text:
# Federal-Mogul
Federal Mogul (Federal-Mogul Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo założone w 1899 r. przez J. Howarda Muzzy’ego i Edwarda F. Lyona jako Muzzy-Lyon Company.

## Historia
W 1998 roku została przez nie przejęta Wytwórnia Łożysk Ślizgowych Bimet w Gdańsku.
W 2001 roku została przejęta Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego Gorzyce.
1 sierpnia 2018 roku Federal-Mogul zostało nabyte przez Tenneco od Icahn Enterprises.

title: Federal-Mogul

wikitext:
[[Plik:Federal-Mogul Logo.svg|mały]]
'''Federal Mogul''' (''Federal-Mogul Corporation'') – [[Stany Zjednoczone|amerykańskie]] przedsiębiorstwo założone w 1899 r. przez J. Howarda Muzzy’ego i Edwarda F. Lyona jako ''Muzzy-Lyon Company''.

== Historia ==
W 1998 roku została przez nie przejęta [[Wytwórnia Łożysk Ślizgowych Bimet w Gdańsku]]<ref>Ttps://www.referenceforbusiness.com/history2/18/Federal-Mogul-Corporation.html.</ref>.
W 2001 roku została przejęta [[Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego Gorzyce]]<ref>{{Cytuj |url=https://www.pb.pl/centrala-oddluzy-fabryke-tlokow-316370 |tytuł=Centrala oddłuży fabrykę tłoków - Puls Biznesu - pb.pl<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> |opublikowany=www.pb.pl |język=pl |data dostępu=2019-01-21}}</ref>.
1 sierpnia 2018 roku Federal-Mogul zostało nabyte przez [[Tenneco]] od [[Icahn Enterprises]]<ref>{{Cytuj |url=http://www.federalmogul.com/en-US/Company/Pages/home.aspx |tytuł=Federal-Mogul Corporation<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> |opublikowany=www.federalmogul.com |język=en |data dostępu=2019-01-21}}</ref><ref>{{Cytuj |url=https://motofocus.pl/informacje/nowosci/61918/tenneco-przejmuje-federal-mogul |tytuł=Tenneco przejmuje Federal Mogul - MotoFocus.pl<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> |opublikowany=motofocus.pl |język=pl |data dostępu=2019-01-21}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Przedsiębiorstwa z siedzibą w Michigan]]


text:
# Problem demarkacji
Problem demarkacji – problem w filozofii i metodologii nauki dotyczący kryteriów rozróżniania nauki od innych dziedzin działalności ludzkiej, przede wszystkim pseudonauki, wierzeń religijnych, metafizyki. Problem ten wynika z trudności odpowiedzi na pytania: czym jest nauka, jaka jest jej istota czy specyfika?

## Kryteria demarkacji
Proponowano wiele kryteriów demarkacji, mających odróżnić naukę od innych dziedzin. Większość z nich sprowadza się do pięciu podstawowych różnic, których jednak sens i ważność są szeroko dyskutowane :
- nauka ma charakter empiryczny;
- nauka dąży do pewności ustaleń;
- naukowcy stosują metody naukowe;
- nauka opisuje świat obserwowalny;
- nauka ma charakter kumulatywny i progresywny.

Te kryteria mają jednak charakter ogólnych wytycznych, nie pozwalających w wielu szczegółowych wypadkach określić, czy coś jest, czy nie jest nauką. Potrzeba ustalenia takich kryteriów ma bowiem również wymiar praktyczny. We współczesnych społeczeństwach nauka jest dziedziną wysoko cenioną, wiążącą się z dużymi nakładami finansowymi oraz z obecnością w programach edukacji . Kryterium demarkacji ma pozwolić odróżnić, co jest, a co nie jest naukowe i w konsekwencji nie zasługuje na publiczne finansowanie czy nauczanie. Przykłady sporów, w których istotnym jest problem demarkacji, to np. obecność niektórych dyscyplin w nauczaniu uniwersyteckim (np. teologia czy homeopatia) czy nauczanie kreacjonizmu na równi z ewolucjonizmem na lekcjach biologii, które znalazło finał w rozprawach przed amerykańskim Sądem Najwyższym (m.in. Epperson v. Arkansas 1968).

## Historia problemu
Pojęcie problemu demarkacji pochodzi od Karla Poppera, jednak sam problem jest znacznie starszy. Problem demarkacji został po raz pierwszy sformułowany w starożytności.  To, czym zajmuje się obecnie nauka, wchodziło wówczas w zakres zainteresowań filozofii (w szczególności filozofii przyrody).  Problem dotyczył tego, czym różni się wiedza oferowana przez filozofię (episteme – wiedza pewna), od mniemań czy mitów. Dla Arystotelesa wiedza taka miała być całkowicie pewna, ogólna lub uniwersalna i mieć charakter wyjaśnień przyczynowo-skutkowych. Kryterium demarkacji odnoszone jest tu do wiedzy jako wytworu, a nie do procesu dochodzenia do wiedzy (procesu badawczego). W późniejszym okresie często natomiast akcentowano, że to właśnie sposób wytwarzania wiedzy odróżnia naukę od nie-nauki.
Problem demarkacji podjęty został przez wczesnonowożytnych filozofów przyrody, takich jak Galileusz, Kartezjusz czy Isaac Newton. Przyjmowali oni kryteria podobne Arystotelesowi, porzucając jednak często dążenie do poznania pierwszych zasad czy substancji. Francis Bacon zaproponował natomiast procedurę indukcyjną jako kryterium naukowości. Zgodnie z nią twierdzenia mają charakter naukowy, jeśli opierają się na zebranych wcześniej szczegółowych obserwacjach i wynikają z nich indukcyjnie. Rozwój towarzystw naukowych również przyczynił się do wyraźnego wyodrębnienia się nauki. W połowie XVII w. Royal Society uznało, że religia i polityka znajdują się poza jego kręgiem zainteresowań. Określiło również ogólne standardy piśmiennictwa naukowego, wskazując, że jego język ma być prosty i niemetaforyczny. Epoka oświecenia przyniosła przekonanie, iż wiedza naukowa musi być oparta na danych empirycznych (David Hume). Wpływowy w krajach Europy kontynentalnej system uprawomocnienia nauk stworzył Immanuel Kant. Dominujący pogląd, jakoby naukowość opierała się na specyficznej metodzie naukowej, był jednak krytykowany. Zwracano uwagę, że nie ma jednej metody naukowej, a osiągane wyniki są ważniejsze od drogi, jaką je osiągnięto. Stąd w XIX w. zaczęto podkreślać sprawdzalność wyników poznania naukowego jako główne kryterium naukowości (John Herschel, Auguste Comte, William Whewell czy William Stanley Jevons).

## Współczesność
Problem demarkacji stał się jednym z zasadniczych problemów powstałej w XX wieku filozofii nauki. Szczególnie rygorystyczne stanowisko zajął logiczny pozytywizm, uznający, że aby zdania miały charakter sensowny, muszą się opierać bądź na obserwacjach empirycznych, bądź wynikać z logiki. Na tej podstawie odmawiano charakteru naukowego (sensownego) metafizyce i religii. Stanowisko to, jako nadmiernie rygorystyczne i nie znajdujące podstaw w rzeczywistej praktyce naukowej, zostało jednak zarzucone. Jedno z najbardziej wpływowych kryteriów demarkacji zaproponował Karl Popper. Odrzucał on indukcjonizm jako drogę dochodzenia do pewnej wiedzy, wskazując, że ze zbioru obserwacji nie można wnioskować o prawdziwości generalnych prawidłowości. Zaproponowana przez Poppera procedura falsyfikacji (polegająca na stawianiu ambitnych hipotez i dążeniu do ich obalania) jest zarazem kryterium demarkacji, oddzielające nauki empiryczne od innych dziedzin. Nienaukowe zdaniem Poppera są te twierdzenia, które nie dają się sfalsyfikować. Na tej podstawie za nienaukowe uznawał on m.in. marksizm i psychoanalizę. Jego kryterium demarkacji nie spełniały również logika i matematyka .
W odmienny sposób na problem demarkacji patrzyli historycznie zorientowani badacze, tacy jak  Pierre Duhem czy Thomas Kuhn. Analizując rozwój nauki, pokazali, że nie istnieje jedno kryterium naukowości, lecz że są one historycznie zmienne. Poszczególne twierdzenia naukowe znajdują oparcie w systemie wiedzy charakterystycznym dla swojego czasu i operującym odmiennymi kryteriami demarkacji (niewspółmierność interteoretyczna).
Trudności wokół wyłonienia kryterium demarkacji doprowadziły wielu teoretyków do stwierdzenia, że nie istnieje jedno takie kryterium. Odmienne kryteria demarkacji powinno się stosować do nauk formalnych (logiki i matematyki), nauk ścisłych, przyrodniczych, społecznych i humanistycznych. Wielu badaczy stwierdza również, że niemożliwe jest ustalenie abstrakcyjnego kryterium demarkacji, a odróżnienie nauki od nie-nauki jest ściśle zależne od konkretnego kontekstu, w którym rozróżnienie się przeprowadza. W konsekwencji, chociaż problem demarkacji pozostaje aktualny pod względem praktycznym, stracił znaczenie jako problem filozoficzny.

wikiname: plwiki

title: Problem demarkacji

in_language: pl

wikitext:
'''Problem demarkacji''' – problem w [[filozofia nauki|filozofii]] i [[metodologia|metodologii nauki]] dotyczący kryteriów rozróżniania [[nauka|nauki]] od innych dziedzin działalności ludzkiej, przede wszystkim [[pseudonauka|pseudonauki]], [[religia|wierzeń religijnych]], [[metafizyka klasyczna|metafizyki]]<ref name="epwn">{{Encyklopedia PWN | id = 3928047 | tytuł = kryterium demarkacji | data dostępu = 2024-10-28 }}</ref>. Problem ten wynika z trudności odpowiedzi na pytania: czym jest nauka, jaka jest jej istota czy specyfika?{{odn|Nickles|2006|s=189}}

== Kryteria demarkacji ==
Proponowano wiele kryteriów demarkacji, mających odróżnić naukę od innych dziedzin. Większość z nich sprowadza się do pięciu podstawowych różnic, których jednak sens i ważność są szeroko dyskutowane{{odn|Achinstein|1998}}:
* nauka ma charakter [[empiryzm|empiryczny]];
* nauka dąży do pewności ustaleń;
* naukowcy stosują [[metoda naukowa|metody naukowe]];
* nauka opisuje świat obserwowalny;
* nauka ma charakter kumulatywny i progresywny.

Te kryteria mają jednak charakter ogólnych wytycznych, nie pozwalających w wielu szczegółowych wypadkach określić, czy coś jest, czy nie jest nauką. Potrzeba ustalenia takich kryteriów ma bowiem również wymiar praktyczny. We współczesnych społeczeństwach nauka jest dziedziną wysoko cenioną, wiążącą się z dużymi nakładami finansowymi oraz z obecnością w programach edukacji{{odn|Achinstein|1998}}. Kryterium demarkacji ma pozwolić odróżnić, co jest, a co nie jest naukowe i w konsekwencji nie zasługuje na publiczne finansowanie czy nauczanie. Przykłady sporów, w których istotnym jest problem demarkacji, to np. obecność niektórych dyscyplin w nauczaniu uniwersyteckim (np. [[teologia]]<ref>{{cytuj pismo |nazwisko = Nowak|imię = Leszek|tytuł = Metodologiczne kryterium demarkacji i problem statusu teologii|czasopismo = Nauka|numer = 3|wydanie = |strony = 121-136|rok = 2004|url=http://www.pan.poznan.pl/nauki/N_304_07_Nowak.pdf}}</ref> czy [[homeopatia]]) czy nauczanie [[Kreacjonizm (pseudonauka)|kreacjonizmu]] na równi z [[ewolucjonizm (biologia)|ewolucjonizmem]] na lekcjach biologii, które znalazło finał w rozprawach przed amerykańskim [[Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych|Sądem Najwyższym]] (m.in. [[Epperson v. Arkansas]] 1968).

== Historia problemu ==
Pojęcie ''problemu demarkacji'' pochodzi od [[Karl Popper|Karla Poppera]], jednak sam problem jest znacznie starszy{{odn|Nickles|2006|s=188}}. Problem demarkacji został po raz pierwszy sformułowany w [[starożytność|starożytności]].  To, czym zajmuje się obecnie nauka, wchodziło wówczas w zakres zainteresowań [[filozofia|filozofii]] (w szczególności [[filozofia przyrody|filozofii przyrody]]).  Problem dotyczył tego, czym różni się wiedza oferowana przez filozofię (''[[episteme]]'' – wiedza pewna), od [[mniemanie|mniemań]] czy [[mit]]ów. Dla [[Arystoteles]]a wiedza taka miała być całkowicie pewna, ogólna lub uniwersalna i mieć charakter wyjaśnień [[przyczynowość|przyczynowo-skutkowych]]. Kryterium demarkacji odnoszone jest tu do wiedzy jako wytworu, a nie do procesu dochodzenia do wiedzy (procesu badawczego){{odn|Nickles|2006|s=189}}. W późniejszym okresie często natomiast akcentowano, że to właśnie sposób wytwarzania wiedzy odróżnia naukę od nie-nauki.

Problem demarkacji podjęty został przez [[nowożytność|wczesnonowożytnych]] [[filozofia przyrody|filozofów przyrody]], takich jak [[Galileusz]], [[Kartezjusz]] czy [[Isaac Newton]]. Przyjmowali oni kryteria podobne Arystotelesowi, porzucając jednak często dążenie do poznania [[pierwsze zasady|pierwszych zasad]] czy [[substancja (filozofia)|substancji]]. [[Francis Bacon (filozof)|Francis Bacon]] zaproponował natomiast [[rozumowanie indukcyjne|procedurę indukcyjną]] jako kryterium naukowości. Zgodnie z nią twierdzenia mają charakter naukowy, jeśli opierają się na zebranych wcześniej szczegółowych obserwacjach i wynikają z nich indukcyjnie. Rozwój towarzystw naukowych również przyczynił się do wyraźnego wyodrębnienia się nauki. W połowie XVII w. [[Royal Society]] uznało, że [[religia]] i [[polityka]] znajdują się poza jego kręgiem zainteresowań. Określiło również ogólne standardy piśmiennictwa naukowego, wskazując, że jego język ma być prosty i niemetaforyczny. [[Oświecenie (epoka)|Epoka oświecenia]] przyniosła przekonanie, iż wiedza naukowa musi być oparta na [[empiryzm|danych empirycznych]] ([[David Hume]]). Wpływowy w krajach Europy kontynentalnej system uprawomocnienia nauk stworzył [[Immanuel Kant]]. Dominujący pogląd, jakoby naukowość opierała się na specyficznej [[metoda naukowa|metodzie naukowej]], był jednak krytykowany. Zwracano uwagę, że nie ma jednej metody naukowej, a osiągane wyniki są ważniejsze od drogi, jaką je osiągnięto. Stąd w XIX w. zaczęto podkreślać sprawdzalność wyników poznania naukowego jako główne kryterium naukowości ([[John Herschel]], [[Auguste Comte]], [[William Whewell]] czy [[William Stanley Jevons]]){{odn|Nickles|2006|s=189-190}}.

== Współczesność ==
{{Główny artykuł|Pozytywizm logiczny}}
{{Osobna sekcja|Justyfikacjonizm|Kryterium demarkacji}}
{{Osobna sekcja|Krytyczny racjonalizm|Falsyfikacjonizm}}

Problem demarkacji stał się jednym z zasadniczych problemów powstałej w XX wieku [[filozofia nauki|filozofii nauki]]. Szczególnie rygorystyczne stanowisko zajął logiczny pozytywizm, uznający, że aby zdania miały charakter sensowny, muszą się opierać bądź na obserwacjach empirycznych, bądź wynikać z [[logika|logiki]]. Na tej podstawie odmawiano charakteru naukowego (sensownego) metafizyce i religii. Stanowisko to, jako nadmiernie rygorystyczne i nie znajdujące podstaw w rzeczywistej praktyce naukowej, zostało jednak zarzucone. Jedno z najbardziej wpływowych kryteriów demarkacji zaproponował [[Karl Popper]]. Odrzucał on indukcjonizm jako drogę dochodzenia do pewnej wiedzy, wskazując, że ze zbioru obserwacji nie można wnioskować o prawdziwości generalnych prawidłowości. Zaproponowana przez Poppera procedura falsyfikacji (polegająca na stawianiu ambitnych [[hipoteza|hipotez]] i dążeniu do ich obalania) jest zarazem kryterium demarkacji, oddzielające nauki empiryczne od innych dziedzin. Nienaukowe zdaniem Poppera są te twierdzenia, które nie dają się sfalsyfikować{{odn|Nickles|2006|s=191-193}}. Na tej podstawie za nienaukowe uznawał on m.in. [[marksizm]] i [[psychoanaliza|psychoanalizę]]. Jego kryterium demarkacji nie spełniały również logika i matematyka{{odn|Achinstein|1998}}.

W odmienny sposób na problem demarkacji patrzyli historycznie zorientowani badacze, tacy jak  [[Pierre Duhem]] czy [[Thomas Kuhn]]. Analizując rozwój nauki, pokazali, że nie istnieje jedno kryterium naukowości, lecz że są one historycznie zmienne. Poszczególne twierdzenia naukowe znajdują oparcie w systemie wiedzy charakterystycznym dla swojego czasu i operującym odmiennymi kryteriami demarkacji ([[niewspółmierność interteoretyczna]]){{odn|Nickles|2006|s=193}}.

Trudności wokół wyłonienia kryterium demarkacji doprowadziły wielu teoretyków do stwierdzenia, że nie istnieje jedno takie kryterium. Odmienne kryteria demarkacji powinno się stosować do [[nauki formalne|nauk formalnych]] (logiki i matematyki), nauk ścisłych, przyrodniczych, społecznych i humanistycznych. Wielu badaczy stwierdza również, że niemożliwe jest ustalenie abstrakcyjnego kryterium demarkacji, a odróżnienie nauki od nie-nauki jest ściśle zależne od konkretnego kontekstu, w którym rozróżnienie się przeprowadza. W konsekwencji, chociaż problem demarkacji pozostaje aktualny pod względem praktycznym, stracił znaczenie jako problem filozoficzny{{odn|Nickles|2006|s=196}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |imię r=Peter | nazwisko r=Achinstein|rozdział=Demarcation Problem|inni=Edward Craig (ed.)|tytuł=Routledge Encyclopedia of Philosophy|wydawca=Routledge|rok= 1998|miejsce=London|strony=188-196 | odn=tak}}
* {{cytuj książkę |imię r=Thomas | nazwisko r=Nickles|rozdział=Problem of Demarcation|inni=Sahotra Sarkar, Jessica Pfeifer (eds.)|tytuł=The Philosophy of Science. An Encyclopedia|wydawca=Routledge|rok= 2006|miejsce=New York - London|strony=188-196|isbn = 0-415-93927-5 | odn=tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IEP | url = pseudoscience-demarcation/ | autor = [[Massimo Pigliucci]] | tytuł = Pseudoscience and the Demarcation Problem | data dostępu = 2024-05-08 }}
* {{paywall}} ''[https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/demarcation-problem/v-1 Demarcation problem]'' {{lang|en}}, [[Routledge Encyclopedia of Philosophy]], rep.routledge.com [dostęp 2023-05-12].

{{Epistemologia}}
{{Nauka i naukoznawstwo}}

[[Kategoria:Filozofia nauki]]
[[Kategoria:Metodologia nauki]]


text:
# Konstantin Prowałow
Konstantin Iwanowicz Prowałow (ros. Константин Иванович Провалов; ur. 29 maja?/11 czerwca 1906 w miejscowości Babuszkino w obwodzie irkuckim, zm. 10 grudnia 1981 w Moskwie) – radziecki generał pułkownik, Bohater Związku Radzieckiego.

## Życiorys
Urodził się w rodzinie górnika. Skończył 7 klas, później był m.in. przewodniczącym sielsowietu (rady wiejskiej). W Armii Czerwonej służył od 1928, skończył szkołę piechoty oraz kursy dowódców piechoty w Irkucku i Omsku (1931 i 1938). W 1929 uczestniczył w konflikcie o Kolej Wschodniochińską, został ranny, w listopadzie 1937 został szefem sztabu pułku piechoty. Od 1930 należał do WKP(b). Jako dowódca 120 pułku piechoty brał udział w bitwie nad Chasan w 1938, był dwukrotnie ranny. Za zasługi w tej bitwie otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Następnie 1939-1941 studiował w Akademii Wojskowej im. Frunzego. Po ataku Niemiec na ZSRR zmobilizowany, walczył na Froncie Południowym i Północno-Kaukaskim, 27 marca 1942 otrzymał stopień generała majora, 16 czerwca 1943 został dowódcą 16 Korpusu Piechoty w 56 Armii Frontu Północno-Kaukaskiego, walczył m.in. w Donbasie, brał aktywny udział w operacji kerczeńsko-eltigeńskiej na Krymie i w operacji krymskiej. Dowodzony przez niego korpus zajął Kercz, Teodozję, Ałusztę, Jałtę, Ałupkę i Bałakławę. W maju 1944 objął dowództwo 113 Korpusu Piechoty 31 Armii 3 Frontu Białoruskiego, na czele którego uczestniczył w operacji witebsko-orszańskiej, od lipca 1944 do końca wojny z Niemcami dowodził 36 Korpusem Piechoty 31 Armii 3 Frontu Białoruskiego, z którym brał udział w operacji mińskiej, białostockiej, gumbinnen-gołdapskiej i insterburgsko-königsbergskiej; w kwietniu 1945 korpus wraz z armią został przeniesiony w skład 1 Frontu Ukraińskiego i wziął udział w operacji praskiej. Po wojnie dowodził korpusami piechoty w Białoruskim Okręgu Wojskowym, 11 maja 1949 otrzymał stopień generała porucznika. W 1950 ukończył Akademię Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K. Woroszyłowa w Moskwie, od lutego do grudnia 1952 pracował w Sztabie Generalnym, później w Karpackim Okręgu Wojskowym, od grudnia 1953 do kwietnia 1956 dowodził 13 Korpusem Piechoty, 9 maja 1961 otrzymał stopień generała pułkownika, od września 1962 do października 1969 był dowódcą Południowej Grupy Wojsk Radzieckich, następnie został I zastępcą głównego inspektora w Ministerstwie Obrony ZSRR, a w sierpniu 1973 wojskowym konsultantem Grupy Generalnych Inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR. Uczestnik interwencji Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w 1968. Był członkiem KC Komunistycznej Partii Azerbejdżanu i deputowanym do Rady Najwyższej RFSRR, Ukraińskiej SRR, Ukraińskiej SRR i Azerbejdżańskiej SRR. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.

## Odznaczenia
- Złota Gwiazda (25 października 1938)
- Order Lenina (czterokrotnie)
- Order Czerwonego Sztandaru (trzykrotnie)
- Order Czerwonej Gwiazdy
- Order Suworowa I klasy (16 maja 1944)
- Order Suworowa II stopnia (dwukrotnie, 8 lutego 1943 i 19 kwietnia 1945)
- Order Kutuzowa II klasy (4 lutego 1944)
- Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” III klasy (30 kwietnia 1975)
- Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
- Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
- Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”

title: Konstantin Prowałow

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Konstantin Prowałow
 |imię i nazwisko org = {{k|ru|Константин Провалов}}
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = CCCP army Rank general-polkovnik infobox.svg
 |stopień             = [[generał pułkownik]]
 |data urodzenia      = [[11 czerwca]] [[1906]]
 |miejsce urodzenia   = Babuszkino, [[obwód irkucki]]
 |data śmierci        = [[10 grudnia]] [[1981]]
 |miejsce śmierci     = [[Moskwa]]
 |lata służby         = 1928–1981
 |siły zbrojne        = [[Plik:Red star.svg|20px]] [[Armia Czerwona]]
[[Plik:Communist star with golden border and red rims.svg|20px]] [[Armia Radziecka]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          = dowódca [[Południowa Grupa Wojsk|Południowej Grupy Wojsk]]
 |wojny i bitwy       = [[konflikt o Kolej Wschodniochińską]],
[[walki nad jeziorem Chasan]],
[[II wojna światowa]],
[[operacja Dunaj]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|BZR||20}}
{{order|OL (ZSRR)}} {{order|OL (ZSRR)}} {{order|OL (ZSRR)}} {{order|OL (ZSRR)}} {{order|OCzSz}} {{order|OCzSz}} {{order|OCzSz}} {{order|SU-OSU|1}} {{order|SU-OSU|2}} {{order|SU-OSU|2}} {{order|SU-OKU|2}} {{order|OCzG}} {{order|OSOSZ|3}} {{order|SU-MZNWWO}} {{order|SU-M20ZWWO}} {{order|SU-M30ZWWO}}
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
'''Konstantin Iwanowicz Prowałow''' ([[język rosyjski|ros.]] Константин Иванович Провалов; ur. {{data|1906-06-11}} w miejscowości Babuszkino w [[obwód irkucki|obwodzie irkuckim]], zm. [[10 grudnia]] [[1981]] w [[Moskwa|Moskwie]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] generał pułkownik, [[Bohater Związku Radzieckiego]].

== Życiorys ==
Urodził się w rodzinie górnika. Skończył 7 klas, później był m.in. przewodniczącym sielsowietu (rady wiejskiej). W [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] służył od 1928, skończył szkołę piechoty oraz kursy dowódców piechoty w [[Irkuck]]u i [[Omsk]]u (1931 i 1938). W 1929 uczestniczył w [[konflikt o Kolej Wschodniochińską|konflikcie o Kolej Wschodniochińską]], został ranny, w listopadzie 1937 został szefem sztabu pułku piechoty. Od 1930 należał do [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|WKP(b)]]. Jako dowódca 120 pułku piechoty brał udział w [[Walki nad jeziorem Chasan|bitwie nad Chasan]] w 1938, był dwukrotnie ranny. Za zasługi w tej bitwie otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Następnie 1939-1941 studiował w Akademii Wojskowej im. Frunzego. Po ataku Niemiec na ZSRR zmobilizowany, walczył na [[Front Południowy (radziecki)|Froncie Południowym]] i [[Front Północno-Kaukaski|Północno-Kaukaskim]], 27 marca 1942 otrzymał stopień generała majora, 16 czerwca 1943 został dowódcą 16 Korpusu Piechoty w 56 Armii Frontu Północno-Kaukaskiego, walczył m.in. w [[Donieckie Zagłębie Węglowe|Donbasie]], brał aktywny udział w [[operacja desantowa kerczeńsko-eltigeńska|operacji kerczeńsko-eltigeńskiej]] na [[Półwysep Krymski|Krymie]] i w [[operacja krymska|operacji krymskiej]]. Dowodzony przez niego korpus zajął [[Kercz]], [[Teodozja (miasto)|Teodozję]], [[Ałuszta|Ałusztę]], [[Jałta|Jałtę]], [[Ałupka|Ałupkę]] i [[Bałakława|Bałakławę]]. W maju 1944 objął dowództwo 113 Korpusu Piechoty [[31 Armia (ZSRR)|31 Armii]] [[3 Front Białoruski|3 Frontu Białoruskiego]], na czele którego uczestniczył w operacji witebsko-orszańskiej, od lipca 1944 do końca wojny z Niemcami dowodził 36 Korpusem Piechoty 31 Armii 3 Frontu Białoruskiego, z którym brał udział w [[operacja mińska|operacji mińskiej]], białostockiej, gumbinnen-gołdapskiej i insterburgsko-königsbergskiej; w kwietniu 1945 korpus wraz z armią został przeniesiony w skład [[1 Front Ukraiński|1 Frontu Ukraińskiego]] i wziął udział w [[operacja praska|operacji praskiej]]. Po wojnie dowodził korpusami piechoty w Białoruskim Okręgu Wojskowym, 11 maja 1949 otrzymał stopień generała porucznika. W 1950 ukończył [[Wojskowa Akademia Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej|Akademię Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K. Woroszyłowa]] w Moskwie, od lutego do grudnia 1952 pracował w Sztabie Generalnym, później w [[Karpacki Okręg Wojskowy|Karpackim Okręgu Wojskowym]], od grudnia 1953 do kwietnia 1956 dowodził 13 Korpusem Piechoty, 9 maja 1961 otrzymał stopień generała pułkownika, od września 1962 do października 1969 był dowódcą [[Południowa Grupa Wojsk|Południowej Grupy Wojsk Radzieckich]], następnie został I zastępcą głównego inspektora w Ministerstwie Obrony ZSRR, a w sierpniu 1973 wojskowym konsultantem Grupy Generalnych Inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR. Uczestnik [[Operacja Dunaj|interwencji Układu Warszawskiego]] w [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]] w 1968. Był członkiem KC Komunistycznej Partii Azerbejdżanu i deputowanym do Rady Najwyższej [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|RFSRR]], [[Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińskiej SRR]], [[Gruzińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińskiej SRR]] i [[Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka|Azerbejdżańskiej SRR]]. Został pochowany na [[Cmentarz Nowodziewiczy|Cmentarzu Nowodziewiczym]] w Moskwie.

== Odznaczenia ==
* [[Złota Gwiazda]] (25 października 1938)
* [[Order Lenina]] (czterokrotnie)
* [[Order Czerwonego Sztandaru]] (trzykrotnie)
* [[Order Czerwonej Gwiazdy]]
* [[Order Suworowa (ZSRR)|Order Suworowa]] I klasy (16 maja 1944)
* Order Suworowa II stopnia (dwukrotnie, 8 lutego 1943 i 19 kwietnia 1945)
* [[Order Kutuzowa (ZSRR)|Order Kutuzowa]] II klasy (4 lutego 1944)
* [[Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR”]] III klasy (30 kwietnia 1975)
* [[Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]
* [[Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]
* [[Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]

== Bibliografia ==
* [http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2221 Провалов Константин Иванович] Biogram na stronie warheroes.ru {{lang|ru}}
* [http://encyclopedia.mil.ru/encyclopedia/heroes/USSR/more.htm?id=11800630@morfHeroes Провалов Константин Тванович] Biogram na stronie Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej {{lang|ru}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Prowałow, Konstantin}}
[[Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego]]
[[Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego]]
[[Kategoria:Generałowie pułkownicy Sił Zbrojnych ZSRR]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR”]]
[[Kategoria:Radzieccy dowódcy korpusów w II wojnie światowej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1906]]
[[Kategoria:Zmarli w 1981]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie]]
[[Kategoria:Dowódcy Południowej Grupy Wojsk]]

title: Konstantin ProwałowКонстантин Провалов

Data i miejsce urodzenia: 11 czerwca 1906 · Babuszkino, obwód irkucki

Data i miejsce śmierci: 10 grudnia 1981 · Moskwa

Siły zbrojne: Armia Czerwona · Armia Radziecka

Stanowiska: dowódca Południowej Grupy Wojsk

Główne wojny i bitwy: konflikt o Kolej Wschodniochińską, · walki nad jeziorem Chasan, · II wojna światowa, · operacja Dunaj


text:
# Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Kolegium Gospodarki Światowej (KGŚ) – jedno z pięciu kolegiów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, powstałe 1 października 1992 roku.

## Historia
Kolegium jest spadkobiercą dawnego Wydziału Handlu Zagranicznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, który został utworzony w 1949 r. Wydział działał początkowo w ramach Akademii Nauk Politycznych (ANP), przemianowanej w 1950 r. w Szkołę Główną Służby Zagranicznej (SGSZ). W 1954 roku Wydział ten został przeniesiony do ówczesnej Szkoły Głównej Planowania i Statystyki.

### Dziekani Wydziału Handlu Zagranicznego[2]
- 1949–1952: prof. Mirosław Orłowski(inne języki)
- 1952–1954: prof. Stanisław Szczypiorski(inne języki)
- 1954–1958: prof. Kazimierz Libera(inne języki)
- 1958–1962: prof. Stanisław Szczypiorski
- 1962–1966: prof. Józef Sołdaczuk(inne języki)
- 1966–1968: prof. Paweł Sulmicki
- 1968–1971: prof. Dymitr Sokołow(inne języki)
- 1971–1972: prof. Klemens Białecki
- 1972–1978: prof. Paweł Sulmicki
- 1978–1984: prof. Zygmunt Kossut(inne języki)
- 1984–1987: prof. Stanisław Ładyka
- 1987–1990: prof. Paweł Bożyk
- 1990–1993: prof. Eufemia Teichmann

### Dziekani Kolegium Gospodarki Światowej[3]
- 1993–1996: prof. Eufemia Teichmann
- 1996–2002: prof. Adam Budnikowski
- 2002–2008: prof. Stanisław Wodejko(inne języki)
- 2008–2012: prof. Jolanta Mazur
- 2012–2016: prof. Adam Budnikowski
- 2016-2020: prof. Marzenna Weresa(inne języki)
- od 2020: prof. dr hab. Mariusz Próchniak(inne języki)

## Czasopisma
Punktowane czasopisma wydawane przez Kolegium Gospodarki Światowej
- International Journal of Management and Economics(inne języki) (dawne Zeszyty Naukowe Kolegium Gospodarki Światowej)
- Kobieta i Biznes

wikitext:
'''Kolegium Gospodarki Światowej''' ('''KGŚ''') – jedno z pięciu kolegiów [[Szkoła Główna Handlowa w Warszawie|Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie]], powstałe 1 października 1992 roku.

== Historia ==
Kolegium jest spadkobiercą dawnego Wydziału Handlu Zagranicznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, który został utworzony w 1949 r.{{odn|Szostak|2019|s=49–50}} Wydział działał początkowo w ramach [[Akademia Nauk Politycznych w Warszawie|Akademii Nauk Politycznych]] (ANP), przemianowanej w 1950 r. w [[Szkoła Główna Służby Zagranicznej|Szkołę Główną Służby Zagranicznej]] (SGSZ){{odn|Szostak|2019|s=49–50}}. W 1954 roku Wydział ten został przeniesiony do ówczesnej Szkoły Głównej Planowania i Statystyki{{odn|Szostak|2019|s=49–50}}.

=== Dziekani Wydziału Handlu Zagranicznego{{odn|Szostak|2019|s=357}} ===
* 1949–1952: prof. {{link-interwiki |Mirosław Orłowski |Q=Q112487337}}
* 1952–1954: prof. {{link-interwiki |Stanisław Szczypiorski |Q=Q97456263}}
* 1954–1958: prof. {{link-interwiki |Kazimierz Libera |Q=Q113809747}}
* 1958–1962: prof. Stanisław Szczypiorski
* 1962–1966: prof. {{link-interwiki |Józef Sołdaczuk |Q=Q111024930}}
* 1966–1968: prof. [[Paweł Sulmicki]]
* 1968–1971: prof. {{link-interwiki |Dymitr Sokołow |Q=Q97609044}}
* 1971–1972: prof. [[Klemens Białecki]]
* 1972–1978: prof. Paweł Sulmicki
* 1978–1984: prof. {{link-interwiki |Zygmunt Kossut |Q=Q125956786}}
* 1984–1987: prof. [[Stanisław Ładyka]]
* 1987–1990: prof. [[Paweł Bożyk]]
* 1990–1993: prof. [[Eufemia Teichmann]]

=== Dziekani Kolegium Gospodarki Światowej<ref>{{Cytuj |url = https://www.sgh.waw.pl/kgs/poczet-dziekanow |tytuł = Poczet dziekanów |opublikowany = Szkoła Główna Handlowa w Warszawie |język = pl |data dostępu = 2024-05-17}}</ref> ===
* 1993–1996: prof. Eufemia Teichmann
* 1996–2002: prof. [[Adam Budnikowski]]
* 2002–2008: prof. {{link-interwiki |Stanisław Wodejko |Q=Q117225564}}
* 2008–2012: prof. [[Jolanta Mazur]]
* 2012–2016: prof. Adam Budnikowski
* 2016-2020: prof. {{link-interwiki |Marzenna Weresa |Q=Q125958720}}
* od 2020: prof. dr hab. {{link-interwiki |Mariusz Próchniak |Q=Q125958776}}

== Czasopisma ==
Punktowane czasopisma wydawane przez Kolegium Gospodarki Światowej<ref>{{Cytuj |url = https://www.sgh.waw.pl/kgs/czasopisma-naukowe |tytuł = Czasopisma naukowe |opublikowany = Szkoła Główna Handlowa w Warszawie |język = pl |data dostępu = 2024-05-17}}</ref>
* {{link-interwiki |International Journal of Management and Economics |Q=Q50811245}} (dawne Zeszyty Naukowe Kolegium Gospodarki Światowej)
* [[Kobieta i Biznes]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |tytuł = Z dziejów Wydziału Handlu Zagranicznego i Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie: Siedemdziesięciolecie 1949–2019 |redaktor = [[Mieczysław Szostak]] |miejsce = Warszawa |wydawca = Oficyna Wydawnicza SGH |data = 2019 |data dostępu = 2024-05-17 |isbn = 978-83-8030-317-1 |oclc = 1150725296 |url = https://www.sgh.waw.pl/kgs/sites/kgs/files/2023-06/ksiazka-jubileuszowa-70-lecie.pdf |odn = tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.sgh.waw.pl/kgs/ Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Szkoła Główna Handlowa]]


text:
# Frankijska jazda pancerna
Frankijska jazda pancerna – formacja wojskowa utworzona w połowie VIII wieku przez frankijskiego majordoma Karola Młota, z której wykształciło się późniejsze rycerstwo.

## Historia
Uzbrojenie ochronne frankijskiej jazdy pancernej składało się z zakrywającej ciało od łokci do ud zbroi karacenowej lub kolczej, hełmu otwartego typu kapalin albo hełmu stożkowego i średnich rozmiarów okrągłej drewnianej (z metalowymi okuciami) lub skórzanej tarczy. Na stopy zakładała wysokie skórzane buty lub metalowe nagolennice. Bronią białą był popularny wówczas miecz karoliński i włócznia skrzydełkowa o długości 2,5 metra, którą nie atakowano jednak spod ramienia (dopiero od około XI wieku), lecz z szerokiego rozmachu znad głowy niczym oszczepem. O sile uderzenia i skuteczności tej formacji decydowały żelazne strzemiona i siodła zapożyczone od Awarów.
Powyższe wyposażenie było na ówczesne warunki dość drogie, na przykład: hełm kosztował 6 krów, koń bojowy – 12, miecz – 7, para nagolenic – 6, zbroja – 12, włócznia wraz z tarczą – 2 krowy. Do tego dochodziły jeszcze koszty siodła, strzemion, wozu taborowego, prowiantu, czeladzi, konia lżejszej rasy i tym podobnych.
Pierwszy raz frankijska jazda pancerna weszła do walki w bitwie z Arabami pod Poitiers w 732 roku. Przyczyniła się do sukcesów Karola Wielkiego w wojnie z Sasami i Longobardami. Odegrała też decydującą rolę w bitwie z Madziarami na Lechowym Polu w 955 roku. Wzorowali się na niej drużynnicy władców słowiańskich.
Najbardziej znany wizerunek frankijskich jeźdźców pancernych z epoki (IX wiek), pochodzi ze Złotego Psałterza z Sankt Gallen: jeźdźcom pancernym towarzyszy z tyłu lekka kawaleria (zbrojna we włócznie, miecze i hełmy), a na ich czele jedzie chorąży z proporcem w kształcie smoka, typowym znakiem polowym Franków.

title: Frankijska jazda pancerna

wikitext:
[[Plik:Carolingian Warrior.jpg|thumb|Członek frankijskiej jazdy pancernej, rekonstrukcja]]
[[Plik:Psalterium aureum 140 Ioab.jpg|thumb|Wizerunek frankijskich jeźdźców pancernych z epoki (IX wiek), znajdujący się w ''[[Złoty Psałterz z Sankt Gallen|Złotym Psałterzu z Sankt Gallen]]'']]
'''Frankijska jazda pancerna''' – [[Formacja (wojsko)|formacja wojskowa]] utworzona w połowie VIII wieku przez [[Frankowie|frankijskiego]] majordoma [[Karol Młot|Karola Młota]], z której wykształciło się późniejsze [[rycerstwo]].

== Historia ==
{{Osobny artykuł|Państwo frankijskie}}
[[Uzbrojenie ochronne]] frankijskiej jazdy pancernej składało się z zakrywającej ciało od łokci do ud [[Karacena|zbroi karacenowej]] lub [[Kolczuga|kolczej]], [[hełm]]u otwartego typu [[kapalin]] albo [[Hełm normandzki|hełmu stożkowego]] i średnich rozmiarów okrągłej drewnianej (z metalowymi okuciami) lub skórzanej [[Tarcza (uzbrojenie)|tarczy]]. Na stopy zakładała wysokie skórzane buty lub metalowe [[Nagolenniki|nagolennice]]. Bronią białą był popularny wówczas [[miecz karoliński]] i [[włócznia skrzydełkowa]] o długości 2,5 metra, którą nie atakowano jednak spod ramienia (dopiero od około XI wieku), lecz z szerokiego rozmachu znad głowy niczym [[Oszczep (broń)|oszczepem]]. O sile uderzenia i skuteczności tej formacji decydowały żelazne [[Strzemię (jeździectwo)|strzemiona]] i [[Siodło|siodła]] zapożyczone od [[Awarowie|Awarów]].

Powyższe wyposażenie było na ówczesne warunki dość drogie, na przykład: hełm kosztował 6 krów, [[koń bojowy]] – 12, miecz – 7, para nagolenic – 6, zbroja – 12, włócznia wraz z tarczą – 2 krowy. Do tego dochodziły jeszcze koszty siodła, strzemion, wozu [[Tabor wojskowy|taborowego]], prowiantu, [[Czeladź (służba)|czeladzi]], konia lżejszej rasy i tym podobnych.

Pierwszy raz frankijska jazda pancerna weszła do walki w bitwie z [[Arabowie|Arabami]] pod [[Bitwa pod Poitiers (732)|Poitiers]] w 732 roku. Przyczyniła się do sukcesów [[Karol Wielki|Karola Wielkiego]] w wojnie z [[Sasi|Sasami]] i [[Longobardowie|Longobardami]]. Odegrała też decydującą rolę w bitwie z [[Węgrzy|Madziarami]] na [[Bitwa nad rzeką Lech (955)|Lechowym Polu]] w 955 roku. Wzorowali się na niej [[drużynnicy]] władców [[Słowianie|słowiańskich]].

Najbardziej znany wizerunek frankijskich jeźdźców pancernych z epoki (IX wiek), pochodzi ze ''[[Złoty Psałterz z Sankt Gallen|Złotego Psałterza z Sankt Gallen]]'': jeźdźcom pancernym towarzyszy z tyłu [[Lekka jazda|lekka kawaleria]] (zbrojna we włócznie, miecze i hełmy), a na ich czele jedzie [[chorąży]] z proporcem w kształcie smoka, typowym znakiem polowym Franków.

== Zobacz też ==
* [[koń w średniowieczu]]

== Bibliografia ==
* [[Gustav Faber]]: ''Merowingowie i Karolingowie'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994.
* [[Pierre Riché]]: ''Życie codzienne w państwie Karola Wielkiego'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.
* [[Wolfgang Tarnowski]]: ''Rycerze'', z serii „Co i Jak?”, tom 21, Wydawnictwo ATLAS, Wrocław 1995.

[[Kategoria:Wojskowość średniowiecza]]
[[Kategoria:Państwo Franków]]
[[Kategoria:Typy kawalerii]]


text:
# Irena Stelmachowska
Irena Stelmachowska (ur. 9 października 1895 w Warszawie, zm. 23 lutego 1970 tamże) – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata.

## Życiorys
Podczas okupacji niemieckiej Irena Stelmachowska domo Ruszniewska działała w konspiracji. Mieszkała przy warszawskiej ulicy Gomółki 20 razem z dwoma córkami: Witoldą i Aleksandrą, podczas gdy jej mąż płk. Stanisław Stelmachowski mieszkał w Wielkiej Brytanii pracując w Sztabie Głównym Polskiego Rządu na Uchodźstwie w Londynie. Stelmachowska udzieliła schronienia zagrożonym prześladowaniem ze względu na żydowskie pochodzenie zbiegłym z lwowskiego getta Ewie Annie Schutz i jej synowi Janowi. Zorganizowała dla Jana bezpieczne miejsce w szkole dla pracowników mundurowych. Podczas powstania warszawskiego razem z ukrywaną Schultz opatrywała rannych, podczas gdy Jan Schultz był łącznikiem. Po upadku powstania Stelmachowska razem z ukrywanymi trafiła do obozu w Pruszkowie, gdzie grupa została rozdzielona. Schultzowie zostali wysłani do obozu pracy w Austrii, a po wyzwoleniu już nie wrócili do Polski. Pochowana na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 95A-6-29).
28 grudnia 1988 roku Irena Stelmachowska oraz jej córka Witolda Stelmachowska zostały odznaczone medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

title: Irena Stelmachowska

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Irena Stelmachowska
 |imię i nazwisko org       = Irena Ruszniewska
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 9 października 1895
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              = 23 lutego 1970
 |miejsce śmierci           = [[Warszawa]]
 |narodowość                = Polska
 |odznaczenia               = {{order|IL-SWNŚ}}
 |commons                   =
}}
[[Plik:Irena i Witolda Stelmachowska grób.jpg|mały|Grób Ireny Stelmachowskiej na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie]]
'''Irena Stelmachowska''' (ur. [[9 października]] [[1895]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[23 lutego]] [[1970]] tamże<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Historia pomocy - Rodzina Stelmachowskich {{!}} Polscy Sprawiedliwi |data dostępu = 2021-09-20 |opublikowany = sprawiedliwi.org.pl |url = https://sprawiedliwi.org.pl/node/6683}}</ref>) – [[Polacy|polska]] [[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata|Sprawiedliwa wśród Narodów Świata]].

== Życiorys ==
Podczas [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji niemieckiej]] Irena Stelmachowska domo Ruszniewska działała w konspiracji. Mieszkała przy warszawskiej ulicy Gomółki 20 razem z dwoma córkami: [[Witolda Stelmachowska|Witoldą]] i Aleksandrą, podczas gdy jej mąż płk. Stanisław Stelmachowski mieszkał w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] pracując w Sztabie Głównym [[Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie|Polskiego Rządu na Uchodźstwie]] w [[Londyn|Londynie]]. Stelmachowska udzieliła schronienia zagrożonym prześladowaniem ze względu na [[Żydzi|żydowskie]] pochodzenie zbiegłym z [[Getto we Lwowie|lwowskiego getta]] Ewie Annie Schutz i jej synowi Janowi<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = The Righteous Among the Nations Database |data dostępu = 2021-09-20 |opublikowany = The Righteous Among the Nations Database |url = https://righteous.yadvashem.org/}}</ref>. Zorganizowała dla Jana bezpieczne miejsce w szkole dla pracowników mundurowych. Podczas [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] razem z ukrywaną Schultz opatrywała rannych, podczas gdy Jan Schultz był łącznikiem. Po upadku powstania Stelmachowska razem z ukrywanymi trafiła do [[Dulag 121 Pruszków|obozu w Pruszkowie]], gdzie grupa została rozdzielona. Schultzowie zostali wysłani do obozu pracy w [[Austria|Austrii]], a po wyzwoleniu już nie wrócili do [[Polska|Polski]]<ref name=":0" />. Pochowana na [[Cmentarz Bródnowski|cmentarzu Bródnowskim]] w Warszawie (kwatera 95A-6-29)<ref>{{Cytuj |tytuł = Irena Stelmachowska [hasło w wyszukiwarce cmentarnej] |data dostępu = 2024-01-23 |opublikowany = brodnowski.grobonet.com |url = https://brodnowski.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=178447&inni=0}}</ref>.

28 grudnia 1988 roku Irena Stelmachowska oraz jej córka Witolda Stelmachowska zostały odznaczone medalem [[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata]]<ref name=":1" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Righteous Among the Nations Honored by Yad Vashem by 1 January 2020 |data = 1 stycznia 2020 |data dostępu = 2021-09-20 |s = s. 95 |opublikowany = yadvashem.org |url = https://www.yadvashem.org/yv/pdf-drupal/poland.pdf}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Stelmachowska, Irena}}
[[Kategoria:Ludzie związani z Warszawą]]
[[Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1895]]
[[Kategoria:Więźniowie Dulagu 121 Pruszków]]
[[Kategoria:Zmarli w 1970]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie]]

title: Irena StelmachowskaIrena Ruszniewska

Data i miejsce urodzenia: 9 października 1895 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 23 lutego 1970 · Warszawa

Narodowość: Polska


text:
# Učka
Učka – góra w Chorwacji, we wschodniej części półwyspu Istria. Jej najwyższym szczytem jest Vojak (1396 m).
Jest zbudowana z wapienia i posiada liczne formy krasowe. Rozciąga się na długości ok. 23 km od przełęczy Poklon (922 m n.p.m.) do adriatyckiej zatoki Plominski zaljev. Na jej zboczach leżą m.in. wsie Mala Učka i Vela Učka.
W 1981 roku wydrążono pod nią tunel drogowy Učka o długości 5062 m. W 1999 roku wraz z częścią sąsiedniego płaskowyżu Ćićarija została objęta ochroną poprzez utworzenie parku przyrody o powierzchni 146 km².

## Galeria zdjęć
- Učka
- Učka
- Tunel Učka

title: Učka

wikitext:
{{Góra infobox
 |nazwa                 = Učka
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |państwo               = Chorwacja
 |położenie             = [[Istria]]
 |pasmo                 =
 |wysokość              = 1396
 |wybitność             =
 |współrzędne           =
 |commons               =
 |kod mapy              = żupania istryjska # żupania primorsko-gorska
}}
'''Učka''' – [[góra]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], we wschodniej części półwyspu [[Istria]]. Jej najwyższym szczytem jest Vojak (1396 m){{r|enciklopedija}}.

Jest zbudowana z [[wapień|wapienia]] i posiada liczne [[kras (geologia)|formy krasowe]]. Rozciąga się na długości ok. 23 km od przełęczy Poklon (922 m n.p.m.) do adriatyckiej zatoki [[Plominski zaljev]]. Na jej zboczach leżą m.in. wsie [[Mala Učka (miasto Opatija)|Mala Učka]] i [[Vela Učka]]{{r|enciklopedija}}.

W 1981 roku wydrążono pod nią tunel drogowy [[Učka (tunel)|Učka]] o długości 5062 m. W 1999 roku wraz z częścią sąsiedniego płaskowyżu [[Ćićarija]] została objęta ochroną poprzez utworzenie parku przyrody o powierzchni 146 km²{{r|enciklopedija}}.

== Galeria zdjęć ==
<gallery>
Plik:Ucka-Kvarner1.jpg|Učka
Plik:Planinarenje_prema_Vojaku.jpg|Učka
Plik:Einfahrt Ucka Tunnel.jpg|Tunel Učka
</gallery>

== Przypisy ==
<references>
<ref name="enciklopedija">{{cytuj stronę | url = https://enciklopedija.hr/clanak/ucka | tytuł = Učka - Hrvatska enciklopedija | opublikowany = enciklopedija.hr | język = hr | data dostępu = 2024-01-13}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.summitpost.org/mountain/rock/152755/ucka.html Učka] w bazie summitpost.org {{lang|en}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Góry Chorwacji]]
[[Kategoria:Istria]]

title: Učka

Państwo: Chorwacja

Położenie: Istria

Pasmo: Čičarija


text:
# Władysław Kuczewski
Władysław Witold Kuczewski (ur. 15 kwietnia?/27 kwietnia 1887 w Bobrujsku, zm. 28 lutego 1963 w Polanicy-Zdroju) – metalurg, profesor inżynier, pierwszy rektor Politechniki Śląskiej, p.o. rektora Politechniki Warszawskiej, poseł na Sejm Ustawodawczy.
Od roku 1939 był profesorem Akademii Górniczej w Krakowie. W 1945 pełnił obowiązki rektora Politechniki Warszawskiej. W 1945 przybył do Gliwic, gdzie objął funkcję pierwszego rektora Politechniki Śląskiej. W latach 1952–1954 był rektorem Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Katowicach. W latach 1947–1952 poseł na Sejm, wybrany z listy tzw. Bloku Demokratycznego. Komunista. Członek PPR, a następnie PZPR.

## Życiorys
Urodził się w rodzinie Zygmunta, inżyniera kolejowego, i Zofii z Halperinich, nauczycielki muzyki. W 1905 ukończył wileńskie gimnazjum klasyczne zdaniem matury ze złotym medalem. Dzięki stypendium wileńskiej Fundacji Korsaków w latach 1905–1912 studiował na Wydziale Metalurgicznym Państwowego Instytutu Politechnicznego w Petersburgu. W 1911 w czasopiśmie „Żurnał Russkogo Mietałłurgiczeskogo Obszczestwa” zamieścił swoją pierwszą pracę naukową na temat obliczania i projektowania nagrzewnic Cowpera. Podczas wakacji odbył praktyki w Hucie Bankowej w Dąbrowie Górniczej i w Łyświe na Uralu. W 1910 odbył roczny staż w biurze konstrukcyjnym wielkich pieców Noworosyjskiego Towarzystwa Metalurgicznego w
Juzowce (ob. Donieck). Od 1912 do 1913 po uzyskaniu dyplomu pracował w tym biurze jako konstruktor, pod kierunkiem Michaiła K. Kurako, wybitnego wielkopiecownika. W 1913 został zastępcą szefa odlewni żeliwa w fabryce K. Rudzki i Spółka w Warszawie. W latach 1915–1916 po przeniesieniu fabryki do Rosji objął stanowisko inżyniera zmianowego wielkich pieców w Belgijskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w Jenakijewe w Zagłębiu Donieckim. W 1916 został szefem wielkich pieców, odlewni i warsztatów mechanicznych w Tambowskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w Lipiecku, gdzie po rewolucji październikowej został przewodniczącym tego towarzystwa, a także członkiem Wydziału Metali Najwyższej Rady Gospodarki Narodowej w Moskwie. W 1921 podjął próbę nielegalnego przekroczenia granicy, został zatrzymany przez patrol wojsk radzieckich, ale po wyjaśnieniach został wypuszczony i przez zamarzniętą Dźwinę przeszedł na stronę polską.
W Polsce W. Kuczewski pracował początkowo jako główny inżynier w skarżyskiej emalierni „Jan Witwicki – Kamienna”, następnie rozpoczął pracę w Ministerstwie Przemysłu i Handlu początkowo jako referent do spraw górnośląskich w Departamencie Górniczo-Hutniczym, a następnie jako radca ministerialny i szef biura badania cen.
W 1927 objął stanowisko wicedyrektora Związku Polskich Hut Żelaznych w Warszawie, a już rok później został kierownikiem wydziału kontroli i kosztów własnych w Spółce Akcyjnej „Huta Pokój” Śląskich Zakładów Górniczo-Hutniczych w Katowicach. W 1929 został starszym inspektorem hut „Pokój” i „Baildon”. W 1934 rozpoczął pracę we Wspólnocie Interesów Górniczo-Hutniczych w Katowicach, gdzie sprawował kontrolę nad wielkimi piecami w hutach „Florian” i „Laura”. Niedługo potem objął stanowiska kierownicze w Generalnej Dyrekcji Hut w Chorzowie-Batorym, najpierw jako kierownik referatu wielkich pieców, a później jako zastępca dyrektora technicznego.
Druga połowa lat 30. to dla W. Kuczewskiego okres rozwoju działalności naukowo-dydaktycznej. W latach 1936–1939 w Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach piastował stanowisko dziekana Wydziału Przemysłowego, a także prowadził wykłady z technologii żelaza.
Wybuch II wojny światowej przerwał dobrze zapowiadającą się karierę na uczelni. W. Kuczewski został skierowany przez władze Wspólnoty Interesów do Warszawy, a następnie do Lwowa, gdzie utrzymywał się z tłumaczeń prac naukowych profesorów Politechniki Lwowskiej na język rosyjski. 26 czerwca 1940 na skutek odmowy przyjęcia obywatelstwa radzieckiego, W. Kuczewski został deportowany na Syberię do Tomska. Tam zaczął pracować w Kombinacie Przeładunku Drewna, początkowo jako technik, a następnie jako kierownik działu inwestycji. W 1941 Ambasada Polska z ZSRR powierzyła W. Kuczewskiemu stanowisko męża zaufania, do jego zadań należała opieka nad Polakami zamieszkującymi rejony Tomska. Ze stanowiska ustąpił, a na tę decyzję miała wpływ zmiana poglądów politycznych, która ostatecznie doprowadziła do uznania go za zwolennika ustroju socjalistycznego. W 1943 został wybrany na przewodniczącego tomskiego Zarządu Związku Patriotów Polskich w ZSRR. W lipcu 1944 powrócił do kraju. Początkowo pracował jako referent PKWN – Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, a następnie został pełnomocnikiem Resortu Gospodarki Narodowej i Finansów na Małopolskę i Śląsk. W listopadzie 1944 z ramienia ZPP (Związek Patriotów Polskich) otrzymał mandat poselski do Krajowej Rady Narodowej.
Od 10 stycznia do 30 maja 1945 sprawował funkcję p.o. Rektora Politechniki Warszawskiej z tymczasową siedzibą w Lublinie. Odchodząc z Lublina swoje obowiązki przekazał prof. Antoniemu Ponikowskiemu, natomiast sam na polecenie ministra oświaty zajął się organizowaniem Politechniki Śląskiej.
Swoje zajęcia studenci Politechniki Śląskiej mogli rozpocząć już 1 czerwca 1945. Początkowo swoją siedzibę Politechnika Śląska miała w Krakowie, następnie w Gliwicach. Od 1954–1960 kierował Katedrą Metalurgii Żelaza na Politechnice Częstochowskiej. Po przejściu na emeryturę w 1960 nadal prowadził wykłady i był konsultantem Huty im. Bieruta w Częstochowie.
Władysław Kuczewski zmarł na atak serca 28 lutego 1963 w Polanicy-Zdroju. Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu w Częstochowie.

### Rodzina
Trzykrotnie żonaty z:
1. Zofią Anielą Nowicką, miał dwóch synów: Jerzego (zmarł w dzieciństwie) i Zbigniewa (kapitana Armii Krajowej, zginął w 1942 w KL Auschwitz);
2. Anną Dołbiną, miał córkę Zofię (zm. 1933) i syna Zygmunta (1923–1997), profesora Politechniki Śląskiej;
3. Janiną Mikołajewską z domu Klepaczko[2].

## Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy I klasy (pośmiertnie, 1963)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (28 września 1954)[3]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 sierpnia 1946)[4]
- Złoty Krzyż Zasługi (18 stycznia 1946)[5]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)[6]
- Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1960)
- Odznaka XV-lecia Politechniki Śląskiej (1960)[2]

## Stanowiska
- 1912–1913 konstruktor w biurze konstrukcyjnym wielkich pieców Noworosyjskiego Towarzystwa Metalurgicznego w Juzówce;
- 1913 zastępca szefa odlewni żeliwa w fabryce K. Rudzki i Spółka w Warszawie;
- 1915–1916 inżynier zmianowy wielkich pieców w Belgijskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w Jenakijewie w Zagłębiu Donieckim;
- 1916 szef wielkich pieców, odlewni i warsztatów mechanicznych w Tambowskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w Lipiecku;
- Główny inżynier w emalierni „Jan Witwicki – Kamienna”;
- referent do spraw górnośląskich w Departamencie Górniczo-Hutniczym w Ministerstwie Przemysłu i Handlu;
- radca ministerialny i dyrektor biura badania cen w Departamencie Górniczo-Hutniczym;
- 1927 wicedyrektora Związku Polskich Hut Żelaznych w Warszawie;
- 1928 kierownik wydziału kontroli i kosztów własnych w Spółce Akcyjnej „Huta Pokój” Śląskich Zakładów Górniczo-Hutniczych w Katowicach;
- 1929 starszy inspektor hut „Pokój” i „Baildon”;
- 1934 kierownik wielkich pieców w hutach „Florian” i „Laura” we Wspólnocie Interesów Górniczo-Hutniczych w Katowicach;
- kierownik referatu wielkich pieców w Generalnej Dyrekcji Hut w Chorzowie-Batorym;
- 1937 zastępca dyrektora technicznego w Generalnej Dyrekcji Hut w Chorzowie-Batorym;
- 1934–1939 redaktor naczelny czasopisma „Hutnik”;
- 1936–1939 dziekan Wydziału Przemysłowego w Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach;
- Technik, szef wydziału inwestycji w Kombinacie Przeładunku Drewna w Tomsku (Syberia);
- 1941 mąż zaufania, w kwestii opieki nad Polakami w Tomsku – Syberia;
- 1944 referent do spraw przemysłu ciężkiego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN);
- 1944 pełnomocnik Resortu Gospodarki Narodowej i Finansów na Małopolskę i Śląsk;
- 10 stycznia – 30 maja 1945 p.o. rektor Politechniki Warszawskiej z siedzibą w Lublinie;
- 1945–1951 pierwszy rektor Politechniki Śląskiej;
- 1952–1954 rektor Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Katowicach;
- 1954–1960 kierownik Katedry Metalurgii Żelaza na Politechnice Częstochowskiej;
- 1956 redaktor naczelny „Zeszytów Naukowych Politechniki Warszawskiej”[2].

## Członkostwa
- Przewodniczący zarządu przymusowego Tambowskiego Towarzystwa Górniczo-Hutniczego w Lipiecku;
- Członek Wydziału Metali Najwyższej Rady Gospodarki Narodowej w Moskwie;
- 1924–1929 członek Stowarzyszenia Techników Polskich w Warszawie;
- 1922–1930 członek Stowarzyszenia Polskich Inżynierów Górniczych i Hutniczych;
- 1930–1939 członek i współzałożyciel Stowarzyszenia Hutników Polskich;
- 1934–1939 członek Związku Hutników Niemieckich w Düsseldorfie;
- 1943 przewodniczącego tomskiego Zarządu Związku Patriotów Polskich w ZSRR;
- 1945–1948 prezes Instytutu Śląskiego;
- 1945 współzałożyciel Śląskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk;
- 1946 członek Polskiej Partii Robotniczej;
- Członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR);
- 1948 delegat na Zjazd Zjednoczeniowy;
- 1959 delegat na III Zjazd PZPR;
- 1957–1959 członek egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach;
- członek egzekutywy Komitetu Miejskiego PZPR w Częstochowie[2].

## Działalność pozanaukowa
- uczestniczył w wydawaniu czasopisma „Wiadomości Związku Polskich Hut Żelaza”. Z inicjatywy W. Kuczewskiego czasopismo to zmieniło swoją nazwę na „Hutnik”. Od 1934–1939 pełnił funkcję redaktora naczelnego tego pisma.
- 1947–1952 poseł na Sejm Ustawodawczego PRL[2].

## Wybrane publikacje
- Mechanizm procesu wielkopiecowego w koksie Warszawa 1929;
- Teoria różnicowania wsadu wielkopiecowego Warszawa 1930;
- Postępy hutnictwa żelaza na Śląsku za czasów polskich Katowice 1935
- Wstęp do mechanicznej technologii metali Gliwice 1947
- Metalurgia Gliwice 1948
- Metalurgia żelaza t. I-III, Katowice 1951–1952
- Tworzywo metalurgiczne Katowice 1958[2]

title: Władysław Kuczewski

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Władysław Kuczewski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = POL
 |data urodzenia            = 27 kwietnia 1887
 |miejsce urodzenia         = [[Bobrujsk]]
 |data śmierci              = 28 lutego 1963
 |miejsce śmierci           = [[Polanica-Zdrój]]
 |stopień lub tytuł naukowy =
 |jakich nauk               =
 |specjalność               =
 |almamater                 = [[Petersburski Uniwersytet Politechniczny Piotra Wielkiego|Państwowy Uniwersytet Politechniczny w Sankt Petersburgu]]
 |aktywność zawodowa        = p.o. rektora Politechniki Warszawskiej, nauczyciel akademicki, pierwszy rektor Politechniki Śląskiej
 |jednostka1 typ            =
 |jednostka1 nazwa          =
 |okres zatr1               =
 |doktorat data             =
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |profesura data            =
 |status pan                =
 |funkcja pan typ           =
 |funkcja pan nazwa         =
 |honoriscausa data1        =
 |honoriscausa uczelnia1    =
 |odznaczenia               = {{order|OSP|1}} {{order|OOP|KKO}} {{order|OOP|KO}} {{order|KZ|Z}} {{order|MPL10}}
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
}}
'''Władysław Witold Kuczewski''' (ur. {{data|1887-04-27}} w [[Bobrujsk]]u, zm. [[28 lutego]] [[1963]] w [[Polanica-Zdrój|Polanicy-Zdroju]]) – [[metalurgia|metalurg]], [[profesor]] [[inżynier]], pierwszy [[rektor]] [[Politechnika Śląska|Politechniki Śląskiej]], p.o. rektora [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]], [[Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952)|poseł na Sejm Ustawodawczy]].

Od roku 1939 był profesorem [[Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie|Akademii Górniczej]] w [[Kraków|Krakowie]]. W 1945 pełnił obowiązki rektora [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]]. W 1945 przybył do [[Gliwice|Gliwic]], gdzie objął funkcję pierwszego rektora [[Politechnika Śląska|Politechniki Śląskiej]]. W latach 1952–1954 był rektorem Wyższej Szkoły Inżynierskiej w [[Katowice|Katowicach]]<ref>{{Cytuj |url = http://www.polsl.pl/Informacje/Poczet%20rektorów/Strony/Władysław%20Kuczewski.aspx |tytuł = Władysław Kuczewski |opublikowany = www.polsl.pl |data dostępu = 2017-11-27}}</ref>. W latach 1947–1952 [[poseł]] na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]], wybrany z listy tzw. [[Blok Demokratyczny|Bloku Demokratycznego]]. [[Komunizm|Komunista]]. Członek [[Polska Partia Robotnicza|PPR]], a następnie [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]{{r|Pila}}.

== Życiorys ==
Urodził się w rodzinie Zygmunta, inżyniera kolejowego, i Zofii z Halperinich, nauczycielki muzyki. W 1905 ukończył wileńskie [[gimnazjum]] klasyczne zdaniem [[Matura|matury]] ze złotym medalem. Dzięki stypendium wileńskiej Fundacji Korsaków w latach 1905–1912 studiował na Wydziale Metalurgicznym [[Petersburski Uniwersytet Politechniczny Piotra Wielkiego|Państwowego Instytutu Politechnicznego]] w [[Petersburg]]u. W 1911 w czasopiśmie „Żurnał Russkogo Mietałłurgiczeskogo Obszczestwa” zamieścił swoją pierwszą [[Praca naukowa|pracę naukową]] na temat obliczania i projektowania nagrzewnic Cowpera. Podczas wakacji odbył praktyki w Hucie Bankowej w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] i w [[Łyśwa|Łyświe]] na [[Ural]]u. W 1910 odbył roczny staż w biurze konstrukcyjnym wielkich pieców Noworosyjskiego Towarzystwa Metalurgicznego w
[[Donieck|Juzowce]] (ob. Donieck). Od 1912 do 1913 po uzyskaniu dyplomu pracował w tym biurze jako konstruktor, pod kierunkiem {{link-interwiki|Michaił K. Kurako|tekst=Michaiła K. Kurako|Q=Q4247769}}, wybitnego wielkopiecownika. W 1913 został zastępcą szefa odlewni żeliwa w fabryce [[K. Rudzki i S-ka|K. Rudzki i Spółka]] w Warszawie. W latach 1915–1916 po przeniesieniu fabryki do Rosji objął stanowisko inżyniera zmianowego wielkich pieców w Belgijskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w [[Jenakijewe]] w [[Donieckie Zagłębie Węglowe|Zagłębiu Donieckim]]. W 1916 został szefem wielkich pieców, odlewni i warsztatów mechanicznych w Tambowskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w [[Lipieck]]u, gdzie po [[Rewolucja październikowa|rewolucji październikowej]] został przewodniczącym tego towarzystwa, a także członkiem Wydziału Metali Najwyższej Rady Gospodarki Narodowej w [[Moskwa|Moskwie]]. W 1921 podjął próbę nielegalnego przekroczenia granicy, został zatrzymany przez patrol wojsk radzieckich, ale po wyjaśnieniach został wypuszczony i przez zamarzniętą [[Dźwina|Dźwinę]] przeszedł na stronę polską.

W Polsce W. Kuczewski pracował początkowo jako główny inżynier w [[Skarżysko-Kamienna|skarżyskiej]] emalierni „Jan Witwicki – Kamienna”, następnie rozpoczął pracę w Ministerstwie Przemysłu i Handlu początkowo jako referent do spraw górnośląskich w Departamencie Górniczo-Hutniczym, a następnie jako radca ministerialny i szef biura badania cen.

W 1927 objął stanowisko wicedyrektora Związku Polskich Hut Żelaznych w Warszawie, a już rok później został kierownikiem wydziału kontroli i kosztów własnych w Spółce Akcyjnej „[[Huta Pokój]]” Śląskich Zakładów Górniczo-Hutniczych w Katowicach. W 1929 został starszym inspektorem hut „Pokój” i „[[Huta „Baildon”|Baildon]]”. W 1934 rozpoczął pracę we Wspólnocie Interesów Górniczo-Hutniczych w Katowicach, gdzie sprawował kontrolę nad wielkimi piecami w hutach „[[ArcelorMittal Poland Oddział w Świętochłowicach|Florian]]” i „Laura”. Niedługo potem objął stanowiska kierownicze w Generalnej Dyrekcji Hut w Chorzowie-Batorym, najpierw jako kierownik referatu wielkich pieców, a później jako zastępca dyrektora technicznego.

Druga połowa lat 30. to dla W. Kuczewskiego okres rozwoju działalności naukowo-dydaktycznej. W latach 1936–1939 w Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach piastował stanowisko dziekana Wydziału Przemysłowego, a także prowadził wykłady z technologii żelaza.

Wybuch [[II wojna światowa|II wojny światowej]] przerwał dobrze zapowiadającą się karierę na uczelni. W. Kuczewski został skierowany przez władze Wspólnoty Interesów do [[Warszawa|Warszawy]], a następnie do [[Lwów|Lwowa]], gdzie utrzymywał się z tłumaczeń prac naukowych profesorów [[Politechnika Lwowska|Politechniki Lwowskiej]] na język rosyjski. 26 czerwca 1940 na skutek odmowy przyjęcia obywatelstwa radzieckiego, W. Kuczewski został deportowany na [[Syberia|Syberię]] do [[Tomsk]]a. Tam zaczął pracować w Kombinacie Przeładunku Drewna, początkowo jako technik, a następnie jako kierownik działu inwestycji. W 1941 Ambasada Polska z ZSRR powierzyła W. Kuczewskiemu stanowisko męża zaufania, do jego zadań należała opieka nad Polakami zamieszkującymi rejony Tomska. Ze stanowiska ustąpił, a na tę decyzję miała wpływ zmiana poglądów politycznych, która ostatecznie doprowadziła do uznania go za zwolennika [[Socjalizm|ustroju socjalistycznego]]. W 1943 został wybrany na przewodniczącego tomskiego Zarządu [[Związek Patriotów Polskich|Związku Patriotów Polskich]] w ZSRR. W lipcu 1944 powrócił do kraju. Początkowo pracował jako referent [[Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego|PKWN]] – Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, a następnie został pełnomocnikiem Resortu Gospodarki Narodowej i Finansów na Małopolskę i Śląsk. W listopadzie 1944 z ramienia ZPP (Związek Patriotów Polskich) otrzymał mandat poselski do [[Krajowa Rada Narodowa|Krajowej Rady Narodowej]].

Od 10 stycznia do 30 maja 1945 sprawował funkcję p.o. [[Rektor]]a [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]] z tymczasową siedzibą w [[Lublin]]ie. Odchodząc z Lublina swoje obowiązki przekazał prof. [[Antoni Ponikowski|Antoniemu Ponikowskiemu]], natomiast sam na polecenie ministra oświaty zajął się organizowaniem [[Politechnika Śląska|Politechniki Śląskiej]].

Swoje zajęcia studenci Politechniki Śląskiej mogli rozpocząć już 1 czerwca 1945. Początkowo swoją siedzibę Politechnika Śląska miała w [[Kraków|Krakowie]], następnie w [[Gliwice|Gliwicach]]. Od 1954–1960 kierował Katedrą Metalurgii Żelaza na [[Politechnika Częstochowska|Politechnice Częstochowskiej]]. Po przejściu na emeryturę w 1960 nadal prowadził wykłady i był konsultantem Huty im. Bieruta w Częstochowie.

Władysław Kuczewski zmarł na atak serca 28 lutego 1963 w Polanicy-Zdroju. Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu w Częstochowie{{r|Pila}}.

=== Rodzina ===
Trzykrotnie żonaty z:
# Zofią Anielą Nowicką, miał dwóch synów: Jerzego (zmarł w dzieciństwie) i Zbigniewa (kapitana [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], zginął w 1942 w KL Auschwitz);
# Anną Dołbiną, miał córkę Zofię (zm. 1933) i syna [[Zygmunt Kuczewski|Zygmunta]] (1923–1997), profesora Politechniki Śląskiej;
# Janiną Mikołajewską z domu Klepaczko{{r|Pila}}.

== Ordery i odznaczenia ==
* [[Order Sztandaru Pracy]] I klasy (pośmiertnie, 1963)
* Krzyż Komandorski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (28 września 1954)<ref>{{Monitor Polski|rok=1954|numer=112|pozycja=1589}} „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.</ref>
* Krzyż Oficerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (19 sierpnia 1946)<ref>{{Monitor Polski|1947|52|366}} „za zasługi na polu działalności oświatowej i kulturalnej”.</ref>
* Złoty [[Krzyż Zasługi]] (18 stycznia 1946)<ref>{{Monitor Polski|rok=1946|numer=30|pozycja=58}} „w uznaniu zasług dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej w dziele pracy organizacyjnej przy utworzeniu administracji państwowej i samorządu, uruchomieniu uczelni i odbudowie demokratycznej państwowości polskiej na ziemiach Województwa Śląsko-Dąbrowskiego”.</ref>
* [[Medal 10-lecia Polski Ludowej]] (19 stycznia 1955)<ref>{{Monitor Polski|rok=1955|numer=101|pozycja=1400}} - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/198 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.</ref>
* Złota Odznaka „[[Polskie odznaczenia samorządowe#Lata 1947–1975|Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego]]” (1960)
* Odznaka XV-lecia Politechniki Śląskiej (1960){{r|Pila}}

== Stanowiska ==
* 1912–1913 konstruktor w biurze konstrukcyjnym wielkich pieców Noworosyjskiego Towarzystwa Metalurgicznego w Juzówce;
* 1913 zastępca szefa odlewni żeliwa w fabryce [[K. Rudzki i S-ka|K. Rudzki i Spółka]] w Warszawie;
* 1915–1916 inżynier zmianowy wielkich pieców w Belgijskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w Jenakijewie w Zagłębiu Donieckim;
* 1916 szef wielkich pieców, odlewni i warsztatów mechanicznych w Tambowskim Towarzystwie Górniczo-Hutniczym w Lipiecku;
* Główny inżynier w emalierni „Jan Witwicki – Kamienna”;
* referent do spraw górnośląskich w Departamencie Górniczo-Hutniczym w Ministerstwie Przemysłu i Handlu;
* radca ministerialny i dyrektor biura badania cen w Departamencie Górniczo-Hutniczym;
* 1927 wicedyrektora Związku Polskich Hut Żelaznych w Warszawie;
* 1928 kierownik wydziału kontroli i kosztów własnych w Spółce Akcyjnej „Huta Pokój” Śląskich Zakładów Górniczo-Hutniczych w Katowicach;
* 1929 starszy inspektor hut „Pokój” i „Baildon”;
* 1934 kierownik wielkich pieców w hutach „Florian” i „Laura” we Wspólnocie Interesów Górniczo-Hutniczych w Katowicach;
* kierownik referatu wielkich pieców w Generalnej Dyrekcji Hut w Chorzowie-Batorym;
* 1937 zastępca dyrektora technicznego w Generalnej Dyrekcji Hut w Chorzowie-Batorym;
* 1934–1939 redaktor naczelny czasopisma „Hutnik”;
* 1936–1939 dziekan Wydziału Przemysłowego w [[Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach|Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach]];
* Technik, szef wydziału inwestycji w Kombinacie Przeładunku Drewna w Tomsku (Syberia);
* 1941 mąż zaufania, w kwestii opieki nad Polakami w Tomsku – Syberia;
* 1944 referent do spraw przemysłu ciężkiego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN);
* 1944 pełnomocnik Resortu Gospodarki Narodowej i Finansów na Małopolskę i Śląsk;
* 10 stycznia – 30 maja 1945 p.o. rektor Politechniki Warszawskiej z siedzibą w Lublinie;
* 1945–1951 pierwszy rektor Politechniki Śląskiej;
* 1952–1954 rektor Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Katowicach;
* 1954–1960 kierownik Katedry Metalurgii Żelaza na Politechnice Częstochowskiej;
* 1956 redaktor naczelny „Zeszytów Naukowych Politechniki Warszawskiej”{{r|Pila}}.

== Członkostwa ==
* Przewodniczący zarządu przymusowego Tambowskiego Towarzystwa Górniczo-Hutniczego w Lipiecku;
* Członek Wydziału Metali Najwyższej Rady Gospodarki Narodowej w Moskwie;
* 1924–1929 członek Stowarzyszenia Techników Polskich w Warszawie;
* 1922–1930 członek Stowarzyszenia Polskich Inżynierów Górniczych i Hutniczych;
* 1930–1939 członek i współzałożyciel Stowarzyszenia Hutników Polskich;
* 1934–1939 członek Związku Hutników Niemieckich w Düsseldorfie;
* 1943 przewodniczącego tomskiego Zarządu Związku Patriotów Polskich w ZSRR;
* 1945–1948 prezes Instytutu Śląskiego;
* 1945 współzałożyciel Śląskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk;
* 1946 członek Polskiej Partii Robotniczej;
* Członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR);
* 1948 delegat na Zjazd Zjednoczeniowy;
* 1959 delegat na III Zjazd PZPR;
* 1957–1959 członek egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach;
* członek egzekutywy Komitetu Miejskiego PZPR w Częstochowie{{r|Pila}}.

== Działalność pozanaukowa ==
* uczestniczył w wydawaniu czasopisma „Wiadomości Związku Polskich Hut Żelaza”. Z inicjatywy W. Kuczewskiego czasopismo to zmieniło swoją nazwę na „Hutnik”. Od 1934–1939 pełnił funkcję redaktora naczelnego tego pisma.
* 1947–1952 poseł na Sejm Ustawodawczego PRL{{r|Pila}}.

== Wybrane publikacje ==
* ''Mechanizm procesu wielkopiecowego w koksie'' Warszawa 1929;
* ''Teoria różnicowania wsadu wielkopiecowego'' Warszawa 1930;
* ''Postępy hutnictwa żelaza na Śląsku za czasów polskich'' Katowice 1935
* ''Wstęp do mechanicznej technologii metali'' Gliwice 1947
* ''Metalurgia'' Gliwice 1948
* ''Metalurgia żelaza'' t. I-III, Katowice 1951–1952
* ''Tworzywo metalurgiczne'' Katowice 1958{{r|Pila}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Pila">J. Piłatowicz, ''Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826–2001'', wyd. I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej 2001, s. 169–175.</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko = Snoch |imię = Bogdan |tytuł = Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego |wydawca = Muzeum Śląskie |miejsce = Katowice |rok = 2006 |strony = 65 |isbn = 83-60353-11-5}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Byli-Rektorzy-PW/Wladyslaw-Witold-KUCZEWSKI-1887-1963?&cookiedec=a Politechnika Warszawska, ''Władysław Witold Kuczewski'']
* {{Cytuj stronę | url = https://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Byli-Rektorzy-PW | tytuł = Politechnika Warszawska, ''Byli rektorzy'' | opublikowany = pw.edu.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20150521033412/https://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Byli-Rektorzy-PW | zarchiwizowano = 2015-05-21}}

{{Rektorzy Politechniki Warszawskiej}}
{{Rektorzy Politechniki Śląskiej}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kuczewski, Władysław}}
[[Kategoria:Członkowie Komitetów Miejskich PZPR]]
[[Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach]]
[[Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bobrujsku]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Politycy PPR]]
[[Kategoria:Polscy metalurdzy]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952)]]
[[Kategoria:Rektorzy Politechniki Śląskiej]]
[[Kategoria:Rektorzy Politechniki Warszawskiej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1887]]
[[Kategoria:Urzędnicy PKWN]]
[[Kategoria:Zmarli w 1963]]

title: Władysław Kuczewski

Państwo działania: Polska

Data i miejsce urodzenia: 27 kwietnia 1887 · Bobrujsk

Data i miejsce śmierci: 28 lutego 1963 · Polanica-Zdrój


text:
# Drewniane kościoły w słowackich Karpatach
Drewniane kościoły w słowackich Karpatach – zespół zabytkowych świątyń słowackiej architektury drewnianej, wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO 8 lipca 2008 r.

## Drewniane świątynie wpisane na listę UNESCO
Spośród 61 drewnianych budowli sakralnych na liście znalazły się 2 kościoły rzymskokatolickie, 3 świątynie protestanckie oraz 3 cerkwie greckokatolickie:

### Hervartov
|  | Kościół rzymskokatolicki pw. św. Franciszka z Asyżu z 1500 r. | K | 2008 |

### Twardoszyn
|  | Kościół rzymskokatolicki pw. Wszystkich Świętych z II połowy XV w. | K | 2008 |

### Kieżmark
|  | Protestancki kościół artykularny z 1717 r. | K | 2008 |

### Leštiny
|  | Protestancki kościół artykularny z 1689 | K | 2008 |

### Hronsek
|  | Protestancki kościół artykularny z 1725 r. wraz z barokową dzwonnicą | K | 2008 |

### Bodružal
|  | Cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja z 1658 r. | K | 2008 |

### Ladomirová
|  | Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła z 1742 r. | K | 2008 |

### Ruská Bystrá
|  | Cerkiew greckokatolicka Przeniesienia relikwii św. Mikołaja z 1730 r. | K | 2008 |

wikitext:
{{UNESCO infobox
 |nazwa           = Drewniane kościoły w słowackich Karpatach
 |grafika         = Drevený kostol Hronsek.JPG
 |opis grafiki    =
 |państwo         = SVK
 |typ             = kulturowy
 |kryterium       = III, IV
 |ID              = 1273
 |region          = Europa i Ameryka Północna
 |data wpisu      = 2008
 |sesja wpisu     = 32
 |dokonane zmiany =
 |zagrożenie      =
 |kod mapy        = Słowacja
 |współrzędne     = 48°38'56.3"N 19°09'17.3"E
 |opis miejsca    = Kościół artykularny w Hronseku
 |commons         = Category:Wooden Churches of the Slovak part of Carpathian Mountain Area
}}
'''Drewniane kościoły w słowackich Karpatach''' – zespół zabytkowych świątyń [[Słowacja|słowackiej]] [[architektura drewniana|architektury drewnianej]], wpisanych na [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]] [[8 lipca]] [[2008]] r.

== Drewniane świątynie wpisane na listę UNESCO ==
Spośród 61 drewnianych budowli sakralnych na liście znalazły się 2 kościoły rzymskokatolickie, 3 świątynie protestanckie oraz 3 cerkwie greckokatolickie:
=== [[Hervartov]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:Hervartov, kościół św. Franciszka z Asyżu.jpg|100px|]]
||[[Kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartowie|Kościół rzymskokatolicki pw. św. Franciszka z Asyżu]] z 1500 r.
||K
||2008
|}

=== [[Twardoszyn]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:SK-Tvrdosin-Holzkirche-03.jpg|100px|]]
||[[Kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie|Kościół rzymskokatolicki pw. Wszystkich Świętych z II połowy XV w.]]
||K
||2008
|}
=== [[Kieżmark]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:Kežmarok, ewangelicki kościół artykularny, widok od strony południowo-wschodniej.jpg|100px|]]
||Protestancki [[Kościół artykularny w Kieżmarku|kościół artykularny]] z 1717 r.
||K
||2008
|}

=== [[Leštiny]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:SK-Lestiny-Artikularkirche-08.jpg|100px|]]
||[[Kościół artykularny w Leštinach|Protestancki kościół artykularny]] z 1689
||K
||2008
|}

=== [[Hronsek]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:Drevený kostol Hronsek.JPG|100px|]]
||[[Kościół artykularny w Hronseku|Protestancki kościół artykularny]] z 1725 r. wraz z barokową dzwonnicą
||K
||2008
|}
=== [[Bodružal]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:Bodružal, cerkiew św. Mikołaja, widok ze strony południowej.jpg|100px|]]
||[[Cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu|Cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja]] z 1658 r.
||K
||2008
|}

=== [[Ladomirová]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:Ladomirova, cerkiew widok ogólny.jpg|100px|]]
||[[Cerkiew św. Michała Archanioła w Ladomirowej|Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła]] z 1742 r.
||K
||2008
|}
=== [[Ruská Bystrá]] ===
{| class="wikitable" width=60%
!width=6%|
!width=41%|
!width=5%|
!width=8%|
|-
|[[Plik:Ruská Bystrá, cerkiew, widok od frontu.jpg|100px|]]
||[[Cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Ruskiej Bystrej|Cerkiew greckokatolicka Przeniesienia relikwii św. Mikołaja]] z 1730 r.
||K
||2008
|}

== Zobacz też ==
* [[kościoły artykularne]]
* [[drewniane kościoły południowej Małopolski]]
* [[drewniane cerkwie Marmaroszu]]

{{Obiekty UNESCO na Słowacji}}

[[Kategoria:Drewniane kościoły na Słowacji]]
[[Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO na Słowacji]]

Państwo: Słowacja

Typ: kulturowy

Spełniane kryterium: III, IV

Region: Europa i Ameryka Północna

Wpisanie na listę: 2008 · na 32. sesji


text:
# Loring M. Black
Loring Milton Black Jr. (ur. 17 maja 1886 w Nowym Jorku, zm. 21 maja 1956 w Waszyngtonie) – amerykański polityk, członek Partii Demokratycznej.

## Działalność polityczna
Od 1911 do 1912 i od 1919 do 1920 zasiadał w New York State Senate. W okresie od 4 marca 1923 do 3 stycznia 1935 przez sześć kadencji był przedstawicielem 5. okręgu wyborczego w stanie Nowy Jork w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych.

title: Loring M. Black

wikitext:
{{Polityk infobox
 |polityk               = Loring M. Black
 |pełne imię i nazwisko = Loring Milton Black Jr.
 |grafika               =
 |data urodzenia        = 17 maja 1886
 |miejsce urodzenia     = [[Nowy Jork]]
 |data śmierci          = 21 maja 1956
 |miejsce śmierci       = [[Waszyngton]]
 |funkcja               = Członek Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych z Nowego Jorku (z 5. okręgu)
 |partia                = [[Partia Demokratyczna (Stany Zjednoczone)|Partia Demokratyczna]]
 |od                    = 4 marca 1923
 |do                    = 3 stycznia 1935
 |poprzednik            = [[Ardolph L. Kline]]
 |następca              = [[Marcellus H. Evans]]
 |odznaczenia           =
 |commons               =
 |quote                 =
}}
'''Loring Milton Black Jr.''' (ur. [[17 maja]] [[1886]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]], zm. [[21 maja]] [[1956]] w [[Waszyngton]]ie<ref name="congress">{{Cytuj stronę |url = https://bioguide.congress.gov/search/bio/B000505 |tytuł = ''BLACK, Loring Milton, Jr. 1886 – 1956'' |opublikowany = congress.gov |język = en |data dostępu = 2021-07-31}}</ref>) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] polityk, członek [[Partia Demokratyczna (Stany Zjednoczone)|Partii Demokratycznej]].

== Działalność polityczna ==
Od 1911 do 1912 i od 1919 do 1920 zasiadał w [[New York State Senate]]. W okresie od 4 marca 1923 do 3 stycznia 1935 przez sześć kadencji był przedstawicielem 5. okręgu wyborczego w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]] w [[Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych|Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych]]<ref name="congress" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Black, Loring}}
[[Kategoria:Członkowie Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych ze stanu Nowy Jork]]
[[Kategoria:Członkowie New York State Senate]]
[[Kategoria:Demokraci (Stany Zjednoczone)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1886]]
[[Kategoria:Zmarli w 1956]]

title: Loring M. Black

Pełne imię i nazwisko: Loring Milton Black Jr.

Data i miejsce urodzenia: 17 maja 1886 · Nowy Jork

Data i miejsce śmierci: 21 maja 1956 · Waszyngton

Okres: od 4 marca 1923 · do 3 stycznia 1935

Przynależność polityczna: Partia Demokratyczna

Poprzednik: Ardolph L. Kline

Następca: Marcellus H. Evans


text:
# Rudná magistrála
Rudná magistrála (pol. Rudna Magistrala) – dalekobieżny, znakowany, górski szlak turystyczny na terenie Karpat Zachodnich na Słowacji.
Długość szlaku wynosi 258 km. Zaczyna się on w mieście Zlaté Moravce, po czym wiedzie przez Hroński Inowiec, Góry Szczawnickie, Kotlinę Plieszowską, Jaworie, Kotlinę Zwoleńską, Polanę i Rudawy Weporskie w Rudawy Gemerskie, gdzie kończy się na najwyższym szczycie Gór Stolickich – Stolicy (1476 m n.p.m.).
Przy szlaku znajdują się samoobsługowe miejsca noclegowe dla turystów - m.in. Nižná Kľaková.
Szlak jest znakowany kolorem czerwonym, standardowymi znakami stosowanymi do znakowania szlaków pieszych  (czerwony, poziomy pasek pomiędzy dwoma paskami białymi) i w terenie wyróżnia się od innych szlaków jedynie odpowiednią informacją, podawaną zwykle na drogowskazach turystycznych. Podobna informacja zamieszczana jest na mapach turystycznych.
Nazwa szlaku nawiązuje do bogatych tradycji górnictwa rud metali na terenach, przez które szlak przebiega.

title: Rudná magistrála

wikitext:
'''Rudná magistrála''' ([[Język polski|pol.]] ''Rudna Magistrala'') – dalekobieżny, znakowany, górski [[szlak turystyczny]] na terenie [[Karpaty Zachodnie|Karpat Zachodnich]] na [[Słowacja|Słowacji]].

[[File:Rudná magistrála - hiking sign from 1983.JPG|thumb|Tablica szlakowa z 1983 roku]]
Długość szlaku wynosi 258 km. Zaczyna się on w mieście [[Zlaté Moravce]], po czym wiedzie przez [[Hroński Inowiec]], [[Góry Szczawnickie]], [[Kotlina Pliešovská|Kotlinę Plieszowską]], [[Jaworie]], [[Kotlina Zwoleńska|Kotlinę Zwoleńską]], [[Polana (góry)|Polanę]] i [[Rudawy Weporskie]] w [[Rudawy Gemerskie]], gdzie kończy się na najwyższym szczycie [[Góry Stolickie|Gór Stolickich]] – [[Stolica (góra)|Stolicy]] (1476 m n.p.m.).

Przy szlaku znajdują się samoobsługowe miejsca noclegowe dla turystów - m.in. [[Nižná Kľaková (schron)|Nižná Kľaková]].

Szlak jest znakowany kolorem czerwonym, standardowymi znakami stosowanymi do znakowania szlaków pieszych {{szlak|czerwony}} (czerwony, poziomy pasek pomiędzy dwoma paskami białymi) i w terenie wyróżnia się od innych szlaków jedynie odpowiednią informacją, podawaną zwykle na drogowskazach turystycznych. Podobna informacja zamieszczana jest na mapach turystycznych.

Nazwa szlaku nawiązuje do bogatych tradycji [[Górnictwo|górnictwa]] rud metali na terenach, przez które szlak przebiega.

[[Kategoria:Szlaki turystyczne na Słowacji]]
[[Kategoria:Górskie szlaki turystyczne]]


text:
# Marilyn Johnson
Marilyn Johnson, (ur.  1928, zm. 31 października 2007) – amerykańska brydżystka, World Grand Master (WBF).
Marilyn Johnson zdobyła potrójną koronę brydżową w kategorii kobiet:
- w roku 1970 zwyciężyła  (razem z Mary Jane Farell) w otwartych mistrzostwach świata par kobiet w brydżu sportowym;
- w roku 1978 zwyciężyła (z drużyną USA) w Venice Cup;
- w roku 1980 zwyciężyła (z drużyną USA) na Olimpiadzie brydżowej.

## Wyniki brydżowe

### Olimpiady
Na olimpiadach uzyskała następujące rezultaty:
| Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów |
| Rok                               | Miejsce                           | Zawody                            | Kategoria                         | Drużyna                           | Pozycja                           |
| --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- |
| 1980                              | Valkenburg                        | 6. Olimpiada Teamów               | Kobiety                           | USA                               | 1                                 |
| 1976                              | Monte Carlo                       | 5. Olimpiada Teamów               | Kobiety                           | USA                               | 3                                 |
| 1972                              | Miami Beach                       | 4. Olimpiada Brydżowa             | Kobiety                           | USA                               | 3                                 |

### Zawody światowe
W światowych zawodach zdobyła następujące lokaty:
| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów |
| Rok                                    | Miejsce                                | Zawody                                 | Kategoria                              | Drużyna                                | Pozycja                                |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| 1978                                   | Nowy Orlean                            | 5. Mistrzostwa Świata                  | Kobiety                                | USA                                    | 1                                      |

| Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par |
| Rok                                 | Miejsce                             | Zawody                              | Kategoria                           | Partner                             | Pozycja                             |
| ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- |
| 1978                                | Nowy Orlean                         | 5. Mistrzostwa Świata               | Kobiety                             | Mary Jane Farell                    | 9                                   |
| 1970                                | Sztokholm                           | 3. Mistrzostwa Świata               | Kobiety                             | Mary Jane Farell                    | 1                                   |

## Klasyfikacja
- Marilyn Johnson – klasyfikacja WBF (ang.)

title: Marilyn Johnson

wikitext:
{{Brydżysta infobox
 | imię i nazwisko = Marilyn Johnson
 | zdjęcie =
 | opis zdjęcia =
 | państwo = USA
 | data urodzenia = [[1928]]
 | data śmierci = [[31 października]] [[2007]]
 | cezar =
 | kod_WBF = 15597
 | kod_EBL =
 | tytuł PZBS =
 | ranking PZBS =
 | data rankingu PZBS =
 | tytuł WBF Open =
 | tytuł WBF Kobiet = World Grand Master
 | tytuł WBF Seniorów =
 | ranking WBF Open =
 | ranking WBF Kobiet = 1544
 | ranking WBF Seniorów =
 | data rankingu WBF = [[12 maja]] [[2015]]
 | EC =
 | tytuł EBL =
 | ranking EBL Open =
 | ranking EBL Kobiet =
 | ranking EBL Seniorów =
 | ranking EBL Juniorów =
 | data rankingu EBL =
}}
'''Marilyn Johnson''', (ur.  [[1928]], zm. [[31 października]] [[2007]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] [[Brydż sportowy|brydżystka]], [[Tytuły klasyfikacyjne w brydżu sportowym|World Grand Master]] ([[Światowa Federacja Brydża|WBF]]).

Marilyn Johnson zdobyła [[Potrójna korona brydżowa|potrójną koronę brydżową]] w kategorii kobiet:
* w roku 1970 zwyciężyła  (razem z [[Mary Jane Farell]]) w [[Otwarte mistrzostwa świata par kobiet w brydżu sportowym|otwartych mistrzostwach świata par kobiet w brydżu sportowym]];
* w roku 1978 zwyciężyła (z drużyną USA) w [[Drużynowe mistrzostwa świata kobiet w brydżu sportowym – Venice Cup|Venice Cup]];
* w roku 1980 zwyciężyła (z drużyną USA) na [[Olimpiada brydżowa|Olimpiadzie brydżowej]].
== Wyniki brydżowe ==
=== Olimpiady ===
Na '''olimpiadach''' uzyskała następujące rezultaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| [[Olimpiada brydżowa|Olimpiady brydżowe]]. Zawody teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!1980
|[[Valkenburg aan de Geul|Valkenburg]]||6. Olimpiada Teamów||Kobiety||USA||1<ref name="WOL1980oW">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/12ShR | tytuł=6th WORLD TEAM OLYMPIAD, Valkenburg, Netherlands • 28 September - 11 October 1980 . Open and Women | data dostępu=2012-02-05 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!1976
|[[Monte Carlo]]||5. Olimpiada Teamów||Kobiety||USA||3<ref name="WOL1976oW">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/a18yz | tytuł=5th WORLD TEAM OLYMPIAD. Monte Carlo, Monaco • 9 - 22 May 1976. Open and  Women | data dostępu=2012-02-10 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!1972
|[[Miami Beach]]||4. Olimpiada Brydżowa||Kobiety||USA||3<ref name="WTOL1972oW">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/53iNJ | tytuł=4th WORLD TEAM OLYMPIAD, Miami Beach, U.S.A. • 9 - 24 June 1972 | data dostępu=2012-01-14 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{{clear}}
=== Zawody światowe ===
W '''światowych''' zawodach zdobyła następujące lokaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!1978
|[[Nowy Orlean]]||5. Mistrzostwa Świata||Kobiety||USA||1<ref name="WTWC1978oW">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/dXM7F | tytuł=5th WORLD CHAMPIONSHIPS. New Orleans, U.S.A. • 17 - 30 June 1978. Venice Cup | data dostępu=2015-05-12 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja par
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Partner!!Pozycja
|-
!1978
|[[Nowy Orlean]]||5. Mistrzostwa Świata||Kobiety||[[Mary Jane Farell]]||9<ref name="WPWC1978W">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/e6Uz5 | tytuł=5th WORLD OPEN PAIRS CHAMPIOSHIP. New Orleans, U.S.A. • 17 - 30 June 1978. Women series | data dostępu=2012-09-04 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!1970
|[[Sztokholm]]||3. Mistrzostwa Świata||Kobiety||[[Mary Jane Farell]]||1<ref name="WPWC1978w">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/AR7Sf | tytuł=3rd WORLD WOMEN PAIRS CHAMPIOSHIP. Stockholm, Sweden. 27 June - 4 July 1970. Women series | data dostępu=2015-01-09 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{{clear}}
== Klasyfikacja ==
* {{Klasyfikacja WBF|15597|Marilyn Johnson}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Zobacz też ==
* [[Brydż sportowy]]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Johnson, Marilyn}}
[[Kategoria:Amerykańscy brydżyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1928]]
[[Kategoria:Zmarli w 2007]]

title: · Marilyn Johnson

Państwo: Stany Zjednoczone

Data śmierci: 31 października 2007

Tytuł WBF (K): World Grand Master


text:
# Carl Ludwig Willdenow
Carl Ludwig (von) Willdenow (ur. 22 sierpnia 1765 roku w Berlinie, zm. 10 lipca 1812) – niemiecki botanik, lekarz i aptekarz.

## Życiorys
Carl Ludwig von Willdenow urodził się 22 sierpnia 1765 roku w Berlinie. Jego ojciec Karl Johann Willdenow był aptekarzem, a syn Carl Ludwig miał przejąć aptekę. Po ukończeniu gimnazjum, Carl Ludwig zaczął praktykować u ojca a jednocześnie pobierał lekcje prywatne z chemii i botaniki, m.in. u wuja Johanna Gottlieba Gleditscha (1714–1786). Następnie został przyjęty to szkoły aptekarskiej Wiegleb'sche Anstalt w Langensalza, gdzie w 1785 zdał egzamin zawodowy. Von Willdenow nie wrócił jednak do prowadzenia apteki, lecz rozpoczął studia medyczne na uniwersytecie w Halle. Tytuł doktora uzyskał w 1789 roku, po czym wrócił do Berlina, gdzie rozpoczął prace jako lekarz i aptekarz. W 1790 roku poślubił Henriette Luise Habermus, rezygnując z przyjęcia zaproszenia do udziału w rosyjskiej wyprawie statkiem żaglowym dookoła świata. W Berlinie prowadził wykłady z botaniki dla zainteresowanej młodzieży. W 1798 roku uzyskał tytuł profesora zwyczajnego nauk przyrodniczych w królewskim Collegio medico chirurgico. W 1790 roku został botanikiem Akademii Nauk i wykładowcą botaniki w wydziale leśnictwa. Po utworzeniu przez króla Prus Fryderyka Wilhelma III w 1809 roku uniwersytetu w Berlinie, objął profesurę botaniki i został dyrektorem ogrodu botanicznego.
Von Willdenow zmarł 10 lipca 1812 roku.

## Działalność naukowa
Interesował się rodzimą florą i prowadził herbarium, w którym zebrał wszystkie gatunki roślin występujących w środkowych i północnych Niemczech. W 1788 roku poznał Alexandra von Humboldta (1769–1859), z którym prowadził dyskusje o botanice i któremu przedstawił swój zbiór roślin. Z Humboldtem połączyła go wieloletnia przyjaźń i współpraca naukowa. Herbarium von Willdenowa liczyło ponad 20 tys. rodzajów roślin, z których większość to były egzemplarze właśnie odkrytych i opisanych roślin.
W 1804 roku odbył podróż przez Austrię i Alpy do Włoch Północnych a w 1810 roku po Holandii, Belgii i Francji. W Paryżu opracowywał herbarium z roślinami przywiezionymi przez Humboldta z Ameryki Południowej.
Uznawany jest za założyciela niemieckiej dendrologii i nauk o drewnie („Berlinische Baumzucht”, 1796) oraz pioniera geografii roślin – geobotaniki.
Standardową skróconą formą autora, używaną do wskazania przy cytowaniu nazw botanicznych, jest Willd..

## Publikacje
Lista publikacji podana za Allgemeine Deutsche Biographie (ADB):
- 1787 – Prodomus florae Berolinensis
- 1792 – Grundriß der Kräuterkunde

## Członkostwa, wyróżnienia i odznaczenia
- 1794 – członek zwyczajny Pruskiej Akademii Nauk[5]
- 1808 – członek stowarzyszony (niem. auswärtiges Mitglied) Bawarskiej Akademii Nauk[6]

## Upamiętnienie
W Berlinie dwie ulice nazwane są imieniem von Willdenowa – Willdenowstraße w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodu botanicznego w dzielnicy Lichterfelde oraz w dzielnicy Wedding – Willdenowstraße.

title: Carl Ludwig Willdenow

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Carl Ludwig (von) Willdenow
 |pseudonim                 = W taksonomii: <small>{{mkap|Willd.}}</small>{{r|IPNI}}
 |grafika                   = Karl Ludwig Willdenow.jpg
 |opis grafiki              = Karl Ludwig Willdenow, 1802
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[22 sierpnia]] [[1765]]
 |miejsce urodzenia         = [[Berlin]]
 |data śmierci              = [[10 lipca]] [[1812]]
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = botanik
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Carl Ludwig Willdenow
}}
'''Carl Ludwig (von) Willdenow''' (ur. [[22 sierpnia]] [[1765]] roku w [[Berlin]]ie, zm. [[10 lipca]] [[1812]]) – niemiecki [[botanika|botanik]], lekarz i aptekarz.

== Życiorys ==
Carl Ludwig von Willdenow urodził się 22 sierpnia 1765 roku w [[Berlin]]ie{{r|ADB}}. Jego ojciec Karl Johann Willdenow był aptekarzem, a syn Carl Ludwig miał przejąć aptekę{{r|ADB}}. Po ukończeniu gimnazjum, Carl Ludwig zaczął praktykować u ojca a jednocześnie pobierał lekcje prywatne z chemii i botaniki, m.in. u wuja [[Johann Gottlieb Gleditsch|Johanna Gottlieba Gleditscha]] (1714–1786){{r|ADB}}. Następnie został przyjęty to szkoły aptekarskiej ''Wiegleb'sche Anstalt'' w [[Bad Langensalza|Langensalza]], gdzie w 1785 zdał egzamin zawodowy{{r|ADB}}. Von Willdenow nie wrócił jednak do prowadzenia apteki, lecz rozpoczął studia medyczne na [[Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze|uniwersytecie]] w [[Halle (Saale)|Halle]]{{r|ADB}}. Tytuł doktora uzyskał w 1789 roku, po czym wrócił do Berlina, gdzie rozpoczął prace jako lekarz i aptekarz{{r|ADB}}. W 1790 roku poślubił Henriette Luise Habermus, rezygnując z przyjęcia zaproszenia do udziału w rosyjskiej wyprawie statkiem żaglowym dookoła świata{{r|ADB}}. W Berlinie prowadził wykłady z botaniki dla zainteresowanej młodzieży{{r|ADB}}. W 1798 roku uzyskał tytuł profesora zwyczajnego nauk przyrodniczych w królewskim ''Collegio medico chirurgico''{{r|ADB}}. W 1790 roku został botanikiem Akademii Nauk i wykładowcą botaniki w wydziale leśnictwa{{r|ADB}}. Po utworzeniu przez króla Prus [[Fryderyk Wilhelm III Pruski|Fryderyka Wilhelma III]] w 1809 roku uniwersytetu w Berlinie, objął profesurę botaniki i został dyrektorem [[Berliński Ogród Botaniczny|ogrodu botanicznego]]{{r|ADB}}.

Von Willdenow zmarł 10 lipca 1812 roku{{r|ADB}}.

== Działalność naukowa ==
Interesował się rodzimą florą i prowadził [[zielnik|herbarium]], w którym zebrał wszystkie gatunki roślin występujących w środkowych i północnych Niemczech{{r|ADB}}. W 1788 roku poznał [[Alexander von Humboldt|Alexandra von Humboldta]] (1769–1859), z którym prowadził dyskusje o botanice i któremu przedstawił swój zbiór roślin{{r|ADB}}. Z Humboldtem połączyła go wieloletnia przyjaźń i współpraca naukowa{{r|ADB|kauperts1}}. Herbarium von Willdenowa liczyło ponad 20 tys. rodzajów roślin, z których większość to były egzemplarze właśnie odkrytych i opisanych roślin{{r|ADB}}.

W 1804 roku odbył podróż przez Austrię i Alpy do Włoch Północnych a w 1810 roku po Holandii, Belgii i Francji{{r|ADB}}. W Paryżu opracowywał herbarium z roślinami przywiezionymi przez Humboldta z Ameryki Południowej{{r|ADB}}.

Uznawany jest za założyciela niemieckiej [[dendrologia|dendrologii]] i nauk o drewnie („Berlinische Baumzucht”, 1796){{r|kauperts1}} oraz pioniera geografii roślin – [[Geobotanika|geobotaniki]]{{r|kauperts1}}.

Standardową [[Lista skrótów nazwisk botaników i mykologów|skróconą formą]] autora, używaną do wskazania przy cytowaniu nazw botanicznych, jest Willd.<ref>{{Cytuj stronę|url = https://www.ipni.org/a/11692-1 |tytuł = Willdenow, Carl Ludwig (1765-1812) |opublikowany = [[International Plant Names Index]] |data dostępu = 2023-07-09}}</ref>.

== Publikacje ==
Lista publikacji podana za [[Allgemeine Deutsche Biographie]] (ADB){{r|ADB}}:
* 1787 – ''Prodomus florae Berolinensis''
* 1792 – ''Grundriß der Kräuterkunde''

== Członkostwa, wyróżnienia i odznaczenia ==
* 1794 – członek zwyczajny [[Berlińsko-Brandenburska Akademia Nauk|Pruskiej Akademii Nauk]]{{r|bbaw}}
* 1808 – członek stowarzyszony (niem. ''auswärtiges Mitglied'') [[Bawarska Akademia Nauk|Bawarskiej Akademii Nauk]]{{r|badw}}

== Upamiętnienie ==
W Berlinie dwie ulice nazwane są imieniem von Willdenowa – ''Willdenowstraße'' w bezpośrednim sąsiedztwie [[Berliński Ogród Botaniczny|ogrodu botanicznego]] w dzielnicy [[Lichterfelde (Berlin)|Lichterfelde]]{{r|kauperts1}} oraz w dzielnicy [[Wedding]] – ''Willdenowstraße''{{r|kauperts2}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="ADB">{{Cytuj książkę | tytuł = Allgemeine Deutsche Biographie 43| data = 1898| rozdział = Willdenow, Karl Ludwig| data dostępu = 2017-10-21| imię r= Clemens| nazwisko r= König| strony =252–254| url = https://www.deutsche-biographie.de/gnd117387436.html#adbcontent | język = de}}</ref>
* <ref name="badw">{{Cytuj stronę | url = http://badw.de/data/footer-navigation/personentreffer.html?tx_badwdb_badwperson%5BpartialType%5D=BADWPersonDetailsPartial&tx_badwdb_badwperson%5Baction%5D=show&tx_badwdb_badwperson%5Bcontroller%5D=BADWPerson&tx_badwdb_badwperson%5Bper_id%5D=3466 | tytuł =  Prof. Dr. Carl Ludwig Willdenow  | autor = Bayerische Akademie der Wissenschaften | język = de | data dostępu = 2017-10-21}}</ref>
* <ref name="bbaw">{{Cytuj stronę | url = http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=3013 | tytuł = Mitglieder der Vorgängerakademien Karl Ludwig Willdenow (Wildenow) Karl Ludwig Willdenow (Wildenow)| autor = BERLIN-BRANDENBURGISCHE AKADEMIE DER WISSENSCHAFTEN | język = de | data dostępu = 2017-10-21}}</ref>
* <ref name="IPNI">{{Cytuj stronę | url = http://www.ipni.org/ipni/advAuthorSearch.do?find_abbreviation=Willd.| tytuł = Willd. – Carl Ludwig Willdenow 1765–1812| autor = The International Plant Names Index | język = en | data dostępu = 2017-10-21}}</ref>
* <ref name="kauperts1">{{Cytuj stronę | url = https://berlin.kauperts.de/Strassen/Willdenowstrasse-12203-Berlin#Geschichte | tytuł = Willdenowstraße  | praca = berlin.kauperts.de | język = de | data dostępu = 2017-10-21}}</ref>
* <ref name="kauperts2">{{Cytuj stronę | url = https://berlin.kauperts.de/Strassen/Willdenowstrasse-13353-Berlin#Geschichte| tytuł = Willdenowstraße  | praca = berlin.kauperts.de | język = de | data dostępu = 2017-10-21}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Willdenow, Carl Ludwig von}}
[[Kategoria:Niemieccy członkowie Pruskiej Akademii Nauk]]
[[Kategoria:Członkowie Bawarskiej Akademii Nauk]]
[[Kategoria:Niemieccy botanicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1765]]
[[Kategoria:Zmarli w 1812]]
[[Kategoria:Niemieccy mykolodzy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Berlinie]]

title: Carl Ludwig (von) WilldenowW taksonomii: Willd.

Data i miejsce urodzenia: 22 sierpnia 1765 · Berlin

Zawód, zajęcie: botanik