowany = treyparker.info | język = en}}</ref>. Pierwszą grą, w której tworzeniu aktywny udział wzięli Parker i Stone, była ''[[South Park: Kijek Prawdy]]'' z [[2014 w grach komputerowych|2014]] roku<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/2014/03/04/arts/video-games/south-park-the-stick-of-truth-a-video-game-arrives.html | tytuł = Finally, Cartman Can Come Out to Play | data dostępu = 2016-02-04 | nazwisko = Kepler | imię = Adam W. | data = 2014-03-03 | opublikowany = „The New York Times” | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20140323135848/http://www.nytimes.com/2014/03/04/arts/video-games/south-park-the-stick-of-truth-a-video-game-arrives.html | zarchiwizowano = 2014-03-23 }}</ref>. 17 października 2017 roku została wydana gra ''[[South Park: The Fractured but Whole]]''<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.gry-online.pl/S013.asp?ID=92404 | tytuł = South Park: The Fractured But Whole zapowiedziane; zobacz zwiastun | data dostępu = 2016-02-04 | data = 2015-06-15 | opublikowany = GRY-Online.pl | język = pl}}</ref>.

== Kontrowersje ==
Często przedstawiana w serialu tematyka, a także humor i  ukazanie religii w sposób komiczny nie raz wywołała kontrowersje wśród krytyków i debatę w ciągu dwudziestu sześciu sezonów. Stone i Parker często wykorzystują serial do wyśmiewania szerokiej gamy tematów, a także obu stron spornych kwestii<ref>{{cytuj|autor=Raphael Rebecca|url=http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml|tytuł=Who is Kyle Broslofski?|archiwum=https://web.archive.org/web/20120815135956/http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml|opublikowany=[[New Voices]]|język=en|data=1998-05-22|zarchiwizowano=2012-08-15|data dostępu=2022-01-22}}</ref>.

Odcinek Trapped ''in the Closet'' z 2005 roku parodiował scjentologię, ukazując [[L. Ron Hubbard|L. Rona Hubbarda]] i [[Tom Cruise|Toma Cruise’a]]. Po emisji, [[Isaac Hayes]] (głos Chefa) odszedł z serialu, a Kościół Scjentologiczny podjął próby zablokowania dalszej emisji odcinka.<ref>{{Cytuj |tytuł = Największe odpały twórców South Parku. Kontrowersje to ich chleb powszedni |data = 2025-07-25 |data dostępu = 2025-08-09 |opublikowany = Rozrywka Spider's Web - Cyfrowy styl życia |url = https://rozrywka.spidersweb.pl/south-park-miasteczko-kontrowersje-odpaly-parodia}}</ref>

W odcinku ''Hell on Earth 2006'' (sezon 10) przedstawiono [[Steve Irwin|Steve’a Irwina]] z kolcem płaszczki w klatce piersiowej, co miało miejsce zaledwie siedem tygodni po jego śmierci. Scena została uznana za niewrażliwą i nieodpowiednią.<ref>{{Cytuj |tytuł = 'South Park' mocks Steve Irwin |data = 2006-10-27 |data dostępu = 2025-08-09 |opublikowany = www.kltv.com |url = https://www.kltv.com/story/5599321/south-park-mocks-steve-irwin |język = en}}</ref>

W odcinkach ''Super Best Friends'' i ''201'' z 2005 i 2010 roku, pojawiły się kontrowersyjne scena przedstawiające proroka [[Mahomet|Mahometa]], co wywołało gwałtowne reakcje zarówno ze strony części widzów, jak i środowisk muzułmańskich. Odcinek spotkał się z krytyką i groźbami ze strony ekstremistycznych grup. W wyniku tych zdarzeń, odcinek został wycofany z ponownych emisji i serwisów streamingowych.<ref>{{Cytuj |tytuł = "South Park" ocenzurowane z obawy przed islamistami |data = 2025-07-26 |data dostępu = 2025-08-09 |opublikowany = Filmweb |url = https://www.filmweb.pl/news/%22South+Park%22+ocenzurowane+z+obawy+przed+islamistami-59899}}</ref>

Po emisji odcinka ''Band in China'' z 2019 roku, który krytykował chińskie władze, serial został całkowicie zablokowany w Chinach, a wszystkie związane z nim treści zostały usunięte z chińskiego internetu.<ref>{{Cytuj |tytuł = Chiny banują "South Park". Twórcy w przeprosinach porównują prezydenta do Kubusia Puchatka |data = 2019-10-08 |data dostępu = 2025-08-09 |opublikowany = Noizz |url = https://noizz.pl/film/tworcy-south-park-przepraszaja-rzad-chin/byr8n37}}</ref>

W lipcu 2025 roku [[Biały Dom]] wydał oświadczenie krytykujące odcinek ''Sermon on the Mount'', który w sposób satyryczny przedstawiał Donalda Trumpa, przedstawiając go jako homoseksualistę będącego w związku z Szatanem, przy czym wyśmiewano jego fizyczność, w tym „maleńkie genitalia”. Rzeczniczka Białego Domu określiła serial jako „czwartoligowy” i „desperacki”, twierdząc, że próbuje przyciągnąć uwagę widzów kosztem powagi instytucji państwowych.<ref>{{Cytuj |tytuł = Biały Dom wydaje oświadczenie po premierze 27. sezonu "South Park" |data = 2025-07-26 |data dostępu = 2025-08-09 |opublikowany = Filmweb |url = https://www.filmweb.pl/news/Donald+Trump+wy%C5%9Bmiany+w+nowym+sezonie+serialu+%22Miasteczko+South+Park%22.-162186}}</ref>

== Odcinki ==
{{osobny artykuł|Lista odcinków serialu Miasteczko South Park}}

== Obsada ==

{| class="wikitable" width="75%" style="text-align:center;"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! Rola !! Głos w wersji oryginalnej !! Głos w wersji polskiej (Comedy Central)<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.polski-dubbing.pl/index.php?option=com_jtaginternetmoviedatabase&task=view&id=457&catid=16&Itemid=12.  | tytuł = Miasteczko South Park 1999-20?? | opublikowany = polski-dubbing.pl | data dostępu = 2016-02-04}}</ref> !! Głos w wersji polskiej (Wizja Jeden)
|-
|[[Eric Cartman]]|| rowspan="10" |[[Trey Parker]]
|[[Maciej Kowalik]]
|[[Mieczysław Morański]]
|-
|[[Stan Marsh]]
|[[Bartosz Obuchowicz]]
|[[Jacek Bończyk]]
|-
|[[Lista pracowników szkolnych w South Parku#Herbert Garrison|Herbert Garrison]]
|[[Miłogost Reczek]] / [[Krzysztof Dracz]] (serie 2.-10., 20.-21. i 23-26.)
|[[Jerzy Mazur (aktor)|Jerzy Mazur]]
|-
|[[Lista członków rodzin głównych bohaterów w South Parku#Randy Marsh|Randy Marsh]]
| rowspan="2" |[[Wojciech Paszkowski]] / [[Przemysław Glapiński]] (serie 2.-10., 22., 26.)
|[[Arkadiusz Jakubik]]
|-
|[[Ojciec Maxi]]
|[[Mirosław Konarowski]]
|-
|[[Lista uczniów szkoły podstawowej w South Parku#Clyde Donovan|Clyde Donovan]]
| rowspan="3" |[[Grzegorz Kwiecień]]
|[[Janusz Zadura]]
|-
|[[Jimmy Valmer]]
| rowspan="2" |''postać nie występuje''
|-
|[[Dyrektor PP]]
|-
|[[Funkcjonariusz Barbrady]]
| rowspan="3" |[[Grzegorz Pawlak (aktor)|Grzegorz Pawlak]]
|[[Paweł Szczesny]]
|-
|[[Lista pracowników szkolnych w South Parku#Mac Mackey|Pan Mackey]]
|[[Janusz Wituch]]
|-
|[[Lista członków rodzin głównych bohaterów w South Parku#Gerald Broflovski|Gerald Broflovski]]|| rowspan="8" |[[Matt Stone]]
|''brak danych''
|-
|[[Kyle Broflovski]]
|[[Mateusz Narloch]]
|[[Brygida Turowska]]
|-
|[[Kenny McCormick]]
| rowspan="2" |[[Maciej Kowalski (reżyser)|Maciej Kowalski]]
|[[Miriam Aleksandrowicz]]
|-
|[[Timmy Burch]]
| rowspan="3" |''postać nie występuje''
|-
|[[Butters Stotch|Leopold „Butters” Stotch]]
| rowspan="3" |[[Jacek Kopczyński]]
|-
|[[Stephen Stotch]]
|-
|Jimbo Kern
|[[Janusz Zadura]]
|-
|[[Lista postaci epizodycznych serialu South Park#Jezus|Jezus]]
|[[Wojciech Paszkowski]]
|[[Adam Bauman]]
|-
|[[Lista członków rodzin głównych bohaterów w South Parku#Sheila Broflovski|Sheila Broflovski]]||[[Mona Marshall]]
| rowspan="3" |[[Brygida Turowska]]
|[[Elżbieta Kopocińska]]
|-
|[[Lista uczniów szkoły podstawowej w South Parku#Wendy Testaburger|Wendy Testaburger]]|| rowspan="3" |[[April Stewart]]
|[[Anna Apostolakis]]
|-
|[[Lista członków rodzin głównych bohaterów w South Parku#Sharon Marsh|Sharon Marsh]]
|''brak danych''
|-
|[[Lista członków rodzin głównych bohaterów w South Parku#Liane Cartman|Liane Cartman]]
|[[Monika Szalaty]]
|[[Olga Bończyk]]
|-
|[[Lista pracowników szkolnych w South Parku#Chef|Jerome „Chef” McElroy]]
|[[Isaac Hayes]] / [[Peter Serafinowicz]] (Darth Chef)
|[[Jakub Wieczorek]] / [[Grzegorz Pawlak (aktor)|Grzegorz Pawlak]] (Darth Chef)
|[[Jacek Czyż]]
|-
|[[Ike Broflovski]]
|[[Franchesca Clifford]] / [[Jesse Howell]] / [[Anthony Cross-Thomas]] / [[Nico Agnone]] / [[Milan Agnone]] / [[Toby Morton]] / [[Eli Harris]] / [[Jack Shih]] / [[Spencer Lacey Ganus]] / [[Dimitri Mendoza]] / [[Connor Villard]] / [[Jessie Thomas]] / [[Sebastian Yu]] / Matt Stone / [[Betty Boogie Parker]]
| colspan="2" rowspan="2" |[[Elżbieta Kopocińska]]
|-
|[[Bebe Stevens]]
|[[Jennifer Howell]] / [[Mary Kay Bergman]]
|}

== Zobacz też ==
* ''[[Miasteczko South Park (film)]]''
* ''[[Chef Aid: The South Park Album]]''

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
{{Wikicytaty|dopełniacz=z serialu ''Miasteczko South Park''}}
{{commonscat|South Park (cartoon)|Miasteczko South Park}}
* [http://www.southparkstudios.com/ Oficjalna strona internetowa]
* {{IMDb|tytuł|0121955|Miasteczko South Park}}
* {{Filmweb|tytuł|94331|Miasteczko South Park}}
* {{Fdb|tytuł|436|Miasteczko South Park}}
* ''[https://web.archive.org/web/20090321183805/http://www.tv.com/show/344/summary.html Miasteczko South Park]'' w bazie [[TV.com]] {{lang|en}} (wersja archiwalna)

{{South Park}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Amerykańskie telewizyjne seriale animowane]]
[[Kategoria:Miasteczko South Park]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 1997]]
[[Kategoria:Programy telewizji Comedy Central]]

title: Miasteczko South ParkSouth Park

Gatunek: czarna komedia, serial animowany dla dorosłych, satyra, humorystyczny

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Oryginalny język: angielski

Twórcy: Trey Parker · Matt Stone

Główne role: Trey Parker · Matt Stone · April Stewart · Mona Marshall · Adrien Beard · John Hansen · Eliza Schneider

Muzyka tytułowa: Primus

Produkcja: Trey Parker · Matt Stone

Reżyseria: Trey Parker

Scenariusz: Trey Parker · Matt Stone

Muzyka: Adam Berry (1997–2001) · Scott Nickoley (2001–2008) · Jamie Dunlap (od 2001)

Czas trwania odcinka: 22 min

Kraj oryginalnej emisji: Stany Zjednoczone

Data premiery: 13 sierpnia 1997

Stacja telewizyjna: Comedy Central

Pierwsza emisja: 13 sierpnia 1997

Status: trwający


text:
# Autorouting
Autorouting - automatyczne wyznaczanie trasy przez odbiornik GPS na mapie elektronicznej załadowanej do jego pamięci.
Funkcja ta występuje przeważnie w odbiornikach samochodowych, lecz także w nowych odbiornikach turystycznych. Najczęściej odbywa się to w trybie "door to door" (zakręt po zakręcie), kiedy to odbiornik informuje kierowcę sygnałem dźwiękowym lub komunikatem słownym kiedy trzeba skręcić. Poza odbiornikiem GPS z funkcją autoroutingu, potrzebne są też specjalnie do tego celu przygotowane mapy. Muszą one uwzględniać zakazy skrętu i zakazy wjazdu, a także numeracje budynków.

wikiname: plwiki

title: Autorouting

in_language: pl

wikitext:
{{dopracować|źródła=2014-09}}
'''Autorouting''' - automatyczne wyznaczanie trasy przez odbiornik [[Global Positioning System|GPS]] na [[mapa elektroniczna|mapie elektronicznej]] załadowanej do jego pamięci.

Funkcja ta występuje przeważnie w odbiornikach samochodowych, lecz także w nowych odbiornikach turystycznych. Najczęściej odbywa się to w trybie "door to door" (zakręt po zakręcie), kiedy to odbiornik informuje kierowcę sygnałem dźwiękowym lub komunikatem słownym kiedy trzeba skręcić. Poza odbiornikiem GPS z funkcją autoroutingu, potrzebne są też specjalnie do tego celu przygotowane mapy. Muszą one uwzględniać zakazy skrętu i zakazy wjazdu, a także numeracje budynków.

[[Kategoria:Satelitarne systemy nawigacyjne]]


text:
# Danyło Knysz
Danyło Serhijowycz Knysz, ukr. Данило Сергійович Книш (ur. 3 marca 1996 w Arcyzie, w obwodzie odeskim) – ukraiński piłkarz występujący na pozycji pomocnika w ukraińskim klubie Bukowyna Czerniowce.

## Kariera klubowa
Wychowanek klubów Monolit Illicziwśk i Dynamo Kijów, barwy których bronił w juniorskich mistrzostwach Ukrainy (DJuFL). Karierę piłkarską rozpoczął 8 września 2012 roku w juniorskiej drużynie juniorskiej Dynama Kijów U-17. W marcu 2017 roku podpisał kontrakt ze Stalą Kamieńskie, w barwach którego 16 lipca 2017 zadebiutował w Premier-lidze w wygranym 1:0 meczu z Zorią Ługańsk. Kolejne dwa sezony spędził w FK Kałusz. 15 czerwca 2020 roku został zawodnikiem FK Mynaj, z którym awansował do Premier-lihi. 8 lipca 2022 zasilił skład Metalista Charków. 26 stycznia 2023 został wypożyczony do Karpat Lwów. 25 lipca 2023 podpisał kontrakt z Nywą z Buzowej. 8 stycznia 2024 przeszedł do Bukowyny Czerniowce.

## Kariera reprezentacyjna
Występował w juniorskich reprezentacjach U-17 i U-19.

## Sukcesy

### Sukcesy klubowe
FK Mynaj
- mistrz Ukraińskiej Pierwszej Ligi: 2019/20

title: Danyło Knysz

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko           = Danyło Knysz
 |imię i nazwisko org       = {{k|uk|Данило Книш}}
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     = Danyło Serhijowycz Knysz
 |data urodzenia            = [[3 marca]] [[1996]]
 |miejsce urodzenia         = [[Arcyz]], [[Ukraina]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 175 cm
 |pozycja                   = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                      = [[Bukowyna Czerniowce]]
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
! 2009      ! Monolit Illicziwśk
! 2010–2013 ! [[Dynamo Kijów]]
 |kariera seniorska         =
! 2013–2016 ! [[Dynamo Kijów]]                             !  0 !  0
! 2017–2018 ! [[Stal Kamieńskie]]                          ! 15 !  0
! 2018–2019 ! [[FK Kałusz]]                                ! 41 ! 10
! 2020–2022 ! [[FK Mynaj]]                                 ! 41 !  3
! 2022–2023 ! [[Metalist Charków (2019)|Metalist Charków]] ! 11 !  0
! 2023      ! → [[Karpaty Lwów]] (wyp.)                    !  5 !  0
! 2023      ! [[Nywa Buzowa]]                              ! 17 !  3
! 2024–     ! [[Bukowyna Czerniowce]]                      !  0 !  0
 |data seniorzy             = 7 stycznia 2024
 |kariera reprezentacyjna   =
! 2013      ! {{reprezentacja|UKR|rodzaj=U-17|pn}} ! 3 ! 0
! 2014–2015 ! {{reprezentacja|UKR|rodzaj=U-19|pn}} ! 6 ! 0
 |data reprezentacja        = 7 stycznia 2024
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Danyło Serhijowycz Knysz''', {{w języku|uk|Данило Сергійович Книш}} (ur. [[3 marca]] [[1996]] w [[Arcyz]]ie, w [[obwód odeski|obwodzie odeskim]]) – [[Ukraińcy|ukraiński]] [[piłkarz]] występujący na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]] w ukraińskim klubie [[Bukowyna Czerniowce]].

== Kariera klubowa ==
Wychowanek klubów Monolit Illicziwśk i [[Dynamo Kijów]], barwy których bronił w juniorskich mistrzostwach Ukrainy (DJuFL). Karierę piłkarską rozpoczął 8 września 2012 roku w juniorskiej drużynie juniorskiej [[Dynamo Kijów|Dynama Kijów]] U-17. W marcu 2017 roku podpisał kontrakt ze [[Stal Kamieńskie|Stalą Kamieńskie]], w barwach którego 16 lipca 2017 zadebiutował w [[Premier-liha|Premier-lidze]] w wygranym 1:0 meczu z [[Zoria Ługańsk|Zorią Ługańsk]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/high/1500229163-zorya-stal-0-1-perevagi-temnoyi-konyachki.html |tytuł=Зоря - Сталь 0:1. Переваги Темної конячки |opublikowany=UA-Футбол |data=2017-07-16 |data dostępu=2024-01-08 |język=uk}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/2a/1593194542-kalush-nadav-gravcyam-status-vilnih-agentiv-i-mozhe-pripiniti-isnuvannya.html |tytuł=Калуш надав гравцям статус вільних агентів і може припинити існування |opublikowany=UA-Футбол |data=2020-06-26 |data dostępu=2024-01-08 |język=uk}}</ref>. Kolejne dwa sezony spędził w [[FK Kałusz]]. 15 czerwca 2020 roku został zawodnikiem [[FK Mynaj]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/first/1592320345-minay-pidpisav-golodyuka-i-sche-dvoh-novachkiv.html |tytuł=Минай підписав Голодюка і ще двох новачків |opublikowany=UA-Футбол |data=2020-06-16 |data dostępu=2024-01-08 |język=uk}}</ref>, z którym awansował do Premier-lihi. 8 lipca 2022 zasilił skład [[Metalist Charków (2019)|Metalista Charków]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/high/1657292353-use-ne-tak-pogano-metalist-ogolosiv-vidrazu-pro-tri-transferi.html |tytuł=Усе не так погано. Металіст оголосив відразу про три трансфери |opublikowany=UA-Футбол |data=2022-07-08 |data dostępu=2024-01-08 |język=uk}}</ref>. 26 stycznia 2023 został wypożyczony do [[Karpaty Lwów|Karpat Lwów]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/first/1674736277-karpati-ogolosili-pro-orendu-pivzahisnika-metalista.html |tytuł=Карпати оголосили про оренду півзахисника Металіста |opublikowany=UA-Футбол |data=2023-01-26 |data dostępu=2024-01-08 |język=uk}}</ref>. 25 lipca 2023 podpisał kontrakt z [[Nywa Buzowa|Nywą z Buzowej]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/first/1690544758-persha-liga-niva-buzova-debyutuye-z-peremogi.html |tytuł=Перша ліга. Нива Бузова дебютує з перемоги |opublikowany=UA-Футбол |data=2023-07-28 |data dostępu=2024-01-08 |język=uk}}</ref>. 8 stycznia 2024 przeszedł do [[Bukowyna Czerniowce|Bukowyny Czerniowce]].

== Kariera reprezentacyjna ==
Występował w [[Reprezentacja Ukrainy U-17 w piłce nożnej mężczyzn|juniorskich reprezentacjach U-17]] i [[Reprezentacja Ukrainy U-19 w piłce nożnej mężczyzn|U-19]].

== Sukcesy ==
=== Sukcesy klubowe ===
; FK Mynaj
* mistrz [[II liga ukraińska w piłce nożnej|Ukraińskiej Pierwszej Ligi]]: 2019/20

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{soccerway|p|id=295604|nazwa=D. Knysh|data dostępu=2024-01-07}}
* {{UAF|67160}}
* {{footballdatabase|p|270038}}
* {{playmakerstats|p|364544}}
* {{worldfootball|p|danylo-knysh}}
* {{transfermarkt|p|id=268697|nazwa=Danylo Knysh|data dostępu=2024-01-07}}

{{SORTUJ:Knysz, Danyło}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1996]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Arcyzie]]
[[Kategoria:Ukraińscy piłkarze]]
[[Kategoria:Piłkarze Dynama Kijów]]
[[Kategoria:Piłkarze Stali Kamieńskie]]
[[Kategoria:Piłkarze FK Kałusz]]
[[Kategoria:Piłkarze FK Mynaj]]
[[Kategoria:Piłkarze Metalista Charków (2019)]]
[[Kategoria:Piłkarze Karpat Lwów]]
[[Kategoria:Piłkarze Nywy Buzowa]]
[[Kategoria:Piłkarze Bukowyny Czerniowce]]

title: · Danyło KnyszДанило Книш

Pełne imię i nazwisko: Danyło Serhijowycz Knysz

Data i miejsce urodzenia: 3 marca 1996 · Arcyz, Ukraina

Pozycja: pomocnik

Klub: Bukowyna Czerniowce

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

Monolit Illicziwśk

Dynamo Kijów

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Dynamo Kijów · 0 · (0)

Stal Kamieńskie · 15 · (0)

FK Kałusz · 41 · (10)

FK Mynaj · 41 · (3)

Metalist Charków · 11 · (0)

→ Karpaty Lwów (wyp.) · 5 · (0)
Nywa Buzowa · 17 · (3)

Bukowyna Czerniowce · 0 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Ukraina U-17 · 3 · (0)

Ukraina U-19 · 6 · (0)


text:
# NGC 6193
NGC 6193 – gromada otwarta o piątej wielkości gwiazdowej, składająca się z około 30 gwiazd, znajdująca się w gwiazdozbiorze Ołtarza w odległości około 3,8 tys. lat świetlnych od Słońca. Leży w centrum asocjacji gwiazdowej Ara OB1. Została odkryta 14 maja 1826 roku przez Jamesa Dunlopa. Rozmiary kątowe gromady wynoszą połowę rozmiarów kątowych Księżyca w pełni. Jej najjaśniejszym składnikiem jest niebieskobiała gwiazda o jasności obserwowanej 5,6m.
Masywne, gorące gwiazdy gromady NGC 6193 powodują kompresję obłoków molekularnych obszaru H II RCW 108.
W pobliżu znajduje się niewyraźna mgławica o nieregularnym kształcie, NGC 6188, którą dobrze widać jedynie na zdjęciach.

title: NGC 6193

wikitext:
{{Współrzędne astronomiczne|16|41|20|1|-48|45|45|}}
{{Gromada gwiazd infobox
 |nazwa                   = NGC 6193
 |zdjęcie                 = Rgb-ngc6193.jpg
 |opis zdjęcia            = NGC 6193 i mgławica [[NGC 6188]]
 |alt zdjęcia             =
 |odkrywca                = [[James Dunlop]]
 |data odkrycia           = 14 maja 1826
 |gwiazdozbiór            = [[Gwiazdozbiór Ołtarza|Ołtarz]]
 |typ                     = [[gromada otwarta|otwarta]], II3p
 |rektascensja            = {{RA|16|41|20,1}}
 |deklinacja              = {{DEC|–48|45|45}}
 |odległość               = 3767 [[rok świetlny|ly]] (1155 [[parsek|pc]]{{r|OCL}})
 |jasność obserwowana     = 5,2 [[Wielkość gwiazdowa|m]]
 |rozmiar kątowy          = 14,0'{{r|OCL}}
 |ruch własny RA          =
 |ruch własny DEC         =
 |prędkość radialna       =
 |masa                    =
 |wymiary                 =
 |jasność absolutna       =
 |szacowany wiek          =
 |liczba gwiazd           =
 |oznaczenia alternatywne = OCL 975, ESO 226-SC20
 |mapa                    =
 |opis mapy               =
 |alt mapy                =
 |commons                 = Category:NGC 6193
}}
'''NGC 6193''' – [[gromada otwarta]] o piątej [[Jasność obserwowana|wielkości gwiazdowej]], składająca się z około 30 gwiazd{{r|gwiazda}}, znajdująca się w [[Gwiazdozbiór Ołtarza|gwiazdozbiorze Ołtarza]]{{r|cseligman}} w odległości około 3,8 tys. [[rok świetlny|lat świetlnych]] od [[Słońce|Słońca]]{{r|OCL}}. Leży w centrum [[asocjacja gwiazdowa|asocjacji gwiazdowej]] ''Ara OB1''{{r|eso}}. Została odkryta 14 maja 1826 roku przez [[James Dunlop|Jamesa Dunlopa]]{{r|cseligman}}. Rozmiary kątowe gromady wynoszą połowę rozmiarów kątowych [[Księżyc]]a w pełni. Jej najjaśniejszym składnikiem jest niebieskobiała gwiazda o jasności obserwowanej 5,6m{{r|gwiazda}}.

[[Plik:Caldwell 82 (50291992637).jpg|mały|lewo|Zdjęcie z [[Kosmiczny Teleskop Hubble’a|Kosmicznego Teleskopu Hubble’a]]]]
Masywne, gorące gwiazdy gromady NGC 6193 powodują kompresję obłoków molekularnych [[obszar H II|obszaru H II]] ''[[RCW 108]]''.

W pobliżu znajduje się niewyraźna [[mgławica]] o nieregularnym kształcie, [[NGC 6188]], którą dobrze widać jedynie na zdjęciach{{r|gwiazda}}.

== Zobacz też ==
* [[Lista gromad otwartych Drogi Mlecznej]]
* [[Lista obiektów NGC]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="cseligman">{{Cytuj stronę |url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc61a.htm#6193 |tytuł = NGC 6193 |nazwisko = Seligman |imię = Courtney |praca = Celestial Atlas |język = en |data dostępu = 2014-12-09}}</ref>
<ref name="eso">{{Cytuj stronę |url = http://www.eso.org/public/poland/news/eso1510/ |tytuł = Masowa produkcja nowych gwiazd |data = 2015-03-11 |praca = eso1510pl – Zdjęcie prasowe |opublikowany = ESO |data dostępu = 2015-06-14}}</ref>
<ref name="OCL">{{Cytuj stronę |url = http://www.astro.iag.usp.br/ocdb/file/clusters.txt |tytuł = Catalog of Optically Visible Open Clusters and Candidates |autor = Wilton Dias et al |opublikowany = Departamento de Astronomia |data = 2014-05-24 |data dostępu = 2014-12-09}}</ref>
<ref name="gwiazda">{{Cytuj książkę |nazwisko = Ridpath |imię = Ian |tytuł = Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa |wydawca = MULTICO Oficyna Wydawnicza |miejsce = Warszawa |data = 2010 |strony = 84 |isbn = 978-83-7670-323-7}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEDS|NGC 6193}}
* {{simbad|NGC 6193}}
* {{NED|NGC 6193}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ngcicproject.org/pubdb.htm | tytuł = The NGC/IC Project | opublikowany = ngcicproject.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20141221133304/http://www.ngcicproject.org/pubdb.htm | zarchiwizowano = 2014-12-21}} {{lang|en}}

[[Kategoria:Gromady otwarte]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Ołtarza]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1826]]
[[Kategoria:Obiekty Caldwella|082]]
[[Kategoria:Obiekty NGC|6193]]

title: NGC 6193

Odkrywca: James Dunlop

Gwiazdozbiór: Ołtarz

Typ: otwarta, II3p