text:
# Halina Szymańska (polityk)
Halina Barbara Szymańska (ur. 9 listopada 1959 w Żarach) – polska urzędniczka państwowa i samorządowa. W latach 2016–2017 zastępczyni prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a w latach 2020–2024 prezes tej instytucji, w latach 2017–2020 szef Kancelarii Prezydenta RP.

## Życiorys
Absolwentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Specjalizowała się w zakresie higieny i epidemiologii. Ukończyła także studia podyplomowe z prawa administracyjnego i samorządowego oraz studia doktoranckie z nauk ekonomicznych na Uniwersytecie Szczecińskim.
Pracowała jako kierownik w laboratorium Lecznicy Specjalistycznej w Łobzie, była też dyrektorem Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w tym mieście. W latach 2006–2008 była dyrektorem Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie. Następnie podjęła pracę jako audytor w Urzędzie Miejskim w Stargardzie. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej obsługiwała w zakresie audytu samorządy gminne i powiatowe.
W 1998 została burmistrzem miasta i gminy Łobez. Ubiegając się o reelekcję w 2002, przegrała wybory w drugiej turze. Została natomiast radną powiatu łobeskiego, obejmując następnie funkcję starosty. Z listy Prawa i Sprawiedliwości w 2005 bez powodzenia kandydowała do Sejmu (jako bezpartyjna), a w 2006 z powodzeniem do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego III kadencji. W 2007 ponownie bezskutecznie startowała do Sejmu z listy PiS (już jako członkini tej partii). W 2010 po raz kolejny została radną powiatu łobeskiego, a w 2014 radną sejmiku V kadencji. W 2014 była także kandydatką do Europarlamentu, a w 2015 ponownie do Sejmu (zdobyła 5240 głosów i zajęła pierwsze niemandatowe miejsce). W latach 2016–2017 zajmowała stanowisko zastępczyni prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie.
12 czerwca 2017 prezydent RP Andrzej Duda powołał ją na zwolnione przez Małgorzatę Sadurską stanowisko szefa Kancelarii Prezydenta RP z dniem 13 czerwca. Pozostała jednocześnie radną województwa, a w 2018 z powodzeniem ubiegała się o reelekcję na okres VI kadencji. W 2019 uzyskała możliwość objęcia mandatu posłanki w miejsce Joachima Brudzińskiego, jednak nie skorzystała z tej możliwości.
Z dniem 7 października 2020 została odwołana z funkcji szefa KPRP. W tym samym miesiącu powołana na prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W 2023 wystartowała z ramienia PiS do Senatu. W styczniu 2024 została odwołana ze stanowiska prezesa ARiMR. Wchodziła również w skład rady nadzorczej przedsiębiorstwa Anwil. W 2024 ponownie wybrana do rady powiatu łobeskiego.

## Odznaczenia i wyróżnienia
W 2019 odznaczona Krzyżem Wielkim Komandorskim Orderu „Za zasługi dla Litwy”. W 2016 została uhonorowana tytułem „Zasłużony dla Powiatu Łobeskiego”.

## Życie prywatne
Jest mężatką, ma trzy córki.

title: Halina Szymańska (polityk)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Halina Szymańska|inne osoby nazywające się Halina Szymańska]]}}
{{Polityk infobox
 | imię i nazwisko     = Halina Szymańska
 | grafika             = Halina Szymańska, Prezes ARiMR.jpg
 | opis grafiki        =
 | data urodzenia      = 9 listopada 1959
 | miejsce urodzenia   = [[Żary]]
 | data śmierci        =
 | miejsce śmierci     =
 | funkcja             = [[Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej|Szef Kancelarii Prezydenta RP]]
 | partia              = [[Prawo i Sprawiedliwość]]
 | od                  = 13 czerwca 2017
 | do                  = 7 października 2020
 | poprzednik          = [[Małgorzata Sadurska]]
 | następca            = [[Grażyna Ignaczak-Bandych]]
 | commons             = Category:Halina Szymańska
 | quote               =
 | odznaczenia         = {{order|OZL|WKK}}
}}
'''Halina Barbara Szymańska''' (ur. [[9 listopada]] [[1959]] w [[Żary|Żarach]]) – [[polska]] urzędniczka państwowa i samorządowa. W latach 2016–2017 zastępczyni prezesa [[Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa|Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa]], a w latach 2020–2024 prezes tej instytucji, w latach 2017–2020 szef [[Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej|Kancelarii Prezydenta RP]].

== Życiorys ==
Absolwentka [[Wydział Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu|Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Akademii Rolniczej we Wrocławiu]]. Specjalizowała się w zakresie higieny i epidemiologii. Ukończyła także [[studia podyplomowe]] z prawa administracyjnego i samorządowego oraz [[Studia trzeciego stopnia|studia doktoranckie]] z nauk ekonomicznych na [[Uniwersytet Szczeciński|Uniwersytecie Szczecińskim]]<ref name="prezydent">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20180320142605/http://www.prezydent.pl/kancelaria/kierownictwo-kancelarii/halina-szymanska/|tytuł=Halina Szymańska – Szef Kancelarii Prezydenta RP|opublikowany=prezydent.pl|data dostępu=2018-10-25}}</ref><ref name="Halina Szymańska nową szefową Kancelarii Prezydenta">{{Cytuj stronę | url = http://wiadomosci.onet.pl/kraj/halina-szymanska-nowa-szefowa-kancelarii-prezydenta/zrh8cpd | tytuł = Halina Szymańska nową szefową Kancelarii Prezydenta | data = 12 czerwca 2017 | opublikowany = onet.pl | data dostępu = 2018-10-25}}</ref>.

Pracowała jako kierownik w laboratorium Lecznicy Specjalistycznej w [[Łobez|Łobzie]], była też dyrektorem Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w tym mieście{{r|Halina Szymańska nową szefową Kancelarii Prezydenta}}. W latach 2006–2008 była dyrektorem Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego [[Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa|Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa]] w [[Szczecin]]ie. Następnie podjęła pracę jako [[Biegły rewident|audytor]] w Urzędzie Miejskim w [[Stargard]]zie. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej obsługiwała w zakresie audytu samorządy gminne i powiatowe<ref name="prezydent" />{{r|Halina Szymańska nową szefową Kancelarii Prezydenta}}.

W 1998 została burmistrzem miasta i gminy [[Łobez (gmina)|Łobez]]. Ubiegając się o reelekcję w 2002, przegrała wybory w drugiej turze. Została natomiast radną [[Powiat łobeski|powiatu łobeskiego]], obejmując następnie funkcję starosty. Z listy [[Prawo i Sprawiedliwość|Prawa i Sprawiedliwości]] w 2005 bez powodzenia kandydowała do [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejmu]] (jako bezpartyjna), a w 2006 z powodzeniem do [[Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego|Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego]] III kadencji. W 2007 ponownie bezskutecznie startowała do Sejmu z listy PiS (już jako członkini tej partii). W 2010 po raz kolejny została radną powiatu łobeskiego, a w 2014 radną sejmiku V kadencji. W 2014 była także kandydatką do Europarlamentu<ref>{{Dziennik Ustaw|2014|692}}</ref>, a w 2015 ponownie do Sejmu (zdobyła 5240 głosów i zajęła pierwsze niemandatowe miejsce)<ref>{{Cytuj stronę|url=https://parlament2015.pkw.gov.pl/349_Wyniki_Sejm/0/0/41.html|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2015|data dostępu=2019-06-13}}</ref>. W latach 2016–2017 zajmowała stanowisko zastępczyni prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie{{r|Halina Szymańska nową szefową Kancelarii Prezydenta}}.

12 czerwca 2017 prezydent RP [[Andrzej Duda]] powołał ją na zwolnione przez [[Małgorzata Sadurska|Małgorzatę Sadurską]] stanowisko szefa Kancelarii Prezydenta RP z dniem 13 czerwca<ref>{{Monitor Polski|2017|659}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://wiadomosci.wp.pl/kim-jest-halina-szymanska-nowa-szefowa-kancelarii-dudy-6132824602310785a | tytuł = Kim jest Halina Szymańska, nowa szefowa kancelarii Dudy? | opublikowany = wp.pl | data = 12 czerwca 2017|data dostępu=2018-10-25}}</ref>. Pozostała jednocześnie radną województwa, a w 2018 z powodzeniem ubiegała się o reelekcję na okres VI kadencji<ref>{{Cytuj stronę|url=https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/geografia/320000#results_elect_council|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2018|data dostępu=2018-10-25}}</ref>. W 2019 uzyskała możliwość objęcia mandatu posłanki w miejsce [[Joachim Brudziński|Joachima Brudzińskiego]], jednak nie skorzystała z tej możliwości<ref>{{Cytuj stronę | url = http://szczecin.wyborcza.pl/szczecin/7,34939,24865704,po-wyborach-do-europarlamentu-2019-rafal-mucha-zastapi-w-sejmie.html | tytuł = Po wyborach do europarlamentu 2019. Joachima Brudzińskiego zastąpi w Sejmie Rafał Mucha | data = 5 czerwca 2019 | opublikowany = wyborcza.pl | data dostępu = 2019-06-13}}</ref>.

Z dniem 7 października 2020 została odwołana z funkcji szefa KPRP<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20201007172311/https://www.prezydent.pl/aktualnosci/nominacje/art,190,nominacje-w-kancelarii-prezydenta-rp.html|tytuł=Nominacje w Kancelarii Prezydenta RP|opublikowany=prezydent.pl|data= 7 października 2020 |data dostępu=2020-10-07}}</ref>. W tym samym miesiącu powołana na prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20201026234646/https://www.gov.pl/web/rolnictwo/nowe-powolania|tytuł=Nowe powołania|data=22 października 2020|opublikowany=gov.pl|data dostępu=2020-10-22}}</ref>. W [[wybory parlamentarne w Polsce w 2023 roku|2023]] wystartowała z ramienia PiS do [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://sejmsenat2023.pkw.gov.pl/sejmsenat2023/pl/komitet/29621|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2023|data dostępu=2023-10-03}}</ref>. W styczniu 2024 została odwołana ze stanowiska prezesa ARiMR<ref>{{Cytuj stronę|tytuł = ARiMR ma nowego prezesa. Była szefowa kancelarii Andrzeja Dudy odwołana|autor= Aleksander Żuławnik |data dostępu = 2024-01-12 |opublikowany = interia.pl |data=11 stycznia 2024|url = https://biznes.interia.pl/rolnictwo/news-arimr-ma-nowego-prezesa-byla-szefowa-kancelarii-andrzeja-dud,nId,7263020}}</ref>. Wchodziła również w skład rady nadzorczej przedsiębiorstwa [[Anwil (przedsiębiorstwo)|Anwil]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2250715,1,radni-pis-i-ich-wielkie-zarobki-w-rzadowych-instytucjach-publikujemy-liste.read|tytuł=Radni PiS i ich wielkie zarobki w rządowych instytucjach. Publikujemy listę|opublikowany=polityka.pl|data=27 marca 2024|data dostępu=2025-02-13|autor=Anna Dąbrowska, Bianka Mikołajewska}}</ref>. W 2024 ponownie wybrana do rady powiatu łobeskiego<ref>{{Cytuj stronę | url = https://wybory.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3279296| tytuł = Serwis PKW – Wybory 2024 | data dostępu = 2024-04-10}}</ref>.

== Odznaczenia i wyróżnienia ==
W 2019 odznaczona Krzyżem Wielkim Komandorskim [[Order „Za Zasługi dla Litwy”|Orderu „Za zasługi dla Litwy”]]<ref>{{Cytuj stronę|tytuł = Wysokie odznaczenia Państwa Litewskiego dla polskich polityków |data dostępu = 2020-10-20 |opublikowany = wilnoteka.lt |url = http://www.wilnoteka.lt/artykul/wysokie-odznaczenia-panstwa-litewskiego-dla-polskich-politykow |data = 22 lutego 2019}}</ref>. W 2016 została uhonorowana tytułem „Zasłużony dla Powiatu Łobeskiego”<ref>{{Cytuj stronę|url=https://24kurier.pl/aktualnosci/wiadomosci/swieto-samorzadow/|tytuł=Święto samorządów |data=3 lipca 2016|opublikowany=24kurier.pl|data dostępu=2018-10-25}}</ref>.

== Życie prywatne ==
Jest mężatką, ma trzy córki{{r|Halina Szymańska nową szefową Kancelarii Prezydenta}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20180320142605/http://www.prezydent.pl/kancelaria/kierownictwo-kancelarii/halina-szymanska/|tytuł=Halina Szymańska – Szef Kancelarii Prezydenta RP|opublikowany=prezydent.pl|data dostępu=2018-10-25}}

{{Szefowie Kancelarii Prezydenta}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Szymańska, Halina}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu]]
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy”]]
[[Kategoria:Polscy burmistrzowie]]
[[Kategoria:Polscy epidemiolodzy]]
[[Kategoria:Polscy higieniści]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Łobzem]]
[[Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości]]
[[Kategoria:Polscy radni rad powiatów]]
[[Kategoria:Prezesi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa]]
[[Kategoria:Radni sejmiku województwa zachodniopomorskiego]]
[[Kategoria:Starostowie województwa zachodniopomorskiego]]
[[Kategoria:Szefowie Kancelarii Prezydenta RP (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Żarach]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1959]]

title: Halina Szymańska

Data i miejsce urodzenia: 9 listopada 1959 · Żary

Okres: od 13 czerwca 2017 · do 7 października 2020

Przynależność polityczna: Prawo i Sprawiedliwość

Poprzednik: Małgorzata Sadurska

Następca: Grażyna Ignaczak-Bandych


text:
# Dariusz Zaborowski
Dariusz „Hellrizer” Zaborowski (ur. 1978 w Warszawie) – polski perkusista. Zaborowski działalność artystyczną rozpoczął w 1997 roku w formacji Saltus. Muzyk opuścił grupę w 2001 roku po nagraniach dwóch kaset demo. W międzyczasie współpracował także z zespołem Goetia, z którym nagrał demo pt. Enthroned Upon Dark Skies. W latach 2000–2004 występował w formacji Gortal. W 2001 roku dołączył do grupy Hate, w której zastąpił Piotra "Mittloffa" Kozieradzkiego. Wraz z zespołem nagrał m.in. dwa albumy studyjne: wydany w 2003 roku Awakening of the Liar, Anaclasis – A Haunting Gospel of Malice & Hatred z 2005 roku. W 2006 roku Zaborowski odszedł z zespołu z powodu wewnętrznych konfliktów.
Również w 2006 roku dołączył do doom deathmetalowej grupy Carnal. W 2008 roku w wyniku różnic na tle artystycznym Zaborowski opuścił formację. Tego samego roku na krótko zastąpił Łukasza "Icanraza" Sarnackiego w zespole Christ Agony. W 2010 roku ponownie dołączył do grupy Christ Agony. Z zespołem dał szereg koncertów m.in. w Polsce i Europie Wschodniej. W 2011 roku odszedł z zespołu. Zaborowski współpracował ponadto z takimi grupami muzycznymi jak: Goetia, Deaf's Point, Discordian i Legacy of Blood.

## Dyskografia
- Saltus - Słowiańska Duma (1999, Nawia Productions)
- Goetia - Enthroned Upon Dark Skies (1998, Battle Hymn Records)
- Gortal - Unleash Hell (2001, Apocalypse Productions)
- Saltus - Symbole Przodkow (2001, wydanie własne)
- Hate - Awakening of the Liar (2003, Listenable Records)
- Hate - Litanies of Satan (2004, DVD, Metal Mind Productions)
- Hate - Anaclasis – A Haunting Gospel of Malice & Hatred (2005, Listenable Records)
- Carnal - Undefinable (2007, Ars Mundi)
- Legacy of Blood - Murder Hymn (2008, Garazel Productions)

wikiname: plwiki

title: Dariusz Zaborowski

in_language: pl

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Dariusz Zaborowski
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = Dariusz Hellrizer Zaborowski.jpg
 |opis zdjęcia          = Dariusz „Hellrizer” Zaborowski podczas koncertu wraz z zespołem Christ Agony w krakowskim klubie Loch Ness 14 października 2010 roku
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Dariusz Zaborowski
 |pseudonim             = Hellrizer
 |data urodzenia        = [[1978]]
 |miejsce urodzenia     = [[Warszawa]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            = [[perkusja]]
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[black metal]], [[death metal]]
 |zawód                 = [[muzyk]]
 |aktywność             = od 1997
 |wydawnictwo           = [[Nawia Productions]], [[Listenable Records]], [[Metal Mind Productions]]
 |powiązania            = Goetia, Deaf's Point, Discordian
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                = [[Saltus]] (1997-2001)
[[Gortal]] (2000-2004)
[[Hate (zespół muzyczny)|Hate]] (2001-2006)
[[Carnal]] (2006-2008)
Legacy of Blood (2008, sesyjnie)
[[Christ Agony]] (2008, 2010-2011)
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Dariusz „Hellrizer” Zaborowski''' (ur. [[1978]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polski [[perkusja|perkusista]]. Zaborowski działalność artystyczną rozpoczął w 1997 roku w formacji [[Saltus]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/bands/Saltus/2235|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Saltus|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2011-05-26}}</ref>. Muzyk opuścił grupę w 2001 roku po nagraniach dwóch kaset demo. W międzyczasie współpracował także z zespołem Goetia, z którym nagrał demo pt. ''Enthroned Upon Dark Skies''. W latach 2000–2004 występował w formacji [[Gortal]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metalrulez.pl/?modul=undergroundshow&id=1954|tytuł=Biografia Gortal|opublikowany = metalrulez.pl|język=pl|data dostępu=2011-05-26}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/bands/Gortal/27107|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Gortal|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2011-05-26}}</ref>. W 2001 roku dołączył do grupy [[Hate (zespół muzyczny)|Hate]], w której zastąpił [[Piotr Kozieradzki|Piotra "Mittloffa" Kozieradzkiego]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/band.php?id=2750|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Hate|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2010-01-25}}</ref>. Wraz z zespołem nagrał m.in. dwa albumy studyjne: wydany w 2003 roku ''[[Awakening of the Liar]]'', ''[[Anaclasis – A Haunting Gospel of Malice & Hatred]]'' z 2005 roku. W 2006 roku Zaborowski odszedł z zespołu z powodu wewnętrznych konfliktów<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.rockmetal.pl/wiesci.html?news_id=13077|tytuł=Hellrizer odchodzi z Hate|opublikowany = rockmetal.pl|język=pl|data dostępu=2011-05-26}}</ref>.

Również w 2006 roku dołączył do doom deathmetalowej grupy [[Carnal]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://archive.ph/20120907175226/http://www.koncert.pl/wykonawca/Carnal|tytuł=Biografia Carnal|opublikowany = koncert.pl|język=pl|data dostępu=2011-05-26}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/band.php?id=16858|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Carnal|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2011-05-26}}</ref>. W 2008 roku w wyniku różnic na tle artystycznym Zaborowski opuścił formację<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.rockmetal.pl/wiesci.html?news_id=14847|tytuł=Carnal z Michałem Wiśniewskim|opublikowany = rockmetal.pl|język=pl|data dostępu=2011-05-26}}</ref>. Tego samego roku na krótko zastąpił [[Łukasz Sarnacki|Łukasza "Icanraza" Sarnackiego]] w zespole [[Christ Agony]]<ref name="www.metal-archives.com">{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/band.php?id=2385|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Christ Agony|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2010-10-23}}</ref>. W 2010 roku ponownie dołączył do grupy [[Christ Agony]]<ref name="www.metal-archives.com"/>. Z zespołem dał szereg koncertów m.in. w Polsce i Europie Wschodniej. W 2011 roku odszedł z zespołu<ref name="www.metal-archives.com"/>. Zaborowski współpracował ponadto z takimi grupami muzycznymi jak: Goetia, Deaf's Point, Discordian i Legacy of Blood<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/bands/Goetia/1299#band_tab_members|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Goetia|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2011-05-26}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/bands/Legacy_of_Blood/15215#band_tab_members|tytuł=Encyclopaedia Metallum – Legacy of Blood|opublikowany = metal-archives.com|język=en|data dostępu=2011-05-26}}</ref>.

== Dyskografia ==
* Saltus - ''Słowiańska Duma'' (1999, Nawia Productions)
* Goetia - ''Enthroned Upon Dark Skies'' (1998, Battle Hymn Records)
* Gortal - ''Unleash Hell'' (2001, Apocalypse Productions)
* Saltus - ''Symbole Przodkow'' (2001, wydanie własne)
* Hate - ''[[Awakening of the Liar]]'' (2003, Listenable Records)
* Hate - ''[[Litanies of Satan]]'' (2004, DVD, Metal Mind Productions)
* Hate - ''[[Anaclasis – A Haunting Gospel of Malice & Hatred]]'' (2005, Listenable Records)
* Carnal - ''Undefinable'' (2007, Ars Mundi)
* Legacy of Blood - ''Murder Hymn'' (2008, Garazel Productions)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Hate}}
{{Christ Agony}}

{{SORTUJ:Zaborowski, Dariusz}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1978]]
[[Kategoria:Polscy perkusiści metalowi]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Warszawą]]

title: Dariusz Zaborowski

Pseudonim: Hellrizer

Data i miejsce urodzenia: 1978 · Warszawa

Instrumenty: perkusja

Gatunki: black metal, death metal

Zawód: muzyk

Wydawnictwo: Nawia Productions, Listenable Records, Metal Mind Productions

Powiązania: Goetia, Deaf's Point, Discordian


text:
# Paul Bartel
Paul Bartel (ur. 6 sierpnia 1938 w Nowym Jorku, zm. 13 maja 2000 tamże) – amerykański aktor, reżyser i scenarzysta filmowy.

## Życiorys
Studiował film i teatr na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, spędził rok na stypendium Fulbrighta w szkole filmowej Centro Sperimentale w Rzymie. Odbył służbę wojskową w US Army Signal Corps Pictorial Center w Long Island City, a następnie kręcił filmy dla United States Information Agency.
Rozpoczął swoją działalność filmową jeszcze w szkole średniej, realizując krótkometrażowe filmy eksperymentalne i animowane na taśmie 16 mm. Do jego wczesnych prac należą Cinema Experimental (1954), Non Objective Film (1956), Margaret Whiting Sings "The Money Tree" (1956) oraz Camel Rock (1957). W 1962 , podczas nauki w Centro Sperimentale di Cinematografia w Rzymie, nakręcił włoskojęzyczny film krótkometrażowy Progetti. Przełomem w jego karierze stał się film The Secret Cinema (1966), zrealizowany przy minimalnym budżecie na taśmie 35 mm i sfinansowany ze środków własnych reżysera.
W 1972 Bartel zadebiutował jako reżyser pełnometrażowy filmem Private Parts, będącym połączeniem komedii i horroru. Produkcją zajmował się Gene Corman, brat Rogera Cormana, a film został wydany przez wytwórnię MGM. Bartel wystąpił w nim także jako aktor. Produkcja jest często zaliczana do filmów eksploatacji.
W 1975 Paul Bartel wyreżyserował Wyścig śmierci 2000, satyryczną komedię akcji wyprodukowaną przez Rogera Cormana. W filmie wystąpili m.in. David Carradine, Sylvester Stallone i Mary Woronov, a sam Bartel pojawił się w epizodycznej roli. Produkcja odniosła duży sukces kasowy i szybko zdobyła status kultowego klasyka.
Po sukcesie filmu Corman zaproponował Bartelowi realizację kolejnego obrazu akcji z Carradine’em – Cannonball (1976). Reżyser nie tylko stanął za kamerą, ale także współtworzył scenariusz. W produkcji pojawiły się liczne cameo znanych postaci filmowych, m.in. Joe Dantego i Martina Scorsese. Bartel wspominał później, że po roku pracy nad Wyścigiem śmierci 2000, za 5000 dolarów znalazł się w trudnej sytuacji finansowej i przyjął propozycję Cormana z konieczności. Choć sam nigdy nie interesował się motoryzacją i wyścigami, postanowił urozmaicić film licznymi epizodycznymi występami oraz oryginalnymi postaciami, które go fascynowały.
W 1982 wyreżyserował film Oberża, do którego napisał scenariusz wspólnie z Richardem Blackburnem. Bartelowi udało się pozyskać fundusze na produkcję i zagrał w filmie razem z Mary Woronov. Produkcja, której budżet wyniósł 230 000 dolarów (zebranych przez niego samego oraz jego rodziców), stała się sukcesem na rynku filmów artystycznych, zarabiając ponad 1 milion dolarów, i zyskała status kultowego filmu.
Po Oberży nakręcił kilka kolejnych filmów, jak np. Klasowo-łóżkowe potyczki w Beverly Hills (1989). Niemniej, niektóre z produkcji, takie jak Koń o imieniu Długi Strzał (1986) oraz jego ostatnia produkcja Shelf Life (1993), miały minimalną dystrybucję i zostały ledwie wydane.

## Życie prywatne
Był otwarcie gejem, co miało wpływ na jego decyzje zawodowe. W branży filmów niezależnych czuł się bardziej akceptowany i miał większe możliwości rozwoju kariery niż w Hollywood.

title: Paul Bartel

wikitext:
{{Filmowiec infobox
 |imię i nazwisko            = Paul Bartel
 |imię i nazwisko org        =
 |grafika                    =
 |opis grafiki               =
 |alt grafiki                =
 |prawdziwe imię i nazwisko  = Roger William Corman
 |imię i nazwisko urodzenia  =
 |data urodzenia             = 6 sierpnia 1938
 |miejsce urodzenia          = [[Nowy Jork]]
 |data śmierci               = 13 maja 2000
 |miejsce śmierci            = Nowy Jork
 |zawód                      = reżyser, aktor, scenarzysta
 |współmałżonek              =
 |lata aktywności            =
 |odznaczenia                =
 |commons                    =
 |wikicytaty                 =
 |www                        =
}}
'''Paul Bartel''' (ur. [[6 sierpnia]] [[1938]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]], zm. [[13 maja]] [[2000]] tamże) – amerykański [[aktor]], [[Reżyser filmowy|reżyser]] i [[Scenarzysta|scenarzysta filmowy]].

== Życiorys ==
Studiował film i teatr na [[Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles|Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles]], spędził rok na stypendium [[Program Fulbrighta|Fulbrighta]] w szkole filmowej [[Centro sperimentale di cinematografia|Centro Sperimentale w Rzymie]]. Odbył służbę wojskową w [[United States Army|US Army]] Signal Corps Pictorial Center w [[Long Island City]], a następnie kręcił filmy dla United States Information Agency<ref>{{Cytuj |autor = Adam Bernstein |tytuł = Film Director, Writer Paul Bartel, 61 |data = 2000-05-18 |data dostępu = 2025-02-13 |opublikowany = washingtonpost.com |url = https://www.washingtonpost.com/archive/local/2000/05/19/film-director-writer-paul-bartel-61/b8f1f406-bcfd-45a9-98a0-7251e29fe366/ |język = en}}</ref>.

Rozpoczął swoją działalność filmową jeszcze w szkole średniej, realizując krótkometrażowe filmy eksperymentalne i animowane na [[Taśma filmowa 16 mm|taśmie 16 mm]]. Do jego wczesnych prac należą ''Cinema Experimental'' (1954), ''Non Objective Film'' (1956), ''Margaret Whiting Sings "The Money Tree"'' (1956) oraz ''Camel Rock'' (1957). W 1962 , podczas nauki w Centro Sperimentale di Cinematografia w Rzymie, nakręcił włoskojęzyczny film krótkometrażowy ''Progetti''. Przełomem w jego karierze stał się film ''The Secret Cinema'' (1966), zrealizowany przy minimalnym budżecie na [[Taśma filmowa 35 mm|taśmie 35 mm]] i sfinansowany ze środków własnych reżysera<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Paul Bartel |tytuł = Paul Bartel's Guilty Pleasures |czasopismo = Film Comment |data = 1982 |data dostępu = 2025-02-13 |issn = 0015-119X |wolumin = 18 |numer = 5 |s = 60–62 |język = en}}</ref>.

W 1972 Bartel zadebiutował jako reżyser pełnometrażowy filmem ''Private Parts'', będącym połączeniem komedii i horroru. Produkcją zajmował się [[Gene Corman]], brat [[Roger Corman|Rogera Cormana]], a film został wydany przez wytwórnię [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]. Bartel wystąpił w nim także jako aktor<ref>{{Cytuj |tytuł = Private Parts (1972) |data dostępu = 2025-02-13 |opublikowany = catalog.afi.com |url = https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/54617 |język = en}}</ref>. Produkcja jest często zaliczana do [[Kino eksploatacji|filmów eksploatacji]]<ref>{{Cytuj |autor = Jacek Rokosz |tytuł = Nadzy i rozszarpani. Amerykańska eksploatacja filmowa 1960–1980 |data = 2021 |isbn = 9788365501660 |wydawca = Wydawnictwo PWSFTviT |s = 306-307}}</ref>.

W 1975 Paul Bartel wyreżyserował ''[[Wyścig śmierci 2000]]'', satyryczną komedię akcji wyprodukowaną przez Rogera Cormana. W filmie wystąpili m.in. [[David Carradine]], [[Sylvester Stallone]] i [[Mary Woronov]], a sam Bartel pojawił się w epizodycznej roli. Produkcja odniosła duży sukces kasowy i szybko zdobyła status kultowego klasyka.

Po sukcesie filmu Corman zaproponował Bartelowi realizację kolejnego obrazu akcji z Carradine’em – ''[[Cannonball]]'' (1976). Reżyser nie tylko stanął za kamerą, ale także współtworzył scenariusz. W produkcji pojawiły się liczne [[cameo]] znanych postaci filmowych, m.in. [[Joe Dante|Joe Dantego]] i [[Martin Scorsese|Martina Scorsese]]. Bartel wspominał później, że po roku pracy nad ''Wyścigiem śmierci 2000,'' za 5000 dolarów znalazł się w trudnej sytuacji finansowej i przyjął propozycję Cormana z konieczności. Choć sam nigdy nie interesował się motoryzacją i wyścigami, postanowił urozmaicić film licznymi epizodycznymi występami oraz oryginalnymi postaciami, które go fascynowały<ref name=":0" />.

W 1982 wyreżyserował film ''[[Oberża (film)|Oberża]]'', do którego napisał scenariusz wspólnie z Richardem Blackburnem. Bartelowi udało się pozyskać fundusze na produkcję i zagrał w filmie razem z Mary Woronov. Produkcja, której budżet wyniósł 230 000 dolarów (zebranych przez niego samego oraz jego rodziców)<ref name=":1">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Paul Bartel; Directed Cult Film, 'Eating Raoul' |data = 2000-05-19 |data dostępu = 2025-02-13 |opublikowany = latimes.com |url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2000-may-19-me-31713-story.html |język = en}}</ref>, stała się sukcesem na rynku filmów artystycznych, zarabiając ponad 1 milion dolarów<ref>{{Cytuj |tytuł = Eating Raoul (1982) - Financial Information |data dostępu = 2025-02-13 |opublikowany = the-numbers.com |url = https://the-numbers.com/movie/Eating-Raoul#tab=box-office |język = en}}</ref>, i zyskała status kultowego filmu<ref name=":1" />.

Po ''Oberży'' nakręcił kilka kolejnych filmów, jak np. ''[[Klasowo-łóżkowe potyczki w Beverly Hills]]'' (1989)<ref>{{Cytuj |autor = Patrick Goldstein |tytuł = Paul Bartel Sticks It to the Idle Rich : Location Fun With the Maverick Director of 'Scenes From the Class Struggle in Beverly Hills' |data = 1988-09-25 |data dostępu = 2025-02-13 |opublikowany = latimes.com |url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-09-25-ca-3789-story.html |język = en}}</ref>. Niemniej, niektóre z produkcji, takie jak ''Koń o imieniu Długi Strzał'' (1986) oraz jego ostatnia produkcja ''Shelf Life'' (1993), miały minimalną dystrybucję i zostały ledwie wydane<ref name=":2">{{Cytuj |autor = Gary Morris |tytuł = Bartel, Paul |data = 2009-07-13 |data dostępu = 2025-02-13 |opublikowany = glbtq.com |url = https://web.archive.org/web/20090713155814/http://www.glbtq.com/arts/bartel_p.html |język = en}}</ref>.

== Życie prywatne ==
Był otwarcie [[Gej|gejem]], co miało wpływ na jego decyzje zawodowe. W branży filmów niezależnych czuł się bardziej akceptowany i miał większe możliwości rozwoju kariery niż w Hollywood<ref name=":2" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|0000860|Paul Bartel}}
* {{Filmweb|tytuł|5085|Paul Bartel}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Bartel, Paul}}

[[Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi]]
[[Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku]]
[[Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi]]
[[Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles]]
[[Kategoria:Amerykańscy wojskowi]]
[[Kategoria:Artystki i artyści LGBT]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1938]]
[[Kategoria:Zmarli w 2000]]

title: Paul Bartel

Prawdziwe imię i nazwisko: Roger William Corman

Data i miejsce urodzenia: 6 sierpnia 1938 · Nowy Jork

Data i miejsce śmierci: 13 maja 2000 · Nowy Jork

Zawód: reżyser, aktor, scenarzysta


text:
# Dwanaście Apostołów
Dwanaście Apostołów – część wsi Zakrzewska Osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Więcbork.
W latach 1975–1998 Dwanaście Apostołów administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

title: Dwanaście Apostołów

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Dwanaście Apostołów
 |rodzaj miejscowości    = część wsi
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = kujawsko-pomorskie
 |powiat                 = [[Powiat sępoleński|sępoleński]]
 |gmina                  = [[Więcbork (gmina)|Więcbork]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa = [[Zakrzewska Osada]]
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    = 2006
 |strefa numeracyjna     = 52
 |kod pocztowy           = 89-410{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = CSE
 |SIMC                   = 0100144
 |kod mapy               = Więcbork (gmina)
 |współrzędne            = 53°22'30"N 17°23'41"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|27436|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Dwanaście Apostołów''' – część [[wieś|wsi]] [[Zakrzewska Osada]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo kujawsko-pomorskie|województwie kujawsko-pomorskim]], w [[powiat sępoleński|powiecie sępoleńskim]], w [[Więcbork (gmina)|gminie Więcbork]]{{r|R2013}}{{r|teryt}}.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] Dwanaście Apostołów administracyjnie należało do [[Województwo bydgoskie (1975–1998)|województwa bydgoskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>

<ref name = "teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT]</ref>

<ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=1581|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
}}
== Bibliografia ==
* [http://www.bip.gmina-sepolno.pl/bip_download.php?id=237 Rozporządzenie wojewody kujawsko-pomorskiego]

{{gmina Więcbork}}

[[Kategoria:Zakrzewska Osada]]

title: Dwanaście Apostołów

Państwo: Polska

Województwo: kujawsko-pomorskie

Powiat: sępoleński

Gmina: Więcbork

Część miejscowości: Zakrzewska Osada

Tablice rejestracyjne: CSE


text:
# Sabrina Richter
Sabrina Richter; z domu Neukamp (ur. 10 maja 1982 w Hagen), niemiecka piłkarka ręczna, reprezentantka kraju, prawoskrzydłowa. Obecnie występuje w Bundeslidze, w drużynie HSG Blomberg-Lippe.

## Sukcesy
- puchar Challenge  (2005)

## Nagrody indywidualne
- Najlepsza strzelczyni sezonu 2009/10 w Bundeslidze

title: Sabrina Richter

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Sabrina Richter
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = piłka ręczna
 |grafika                   = Sabrina Neukamp 01.jpg
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[10 maja]] [[1982]]
 |miejsce urodzenia         = [[Hagen]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 176 cm
 |pozycja                   = prawoskrzydłowa
 |klub                      = HSG Blomberg-Lippe
 |numer w klubie            = 15
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
! –2001     ! Hasper SV
! 2001–2004 ! HSG Blomberg-Lippe
! 2004–2008 ! TSV Bayer 04 Leverkusen
! 2008–     ! HSG Blomberg-Lippe
 |kariera reprezentacyjna   =
! 2002– ! {{reprezentacja|DEU|prk}} ! 119 ! 249
 |data reprezentacja        = 2011-11-27
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Sabrina Richter'''; z domu '''Neukamp''' (ur. [[10 maja]] [[1982]] w [[Hagen]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.dhb.de/index.php?id=richter.php|tytuł=profil piłkarki na oficjalnej stronie Niemieckiego Związku Piłki Ręcznej|data dostępu=2011-11-27|język=de|opublikowany=dhb.de|archiwum=https://web.archive.org/web/20100920065854/http://dhb.de/index.php?id=richter.php|zarchiwizowano=2010-09-20}}</ref>), [[Niemcy|niemiecka]] [[Piłka ręczna|piłkarka ręczna]], [[Reprezentacja Niemiec w piłce ręcznej kobiet|reprezentantka kraju]], prawoskrzydłowa. Obecnie występuje w Bundeslidze, w drużynie HSG Blomberg-Lippe.

== Sukcesy ==
* puchar Challenge {{trofeum|puchar|złoty}} (2005)

== Nagrody indywidualne ==
* Najlepsza strzelczyni sezonu 2009/10 w Bundeslidze

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Richter, Sabrina}}
[[Kategoria:Niemieckie piłkarki ręczne]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1982]]

title: · Sabrina Richter

Data i miejsce urodzenia: 10 maja 1982 · Hagen

Pozycja: prawoskrzydłowa

Klub: HSG Blomberg-Lippe

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Hasper SV

HSG Blomberg-Lippe

TSV Bayer 04 Leverkusen

HSG Blomberg-Lippe

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Niemcy · 119 · (249)


text:
# Kōsuke
Kōsuke (jap. こうすけ, コウスケ) – męskie imię japońskie.

## Możliwa pisownia
Kōsuke można zapisać używając wielu różnych znaków kanji i może znaczyć m.in.:
- 孝介, „synowskie oddanie, pośredniczyć”
- 孝亮, „synowskie oddanie,
- 康介, „spokojny, pośredniczyć”
- 公介, „publiczny, pośredniczyć”
- 光佑, „światło, ochrona”
- 広祐, „szeroki, ochrona”
- 浩輔, „obfitość, pomoc”
- 耕助, „pielęgnować, wsparcie”

## Znane osoby
- Kōsuke Atari (孝介), japoński piosenkarz
- Kōsuke Fujishima (康介), japoński mangaka
- Kōsuke Hagino (公介), japoński pływak
- Kōsuke Kitajima (康介), japoński pływak
- Kōsuke Kimura (光佑), japoński piłkarz
- Kōsuke Matsuura (孝亮), japoński kierowca rajdowy
- Kōsuke Ōta (宏介), japoński piłkarz
- Kōsuke Saitō (広祐), japoński DJ i kompozytor
- Kōsuke Toriumi (浩輔), japoński seiyū

## Fikcyjne postacie
- Kōsuke Kindaichi (耕助), fikcyjny detektyw stworzony przez Seishi'egi Yokomizo

title: Kōsuke

wikitext:
{{Nihongo|'''Kōsuke'''|こうすけ, コウスケ}} – męskie [[Imiona japońskie|imię japońskie]].

== Możliwa pisownia ==
Kōsuke można zapisać używając wielu różnych znaków [[kanji]] i może znaczyć m.in.:
* 孝介, „synowskie oddanie, pośredniczyć”
* 孝亮, „synowskie oddanie,
* 康介, „spokojny, pośredniczyć”
* 公介, „publiczny, pośredniczyć”
* 光佑, „światło, ochrona”
* 広祐, „szeroki, ochrona”
* 浩輔, „obfitość, pomoc”
* 耕助, „pielęgnować, wsparcie”

== Znane osoby ==
* Kōsuke Atari (孝介), japoński piosenkarz
* [[Kōsuke Fujishima]] (康介), japoński [[manga]]ka
* [[Kōsuke Hagino]] (公介), japoński pływak
* [[Kōsuke Kitajima]] (康介), japoński pływak
* [[Kōsuke Kimura]] (光佑), japoński piłkarz
* Kōsuke Matsuura (孝亮), japoński kierowca rajdowy
* [[Kōsuke Ōta]] (宏介), japoński piłkarz
* Kōsuke Saitō (広祐), japoński DJ i kompozytor
* [[Kōsuke Toriumi]] (浩輔), japoński [[seiyū]]

== Fikcyjne postacie ==
* Kōsuke Kindaichi (耕助), fikcyjny detektyw stworzony przez [[Seishi Yokomizo|Seishi'egi Yokomizo]]

{{Imiona}}

[[Kategoria:Męskie imiona japońskie]]


text:
# Terminal cargo
Terminal cargo – wydzielona część portu lotniczego lub morskiego świadcząca usługi załadunku, wyładunku i magazynowania towarów przesyłanych drogą lotniczą lub morską.

title: Terminal cargo

wikitext:
[[Plik:Bangkok International Airport Cargo Terminal.jpg|thumb|right|Terminal cargo w [[Port lotniczy Bangkok-Don Muang|Porcie lotniczym Bangkok-Don Muang]]]]
'''Terminal cargo''' – wydzielona część [[Lotnisko|portu lotniczego]] lub [[Port morski|morskiego]] świadcząca usługi załadunku, wyładunku i magazynowania [[Cargo lotnicze|towarów przesyłanych drogą lotniczą]] lub morską.

== Zobacz też ==
* [[terminal pasażerski]]
* [[fracht]]

[[Kategoria:Infrastruktura transportu]]
[[Kategoria:Logistyka]]
[[Kategoria:Transport towarowy]]


text:
# Dyssypacja
Dyssypacja (dysypacja) energii, rozpraszanie energii – przekształcanie energii uporządkowanego ruchu makroskopowego w energię chaotycznie rozłożoną na wiele stopni swobody, najczęściej – energię ruchów termicznych cząstek.
W fizyce dyssypacja  zawiera koncepcję układu dynamicznego, w którym znaczące zjawiska mechaniczne, jak fale czy oscylacje, zatracają energię wraz z upływem czasu z powodu tarcia lub turbulencji. Tracona energia przekształca się np. w ciepło, przez co podnosi temperaturę układu. Takie układy noszą nazwę układów dyssypacyjnych.
Na przykład o fali, której amplituda zmniejsza się, mówi się, że dyssypuje. Dokładny obraz efektów zależy od natury fali: przykładowo fale atmosferyczne mogą dyssypować blisko powierzchni z powodu tarcia o powierzchnię ziemi, a na większych wysokościach w wyniku radiacyjnego oziębiania.

title: Dyssypacja

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2018-03}}

'''Dyssypacja (dysypacja) energii''', '''rozpraszanie energii''' – przekształcanie energii uporządkowanego ruchu makroskopowego w energię chaotycznie rozłożoną na wiele [[Stopień swobody (fizyka)|stopni swobody]], najczęściej – energię ruchów termicznych cząstek.

W [[fizyka|fizyce]] '''dyssypacja ''' zawiera koncepcję [[Układ dynamiczny|układu dynamicznego]], w którym znaczące zjawiska mechaniczne, jak [[fala|fale]] czy [[oscylacja|oscylacje]], zatracają energię wraz z upływem czasu z powodu [[Tarcie (pojęcie fizyczne)|tarcia]] lub [[turbulencja|turbulencji]]. Tracona energia przekształca się np. w [[ciepło]], przez co podnosi temperaturę układu. Takie układy noszą nazwę układów dyssypacyjnych.

Na przykład o fali, której amplituda zmniejsza się, mówi się, że dyssypuje. Dokładny obraz efektów zależy od natury fali: przykładowo [[fale atmosferyczne]] mogą dyssypować blisko powierzchni z powodu tarcia o powierzchnię ziemi, a na większych wysokościach w wyniku radiacyjnego oziębiania.

== Zobacz też ==
* [[Ilya Prigogine]]
* [[termodynamiczna strzałka czasu]]
* [[tłumienie]]
* [[tłumienie strun]]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Dynamika]]
[[Kategoria:Proces termodynamiczny]]


text:
# Kościół św. Jakuba w Kotuszowie
Kościół św. Jakuba Starszego w Kotuszowie – barokowa świątynia rzymskokatolicka ufundowana przez Krzysztofa Lanckorońskiego i wybudowana w 1661 r., w miejsce drewnianej budowli, która spłonęła w pożarze. Kościół został wzniesiony na planie krzyża. Nawa główna kościoła jest prostokątna i stosunkowa krótka. Zamknięte półkolistą apsydą prezbiterium jest węższe od nawy. Od północy przylega do niego piętrowa zakrystia. W czasie działań wojennych, w latach 1944–1945, kościół został poważnie uszkodzony. Mury budowli zostały naruszone, a wnętrze uległo spaleniu. Odbudowę świątyni rozpoczął w 1945 r. ks. Antoni Sobczyk. W krótkim czasie kościół odbudowano i wyposażono. W 1947 r. nawę nakryto drewnianym sklepieniem. W kruchcie i kaplicach bocznych zachowało się oryginalne sklepienie krzyżowe.

## Relikwie
25 lipca 2021 r., w dniu odpustu, nastąpiło uroczyste wprowadzenie do kościoła relikwii patrona parafii. Mszę św., w której uczestniczyli wierni oraz władze samorządowe, koncelebrowali kapłani z dekanatu pod przewodnictwem bpa sandomierskiego Krzysztofa Nitkiewicza.

## Małopolska Droga św. Jakuba
Kościół znajduje się na odnowionej trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca, która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do Santiago de Compostela i związana jest z pielgrzymowaniem do grobu św. Jakuba.

title: Kościół św. Jakuba w Kotuszowie

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół św. Jakuba w Kotuszowie
 |nazwa miejscowa           =
 |zabytek                   = 790 z 8.02.1958 oraz 488 z 15.04.1967<ref name="zabytek">{{zabytek|świętokrzyskie|data dostępu=2013-02-28}}</ref>
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]]
 |grafika                   = Kościół par. pw. św. Jakuba Starszego w Kotuszowie.jpg
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = POL
 |miejscowość               = [[Kotuszów (województwo świętokrzyskie)]]
 |adres                     = Kotuszów 62, 28-225 [[Szydłów]]
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[Parafia św. Jakuba Starszego Apostoła w Kotuszowie|św. Jakuba Starszego Apostoła w Kotuszowie]]
 |administratura typ        = [[Parafia]]
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Jakub Większy Apostoł|św. Jakuba Starszego]]
 |dzień wspomnienia         = [[25 lipca]]
 |relikwie                  = [[Jakub Większy Apostoł|św. Jakuba Starszego]]
 |cudowne wizerunki         = Łaskami słynący obraz Matki Bożej Łaskawej - Kotuszowskiej
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   =
 |data zakończenia budowy   =
 |data konsekracji          = [[11 listopada]] [[1681]] r.
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          = [[1944]] r.
 |data odbudowy             = po [[1945]] r.
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  = [[Krzysztof Lanckoroński]]
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      = [[barok]]owy
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        =
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               = 1
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            = 3
 |wezwania ołtarzy bocznych = św. Antoni, św. [[Józef z Nazaretu|Józef]]
 |liczba naw                = 1
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Szydłów (gmina)
 |współrzędne               = 50°36′25.7″N 21°4′5″E
 |commons                   = Category:Saint James church in Kotuszów
 |www                       = http://kotuszow.pl/index.php/parafia
}}
'''Kościół [[Jakub Większy Apostoł|św. Jakuba Starszego]] w [[Kotuszów (województwo świętokrzyskie)|Kotuszowie]]''' – [[Architektura baroku|barokowa]] świątynia rzymskokatolicka ufundowana przez [[Krzysztof Lanckoroński (zm. 1666)|Krzysztofa Lanckorońskiego]] i wybudowana w [[1661]] r., w miejsce drewnianej budowli, która spłonęła w pożarze. Kościół został wzniesiony na planie krzyża. [[Nawa]] główna kościoła jest prostokątna i stosunkowa krótka. Zamknięte półkolistą [[apsyda (architektura)|apsydą]] [[prezbiterium]] jest węższe od nawy. Od północy przylega do niego piętrowa [[zakrystia]]. W czasie działań wojennych, w latach [[1944]]–[[1945]], kościół został poważnie uszkodzony. Mury budowli zostały naruszone, a wnętrze uległo spaleniu. Odbudowę świątyni rozpoczął w [[1945]] r. ks. [[Antoni Sobczyk]]. W krótkim czasie kościół odbudowano i wyposażono. W [[1947]] r. nawę nakryto drewnianym sklepieniem. W [[kruchta|kruchcie]] i kaplicach bocznych zachowało się oryginalne [[sklepienie krzyżowe]].

== Relikwie ==
[[25 lipca]] [[2021]] r., w dniu [[Odpust|odpustu]], nastąpiło uroczyste wprowadzenie do kościoła [[Relikwie|relikwii]] [[Patron (chrześcijaństwo)|patrona]] parafii<ref>{{Cytuj |autor = Katolicka Agencja Informacyjna KAI |tytuł = Kotuszów: wprowadzenie relikwii św. Jakuba do zabytkowej świątyni {{!}} eKAI |data = 2021-07-25T20:13:00+00:00 |data dostępu = 2021-09-12 |opublikowany = eKAI {{!}} Portal Katolickiej Agencji Informacyjnej |url = https://www.ekai.pl/kotuszow-wprowadzenie-relikwii-sw-jakuba-do-zabytkowej-swiatyni-d604578/}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Święto w parafii. Sprowadzono relikwie świętego Jakuba - Telewizja Polska SA |data dostępu = 2021-09-12 |opublikowany = www.tvp.pl |url = https://www.tvp.pl/regiony-tvp/regiony/kielce/aktualnosci/spoleczne/swieto-w-parafii-sprowadzono-relikwie-swietego-jakuba/55041286}}</ref>. Mszę św., w której uczestniczyli wierni oraz władze samorządowe, [[Koncelebra|koncelebrowali]] kapłani z [[Dekanat|dekanatu]] pod przewodnictwem bpa [[Diecezja sandomierska|sandomierskiego]] [[Krzysztof Nitkiewicz|Krzysztofa Nitkiewicza]].

== Małopolska Droga św. Jakuba ==
Kościół znajduje się na odnowionej trasie [[Małopolska Droga św. Jakuba|Małopolskiej Drogi św. Jakuba]] z [[Sandomierz]]a do [[Tyniec (Kraków)|Tyńca]], która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do [[Santiago de Compostela]] i związana jest z [[Droga św. Jakuba|pielgrzymowaniem]] do grobu [[Jakub Większy Apostoł|św. Jakuba]]<ref>[http://www.malopolskadroga.swjakub.pl/ Małopolska Droga św. Jakuba]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj|tytuł = Turystyczne atrakcje gminy Szydłów |data = 2006 |isbn = 83-922366-1-0 978-83-922366-1-0 |inni = Piotr Walczak (oprac.) |miejsce = Szydłów |wydawca = Urząd Gminy |oclc = 836302173 }}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://archiwum.diecezjasandomierska.pl/strdiec/parafieb549.html?p=75&d=18 Parafia na stronie diecezji sandomierskiej]
*[https://www.szydlow.pl/kosciol-sw-jakuba-starszego-apostola-w-kotuszowie Informacje o kościele na stronie miasta i gminy Szydłów]

{{SORTUJ:Kotuszów}}
[[Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie)]]
[[Kategoria:Szlacheckie fundacje kościelne]]
[[Kategoria:Kościoły w diecezji sandomierskiej]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Jakuba Większego Apostoła]]
[[Kategoria:Architektura barokowa w województwie świętokrzyskim]]
[[Kategoria:Małopolska Droga św. Jakuba]]
[[Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Szydłów]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie staszowskim]]
[[Kategoria:Kotuszów (województwo świętokrzyskie)|Kościół]]

title: Kościół św. Jakuba w Kotuszowie

Miejscowość: Kotuszów (województwo świętokrzyskie)

Adres: Kotuszów 62, 28-225 Szydłów

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wezwanie: św. Jakuba Starszego

Wspomnienie liturgiczne: 25 lipca

Relikwie: św. Jakuba Starszego

Data poświęcenia: 11 listopada 1681 r.

Fundator: Krzysztof Lanckoroński

Styl: barokowy

Wieża kościelna · • liczba wież: · 1

Ołtarz · • liczba ołtarzy · • wezwania ołtarzy bocznych: · 3 · św. Antoni, św. Józef


text:
# Amerykanie pochodzenia ormiańskiego
Amerykanie pochodzenia ormiańskiego – obywatele lub rezydenci Stanów Zjednoczonych, których przodkowie pochodzą z Armenii, imigranci z tego kraju i osoby wywodzące się od Ormian przybyłych do Ameryki z różnych krajów.
Ocenia się, że w USA żyje około 1 500 000 Amerykanów pochodzenia ormiańskiego. Inne dane, zależnie od przyjętych kryteriów są różne. W spisie ludności z 2000 roku 385 488 Amerykanów zadeklarowało pochodzenie ormiańskie. American Community Survey podawał iż w 2007 w USA żyło 446 032 osób pochodzenia ormiańskiego.

## Historia

### Pierwsi Ormianie
Pierwszym znanym Ormianinem który wyemigrował do Ameryki był mężczyzna o imieniu Martin. Przybył on do Jamestown w Wirginii w 1618, gdy osada ta liczyła sobie zaledwie 11 lat. Następne wzmianki o Ormianach przybywających do Ameryki pojawiają się w wieku XVII i XVIII, ale były to zazwyczaj pojedyncze osoby co sprawiło, że nie uformowały własnej społeczności. Pewna liczba Ormian służyła w wojsku Unii w czasie wojny secesyjnej. Trzech doktorów służących w szpitalach wojskowych w Filadelfii było Ormianami: Simeon Minasian, Garabed Galstian i Baronig Matesovian. Informacje o ich służbie dotarły do ojczyzny, znajdującej się pod władzą Rosji oraz Turcji i pojawiły się w tamtejszej prasie.

### Pierwsza fala migracji
W 1870 Stany Zjednoczone zamieszkiwało jedynie 69 Ormian. Pierwszymi przybyszami z Armenii w XIX wieku byli studenci z zachodniej części (zajmowanej przez Imperium Osmańskie) tego kraju. Przyjeżdżali oni do USA aby uczyć się na tutejszych uniwersytetach, ale część z nich zdecydowała się osiąść tu na stałe- jak na przykład Khachadour Vosganian który później został nawet przewodniczącym New York Press Club.
Większe fale migracji przypadają na końcówkę XIX wieku. Były one spowodowane głównie Masakrami Hamidińskimi, czyli pogromami wymierzonymi w Ormian żyjących w Imperium Osmańskim. Miały one miejsce w latach 1894–1896 i spowodowały falę migracji trwającą aż do 1920. Ich kontynuacją były masakry dokonywane na rozkaz Młodoturków, na początku XX wieku. Nowo przybyli byli na tyle liczni ich powstały pierwsze społeczności ormiańskie ze swoimi organizacjami. Powstały wówczas również pierwsze parafie Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego na terenie USA.

### Podział
Po wybuchu i zakończeniu I wojny światowej wśród Ormian Amerykańskich doszło do rozłamu na tle poglądów co do losów tej społeczności i opuszczonej niedawno ojczyzny. Rozpadło się Imperium Osmańskie co chcieli wykorzystać zamieszkujący jego ziemie Ormianie i utworzyć na wschodzie Republiki Tureckiej własne państwo. Rozpadło się również Imperium Rosyjskie a podległa carom część Armenii ogłosiła niepodległość. Ta jednak nie trwała długo, gdyż wkrótce Armenia została podporządkowana bolszewikom jako Armeńska SRR. Część diaspory amerykańskiej chciało pozostać w USA, ci którzy chcieli wracać dzielili się na trzy obozy- jedni planowali wracać na ziemie zajmowane przez Turków i walczyć o niepodległość, inni zamierzali osiedlić się w Armeńskiej SRR a inni również chcieli wrócić do dawnej rosyjskiej Amreni, ale w celu walki o wyzwolenie spod władzy bolszewików. Najsilniejsza ormiańska organizacja działająca w USA- Armenian Revolutionaty Federation popierała plany uzyskania niepodległości przez Armeńską SRR.
Wiele innych ormiańskich organizacji politycznych i społecznych przeciwstawiało się pomysłom ARF, uważając że należy zaakceptować istniejący stan rzeczy. Podział odbijał się nie tylko na organizacjach istniał również wśród zwykłych Ormian. W jego wyniku doszło nawet do podziały Kościoła Ormiańskiego w USA, którego część polityków i działaczy chciała wykorzystać do propagowania swoich poglądów. W 1933 powstały w jego łonie dwie rywalizujące frakcje jedną zwano Diecezją, drugą zaś Episkopatem. Zwolennicy Diecezji uznawali zwierzchność patriarchy ormiańskiego, zaś Episkopat odrzucał ją, uważając iż patriarchat kontrolowany jest przez bolszewików. Podział kościelny przyczynił się do jeszcze większego rozłamu wśród społeczności i wzrostu wrogości między zwolennikami różnych opcji.

### Druga fala migracji
W latach 40. i 50. XX wieku do USA przybywali głównie Ormianie żyjący w sowieckiej część Armenii- byli to uwolnieni z obozów niemieckich jeńcy wojenni, którzy jako DPs mogli osiedlać się w Stanach. Prawdziwa fala migracji ruszyła jednak w latach 60, kiedy to dokonano zmian w przepisach dotyczących przyjmowania imigrantów. Ormianie migrowali wówczas z niemal wszystkich diaspor Starego Świata. Czynnikami wzmacniającymi migracje były wydarzenia społeczne i polityczne jakie zachodziły wówczas na Bliskim Wschodzie. Wojna domowa w Libanie (1975) i wybuch rewolucji irańskiej (1979) spowodowały wzrost ekstremizmów islamskich i niechęci wobec chrześcijan Bliskiego Wschodu, między innymi Ormian. Największy ich napływ do USA przypada na lata 70. i 80. XX wieku. Wielu migrowało również z ZSRR w poszukiwaniu lepszych warunków życia. Migracja z Sowietów nasiliła się pod koniec XX wieku, kiedy to doszło do rozpadu tego państwa.
Amerykańscy Ormianie są często bardzo mocno zaangażowani w działalność na rzecz swojej dawnej ojczyzny. Na przykład w czasie wojny w Górskim Karabachu lobbowali za dostarczaniem Armenii niezbędnych jej surowców i zapasów a wielu zgłaszało się nawet na ochotnika do wojsk i brało udział w walkach po stronie swoich rodaków. Organizacje ormiańskie przyczyniły się również do uznania za ludobójstwo masakr dokonywanych przez Turków na początku XX stulecia, przez 43 amerykańskie stany (rząd federalny nie uznaje tej zbrodni za ludobójstwo). Duży wpływ na takie postępowanie Amerykańskich Ormian ma fakt iż wielu członków tej społeczności to ocaleni z masakry i ich potomkowie.

## Rozmieszczenie
Stany Zjednoczone zamieszkuje największa liczba Ormian poza granicami Armenii. Amerykanie Ormiańscy zamieszkują na całym obszarze USA jednak największa ich liczba zamieszkuje zachodnią część kraju w Kalifornii.

### Kalifornia i zachodnie stany
Kalifornia jest stanem posiadającym największą populację ormiańską w USA. Pierwszym znanym Ormianinem który przybył do Kalifornii był Ruben Minasian, zwany również Normartem (po armeńsku Normart oznacza „nowego człowieka”. W 1874 osiedlił się on we Fresno. W 1881 w Kalifornii, również we Fresno, osiadła pierwsza rodzina ormiańska- Serobian. W 1897 ormiańska populacja Fresno liczyła już 329 członków. W latach 20. XX wieku Ormianie zaczęli przenosić się z prowincji do miast, takich jak na przykład Los Angeles. W latach 30. to właśnie tam zamieszkiwała ich największa liczba spośród wszystkich miast stanu. Obecnie najwięcej Ormian zamieszkuje Glendale, wchodzące w skład zespołu miejskiego Los Angeles. Według spisu z 2000 roku stanowią oni 26,2% mieszkańców Glendale.
Lista miast kalifornijskich zamieszkiwanych przez duże społeczności ormiańskie (według spisu z 2000 roku)
- Los Angeles 64 997
- Glendale 53 840
- Burbank 8312
- Fresno 6024
- Pasadena 4400
- Montebello 2736
- San Francisco 2528
- Altadena 2134
- San Diego 1839
- La Crescenta-Montrose 1382
- San Jose 1197

### Wschodnie i środkowe stany
Lista miast we wschodnich i środkowych stanach zamieszkiwanych przez duże społeczności ormiańskie (według cenzusu z 2000 roku)
- Obszar Metropolitarny Nowego Jorku 31 867
- Obszar Metropolitarny Bostonu 21 709
- Obszar Metropolitarny Detroit 11 986
- Obszar Metropolitarny Filadelfia 7562
- Obszar Metropolitarny Chicago 6991
- Providence 6575
- Obszar Metropolitarny Miami 3357
- Obszar Metropolitarny Worcester 3256
- Obszar Metropolitarny Albany 1958
- Obszar Metropolitarny Atlanta 1662

title: Amerykanie pochodzenia ormiańskiego

wikitext:
{{Grupa etniczna infobox
 |nazwa                = Amerykanie pochodzenia ormiańskiego
 |nazwa oryginalna     =
 |grafika              = Armenian Americans collage.png
 |opis grafiki         = {{small|1='''1. rząd''': [[Rouben Mamoulian]], [[Arshile Gorky]], [[William Saroyan]], [[Ross Bagdasarian, Sr.]]
'''2. rząd''': [[Paul Ignatius]], [[Jack Kevorkian]], [[George Deukmejian]], [[Alex Manoogian]]
'''3. rząd''': [[Cher]], [[Monte Melkonian]], [[James P. Bagian]], [[Vartan Gregorian]]
'''4. rząd''': [[Andre Agassi]], [[Raffi Hovannisian]], [[Serj Tankian]], [[Kim Kashkashian]]}}
 |alt grafiki          =
 |populacja            = Od 385 488 do 1 500 000 osób (zależnie od danych i kryteriów)
 |miejsce zamieszkania = [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]] · [[Kalifornia]] · [[Michigan]] · [[Massachusetts]]
 |język                = [[Amerykańska odmiana języka angielskiego|angloamerykański]] · [[język rosyjski|rosyjski]] · [[język turecki|turecki]] · [[język ormiański|armeński]]
 |religia              = [[katolicyzm]] · [[protestantyzm]] · [[Apostolski Kościół Ormiański|Ormiański Kościół Apostolski]]
 |grupa                =
 |pokrewne             =
[[Ormianie]]
 |mapa                 =
 |opis mapy            =
 |commons              =
}}
'''Amerykanie pochodzenia ormiańskiego''' – obywatele lub rezydenci Stanów Zjednoczonych, których przodkowie pochodzą z Armenii, imigranci z tego kraju i osoby wywodzące się od Ormian przybyłych do Ameryki z różnych krajów.

Ocenia się, że w USA żyje około 1 500 000<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.armeniansforobama.com/armenian_issues.php | tytuł = Armenian Americans for Obama | opublikowany = armeniansforobama.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20081208033915/http://www.armeniansforobama.com/armenian_issues.php | zarchiwizowano = 2008-12-08}}.</ref> Amerykanów pochodzenia ormiańskiego. Inne dane, zależnie od przyjętych kryteriów są różne. W spisie ludności z 2000 roku 385 488<ref>{{Cytuj stronę | url = http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=y | tytuł = US Census Bureau | opublikowany = factfinder.census.gov | archiwum = https://web.archive.org/web/20120120115224/http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=y | zarchiwizowano = 2012-01-20}}.</ref> Amerykanów zadeklarowało pochodzenie ormiańskie. American Community Survey podawał iż w 2007 w USA żyło 446 032<ref>{{Cytuj stronę | url = http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y | tytuł = US Community Survey | opublikowany = factfinder.census.gov | archiwum = https://web.archive.org/web/20111222155604/http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y | zarchiwizowano = 2011-12-22}}.</ref> osób pochodzenia ormiańskiego.

== Historia ==
=== Pierwsi Ormianie ===
Pierwszym znanym Ormianinem który wyemigrował do Ameryki był mężczyzna o imieniu Martin<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/papazian/america.html | tytuł = ARMENIANS IN AMERICA | opublikowany = umd.umich.edu | archiwum = https://web.archive.org/web/20131105220532/http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/papazian/america.html | zarchiwizowano = 2013-11-05}}.</ref>. Przybył on do Jamestown w Wirginii w 1618, gdy osada ta liczyła sobie zaledwie 11 lat. Następne wzmianki o Ormianach przybywających do Ameryki pojawiają się w wieku XVII i XVIII, ale były to zazwyczaj pojedyncze osoby co sprawiło, że nie uformowały własnej społeczności. Pewna liczba Ormian służyła w wojsku Unii w czasie wojny secesyjnej. Trzech doktorów służących w szpitalach wojskowych w Filadelfii było Ormianami: Simeon Minasian, Garabed Galstian i Baronig Matesovian. Informacje o ich służbie dotarły do ojczyzny, znajdującej się pod władzą Rosji oraz Turcji i pojawiły się w tamtejszej prasie.

=== Pierwsza fala migracji ===
W 1870 Stany Zjednoczone zamieszkiwało jedynie 69 Ormian. Pierwszymi przybyszami z Armenii w XIX wieku byli studenci z zachodniej części (zajmowanej przez Imperium Osmańskie) tego kraju. Przyjeżdżali oni do USA aby uczyć się na tutejszych uniwersytetach, ale część z nich zdecydowała się osiąść tu na stałe- jak na przykład Khachadour Vosganian który później został nawet przewodniczącym New York Press Club.

Większe fale migracji przypadają na końcówkę XIX wieku. Były one spowodowane głównie Masakrami Hamidińskimi, czyli pogromami wymierzonymi w Ormian żyjących w Imperium Osmańskim. Miały one miejsce w latach 1894–1896 i spowodowały falę migracji trwającą aż do 1920. Ich kontynuacją były masakry dokonywane na rozkaz Młodoturków, na początku XX wieku. Nowo przybyli byli na tyle liczni ich powstały pierwsze społeczności ormiańskie ze swoimi organizacjami. Powstały wówczas również pierwsze parafie Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego na terenie USA.

=== Podział ===
Po wybuchu i zakończeniu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] wśród Ormian Amerykańskich doszło do rozłamu na tle poglądów co do losów tej społeczności i opuszczonej niedawno ojczyzny. Rozpadło się Imperium Osmańskie co chcieli wykorzystać zamieszkujący jego ziemie Ormianie i utworzyć na wschodzie Republiki Tureckiej własne państwo. Rozpadło się również [[Imperium Rosyjskie]] a podległa carom część Armenii ogłosiła niepodległość. Ta jednak nie trwała długo, gdyż wkrótce Armenia została podporządkowana bolszewikom jako Armeńska SRR. Część diaspory amerykańskiej chciało pozostać w USA, ci którzy chcieli wracać dzielili się na trzy obozy- jedni planowali wracać na ziemie zajmowane przez Turków i walczyć o niepodległość, inni zamierzali osiedlić się w Armeńskiej SRR a inni również chcieli wrócić do dawnej rosyjskiej Amreni, ale w celu walki o wyzwolenie spod władzy bolszewików. Najsilniejsza ormiańska organizacja działająca w USA- Armenian Revolutionaty Federation popierała plany uzyskania niepodległości przez Armeńską SRR.

Wiele innych ormiańskich organizacji politycznych i społecznych przeciwstawiało się pomysłom ARF, uważając że należy zaakceptować istniejący stan rzeczy. Podział odbijał się nie tylko na organizacjach istniał również wśród zwykłych Ormian. W jego wyniku doszło nawet do podziały Kościoła Ormiańskiego w USA, którego część polityków i działaczy chciała wykorzystać do propagowania swoich poglądów. W 1933 powstały w jego łonie dwie rywalizujące frakcje jedną zwano Diecezją, drugą zaś Episkopatem. Zwolennicy Diecezji uznawali zwierzchność patriarchy ormiańskiego, zaś Episkopat odrzucał ją, uważając iż patriarchat kontrolowany jest przez bolszewików. Podział kościelny przyczynił się do jeszcze większego rozłamu wśród społeczności i wzrostu wrogości między zwolennikami różnych opcji.

=== Druga fala migracji ===
W latach 40. i 50. XX wieku do USA przybywali głównie Ormianie żyjący w sowieckiej część Armenii- byli to uwolnieni z obozów niemieckich jeńcy wojenni, którzy jako DPs mogli osiedlać się w Stanach. Prawdziwa fala migracji ruszyła jednak w latach 60, kiedy to dokonano zmian w przepisach dotyczących przyjmowania imigrantów. Ormianie migrowali wówczas z niemal wszystkich diaspor Starego Świata. Czynnikami wzmacniającymi migracje były wydarzenia społeczne i polityczne jakie zachodziły wówczas na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]. Wojna domowa w Libanie (1975) i wybuch rewolucji irańskiej (1979) spowodowały wzrost ekstremizmów islamskich i niechęci wobec chrześcijan Bliskiego Wschodu, między innymi Ormian. Największy ich napływ do USA przypada na lata 70. i 80. XX wieku. Wielu migrowało również z ZSRR w poszukiwaniu lepszych warunków życia. Migracja z Sowietów nasiliła się pod koniec XX wieku, kiedy to doszło do rozpadu tego państwa.

Amerykańscy Ormianie są często bardzo mocno zaangażowani w działalność na rzecz swojej dawnej ojczyzny. Na przykład w czasie wojny w Górskim Karabachu lobbowali za dostarczaniem Armenii niezbędnych jej surowców i zapasów a wielu zgłaszało się nawet na ochotnika do wojsk i brało udział w walkach po stronie swoich rodaków. Organizacje ormiańskie przyczyniły się również do uznania za ludobójstwo masakr dokonywanych przez Turków na początku XX stulecia, przez 43 amerykańskie stany (rząd federalny nie uznaje tej zbrodni za ludobójstwo). Duży wpływ na takie postępowanie Amerykańskich Ormian ma fakt iż wielu członków tej społeczności to ocaleni z masakry i ich potomkowie.

== Rozmieszczenie ==
Stany Zjednoczone zamieszkuje największa liczba Ormian poza granicami Armenii. Amerykanie Ormiańscy zamieszkują na całym obszarze USA jednak największa ich liczba zamieszkuje zachodnią część kraju w Kalifornii.

=== Kalifornia i zachodnie stany ===
Kalifornia jest stanem posiadającym największą populację ormiańską w USA. Pierwszym znanym Ormianinem który przybył do Kalifornii był Ruben Minasian, zwany również Normartem (po armeńsku Normart oznacza „nowego człowieka”. W 1874 osiedlił się on we Fresno. W 1881 w Kalifornii, również we Fresno, osiadła pierwsza rodzina ormiańska- Serobian. W 1897 ormiańska populacja Fresno liczyła już 329 członków. W latach 20. XX wieku Ormianie zaczęli przenosić się z prowincji do miast, takich jak na przykład Los Angeles. W latach 30. to właśnie tam zamieszkiwała ich największa liczba spośród wszystkich miast stanu. Obecnie najwięcej Ormian zamieszkuje Glendale, wchodzące w skład zespołu miejskiego Los Angeles. Według spisu z 2000 roku stanowią oni 26,2% mieszkańców Glendale<ref>[http://www.epodunk.com/ancestry/Armenian.html Armenian Ancestry Search].</ref>.

'''Lista miast kalifornijskich zamieszkiwanych przez duże społeczności ormiańskie (według spisu z 2000 roku)'''
* [[Los Angeles]] 64 997
* [[Glendale (Kalifornia)|Glendale]] 53 840
* [[Burbank (hrabstwo Los Angeles)|Burbank]] 8312
* [[Fresno (Kalifornia)|Fresno]] 6024
* [[Pasadena (Kalifornia)|Pasadena]] 4400
* [[Montebello (Kalifornia)|Montebello]] 2736
* [[San Francisco]] 2528
* [[Altadena]] 2134
* [[San Diego]] 1839
* [[La Crescenta-Montrose]] 1382
* [[San Jose (Kalifornia)|San Jose]] 1197

=== Wschodnie i środkowe stany ===
'''Lista miast we wschodnich i środkowych stanach zamieszkiwanych przez duże społeczności ormiańskie (według cenzusu z 2000 roku)'''
* Obszar Metropolitarny [[Nowy Jork|Nowego Jorku]] 31 867
* Obszar Metropolitarny [[Boston]]u 21 709
* Obszar Metropolitarny [[Detroit]] 11 986
* Obszar Metropolitarny [[Filadelfia]] 7562
* Obszar Metropolitarny [[Chicago]] 6991
* [[Providence]] 6575
* Obszar Metropolitarny [[Miami]] 3357
* Obszar Metropolitarny [[Worcester (Massachusetts)|Worcester]] 3256
* Obszar Metropolitarny [[Albany]] 1958
* Obszar Metropolitarny [[Atlanta]] 1662

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Amerykanie pochodzenia ormiańskiego| ]]

title: Amerykanie pochodzenia ormiańskiego

Miejsce zamieszkania: Nowy Jork · Kalifornia · Michigan · Massachusetts

Język: angloamerykański · rosyjski · turecki · armeński

Religia: katolicyzm · protestantyzm · Ormiański Kościół Apostolski

Pokrewne: · Ormianie


text:
# Izaak Ber Lewinson
Izaak Ber Lewinson, ps. „Ribal” (ur. 13 października 1788 w Krzemieńcu, zm. 12 lutego 1860 tamże) – żydowski pisarz, uczony i działacz, jeden z czołowych przedstawicieli wschodnioeuropejskiej haskali, zwany „rosyjskim Mendelsohnem”.

## Życiorys
Izaak Ber Lewinson urodził się 13 października 1788 w Krzemieńcu, w zamożnej rodzinie. Odebrał tradycyjne religijne wykształcenie. Nauczył się posługiwać językiem rosyjskim, niemieckim, francuskim i łaciną, dzięki czemu służył jako tłumacz w armii rosyjskiej. Zadebiutował wierszem o zwycięstwie Imperium Rosyjskiego w wojnie 1812 roku. W latach 1813–1820 przebywał w Galicji, z początku by podreperować zdrowie w Brodach. W tym okresie poznał ważnych przedstawicieli haskali, w tym Nachmana Krochmala, Izaaka Ertera, Salomona Judę Rappaporta, Jehudę Lejba Miesesa, Menahema Mendla Lefina, Meira Letterisa czy Jakuba Samuela Byka, których działalność wpłynęła na jego twórczość. W Tarnopolu uzyskał uprawnienia nauczycielskie w szkole Józefa Perla. W 1820 roku powrócił do Rosji, z początku mieszkał w Berdyczowie. W tym czasie nauczył się kolejnych języków i pracował jako prywatny nauczyciel, szerząc idee haskali. Po dalszych podróżach osiadł w Krzemieńcu, gdzie przebywał do końca życia ze względu na stan zdrowia. Choć przebywał w relatywnym odosobnieniu i zmagał się z problemami finansowymi, był uważany za wiodącego maskila Rosji na przestrzeni lat 20. do 40. XIX w. Zwano go „rosyjskim Mendelsohnem”.
Młodo przyjął zasady europejskiego oświecenia, pod wpływem których wywnioskował, że społeczeństwu żydowskiemu potrzebne są znaczne reformy w zakresie edukacji i pracy. Podkreślał wartość szerokiej oświaty i nauki języków, odrzucając jidysz na rzecz niemieckiego i rosyjskiego. Działalność literacka Lewinsona składała się przede wszystkim z dzieł polemicznych lub propagandowych dotyczących życia i statusu społecznego Żydów wschodnioeuropejskich. Pisał teksty analityczne, satyry, sztuki. Publikował po hebrajsku. Piętnował nie tylko chasydyzm, ale również, między innymi, nierówności w społeczeństwie żydowskim czy korupcję. Choć władze rosyjskie przychylnie patrzyły na jego działania na polu oświaty, jego teksty walczące z antysemityzmem zatrzymywała cenzura. Z kolei jego dzieło Be(j)t Jehuda analizujące rozwój judaizmu, i propagujące reformy, które początkowo zostało odrzucone przez wydawcę ze względu na opór rabinów, ostatecznie otrzymało wsparcie władz poprzez szeroką dystrybucję w synagogach i szkołach żydowskich. Lewinson posługiwał się pseudonimem „Ribal”.
Zmarł 12 lutego 1860 roku w Krzemieńcu.

## Wybrana twórczość
- Teuda we-Israel (Posłannictwo i Izrael), 1825
- Be(j)t Jehuda (Dom [Szczep, Szkoła] Judy), 1839
- Diwre(j) cad(d)ikim (Słowa cadyków [sprawiedliwych]), 1830
- Zerubawel (Zorobabel), wyd. pośmiertnie[4]

title: Izaak Ber Lewinson

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Izaak Ber Lewinson
 |pseudonim                 = Ribal
 |grafika                   = יצחק-בער לעווינזאהן.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 13 października 1788
 |miejsce urodzenia         = Krzemieniec
 |data śmierci              = 12 lutego 1860
 |miejsce śmierci           = Krzemieniec
 |zawód                     = uczony, pisarz
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Izaak Ber Lewinson''', ps. „Ribal” (ur. [[13 października]] [[1788]] w [[Krzemieniec (miasto)|Krzemieńcu]], zm. [[12 lutego]] [[1860]] tamże) – żydowski pisarz, uczony i działacz, jeden z czołowych przedstawicieli wschodnioeuropejskiej [[Haskala|haskali]], zwany „rosyjskim [[Moses Mendelssohn|Mendelsohnem]]”.

== Życiorys ==
Izaak Ber Lewinson urodził się 13 października 1788 w Krzemieńcu<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Herman Rosenthal |tytuł = Levinsohn, Isaac Baer |data = 1906 |data dostępu = 2023-06-10 |praca = Jewish Encyclopedia |opublikowany = JewishEncyclopedia.com |url = https://www.jewishencyclopedia.com/articles/9855-levinsohn-isaac-baer}}</ref>, w zamożnej rodzinie<ref name=":1">{{Cytuj |autor = Yehuda Slutsky |tytuł = Levinsohn, Isaac Baer |data dostępu = 2023-06-10 |praca = [[Encyclopaedia Judaica]] |opublikowany = Encyclopedia.com |url = https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/levinsohn-isaac-baer |język = en}}</ref>. Odebrał tradycyjne religijne wykształcenie<ref name=":2">{{Cytuj |autor = Mordechai Zalkin |tytuł = Levinzon, Yitsḥak Ber |data dostępu = 2023-06-10 |opublikowany = YIVO Encyclopedia |url = https://yivoencyclopedia.org/article.aspx/Levinzon_Yitshak_Ber |język = en}}</ref>. Nauczył się posługiwać językiem rosyjskim, niemieckim, francuskim i łaciną<ref name=":2" />, dzięki czemu służył jako tłumacz w armii rosyjskiej<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Zadebiutował wierszem o zwycięstwie Imperium Rosyjskiego w [[Inwazja na Rosję (1812)|wojnie 1812 roku]]<ref name=":3">{{Cytuj |autor = [[Rafał Żebrowski]] |tytuł = Lewinson Izaak Ber |data dostępu = 2023-06-10 |praca = Polski słownik judaistyczny |opublikowany = delet.jhi.pl |url = https://delet.jhi.pl/pl/psj/article/14266/lewinson_izaak_ber}}</ref>. W latach 1813–1820 przebywał w [[Galicja (Europa Środkowa)|Galicji]]<ref name=":1" />, z początku by podreperować zdrowie w [[Brody (obwód lwowski)|Brodach]]<ref name=":3" />. W tym okresie poznał ważnych przedstawicieli haskali, w tym [[Nachman Krochmal|Nachmana Krochmala]]<ref name=":1" /><ref name=":3" />, [[Izaak Erter|Izaaka Ertera]], [[Salomon Juda Rappaport|Salomona Judę Rappaporta]]<ref name=":1" /><ref name=":2" />, [[Jehuda Lejb Mieses|Jehudę Lejba Miesesa]], [[Menahem Mendel Lefin|Menahema Mendla Lefina]], [[Meir Letteris|Meira Letterisa]] czy [[Jakub Samuel Byk|Jakuba Samuela Byka]], których działalność wpłynęła na jego twórczość<ref name=":2" />. W Tarnopolu uzyskał uprawnienia nauczycielskie w szkole [[Józef Perl|Józefa Perla]]<ref name=":2" />. W 1820 roku powrócił do Rosji, z początku mieszkał w [[Berdyczów|Berdyczowie]]. W tym czasie nauczył się kolejnych języków<ref name=":2" /> i pracował jako prywatny nauczyciel, szerząc idee haskali<ref name=":1" />. Po dalszych podróżach osiadł w Krzemieńcu, gdzie przebywał do końca życia ze względu na stan zdrowia<ref name=":2" />. Choć przebywał w relatywnym odosobnieniu i zmagał się z problemami finansowymi, był uważany za wiodącego [[Haskala|maskila]] Rosji<ref name=":2" /><ref name=":3" /> na przestrzeni lat 20. do 40. XIX w.<ref name=":3" /> Zwano go „rosyjskim [[Moses Mendelssohn|Mendelsohnem]]”<ref name=":2" /><ref name=":3" />.

Młodo przyjął zasady europejskiego oświecenia, pod wpływem których wywnioskował, że społeczeństwu żydowskiemu potrzebne są znaczne reformy w zakresie edukacji i pracy<ref name=":2" />. Podkreślał wartość szerokiej oświaty i nauki języków, odrzucając [[jidysz]] na rzecz niemieckiego i rosyjskiego<ref name=":1" />. Działalność literacka Lewinsona składała się przede wszystkim z dzieł polemicznych lub propagandowych dotyczących życia i statusu społecznego Żydów wschodnioeuropejskich<ref name=":1" />. Pisał teksty analityczne, satyry, sztuki<ref name=":2" />. Publikował po hebrajsku<ref name=":3" />. Piętnował nie tylko [[Chasydyzm polski|chasydyzm]], ale również, między innymi, nierówności w społeczeństwie żydowskim czy korupcję<ref name=":2" />. Choć władze rosyjskie przychylnie patrzyły na jego działania na polu oświaty<ref name=":2" /><ref name=":3" />, jego teksty walczące z antysemityzmem zatrzymywała cenzura<ref name=":3" />. Z kolei jego dzieło ''Be(j)t Jehuda'' analizujące rozwój judaizmu, i propagujące reformy<ref name=":3" />, które początkowo zostało odrzucone przez wydawcę ze względu na opór rabinów<ref name=":1" />, ostatecznie otrzymało wsparcie władz poprzez szeroką dystrybucję w synagogach i szkołach żydowskich<ref name=":1" />. Lewinson posługiwał się pseudonimem „Ribal”<ref name=":1" />.

Zmarł 12 lutego 1860 roku w Krzemieńcu<ref name=":0" />.

== Wybrana twórczość ==
* ''Teuda we-Israel'' (Posłannictwo i Izrael), 1825
* ''Be(j)t Jehuda'' (Dom [Szczep, Szkoła] Judy), 1839
* ''Diwre(j) cad(d)ikim'' (Słowa cadyków [sprawiedliwych]), 1830
* ''Zerubawel'' (Zorobabel), wyd. pośmiertnie<ref name=":3" />

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Lewinson, Izaak Ber}}
[[Kategoria:Żydowscy pisarze]]
[[Kategoria:Pisarze języka hebrajskiego]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Krzemieńcem (Imperium Rosyjskie)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Krzemieńcu]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-francuskiej 1812 (strona rosyjska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1788]]
[[Kategoria:Zmarli w 1860]]

title: Izaak Ber LewinsonRibal

Data i miejsce urodzenia: 13 października 1788 · Krzemieniec

Data i miejsce śmierci: 12 lutego 1860 · Krzemieniec

Zawód, zajęcie: uczony, pisarz


text:
# Geografia Wysp Morza Koralowego
Wyspy Morza Koralowego są zbiorowiskiem wysp należących do Australii, które leżą w zachodniej części Morza Koralowego (Ocean Spokojny). Wyspy te charakteryzują się znikomą powierzchnią lądową.

## Powierzchnia i rozmieszczenie wysp
Powierzchnia – 3 km², zajmują obszar wodny o powierzchni 780 000 km².
Wyspy rozciągają się pomiędzy zwrotnikiem Koziorożca, a 15°S wzdłuż australijskiego stanu Queensland.

## Ukształtowanie poziomie
W skład terytorium wchodzi 29 raf i atoli skupionych w trzech grupach i jednej osobnej rafie. 12 z raf stale znajduje się pod wodą, na 17 istnieją zaś niewielkie wysepki (łącznie 51) niezalewane w czasie przypływu. Te wyspy, które nie są regularnie zalewane charakteryzują się piaszczystym, rafowym wybrzeżem. Jest to region występowania raf koralowych.

### Skład Wysp Morza Koralowego
Grupa północna składa się z 21 raf, atoli lub ich grup:
1. Osprey Reef(inne języki) – podwodny atol o wymiarach 25 na 12 km, zajmujący około 195 km², z laguną o głębokości do 30 m
2. Shark Reef – podwodna rafa, około 15 km na południe od Osprey Reef
3. Bougainville Reef – mały podwodny atol o wymiarach 2,5 na 4 km, zajmujący z laguną około 8 km², wynurzający się w czasie odpływu
4. East Holmes Reef – podwodny atol o wymiarach 14 na 10 km, zajmujący około 125 km²
5. West Holmes Reef – atol o wymiarach 18 na 7 km, zajmujący około 125 km², z dwoma małymi wysepkami niezalewanymi w czasie przypływów
6. Flora Reef – mały podwodny atol o wymiarach 5 na 4 km, zajmujący około 12 km²
7. Diane Bank – podwodny atol o wymiarach 65 na 25 km, zajmujący około 1300 km², z niezalewaną Sand Cay w północno-zachodniej części
8. North Moore Reef – mały podwodny atol o wymiarach 4 na 3 km, zajmujący około 8 km²
9. South Moore Reef – mała podwodna rafa położona 5 km na południe od North Moore Reef
10. Willis Island (także jako Willis Islets) – atol o wymiarach 45 na 19 km, zajmujący około 500 km², z 3 wysepkami w północno-zachodniej części: North Cay, Mid Islet, Willis Island (South Islet)
11. Magdelaine Cays i Coringa Islets – duży atol o wymiarach 90 na 30 km, zajmujący około 1500 km², z 4 wysepkami North West Islet (około 0,2 km²), South East Cay (0,37 km²), Southwest Islet zwana też Coringa Islet (0,173 km²) i Chilcott Islet (0,163 km²)
12. Herald Cays – 2 wysepki: Northeast Cay o powierzchni 0,34 km², otoczona rafą o wymiarach 3 na 3 km, zajmującą około 6 km²; Southwest Cay o powierzchni 0,188 km², otoczona rafą o wymiarach 2 na 2 km, zajmującą około 3 km²
13. Lihou Reef and Cays – duży atol o wymiarach 100 na 30 km, zajmujący około 2500 km² z 18 wysepkami, powierzchnia lądu wynosi 1,03 km²: Juliette Cay (78 000 m²), Kathy Cay (40 000 m²), Lorna Cay (168 000 m²), Little Margaret Cay (10 000 m²), Margaret Cay (30 000 m²), Turtle Islet (31 000 m²), Middle Cay (78 000 m²), Observatory Cay (88 000 m²), Licklick Cay (40 000 m²), Anne Cay (112 000 m²), Betty Cay (37 000 m²), Carol Cay (5 000 m²), Dianna Cay (16 000 m²), Fanny Cay (7 000 m²), Edna Cay (73 000 m²), Helen Cay (10 000 m²), Georgina Cay (105 000 m²), Nellie Cay (104 000 m²)
14. Diamond Islets i Tregosse Reefs – duży atol o wymiarach 80 na 35 km, zajmujący około 1500 km², z 4 wysepkami: West Diamond Islet, Central Diamond Islet, East Diamond Islet i South Diamond Islet
15. North Flinders Reef – duży atol o wymiarach 34 na 23 km, zajmujący około 600 km², z 2 wysepkami
16. South Flinders Reef – atol o wymiarach 15 na 5 km, zajmujący około 60 km²
17. Herald's Surprise – mała podwodna rafa o wymiarach 3 na 2 km
18. Dart Reef – mała podwodna rafa o wymiarach 3 na 3 km, zajmująca około 6 km²
19. Malay Reef – mała podwodna rafa
20. Abington Reef – mała podwodna rafa o wymiarach 4 na 2,5 km, zajmująca około 7 km²
21. Marion Reef – duży atol składający się z trzech głównych części (Marion Reef, Long Reef i Wansfell Reef) i wielu mniejszych raf z 4 wysepkami

Grupa środkowa składa się z 5 raf, atoli lub ich grup:
1. Frederick Reefs – rafa o wymiarach 10 na 4 km, zajmująca około 30 km², z niezalewaną Observatory Cay i kilku innymi wysepkami pojawiającymi się w czasie odpływu
2. Kenn Reef – podwodny atol o wymiarach 15 na 8 km, zajmujący około 40 km², z niezalewaną Observatory Cay
3. Saumarez Reefs – rafa o wymiarach 27 na 14 km, zajmująca około 300 km², z dwoma wysepkami: North East Cay i South West Cay
4. Wreck Reefs – atol o wymiarach 25 na 5 km, zajmujący około 75 km², z 3 wysepkami: Bird Islet, West Islet i Porpoise Cay
5. Cato Reef – rafa o wymiarach 3,3 na 1,8 km, zajmująca około 5 km², z niezatapianą Cato Island

Grupa południowa składa się z dwóch raf:
1. Middleton Reef – atol o wymiarach 8,9 na 6,3 km, zajmujący około 37 km², z niezatapianą wysepką The Sound (5 000 m²)
2. Elizabeth Reef – atol o wymiarach 8,2 na 5,5 km, zajmujący około 51 km², z niezatapianą Elizabeth Island (Elizabeth Cay, 0,2 km²)

Mellish Reef położona około 300 km na wschód od grupy północnej, o wymiarach 10 na 3 km i powierzchni 25 km², z niezatapianą Heralds-Beacon Islet (57 000 m²)

## Geologia i rzeźba
Wyspy są pochodzenia koralowego i zbudowane są wyłącznie z osadów koralowych. Proces rozwoju wysp miała miejsce w czwartorzędzie, tak jak większości innych wysp koralowych. Wierzchnia warstwa podłoża wysp to przede wszystkim luźne warstwy piaszczyste, gdzie nie ma wykształconej pokrywy glebowej. Wyspy Morza Koralowe, to obszary wybitnie nizinne i płaskie, których wysokość na poziom morza nie przekracza 2 m. Część wysp jest na tyle nisko położona, że są regularnie zalewane przez pływy morskie. Wyspy Morza Koralowego są zagrożone przez całkowite zalanie wodami oceanu, w wyniku procesu globalnego ocieplenia.

## Klimat
Wyspy Morza Koralowego leżą w strefie klimatu podrównikowego wilgotnego, kształtowanego południowo-wschodnie pasaty i ciepłe prądy morskie. Przebieg temperatur jest typowy dla klimatu równikowego, gdzie średnia roczna temperatura wynosi 24-26 °C. Roczne i dobowe wahania są niewielkie. Opady największe są w okresie letnim, a najmniejsze zimą. Średnio w ciągu roku w zależności od położenia wyspy spada 1000 do nawet 3000 mm rocznie. Wyspy okresowo nawiedzane są przez huragany.

## Wody
Całkowity brak wód powierzchniowych. Wyspy są z tego względu nie zamieszkane, z wyjątkiem Willis Island, gdzie przebywa czteroosobowa obsługa latarni morskiej. Wody gruntowe to w zasadzie wody oceaniczne. Podłoże wysp jest przepuszczalne, przez co wody deszczowe szybko wsiągają w piaszczysty grunt.

## Gleby
Gleby są słabo wykształcone. Są to płytkie i piaszczyste pokrywy glebowe nie nadające się pod uprawę roślin. Wierzchnie warstwy gruntu są zasolone.

## Flora i fauna
Pokrywa roślinna jest uboga, ogranicza się do subtropikalne roślinności krzewiastej. Większość wysp to obszary pozbawione roślinności, pokryte łachami piachu. Świat zwierząt reprezentują ptaki morskie i żółwie morskie. Dużo bogatszy jest świat zwierząt żyjących w morzu, gdzie obecność raf koralowych stwarza dobre warunki do rozwoju fauny morskiej.
Część z raf jest chroniona w ramach rezerwatów:
- Coringa-Herald National Nature Reserve (utworzony w 1982)
- Lihou Reef National Nature Reserve (utworzony w 1982)
- Elizabeth and Middleton Reefs Marine National Nature Reserve (utworzony w 1987)

title: Geografia Wysp Morza Koralowego

wikitext:
[[Plik:LocationCoralSeaIslands.png|mały|250px|Położenie wysp]]
'''[[Wyspy Morza Koralowego]]''' są zbiorowiskiem [[wyspa|wysp]] należących do [[Australia|Australii]], które leżą w zachodniej części [[Morze Koralowe|Morza Koralowego]] ([[Ocean Spokojny]]). Wyspy te charakteryzują się znikomą powierzchnią lądową.

== Powierzchnia i rozmieszczenie wysp ==
[[Plik:Coral Sea Islands-CIA WFB Map.png|mały|300px|Mapa wysp]]
Powierzchnia – 3 km², zajmują obszar wodny o powierzchni 780 000 km².

Wyspy rozciągają się pomiędzy [[zwrotnik|zwrotnikiem Koziorożca]], a 15°S wzdłuż australijskiego stanu [[Queensland]].

== Ukształtowanie poziomie ==
W skład terytorium wchodzi 29 [[Rafa koralowa|raf]] i [[atol]]i skupionych w trzech grupach i jednej osobnej rafie. 12 z raf stale znajduje się pod wodą, na 17 istnieją zaś niewielkie wysepki (łącznie 51) niezalewane w czasie przypływu. Te wyspy, które nie są regularnie zalewane charakteryzują się piaszczystym, rafowym wybrzeżem. Jest to region występowania raf koralowych.

=== Skład Wysp Morza Koralowego ===
[[Plik:Wyspy Morza Koralowego.png|mały|380px|Szczegółowa mapa Wysp Morza Koralowego]]
'''Grupa północna''' składa się z 21 raf, atoli lub ich grup:
# {{link-interwiki|Osprey Reef|Q=Q7107392}} – podwodny atol o wymiarach 25 na 12 km, zajmujący około 195 km², z laguną o głębokości do 30 m
# Shark Reef – podwodna rafa, około 15 km na południe od Osprey Reef
# Bougainville Reef – mały podwodny atol o wymiarach 2,5 na 4 km, zajmujący z laguną około 8 km², wynurzający się w czasie odpływu
# East Holmes Reef – podwodny atol o wymiarach 14 na 10 km, zajmujący około 125 km²
# West Holmes Reef – atol o wymiarach 18 na 7 km, zajmujący około 125 km², z dwoma małymi wysepkami niezalewanymi w czasie przypływów
# Flora Reef – mały podwodny atol o wymiarach 5 na 4 km, zajmujący około 12 km²
# Diane Bank – podwodny atol o wymiarach 65 na 25 km, zajmujący około 1300 km², z niezalewaną Sand Cay w północno-zachodniej części
# North Moore Reef – mały podwodny atol o wymiarach 4 na 3 km, zajmujący około 8 km²
# South Moore Reef – mała podwodna rafa położona 5 km na południe od North Moore Reef
# [[Willis Island]] (także jako ''Willis Islets'') – atol o wymiarach 45 na 19 km, zajmujący około 500 km², z 3 wysepkami w północno-zachodniej części: North Cay, Mid Islet, Willis Island (South Islet)
# Magdelaine Cays i Coringa Islets – duży atol o wymiarach 90 na 30 km, zajmujący około 1500 km², z 4 wysepkami North West Islet (około 0,2 km²), South East Cay (0,37 km²), Southwest Islet zwana też Coringa Islet (0,173 km²) i Chilcott Islet (0,163 km²)
# Herald Cays – 2 wysepki: Northeast Cay o powierzchni 0,34 km², otoczona rafą o wymiarach 3 na 3 km, zajmującą około 6 km²; Southwest Cay o powierzchni 0,188 km², otoczona rafą o wymiarach 2 na 2 km, zajmującą około 3 km²
# Lihou Reef and Cays – duży atol o wymiarach 100 na 30 km, zajmujący około 2500 km² z 18 wysepkami, powierzchnia lądu wynosi 1,03 km²: Juliette Cay (78 000 m²), Kathy Cay (40 000 m²), Lorna Cay (168 000 m²), Little Margaret Cay (10 000 m²), Margaret Cay (30 000 m²), Turtle Islet (31 000 m²), Middle Cay (78 000 m²), Observatory Cay (88 000 m²), Licklick Cay (40 000 m²), Anne Cay (112 000 m²), Betty Cay (37 000 m²), Carol Cay (5 000 m²), Dianna Cay (16 000 m²), Fanny Cay (7 000 m²), Edna Cay (73 000 m²), Helen Cay (10 000 m²), Georgina Cay (105 000 m²), Nellie Cay (104 000 m²)
# Diamond Islets i Tregosse Reefs – duży atol o wymiarach 80 na 35 km, zajmujący około 1500 km², z 4 wysepkami: West Diamond Islet, Central Diamond Islet, East Diamond Islet i South Diamond Islet
# North Flinders Reef – duży atol o wymiarach 34 na 23 km, zajmujący około 600 km², z 2 wysepkami
# South Flinders Reef – atol o wymiarach 15 na 5 km, zajmujący około 60 km²
# Herald's Surprise – mała podwodna rafa o wymiarach 3 na 2 km
# Dart Reef – mała podwodna rafa o wymiarach 3 na 3 km, zajmująca około 6 km²
# Malay Reef – mała podwodna rafa
# Abington Reef – mała podwodna rafa o wymiarach 4 na 2,5 km, zajmująca około 7 km²
# Marion Reef – duży atol składający się z trzech głównych części (Marion Reef, Long Reef i Wansfell Reef) i wielu mniejszych raf z 4 wysepkami

'''Grupa środkowa''' składa się z 5 raf, atoli lub ich grup:
# Frederick Reefs – rafa o wymiarach 10 na 4 km, zajmująca około 30 km², z niezalewaną Observatory Cay i kilku innymi wysepkami pojawiającymi się w czasie odpływu
# Kenn Reef – podwodny atol o wymiarach 15 na 8 km, zajmujący około 40 km², z niezalewaną Observatory Cay
# Saumarez Reefs – rafa o wymiarach 27 na 14 km, zajmująca około 300 km², z dwoma wysepkami: North East Cay i South West Cay
# Wreck Reefs – atol o wymiarach 25 na 5 km, zajmujący około 75 km², z 3 wysepkami: Bird Islet, West Islet i Porpoise Cay
# Cato Reef – rafa o wymiarach 3,3 na 1,8 km, zajmująca około 5 km², z niezatapianą Cato Island

'''Grupa południowa''' składa się z dwóch raf:
# Middleton Reef – atol o wymiarach 8,9 na 6,3 km, zajmujący około 37 km², z niezatapianą wysepką The Sound (5 000 m²)
# Elizabeth Reef – atol o wymiarach 8,2 na 5,5 km, zajmujący około 51 km², z niezatapianą Elizabeth Island (Elizabeth Cay, 0,2 km²)

'''Mellish Reef''' położona około 300 km na wschód od grupy północnej, o wymiarach 10 na 3 km i powierzchni 25 km², z niezatapianą Heralds-Beacon Islet (57 000 m²)

== Geologia i rzeźba ==
[[Plik:Kenn reef1.jpg|mały|240px|lewo|Fragment wysp widziany z kosmosu]]
Wyspy są pochodzenia koralowego i zbudowane są wyłącznie z osadów koralowych. Proces rozwoju wysp miała miejsce w [[czwartorzęd]]zie, tak jak większości innych wysp koralowych. Wierzchnia warstwa podłoża wysp to przede wszystkim luźne warstwy piaszczyste, gdzie nie ma wykształconej pokrywy glebowej. Wyspy Morza Koralowe, to obszary wybitnie [[nizina|nizinne]] i płaskie, których wysokość na poziom morza nie przekracza 2 m. Część wysp jest na tyle nisko położona, że są regularnie zalewane przez [[pływy morskie]]. Wyspy Morza Koralowego są zagrożone przez całkowite zalanie wodami oceanu, w wyniku procesu [[globalne ocieplenie|globalnego ocieplenia]].

== Klimat ==
Wyspy Morza Koralowego leżą w strefie [[klimat podrównikowy|klimatu podrównikowego]] wilgotnego, kształtowanego południowo-wschodnie [[pasaty]] i ciepłe [[prąd morski|prądy morskie]]. Przebieg temperatur jest typowy dla [[Klimat równikowy|klimatu równikowego]], gdzie średnia roczna [[tamperatura powietrza|temperatura]] wynosi 24-26 °C. Roczne i dobowe wahania są niewielkie. [[opad atmosferyczny|Opady]] największe są w okresie [[lato|letnim]], a najmniejsze [[zima|zimą]]. Średnio w ciągu roku w zależności od położenia wyspy spada 1000 do nawet 3000 mm rocznie. Wyspy okresowo nawiedzane są przez [[huragan]]y.
[[Plik:BoobyFaceRedFeet.jpg|mały|300px|Ptaki morskie występujące na wyspach]]

== Wody ==
Całkowity brak [[wody powierzchniowe|wód powierzchniowych]]. Wyspy są z tego względu nie zamieszkane, z wyjątkiem Willis Island, gdzie przebywa czteroosobowa obsługa latarni morskiej. [[Wody gruntowe]] to w zasadzie wody oceaniczne. Podłoże wysp jest przepuszczalne, przez co wody deszczowe szybko wsiągają w piaszczysty grunt.

== Gleby ==
Gleby są słabo wykształcone. Są to płytkie i piaszczyste pokrywy glebowe nie nadające się pod uprawę roślin. Wierzchnie warstwy gruntu są zasolone.

== Flora i fauna ==
Pokrywa roślinna jest uboga, ogranicza się do subtropikalne roślinności [[krzew]]iastej. Większość wysp to obszary pozbawione roślinności, pokryte łachami piachu. Świat zwierząt reprezentują [[ptaki]] morskie i [[żółwie morskie]]. Dużo bogatszy jest świat zwierząt żyjących w morzu, gdzie obecność raf koralowych stwarza dobre warunki do rozwoju fauny morskiej.

Część z raf jest chroniona w ramach rezerwatów:
* Coringa-Herald National Nature Reserve (utworzony w 1982)
* Lihou Reef National Nature Reserve (utworzony w 1982)
* Elizabeth and Middleton Reefs Marine National Nature Reserve (utworzony w 1987)

== Bibliografia ==
* Encyklopedia Geograficzna Świata: Australia, Oceania Antarktyda. Wyd. OPRES Kraków 1997 {{ISBN|83-85909-24-9}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.dotars.gov.au/territories/coral_sea/index.aspx | tytuł = O Wyspach Morza Koralowego na stronie rządowej Australii | opublikowany = dotars.gov.au | archiwum = https://web.archive.org/web/20060719155011/http://www.dotars.gov.au/territories/coral_sea/index.aspx | zarchiwizowano = 2006-07-19}}
* [http://web.archive.org/web/20140212043241/http://www.environment.gov.au/topics/marine/marine-reserves/temperate-east/elizabeth-middleton-former Elizabeth and Middleton Reefs Marine National Nature Reserve]
* [http://web.archive.org/web/20140312140342/http://www.environment.gov.au/topics/marine/marine-reserves/coral-sea/lihou-former Lihou Reef National Nature Reserve]
* [http://web.archive.org/web/20140312140320/http://www.environment.gov.au/topics/marine/marine-reserves/coral-sea/coringa-herald-former Coringa-Herald National Nature Reserve]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.dotars.gov.au/images/territories/coralmap.gif | tytuł = Mapa terytorium | opublikowany = dotars.gov.au | archiwum = https://web.archive.org/web/20070902022651/http://www.dotars.gov.au/images/territories/coralmap.gif | zarchiwizowano = 2007-09-02}}

{{Geografia państw Oceanii}}

[[Kategoria:Geografia Australii|W]]
[[Kategoria:Morze Koralowe]]


text:
# Sasi (wieś)
Sasi – wieś w Chorwacji, w żupanii zagrzebskiej, w mieście Velika Gorica. W 2011 roku liczyła 159 mieszkańców.

title: Sasi (wieś)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Sasi
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Chorwacja
 |1. jednostka administracyjna = [[Żupania zagrzebska|zagrzebska]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Miasto Velika Gorica|Velika Gorica]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 159{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
 |kod mapy                     = żupania zagrzebska
}}
'''Sasi''' – [[wieś]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania zagrzebska|żupanii zagrzebskiej]], w [[miasto Velika Gorica|mieście Velika Gorica]]. W 2011 roku liczyła 159 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=106}}</ref>
}}

{{miasto Velika Gorica}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w żupanii zagrzebskiej]]

title: Sasi

Państwo: Chorwacja

Żupania: zagrzebska

Miasto: Velika Gorica


text:
# Parafia Świętych Kosmy i Damiana w Grabie
Parafia Świętych Kosmy i Damiana w Grabie – parafia greckokatolicka w Grabie, w dekanacie sanockim archieparchii przemysko-warszawskiej. Założona w 1991.

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia Świętych Kosmy i Damiana
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |państwo                 = POL
 |siedziba                = [[Grab (województwo podkarpackie)|Grab]]
 |adres                   = Grab
 |data powołania          = [[1991]]
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                 = [[Kościół greckokatolicki w Polsce|greckokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = Archieparchia
 |1. jednostka nazwa      = [[Archieparchia przemysko-warszawska]]
 |2. jednostka typ        = Dekanat
 |2. jednostka nazwa      = [[Dekanat sanocki|sanocki]]
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja = Cerkiew
 |obiekt sakralny         = [[Cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Grabie]]
 |filie                   =
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = O. Bogdan Kiszko
 |wezwanie                = Świętych Kosmy i Damiana
 |dzień wspomnienia       =
 |kod mapy                = Krempna (gmina)
 |współrzędne             = 49°26′35.2″N 21°26′05.8″E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Parafia Świętych Kosmy i Damiana w Grabie''' – [[parafia]] [[Kościół greckokatolicki w Polsce|greckokatolicka]] w [[Grab (województwo podkarpackie)|Grabie]], w [[dekanat sanocki|dekanacie sanockim]] [[Archieparchia przemysko-warszawska|archieparchii przemysko-warszawskiej]]. Założona w 1991.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.grekokatolicy.pl/artykuly/Parafie-UKGK-w-Polsce/Archidiecezja-Przemysko-Warszawska/Dekanat-Sanocki/Grab.html | tytuł = Informacje o parafii | opublikowany = grekokatolicy.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20100812092415/http://www.grekokatolicy.pl/artykuly/Parafie-UKGK-w-Polsce/Archidiecezja-Przemysko-Warszawska/Dekanat-Sanocki/Grab.html | zarchiwizowano = 2010-08-12}}

{{SORTUJ:Grab}}
[[Kategoria:Parafie archieparchii przemysko-warszawskiej]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana]]
[[Kategoria:Religia w gminie Krempna]]
[[Kategoria:Grab (województwo podkarpackie)]]

title: Parafia Świętych Kosmy i Damiana

Siedziba: Grab

Adres: Grab

Kościół: greckokatolicki

Archieparchia: Archieparchia przemysko-warszawska

Dekanat: sanocki

Proboszcz: O. Bogdan Kiszko

Wezwanie: Świętych Kosmy i Damiana