text:
# Plouguenast
Plouguenast (bret. Plougonwaz) – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Côtes-d’Armor. W 2013 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 1948 mieszkańców.
W dniu 1 stycznia 2019 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin – Plouguenast oraz Langast – powstała nowa gmina Plouguenast-Langast. Siedzibą gminy została miejscowość Plouguenast.

wikiname: plwiki

title: Plouguenast

in_language: pl

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Plouguenast
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Plouguenast
 |jednostka                       = miejscowość
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Blason de la ville de Plouguenast (Côtes-d'Armor).svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Bretania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Côtes-d’Armor]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Saint-Brieuc|Saint-Brieuc]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 22219
 |powierzchnia                    = 34,92 km²
 |rok                             = 2013
 |liczba ludności                 = 1948
 |gęstość zaludnienia             = 51 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 22150
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |kod mapy                        = Côtes-d’Armor
 |współrzędne                     = 48°17′N 2°43′W
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Plouguenast''' ([[język bretoński|bret.]] ''Plougonwaz'') – miejscowość i dawna gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Bretania (region administracyjny)|Bretania]], w departamencie [[Côtes-d’Armor]]. W 2013 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 1948 mieszkańców<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?annee=2013&depcom=22219 | tytuł = Populations légales 2013 | data = | autor = | praca = | opublikowany = INSEE | język = fr | data dostępu = 2020-04-12}}</ref>.

W dniu 1 stycznia 2019 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin – Plouguenast oraz [[Langast]] – powstała nowa gmina [[Plouguenast-Langast]]. Siedzibą gminy została miejscowość Plouguenast<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.cotes-darmor.gouv.fr/content/download/35299/249042/file/Recueil%20Sp%C3%A9cial%20N%C2%B0%2085%20%20du%20%2024%20OCTOBRE%202018.pdf | tytuł = Recueil des actes administratifs des Côtes-d'Armor | data = | autor = | praca = | opublikowany = cotes-darmor.gouv.fr | język = fr | data dostępu = 2020-04-12}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Okręg Saint-Brieuc}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Côtes-d’Armor]]

title: Plouguenast

Państwo: Francja

Region: Bretania

Departament: Côtes-d’Armor

Okręg: Saint-Brieuc

• gęstość: 51 os./km²


text:
# Krążowniki ciężkie typu Furutaka
Krążowniki ciężkie typu Furutaka (jap. 古鷹型巡洋艦 Furutaka-gata jun'yōkan) – typ dwóch japońskich ciężkich krążowników, które służyły podczas II wojny światowej, obydwa zostały zatopione w 1942 roku.

## Opis
Krążowniki typu Furutaka były pierwszymi ciężkimi krążownikami wykorzystywanymi przez Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną. Były one bardzo podobne do późniejszych krążowników typu Aoba.

## Okręty
| Nazwa             | Położenie stępki  | Wodowanie        | Wejście do służby | Los                            |
| ----------------- | ----------------- | ---------------- | ----------------- | ------------------------------ |
| "Furutaka" (古鷹) | 5 grudnia 1922    | 25 lutego 1925   | 31 marca 1926     | zatopiony 12 października 1942 |
| "Kako" (加古)     | 17 listopada 1922 | 29 kwietnia 1925 | 20 lipca 1926     | zatopiony 10 sierpnia 1942     |

title: Krążowniki ciężkie typu Furutaka

wikitext:
{{Typ okrętu infobox
 |nazwa typu             = Krążowniki ciężkie typu Furutaka
 |grafika                = Japanese cruiser Furutaka.jpg
 |opis grafiki           = "Furutaka" w 1926 roku
 |alt grafiki            =
 |producent              = {{Państwo|JPN}}
 |użytkownicy            = {{bandera|JPN|wojenna-1869}}
 |stocznia               = [[Nagasaki]] i [[Kobe]]
 |wprowadzenie do służby = marzec 1926 roku
 |koniec służby          =
 |zbudowane okręty       = 2
 |planowane okręty       =
 |okręty w służbie       =
 |źródło danych          =
 |wyporność              = standardowa: 7100 t
pełna: 9540 t<ref>Wszystkie dane taktyczno-techniczne według: {{cytuj książkę | autor = M J Whitley| tytuł = Cruisers of World War Two: An International Encyclopedia| wydawca = Arms and Armour Press| miejsce = London| rok = 1995| strony = 167| isbn = 1-85409-225-1}}</ref>
 |długość                = 185 m
 |szerokość              = 16 m
 |zanurzenie             = 4,6 m
 |napęd                  = 4 turbiny parowe o mocy 102 000 KM napędzające 4 śruby
 |prędkość               = 33 węzły
 |zasięg                 = 6000 mil morskich przy prędkości 14 węzłów
 |załoga                 = 625 oficerów i marynarzy
 |uzbrojenie             = 6 dział 203 mm
4 działa 120 mm
8 dział 25 mm
8 wyrzutni torpedowych kaliber 610 mm
 |opancerzenie           =
 |wyposażenie lotnicze   = 2 [[wodnosamolot]]y, 1 katapulta
 |commons                = Category:Furutaka class cruiser
}}
{{nihongo|'''Krążowniki ciężkie typu Furutaka'''|古鷹型巡洋艦|Furutaka-gata jun'yōkan}} – typ dwóch japońskich [[Krążownik ciężki|ciężkich krążowników]], które służyły podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]], obydwa zostały zatopione w 1942 roku.

== Opis ==
Krążowniki typu ''Furutaka'' były pierwszymi ciężkimi krążownikami wykorzystywanymi przez [[Dai-Nippon Teikoku Kaigun|Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną]]. Były one bardzo podobne do późniejszych krążowników typu ''[[Krążowniki ciężkie typu Aoba|Aoba]]''.

== Okręty ==
{| class="wikitable"
! Nazwa
! Położenie stępki
! Wodowanie
! Wejście do służby
! Los
|---
||"[[Furutaka]]" (古鷹)
|5 grudnia 1922
|25 lutego 1925
|31 marca 1926
|zatopiony 12 października 1942
|---
||"[[Kako (1925)|Kako]]" (加古)
|17 listopada 1922
|29 kwietnia 1925
|20 lipca 1926
|zatopiony 10 sierpnia 1942
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.combinedfleet.com/furuta_c.htm CombinedFleet.com]

{{Krążowniki typu Furutaka}}
{{Typy japońskich okrętów wojennych z okresu II wojny światowej}}

{{SORTUJ:*}}
[[Kategoria:Krążowniki ciężkie typu Furutaka]]

title: Krążowniki ciężkie typu Furutaka

Kraj budowy: Japonia

Użytkownicy: Dai-Nippon Teikoku Kaigun

Stocznia: Nagasaki i Kobe

Wejście do służby: marzec 1926 roku

Wyporność: standardowa: 7100 t · pełna: 9540 t

Prędkość: 33 węzły

Załoga: 625 oficerów i marynarzy

Uzbrojenie: 6 dział 203 mm · 4 działa 120 mm · 8 dział 25 mm · 8 wyrzutni torpedowych kaliber 610 mm

Wyposażenie lotnicze: 2 wodnosamoloty, 1 katapulta


text:
# Stefan Amsterdamski
Stefan Amsterdamski (ur. 15 stycznia 1929 w Warszawie, zm. 19 lipca 2005 tamże) – polski filozof, z wykształcenia chemik, specjalizował się w metodologii filozofii i historii nauki, a także socjologii wiedzy. Tłumacz dzieł filozoficznych.

## Życiorys
W 1959 otrzymał stopień doktora na Uniwersytecie Warszawskim, a w 1963 doktora habilitowanego. W trakcie pracy zawodowej, naukowej i dydaktycznej był w latach 1954–1968 kolejno asystentem, adiunktem i docentem na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego, potem przez dwa lata piastował stanowisko dziekana tego wydziału. W 1968 usunięty z uczelni w związku z antysemicką kampanią, będącą następstwem wydarzeń marcowych. Pracował później – od 1970 – jako docent w Instytucie Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk.
W 1989 nadano mu tytuł profesora. Na stanowisku profesora pracował od 1991 w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN.
Był znanym członkiem wielu towarzystw, m.in. Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Polskiego PEN Clubu, Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego, Collegium Invisibile. Ponadto szeroko zajmował się działalnością społeczną i popularyzatorską oraz opozycyjną, był m.in. członkiem założycielem, wykładowcą i członkiem rady programowej Towarzystwa Kursów Naukowych (1978–1981), a pomiędzy 1983 i 1987 działał w podziemnym Społecznym Komitecie Nauki „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 był internowany.
Od 1947 do 1948 należał do Polskiej Partii Robotniczej, a od 1948 do 1968 do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W grudniu 1975 roku był sygnatariuszem protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (List 59). 20 sierpnia 1980 roku podpisał apel 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami. Od 1980 był członkiem NSZZ „Solidarność”. Brał udział w obradach Okrągłego Stołu w ramach podzespołu ds. nauki, oświaty i postępu technicznego. W gabinecie Tadeusza Mazowieckiego zajmował stanowisko podsekretarza stanu w Urzędzie Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń (1989–1991); 12 stycznia–22 marca 1991 tymczasowy kierownik UPNTiW, znajdującego się w likwidacji w celu utworzenia KBN.
Pod koniec życia – od 1992 – współorganizował i był dyrektorem Szkoły Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, pracował także jako wykładowca Collegium Civitas. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Alei Zasłużonych (kwatera 29A-tuje-11).

## Koncepcja ideałów wiedzy – zarys stanowiska filozoficznego
Filozofię nauki Amsterdamskiego zaliczyć można do nurtu historycznej filozofii nauki. W jego twórczości filozoficznej dwóch filozofów odegrało szczególną rolę: Karl Popper i Thomas Kuhn.
Stefan Amsterdamski poszukując charakterystycznych momentów postępowania uczonych wprowadził koncepcję ideałów nauki, jako kontrpropozycję dla ujęcia Kuhna. Pojęcie to oznaczać ma zespół uznawanych w danym czasie poglądów na cele działalności uczonych, poglądów wyznaczających zarazem jej metodę i etos. Ideał nauki ... stanowić ma consensus, w którego ramach uprawiana jest nauka jako pewien rodzaj wiedzy, a nie zespół poglądów podzielanych w jakiejś jednej, konkretnej specjalności.
Zdaniem Amsterdamskiego praktyka badawcza prowadzona na gruncie paradygmatów nie może być uznana za naukową, niezbędne do tego są zakresowo szersze, znajdujące się na innym poziomie ideały wiedzy, które spełniają rolę ostatecznej instancji orzekającej o naukowości określonego postępowania wzorce racjonalnego postępowania badawczego, rekonstruowane przez rozmaite metodologie, narzucane są przez akceptowane ideały wiedzy naukowej.
To właśnie one ingerować mają w funkcjonowanie paradygmatu i decydować o jego ostatecznej postaci.
Formułowanie norm jakiegokolwiek postępowania sensowne i możliwe jest bowiem wówczas tylko, gdy uznane już zostały cele, których realizacji zalecenia te mają służyć. Tak więc każda metodologia explicite lub implicite zakłada jakiś ideał nauki, którego realizacji ma sprzyjać
Refleksję nad nauką ujął w dwóch perspektywach:
1. analizy roli aktualnie obowiązującego ideału nauki w ogólnym kontekście kulturowym;
2. wyznaczania norm i poszukiwania środków do realizacji danego ideału nauki umożliwiających mu poprawne funkcjonowanie. Filozofia ma tu znaczenie pierwszorzędne, bowiem formułując określone ideały nauki, ma decydujący wpływ na jej charakter, a kategoria ideału wiedzy stanowi pomost łączący filozoficzny namysł z praktyką badawczą. Zatem poglądy filozoficzne wpływają na rozwój wiedzy naukowej nie bezpośrednio, lecz właśnie za pośrednictwem ideałów poznania, które one rodzą, legitymizują lub podważają; te zaś dopiero wyznaczają z kolei dopuszczalne na ich gruncie reguły metodologiczne.

Ideały wiedzy pełnią następujące funkcje. Wyznaczają granice działalności naukowej i problemy badawcze umożliwiając tym samym rozwiązywanie zagadek nurtujących uczonego. Ponadto określają etos naukowy (opierający się jego zdaniem na kilku podstawowych normach, takich jak: bezinteresowne poszukiwanie prawdy; podawanie wyników własnej działalności naukowej do publicznej wiadomości; uznanie, że wartość wyników nie zależy ani od miejsca, ani od czasu ich sformułowania, ani od ich autorstwa; podawanie wszystkich zastrzeżeń w publikacjach, celem najszybszej eliminacji błędów), organizują pracę uczonych, skupiają ich w ramy wspólnoty badawczej. I wreszcie są współwyznacznikiem reguł metodologicznych dla badań naukowych, niezbędnych dla formułowania praw, akceptacji (odrzucania) twierdzeń i zadowalającego wyjaśniania zjawisk. Uznawanie określonych reguł metodologicznych idzie w parze z akceptacją przez uczonych określonych przekonań ontologicznych i teoriopoznawczych, dotyczących budowy świata i sposobów jego poznawania.
Kulturowa (społeczna) akceptacja określonego ideału wiedzy polega na jego instytucjonalizacji, i profesjonalizacji. Instytucjonalizacja polega na wpleceniu go w ramy określonego systemu społecznego, drogą uznania tej działalności za doniosłą dla danego społeczeństwa i, z drugiej strony, wytworzenia odpowiednich norm czuwających nad urzeczywistnianiem celów stawianych przed działalnością naukową. Nadaje, więc instytucjonalizacja działalności naukowej określony status społeczny, bez którego pozostawałaby ona w wymiarze społecznym niezauważana i nieistotna. Profesjonalizacja ideału umożliwia utrzymanie ciągłości badań w ramach określonej dziedziny wiedzy. Stanowią ją te wszystkie procesy, w wyniku których prowadzone badania przestają być prywatną sprawą jednostki, stając się dość ściśle skodyfikowanym obowiązkiem zawodowym.
Amsterdamski zauważył, że poszukiwanie początku nauki, w oparciu o materiał historyczny, w oderwaniu od jakiegokolwiek ideału wiedzy nie jest możliwe: Kto, na przykład traktuje naukę jako bezinteresowne dążenie do prawdy ważnej zawsze i wszędzie, widzieć będzie jej źródła przede wszystkim w kosmologicznych i filozoficznych dociekaniach Greków ... Kto z kolei sądzi, że istotą wiedzy naukowej jest ścisły, matematyczny charakter, że tyle jest prawdy w wiedzy, ile w niej matematyki, podkreślać będzie rolę matematycznych osiągnięć Babilończyków.
Ideał nauki wyłaniający się z, początkowo słabo sprecyzowanej, działalności do powszechnej akceptacji potrzebuje dwóch czynników. Po pierwsze, konwencjonalnego uznania za powszechnie ważny i uniwersalny, po drugie, zgodności z pewnymi, skądinąd już zaakceptowanymi wartościami, obowiązującymi w danej grupie ludzi. Mówiąc krótko, zdaniem Amsterdamskiego, o początkach nauki mówić można wyłącznie z perspektywy tego ideału wiedzy, w ramach którego się funkcjonuje. Protoplastów szuka się tylko tam, gdzie sformułowane są podobne do naszego ideały wiedzy.
Upadek ideału, zdaniem Amsterdamskiego, następuje wtedy, gdy mamy do czynienia z kryzysem wiedzy, polegającym na tym, że ideał wiedzy przestaje być zgodny z określonym dla niego etosem naukowym – praca w jego ramach nie odpowiada lub wykracza poza funkcje początkowo dla niego wyznaczone. Proces upadku zapoczątkowany jest tym, że uczeni odchodzić zaczynają od powszechnie przyjętych zasad wyznaczanych przez dany ideał i zaczynają uznawać inne. Twierdzi on, że każda sytuacja kryzysowa jest specyficzna dla określonego ideału, nie ma zatem ścisłego procesu upadku ideału, dającego się odnieść do każdego przypadku.
Podsumowując, Amsterdamski zmierzał do szerszego niż Kuhn ujęcia rozwoju wiedzy naukowej, podjął też próbę uwypuklenia roli filozofii w tworzeniu wiedzy naukowej. Jego koncepcja ideałów wiedzy klasyfikuje się w metodologii normatywnej, z drugiej zaś strony wyraźnie odrzuca on ponadhistoryczność jakichkolwiek metodologicznych nakazów: nauką jest to tylko, co w danym momencie określane jest jako naukowe, czyli akceptowane przez grupę uważaną za naukową.

## Wybrane publikacje
- 1965: Filozoficzne interpretacje pojęcia prawdopodobieństwa
- 1974: Między doświadczeniem a metafizyką
- 1983: Między historią a metodą
- 1983: Nauka a porządek świata

title: Stefan Amsterdamski

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Stefan Amsterdamski
 |grafika                   = Nagrobek stefan amsterdamski.JPG
 |opis grafiki              = Grób Stefana Amsterdamskiego na [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach|Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie]], 23 lipca 2008
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[15 stycznia]] [[1929]]
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              = [[19 lipca]] [[2005]]
 |miejsce śmierci           = [[Warszawa]]
 |zawód                     = filozof
 |tytuł naukowy             = profesor
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Warszawski]]
 |uczelnia                  = [[Uniwersytet Łódzki]]
 |wydział                   = filozoficzno-historyczny
 |stanowisko                = asystent, adiunkt, docent, dziekan
 |partia                    = [[Polska Partia Robotnicza|PPR]], [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Stefan Amsterdamski
 |wikicytaty                = Stefan Amsterdamski
}}
'''Stefan Amsterdamski''' (ur. [[15 stycznia]] [[1929]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[19 lipca]] [[2005]] tamże<ref name="epwn">{{Encyklopedia PWN | id = 3868909 | tytuł = Amsterdamski Stefan | data dostępu = 2022-12-03 }}</ref>) – [[Polacy|polski]] filozof, z wykształcenia chemik, specjalizował się w [[metodologia|metodologii]] [[filozofia|filozofii]] i historii [[nauka|nauki]], a także [[Socjologia wiedzy|socjologii wiedzy]]. Tłumacz dzieł filozoficznych.

== Życiorys ==
W 1959 otrzymał stopień [[doktor (stopień naukowy)|doktora]] na [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytecie Warszawskim]], a w 1963 [[Habilitacja|doktora habilitowanego]]. W trakcie pracy zawodowej, naukowej i dydaktycznej był w latach 1954–1968 kolejno [[Asystent (stanowisko na uczelni)|asystentem]], [[adiunkt]]em i [[Habilitacja|docentem]] na Wydziale Filozoficzno-Historycznym [[Uniwersytet Łódzki|Uniwersytetu Łódzkiego]], potem przez dwa lata piastował stanowisko [[Dziekan (szkolnictwo wyższe)|dziekana]] tego wydziału. W 1968 usunięty z uczelni w związku z [[Antysemityzm|antysemicką]] kampanią, będącą następstwem [[Marzec 1968|wydarzeń marcowych]]. Pracował później – od 1970 – jako docent w Instytucie Historii Nauki [[Polska Akademia Nauk|Polskiej Akademii Nauk]].

W 1989 nadano mu tytuł [[profesor]]a. Na stanowisku profesora pracował od 1991 w Instytucie Filozofii i Socjologii [[Polska Akademia Nauk|PAN]].

Był znanym członkiem wielu towarzystw, m.in. Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Polskiego [[PEN International|PEN Clubu]], Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego, [[Collegium Invisibile]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://archive.is/XHZ3b|tytuł=Lista tutorów Collegium Invisibile|opublikowany=ci.edu.pl|data=2 kwietnia 2011}}</ref>. Ponadto szeroko zajmował się działalnością społeczną i popularyzatorską oraz opozycyjną, był m.in. członkiem założycielem, wykładowcą i członkiem rady programowej [[Towarzystwo Kursów Naukowych (1978–1981)|Towarzystwa Kursów Naukowych]] (1978–1981), a pomiędzy 1983 i 1987 działał w podziemnym Społecznym Komitecie Nauki „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 był internowany.

Od 1947 do 1948 należał do [[Polska Partia Robotnicza|Polskiej Partii Robotniczej]], a od 1948 do 1968 do [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej]]. W grudniu 1975 roku był sygnatariuszem [[List 59|protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (List 59)]]<ref>[[Kultura (miesięcznik)|Kultura]], 1976/01/340 – 02/341, Paryż 1976, s. 236.</ref>. [[20 sierpnia]] [[1980]] roku podpisał [[apel 64]] uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami<ref>Apel (dokument [[Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”|KSS KOR]], Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s])</ref>. Od 1980 był członkiem [[Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”|NSZZ „Solidarność”]]. Brał udział w obradach [[Okrągły Stół (Polska)|Okrągłego Stołu]] w ramach podzespołu ds. nauki, oświaty i postępu technicznego. W gabinecie Tadeusza Mazowieckiego zajmował stanowisko podsekretarza stanu w Urzędzie Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń (1989–1991); 12 stycznia–22 marca 1991 tymczasowy kierownik UPNTiW, znajdującego się w likwidacji w celu utworzenia [[Komitet Badań Naukowych|KBN]].

Pod koniec życia – od 1992 – współorganizował i był dyrektorem [[Szkoła Nauk Społecznych|Szkoły Nauk Społecznych]] przy [[Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk|Instytucie Filozofii i Socjologii PAN]], pracował także jako wykładowca [[Collegium Civitas w Warszawie|Collegium Civitas]]. Pochowany na [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach|Cmentarzu Wojskowym na Powązkach]] w Alei Zasłużonych (kwatera 29A-tuje-11)<ref>[http://www.cmentarzekomunalne.com.pl/mapa/mapa.php?cment=PWZKI&rzad=TUJE&kwatera=A%2029&grob=11&dane=+imie=+nazwisko=Amsterdamski+check_nazwisko=on+check_ur=+rok=1800+miesiac=1+dzien=1+rok2=2019+miesiac2=11+dzien2=2+check_zg=+rok_zg1=1800+miesiac_zg1=1+dzien_zg1=1+rok_zg2=2019+miesiac_zg2=11+dzien_zg2=2+cmentarz=powazkowski#kotwica Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->].</ref>.

== Koncepcja ideałów wiedzy – zarys stanowiska filozoficznego ==
Filozofię nauki Amsterdamskiego zaliczyć można do nurtu historycznej [[filozofia nauki|filozofii nauki]]. W jego twórczości filozoficznej dwóch filozofów odegrało szczególną rolę: [[Karl Popper]] i [[Thomas Kuhn]].

Stefan Amsterdamski poszukując charakterystycznych momentów postępowania uczonych wprowadził koncepcję ideałów nauki, jako kontrpropozycję dla ujęcia Kuhna. Pojęcie to oznaczać ma ''zespół uznawanych w danym czasie poglądów na cele działalności uczonych, poglądów wyznaczających zarazem jej metodę i etos. Ideał nauki ... stanowić ma consensus, w którego ramach uprawiana jest nauka jako pewien rodzaj wiedzy, a nie zespół poglądów podzielanych w jakiejś jednej, konkretnej specjalności''.

Zdaniem Amsterdamskiego praktyka badawcza prowadzona na gruncie [[paradygmat]]ów nie może być uznana za naukową, niezbędne do tego są zakresowo szersze, znajdujące się na innym poziomie ideały wiedzy, które spełniają rolę ostatecznej instancji orzekającej o naukowości określonego postępowania ''wzorce racjonalnego postępowania badawczego, rekonstruowane przez rozmaite metodologie, narzucane są przez akceptowane ideały wiedzy naukowej''.
To właśnie one ingerować mają w funkcjonowanie paradygmatu i decydować o jego ostatecznej postaci.
Formułowanie norm jakiegokolwiek postępowania sensowne i możliwe jest bowiem wówczas tylko, gdy uznane już zostały cele, których realizacji zalecenia te mają służyć. Tak więc każda metodologia explicite lub implicite zakłada jakiś ideał nauki, którego realizacji ma sprzyjać

Refleksję nad nauką ujął w dwóch perspektywach:
# analizy roli aktualnie obowiązującego ideału nauki w ogólnym kontekście kulturowym;
# wyznaczania norm i poszukiwania środków do realizacji danego ideału nauki umożliwiających mu poprawne funkcjonowanie. Filozofia ma tu znaczenie pierwszorzędne, bowiem formułując określone ideały nauki, ma decydujący wpływ na jej charakter, a kategoria ideału wiedzy stanowi pomost łączący filozoficzny namysł z praktyką badawczą. Zatem ''poglądy filozoficzne wpływają na rozwój wiedzy naukowej nie bezpośrednio, lecz właśnie za pośrednictwem ideałów poznania, które one rodzą, legitymizują lub podważają; te zaś dopiero wyznaczają z kolei dopuszczalne na ich gruncie reguły metodologiczne''.

Ideały wiedzy pełnią następujące funkcje. Wyznaczają granice działalności naukowej i problemy badawcze umożliwiając tym samym rozwiązywanie zagadek nurtujących uczonego. Ponadto określają etos naukowy (opierający się jego zdaniem na kilku podstawowych normach, takich jak: bezinteresowne poszukiwanie prawdy; podawanie wyników własnej działalności naukowej do publicznej wiadomości; uznanie, że wartość wyników nie zależy ani od miejsca, ani od czasu ich sformułowania, ani od ich autorstwa; podawanie wszystkich zastrzeżeń w publikacjach, celem najszybszej eliminacji błędów), organizują pracę uczonych, skupiają ich w ramy wspólnoty badawczej. I wreszcie są współwyznacznikiem reguł metodologicznych dla badań naukowych, niezbędnych dla formułowania praw, akceptacji (odrzucania) twierdzeń i zadowalającego wyjaśniania zjawisk. Uznawanie określonych reguł metodologicznych idzie w parze z akceptacją przez uczonych określonych przekonań ontologicznych i teoriopoznawczych, dotyczących budowy świata i sposobów jego poznawania.

Kulturowa (społeczna) akceptacja określonego ideału wiedzy polega na jego instytucjonalizacji, i profesjonalizacji. Instytucjonalizacja polega na wpleceniu go w ramy określonego systemu społecznego, drogą uznania tej działalności za doniosłą dla danego społeczeństwa i, z drugiej strony, wytworzenia odpowiednich norm czuwających nad urzeczywistnianiem celów stawianych przed działalnością naukową. Nadaje, więc instytucjonalizacja działalności naukowej określony status społeczny, bez którego pozostawałaby ona w wymiarze społecznym niezauważana i nieistotna. Profesjonalizacja ideału umożliwia utrzymanie ciągłości badań w ramach określonej dziedziny wiedzy. Stanowią ją te wszystkie procesy, w wyniku których prowadzone badania przestają być prywatną sprawą jednostki, stając się dość ściśle skodyfikowanym obowiązkiem zawodowym.

Amsterdamski zauważył, że poszukiwanie początku nauki, w oparciu o materiał historyczny, w oderwaniu od jakiegokolwiek ideału wiedzy nie jest możliwe: ''Kto, na przykład traktuje naukę jako bezinteresowne dążenie do prawdy ważnej zawsze i wszędzie, widzieć będzie jej źródła przede wszystkim w kosmologicznych i filozoficznych dociekaniach Greków ... Kto z kolei sądzi, że istotą wiedzy naukowej jest ścisły, matematyczny charakter, że tyle jest prawdy w wiedzy, ile w niej matematyki, podkreślać będzie rolę matematycznych osiągnięć Babilończyków''.

Ideał nauki wyłaniający się z, początkowo słabo sprecyzowanej, działalności do powszechnej akceptacji potrzebuje dwóch czynników. Po pierwsze, konwencjonalnego uznania za powszechnie ważny i uniwersalny, po drugie, zgodności z pewnymi, skądinąd już zaakceptowanymi wartościami, obowiązującymi w danej grupie ludzi. Mówiąc krótko, zdaniem Amsterdamskiego, o początkach nauki mówić można wyłącznie z perspektywy tego ideału wiedzy, w ramach którego się funkcjonuje. Protoplastów szuka się tylko tam, gdzie sformułowane są podobne do naszego ideały wiedzy.

Upadek ideału, zdaniem Amsterdamskiego, następuje wtedy, gdy mamy do czynienia z kryzysem wiedzy, polegającym na tym, że ideał wiedzy przestaje być zgodny z określonym dla niego etosem naukowym – praca w jego ramach nie odpowiada lub wykracza poza funkcje początkowo dla niego wyznaczone. Proces upadku zapoczątkowany jest tym, że uczeni odchodzić zaczynają od powszechnie przyjętych zasad wyznaczanych przez dany ideał i zaczynają uznawać inne. Twierdzi on, że każda sytuacja kryzysowa jest specyficzna dla określonego ideału, nie ma zatem ścisłego procesu upadku ideału, dającego się odnieść do każdego przypadku.

Podsumowując, Amsterdamski zmierzał do szerszego niż Kuhn ujęcia rozwoju wiedzy naukowej, podjął też próbę uwypuklenia roli filozofii w tworzeniu wiedzy naukowej. Jego koncepcja ideałów wiedzy klasyfikuje się w metodologii normatywnej, z drugiej zaś strony wyraźnie odrzuca on ponadhistoryczność jakichkolwiek metodologicznych nakazów: nauką jest to tylko, co w danym momencie określane jest jako naukowe, czyli akceptowane przez grupę uważaną za naukową.

== Wybrane publikacje ==
* 1965: ''Filozoficzne interpretacje pojęcia prawdopodobieństwa''
* 1974: ''Między doświadczeniem a metafizyką''
* 1983: ''Między historią a metodą''
* 1983: ''Nauka a porządek świata''

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.encysol.pl/wiki/Stefan_Amsterdamski | tytuł = Nota biograficzna w ''Encyklopedii Solidarności'' | opublikowany = encysol.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20180306210114/http://www.encysol.pl/wiki/Stefan_Amsterdamski | zarchiwizowano = 2018-03-06}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Amsterdamski, Stefan}}
[[Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku]]
[[Kategoria:Polscy filozofowie nauki]]
[[Kategoria:Tłumacze na język polski]]
[[Kategoria:Wykładowcy Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego]]
[[Kategoria:Pracownicy Instytutu Historii Nauki PAN]]
[[Kategoria:Politycy PPR]]
[[Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej]]
[[Kategoria:Sygnatariusze Listu 59]]
[[Kategoria:Sygnatariusze Apelu 64]]
[[Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982]]
[[Kategoria:Uczestnicy Okrągłego Stołu (strona solidarnościowa)]]
[[Kategoria:Członkowie Collegium Invisibile]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]]
[[Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1929]]
[[Kategoria:Zmarli w 2005]]

title: Stefan Amsterdamski

Data i miejsce urodzenia: 15 stycznia 1929 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 19 lipca 2005 · Warszawa

Zawód, zajęcie: filozof

Tytuł naukowy: profesor

Alma Mater: Uniwersytet Warszawski

Uczelnia: Uniwersytet Łódzki

Wydział: filozoficzno-historyczny

Stanowisko: asystent, adiunkt, docent, dziekan

Partia: PPR, PZPR


text:
# Lemat Königa
Lemat Königa to lemat mówiący o tym, że jeśli drzewo jest nieskończone,
a każdy węzeł ma skończoną liczbę dzieci, to musi w tym drzewie istnieć nieskończona ścieżka prosta.

## Dowód
Pod korzeniem znajduje się nieskończona liczba podwęzłów. Wybierzmy to z dzieci, pod którym również znajduje się nieskończona liczba podwęzłów. Ponieważ liczba wszystkich podwęzłów korzenia – czyli liczba wszystkich węzłów-dzieci (która jest skończona) plus suma liczb wszystkich ich podwęzłów jest nieskończona, musi zawsze być choć jeden taki węzeł. Powtórzmy operację dla każdego kolejnego wybranego węzła. Procedura ta nigdy się nie skończy, bo przeczyłoby to założeniu, że pod danym węzłem jest nieskończona liczba podwęzłów. Znaleźliśmy w ten sposób nieskończoną gałąź.

title: Lemat Königa

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2023-08}}

'''Lemat Königa''' to [[lemat]] mówiący o tym, że jeśli [[drzewo (matematyka)|drzewo]] jest nieskończone,
a każdy węzeł ma skończoną liczbę dzieci, to musi w tym drzewie istnieć nieskończona [[ścieżka (teoria grafów)|ścieżka prosta]].

== Dowód ==

Pod korzeniem znajduje się nieskończona liczba podwęzłów. Wybierzmy to z dzieci, pod którym również znajduje się nieskończona liczba podwęzłów. Ponieważ liczba wszystkich podwęzłów korzenia – czyli liczba wszystkich węzłów-dzieci (która jest skończona) plus suma liczb wszystkich ich podwęzłów jest nieskończona, musi zawsze być choć jeden taki węzeł. Powtórzmy operację dla każdego kolejnego wybranego węzła. Procedura ta nigdy się nie skończy, bo przeczyłoby to założeniu, że pod danym węzłem jest nieskończona liczba podwęzłów. Znaleźliśmy w ten sposób nieskończoną gałąź.

[[Kategoria:Twierdzenia teorii grafów|Königa, Lemat]]
[[Kategoria:Lematy|Königa]]


text:
# Jaworzyna (861 m)
Jaworzyna (861 m) – szczyt w Beskidzie Małym. Znajduje się w grzbiecie oddzielającym dolinę Kocierzanki od doliny Isepnicy, pomiędzy Kościelcem a Przełęczą Cisową. Jest całkowicie porośnięty lasem. Dawniej w okolicach szczytu były wielkie hale o nazwie Wielkie Pole, obecnie jednak zarosły już lasem. Na jednym z buków na szczycie Jaworzyny znajduje się trójkątna kapliczka św. Rodziny i św. Michała. Przez szczyt Jaworzyny prowadzi szlak turystyczny.
Szczyt Jaworzyny stanowi najwyższy punkt miasta Żywiec. Na szczycie tym graniczą z sobą Oczków (dzielnica Żywca), Tresna i Międzybrodzie Żywieckie (wszystkie w województwie śląskim, w powiecie żywieckim)
Szlaki turystyczne
 Tresna – Kościelec – Jaworzyna – Przełęcz Cisowa – Maleckie – Szeroka Przełęcz (Przysłop Cisowy). Czas przejścia: 3 h, ↓ 2:10 h

title: Jaworzyna (861 m)

wikitext:
{{Góra infobox
 |nazwa            = Jaworzyna
 |nazwa oryginalna =
 |grafika          = Jezioro Zywieckie Jaworzyna.jpg
 |opis grafiki     = Jaworzyna ponad taflą Jeziora Żywieckiego (2010)
 |państwo          = PL-SL
 |położenie        =
 |pasmo            = [[Beskid Mały]], [[Karpaty]]
 |wysokość         = 861
 |kod mapy         = powiat żywiecki
 |wybitność        =
 |współrzędne      = 49°45′33.4″N 19°14′37.4″E
 |commons          = category:Jaworzyna (861 m)
}}
'''Jaworzyna''' (861 m) – szczyt w [[Beskid Mały|Beskidzie Małym]]. Znajduje się w grzbiecie oddzielającym dolinę [[Kocierzanka|Kocierzanki]] od doliny [[Isepnica|Isepnicy]], pomiędzy [[Kościelec (Beskid Mały)|Kościelcem]] a [[Przełęcz Cisowa (Beskid Mały)|Przełęczą Cisową]]. Jest całkowicie porośnięty lasem<ref name="comp" />. Dawniej w okolicach szczytu były wielkie hale o nazwie Wielkie Pole, obecnie jednak zarosły już lasem. Na jednym z buków na szczycie Jaworzyny znajduje się trójkątna kapliczka św. Rodziny i św. Michała. Przez szczyt Jaworzyny prowadzi szlak turystyczny<ref name="bm" />.

Szczyt Jaworzyny stanowi najwyższy punkt miasta [[Żywiec]]<ref name="szl" />. Na szczycie tym graniczą z sobą [[Oczków]] (dzielnica Żywca), [[Tresna]] i [[Międzybrodzie Żywieckie]] (wszystkie w województwie śląskim, w powiecie żywieckim)<ref name="geo" />

; Szlaki turystyczne:
: {{szlak|niebieski}} [[Tresna]] – Kościelec – Jaworzyna – Przełęcz Cisowa – [[Maleckie]] – [[Szeroka Przełęcz (Beskid Mały)|Szeroka Przełęcz]] (Przysłop Cisowy). Czas przejścia: 3 h, ↓ 2:10 h

== Przypisy ==
<references>
<ref name="bm">{{Cytuj |autor = Radosław Truś |tytuł = Beskid Mały. Przewodnik |miejsce = Pruszków |wydawca = [[Rewasz (wydawnictwo)|Oficyna Wydawnicza „Rewasz”]] |data = 2008 |isbn = 978-83-62460-50-2 |s = 135–137}}</ref>
<ref name="comp">{{Cytuj |tytuł = Beskid Mały. Mapa 1:50 000 |miejsce = Kraków |wydawca = Compass |data = 2014 |isbn = 978-83-7605-329-5 |s = 2}}</ref>
<ref name="geo">{{cytuj |url = https://mapy.geoportal.gov.pl/imap/Imgp_2.html?locale=pl&gui=new&sessionID=7533645 |tytuł = Geoportal. Mapa lotnicza |data dostępu = 2024-02-15}}</ref>
<ref name="szl">{{Cytuj |tytuł = Nowy szlak spacerowy na najwyższy szczyt miasta Żywca – Jaworzynę |data dostępu = 2022-06-14 |opublikowany = zywiec.pl |url = https://zywiec.pl/item/4891-nowy-szlak-spacerowy-na-najwyzszy-szczyt-miasta-zywca-jaworzyne |język = pl}}</ref>
</references>

{{Duża grafika|Beskid Andrychowski panorama BŻ7.jpg|1000px|Widok od południowej strony na [[Beskid Andrychowski]]. Jaworzyna po lewej stronie doliny Kocierzanki}}

{{Szczyty Beskidu Małego}}

[[Kategoria:Geografia Żywca]]
[[Kategoria:Międzybrodzie Żywieckie]]
[[Kategoria:Szczyty Beskidu Małego]]
[[Kategoria:Tresna]]

title: Jaworzyna

Państwo: Polska

Województwo: śląskie

Pasmo: Beskid Mały, Karpaty


text:
# Muzyk
Muzyk – osoba zajmująca się wykonywaniem lub tworzeniem muzyki.
Wykonawca muzyczny posiada jedną lub wiele specjalności, takich jak instrumentalista, wokalista czy dyrygent. Tworzeniem muzyki zajmuje się kompozytor, aranżer, producent muzyczny, Muzyk do swej pracy wykorzystuje m.in. instrumenty muzyczne, głos ludzki, głosy zwierząt, inne efekty akustyczne (np. uderzanie młotem w kowadło) czy też technologie komputerowe.
Określenie „muzyk” nie odnosi się do rodzaju wykształcenia kierunkowego. Dotyczy muzyków posiadających dyplom szkoły muzycznej, wyższej uczelni muzycznej, kursów zawodowych oraz muzyków samouków. Muzycy, którzy osiągneli umiejętności muzyczne metodą samokształcenia lub kształcenia nieformalnego nazywani są muzykantami.

## Kształcenie muzyków w Polsce

### I stopień kształcenia
W Polsce instytucjonalne kształcenie muzyków przebiega stopniowo. Pierwszym – niezwiązanym jeszcze ściśle z pojęciem muzykowania jako zawodu jest kształcenie w szkołach muzycznych I stopnia (których szczególnym rodzajem są ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia). Oprócz nauczania podstawowych umiejętności w muzyce celem szkoły jest przygotowanie do dalszego kształcenia w szkołach II stopnia.

### II stopień kształcenia
Drugim etapem kształcenia – ściśle już związanym z pojęciem zawodu muzyka jest kształcenie w szkołach muzycznych II stopnia (i odpowiednio w ogólnokształcących szkołach II stopnia). Szkoły te są de facto szkołami zawodowymi – po ich ukończeniu otrzymuje się bowiem dyplom zawodowy w zawodzie muzyk o specjalnościach: instrumentalista, wokalista, a także nauczyciel rytmiki oraz innych, w zależności od specjalności nauczanych w danej szkole. W odróżnieniu od innych szkół zawodowych egzamin zdaje się przed Państwową Komisją Egzaminacyjną złożoną z nauczycieli powołanych przez dyrektora placówki.
Dyplom szkoły muzycznej II stopnia był do końca lat 90. warunkiem niezbędnym do podjęcia studiów na uczelniach muzycznych.

### Kształcenie artystów muzyków w Polsce
Ostatnim – i najbardziej profesjonalnym – etapem kształcenia, zwieńczonym uzyskaniem tytułu artysty muzyka, są studia muzyczne na jednej z uczelni muzycznych w Polsce.
Studia muzyczne – w świetle obowiązującego w całym szkolnictwie wyższym w Polsce prawa – dzielą się na etapy:
- studia I stopnia – dawniej: studia licencjackie – zakończone uzyskaniem wykształcenia wyższego zawodowego i tytułu zawodowego licencjata,
- studia II stopnia – dawniej: studia uzupełniające magisterskie – zakończone uzyskaniem wykształcenia wyższego magisterskiego i tytułu zawodowego magistra oraz prawo do posługiwania się tytułem artysta muzyk[1],
- studia III stopnia – inaczej – studia doktoranckie – zakończone uzyskaniem stopnia naukowego doktora sztuki (do 2003 roku: kwalifikacji I stopnia).

## Artysta muzyk jako zawód

### Zadania
Według Przewodnika po zawodach przygotowanego przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej praca artysty muzyka polega głównie na wykonywaniu publicznym utworów muzycznych, także poprzez nagrywanie ich za pośrednictwem przemysłu fonograficznego. Przewodnik wyróżnia specjalności: instrumentalistów, wokalistów oraz chórmistrzów. Osobną kategorią jest muzyk-instruktor będący nauczycielem i prowadzący zajęcia z gry na danym instrumencie.

### Zagrożenia i wymagania zdrowotne
Z wykonywaniem zawodu wiążą się zagrożenia związane z nadmiernym obciążaniem wybranych układów i organów organizmu: np. przewlekłe choroby narządu głosu, choroby kręgosłupa (m.in. u skrzypków czy pianistów). U muzyków grających na instrumentach dętych częstą dolegliwością jest rozedma płuc. Czynnikiem uciążliwym w pracy jest – ze względu na jej charakter – hałas.
Praca artysty muzyka zalicza się do prac lekkich, wymagane są jednak – ogólna dobra sprawność fizyczna, dobry lub bardzo dobry słuch, dobra wydolność układu mięśniowego, oddechowego oraz narządu głosu. Do istotnych pożądanych cech psychologicznych zalicza się dobrą pamięć (konieczną do wykonywania utworów z pamięci), zdolność koncentracji w warunkach obciążenia emocjonalnego, odporność na stres, samokontrola, a także – w przypadku muzyków zespołowych – umiejętność komunikacji i pracy w grupie.

title: Muzyk

wikitext:
{{inne znaczenia|2=[[Muzyk (film)|''Muzyk'' – film z 1962 roku]]}}
[[Plik:Trzaska Mikołaj.JPG|thumb|190px|Muzyk]]
'''Muzyk''' – osoba zajmująca się wykonywaniem lub tworzeniem [[muzyka|muzyki]].

Wykonawca muzyczny posiada jedną lub wiele specjalności, takich jak [[Muzyka instrumentalna|instrumentalista]], [[śpiew|wokalista]] czy [[dyrygent]]. Tworzeniem muzyki zajmuje się [[kompozytor]], [[Aranżacja|aranżer]], [[producent muzyczny]], Muzyk do swej pracy wykorzystuje m.in. [[Instrument muzyczny|instrumenty muzyczne]], [[głos ludzki]], głosy zwierząt, inne efekty akustyczne (np. uderzanie młotem w kowadło) czy też technologie komputerowe.

Określenie „muzyk” nie odnosi się do rodzaju wykształcenia kierunkowego. Dotyczy muzyków posiadających dyplom [[Szkoła muzyczna|szkoły muzycznej]], [[Uczelnia muzyczna|wyższej uczelni muzycznej]], kursów zawodowych oraz muzyków samouków. Muzycy, którzy osiągneli umiejętności muzyczne metodą [[samokształcenie|samokształcenia]] lub kształcenia nieformalnego nazywani są [[muzykant]]ami.

== Kształcenie muzyków w Polsce ==
=== I stopień kształcenia ===
W Polsce instytucjonalne kształcenie muzyków przebiega stopniowo. Pierwszym – niezwiązanym jeszcze ściśle z pojęciem muzykowania jako [[zawód|zawodu]] jest kształcenie w [[Szkoła muzyczna#Szkoła muzyczna I stopnia|szkołach muzycznych I stopnia]] (których szczególnym rodzajem są [[Ogólnokształcąca szkoła muzyczna I stopnia|ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia]]). Oprócz nauczania podstawowych umiejętności w muzyce celem szkoły jest przygotowanie do dalszego kształcenia w szkołach II stopnia.

=== II stopień kształcenia ===
Drugim etapem kształcenia – ściśle już związanym z pojęciem zawodu muzyka jest kształcenie w [[Szkoła muzyczna#Szkoła muzyczna II stopnia|szkołach muzycznych II stopnia]] (i odpowiednio w [[Ogólnokształcąca szkoła muzyczna II stopnia|ogólnokształcących szkołach II stopnia]]). Szkoły te są de facto [[Zasadnicza szkoła zawodowa|szkołami zawodowymi]] – po ich ukończeniu otrzymuje się bowiem dyplom zawodowy w zawodzie '''muzyk''' o specjalnościach: instrumentalista, wokalista, a także nauczyciel rytmiki oraz innych, w zależności od specjalności nauczanych w danej szkole. W odróżnieniu od innych szkół zawodowych egzamin zdaje się przed Państwową Komisją Egzaminacyjną złożoną z nauczycieli powołanych przez dyrektora placówki.

Dyplom szkoły muzycznej II stopnia był do końca [[Lata 90. XX wieku|lat 90.]] warunkiem niezbędnym do podjęcia studiów na uczelniach muzycznych.

=== Kształcenie artystów muzyków w Polsce ===
Ostatnim – i najbardziej profesjonalnym – etapem kształcenia, zwieńczonym uzyskaniem tytułu artysty muzyka, są studia muzyczne na jednej z [[uczelnia muzyczna|uczelni muzycznych w Polsce]].

{{osobny artykuł|Uczelnie muzyczne w Polsce}}

Studia muzyczne – w świetle obowiązującego w całym szkolnictwie wyższym w Polsce prawa – dzielą się na etapy:
* [[Studia pierwszego stopnia|studia I stopnia]] – dawniej: ''studia licencjackie'' – zakończone uzyskaniem wykształcenia wyższego zawodowego i tytułu zawodowego [[licencjat]]a,
* [[Studia drugiego stopnia|studia II stopnia]] – dawniej: ''studia uzupełniające magisterskie'' – zakończone uzyskaniem [[wykształcenie wyższe|wykształcenia wyższego]] magisterskiego i tytułu zawodowego [[magister|magistra]] oraz prawo do posługiwania się tytułem '''artysta muzyk'''<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.zawod.swspiz.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=530&Itemid=66 |tytuł = „Artysta muzyk” na stronie Forum Doradztwa Zawodowego |data dostępu = 2012-06-29}}</ref>,
* [[Studia trzeciego stopnia|studia III stopnia]] – inaczej – ''studia doktoranckie'' – zakończone uzyskaniem [[Stopnie naukowe w Polsce|stopnia naukowego doktora sztuki]] (do 2003 roku: [[Uczelnie muzyczne w Polsce#Kariera akademicka|kwalifikacji I stopnia]]).

== Artysta muzyk jako zawód ==
=== Zadania ===
Według ''Przewodnika po zawodach'' przygotowanego przez [[Ministerstwo Gospodarki (Polska)|Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej]]<ref name="ppz">{{cytuj książkę |autor = Praca zbiorowa |tytuł = Przewodnik po zawodach |url = http://web.archive.org/web/20100307175544/http://www.psz.praca.gov.pl:80/_files_/publikacje/tom_i.pdf |wydawca = Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej |miejsce = Warszawa |data = 2003 |tom = I |data dostępu = 2012-06-29}}</ref> praca artysty muzyka polega głównie na wykonywaniu publicznym utworów muzycznych, także poprzez nagrywanie ich za pośrednictwem [[fonografia|przemysłu fonograficznego]]. Przewodnik wyróżnia specjalności: instrumentalistów, wokalistów oraz chórmistrzów. Osobną kategorią jest muzyk-instruktor będący nauczycielem i prowadzący zajęcia z gry na danym instrumencie.

=== Zagrożenia i wymagania zdrowotne ===
{{Dopracować|sekcja=1|źródła medyczne=2025-02}}
Z wykonywaniem zawodu wiążą się zagrożenia związane z nadmiernym obciążaniem wybranych układów i organów organizmu: np. przewlekłe choroby narządu głosu, choroby [[kręgosłup]]a (m.in. u skrzypków czy pianistów). U muzyków grających na [[Instrument dęty|instrumentach dętych]] częstą dolegliwością jest [[rozedma płuc]]. Czynnikiem uciążliwym w pracy jest – ze względu na jej charakter – [[hałas]].

Praca artysty muzyka zalicza się do prac lekkich<ref name="ppz" />, wymagane są jednak – ogólna dobra sprawność fizyczna, dobry lub bardzo dobry słuch, dobra wydolność układu mięśniowego, oddechowego oraz narządu głosu. Do istotnych pożądanych cech psychologicznych zalicza się dobrą [[pamięć]] (konieczną do wykonywania utworów z pamięci), zdolność koncentracji w warunkach obciążenia emocjonalnego, odporność na [[stres]], [[samokontrola]], a także – w przypadku muzyków zespołowych – umiejętność komunikacji i pracy w grupie.

== Zobacz też ==
{{Wikicytaty|o muzyku}}
{{wikisłownik|muzyk}}
{{Commonscat|Musicians}}
* [[producent muzyczny]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://web.archive.org/web/20101203185136/http://www.mkidn.gov.pl/pages/strona-glowna/uczniowie-i-studenci/system-ksztalcenia-artystycznego/ksztalcenie-muzyczne.php System kształcenia muzycznego na stronie Ministerstwa Kultury]
* [[Rozporządzenie]] Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2017 r. w sprawie typów szkół artystycznych publicznych i niepublicznych ({{Dziennik Ustaw|2023|2547}})
* Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych ({{Dziennik Ustaw|2016|2248}})
* {{cytuj książkę |autor = Praca zbiorowa |tytuł = Przewodnik po zawodach |url = http://web.archive.org/web/20100307175544/http://www.psz.praca.gov.pl:80/_files_/publikacje/tom_i.pdf |wydawca = Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej |miejsce = Warszawa |data = 2003 |tom = I |data dostępu = 2012-06-29}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Zawody w muzyce]]
[[Kategoria:Muzycy| ]]


text:
# Rozłącznik
Rozłącznik (ang. switch) – połącznik przeznaczony do włączania i wyłączania określonych prądów roboczych, w tym również przeciążeniowych, zdolny do długotrwałego przewodzenia swego znamionowego prądu cieplnego oraz do krótkotrwałego przewodzenia określonych prądów zwarciowych.
Jest to łącznik elektryczny używany do wyłączania prądów roboczych, o wartościach nieprzekraczających dziesięciokrotnej wartości prądu znamionowego. W przypadku rozłączników niskonapięciowych czynności łączeniowe mogą być określane kategorią użytkowania i klasą rozłącznika.
Rozłącznik bezpiecznikowy oraz rozłącznik z bezpiecznikami posiadają funkcję zabezpieczenia elektrycznego w postaci bezpiecznika elektrycznego.
Przykładem rozłącznika jest stycznik.

title: Rozłącznik

wikitext:
{|align=right
|[[Plik:Rozlacznik.svg|thumb|90px|Symbol rozłącznika według EN60617-7:1996]]
|[[Plik:Stycznik przemyslowy.jpg|200px|thumb|Stycznik przemysłowy, włączający prądy ponad 100 A]]
|}

'''Rozłącznik''' (ang. ''switch'') – [[połącznik]] przeznaczony do włączania i wyłączania określonych [[Prąd roboczy|prądów roboczych]], w tym również [[Prąd przeciążeniowy|przeciążeniowych]], zdolny do długotrwałego przewodzenia swego [[Prąd znamionowy cieplny|znamionowego prądu cieplnego]] oraz do krótkotrwałego przewodzenia określonych prądów zwarciowych<ref>Praca zbiorowa: ''Słownik terminologiczny elektryki : Aparaty elektryczne wchodzące w skład urządzeń rozdzielczych, Część 1'', Instytut Elektrotechniki – Warszawa 1989.</ref>.

Jest to [[łącznik elektryczny]] używany do wyłączania [[prąd elektryczny|prądów]] roboczych, o wartościach nieprzekraczających dziesięciokrotnej wartości [[wartość znamionowa|prądu znamionowego]]. W przypadku rozłączników niskonapięciowych czynności łączeniowe mogą być określane kategorią użytkowania i klasą rozłącznika.

[[Rozłącznik bezpiecznikowy]] oraz [[rozłącznik z bezpiecznikami]] posiadają funkcję [[zabezpieczenia elektryczne|zabezpieczenia elektrycznego]] w postaci [[bezpiecznik elektryczny|bezpiecznika elektrycznego]].

Przykładem rozłącznika jest [[stycznik]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Aparaty elektryczne]]


text:
# Dwór w Wojborzu
Dwór w Wojborzu – zabytkowy dwór w Wojbórzu – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko. Zabytek położony jest w centrum wsi, około 300 m na południe od kościoła.

## Historia
Pierwszy dwór w Wojborzu istniał już w połowie XV w.. Obecna rezydencja została wzniesiona przez rodzinę von Tschischwitz w latach siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych XVI w.. W 1653 pułkownik wojsk cesarskich Henryk Degner von Degnerheimb (zm. 1668) kupił majątek w Wojborzu od baronowej von Traun, de domo von Weber. Jego synem był kapitan kawalerii Johann Lorenz (Jan Wawrzyniec) Degner von Degnerheimb (zm. 1688), który przejął majątek  w spadku i  w 1668 zakończył barokową przebudowę dworu (data na portalu). Córką Johanna Lorenza była Anna Katarzyna, która w 1680 wyszła za Stanisława Filipa bar. von Kurzbach. W 1694 sprzedała majątek Janowi Jerzemu hr. von Götzen. Po przejęciu majątku w Wojborzu przez rodzinę von Götzen dwór przeważnie pełnił funkcję siedziby zarządcy folwarku. Po 1945 roku we dworze i folwarku ulokowano państwowe gospodarstwo rolne.
Decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 31 października 1986 roku dwór został wpisany do rejestru zabytków. W 2017 budynek nie był użytkowany.

## Architektura
Dwór jest barokową budowlą wzniesioną z kamienia i cegły, założoną na planie prostokąta, z wydatnym, oskarpowanym ryzalitem od północy. Budynek jest podpiwniczony, dwukondygnacyjny, z użytkowym poddaszem i nakryty wysokim dachem dwuspadowym. Fasada (elewacja południowa) jest ośmioosiowa z asymetrycznie umieszczonym głównym wejściem, ozdobionym portalem o cechach późnorenesansowych. Nad wejściem prostokątna płycina, ozdobiona po bokach spływami wolutowymi, z kartuszem zawierającym herb Johanna Lorenza Degnera von Degenheimba z inicjałami I. L. D. V. D. H. radcy dworskiego i rotmistrza wojsk cesarskich oraz rokiem Anno 1668, flankowanym (otoczonym) przez panoplia. Portal zwieńczony trójkątnym frontonem z trzema kulami na postumentach, położonymi na szczycie i po bokach. Fronton  zawiera mniejszy herb Henryka von Degnera (Sacrum Imperium), pułkownika wojsk cesarskich, ojca Johanna, z trzema różami na skosie i trzema różami postawionymi w słup między dwoma trąbami w klejnocie oraz z inicjałami H.V.D.SI. Herb Degenheimba znajduje się również w kruchcie pod wieżą kościoła św. Bartłomieja w Czerwieńczycach z rokiem jego przebudowy 1686. Elewacja tylna jest siedmioosiowa, ze wspomnianym wyżej dwuosiowym ryzalitem i dodatkowym wejściem do budynku, elewacje boczne są trzyosiowe. Obecnie elewacje są w znacznym stopniu uproszczone. Zachowały boniowane naroża i wykonane w tynku uszakowe obramowania otworów okiennych.

Budynek jest częścią zespołu dworskiego, składającego się z okazałych budynków mieszkalnych i gospodarczych, usytuowanych wokół dwóch prostokątnych dziedzińców. Zabudowania te pochodzą w większości z XIX wieku.

## Portal z herbem
- Asymetryczne wejście w fasadzie
- Późnorenesansowy portal z herbami
- Herb I. L. Degnera v. Degnerheimba, 1668
- Herb z inicjałami H.V.D.SI
- Degner von Degnerheimb (odmiana herbu)

title: Dwór w Wojborzu

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Dwór w Wojborzu
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               = A/4595/1212/WŁ z 31.10.1986{{r|nid}}
 |zdjęcie               = 2015 Dwór w Wojborzu 01.JPG
 |opis zdjęcia          = Dwór w Wojborzu
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = dolnośląskie
 |miejscowość           = [[Wojbórz]]
 |adres                 = Wojbórz 210b
 |typ budynku           = dwór
 |styl architektoniczny = [[Architektura baroku|barok]]
 |architekt             =
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           =
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    =
 |ukończenie budowy     = druga poł. XVI w.
 |przebudowy            = 1688 r., XIX w.
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   = Anton von Magnis<ref>{{Cytuj stronę | url = https://sbc.org.pl/Content/324439/ii641568-0000-00-0001.pdf | tytuł =  Adreßbuch des Schlesischen Grundbesitzes. Nach amtlichen und authentischen Quellen bearbeitet, CERES, landwirtschaftlicher Verlag, Berlin-Groß-Lichterfelde-West und Leipzig 1910 | strony = 53 | data dostępu = 2024-07-27}}</ref>; po 1945 [[Państwowe gospodarstwo rolne|PGR]].
 |właściciel            =
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Kłodzko (gmina wiejska)
 |współrzędne           = 50°30′31,28″N 16°38′43,25″E
 |commons               = Category:Manor in Wojbórz
 |www                   =
}}
'''Dwór w Wojborzu''' – zabytkowy [[Dwór (budynek)|dwór]]{{r|nid}} w [[Wojbórz]]u – [[wieś|wsi]] w [[Polska|Polsce]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[powiat kłodzki|powiecie kłodzkim]], w [[Kłodzko (gmina wiejska)|gminie Kłodzko]]{{r|staffa}}. Zabytek położony jest w centrum wsi, około 300 m na południe od kościoła.

== Historia ==
Pierwszy dwór w Wojborzu istniał już w połowie XV w.{{r|pałace}}. Obecna rezydencja została wzniesiona przez rodzinę von Tschischwitz w latach siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych XVI w.{{r|pałace}}. W 1653 pułkownik wojsk cesarskich Henryk Degner von Degnerheimb (zm. 1668) kupił majątek w Wojborzu od baronowej von Traun, [[de domo]] von Weber<ref name=Sek>{{Cytuj książkę | nazwisko = Sękowski (1931-2023) | imię =  Roman  | tytuł = Herbarz szlachty śląskiej : informator genealogiczno-heraldyczny. | wydawca = Fundacja „Zamek Chudów” ; Videograf II | data = 2021  | strony = 19 | tytuł tomu = T. 2  D-G}}</ref>. Jego synem był kapitan kawalerii<ref>rotmistrz wojsk cesarskich</ref> Johann Lorenz (Jan Wawrzyniec) Degner von Degnerheimb (zm. 1688)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-221830/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_EN.162060/2 | tytuł = Dokumenty NID 1 | data dostępu = 2025-04-23}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://epa.oszk.hu/02100/02137/00023/pdf/EPA02137_publ_uni_miskolciensis_2011_2_129.pdf | tytuł = ENSE OPUS EST – VERANCSICS ANTAL EMBLÉMAVERSE   I. SZULEJMÁN SZULTÁNRÓL, 1558  | strony = 130-131 | data dostępu = 2024-08-20}}</ref>, który przejął majątek  w spadku i  w 1668 zakończył [[barok]]ową przebudowę dworu (data na portalu). Córką Johanna Lorenza była Anna Katarzyna, która w 1680 wyszła za Stanisława Filipa bar. von Kurzbach. W 1694 sprzedała majątek Janowi Jerzemu hr. von Götzen<ref name=Sek/>. Po przejęciu majątku w Wojborzu przez rodzinę von Götzen dwór przeważnie pełnił funkcję siedziby zarządcy folwarku{{r|pałace}}. Po 1945 roku we dworze i folwarku ulokowano państwowe gospodarstwo rolne{{r|staffa}}.
Decyzją [[Wojewódzki konserwator zabytków|wojewódzkiego konserwatora zabytków]] z dnia 31 października 1986 roku dwór został wpisany do [[Rejestr zabytków|rejestru zabytków]]{{r|nid}}. W 2017 budynek nie był użytkowany.

== Architektura ==
Dwór jest [[Architektura baroku|barokową]] budowlą wzniesioną z kamienia i cegły, założoną na planie prostokąta, z wydatnym, [[Skarpa (architektura)|oskarpowanym]] [[ryzalit]]em od północy{{r|pałace}}. Budynek jest podpiwniczony, dwukondygnacyjny, z użytkowym poddaszem i nakryty wysokim [[dach dwuspadowy|dachem dwuspadowym]]{{r|pałace}}. Fasada (elewacja południowa) jest [[Oś elewacji|ośmioosiowa]] z asymetrycznie umieszczonym głównym wejściem, ozdobionym [[portal]]em o cechach [[Architektura renesansu|późnorenesansowych]]{{r|pałace}}. Nad wejściem prostokątna [[płycina]], ozdobiona po bokach spływami [[Woluta|wolutowymi]], z [[kartusz (ozdoba)|kartuszem]] zawierającym herb '''J'''ohanna '''L'''orenza '''D'''egnera '''v'''on '''D'''egen'''h'''eimba z inicjałami '''I. L. D. V. D. H.''' radcy dworskiego i rotmistrza wojsk cesarskich oraz rokiem ''Anno 1668''<ref>{{Cytuj stronę | url = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-221830 | tytuł = Dokumenty NID 1 | data dostępu = 2025-03-04}}</ref>, flankowanym (otoczonym) przez [[panoplia]]. Portal zwieńczony trójkątnym [[fronton]]em z trzema kulami na [[postument]]ach, położonymi na szczycie i po bokach. Fronton  zawiera mniejszy herb '''H'''enryka '''v'''on '''D'''egnera ('''S'''acrum '''I'''mperium), pułkownika wojsk cesarskich, ojca Johanna, z trzema różami na skosie i trzema różami postawionymi w słup między dwoma trąbami w [[Klejnot herbowy|klejnocie]] oraz z inicjałami '''H.V.D.SI'''<ref>{{Cytuj stronę | url = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-221830/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_EN.162060/5 | tytuł = Dokumenty NID | data dostępu = 2024-08-20}}</ref>. Herb Degenheimba znajduje się również w kruchcie pod wieżą [[Kościół św. Bartłomieja w Czerwieńczycach|kościoła św. Bartłomieja w Czerwieńczycach]] z rokiem jego przebudowy 1686<ref>{{Cytuj stronę | url = https://polska-org.pl/726112,foto.html?idEntity=5276232 | tytuł = Herb w kruchcie pod wieżą | data dostępu = 2025-03-04}}</ref>. Elewacja tylna jest siedmioosiowa, ze wspomnianym wyżej dwuosiowym ryzalitem i dodatkowym wejściem do budynku, elewacje boczne są trzyosiowe{{r|pałace}}. Obecnie elewacje są w znacznym stopniu uproszczone. Zachowały [[Boniowanie|boniowane]] naroża i wykonane w tynku uszakowe obramowania otworów okiennych{{r|pałace}}.

Budynek jest częścią zespołu dworskiego, składającego się z okazałych budynków mieszkalnych i gospodarczych, usytuowanych wokół dwóch prostokątnych dziedzińców{{r|staffa}}. Zabudowania te pochodzą w większości z XIX wieku{{r|staffa}}.

== Portal z herbem ==
<gallery class=center>
Plik:2015 Dwór w Wojborzu 02.JPG|Asymetryczne wejście w fasadzie
Plik:2015 Dwór w Wojborzu 04.JPG|[[Architektura renesansu|Późnorenesansowy]] [[portal]] z herbami
Plik:2015 Dwór w Wojborzu 05.JPG|Herb '''I. L. D'''egnera '''v.''' '''D'''egnerheimba, 1668
POL_COA_Doliwa.svg|Herb z inicjałami '''H.V.D.SI'''
Plik:Herb Degner von Degnerheimb.jpg|Degner von Degnerheimb (odmiana herbu)
</gallery>

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="nid">{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego|opublikowany=[[Narodowy Instytut Dziedzictwa]]|data dostępu=2017-07-19|strony=68|archiwum=https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|zarchiwizowano=2021-10-31 }}</ref>
<ref name="pałace">{{cytuj stronę|url=https://www.palaceslaska.pl/index.php/indeks-alfabetyczny/w/1656-wojborz|tytuł=Wojbórz|nazwisko=Dąbrowski|imię=Damian|praca=www.palaceslaska.pl|data dostępu=2017-07-19}}</ref>
<ref name="staffa">{{cytuj książkę|inni=redakcja [[Marek Staffa]]|tytuł=[[Słownik geografii turystycznej Sudetów]]|wydawca=Wydawnictwo I-BiS|miejsce=Wrocław|data=1993|strony=241|isbn=83-85773-04-5|tom=12|tytuł tomu=Góry Bardzkie}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* ''[[Słownik geografii turystycznej Sudetów]]''. [[Marek Staffa]] (redakcja). T. 12: ''Góry Bardzkie''. [[Wrocław]]: Wydawnictwo I-BiS, 1993, {{ISBN|83-85773-04-5}}.

{{Pałace i zamki powiatu kłodzkiego}}
{{Dwory, pałace i zamki województwa dolnośląskiego}}

[[Kategoria:Dwory w województwie dolnośląskim|Wojbórz]]
[[Kategoria:Wojbórz]]
[[Kategoria:Zabytki w powiecie kłodzkim|Wojbórz]]

title: Dwór w Wojborzu

Województwo: dolnośląskie

Miejscowość: Wojbórz

Adres: Wojbórz 210b

Typ budynku: dwór

Styl architektoniczny: barok

Ukończenie budowy: druga poł. XVI w.

Kolejni właściciele: Anton von Magnis; po 1945 PGR.


text:
# Wasyl Fedoryszyn
Wasyl Fedoryszyn (ukr. Василь Петрович Федоришин; ur. 31 marca 1981 w Kałuszu) – ukraiński zapaśnik w stylu wolnym. Trzykrotny olimpijczyk. Srebrny medalista z Pekinu 2008, czwarty w Atenach 2004, siedemnasty w Londynie 2012 w kategorii 60 kg.
Największym jego sukcesem jest srebrny medal na Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie, w finale przegrywając z Rosjaninem Mawletem Batirowem.
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2017 roku, został pozbawiony srebrnego medalu z 2008 z powodu stwierdzenia użycia niedozwolonej substancji.
Zdobył dwa medale mistrzostw świata i dziewięć mistrzostw Europy. Pierwszy w Pucharze Świata w 2010; czwarty w 2014 i piąty w 2000 roku.

title: Wasyl Fedoryszyn

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Wasyl Fedoryszyn
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[31 marca]] [[1981]]
 |miejsce urodzenia         = [[Kałusz]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 168 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|UKR}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa świata w zapasach|Mistrzostwa świata]]|Z}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Świata w Zapasach 2010|Moskwa 2010]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Świata w Zapasach 2009|Herning 2009]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Europy w zapasach|Mistrzostwa Europy]]|Z}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2005|Warna 2005]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2007|Sofia 2007]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2008|Tampere 2008]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2001|Budapeszt 2001]]|58 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2002|Baku 2002]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2004|Ankara 2004]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2009|Wilno 2009]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2010|Baku 2010]]|60 kg}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Europy w Zapasach 2011|Dortmund 2011]]|60 kg}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Wasyl Fedoryszyn''' ([[Język ukraiński|ukr.]] Василь Петрович Федоришин; ur. [[31 marca]] [[1981]] w [[Kałusz]]u<ref>{{cytuj | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fe/vasyl-fedoryshyn-1.html | tytuł = Vasyl Fedoryshyn Biography and Olympic Results | opublikowany = Sports-Reference.com | data dostępu = 2014-02-26 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20130204204109/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fe/vasyl-fedoryshyn-1.html | zarchiwizowano = 4 lutego 2013 }}</ref>) – [[Ukraina|ukraiński]] [[zapasy|zapaśnik]] w stylu wolnym. Trzykrotny [[Igrzyska olimpijskie|olimpijczyk]]. Srebrny medalista z [[Zapasy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008|Pekinu 2008]], czwarty w [[Zapasy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004|Atenach 2004]], siedemnasty w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2012|Londynie 2012]] w [[Zapasy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 – kategoria do 60 kg mężczyzn w stylu wolnym|kategorii 60 kg]].

Największym jego sukcesem jest srebrny medal na [[Zapasy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008|Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie]], w finale przegrywając z [[Rosja]]ninem [[Mawlet Batirow|Mawletem Batirowem]].

'''<small>Decyzją z dnia 5 kwietnia 2017 roku, został pozbawiony srebrnego medalu z 2008<ref>{{Cytuj|url = https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/IOC/Who-We-Are/Commissions/Disciplinary-Commission/BRT-III-040-Decision-of-the-Disciplinary-Commission-Vasyl-FEDORYSHYN.pdf#_ga=1.237494791.646260033.1468841284| tytuł = IOC Disciplinary Commission-Decision| opublikowany = Olympic.org| data dostępu = 2017-09-22 | język = en}}</ref> z powodu stwierdzenia użycia niedozwolonej substancji</small>.'''

Zdobył dwa medale [[Mistrzostwa świata w zapasach|mistrzostw świata]] i dziewięć [[Mistrzostwa Europy w zapasach|mistrzostw Europy]]. Pierwszy w [[Puchar Świata w zapasach|Pucharze Świata]] w [[Puchar Świata w Zapasach 2010 – styl wolny mężczyzn|2010]]; czwarty w [[Puchar Świata w Zapasach 2014 - styl wolny mężczyzn|2014]] i piąty w [[Puchar Świata w Zapasach 2000|2000]] roku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fe/vasyl-fedoryshyn-1.html | tytuł = Profil na stronie ''sports-reference.com'' | opublikowany = sports-reference.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20130204204109/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fe/vasyl-fedoryshyn-1.html | zarchiwizowano = 2013-02-04}}
* [https://archive.is/20130425223532/http://www.fila-official.com/index.php?option=com_database&act=ficheLutteur&act2=listeEvent&Itemid=&id_lutteur=9175B35B688C44EFB1FFB967E37FDD97&filtre_pays=&lettre=&recherche_lutteur=&lang=en Vasyl Fedorishin na stronie FILA]
* [https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=9175B35B688C44EFB1FFB967E37FDD97 Dane na stronie Foeldeak.com]
{{Zapaśnicy Ukrainy na igrzyskach olimpijskich – Ateny 2004}}
{{Zapaśnicy Ukrainy na igrzyskach olimpijskich – Londyn 2012}}
{{Zapaśnicy Ukrainy na igrzyskach olimpijskich – Pekin 2008}}

{{SORTUJ:Fedoryszyn, Wasyl}}
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004]]
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012]]
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2008]]
[[Kategoria:Ukraińscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Ukraińscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kałuszu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1981]]
[[Kategoria:Ukraińscy sportowcy ukarani za doping]]

title: · Wasyl Fedoryszyn

Data i miejsce urodzenia: 31 marca 1981 · Kałusz

title: Dorobek medalowy

srebro:
Moskwa 2010 · 60 kg
Budapeszt 2001 · 58 kg
Baku 2002 · 60 kg

brąz:
Herning 2009 · 60 kg
Ankara 2004 · 60 kg
Wilno 2009 · 60 kg
Baku 2010 · 60 kg
Dortmund 2011 · 60 kg

złoto:
Warna 2005 · 60 kg
Sofia 2007 · 60 kg
Tampere 2008 · 60 kg


text:
# Karagöz
Karagöz – turecki teatr cieni, także występująca w nim główna postać.
Jest jednym z rodzajów tradycyjnego ludowego teatru. Jego technika polega na animacji płaskich figurek-szablonów (tasvir) przylegających do ekranu dzięki prostopadle ustawionym drążkom, ożywianych przez światło lampek oliwnych (obecnie żarówek) ustawionych z tyłu batystowego lub jedwabnego ekranu (ayna). Figurki są wykonane ze specjalnej ażurowej skóry i przedstawiają postać z profilu, a operuje nimi animator (hayalcı) w asyście pomocnika (çırak). Pochodzenie tego teatru jest najczęściej wiązane z przybyciem do Azji Mniejszej ludów tureckich, które z kolei przejęły tę formę teatru z Chin, jednak według legendy jego twórcą był Şeyh Kûşteri z Bursy, który wskrzesił na ekranie postacie dwóch dowcipnisiów – murarza i kowala – straconych na rozkaz sułtana w XIV wieku. Rozwój karagözu wiązał się z sufizmem i przypadł na XV–XVIII w. Początkowo przedstawienia odbywały się w seraju, w XVII w. karagöz stał się również rozrywką mieszczan, osiągając w XVIII w. swój klasyczny kształt. Poszerzony kanon postaci zmienił dydaktyczno-mistyczny dotychczas charakter tego teatru, który stał się satyryczno-polityczną burleską opartą na komizmie słownym. Do drugiej połowy XX w. karagöz przetrwał jako rozrywka dla dzieci. W karagözie występuje dwóch protagonistów: wulgarny ale sympatyczny prostak Karagöz i uprzejmy mądrala Hacıvat, a także stały zestaw drugoplanowych postaci – stereotypowe karykatury przeciwstawnych typów ludzkich. Spektakl karagözu składa się ze stałych sekwencji: prologu (mukademme) stanowiącego zapowiedź spektaklu (pojawienie się gőstermelik – elementu dekoracji pełniącego funkcję plakatu), kroczenia Hacıvata, wykonującego melorecytację, klasyczny wiersz typu sema-i, recytacji przez Hacıvata „gazelu otwarcia” (perde gazeli), wejścia Karagöza i dialogu protagonistów (muhavere), sztuki właściwej (fasl-ı taklit) i epilogu (bitiş). W XVI w. spektakle składały się z luźnych epizodów, z których w XVII w. zaczęto budować fabułę. Repertuar składa się ze stałych schematów fabularnych zawierających improwizację i aluzje polityczne. W klasycznym zestawie istniało ok. 30 pozycji na kolejne wieczory Ramadanu (m.in. Krwawa Nigâr, Wycieczka do Yalova, Karagöz panną młodą). Jako forma teatru popularnego jest pod wieloma względami podobny do tureckiego odpowiednika commedia dell'arte (orta oyunu).

title: Karagöz

wikitext:
'''Karagöz''' – [[Turcja|turecki]] teatr cieni, także występująca w nim główna postać.

Jest jednym z rodzajów tradycyjnego ludowego teatru. Jego technika polega na animacji płaskich figurek-szablonów (''tasvir'') przylegających do ekranu dzięki prostopadle ustawionym drążkom, ożywianych przez światło lampek oliwnych (obecnie żarówek) ustawionych z tyłu batystowego lub jedwabnego ekranu (''ayna''). Figurki są wykonane ze specjalnej ażurowej skóry i przedstawiają postać z profilu, a operuje nimi animator (''hayalcı'') w asyście pomocnika (''çırak''). Pochodzenie tego teatru jest najczęściej wiązane z przybyciem do [[Azja Mniejsza|Azji Mniejszej]] [[ludy tureckie|ludów tureckich]], które z kolei przejęły tę formę teatru z [[Chiny|Chin]], jednak według legendy jego twórcą był Şeyh Kûşteri z [[Bursa (miasto)|Bursy]], który wskrzesił na ekranie postacie dwóch dowcipnisiów – murarza i kowala – straconych na rozkaz [[sułtan]]a w XIV wieku. Rozwój karagözu wiązał się z [[sufizm]]em i przypadł na XV–XVIII w. Początkowo przedstawienia odbywały się w [[seraj]]u, w XVII w. karagöz stał się również rozrywką mieszczan, osiągając w XVIII w. swój klasyczny kształt. Poszerzony kanon postaci zmienił dydaktyczno-mistyczny dotychczas charakter tego teatru, który stał się satyryczno-polityczną [[burleska|burleską]] opartą na [[komizm]]ie słownym. Do drugiej połowy XX w. karagöz przetrwał jako rozrywka dla dzieci. W karagözie występuje dwóch [[Protagonista (teatr)|protagonistów]]: wulgarny ale sympatyczny prostak Karagöz i uprzejmy mądrala Hacıvat, a także stały zestaw drugoplanowych postaci – [[stereotyp]]owe karykatury przeciwstawnych typów ludzkich. Spektakl karagözu składa się ze stałych sekwencji: prologu (''mukademme'') stanowiącego zapowiedź spektaklu (pojawienie się ''gőstermelik'' – elementu dekoracji pełniącego funkcję plakatu), kroczenia Hacıvata, wykonującego melorecytację, klasyczny wiersz typu sema-i, recytacji przez Hacıvata „[[gazel]]u otwarcia” (''perde gazeli''), wejścia Karagöza i dialogu protagonistów (''muhavere''), sztuki właściwej (''fasl-ı taklit'') i epilogu (''bitiş''). W XVI w. spektakle składały się z luźnych epizodów, z których w XVII w. zaczęto budować fabułę. Repertuar składa się ze stałych schematów fabularnych zawierających improwizację i aluzje polityczne. W klasycznym zestawie istniało ok. 30 pozycji na kolejne wieczory [[Ramadan]]u (m.in. ''Krwawa Nigâr'', ''Wycieczka do Yalova'', ''Karagöz panną młodą''). Jako forma teatru popularnego jest pod wieloma względami podobny do tureckiego odpowiednika commedia dell'arte (''orta oyunu'').

== Bibliografia ==
* ''Wielka Encyklopedia PWN'', Warszawa 2003.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Bursa (miasto)]]
[[Kategoria:Kultura w Imperium Osmańskim]]
[[Kategoria:Kultura w Turcji]]
[[Kategoria:Lalki teatralne]]
[[Kategoria:Teatr lalek]]


text:
# Heterolobosea
Discicristata – takson eukariotów należący do supergrupy excavata.

## Systematyka
Według Adla należą tutaj:
- Pharyngomonadidae Cavalier-Smith w Cavalier-Smith i Nikolaev, 2008
  - Pharyngomonas
- Tetramitia Cavalier-Smith, 1993 przywrócony przez Cavalier-Smith w Cavalier-Smith i Nikolaev, 2008
  - Acrasis
  - Heteramoeba Droop,1962
  - Naegleria (Alexieff, 1912) Calkins, 1913
  - Percolomonas
  - Pocheina
  - Psalteriomonas
  - Stephanopogon
  - Tetramitus Perty, 1852
  - Vahlkampfia Chatton i Lalung-Bonnaire, 1912

title: Heterolobosea

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = Heterolobosea
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      =
 |domena               = [[eukarionty]]
 |supergrupa           = [[Excavata]]
 |typ                  = [[Discoba]]
 |klad1                = [[Discicristata]]
 |klad2                = Heterolobosea
 |nazwa łacińska       = Heterolobosea
 |autor                = Page i Blanton, 1985{{r|adl2}}
 |cytat                =
 |synonimy             =
 |wikispecies          =
 |commons              =
}}
'''Discicristata''' – [[takson]] [[jądrowce|eukariotów]] należący do [[supergrupa (biologia)|supergrupy]] [[excavata]]{{r|adl2}}.

== Systematyka ==
Według Adla należą tutaj{{r|adl2}}:

* [[Pharyngomonadidae]] Cavalier-Smith w Cavalier-Smith i Nikolaev, 2008
** ''[[Pharyngomonas]]''
* [[Tetramitia]] Cavalier-Smith, 1993 przywrócony przez Cavalier-Smith w Cavalier-Smith i Nikolaev, 2008
** ''[[Acrasis]]''
** ''[[Heteramoeba]]'' Droop,1962
** ''[[Naegleria]]'' (Alexieff, 1912) Calkins, 1913
** ''[[Percolomonas]]''
** ''[[Pocheina]]''
** ''[[Psalteriomonas]]''
** ''[[Stephanopogon]]''
** ''[[Tetramitus]]'' Perty, 1852
** ''[[Vahlkampfia]]'' Chatton i Lalung-Bonnaire, 1912

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="adl2">{{cytuj pismo | autor = Sina M. Adl, Alastair G. B. Simpson, Christopher E. Lane i inni | tytuł = The Revised Classification of Eukaryotes | czasopismo = J. Eukaryot. Microbiol. | wolumin = 59(5) | strony = 429-493 | data = 2012}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Excavata]]

title: Heterolobosea

Domena: eukarionty

Supergrupa: Excavata

Typ: Discoba

Klad: Discicristata Heterolobosea


text:
# Biadoliny (stacja kolejowa)
Biadoliny – posterunek odgałęźny (zdalnie sterowany ze stacji Brzesko Okocim) z przystankiem osobowym w miejscowości Biadoliny Szlacheckie, w województwie małopolskim, w Polsce.

## Ruch pasażerski
| Rok  | Wymiana pasażerska na dobę |
| ---- | -------------------------- |
| 2017 | 300-399                    |
| 2022 | 300-399                    |

Na przełomie stycznia i lutego 2019 PKP podpisały z konsorcjum firm Helifactor i MERX umowę na budowę tzw. innowacyjnego dworca systemowego w formie półotwartej poczekalni ogrzewanej promiennikami osłony.  Budynek został oddany do użytku 2 listopada 2021.

title: Biadoliny (stacja kolejowa)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Biadoliny
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    = Biadoliny.jpg
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = małopolskie
 |miejscowość                = [[Biadoliny Szlacheckie]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              =
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 2
 |liczba krawędzi peronowych = 2
 |kasy                       = {{Tak}}
 |linie kolejowe             = * [[Linia kolejowa nr 91|91 Kraków Główny – Medyka]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Dębno (gmina w województwie małopolskim)
 |współrzędne                = 50°0′13″N 20°44′4″E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Biadoliny''' – [[posterunek odgałęźny]] (zdalnie sterowany ze stacji [[Brzesko Okocim]]) z [[przystanek osobowy|przystankiem osobowym]] w miejscowości [[Biadoliny Szlacheckie]], w [[Województwo małopolskie|województwie małopolskim]], w [[Polska|Polsce]].

== Ruch pasażerski ==
{| class="wikitable"
! Rok
! Wymiana pasażerska na dobę
|-
| 2017<ref name="roz">{{cytuj stronę|url=https://utk.gov.pl/pl/aktualnosci/14537,Najwieksze-i-najmniejsze-stacje-w-Polsce.html|tytuł=Największe i najmniejsze stacje w Polsce|nazwisko=|imię=|praca=utk.gov.pl|data dostępu=2019-12-18}}</ref>
| 300-399
|-
| 2022<ref name="utk23">{{Cytuj stronę | url =https://dane.utk.gov.pl/download/7/85303/Wymianapasazerskawrazzrankingiemnastrone2022.xlsx | tytuł =Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2022 | autor =Urząd Transportu Kolejowego | opublikowany = | data = | język = | data dostępu = 2023-09-17}}</ref>
| 300-399
|-
|}

Na przełomie stycznia i lutego 2019 [[Polskie Koleje Państwowe|PKP]] podpisały z konsorcjum firm Helifactor i MERX umowę na budowę tzw. [[Innowacyjny Dworzec Systemowy|innowacyjnego dworca systemowego]] w formie półotwartej poczekalni ogrzewanej promiennikami osłony<ref>{{Cytuj |tytuł = PKP SA wybudują 20 dworców systemowych. Jest umowa z wykonawcą |data dostępu = 2019-03-04 |opublikowany = www.transport-publiczny.pl |url = https://www.transport-publiczny.pl/wiadomosci/pkp-sa-wybuduja-20-dworcow-systemowych-jest-umowa-z-wykonawca-60752.html |język = pl-PL}}</ref>.  Budynek został oddany do użytku 2 listopada 2021<ref>{{Cytuj |tytuł = W Biadolinach Szlacheckich i Sterkowcu powstały Innowacyjne Dworce Systemowe |data dostępu = 2025-02-06 |opublikowany = raportkolejowy.pl |url = https://raportkolejowy.pl/w-biadolinach-szlacheckich-i-sterkowcu-powstaly-innowacyjne-dworce-systemowe-zdjecia/ |język = pl-PL}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Bazakolejowa.pl|stacja|2871|Biadoliny}}

{{Stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Biadoliny
|linia         = {{LK-linia|91}} [[Kraków Główny]] – [[Medyka (stacja kolejowa)|Medyka]]
|kilometr      = 60,197
|poprzedni     = [[Sterkowiec (przystanek kolejowy)|Sterkowiec]]
|poprzedni_km  = 4,138
|następny      = [[Bogumiłowice (stacja kolejowa)|Bogumiłowice]]
|następny_km   = 9,733
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w powiecie brzeskim (województwo małopolskie)]]
[[Kategoria:Biadoliny Szlacheckie]]

title: Biadoliny

Województwo: małopolskie

Miejscowość: Biadoliny Szlacheckie

Kasy: T


text:
# Bitwa pod Habrem
Bitwa pod Habrem – starcie zbrojne, które miało miejsce 8 stycznia 1422 roku podczas drugiej krucjaty w okresie wojen husyckich.
Po zwycięstwie pod Nebovidami wojska husyckie ruszyły w kierunku Kutnej Hory. Zygmunt Luksemburczyk, którego większość sił była już na leżach zimowych, postanowił natychmiast ewakuować się z zagrożonego miasta. Siły, które Luksemburczyk zdążył zebrać, połączyły się z większością Węgrów dowodzonych przez  Pippo Spano i 8 stycznia postanowiły stawić opór ścigającym je husytom zajmując pozycje na wzniesieniu koło wsi Habry. Pierwsi stawili opór Węgrzy, stojący na froncie katolickiej armii, jednak szybko zostali rozbici. Uciekający Węgrzy zmieszali szyki reszty wojsk Luksemburczyka, ułatwiając w ten sposób husytom złamanie wojsk katolickich, które rzuciły się do ucieczki. Pogrom armii niemiecko-węgierskiej był całkowity, a jej straty szacuje się na 2 000 do 12 000 ludzi, przy czym najwięcej ucierpiała piechota. Husyci kontynuowali pościg za pobitą armią do Niemieckiego Brodu.

title: Bitwa pod Habrem

wikitext:
{{Wojna infobox
 |nazwa        = Bitwa pod Habrem
 |epoka        = średniowiecze
 |konflikt     = [[wojny husyckie]]
 |grafika      =
 |opis grafiki =
 |czas         = [[8 stycznia]] [[1422]]
 |miejsce      = [[Habry]]
 |terytorium   = [[Czechy]]
 |przyczyna    =
 |wynik        = zwycięstwo husytów
 |strona1      = [[Husytyzm|Husyci]]
 |strona2      = zwolennicy [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]]
 |dowódca1     = [[Jan Žižka]]
 |dowódca2     = [[Pippo Spano]]
 |siły1        = nieznane
 |siły2        = nieznane
 |straty1      = nieznane
 |straty2      = 2 000 - 12 000
 |kod mapy     = Czechy
 |współrzędne  =
 |commons      =
}}
'''Bitwa pod Habrem''' – starcie zbrojne, które miało miejsce [[8 stycznia]] [[1422]] roku podczas [[II krucjata antyhusycka|drugiej krucjaty]] w okresie [[wojny husyckie|wojen husyckich]].

Po zwycięstwie [[bitwa pod Nebovidami|pod Nebovidami]] wojska husyckie ruszyły w kierunku [[Kutna Hora|Kutnej Hory]]. [[Zygmunt Luksemburczyk]], którego większość sił była już na leżach zimowych, postanowił natychmiast ewakuować się z zagrożonego miasta. Siły, które Luksemburczyk zdążył zebrać, połączyły się z większością [[Węgry|Węgrów]] dowodzonych przez  [[Pippo Spano]] i [[8 stycznia]] postanowiły stawić opór ścigającym je [[Husyci|husytom]] zajmując pozycje na wzniesieniu koło wsi Habry. Pierwsi stawili opór Węgrzy, stojący na froncie katolickiej armii, jednak szybko zostali rozbici. Uciekający Węgrzy zmieszali szyki reszty wojsk Luksemburczyka, ułatwiając w ten sposób husytom złamanie wojsk katolickich, które rzuciły się do ucieczki. Pogrom armii [[Niemcy|niemiecko]]-węgierskiej był całkowity, a jej straty szacuje się na 2 000 do 12 000 ludzi, przy czym najwięcej ucierpiała piechota. Husyci kontynuowali pościg za pobitą armią [[bitwa pod Niemieckim Brodem|do Niemieckiego Brodu]].

== Bibliografia ==
* Stephen Turnbull, ''The Hussite Wars 1419–36'', 2004 Osprey Publishing Ltd, {{ISBN|1-84176-665-8}}, strona 12.

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://myweb.tiscali.co.uk/matthaywood/main/Hussite_Battles_and_Significant_events.htm | tytuł = Lista bitew podczas wojen husyckich | opublikowany = myweb.tiscali.co.uk | archiwum = https://web.archive.org/web/20060304001712/http://myweb.tiscali.co.uk/matthaywood/main/Hussite_Battles_and_Significant_events.htm | zarchiwizowano = 2006-03-04}}

{{Wojny husyckie}}

{{SORTUJ:Habry}}
[[Kategoria:Bitwy w 1422]]
[[Kategoria:Bitwy wojen husyckich]]
[[Kategoria:Średniowieczne bitwy w historii Czech]]
[[Kategoria:Średniowieczne bitwy w historii Niemiec]]
[[Kategoria:Średniowieczne bitwy w historii Węgier]]

title: Bitwa pod Habrem

Czas: 8 stycznia 1422

Miejsce: Habry

Terytorium: Czechy

Wynik: zwycięstwo husytów

title: Strony konfliktu

Husyci: zwolennicy Zygmunta Luksemburskiego

title: Dowódcy

Jan Žižka: Pippo Spano

title: Siły

nieznane: nieznane

title: Straty


text:
# Amplituner
Amplituner – połączenie wzmacniacza elektroakustycznego (ang. amplifier) i odbiornika radiowego (ang. tuner) we wspólnej obudowie i zazwyczaj o wspólnym zasilaczu.
W amplitunerze wyodrębnia się następujące elementy składowe:
1. tuner (na ogół analogowy)
  - część odbiorcza wysokiej częstotliwości (wzmacniacz częstotliwości), ze stopniem przemiany
  - wzmacniacz pośredniej częstotliwości
  - dekoder stereofoniczny
2. wejścia/wyjścia
  - analogowe wejścia RCA
  - cyfrowe wejścia SPDIF
  - gniazdo antenowe
  - wyjścia głośnikowe
3. dekodery audio
  - Dolby ProLogic I/II/IIx
  - DTS Neo:6
  - Dolby Digital i DTS
  - ewentualny procesor dźwięku (DSP)
4. wzmacniacz
  - przedwzmacniacz napięciowy z regulacją głośności i barwy dźwięku oraz z gniazdami wejściowymi i wyjściowymi dla sygnałów innych źródeł dźwięku.
  - opcjonalnie korektor graficzny (equalizer)
  - wzmacniacz mocy (końcowy) z zabezpieczeniami i gniazdami wyjściowymi dla zestawów głośnikowych
5. zespół zasilaczy
  - stabilizowanych dla tunera i przedwzmacniacza
  - niestabilizowanych dla wzmacniacza mocy

Amplituner stanowi podstawowy element prostszych zestawów muzycznych. Zawiera on zestaw gniazd wejściowych i wyjściowych. Wejściowe to gniazda do podłączenia innych źródeł dźwięku, takich jak magnetofon, gramofon, odtwarzacz CD i ewentualnie wejście mikrofonowe oraz uniwersalne. Do wyjściowych należą gniazda do przyłączenia zespołów głośnikowych oraz urządzeń zapisujących, takich jak magnetofon.
W zestawach muzycznych wyższej klasy dąży się do rozdzielenia tunera i wzmacniacza. Rozdziela się nawet wzmacniacz, umieszczając wzmacniacz końcowy w zespołach głośnikowych. Są to tzw. aktywne zespoły głośnikowe.
Istnieją również zaawansowane amplitunery wysokiej klasy, których jakość nie odbiega od zestawów rozdzielonych (a w niektórych przypadkach jakość jest lepsza). W takich amplitunerach zazwyczaj izoluje się od siebie moduły aby nawzajem się nie zakłócały. Szczególnie dotyczy to izolacji od siebie transformatorów, modułu odbiornika radiowego, samego wzmacniacza i ewentualnych układów wideo.

title: Amplituner

wikitext:
{{dopracować|źródła=2024-01}}
[[Plik:2017 Radmor 5102.jpg|thumb|Amplituner [[Radmor 5102]]]]
[[Plik:2016 Radmor 5412.jpg|thumb|Amplituner [[Radmor]] 5412]]
{{Wikisłownik|amplituner}}
'''Amplituner''' – połączenie [[Wzmacniacz elektroakustyczny|wzmacniacza elektroakustycznego]] (ang. ''amplifier'') i [[radioodbiornik|odbiornika radiowego]] (ang. ''tuner'') we wspólnej obudowie i zazwyczaj o wspólnym [[zasilacz]]u.

W amplitunerze wyodrębnia się następujące elementy składowe:
# tuner (na ogół analogowy)
#* część odbiorcza wysokiej [[Częstotliwość radiowa|częstotliwości]] (wzmacniacz częstotliwości), ze stopniem przemiany
#* wzmacniacz pośredniej częstotliwości
#* dekoder [[stereofonia|stereofoniczny]]
# wejścia/wyjścia
#* analogowe wejścia RCA
#* cyfrowe wejścia [[SPDIF]]
#* gniazdo antenowe
#* wyjścia głośnikowe
# dekodery audio
#* Dolby ProLogic I/II/IIx
#* DTS Neo:6
#* [[A/52|Dolby Digital]] i DTS
#* ewentualny [[procesor]] dźwięku (DSP)
# wzmacniacz
#* [[przedwzmacniacz]] napięciowy z regulacją [[głośność|głośności]] i [[barwa dźwięku|barwy dźwięku]] oraz z gniazdami wejściowymi i wyjściowymi dla sygnałów innych źródeł [[dźwięk]]u.
#* opcjonalnie [[korektor graficzny]] (equalizer)
#* [[wzmacniacz mocy]] (końcowy) z zabezpieczeniami i gniazdami wyjściowymi dla [[Zestaw głośnikowy|zestawów głośnikowych]]
# zespół zasilaczy
#* [[zasilacz stabilizowany|stabilizowanych]] dla tunera i przedwzmacniacza
#* niestabilizowanych dla wzmacniacza mocy

Amplituner stanowi podstawowy element prostszych zestawów muzycznych. Zawiera on zestaw gniazd wejściowych i wyjściowych. Wejściowe to gniazda do podłączenia innych źródeł dźwięku, takich jak [[magnetofon]], [[gramofon]], [[odtwarzacz CD]] i ewentualnie wejście [[mikrofon]]owe oraz uniwersalne. Do wyjściowych należą gniazda do przyłączenia zespołów głośnikowych oraz urządzeń zapisujących, takich jak magnetofon.

W zestawach muzycznych wyższej klasy dąży się do rozdzielenia tunera i wzmacniacza. Rozdziela się nawet wzmacniacz, umieszczając wzmacniacz końcowy w zespołach głośnikowych. Są to tzw. aktywne zespoły głośnikowe.

Istnieją również zaawansowane amplitunery wysokiej klasy, których jakość nie odbiega od zestawów rozdzielonych (a w niektórych przypadkach jakość jest lepsza). W takich amplitunerach zazwyczaj izoluje się od siebie moduły aby nawzajem się nie zakłócały. Szczególnie dotyczy to izolacji od siebie [[Transformator|transformatorów]], modułu odbiornika radiowego, samego wzmacniacza i ewentualnych układów wideo.

[[Kategoria:Radioodbiorniki]]
[[Kategoria:Wzmacniacze]]


text:
# Milo FC
Milo Football Club w skrócie Milo FC – gwinejski klub piłkarski, grający w pierwszej lidze gwinejskiej, mający siedzibę  w mieście Konakry.

## Występy w afrykańskich pucharach
| Sezon     | Rozgrywki           | Runda   | Kraj | Klub     | Dom | Wyjazd | Dwumecz |
| --------- | ------------------- | ------- | ---- | -------- | --- | ------ | ------- |
| 2022/2023 | Puchar Konfederacji | wstępna | Togo | ASC Kara | 2–1 | 0–3    | 2–4     |

## Stadion
Domowe mecze klub rozgrywa na stadionie o nazwie M’balou Mady Diakité w Kankan, który może pomieścić 2000 widzów.

## Reprezentanci kraju grający w klubie
Stan na sierpień 2024.
| - Mohamed Bangoura - Moussa Camara - Djibril Diakité | - Sékou Keïta - Facinet Doss Soumah |

title: Milo FC

wikitext:
{{Klub sportowy infobox
 |nazwa                 = Milo FC
 |nazwa oryginalna      =
 |dyscyplina            = piłka nożna
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |pełna nazwa           = Milo Football Club
 |kod                   =
 |przydomek             =
 |maskotka              =
 |barwy                 = {{Colorbox|#0000FF}} {{Colorbox|#FFFFFF}}
 |data założenia        = 1976
 |debiut w ekstraklasie =
 |data rozwiązania      =
 |liga                  = [[Guinée Championnat National]]
 |liczba seniorów       =
 |liczba juniorów       =
 |państwo               =
 |siedziba              =
 |adres                 =
 |obiekt sportowy       = [[M’balou Mady Diakité]], [[Kankan (miasto)|Kankan]]
 |sponsor techniczny    =
 |właściciel            =
 |prezes                = Sory Doumbaya
 |menedżer              =
 |menedżer generalny    =
 |komandor              =
 |trener                = [[Mamadouba Sylla]]
 |asystent trenera      =
 |paski_kos1            = _whitestripes
 |koszulka1             = 0000FF
 |paski_spo1            =
 |spodenki1             = 0000FF
 |lewareka1             = 0000FF
 |paski_lr1             =
 |prawareka1            = 0000FF
 |paski_pr1             =
 |skarpety1             = 0000FF
 |paski_ska1            =
 |paski_kos2            =
 |koszulka2             = FFFFFF
 |paski_spo2            =
 |spodenki2             = FFFFFF
 |lewareka2             = FFFFFF
 |paski_lr2             =
 |prawareka2            = FFFFFF
 |paski_pr2             =
 |skarpety2             = FFFFFF
 |commons               =
 |wikicytaty            =
 |wikinews              =
 |www                   =
}}
'''Milo Football Club''' w skrócie '''Milo FC''' – [[Gwinea|gwinejski]] klub [[piłka nożna|piłkarski]], grający w [[Guinée Championnat National|pierwszej lidze gwinejskiej]], mający siedzibę  w mieście [[Konakry]].

== Występy w afrykańskich pucharach ==
{| class="wikitable"
! Sezon
! Rozgrywki
! Runda
! Kraj
! Klub
! Dom
! Wyjazd
! Dwumecz
|-
|[[Afrykański Puchar Konfederacji 2022/2023|2022/2023]]
|[[Afrykański Puchar Konfederacji|Puchar Konfederacji]]
|wstępna
|{{flaga|TGO}}
|[[ASC Kara]]
|2–1
|0–3
|2–4
|-
|}

== Stadion ==
Domowe mecze klub rozgrywa na stadionie o nazwie [[M’balou Mady Diakité]] w [[Kankan (miasto)|Kankan]], który może pomieścić 2000 widzów<ref>{{cytuj stronę |url = https://guineematin.com/2019/04/15/kankan-le-stade-mbalou-mady-diakite-inaugure/ |tytuł=Kankan : le stade M’Balou Mady Diakité inauguré |opublikowany=Guinee Matin |język=fr |data dostępu=2023-07-06 }}</ref>.

== Reprezentanci kraju grający w klubie ==
<small>Stan na sierpień 2024<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.national-football-teams.com/club/22035/2023_1/Milo_Fc_Kankan.html |tytuł=Milo FC Kankan |opublikowany=National Football Teams |język=en |data dostępu=2023-07-06 }}</ref>.</small>

{|width="100%"
|width="50%" valign="top"|
*{{Flaga|GIN}} [[Mohamed Bangoura]]
*{{Flaga|GIN}} [[Moussa Camara (ur. 1998)|Moussa Camara]]
*{{Flaga|GIN}} [[Djibril Diakité]]
|width="50%" valign="top"|
*{{Flaga|GIN}} [[Sékou Keïta]]
*{{Flaga|GIN}} [[Facinet Doss Soumah]]
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Milo FC}}
[[Kategoria:Gwinejskie kluby piłkarskie]]
[[Kategoria:Kluby piłkarskie założone w 1976]]
[[Kategoria:Kankan (miasto)]]

title: · Milo FC

Pełna nazwa: Milo Football Club

Liga: Guinée Championnat National

Państwo: Gwinea

Stadion: M’balou Mady Diakité, Kankan

Prezes: Sory Doumbaya

Trener: Mamadouba Sylla

Stroje · domowe: Stroje · wyjazdowe


text:
# Annikka Mutanen
Mari Annikka Mutanen (ur. 13 kwietnia 1965 w Polvijärvi) – fińska judoczka. Olimpijka z Barcelony 1992, gdzie zajęła szesnaste miejsce w wadze ekstralekkiej.
Uczestniczka mistrzostw świata w 1993 i 1995. Startowała w Pucharze Świata w latach 1992, 1993, 1995 i 1996. Brązowa medalistka mistrzostw Europy w 1992 roku. Pięciokrotna mistrzyni kraju.

## Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992
| Konkurencja | Eliminacje                 | Klas. końcowa |
| Konkurencja | Przeciwnik I               | Miejsce       |
| ----------- | -------------------------- | ------------- |
| 48 kg       | Michaela Bornemann (AUT) P | 16.           |

title: Annikka Mutanen

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Annikka Mutanen
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = judo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 13 kwietnia 1965
 |miejsce urodzenia         = [[Polvijärvi]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 156 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|FIN}}
{{Medalista infobox/nagłówek|ME|JU}}
{{Medalista infobox/ME|JU|Paryż|1992|brąz|-48 kg}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Mari Annikka Mutanen''' (ur. [[13 kwietnia]] [[1965]] w [[Polvijärvi]]) – [[Finlandia|fińska]] [[judo]]czka. [[Igrzyska olimpijskie|Olimpijka]]<ref>{{cytuj| url = https://olympics.com/en/athletes/annikka-mutanen| tytuł = Information | opublikowany = Olympics.com | data dostępu  = 13 lipca 2023| język = en}}</ref> z [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992|Barcelony 1992]], gdzie zajęła szesnaste miejsce w wadze ekstralekkiej<ref>{{cytuj| url = https://www.olympedia.org/athletes/33267| tytuł = Biographical information | opublikowany = Olympedia.org | data dostępu  = 13 lipca 2023| język = en}}</ref>.

Uczestniczka [[Mistrzostwa świata w judo|mistrzostw świata]] w [[Mistrzostwa Świata w Judo 1993|1993]] i [[Mistrzostwa Świata w Judo 1995|1995]]<ref>{{Cytuj | url= https://www.ijf.org/judoka/53736| tytuł= Results| opublikowany= Ijf.org| język=en | data dostępu= 13 lipca 2023}}</ref>. Startowała w Pucharze Świata w latach 1992, 1993, 1995 i 1996<ref>{{cytuj| url = https://www.judoinside.com/judoka/2381/Annikka_Mutanen/judo-matches| tytuł = Judoka | opublikowany = Judoinside.com | data dostępu  = 13 lipca 2023 |język = en}}</ref>. Brązowa medalistka [[Mistrzostwa Europy w judo|mistrzostw Europy]] w [[Mistrzostwa Europy w Judo 1992|1992]] roku. Pięciokrotna mistrzyni kraju<ref>{{cytuj| url = https://www.judoinside.com/judoka/2381/Annikka_Mutanen/judo-career| tytuł = Judoka | opublikowany = Judoinside.com | data dostępu  = 13 lipca 2023| język = en}}</ref>.

== [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992]] ==
{|class="wikitable" border="1" style="font-size:90%"
|-
!rowspan=2|Konkurencja
!colspan="1"|Eliminacje
!Klas. końcowa
|-
!Przeciwnik I
!Miejsce
|-
|[[Judo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992 – do 48 kg kobiet|48 kg]]<ref>{{Cytuj | url= https://www.ijf.org/competition/1865/draw?id_weight=8| tytuł= Head-to-heads| opublikowany= Ijf.org| język=en | data dostępu= 13 lipca 2023}}</ref>
|align=center bgcolor=#ffcccc|{{flaga|AUT}} [[Michaela Bornemann]] ([[Austria|AUT]])
'''P'''
|align=center|16.
|-
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Judocy Finlandii na igrzyskach olimpijskich}}

{{SORTUJ:Mutanen, Annikka}}
[[Kategoria:Fińscy judocy]]
[[Kategoria:Fińscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Judocy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1965]]

title: · Annikka Mutanen

Data i miejsce urodzenia: 13 kwietnia 1965 · Polvijärvi

title: Dorobek medalowy

brąz: Paryż 1992 · -48 kg