text:
# Debasyfikacja
Debasyfikacja – proces wyeliminowania z życia publicznego Iraku po obaleniu rządów Saddama Husajna osób działających w irackiej partii Baas, partii obalonego dyktatora.
Polityka debasyfikacji (termin ten ukuty został na wzór denazyfikacji) została wdrożona natychmiast po obaleniu rządów Saddama Husajna, w maju 2003 na mocy decyzji amerykańskich władz okupacyjnych. Rozkaz Paula Bremera o debasyfikacji zabronił działaczom sprawującym najwyższe funkcje partyjne (cztery kręgi najbliższe kierownictwu) pracy w instytucjach państwowych, a wszystkim członkom – obejmowania stanowisk kierowniczych na trzech najwyższych poziomach zarządzania. Tylko wiosną 2003 z irackiej administracji państwowej usunięto od 20 tys. do nawet 120 tys. pracowników, co uniemożliwiło jej praktyczne funkcjonowanie. Debasyfikacja ostatecznie zniszczyła iracką administrację, nadwątloną już wcześniej przez dziesięcioletnie sankcje ONZ nałożone na Irak i przez wojny prowadzone w poprzednich dekadach przez Saddama Husajna. Wyeliminowała z procesu przejścia Iraku od dyktatury do demokracji wykwalifikowanych nauczycieli, urzędników, oficerów oraz inżynierów, jak również zniechęciła irackich sunnitów do całego procesu demokratyzacji.
W 2003 Amerykanie zdecydowali ponadto o rozwiązaniu armii irackiej, gdyż jej oficerowie w ogromnej większości byli związani z partią. Z wojska usunięto 400 tys. osób. Na czele nowych instytucji państwowych tworzonych pod egidą Amerykanów stanęli niemal wyłącznie politycy wywodzący się z organizacji opozycyjnych. Oficjalnie debasyfikacja miała uniemożliwić restytucję dyktatury na wzór obalonych rządów.
Oprócz oficjalnej kampanii usuwania dawnych działaczy partyjnych z życia publicznego w latach 2003–2007 za przyzwoleniem nowych przywódców irackich dochodziło do morderstw byłych baasistów. W szczególności dopuszczały się ich armia Mahdiego dowodzona przez Muktadę as-Sadra oraz organizacja Badr związana z Najwyższą Radą Islamską w Iraku, należącą do rządzącego Zjednoczonego Sojuszu Irackiego. Ataki na baasistów przerodziły się w politykę terroru wymierzoną w całą społeczność sunnicką centralnego i południowego Iraku.
Wśród Irakijczyków z czasem narastało niezadowolenie z powodu amerykańskiej okupacji i przeświadczenie, że Amerykanie nie kontrolowali sytuacji w państwie. Zaczęły rozwijać się organizacje stawiające sobie za cel walkę zbrojną z wojskami koalicji. Współtworzyli je wyeliminowani z życia publicznego byli działacze partii Baas, podobnie jak osoby związane z rodziną obalonego dyktatora i byli funkcjonariusze irackich służb specjalnych. Partyzantka od wiosny 2003 systematycznie rosła w siłę. Byli baasiści stali na czele najważniejszych organizacji partyzanckich, walczących pod hasłami obrony islamu sunnickiego. Wielu z nich stanęło następnie na czele oddziałów terrorystycznych tworzących od 2014 Państwo Islamskie.
Już w 2004 pojawiły się opinie, że debasyfikacja dotknęła, obok najwyższego kręgu współpracowników Saddama Husajna, także osoby, które należały do partii po to, by móc pracować dla swojego kraju. Sugerowano, by przepisy o debasyfikacji zostały zrewidowane. W 2007 prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush wymienił reformę praw dotyczących debasyfikacji wśród sześciu najważniejszych wyzwań, które stały przed irackim rządem i których realizacji mieli strzec Amerykanie.
W czerwcu 2010 politykę debasyfikacji oddano w ręce parlamentarnej komisji, na czele której stanął Ahmad al-Dżalabi. Komisja przeprowadziła weryfikację kandydatów zgłoszonych do startu w wyborach parlamentarnych, wykreślając z list 551 osób i 14 całych list. Rządząca szyicka koalicja użyła debasyfikacji jako narzędzia walki politycznej; przewodniczący komisji al-Dżalabi sam był kandydatem w wyborach, a przy eliminowaniu kandydatów z wyborów doszło do nadużyć. Chociaż obowiązujące przepisy debasyfikacyjne miały dotyczyć tylko czołowych działaczy, z wyborów wyeliminowano m.in. Saliha al-Mutlaka, działacza sunnickiego, który z partii Baas został usunięty jeszcze w 1977. Debasyfikacja w największym stopniu dotknęła Iracki Ruch Narodowy – koalicję działaczy świeckich i partii sunnickich, którą rządzący uważali za najpoważniejszego konkurenta. Za członkostwo w partii nie wyeliminowano natomiast z wyborów żadnego kandydata Zjednoczonego Sojuszu Irackiego, szyickiej koalicji Państwo Prawa kierowanej przez Nuriego al-Malikiego, partii kurdyjskich ani sunnickich formacji odwołujących się do islamu lub do wartości plemiennych, chociaż wśród ich kandydatów byli dawni baasiści.

title: Debasyfikacja

wikitext:
[[Plik:US Navy 030926-D-2987S-011 Administrator of the Coalition Provisional Authority in Iraq, Ambassador Paul Bremer listens to a reporter's question during a Pentagon briefing.jpg|thumb|200px|Cywilny administrator Iraku [[Paul Bremer]], autor pierwszych rozkazów o debasyfikacji]]
'''Debasyfikacja'''<ref>{{Cytuj |url = https://archiwum.polityka.pl/art/iracka-pulapka,433452.html |tytuł = Iracka pułapka |opublikowany = archiwum.polityka.pl |data dostępu = 2015-12-28}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Jan Bury |tytuł = Wybory w Iraku. Implikacje wewnętrzne i międzynarodowe |url = https://web.archive.org/web/20160304124907/https://www.pism.pl/files/?id_plik=398}}</ref><ref name="wyb">{{Cytuj |autor = [[Paweł Smoleński]], [[Patrycja Sasnal]] |tytuł = Jak ugasić Bliski Wschód? Z Patrycją Sasnal rozmawia Paweł Smoleński |data = 2014-12-27 |data dostępu = 2015-12-28 |opublikowany = wyborcza.pl |url = http://wyborcza.pl/magazyn/1,142466,17183164,Jak_ugasic_Bliski_Wschod.html |dostęp = z}}</ref> – proces wyeliminowania z życia publicznego [[Irak]]u po obaleniu rządów [[Saddam Husajn|Saddama Husajna]] osób działających w irackiej [[Partia Baas (Irak)|partii Baas]], partii obalonego dyktatora.

Polityka debasyfikacji (termin ten ukuty został na wzór [[denazyfikacja|denazyfikacji]]<ref name="wyb" />) została wdrożona natychmiast po obaleniu rządów Saddama Husajna, w maju 2003{{odn|Dodge|2012|s=62}} na mocy decyzji amerykańskich władz okupacyjnych{{odn|Dodge|2012|s=132–133}}. Rozkaz Paula Bremera o debasyfikacji<ref name=":0">{{Cytuj |url = http://edition.cnn.com/2004/WORLD/meast/04/22/iraq.baathist/index.html?iref=allsearch |tytuł = Policy easing to bring Baathists into new Iraq |opublikowany = edition.cnn.com |data dostępu = 2015-12-28}}</ref> zabronił działaczom sprawującym najwyższe funkcje partyjne (cztery kręgi najbliższe kierownictwu) pracy w instytucjach państwowych, a wszystkim członkom – obejmowania stanowisk kierowniczych na trzech najwyższych poziomach zarządzania{{odn|Dodge|2012|s=132–133}}. Tylko wiosną 2003 z irackiej administracji państwowej usunięto od 20 tys. do nawet 120 tys. pracowników, co uniemożliwiło jej praktyczne funkcjonowanie{{odn|Dodge|2012|s=38–39}}. Debasyfikacja ostatecznie zniszczyła iracką administrację, nadwątloną już wcześniej przez dziesięcioletnie sankcje [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]] nałożone na Irak i przez wojny prowadzone w poprzednich dekadach przez Saddama Husajna{{odn|Dodge|2012|s=132–133}}. Wyeliminowała z procesu przejścia Iraku od dyktatury do demokracji wykwalifikowanych nauczycieli, urzędników, oficerów oraz inżynierów, jak również zniechęciła irackich sunnitów do całego procesu demokratyzacji<ref name=":0" />.

W 2003 Amerykanie zdecydowali ponadto o rozwiązaniu armii irackiej, gdyż jej oficerowie w ogromnej większości byli związani z partią{{odn|Dodge|2012|s=118–119}}. Z wojska usunięto 400 tys. osób<ref name=":1">{{Cytuj |url = https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/the-hidden-hand-behind-the-islamic-state-militants-saddam-husseins/2015/04/04/aa97676c-cc32-11e4-8730-4f473416e759_story.html |tytuł = The hidden hand behind the Islamic State militants? Saddam Hussein’s. |czasopismo = The Washington Post |data = 2015-04-04 |data dostępu = 2015-12-28 |issn = 0190-8286 |język = en |autor = Liz Sly}}</ref>. Na czele nowych instytucji państwowych tworzonych pod egidą Amerykanów stanęli niemal wyłącznie politycy wywodzący się z organizacji opozycyjnych{{odn|Dodge|2012|s=42–43}}. Oficjalnie debasyfikacja miała uniemożliwić restytucję dyktatury na wzór obalonych rządów{{odn|Dodge|2012|s=62}}.

Oprócz oficjalnej kampanii usuwania dawnych działaczy partyjnych z życia publicznego w latach 2003–2007 za przyzwoleniem nowych przywódców irackich dochodziło do morderstw byłych baasistów. W szczególności dopuszczały się ich [[armia Mahdiego]] dowodzona przez [[Muktada as-Sadr|Muktadę as-Sadra]] oraz [[organizacja Badr]] związana z [[Najwyższa Rada Islamska w Iraku|Najwyższą Radą Islamską w Iraku]], należącą do rządzącego [[Zjednoczony Sojusz Iracki|Zjednoczonego Sojuszu Irackiego]]. Ataki na baasistów przerodziły się w politykę terroru wymierzoną w całą społeczność [[sunnizm|sunnicką]] centralnego i południowego Iraku{{odn|Dodge|2012|s=62}}.

Wśród Irakijczyków z czasem narastało niezadowolenie z powodu amerykańskiej okupacji i przeświadczenie, że Amerykanie nie kontrolowali sytuacji w państwie. Zaczęły rozwijać się organizacje stawiające sobie za cel walkę zbrojną z wojskami koalicji. Współtworzyli je wyeliminowani z życia publicznego byli działacze partii Baas, podobnie jak osoby związane z rodziną obalonego dyktatora i byli funkcjonariusze irackich służb specjalnych. Partyzantka od wiosny 2003 systematycznie rosła w siłę{{odn|Dodge|2012|s=55–56}}. Byli baasiści stali na czele najważniejszych organizacji partyzanckich, walczących pod hasłami obrony islamu sunnickiego. Wielu z nich stanęło następnie na czele oddziałów [[Terroryzm w Iraku (od 2011)|terrorystycznych]] tworzących od 2014 [[Państwo Islamskie]]<ref>{{Cytuj |url = https://theintercept.com/2015/06/03/isis-forces-exbaathist-saddam-loyalists/ |tytuł = ISIS Forces That Now Control Ramadi Are Ex-Baathist Saddam Loyalists |opublikowany = The Intercept |data dostępu = 2015-12-28}}</ref><ref name=":1" />.

Już w 2004 pojawiły się opinie, że debasyfikacja dotknęła, obok najwyższego kręgu współpracowników Saddama Husajna, także osoby, które należały do partii po to, by móc pracować dla swojego kraju. Sugerowano, by przepisy o debasyfikacji zostały zrewidowane<ref name=":0" />. W 2007 [[prezydent Stanów Zjednoczonych]] [[George W. Bush]] wymienił reformę praw dotyczących debasyfikacji wśród sześciu najważniejszych wyzwań, które stały przed irackim rządem i których realizacji mieli strzec Amerykanie{{odn|Dodge|2012|s=20}}.

W czerwcu 2010 politykę debasyfikacji oddano w ręce parlamentarnej komisji, na czele której stanął [[Ahmad al-Dżalabi]]. Komisja przeprowadziła weryfikację kandydatów zgłoszonych do startu w wyborach parlamentarnych, wykreślając z list 551 osób i 14 całych list. Rządząca szyicka koalicja użyła debasyfikacji jako narzędzia walki politycznej; przewodniczący komisji al-Dżalabi sam był kandydatem w wyborach, a przy eliminowaniu kandydatów z wyborów doszło do nadużyć. Chociaż obowiązujące przepisy debasyfikacyjne miały dotyczyć tylko czołowych działaczy, z wyborów wyeliminowano m.in. [[Salih al-Mutlak|Saliha al-Mutlaka]], działacza sunnickiego, który z partii Baas został usunięty jeszcze w 1977. Debasyfikacja w największym stopniu dotknęła [[Iracki Ruch Narodowy]] – koalicję działaczy świeckich i partii sunnickich, którą rządzący uważali za najpoważniejszego konkurenta. Za członkostwo w partii nie wyeliminowano natomiast z wyborów żadnego kandydata Zjednoczonego Sojuszu Irackiego, szyickiej koalicji [[Państwo Prawa]] kierowanej przez [[Nuri al-Maliki|Nuriego al-Malikiego]], partii [[Kurdowie|kurdyjskich]] ani sunnickich formacji odwołujących się do [[islam]]u lub do wartości plemiennych, chociaż wśród ich kandydatów byli dawni baasiści{{odn|Dodge|2012|s=153–154}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Dodge |imię=T.| tytuł = Iraq: from war to a new authoritarianism| wydawca = The International Institute for Strategic Studies| miejsce = London & New York| rok = 2012 | isbn = 9780415834858 |oclc=824827947 |język=en |odn=tak}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Polityka Iraku]]
[[Kategoria:Irak w XXI wieku]]
[[Kategoria:Partia Baas (Irak)]]


text:
# Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992 – sztafeta 4 × 400 m mężczyzn
Sztafetę 4 × 400 metrów mężczyzn podczas XXV Letnich Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie rozegrano 7 (eliminacje) i 8 sierpnia 1992 (finał) na Estadi Olímpic de Montjuïc. Zwycięzcą została sztafeta Stanów Zjednoczonych, która biegła w składzie: Andrew Valmon, Quincy Watts, Michael Johnson i Steve Lewis, która w finale ustanowiła rekord świata z czasem 2:55,75.

## Rekordy
|                   | Reprezentacja     | Zawodnicy                                                   | Czas    | Data                      | Miejsce |
| ----------------- | ----------------- | ----------------------------------------------------------- | ------- | ------------------------- | ------- |
| Rekord świata     | Stany Zjednoczone | Vincent Matthews, Ron Freeman, Larry James, Lee Evans       | 2:56,16 | 20 października 1968(dts) | Meksyk  |
| Rekord świata     | Stany Zjednoczone | Danny Everett, Steve Lewis, Kevin Robinzine, Butch Reynolds | 2:56,16 | 1 października 1988(dts)  | Seul    |
| Rekord olimpijski | Stany Zjednoczone | Vincent Matthews, Ron Freeman, Larry James, Lee Evans       | 2:56,16 | 20 października 1968(dts) | Meksyk  |
| Rekord olimpijski | Stany Zjednoczone | Danny Everett, Steve Lewis, Kevin Robinzine, Butch Reynolds | 2:56,16 | 1 października 1988(dts)  | Seul    |

## Wyniki
| Poz. - pozycja                                                                                |
| – rekord świata \| – rekord krajowy \| – rekord życiowy \| = – wyrównany rekord życiowy \| · – najlepszy wynik w sezonie \| = – wyrównany najlepszy wynik w sezonie \| – rekord olimpijski |
| Fn – falstart \| DNF – nie ukończyła \| DNS – nie wystartowała \| DSQ – zdyskwalifikowana                                                                                |

### Eliminacje
24 sztafety przystąpiły do biegów eliminacyjnych. Rozegrano trzy biegi. Do finału awansowały po dwie najlepsze sztafety w każdym biegu (Q) oraz dwie z najlepszymi czasami spośród pozostałych (q).

#### Bieg 1
| Poz. | Państwo           | Zawodnicy                                                                     | Rezultat | Uwagi |
| ---- | ----------------- | ----------------------------------------------------------------------------- | -------- | ----- |
| 1    | Trynidad i Tobago | Patrick Delice, Alvin Daniel, Neil de Silva, Ian Morris                       | 3:01,05  | Q     |
| 2    | Wielka Brytania   | Mark Richardson, Kriss Akabusi, Roger Black, Du’aine Ladejo                   | 3:01,20  | Q     |
| 3    | Japonia           | Masayoshi Kan, Susumu Takano, Yoshihiko Saito, Takahiro Watanabe              | 3:01,35  |       |
| 4    | Francja           | Jean-Louis Rapnouil, Yann Quentrec, Stéphane Caristan, Stéphane Diagana       | 3:04,25  |       |
| 5    | Kanada            | Mark Jackson, Anthony Wilson, Mark Anthony Graham, Freddie Williams           | 3:04,69  |       |
| 6    | Tajlandia         | Athiaporn Koonjarthong, Yuthana Thonglek, Sarapong Kumsup, Aktawat Sakoolchan | 3:08,00  |       |
| 7    | Portugalia        | José Mendes, Pedro Rodrigues, Álvaro Silva, Paulo Curvelo                     | 3:10,11  |       |
| 8    | Zair              | Ilunga Kafila, Luasa Batungile, Kaleka Mutoke, Shintu Kibambe                 | 3:21,91  |       |

#### Bieg 2
| Poz. | Państwo                   | Zawodnicy                                                           | Rezultat | Uwagi |
| ---- | ------------------------- | ------------------------------------------------------------------- | -------- | ----- |
| 1    | Kuba                      | Lázaro Martínez, Héctor Herrera, Norberto Téllez, Roberto Hernández | 2:59,13  | Q,    |
| 2    | Stany Zjednoczone         | Darnell Hall, Michael Johnson, Charles Jenkins, Quincy Watts        | 2:59,14  | Q     |
| 3    | Kenia                     | David Kitur, Samson Kitur, Simeon Kipkemboi, Simon Kemboi           | 2:59,63  | q     |
| 4    | Nigeria                   | Udeme Ekpeyong, Emmanuel Okoli, Hassan Bosso, Sunday Bada           | 3:00,39  | q     |
| 5    | WNP                       | Dmitrj Kosow, Dmitrij Kligier, Dmitrij Gołowastow, Ołeh Twerdochlib | 3:05,59  |       |
| 6    | Meksyk                    | Raymundo Escalante, Eduardo Nava, Luis Toledo, Juan Jesús Gutiérrez | 3:05,75  |       |
| 7    | Saint Vincent i Grenadyny | Lenford O’Garro, Michael Williams, Eversley Linley, Eswort Coombs   | 3:10,21  |       |
| –    | Barbados                  | Seibert Straughn, Roger Jordan, Edsel Chase, Stevon Roberts         | DSQ      |       |

#### Bieg 3
| Poz. | Państwo           | Zawodnicy                                                                        | Rezultat | Uwagi |
| ---- | ----------------- | -------------------------------------------------------------------------------- | -------- | ----- |
| 1    | Brazylia          | Eronilde de Araújo, Ediélson Tenório, Sérgio Menezes, Sidney de Souza            | 3:01,38  | Q,    |
| 2    | Włochy            | Alessandro Aimar, Marco Vaccari, Fabio Grossi, Andrea Nuti                       | 3:02,09  | Q     |
| 3    | Maroko            | Abdelali Kasbane, Abdel Ghani Guériguer, Bouchaib Belkaid, Benyounés Lahlou      | 3:02,28  |       |
| 4    | Hiszpania         | Antonio Sánchez, Cayetano Cornet, Manuel Moreno, Ángel Heras                     | 3:00,60  |       |
| 5    | Katar             | Sami Al-Abdullah, Masoud Khamis Rahman, Ibrahim Ismail Muftah, Fareh Ibrahim Ali | 3:07,26  |       |
| 6    | Papua-Nowa Gwinea | Baobo Neuendorf, Kaminiel Selot, Bernard Manana, Subul Babo                      | 3:13,35  |       |
| –    | Niemcy            | Ralph Pfersich, Rico Lieder, Jörg Vaihinger, Thomas Schönlebe                    | DNF      |       |
| –    | Jamajka           | Dennis Blake, Devon Morris, Howard Davis, Patrick O’Connor                       | DSQ      |       |

### Finał
| Poz. | Państwo           | Zawodnicy                                                           | Rezultat | Uwagi |
| ---- | ----------------- | ------------------------------------------------------------------- | -------- | ----- |
| 1    | Stany Zjednoczone | Andrew Valmon, Quincy Watts, Michael Johnson, Steve Lewis           | 2:55,74  | [ 1 ] |
| 2    | Kuba              | Lázaro Martínez, Héctor Herrera, Norberto Téllez, Roberto Hernández | 2:59,51  |       |
| 3    | Wielka Brytania   | Roger Black, David Grindley, Kriss Akabusi, John Regis              | 2:59,73  |       |
| 4    | Brazylia          | Robson da Silva, Ediélson Tenório, Sérgio Menezes, Sidney de Souza  | 3:01,61  |       |
| 5    | Nigeria           | Udeme Ekpeyong, Emmanuel Okoli, Hassan Bosso, Sunday Bada           | 3:01,71  |       |
| 6    | Włochy            | Alessandro Aimar, Marco Vaccari, Fabio Grossi, Andrea Nuti          | 3:02,18  |       |
| 7    | Trynidad i Tobago | Alvin Daniel, Patrick Delice, Neil de Silva, Ian Morris             | 3:03,39  |       |
| –    | Kenia             | Samson Kitur, Abednego Matilu, Simeon Kipkemboi, Simon Kemboi       | DNF      |       |

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
{{osobny artykuł|Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992}}
{{Konkurencja infobox
 |nazwa              = Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992
Lekkoatletyka
Sztafeta 4 × 400 m mężczyzn
 |nazwa_oryginalna   =
 |zawody             =
 |poprzednie         = [[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1988 – sztafeta 4 × 400 m mężczyzn|1988]]
 |następne           = [[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996 – sztafeta 4 × 400 m mężczyzn|1996]]
 |grafika            =
 |podpis_grafiki     =
 |miasto             =
 |kraj               =
 |wariant flagi      =
 |termin             =
 |liczba_ekip        =
 |liczba_sportowców  =
 |liczba_konkurencji =
 |miejsce_rozgrywek  =
 |złoty_medal        = {{Państwo|USA}}
 |srebrny_medal      = {{Państwo|CUB}}
 |brązowy_medal      = {{Państwo|GBR}}
}}
'''[[Sztafeta 4 × 400 metrów|Sztafetę 4 × 400 metrów]] mężczyzn''' podczas '''XXV Letnich Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie''' rozegrano 7 (eliminacje) i 8 sierpnia 1992 (finał) na [[Estadi Olímpic Lluís Companys|Estadi Olímpic de Montjuïc]]. Zwycięzcą została sztafeta Stanów Zjednoczonych, która biegła w składzie: [[Andrew Valmon]], [[Quincy Watts]], [[Michael Johnson]] i [[Steve Lewis]], która w finale ustanowiła [[Rekordy świata w lekkoatletyce|rekord świata]] z czasem 2:55,75<ref name="wr">{{cytuj| url = https://iaaf-ebooks.s3.amazonaws.com/2015/Progression-of-IAAF-World-Records-2015/projet/IAAF%2DWRPB%2D2015%2Epdf |tytuł = Progression of IAAF World Records. 2015 Edition |wydawca = [[World Athletics|IAAF]] |s = 144 |data dostępu = 2025-02-06 |język = en|data=2015}}</ref>.

== Rekordy ==
{| class=wikitable
!
!width=120|Reprezentacja
!Zawodnicy
!Czas
!Data
!Miejsce
|-
|rowspan="2"|'''Rekord świata'''
|rowspan="4"|{{państwo|USA}}
|[[Vincent Matthews]], [[Ron Freeman]], [[Larry James]], [[Lee Evans]]
|rowspan="4"|'''2:56,16'''
|{{dts|20|10|1968}}
|Meksyk<ref name="wr" />
|-
|[[Danny Everett]], [[Steve Lewis]], [[Kevin Robinzine]], [[Butch Reynolds]]
|{{dts|01|10|1988}}
|Seul<ref name="wr" />
|-
|rowspan="2"|'''Rekord olimpijski'''
|[[Vincent Matthews]], [[Ron Freeman]], [[Larry James]], [[Lee Evans]]
|{{dts|20|10|1968}}
|Meksyk
|-
|[[Danny Everett]], [[Steve Lewis]], [[Kevin Robinzine]], [[Butch Reynolds]]
|{{dts|01|10|1988}}
|Seul
|}

== Wyniki ==
{| class=wikitable
|-
|- bgcolor=e8e8e8
||'''Poz.''' - pozycja
|-
|- bgcolor=e8e8e8
||{{rekord|WR}} – rekord świata | {{rekord|NR}} – rekord krajowy | {{rekord|PB}} – rekord życiowy | ={{rekord|PB}} – wyrównany rekord życiowy |
 {{rekord|SB}} – najlepszy wynik w sezonie | ={{rekord|SB}} – wyrównany najlepszy wynik w sezonie | {{rekord|OR}} – rekord olimpijski
|-
|- bgcolor=e8e8e8
||'''Fn''' – falstart | '''{{Tooltip|DNF|Nie ukończyła}}''' – nie ukończyła | '''{{Tooltip|DNS|Nie wystartowała}}''' – nie wystartowała | '''{{Tooltip|DSQ|Zdyskwalifikowana}}''' – zdyskwalifikowana
|}

=== Eliminacje ===
24 sztafety przystąpiły do biegów eliminacyjnych. Rozegrano trzy biegi. Do finału awansowały po dwie najlepsze sztafety w każdym biegu ('''Q''') oraz dwie z najlepszymi czasami spośród pozostałych ('''q''').

==== Bieg 1 ====
{| class="wikitable sortable"
|-
!Poz.
!Państwo
!Zawodnicy
!Rezultat
!class="unsortable"|Uwagi
|- bgcolor="ccffcc"
|1
|{{państwo|TTO}}
|[[Patrick Delice]], [[Alvin Daniel]], [[Neil de Silva]], [[Ian Morris]]
|3:01,05
|'''Q'''
|- bgcolor="ccffcc"
|2
|{{państwo|GBR}}
|[[Mark Richardson]], [[Kriss Akabusi]], [[Roger Black]], [[Du’aine Ladejo]]
|3:01,20
|'''Q'''
|-
|3
|{{państwo|JPN}}
|[[Masayoshi Kan]], [[Susumu Takano]], [[Yoshihiko Saito]], [[Takahiro Watanabe]]
|3:01,35
|
|-
|4
|{{państwo|FRA}}
|[[Jean-Louis Rapnouil]], [[Yann Quentrec]], [[Stéphane Caristan]], [[Stéphane Diagana]]
|3:04,25
|
|-
|5
|{{państwo|CAN}}
|[[Mark Jackson (lekkoatleta)|Mark Jackson]], [[Anthony Wilson]], [[Mark Anthony Graham]], [[Freddie Williams (lekkoatleta)|Freddie Williams]]
|3:04,69
|
|-
|6
|{{państwo|THA}}
|[[Athiaporn Koonjarthong]], [[Yuthana Thonglek]], [[Sarapong Kumsup]], [[Aktawat Sakoolchan]]
|3:08,00
|
|-
|7
|{{Państwo|PRT}}
|[[José Mendes (lekkoatleta)|José Mendes]], [[Pedro Rodrigues (lekkoatleta)|Pedro Rodrigues]], [[Álvaro Silva]], [[Paulo Curvelo]]
|3:10,11
|
|-
|8
|{{Państwo|ZAI}}
|[[Ilunga Kafila]], [[Luasa Batungile]], [[Kaleka Mutoke]], [[Shintu Kibambe]]
|3:21,91
|
|}

==== Bieg 2 ====
{| class="wikitable sortable"
|-
!Poz.
!Państwo
!Zawodnicy
!Rezultat
!class="unsortable"|Uwagi
|- bgcolor="ccffcc"
|1
|{{państwo|CUB}}
|[[Lázaro Martínez (sprinter)|Lázaro Martínez]], [[Héctor Herrera (lekkoatleta)|Héctor Herrera]], [[Norberto Téllez]], [[Roberto Hernández (lekkoatleta)|Roberto Hernández]]
|2:59,13
|'''Q''', {{Rekord|NR}}<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Waśko| imię = Janusz| nazwisko2 = Brant| imię2 = John| nazwisko3 = Csiki| imię3 = Györgyi| nazwisko4 = Socha| imię4 = Andrzej|tytuł = Golden Century of IAAF Records. National Records Evolution 1912-2012 | data = 2013 | miejsce = Zamość| strony = 200 | język = en | isbn = 978-83-62033-30-0}}</ref>
|- bgcolor="ccffcc"
|2
|{{państwo|USA}}
|[[Darnell Hall]], [[Michael Johnson]], [[Charles Jenkins (sprinter)|Charles Jenkins]], [[Quincy Watts]]
|2:59,14
|'''Q'''
|- bgcolor="ddffdd"
|3
|{{państwo|KEN}}
|[[David Kitur]], [[Samson Kitur]], [[Simeon Kipkemboi]], [[Simon Kemboi]]
|2:59,63
|'''q'''
|- bgcolor="ddffdd"
|4
|{{państwo|NGA}}
|[[Udeme Ekpeyong]], [[Emmanuel Okoli]], [[Hassan Bosso]], [[Sunday Bada]]
|3:00,39
|'''q'''
|-
|5
|{{państwo|CIS|ioc}}
|[[Dmitrj Kosow]], [[Dmitrij Kligier]], [[Dmitrij Gołowastow]], [[Ołeh Twerdochlib]]
|3:05,59
|
|-
|6
|{{państwo|MEX}}
|[[Raymundo Escalante]], [[Eduardo Nava]], [[Luis Toledo]], [[Juan Jesús Gutiérrez (lekkoatleta)|Juan Jesús Gutiérrez]]
|3:05,75
|
|-
|7
|{{państwo|VCT}}
|[[Lenford O’Garro]], [[Michael Williams (lekkoatleta)|Michael Williams]], [[Eversley Linley]], [[Eswort Coombs]]
|3:10,21
|
|-
|–
|{{państwo|BRB}}
|[[Seibert Straughn]], [[Roger Jordan]], [[Edsel Chase]], [[Stevon Roberts]]
|'''{{Tooltip|DSQ|Zdyskwalifikowana}}'''
|
|}

==== Bieg 3 ====
{| class="wikitable sortable"
|-
!Poz.
!Państwo
!Zawodnicy
!Rezultat
!class="unsortable"|Uwagi
|- bgcolor="ccffcc"
|1
|{{państwo|BRA}}
|[[Eronilde de Araújo]], [[Ediélson Tenório]], [[Sérgio Menezes]], [[Sidney de Souza (sprinter)|Sidney de Souza]]
|3:01,38
|'''Q''', {{Rekord|NR}}<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Waśko| imię = Janusz| nazwisko2 = Brant| imię2 = John| nazwisko3 = Csiki| imię3 = Györgyi| nazwisko4 = Socha| imię4 = Andrzej|tytuł = Golden Century of IAAF Records. National Records Evolution 1912-2012 | data = 2013 | miejsce = Zamość| strony = 199 | język = en | isbn = 978-83-62033-30-0}}</ref>
|- bgcolor="ccffcc"
|2
|{{państwo|ITA}}
|[[Alessandro Aimar]], [[Marco Vaccari]], [[Fabio Grossi (lekkoatleta)|Fabio Grossi]], [[Andrea Nuti]]
|3:02,09
|'''Q'''
|-
|3
|{{państwo|MAR}}
|[[Abdelali Kasbane]], [[Abdel Ghani Guériguer]], [[Bouchaib Belkaid]], [[Benyounés Lahlou]]
|3:02,28
|
|-
|4
|{{państwo|ESP}}
|[[Antonio Sánchez (lekkoatleta)|Antonio Sánchez]], [[Cayetano Cornet]], [[Manuel Moreno (lekkoatleta)|Manuel Moreno]], [[Ángel Heras]]
|3:00,60
|
|-
|5
|{{państwo|QAT}}
|[[Sami Al-Abdullah]], [[Masoud Khamis Rahman]], [[Ibrahim Ismail Muftah]], [[Fareh Ibrahim Ali]]
|3:07,26
|
|-
|6
|{{państwo|PNG}}
|[[Baobo Neuendorf]], [[Kaminiel Selot]], [[Bernard Manana]], [[Subul Babo]]
|3:13,35
|
|-
|rowspan="2"|–
|{{państwo|DEU}}
|[[Ralph Pfersich]], [[Rico Lieder]], [[Jörg Vaihinger]], [[Thomas Schönlebe]]
|'''{{Tooltip|DNF|Nie ukończyła}}'''
|
|-
|{{Państwo|JAM}}
|[[Dennis Blake]], [[Devon Morris]], [[Howard Davis (lekkoatleta)|Howard Davis]], [[Patrick O’Connor (lekkoatleta)|Patrick O’Connor]]
|'''{{Tooltip|DSQ|Zdyskwalifikowana}}'''
|
|}

=== Finał ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Poz.
!Państwo
!Zawodnicy
!Rezultat
!class="unsortable"|Uwagi
|- bgcolor="gold"
|1
|{{państwo|USA}}
|[[Andrew Valmon]], [[Quincy Watts]], [[Michael Johnson]], [[Steve Lewis]]
|2:55,74
| {{Rekord|WR|link=Rekordy świata w lekkoatletyce}}<ref name="wr" />
|- bgcolor="silver"
|2
|{{państwo|CUB}}
|[[Lázaro Martínez (sprinter)|Lázaro Martínez]], [[Héctor Herrera (lekkoatleta)|Héctor Herrera]], [[Norberto Téllez]], [[Roberto Hernández (lekkoatleta)|Roberto Hernández]]
|2:59,51
|
|- bgcolor="cc9966"
|3
|{{państwo|GBR}}
|[[Roger Black]], [[David Grindley]], [[Kriss Akabusi]], [[John Regis]]
|2:59,73
|
|-
|4
|{{państwo|BRA}}
|[[Robson da Silva]], [[Ediélson Tenório]], [[Sérgio Menezes]], [[Sidney de Souza (sprinter)|Sidney de Souza]]
|3:01,61
|
|-
|5
|{{państwo|NGA}}
|[[Udeme Ekpeyong]], [[Emmanuel Okoli]], [[Hassan Bosso]], [[Sunday Bada]]
|3:01,71
|
|-
|6
|{{państwo|ITA}}
|[[Alessandro Aimar]], [[Marco Vaccari]], [[Fabio Grossi (lekkoatleta)|Fabio Grossi]], [[Andrea Nuti]]
|3:02,18
|
|-
|7
|{{państwo|TTO}}
|[[Alvin Daniel]], [[Patrick Delice]], [[Neil de Silva]], [[Ian Morris]]
|3:03,39
|
|-
|–
|{{państwo|KEN}}
|[[Samson Kitur]], [[Abednego Matilu]], [[Simeon Kipkemboi]], [[Simon Kemboi]]
|'''{{Tooltip|DNF|Nie ukończyła}}'''
|
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj | url = https://digital.la84.org/digital/collection/p17103coll8/id/36283/rec/60 | tytuł = Official Report of the Games of the XXV Olympiad, Barcelona 1992, v. 5 | opublikowany = library.la84.org | język = en fr es ca | s = 55–56 | data dostępu = 2025-02-06}}
* {{Cytuj | url = https://www.olympedia.org/results/64103 | tytuł = Athletics at the 1992 Summer Olympics; 4 x 400 metres Relay, Men | opublikowany = olympedia.org | data dostępu = 2025-02-06 | język = en}}

{{Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992}}
{{Mistrzowie olimpijscy w biegu sztafetowym 4 × 400 m}}

[[Kategoria:Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992|Sztafeta 4 × 400 m mężczyzn]]

title: Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992 · Lekkoatletyka · Sztafeta 4 × 400 m mężczyzn

Złoty medal: Stany Zjednoczone

Srebrny medal: Kuba

Brązowy medal: Wielka Brytania


text:
# Simon Russell Beale
Simon Russell Beale (ur. 12 stycznia 1961 w Penangu) – brytyjski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.

## Życiorys
W młodości był chórzystą, uzyskiwał stypendia muzyczne m.in. w Clifton College. Kształcił się następnie w Gonville and Caius College na Uniwersytecie Cambridge, a w 1983 ukończył szkołę artystyczną Guildhall School of Music and Drama.
Zawodową karierę aktora teatralnego podjął w latach 80., kontynuując ją w kolejnych dekadach. Związał się z brytyjskim zespołem teatralnym Royal Shakespeare Company, później podjął współpracę także z Royal National Theatre. Występował w adaptacjach dramatów Antona Czechowa i Henrika Ibsena. Uznanie przyznały mu występy w sztukach Williama Szekspira. Dziennik „The Independent” określił go mianem najlepszego aktora teatralnego swojej generacji. Simon Russell Beale występował także na Broadwayu – w 2004 grał w sztuce Jumpers (otrzymując nominację do nagrody Tony), a w latach 2005–2009 wcielał się w Króla Artura w Spamalocie.
Jako aktor filmowy zaczął regularnie występować w latach 90. Popularność przyniosła mu rola Kennetha Widmerpoola w miniserialu A Dance to the Music of Time opartego na cyklu książek Anthony’ego Powella (powierzono mu później funkcję prezydenta towarzystwa poświęconego temu pisarzowi). Pojawił się także w serialach Tajniacy i Dom grozy, telewizyjnych adaptacjach powieści The Young Visiters oraz dramatu Henryk IV. Zagrał w takich filmach kinowych jak Hamlet, Alicja w Krainie Czarów, Zgromadzenie, The Deep Blue Sea, Mój tydzień z Marilyn i Tajemnice lasu.

## Życie prywatne
Urodził się na terenie Federacji Malajów, gdzie jego ojciec odbywał służbę wojskową. Matka pracowała jako lekarka. Jest jawnym gejem.

## Filmografia
- 1988: A Very Peculiar Practice (serial TV)
- 1992: Orlando
- 1992: Downtown Lagos (miniserial)
- 1993: The Mushroom Picker (miniserial)
- 1995: Persuasion
- 1996: Hamlet
- 1998: A Dance to the Music of Time (miniserial)
- 1999: Blackadder: Back & Forth
- 1999: An Ideal Husband
- 1999: Alicja w Krainie Czarów
- 2002: Zgromadzenie
- 2003: The Young Visiters (film telewizyjny)
- 2006: John and Abigail Adams: America's First Power Couple (serial TV)
- 2010: Tajniacy (serial TV)
- 2011: Mój tydzień z Marilyn
- 2011: The Deep Blue Sea
- 2012: Henry IV, Part I and Part II (film telewizyjny)
- 2014: Dom grozy (serial TV)
- 2014: Tajemnice lasu
- 2016: Tarzan: Legenda
- 2017: Śmierć Stalina
- 2018: Muzeum
- 2018: Ostateczna operacja
- 2018: Maria, królowa Szkotów
- 2018: Skłodowska
- 2020: A Christmas Carol
- 2021: Benediction
- 2021: Operacja Mincemeat
- 2022: Skrytka
- 2022: Thor: Miłość i grom

## Odznaczenia i wyróżnienia
- 1998: BAFTA TV dla najlepszego aktora (A Dance to the Music of Time)
- 2000: Laurence Olivier Award dla najlepszego aktora w musicalu (adaptacja Kandyda)
- 2003: Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego[6]
- 2003: Laurence Olivier Award dla najlepszego aktora (adaptacja sztuki Wujaszek Wania)
- 2010: Tytuł doctora honoris causa The Open University[7]
- 2013: BAFTA TV dla najlepszego aktora drugoplanowego (Henry IV, Part I and Part II)
- 2017: BIFA dla najlepszego aktora drugoplanowego (Śmierć Stalina)[8]

title: Simon Russell Beale

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Simon Russell Beale
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Simon Russell Beale.jpg
 |opis grafiki              = Simon Russell Beale (2011)
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = 12 stycznia 1961
 |miejsce urodzenia         = Penang
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[aktor]]
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Simon Russell Beale
 |www                       =
}}
'''Simon Russell Beale''' (ur. [[12 stycznia]] [[1961]] w [[Penang (stan)|Penangu]]) – [[Wielka Brytania|brytyjski]] [[aktor]] teatralny, filmowy i telewizyjny.

== Życiorys ==
W młodości był chórzystą, uzyskiwał stypendia muzyczne m.in. w Clifton College. Kształcił się następnie w [[Gonville and Caius College]] na [[University of Cambridge|Uniwersytecie Cambridge]], a w 1983 ukończył szkołę artystyczną [[Guildhall School of Music and Drama]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20141028070719/http://www.gsmd.ac.uk/about_the_school/alumni/people_who_studied_at_guildhall/acting_alumni_include/simon_russell_beale/|tytuł=Simon Russell Beale CBE|opublikowany=gsmd.ac.uk|data dostępu=2015-07-03|język=en}}</ref>.

Zawodową karierę aktora teatralnego podjął w latach 80., kontynuując ją w kolejnych dekadach. Związał się z brytyjskim zespołem teatralnym [[Royal Shakespeare Company]], później podjął współpracę także z [[Royal National Theatre]]. Występował w adaptacjach dramatów [[Anton Czechow|Antona Czechowa]] i [[Henrik Ibsen|Henrika Ibsena]]. Uznanie przyznały mu występy w sztukach [[William Shakespeare|Williama Szekspira]]. Dziennik „[[The Independent]]” określił go mianem najlepszego aktora teatralnego swojej generacji<ref name="ind">{{Cytuj stronę|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/theatre-dance/features/inside-the-world-of-theatres-most-reluctant-hero-785209.html|tytuł=Inside the world of theatre's most reluctant hero|data=22 lutego 2008|opublikowany=independent.co.uk|data dostępu=2015-07-03|język=en}}</ref>. Simon Russell Beale występował także na [[Broadway (teatr)|Broadwayu]] – w 2004 grał w sztuce ''Jumpers'' (otrzymując nominację do nagrody [[Tony Award|Tony]]), a w latach 2005–2009 wcielał się w [[Król Artur|Króla Artura]] w ''[[Spamalot|Spamalocie]]''<ref>[http://ibdb.com/person.php?id=118954 Simon Russell Beale] w bazie [[Internet Broadway Database]] {{lang|en}}. [dostęp 2015-07-03].</ref>.

Jako aktor filmowy zaczął regularnie występować w latach 90. Popularność przyniosła mu rola Kennetha Widmerpoola w miniserialu ''A Dance to the Music of Time'' opartego na cyklu książek [[Anthony Powell|Anthony’ego Powella]] (powierzono mu później funkcję prezydenta towarzystwa poświęconego temu pisarzowi<ref name="standard" />). Pojawił się także w serialach ''Tajniacy'' i ''Dom grozy'', telewizyjnych adaptacjach powieści ''[[The Young Visiters]]'' oraz dramatu ''[[Henryk IV (dramat)|Henryk IV]]''. Zagrał w takich filmach kinowych jak ''Hamlet'', ''Alicja w Krainie Czarów'', ''Zgromadzenie'', ''The Deep Blue Sea'', ''Mój tydzień z Marilyn'' i ''Tajemnice lasu''.

== Życie prywatne ==
Urodził się na terenie [[Malaje|Federacji Malajów]], gdzie jego ojciec odbywał służbę wojskową. Matka pracowała jako lekarka<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.filmreference.com/film/84/Simon-Russell-Beale.html|tytuł=Simon Russell Beale Biography|opublikowany=filmreference.com|data dostępu=2015-07-03|język=en}}</ref>. Jest jawnym [[gej]]em<ref name="standard">{{Cytuj stronę|url=http://www.standard.co.uk/lifestyle/simon-russell-beale-some-people-say-that-im-a-national-treasure-id-rather-be-a-bond-villain-6501407.html|tytuł=Simon Russell Beale: Some people say that I'm a national treasure. I'd rather be a Bond villain|data=10 sierpnia 2010|opublikowany=standard.co.uk|data dostępu=2015-07-03|język=en}}</ref>.

== Filmografia ==
{{Układ wielokolumnowy |szerokość=23em <!-- od 9 do 35 --> |liczba=2 |
* 1988: ''A Very Peculiar Practice'' (serial TV)
* 1992: ''[[Orlando (film)|Orlando]]''
* 1992: ''Downtown Lagos'' (miniserial)
* 1993: ''The Mushroom Picker'' (miniserial)
* 1995: ''Persuasion''
* 1996: ''[[Hamlet (film 1996)|Hamlet]]''
* 1998: ''A Dance to the Music of Time'' (miniserial)
* 1999: ''Blackadder: Back & Forth''
* 1999: ''An Ideal Husband''
* 1999: ''[[Alicja w Krainie Czarów (film 1999)|Alicja w Krainie Czarów]]''
* 2002: ''[[Zgromadzenie (film)|Zgromadzenie]]''
* 2003: ''The Young Visiters'' (film telewizyjny)
* 2006: ''John and Abigail Adams: America's First Power Couple'' (serial TV)
* 2010: ''[[Tajniacy]]'' (serial TV)
* 2011: ''[[Mój tydzień z Marilyn]]''
* 2011: ''The Deep Blue Sea''
* 2012: ''Henry IV, Part I and Part II'' (film telewizyjny)
* 2014: ''[[Dom grozy (serial telewizyjny)|Dom grozy]]'' (serial TV)
* 2014: ''[[Tajemnice lasu]]''
* 2016: ''[[Tarzan: Legenda]]''
* 2017: ''[[Śmierć Stalina]]''
* 2018: ''[[Muzeum (film)|Muzeum]]''
* 2018: ''[[Ostateczna operacja]]''
* 2018: ''[[Maria, królowa Szkotów (film 2018)|Maria, królowa Szkotów]]''
* 2018: ''[[Skłodowska (film)|Skłodowska]]''
* 2020: ''[[A Christmas Carol]]''
* 2021: ''[[Benediction (film)|Benediction]]''
* 2021: ''[[Operacja Mincemeat (film)|Operacja Mincemeat]]''
* 2022: ''[[Skrytka (film)|Skrytka]]''
* 2022: ''[[Thor: Miłość i grom]]''
}}

== Odznaczenia i wyróżnienia ==
* 1998: [[Nagrody Telewizyjne Akademii Brytyjskiej|BAFTA TV]] dla najlepszego aktora (''A Dance to the Music of Time'')
* 2000: [[Laurence Olivier Award]] dla najlepszego aktora w musicalu (adaptacja ''[[Kandyd (powiastka filozoficzna)|Kandyda]]'')
* 2003: Komandor [[Order Imperium Brytyjskiego|Orderu Imperium Brytyjskiego]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20160304110733/http://www.britishtheatreguide.info/news/birthdayhonours2003.htm|tytuł=Birthday Honours 2003|data=15 czerwca 2003|opublikowany=britishtheatreguide.info|data dostępu=2015-07-03|język=en}}</ref>
* 2003: Laurence Olivier Award dla najlepszego aktora (adaptacja sztuki ''Wujaszek Wania'')
* 2010: Tytuł doctora honoris causa [[The Open University]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20160304205922/http://www.open.ac.uk/students/ceremonies/files/ceremonies/file/graduate-directory-2010.pdf|tytuł=Conferment of Honorary Degreesand Presentation of Graduates|opublikowany=open.ac.uk|data dostępu=2015-07-03|język=en}}</ref>
* 2013: BAFTA TV dla najlepszego aktora drugoplanowego (''Henry IV, Part I and Part II'')
* 2017: BIFA dla najlepszego aktora drugoplanowego (''Śmierć Stalina'')<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/british-independent-film-awards-2017-winners-1066049|tytuł=British Independent Film Awards: 'God's Own Country', 'Lady Macbeth' Win Big|data=10 grudnia 2017|autor=Alex Ritman|opublikowany=hollywoodreporter.com|data dostępu=2021-02-03|język=en}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{IMDb|osoba|0750971|Simon Russell Beale}}. [dostęp 2021-02-03].

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Beale, Simon Russell}}
[[Kategoria:Absolwenci Gonville and Caius College (Cambridge)]]
[[Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni]]
[[Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1961]]

title: Simon Russell Beale

Data i miejsce urodzenia: 12 stycznia 1961 · Penang

Zawód: aktor


text:
# Freefolk
Freefolk – wieś w Anglii, w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie Test Valley. Leży 20 km na północ od miasta Winchester i 88 km na zachód od Londynu.

title: Freefolk

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Freefolk
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Freefolk
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[South East England|South East]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Hampshire]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna = [[Test Valley]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 01264
 |kod pocztowy                 = SP11
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Hampshire
 |współrzędne                  = 51°14′10″N 1°18′22″W
 |commons                      = Category:Freefolk
 |www                          =
}}
'''Freefolk''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w hrabstwie [[Hampshire]], w [[dystrykt|dystrykcie]] [[Test Valley]]. Leży 20 km na północ od miasta [[Winchester]] i 88 km na zachód od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=SU4843548829|tytuł=Freefolk na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-10-06}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Hampshire]]

title: Freefolk

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: South East

Hrabstwo: Hampshire

Dystrykt: Test Valley


text:
# Amerykański Instytut Naftowy
Amerykański Instytut Naftowy (American Petroleum Institute, API) – zrzeszenie branżowe producentów ropy naftowej. Jego członkami jest 400 spółek działających w branży, które zajmują się m.in. produkcją, rafinacją i zaopatrzeniem w ropę, eksploatacją rurociągów naftowych czy transportem morskim.
Pierwotnie zakres działalności organizacji miał charakter narodowy, który w ostatnich latach uległ poszerzeniu ze względu na stale rosnący zasięg międzynarodowych interesów związanych z przemysłem naftowym. Główne funkcje API to:
- prowadzenie negocjacji i rozmów ze społeczeństwem, Kongresem, władzą wykonawczą, władzami stanowymi i mediami, prowadzących to ustanawiania korzystnych rozwiązań prawnych dla przemysłu naftowego,
- prowadzenie lub zlecanie badań naukowych i statystycznych,
- certyfikacja,
- edukacja.

title: Amerykański Instytut Naftowy

wikitext:
'''Amerykański Instytut Naftowy''' (''American Petroleum Institute'', ''API'') – zrzeszenie branżowe producentów [[ropa naftowa|ropy naftowej]]. Jego członkami jest 400 spółek działających w branży, które zajmują się m.in. produkcją, [[rafinacja|rafinacją]] i zaopatrzeniem w ropę, eksploatacją [[Transport rurociągowy|rurociągów]] naftowych czy transportem morskim.

Pierwotnie zakres działalności organizacji miał charakter narodowy, który w ostatnich latach uległ poszerzeniu ze względu na stale rosnący zasięg międzynarodowych interesów związanych z przemysłem naftowym. Główne funkcje API to:
* prowadzenie negocjacji i rozmów ze społeczeństwem, [[Kongres Stanów Zjednoczonych|Kongresem]], władzą wykonawczą, władzami stanowymi i mediami, prowadzących to ustanawiania korzystnych rozwiązań prawnych dla przemysłu naftowego,
* prowadzenie lub zlecanie badań naukowych i statystycznych,
* certyfikacja,
* edukacja.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.api.org American Petroleum Institute Website]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Organizacje w Stanach Zjednoczonych]]
[[Kategoria:Przemysł petrochemiczny]]


text:
# Wołodymyr Kryżuk
Wołodymyr Wasylowycz Kryżuk, ukr. Володимир Васильович Крижук (ur. 1978) – ukraiński nauczyciel, działacz społeczny i samorządowy.
Ukończył studia w zakresie pedagogiki. W ramach praktyki nauczycielskiej kształci dzieci z klas początkowych oraz dorosłych. W 2010 roku został wybrany przewodniczącym rady sołeckiej wsi Równo.
Zaangażowany w pomoc Polakom, którzy przyjeżdżali pielęgnować mogiły ofiar zbrodni z 30 sierpnia 1943 roku dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów we wsiach Ostrówki i Wola Ostrowiecka. W roku 2011 i 2015 pomagał podczas przeprowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej, między innymi pośrednicząc w kontaktach z miejscową administracją, zabezpieczając logistykę oraz pomagając przy budowie ogrodzenia i pomnika. Wydobyto wówczas wydobyto szczątki około 300 Polaków. Opiekuje się pomnikiem poświęconym zamordowanym Polakom i cmentarzem w Ostrówkach.
Po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku zaangażował się w działania lokalnej organizacji samoobrony.
W 2023 za swoją działalność podczas uroczystości w Belwederze w Warszawie został wyróżniony Medalem Virtus et Fraternitas.

title: Wołodymyr Kryżuk

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Wołodymyr Kryżuk
 |imię i nazwisko org       = {{k|uk|Володимир Крижук}}
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 1978
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = nauczyciel, działacz społeczny i samorządowy
 |narodowość                = Ukrainiec
 |odznaczenia               = {{order|MVF}}
 |commons                   =
}}
'''Wołodymyr Wasylowycz Kryżuk''', {{W języku|uk|Володимир Васильович Крижук}} (ur. 1978<ref>{{Cytuj |tytuł = На голову Рівненської ОТГ лише два кандидата |data = 2017-10-06 |data dostępu = 2023-07-05 |opublikowany = lyuboml.rayon.in.ua |url = https://lyuboml.rayon.in.ua/news/42491-na-golovu-rivnenskoyi-otg-lishe-dva-kandidata |język = uk}}</ref>) – [[Ukraińcy|ukraiński]] nauczyciel, działacz społeczny i samorządowy.

Ukończył studia w zakresie pedagogiki. W ramach praktyki nauczycielskiej kształci dzieci z klas początkowych oraz dorosłych. W 2010 roku został wybrany przewodniczącym {{link-interwiki|Rada sołecka wsi Równo|Q=Q12149647|tekst=rady sołeckiej}} wsi [[Równo (obwód wołyński)|Równo]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Результати виборів сільських, селищних, міських голів |data = 2010 |data dostępu = 2023-07-05 |opublikowany = cvk.gov.ua |url = https://cvk.gov.ua/pls/vm2010/wm02814pid112=61pid102=731pf7691=731pt001f01=800rej=0pt00_t001f01=800.html |język = uk}}</ref><ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Wołodymyr Kryżuk - Instytut Pileckiego |data dostępu = 2023-07-10 |opublikowany = instytutpileckiego.pl |url = https://instytutpileckiego.pl/pl/medal/odznaczeni/wolodymyr-kryzuk |język = pl}}</ref>.

Zaangażowany w pomoc Polakom, którzy przyjeżdżali pielęgnować mogiły ofiar zbrodni z 30 sierpnia 1943 roku dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów we wsiach [[Zbrodnia w Ostrówkach|Ostrówki]] i [[Zbrodnia w Woli Ostrowieckiej|Wola Ostrowiecka]]. W roku 2011 i 2015 pomagał podczas przeprowadzonych przez [[Instytut Pamięci Narodowej]] ekshumacji ofiar [[Rzeź wołyńska|rzezi wołyńskiej]], między innymi pośrednicząc w kontaktach z miejscową administracją, zabezpieczając logistykę oraz pomagając przy budowie ogrodzenia i pomnika. Wydobyto wówczas wydobyto szczątki około 300 Polaków. Opiekuje się pomnikiem poświęconym zamordowanym Polakom i cmentarzem w [[Ostrówki (Wołyń)|Ostrówkach]]<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Gala wręczenia Medali „Virtus et Fraternitas” 2023 - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl |data = 2023-07-06 |data dostępu = 2023-07-10 |opublikowany = Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego |url = https://www.gov.pl/web/kultura/gala-wreczenia-medali-virtus-et-fraternitas-2023 |język = pl}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = W Belwederze wręczono Ukraińcom medale Virtus et Fraternitas Ukraińcom |data = 2023-07-07 |data dostępu = 2023-07-10 |opublikowany = TVN24 |url = https://tvn24.pl/polska/w-belwederze-wreczono-ukraincom-medale-virtus-et-fraternitas-ukraincom-7209090 |język = pl}}</ref>.

Po [[Inwazja Rosji na Ukrainę|rosyjskiej agresji na Ukrainę]] w 2022 roku zaangażował się w działania lokalnej organizacji samoobrony<ref name=":0" />.

W 2023 za swoją działalność podczas uroczystości w [[Belweder w Warszawie|Belwederze]] w Warszawie został wyróżniony [[Medal Virtus et Fraternitas|Medalem Virtus et Fraternitas]]<ref>{{Monitor Polski|2023|922}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Belweder. Wręczenie odznaczeń Virtus et Fraternitas - Sejm Rzeczypospolitej Polskiej |data = 2023-07-06 |data dostępu = 2023-07-10 |opublikowany = www.sejm.gov.pl |url = https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/komunikat.xsp?documentId=E871CE43F0092D77C12589E4005B51DC&symbol=KOMUNIKATY_KOMUNIKAT}}</ref><ref name=":1" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Kryżuk, Wołodymyr}}
[[Kategoria:Ludzie związani z Wołyniem]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas]]
[[Kategoria:Ukraińscy działacze społeczni]]
[[Kategoria:Ukraińscy nauczyciele]]
[[Kategoria:Ukraińscy samorządowcy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1978]]

title: Wołodymyr KryżukВолодимир Крижук

Narodowość: Ukrainiec


text:
# (18395) Schmiedmayer
(18395) Schmiedmayer (1992 SH2) – planetoida z pasa głównego okrążająca Słońce w ciągu 3,75 lat w średniej odległości 2,41 j.a. Odkryta 21 września 1992 roku.

title: (18395) Schmiedmayer

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 18395
 |       nazwa = Schmiedmayer
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Lutz Schmadel]], [[Freimut Börngen]]
 |       dzień = 21 września
 |         rok = 1992
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 2,4126
 |    mimośród = 0,1126
 |  peryhelium = 2,1408
 |    aphelium = 2,6843
 |         lat = 3
 |         dni = 273
 |      godzin = 18
 |    prędkość = 19,17
 |  nachylenie = 4,78
 |    średnica =
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo =
 |     jasność = 14,1
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(18395) Schmiedmayer (1992 SH2)''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 3,75 lat w średniej odległości 2,41 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Odkryta [[21 września]] [[1992]] roku.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 18001–19000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|18395}}
* {{JPLorb|18395}}
* {{MPC|18395}}

{{SORTUJ:Schmiedmayer}}
[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1992]]

title: (18395) Schmiedmayer

Odkrywca: Lutz Schmadel, Freimut Börngen

Data odkrycia: 21 września 1992

Okres obiegu · wokół Słońca: 3 lata 273 dni 18 godzin


text:
# Beechcraft
Beechcraft – amerykańska wytwórnia samolotów lekkich, sportowych, biznesowych i wojskowych założona w 1932 roku przez małżeństwo Waltera i Olive Ann Beech w Wichita w stanie Kansas. W 2012 roku wytwórnia wystąpiła o sądową ochronę przed bankructwem. Zmusiło to firmę do przeprowadzenia daleko idącej restrukturyzacji. Zrezygnowano z produkcji maszyn o napędzie odrzutowym, pozostawiając jedynie samoloty turbośmigłowe i tłokowe. Pod koniec 2013 roku amerykański Textron podjął decyzję o przejęciu firmy przy zachowaniu marki Beechcraft.

## Modele cywilne
- Model 16
- Model 17 Staggerwing
- Model 18 Twin Beech
- Model 19 Sport
- Model 23 Musketeer
- Model 24 Sierra
- Model 33 Debonair
- Model 34 Twin-Quad
- Model 35,36 Bonanza
- Model 50 Twin Bonanza
- Model 55,56 i 58 Baron
- Model 60 Duke
- Model 65,70,80 i Queen Air
- Model 76 Duchess
- Model 77 Skipper
- Model 90 i 100 King Air
- Model 200 i 300 (Super) King Air
- Model 95 Travel Air
- Model 99 Airliner
- Model 390 Premier
- Model 400 Beechjet
- Model 1900 Airliner
- Model 2000 Starship

## Modele wojskowe
- XA-38 Grizzly
- AT-7 Navigator
- AT-10 Wichita
- AT-11 Kansan
- C-6 Ute
- C-12 Huron
- C-43 Traveler
- C-45 Expeditor
- CT-128 Expeditor
- CT-134 Musketeer
- CT-145 Super King Air
- T-6 Texan II/CT-156 Harvard II
- RC-12 Guardrail
- T-1A Jayhawk
- T-34 Mentor
- T-42 Cochise
- U-8 Seminole
- U-21 Ute

title: Beechcraft

wikitext:
[[Plik:Beechcraft Super King Air B200 vr.jpg|thumb|250px|[[Beechcraft King Air|Beechcraft Super King Air]]]]
'''Beechcraft''' – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] wytwórnia samolotów lekkich, sportowych, biznesowych i wojskowych założona w 1932 roku przez małżeństwo Waltera i Olive Ann Beech w Wichita w stanie Kansas. W 2012 roku wytwórnia wystąpiła o sądową ochronę przed bankructwem. Zmusiło to firmę do przeprowadzenia daleko idącej restrukturyzacji. Zrezygnowano z produkcji maszyn o napędzie odrzutowym, pozostawiając jedynie samoloty turbośmigłowe i tłokowe<ref>Paweł Bondaryk, ''Co nowego w bizjetach?'', „Lotnictwo”, nr 12 (2013), s. 26–29, {{ISSN|1732-5323}}</ref>. Pod koniec 2013 roku amerykański [[Textron]] podjął decyzję o przejęciu firmy przy zachowaniu marki Beechcraft<ref>''Beechcraft kupiony przez Textron'', „Lotnictwo”, nr 2 (2014), s. 122 {{ISSN|1732-5323}}</ref>.

== Modele cywilne ==
[[Plik:Beech.bonanza.takeoff.arp.jpg|thumb|250px|[[Beechcraft Bonanza|Beechcraft 35 Bonanza]]]]
[[Plik:NASA-2000Starship.jpg|thumb|250px|[[Beechcraft 2000 Starship]]]]
[[Plik:Air Labrador Beech 1900D.jpg|thumb|250px|Beechcraft 1900D]]
* Model 16
* Model 17 Staggerwing
* [[Beechcraft Model 18|Model 18 Twin Beech]]
* Model 19 Sport
* Model 23 Musketeer
* Model 24 Sierra
* Model 33 Debonair
* Model 34 Twin-Quad
* [[Beechcraft Bonanza|Model 35,36 Bonanza]]
* Model 50 Twin Bonanza
* [[Beechcraft Baron|Model 55,56 i 58 Baron]]
* Model 60 Duke
* Model 65,70,80 i Queen Air
* [[Beechcraft Duchess|Model 76 Duchess]]
* Model 77 Skipper
* [[Beechcraft King Air|Model 90 i 100 King Air]]
* [[Beechcraft King Air|Model 200 i 300 (Super) King Air]]
* Model 95 Travel Air
* Model 99 Airliner
* Model 390 Premier
* Model 400 Beechjet
* [[Beechcraft 1900|Model 1900 Airliner]]
* [[Beechcraft 2000 Starship|Model 2000 Starship]]

== Modele wojskowe ==
[[Plik:T-34B-1.jpg|thumb|250px|[[Beechcraft T-34 Mentor]]]]
* XA-38 Grizzly
* AT-7 Navigator
* AT-10 Wichita
* AT-11 Kansan
* C-6 Ute
* C-12 Huron
* C-43 Traveler
* C-45 Expeditor
* CT-128 Expeditor
* CT-134 Musketeer
* [[Beechcraft King Air|CT-145 Super King Air]]
* [[T-6 Texan II]]/CT-156 Harvard II
* RC-12 Guardrail
* T-1A Jayhawk
* [[Beechcraft T-34 Mentor|T-34 Mentor]]
* [[Beechcraft Baron|T-42 Cochise]]
* U-8 Seminole
* [[Beechcraft King Air|U-21 Ute]]

== Zobacz też ==
* [[Piper Aircraft]]
* [[Cessna]]
* [[Mooney Airplane Company]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
{{commonscat|Beechcraft civil aircraft}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.hawkerbeechcraft.com/beechcraft/ | tytuł = Strona internetowa firmy | opublikowany = hawkerbeechcraft.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20120406154109/http://www.hawkerbeechcraft.com/beechcraft/ | zarchiwizowano = 2012-04-06}} {{lang|en}}
* [http://aerofiles.com/_beech.html Opisy poszczególnych modeli] {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Przedsiębiorstwa z siedzibą w Kansas]]
[[Kategoria:Beechcraft| ]]
[[Kategoria:Amerykańskie wytwórnie lotnicze]]


text:
# Jawa 223
JAWA 223 – motorowerowy silnik spalinowy dwusuwowy produkcji czechosłowackiej, wyposażony w jeden cylinder o pojemności 50 cm³, umieszczony poziomo o symetrycznym rozrządzie. Produkowany w latach 1969-1990.
Trójstopniowa skrzynia biegów charakteryzowała się dużą wytrzymałością oraz brakiem konieczności dystansowania w przypadku niezużytych tulejek karterów oraz wałków. Moc silnika była stosunkowo wysoka jak na tamte czasy, aż 3,5KM. Silnik do 1975(oraz na polski rynek) był fabrycznie wyposażony w iskrownik-prądnicę 6V o mocy 20W(typ 23A), potem stosowano iskrownik-prądnicę o mocy 30W(typ 23). W silniku nastąpiła także zmiana tłumika, od 1975 zamiast tzw. "cygara" stosowano nowy tłumik tzw. "kominek", który zmieniał rezonans i poprawiał charakterystykę silnika. Silnik stosowano w motorowerach Ogar typ 200, Jawie Mustang typ 23 i typ 23A, Jawie M23 Golden Sport i Jawie typ 20P tzw. "Kaczka".
Silniki na polski rynek miały zdławioną moc, aby dostosować je do panujących w Polsce przepisów, które przewidywały maksymalną prędkość dla motorowerów 45 km/h (wersje czechosłowackie osiągały ok. 60 km/h – 70 km/h, polskie zaś około 55 km/h), w zależności od przełożenia kół zębatych.
W tym celu zmniejszano otwór w króćcu ssącym, przełożenia przeniesienia napędu na koło tylne zostało dostosowane do mniejszej mocy silnika i wynosiło 11/55 lub 12/55, czechosłowackie wersje posiadały przełożenie 13/55(stosowano także 12/55), montowano dysze o mniejszej przepustowości, w wersji polskiej 65/35, w wersji czechosłowackiej 68/38, wydłużano kolanko wydechowe o 19 centymetrów, stosowano tłok dwupierścieniowy oraz opóźniano punkt wyprzedzenia zapłonu, w wersji polskiej rozwarcie przerywacza zapłonu następowało 1,2-1,5mm przed GMP, w wersji czechosłowackiej zaś 1,8-2mm przed GMP. Stosowano także cewkę butelkową 6V zamiast 8V. W pierwszych egzemplarzach silników przeznaczonych na rynek polski montowano głowice o niekorzystnym kształcie komory spalania, który znacząco obniżał osiągi silnika. Silnik warto odblokować ze względu na trwałość, wbrew obiegowej opinii odblokowanie wydłuża żywotność silnika, zdławiony silnik znacznie bardziej się grzeje co powoduje szybsze zużywanie się części i przez ograniczoną ilość dostarczanej do komory spalania mieszanki paliwowo-powietrznej może doprowadzić do zatarcia silnika.
Silnik jest bardzo podatny i prosty w modyfikacji. Polega on m.in. na powiększeniu kanałów płuczących, zmian w mapie cylindra, zastosowaniu głowicy "słoneczko", zastosowanie gaźnika o większej gardzieli(popularne są zmiany na gaźniki AMAL, BVF oraz Dell'orto), a nawet zwiększenia ilości biegów. Współcześnie zaleca się odejście od olei mineralnych takich jak LUX 10, Mixol S oraz M2T  i stosowanie olei syntetycznych bądź półsyntetycznych co w połączeniu z wymianą tulejki korbowodu na łożysko igiełkowe pozwala na stosowanie mieszanki 1:50, a co za tym idzie ograniczeniem nagaru gromadzącego się w silniku.
Dla nowych użytkowników poniżej przedstawione zostały proporcje mieszanki benzyny i oleju:
| Mieszanka         | 1:25               | 1:30               | 1:40               | 1:50               |
| Benzyna w litrach | Olej w mililitrach | Olej w mililitrach | Olej w mililitrach | Olej w mililitrach |
| 1                 | 40                 | 33                 | 25                 | 20                 |
| 2,5               | 100                | 83                 | 63                 | 50                 |
| 5                 | 200                | 167                | 125                | 100                |
| 7,5               | 300                | 250                | 188                | 150                |
| 10                | 400                | 333                | 250                | 200                |

## Zmiany w silniku
| Rok i parametr           | Instalacja elektryczna | Tłumik                | Przełożenia                         |
| Przed 1975(Jawa typ 23A) | Instalacja o mocy 20W  | Tłumik typu "cygaro"  | Przełożenia zębatek 12/55           |
| Po 1975(Jawa typ 23)     | Instalacja o mocy 30W  | Tłumik typu "kominek" | Przełożenia zębatek 12/55 lub 13/55 |

## Różnice między silnikami na rynek czechosłowacki i polski oraz wersje eksportowe[2]
Silniki produkowane w zakładach Považské Strojárne były przeznaczone na rynek czeski i produkowano je do 1982, produkcję potem przeniesiono do zakładów w Žiarze gdzie produkowano je do 1990, czyli do daty wyznaczonej kontraktem z Zakładach Rowerowych "Romet". Na ten silnik JAWA udzielała licencji dla krajów takich jak:
Indie – silniki Jawa 223 stosowane w modelach Yezdi 60 Jet „B“ Series oraz Indická Jawa 50 Jet, silniki te posiadały zwiększoną moc 3,6KM(2,21kW).
Stany Zjednoczone – silniki Jawa 223 oprócz bycia eksportowanymi bezpośrednio były także produkowane na licencji dla marki Indian w modelach takich jak Indian „Boy Racer“ oraz Indian „Ponybike" o zwiększonej mocy do 4KM(2,94kW).
Włochy – silniki Jawa 223 stosowane w pojazdach takich jak Italský ItalJet-Jawa 50 Mustang, Italjet 50 Mustang S.S. oraz Jawa ItalJet Vampiro, silniki te posiadały słabszą prądnicę 6V – 18W, zwiększony stopień sprężania 1:10(standardowa Jawa 223 posiada stopień sprężania 1:9,2) oraz mniejszą pojemność 49,6cm³.
Brazylia v silniki Jawa 223 stosowane w Leonette 05, silniki te posiadały zwiększoną moc 4KM(2,94kW).
| Kraj           | Moc nominalna | Długość kolanka | Dysze gaźnika | Przełożenia     | Instalacja elektryczna | Króciec ssący | Wyprzedzenie zapłonu | Świeca zapłonowa  | Cewka butelkowa | Liczba pierścieni na tłoku |
| Polska         | 2KM(1,4kW)    | 550mm           | 65/35         | 12/55 lub 11/55 | 6V - 20W               | Blokada       | 1,2-1,5mm przed GMP  | Iskra F80 lub F95 | 6V              | 2                          |
| Czechosłowacja | 3,5KM(2,6kW)  | 360mm           | 68/38         | 13/55 lub 12/55 | 6V - 20W lub 30W       | Brak blokad   | 1,8-2mm przed GMP    | PAL 14-8R         | 8V              | 3                          |

## Jawa M23 Golden Sport[3]
Silnik montowany w tym motorowerze jest wersją rozwojową zwykłej Jawy 223.2 na eksport amerykański o oznaczeniu M23, wyprodukowano około 10 tysięcy egzemplarzy w latach .
- Silnik – dwusuwowy, jednocylindrowy, chłodzony powietrzem o poziomym rozrządzie
- Pojemność – 49,8cm³
- Skok tłoka – 44mm
- Średnica tłoka – 38mm
- Moc nominalna – 4,6 KM(3,4kW) przy 6500 obr./min
- Stopień sprężania – 9,5:1
- Smarowanie mieszankowe dla olei Mixol S, LUX 10 i M2T– 1:30, okres dotarcia 1:25
- Gaźnik – JIKOV 2917 PSB, gardziel 17mm
- Skrzynia biegów – dwuwałkowa z przesuwnymi kołami zębatymi, przełożenia: I bieg – 32,7, II bieg – 17,9, III bieg – 12,1[4]
- Pojemność skrzyni biegów – ok. 0,5L, olej przekładniowy PP80 lub PP7
- Sprzęgło – mokre, w kąpieli olejowej, liczba przekładek metalowych – 1, liczba okładzin ciernych – 2
- Instalacja elektryczna – 6V – 20W
- Świeca zapłonowa – PAL 14-8R
- Cewka butelkowa – 8V
- Masa w stanie suchym – ok. 12kg
- Akumulator – 6V – 4,5Ah

Niestety nie są znane dokładne dane dotyczące ilości kanałów płuczących, ustawienia zapłonu, przepustowości dysz itp. Wiadomo jednak, że motorower mógł posiadać inne przełożenia. Oprócz 12/55 lub 13/55 stosowano także 12/65 i 13/65.
Poniżej w tabeli silnik eksportowy został porównany z silnikiem na rynek czechosłowacki:
| Rynek i parametr | Akumulator | Moc nominalna | Stopień sprężania | Instalacja elektryczna | Przełożenia                   |
| Rynek krajowy    | Brak       | 3,5KM(2,6kW)  | 9,2:1             | 6V – 20W lub 30W       | 12/55 lub 13/55               |
| Rynek eksportowy | 6V – 4,5Ah | 4,6KM(3,4kW)  | 9,5:1             | 6V – 20W               | 12/55, 13/55, 12/65 lub 13/65 |

Poniżej w tabeli wypisane są łożyska stosowane w silniku:
| Simmering | 15x37x7       | 2 sztuki 17x30x7 | 25x42x7 |
| Łożysko   | 2 sztuki 6303 | 6202             | 6004    |

## Dane techniczne dla silnika Jawa 223.100
- Silnik – dwusuwowy, jednocylindrowy, chłodzony powietrzem
- Pojemność – 50cm³
- Skok tłoka – 44mm
- Średnica tłoka – 38mm
- Wyprzedzenie zapłonu – 1,8-2mm przed GMP
- Rozwarcie przerywacza zapłonu – 0,4mm
- Liczba kanałów płuczących – 2
- Liczba pierścieni na tłoku – 3 (Instrukcje Jawy zawsze ukazywały trzy pierścienie)[5]
- Moc nominalna – 3,5 KM(2,6kW) przy 6500 obr./min
- Stopień sprężania – 9,2:1
- Smarowanie mieszankowe dla olei Mixol S, LUX 10 i M2T – 1:30, okres dotarcia 1:25
- Gaźnik – JIKOV 2917 PSB, gardziel 17mm
- Przepustowość dysz (główna/biegu jałowego) – 68/38
- Skrzynia biegów – dwuwałkowa z przesuwnymi kołami zębatymi, przełożenia: I bieg – 32,7, II bieg – 17,9, III bieg – 12,1[4]. Posiada dwa biegi neutralne – między I a II biegiem oraz między II a III biegiem.
- Pojemność skrzyni biegów – ok. 0,5L , olej przekładniowy PP80 lub PP7
- Sprzęgło – mokre, w kąpieli olejowej, liczba przekładek metalowych – 1, liczba okładzin ciernych – 2
- Instalacja elektryczna – 6V – 20W(Jawa typ 23A, do 1975[6] oraz te przeznaczone na polski rynek) lub 6V – 30W(Jawa typ 23[7]), napięcie zmienne
- Świeca zapłonowa – PAL 14-8R
- Cewka butelkowa – 8V
- Masa w stanie suchym – ok. 12kg
- Maks. zużycie paliwa – 3,5L na 100 km

title: Jawa 223

wikitext:
'''JAWA 223''' – motorowerowy silnik spalinowy [[silnik dwusuwowy|dwusuwowy]] produkcji [[Czechosłowacja|czechosłowackiej]], wyposażony w jeden cylinder o pojemności 50 [[cm³]], umieszczony poziomo o symetrycznym rozrządzie. Produkowany w latach 1969-1990.
[[Plik:Jawa typ 223.jpg|mały|Silnik JAWA 223 wraz z gaźnikiem JIKOV 2917 PSB]]
Trójstopniowa skrzynia biegów charakteryzowała się dużą wytrzymałością oraz brakiem konieczności dystansowania w przypadku niezużytych tulejek karterów oraz wałków. Moc silnika była stosunkowo wysoka jak na tamte czasy, aż 3,5KM. Silnik do 1975(oraz na polski rynek) był fabrycznie wyposażony w [[iskrownik-prądnica|iskrownik-prądnicę]] 6V o mocy 20W(typ 23A), potem stosowano iskrownik-prądnicę o mocy 30W(typ 23). W silniku nastąpiła także zmiana tłumika, od 1975 zamiast tzw. "cygara" stosowano nowy tłumik tzw. "kominek", który zmieniał rezonans i poprawiał charakterystykę silnika. Silnik stosowano w motorowerach [[Romet Ogar|Ogar typ 200]], [[jawa 50|Jawie Mustang typ 23 i typ 23A]], Jawie M23 Golden Sport i [[Jawa 50|Jawie typ 20P]] tzw. "Kaczka".

Silniki na polski rynek miały zdławioną moc, aby dostosować je do panujących w [[Polska|Polsce]] przepisów, które przewidywały maksymalną prędkość dla [[motorower]]ów 45 km/h (wersje czechosłowackie osiągały ok. 60 km/h – 70 km/h, polskie zaś około 55 km/h), w zależności od przełożenia kół zębatych.

W tym celu zmniejszano otwór w [[Króciec|króćcu]] ssącym, przełożenia przeniesienia napędu na koło tylne zostało dostosowane do mniejszej mocy silnika i wynosiło 11/55 lub 12/55, czechosłowackie wersje posiadały przełożenie 13/55(stosowano także 12/55<ref>https://jawa-50.cz/wp-content/uploads/2016/08/Manual-Jawa-220.100-223.200-1978-9.vydani.pdf

Strona 5</ref>), montowano dysze o mniejszej przepustowości, w wersji polskiej 65/35, w wersji czechosłowackiej 68/38, wydłużano kolanko wydechowe o 19 centymetrów, stosowano tłok dwupierścieniowy oraz opóźniano punkt wyprzedzenia zapłonu, w wersji polskiej rozwarcie przerywacza zapłonu następowało 1,2-1,5mm przed GMP, w wersji czechosłowackiej zaś 1,8-2mm przed GMP. Stosowano także cewkę butelkową 6V zamiast 8V. W pierwszych egzemplarzach silników przeznaczonych na rynek polski montowano głowice o niekorzystnym kształcie komory spalania, który znacząco obniżał osiągi silnika. Silnik warto odblokować ze względu na trwałość, wbrew obiegowej opinii odblokowanie wydłuża żywotność silnika, zdławiony silnik znacznie bardziej się grzeje co powoduje szybsze zużywanie się części i przez ograniczoną ilość dostarczanej do komory spalania mieszanki paliwowo-powietrznej może doprowadzić do zatarcia silnika.

Silnik jest bardzo podatny i prosty w modyfikacji. Polega on m.in. na powiększeniu kanałów płuczących, zmian w mapie cylindra, zastosowaniu głowicy "słoneczko", zastosowanie gaźnika o większej gardzieli(popularne są zmiany na gaźniki [[AMAL]], BVF oraz Dell'orto), a nawet zwiększenia ilości biegów. Współcześnie zaleca się odejście od olei mineralnych takich jak LUX 10, Mixol S oraz M2T  i stosowanie olei syntetycznych bądź półsyntetycznych co w połączeniu z wymianą tulejki korbowodu na łożysko igiełkowe pozwala na stosowanie mieszanki 1:50, a co za tym idzie ograniczeniem nagaru gromadzącego się w silniku.

Dla nowych użytkowników poniżej przedstawione zostały proporcje mieszanki benzyny i oleju:
{| class="wikitable"
|+
|Mieszanka
|1:25
|1:30
|1:40
|1:50
|-
|Benzyna w litrach
|Olej w mililitrach
|Olej w mililitrach
|Olej w mililitrach
|Olej w mililitrach
|-
|1
|40
|33
|25
|20
|-
|2,5
|100
|83
|63
|50
|-
|5
|200
|167
|125
|100
|-
|7,5
|300
|250
|188
|150
|-
|10
|400
|333
|250
|200
|}

== Zmiany w silniku ==
{| class="wikitable"
|+
|Rok i parametr
|Instalacja elektryczna
|Tłumik
|Przełożenia
|-
|Przed 1975(Jawa typ 23A)
|Instalacja o mocy 20W
|Tłumik typu "cygaro"
|Przełożenia zębatek 12/55
|-
|Po 1975(Jawa typ 23)
|Instalacja o mocy 30W
|Tłumik typu "kominek"
|Przełożenia zębatek 12/55 lub 13/55
|}

== Różnice między silnikami na rynek czechosłowacki i polski oraz wersje eksportowe<ref>{{Cytuj |tytuł = Export motocyklů a komponent Jawa 50 – Jawa 50 Pionýr |data dostępu = 2025-07-06 |opublikowany = www.jawa-50.cz |url = https://www.jawa-50.cz/clanek/jawa-50-motocykly-a-soucastky-na-vyvoz-export-romet-ogar-200-indian.html}}</ref> ==
Silniki produkowane w zakładach [[Považské strojárne|Považské Strojárne]] były przeznaczone na rynek czeski i produkowano je do 1982, produkcję potem przeniesiono do zakładów w [[Żar (Słowacja)|Žiarze]] gdzie produkowano je do 1990, czyli do daty wyznaczonej kontraktem z [[Zakłady Rowerowe Romet|Zakładach Rowerowych "Romet"]]. Na ten silnik [[Jawa (przedsiębiorstwo)|JAWA]] udzielała licencji dla krajów takich jak:

Indie – silniki Jawa 223 stosowane w modelach Yezdi 60 Jet „B“ Series oraz Indická Jawa 50 Jet, silniki te posiadały zwiększoną moc 3,6KM(2,21kW).

Stany Zjednoczone – silniki Jawa 223 oprócz bycia eksportowanymi bezpośrednio były także produkowane na licencji dla marki [[Indian]] w modelach takich jak Indian „Boy Racer“ oraz Indian „Ponybike" o zwiększonej mocy do 4KM(2,94kW).

Włochy – silniki Jawa 223 stosowane w pojazdach takich jak Italský ItalJet-Jawa 50 Mustang, Italjet 50 Mustang S.S. oraz Jawa ItalJet Vampiro, silniki te posiadały słabszą prądnicę 6V – 18W, zwiększony stopień sprężania 1:10(standardowa Jawa 223 posiada stopień sprężania 1:9,2) oraz mniejszą pojemność 49,6cm³.

Brazylia v silniki Jawa 223 stosowane w Leonette 05, silniki te posiadały zwiększoną moc 4KM(2,94kW).
{| class="wikitable"
|+
|Kraj
|Moc nominalna
|Długość kolanka
|Dysze gaźnika
|Przełożenia
|Instalacja elektryczna
|Króciec ssący
|Wyprzedzenie zapłonu
|Świeca zapłonowa
|Cewka butelkowa
|Liczba pierścieni na tłoku
|-
|Polska
|2KM(1,4kW)
|550mm
|65/35
|12/55 lub 11/55
|6V - 20W
|Blokada
|1,2-1,5mm przed GMP
|Iskra F80 lub F95
|6V
|2
|-
|Czechosłowacja
|3,5KM(2,6kW)
|360mm
|68/38
|13/55 lub 12/55
|6V - 20W lub 30W
|Brak blokad
|1,8-2mm
przed GMP
|PAL 14-8R
|8V
|3
|}

== Jawa M23 Golden Sport<ref>https://www.jawa-50.cz/wp-content/uploads/2016/06/Jawa-50-typ-23A-Golden-Sport-prospekt_02.jpg</ref> ==
Silnik montowany w tym motorowerze jest wersją rozwojową zwykłej Jawy 223.2 na eksport amerykański o oznaczeniu M23, wyprodukowano około 10 tysięcy egzemplarzy w latach .

* Silnik – dwusuwowy, jednocylindrowy, chłodzony powietrzem o poziomym rozrządzie
* Pojemność – 49,8cm³
* Skok tłoka – 44mm
* Średnica tłoka – 38mm
* Moc nominalna – 4,6 KM(3,4kW) przy 6500 obr./min
* Stopień sprężania – 9,5:1
* Smarowanie mieszankowe dla olei Mixol S, LUX 10 i M2T– 1:30, okres dotarcia 1:25
* Gaźnik – JIKOV 2917 PSB, gardziel 17mm
* Skrzynia biegów – dwuwałkowa z przesuwnymi kołami zębatymi, przełożenia: I bieg – 32,7, II bieg – 17,9, III bieg – 12,1<ref name=":0" />
* Pojemność skrzyni biegów – ok. 0,5L, olej przekładniowy PP80 lub PP7
* Sprzęgło – mokre, w kąpieli olejowej, liczba przekładek metalowych – 1, liczba okładzin ciernych – 2
* Instalacja elektryczna – 6V – 20W
* Świeca zapłonowa – PAL 14-8R
* Cewka butelkowa – 8V
* Masa w stanie suchym – ok. 12kg
* Akumulator – 6V – 4,5Ah

Niestety nie są znane dokładne dane dotyczące ilości kanałów płuczących, ustawienia zapłonu, przepustowości dysz itp. Wiadomo jednak, że motorower mógł posiadać inne przełożenia. Oprócz 12/55 lub 13/55 stosowano także 12/65 i 13/65.

Poniżej w tabeli silnik eksportowy został porównany z silnikiem na rynek czechosłowacki:
{| class="wikitable"
|+
|Rynek i parametr
|Akumulator
|Moc nominalna
|Stopień sprężania
|Instalacja elektryczna
|Przełożenia
|-
|Rynek krajowy
|Brak
|3,5KM(2,6kW)
|9,2:1
|6V – 20W lub 30W
|12/55 lub 13/55
|-
|Rynek eksportowy
|6V – 4,5Ah
|4,6KM(3,4kW)
|9,5:1
|6V – 20W
|12/55, 13/55, 12/65 lub 13/65
|}
Poniżej w tabeli wypisane są łożyska stosowane w silniku:
{| class="wikitable"
|+
|Simmering
|15x37x7
|2 sztuki 17x30x7
|25x42x7
|-
|Łożysko
|2 sztuki 6303
|6202
|6004
|}

== Dane techniczne dla silnika Jawa 223.100 ==
* Silnik – dwusuwowy, jednocylindrowy, chłodzony powietrzem
* Pojemność – 50cm³
* Skok tłoka – 44mm
* Średnica tłoka – 38mm
* Wyprzedzenie zapłonu – 1,8-2mm przed GMP
* Rozwarcie przerywacza zapłonu – 0,4mm
* Liczba kanałów płuczących – 2
* Liczba pierścieni na tłoku – 3 (Instrukcje Jawy zawsze ukazywały trzy pierścienie)<ref>https://jawa-50.cz/wp-content/uploads/2016/08/Manual-Jawa-20212323A-1971-5.vydani.pdf

Strona 44</ref>
* Moc nominalna – 3,5 KM(2,6kW) przy 6500 obr./min
* Stopień sprężania – 9,2:1
* Smarowanie mieszankowe dla olei Mixol S, LUX 10 i M2T – 1:30, okres dotarcia 1:25
* Gaźnik – JIKOV 2917 PSB, gardziel 17mm
* Przepustowość dysz (główna/biegu jałowego) – 68/38
* Skrzynia biegów – dwuwałkowa z przesuwnymi kołami zębatymi, przełożenia: I bieg – 32,7, II bieg – 17,9, III bieg – 12,1<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Považská strojárna |tytuł = Instrukcja obsługi Jawa 50 typ 220.150 P, 223.250 P |data =}}</ref>. Posiada dwa biegi neutralne – między I a II biegiem oraz między II a III biegiem.
* Pojemność skrzyni biegów – ok. 0,5L , olej przekładniowy PP80 lub PP7
* Sprzęgło – mokre, w kąpieli olejowej, liczba przekładek metalowych – 1, liczba okładzin ciernych – 2
* Instalacja elektryczna – 6V – 20W(Jawa typ 23A, do 1975<ref>https://jawa-50.cz/wp-content/uploads/2016/08/Manual-Jawa-20212323A-1971-5.vydani.pdf

(Instrukcja z roku 1971)Strona 5</ref> oraz te przeznaczone na polski rynek) lub 6V – 30W(Jawa typ 23<ref>https://jawa-50.cz/wp-content/uploads/2016/08/Manual-Jawa-220.100-223.200-1978-9.vydani.pdf

(Instrukcja z roku 1978)Strona 5</ref>), napięcie zmienne
* Świeca zapłonowa – PAL 14-8R
* Cewka butelkowa – 8V
* Masa w stanie suchym – ok. 12kg
* Maks. zużycie paliwa – 3,5L na 100 km

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Silniki spalinowe według producenta]]


text:
# Great Hampden
Great Hampden – wieś w Anglii, w Buckinghamshire. Leży 12,7 km od miasta Aylesbury, 35,8 km od miasta Buckingham i 52,2 km od Londynu. W 1881 roku civil parish liczyła 255 mieszkańców.

## Etymologia
Źródło:.

Nazwa miejscowości na przestrzeni wieków:
- XI w. – Ha(m)dena
- XIV w. – Magna Hamden

title: Great Hampden

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Great Hampden
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Church of St Mary Magdelene, Great Hampden - geograph.org.uk - 102265.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Great Hampden
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[South East England|South East]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Buckinghamshire]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Buckinghamshire
 |współrzędne                  = 51°42′11.88″N 0°46′36.84″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Great Hampden''' – wieś w [[Anglia|Anglii]], w [[Buckinghamshire]]. Leży 12,7 km od miasta [[Aylesbury]], 35,8 km od miasta [[Buckingham]] i 52,2 km od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.genuki.org.uk/gaz/BKM/GreatHampden|tytuł=Distance from GREAT HAMPDEN [SP846015]|opublikowany=GENUKI|język=en|data dostępu=2016-04-30}}</ref>. W 1881 roku civil parish liczyła 255 mieszkańców<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.visionofbritain.org.uk/unit/10093533/cube/TOT_POP|tytuł=liczba ludności|opublikowany=Vision of Britain|język=en|data dostępu=2016-04-30}}</ref>.

== Etymologia ==
Źródło:<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.british-history.ac.uk/vch/bucks/vol2/pp287-291|tytuł=Parishes: Great Hampden|opublikowany=British History Online|język=en|data dostępu=2016-04-30}}</ref>.

Nazwa miejscowości na przestrzeni wieków:
* XI w. – Ha(m)dena
* XIV w. – Magna Hamden

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Buckinghamshire]]

title: Great Hampden

Hrabstwo: Buckinghamshire


text:
# Karl Espley
Karl Espley (ur. 24 marca 1986 w Stoke-on-Trent) – angielski piłkarz grający na pozycji pomocnika, reprezentant Brytyjskich Wysp Dziewiczych.

## Życiorys
W sezonie 2006/2007 grał w Alsager Town, po czym został zawodnikiem Newcastle Town. W 2010 roku wraz z klubem awansował do Northern Premier League Division One South (ósmy poziom rozgrywkowy). W sezonie 2011/2012 był piłkarzem Stafford Rangers, w którym w okresie kontuzji Paula Donnelly’ego pełnił funkcję kapitana. W sezonie 2012/2013 grał w Kidsgrove Athletic, a w latach 2013–2015 był zawodnikiem Leek Town. Następnie wrócił do Kidsgrove Athletic.
Czterokrotnie wystąpił w reprezentacji Brytyjskich Wysp Dziewiczych. Zadebiutował 26 marca 2015 roku w przegranym 2:3 meczu z Dominiką w pierwszej rundzie eliminacji strefy CONCACAF do Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2018. Trzy dni później zagrał w zremisowanym 0:0 meczu z Dominiką. W 2016 roku dwukrotnie wystąpił w reprezentacji w ramach kwalifikacji do Złotego Pucharu CONCACAF (0:3 z Martyniką i 0:7 z Dominiką).

title: Karl Espley

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko          = Karl Espley
 |imię i nazwisko org      =
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |pełne imię i nazwisko    =
 |data urodzenia           = 24 marca 1986
 |miejsce urodzenia        = [[Stoke-on-Trent]]
 |data śmierci             =
 |miejsce śmierci          =
 |wzrost                   =
 |pozycja                  = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                     =
 |numer w klubie           =
 |kariera juniorska        =
 |kariera seniorska        = ! 2006–2007 ! [[Alsager Town F.C.|Alsager Town]] !!
! 2007–2011 ! [[Newcastle Town F.C.|Newcastle Town]] !!
! 2011–2012 ! [[Stafford|Stafford Rangers]] !!
! 2012–2013 ! [[Kidsgrove Athletic F.C.|Kidsgrove Athletic]] !!
! 2013–2015 ! [[Leek Town F.C.|Leek Town]] !!
! 2015–2016 ! [[Kidsgrove Athletic F.C.|Kidsgrove Athletic]] !!
 |data seniorzy            =
 |kariera reprezentacyjna  = ! 2015–2016 ! {{reprezentacja|VGB|pn}} ! 4 ! 0
 |kariera trenerska        =
 |medale                   =
 |odznaczenia              =
 |commons                  =
 |wikicytaty               =
 |www                      =
}}
'''Karl Espley''' (ur. 24 marca 1986 w [[Stoke-on-Trent]]) – angielski piłkarz grający na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]], [[Reprezentacja Brytyjskich Wysp Dziewiczych w piłce nożnej mężczyzn|reprezentant Brytyjskich Wysp Dziewiczych]].

== Życiorys ==
W sezonie 2006/2007 grał w [[Alsager Town F.C.|Alsager Town]], po czym został zawodnikiem [[Newcastle Town F.C.|Newcastle Town]]. W 2010 roku wraz z klubem awansował do [[Northern Premier League|Northern Premier League Division One South]] (ósmy poziom rozgrywkowy)<ref name="nft">{{Cytuj |url = https://www.national-football-teams.com/player/63690/Karl_Espley.html |tytuł = Espley, Karl |opublikowany = National Football Teams |data dostępu = 2021-03-24}}</ref>. W sezonie 2011/2012 był piłkarzem [[Stafford|Stafford Rangers]], w którym w okresie kontuzji Paula Donnelly’ego pełnił funkcję kapitana<ref>{{Cytuj |url = https://www.expressandstar.com/sport/2011/10/20/karl-espley-takes-rangers-captaincy/ |tytuł = Karl Espley takes over Stafford Rangers captaincy |opublikowany = Express & Star |data = 2011-10-20 |data dostępu = 2021-03-24}}</ref>. W sezonie 2012/2013 grał w [[Kidsgrove Athletic F.C.|Kidsgrove Athletic]], a w latach 2013–2015 był zawodnikiem [[Leek Town F.C.|Leek Town]]. Następnie wrócił do Kidsgrove Athletic<ref name="nft" />.

Czterokrotnie wystąpił w [[Reprezentacja Brytyjskich Wysp Dziewiczych w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Brytyjskich Wysp Dziewiczych]]. Zadebiutował 26 marca 2015 roku w przegranym 2:3 meczu z [[Reprezentacja Dominiki w piłce nożnej mężczyzn|Dominiką]] w pierwszej rundzie [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2018 (eliminacje strefy CONCACAF)|eliminacji strefy CONCACAF do Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2018]]. Trzy dni później zagrał w zremisowanym 0:0 meczu z Dominiką. W 2016 roku dwukrotnie wystąpił w reprezentacji w ramach kwalifikacji do [[Złoty Puchar CONCACAF 2017|Złotego Pucharu CONCACAF]] (0:3 z [[Reprezentacja Martyniki w piłce nożnej mężczyzn|Martyniką]] i 0:7 z Dominiką)<ref name="nft" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Espley, Karl}}
[[Kategoria:Reprezentanci Brytyjskich Wysp Dziewiczych w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Stafford Rangers F.C.]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Stoke-on-Trent]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]

title: · Karl Espley

Data i miejsce urodzenia: 24 marca 1986 · Stoke-on-Trent

Pozycja: pomocnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Alsager Town

Newcastle Town

Stafford Rangers

Kidsgrove Athletic

Leek Town

Kidsgrove Athletic

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Brytyjskie Wyspy Dziewicze · 4 · (0)


text:
# Wiaczasłau Adamowicz (młodszy)
Wiaczasłau Adamowicz młodszy, biał. Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч (ur. w 1890 w rejonie Oszmiany, zm. po 1939) – białoruski działacz narodowo-kulturalny, publicysta i pisarz, antybolszewicki dowódca partyzancki.
Ukończył męskie gimnazjum w Kownie, a następnie kursy hydrotechniczne i agronomiczne w Petersburgu. W międzyczasie, w 1912 r., rozpoczął współpracę z pismem „Nasza Niwa”. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do armii rosyjskiej. Awansował do stopnia podporucznika. Pod koniec 1917 r. zaangażował się w działalność białoruskiego ruchu narodowego. Prowadził agitację niepodległościową wśród żołnierzy 1 Drużyny Mińskiej i uczniów seminarium duchownego w Mińsku. Został członkiem Towarzystwa Pracowników Sztuki Białoruskiej. Śpiewał w Białoruskim Chórze Narodowym. Pisał artykuły do licznych pism białoruskich. Specjalizował się w pisaniu pieśni ludowych. Na początku 1920 r. prowadził kursy dla działaczy Białoruskiej Komisji Wojskowej, a następnie jako instruktor i oficer werbunkowy Komisji wyjechał na teren powiatów słuckiego i bobrujskiego, gdzie prowadził werbunek ochotników do oddziałów partyzanckich Białoruskiej Partii Chłopskiej „Zielony Dąb”.
Wiosną 1920 r. przeniósł się do Grodna. Prowadził konspiracyjną działalność antybolszewicką. Po zajęciu miasta przez Wojsko Polskie na początku października tego roku, zaczął wydawać gazetę „Biełaruskaje słowa” („Беларускае слова”). Jednocześnie stanął na czele miejscowej białoruskiej organizacji młodzieżowej. W listopadzie przybył do Łunińca, gdzie mieścił się sztab „Zielonego Dębu”. Stamtąd wkrótce ruszył na Słucczyznę, gdzie zorganizował białoruskie oddziały zbrojne. Brał udział w nieudanym powstaniu słuckim, po czym powrócił do Łunińca. Przyjął kryptonim „Ataman Dziergacz”. Organizował wypady zbrojne na pograniczne tereny Białorusi, zajęte przez bolszewików. Jesienią 1921 r. został na krótko internowany przez Polaków w obozie w Strzałkowie. Po wyjściu na wolność ponownie przyjechał do Łunińca. Doprowadził do konfliktu z Białymi Rosjanami, zwolennikami Borysa W. Sawinkowa, w wyniku którego doszło do strzelaniny i jego zranienia. W grudniu zamieszkał w Wilnie, gdzie był współorganizatorem zjazdu białoruskiego. W 1924 r. napisał książkę „Typy Palessia” („Тыпы Палесся”). Współpracował z redakcją gazety „Biełaruskaje słowa” („Беларускае Слова”). Był posądzany o współpracę z Sowietami. Pod koniec lutego 1926 r. brał udział w konferencji białoruskiej w Gdańsku. Nawiązał kontakty z rosyjskimi monarchistami. Pod koniec lat 30. został organistą w jednej z cerkwi w Gdańsku.

title: Wiaczasłau Adamowicz (młodszy)

wikitext:
'''Wiaczasłau Adamowicz młodszy''', [[język białoruski|biał.]] Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч (ur. w [[1890]] w rejonie [[Oszmiana|Oszmiany]], zm. po [[1939]]) – białoruski działacz narodowo-kulturalny, publicysta i pisarz, antybolszewicki dowódca partyzancki.

Ukończył męskie gimnazjum w [[Kowno|Kownie]], a następnie kursy hydrotechniczne i agronomiczne w [[Petersburg]]u. W międzyczasie, w 1912 r., rozpoczął współpracę z pismem „[[Nasza Niwa]]”. Po wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] został zmobilizowany do armii rosyjskiej. Awansował do stopnia podporucznika. Pod koniec 1917 r. zaangażował się w działalność białoruskiego ruchu narodowego. Prowadził agitację niepodległościową wśród żołnierzy 1 Drużyny Mińskiej i uczniów seminarium duchownego w [[Mińsk]]u. Został członkiem Towarzystwa Pracowników Sztuki Białoruskiej. Śpiewał w Białoruskim Chórze Narodowym. Pisał artykuły do licznych pism białoruskich. Specjalizował się w pisaniu pieśni ludowych. Na początku 1920 r. prowadził kursy dla działaczy [[Białoruska Komisja Wojskowa|Białoruskiej Komisji Wojskowej]], a następnie jako instruktor i oficer werbunkowy Komisji wyjechał na teren powiatów słuckiego i bobrujskiego, gdzie prowadził werbunek ochotników do oddziałów partyzanckich [[Białoruska Partia Chłopska „Zielony Dąb”|Białoruskiej Partii Chłopskiej „Zielony Dąb”]].

Wiosną 1920 r. przeniósł się do [[Grodno|Grodna]]. Prowadził konspiracyjną działalność antybolszewicką. Po zajęciu miasta przez [[Wojsko Polskie]] na początku października tego roku, zaczął wydawać gazetę „Biełaruskaje słowa” („Беларускае слова”). Jednocześnie stanął na czele miejscowej białoruskiej organizacji młodzieżowej. W listopadzie przybył do [[Łuniniec|Łunińca]], gdzie mieścił się sztab „Zielonego Dębu”. Stamtąd wkrótce ruszył na Słucczyznę, gdzie zorganizował białoruskie oddziały zbrojne. Brał udział w nieudanym [[Powstanie słuckie|powstaniu słuckim]], po czym powrócił do Łunińca. Przyjął kryptonim „Ataman Dziergacz”. Organizował wypady zbrojne na pograniczne tereny [[Białoruś|Białorusi]], zajęte przez bolszewików. Jesienią 1921 r. został na krótko internowany przez Polaków w [[Obóz jeniecki pod Strzałkowem|obozie w Strzałkowie]]. Po wyjściu na wolność ponownie przyjechał do Łunińca. Doprowadził do konfliktu z [[Biali (Rosja)|Białymi]] Rosjanami, zwolennikami [[Boris Sawinkow|Borysa W. Sawinkowa]], w wyniku którego doszło do strzelaniny i jego zranienia. W grudniu zamieszkał w [[Wilno|Wilnie]], gdzie był współorganizatorem zjazdu białoruskiego. W 1924 r. napisał książkę „Typy Palessia” („Тыпы Палесся”). Współpracował z redakcją gazety „Biełaruskaje słowa” („Беларускае Слова”). Był posądzany o współpracę z Sowietami. Pod koniec lutego 1926 r. brał udział w konferencji białoruskiej w [[Gdańsk]]u. Nawiązał kontakty z rosyjskimi [[monarchizm|monarchistami]]. Pod koniec lat 30. został organistą w jednej z cerkwi w Gdańsku.

== Linki zewnętrzne ==
[http://pawet.net/library/history/bel_history/paskevich/23/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B7%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B0%D1%87:_%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%8F%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D1%96_%D0%B1%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96.html Biografia Wiaczasłaua Adamowicza młodszego (jęz. białoruski)]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Adamowicz, Wiaczasłau}}
[[Kategoria:Białoruscy działacze narodowi]]
[[Kategoria:Członkowie Wielkiej Rady Białoruskiej]]

[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Powstańcy słuccy]]
[[Kategoria:Internowani w II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Białorusini]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1890]]
[[Kategoria:Zmarli w XX wieku]]


text:
# Antoni Morzycki
Antoni Robert Morzycki (ur. 1801, zm. 1882) – polski pisarz, ekonomista, filolog, działacz społeczny, encyklopedysta.

## Życiorys
Był właścicielem ziemskim oraz przedsiębiorcą. Publikował także książki wydawane nakładem własnym pod własnym nazwiskiem oraz pod pseudonimem A. M. Mora. Był również encyklopedystą piszącym hasła do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859-1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii  .

## Dzieła
Publikował prace z zakresu ekonomii, historii oraz języka polskiego:
- O własności (1849)[3],
- Fundamenta budowy społecznej zastosowane do narodu polskiego (1853)[4][5],
- Rys gramatyki języka polskiego, (1857)[6],
- Polska (dawna) jako naród i jako państwo, dwa wydania (1858), (1859)[7],
- Uwagi nad systematem filologji powszechnéj przez Józefa Supińskiego ułożonym (1868)[8],
- Kwestya finansowa ... (1888).

title: Antoni Morzycki

wikitext:
'''Antoni Robert Morzycki''' (ur. 1801, zm. 1882) – polski pisarz, ekonomista, filolog, działacz społeczny, encyklopedysta.

== Życiorys ==
Był właścicielem ziemskim oraz przedsiębiorcą. Publikował także książki wydawane nakładem własnym pod własnym nazwiskiem oraz pod pseudonimem A. M. ''Mora''. Był również encyklopedystą piszącym hasła do 28 tomowej [[S. Orgelbranda Encyklopedia Powszechna (1859)|Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda]] z lat 1859-1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii{{odn|Praca zbiorowa|1859}}{{odn|Łukaszewicz|1866}}.

== Dzieła ==
Publikował prace z zakresu ekonomii, historii oraz języka polskiego:

* ''O własności'' (1849)<ref>{{Cytuj | autor = Antoni Robert Morzycki | tytuł = O własności | data = 1849 | miejsce = Poznań | wydawca = W. Stefański | url = https://polona.pl/item/o-wlasnosci,OTI4OTgwMDQ/}}</ref>,
* ''Fundamenta budowy społecznej zastosowane do narodu polskiego'' (1853)<ref>{{Cytuj | autor = Antoni Robert Morzycki | tytuł = Fundamenta budowy spółecznéj zastosowane do Narodu Polskiego. Dział 1 | data = 1852 | miejsce = Poznań | wydawca = J. K. Żupański | url = https://polona.pl/item/fundamenta-budowy-spolecznej-zastosowane-do-narodu-polskiego-dzial-1,OTI4OTgwMDY/}}</ref><ref>{{Cytuj | autor = Antoni Robert Morzycki | tytuł = Fundamenta budowy spółecznéj zastosowane do Narodu Polskiego. Dział 2 | data = 1853 | miejsce = Poznań | wydawca = J. K. Żupański | url = https://polona.pl/item/fundamenta-budowy-spolecznej-zastosowane-do-narodu-polskiego-dzial-2,OTI4OTgwMDU/}}</ref>,
* ''Rys gramatyki języka polskiego'', (1857)<ref>{{Cytuj | autor = Antoni Robert Morzycki | tytuł = Rys grammatyki języka polskiego. [Posz. 1-2] | data = 1857 | miejsce = Warszawa | wydawca = nakł. aut | url = https://polona.pl/item/rys-grammatyki-jezyka-polskiego-posz-1-2,OTI4OTc5OTk/}}</ref>,
* ''Polska (dawna) jako naród i jako państwo'', dwa wydania (1858), (1859)<ref>{{Cytuj | autor = Antoni Robert Morzycki | tytuł = Polska jako naród i jako państwo : jej posłannictwo w organizmie świata ludzkości : wyjątek z Fundamentów budowy społecznéj | data = 1859 | wydanie = 2 pomn. | miejsce = Poznań | wydawca = Jan Konstanty Żupański | url = https://polona.pl/item/polska-jako-narod-i-jako-panstwo-jej-poslannictwo-w-organizmie-swiata-ludzkosci,OTI4OTgwMDE/}}</ref>,
* ''Uwagi nad systematem filologji powszechnéj przez Józefa Supińskiego ułożonym'' (1868)<ref>{{Cytuj | autor = Antoni Robert Morzycki | tytuł = Uwagi nad systematem fizjologji powszechnej przez Józefa Supińskiego ułożonym | data = 1868 | miejsce = Poznań | url = https://polona.pl/item/uwagi-nad-systematem-fizjologji-powszechnej-przez-jozefa-supinskiego-ulozonym,OTI4OTc5OTg/}}</ref>,
* ''Kwestya finansowa ...'' (1888).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

==Bibliografia==
*{{Cytuj książkę |autor = Praca zbiorowa | tytuł = Encyklopedia Powszechna tom I| data = 1859| wydawca = Samuel Orgelbrand| miejsce =  Warszawa| odn={{odn/id|Praca zbiorowa|1859}}}}
*{{Cytuj książkę | nazwisko = Łukaszewicz| imię = Lesław| tytuł = Rys dziejów piśmiennictwa polskiego| data = 1866| wydawca = Nakładem i drukiem N. Kamieńskiego i Spółki| miejsce =  Poznań| strony = 788| odn=tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22Morzycki,_Antoni_Robert_(1801--1882)%22 Dzieła Antoniego Morzyckiego] w bibliotece [[Polona]]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Morzycki, Antoni}}
[[Kategoria:Polscy historycy]]
[[Kategoria:Polscy ekonomiści]]
[[Kategoria:Polscy encyklopedyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1801]]
[[Kategoria:Zmarli w 1882]]