text:
# Tadeusz Hupałowski
Tadeusz Hupałowski (ur. 25 czerwca 1922 w Złoczowie, zm. 22 grudnia 1999 w Warszawie) – generał dywizji ludowego Wojska Polskiego, polityk. Członek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (1981–1983), minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska (1981–1983), prezes Najwyższej Izby Kontroli (1983–1991).

## Życiorys
Syn Piotra i Julii z domu Zembroń. Przed wojną ukończył osiem klas Liceum Humanistycznego w Złoczowie. 15 sierpnia 1939 powołany został do Junackich Hufców Pracy, pracował przy budowie umocnień w rejonie Węgierskiej Górki na południowej granicy Polski. We wrześniu 1939 brał udział w walkach w obronie Sanu pod Niskiem. Od grudnia 1939 pracował jako urzędnik Wydziału Finansowego w Złoczowie na terenach okupacji sowieckiej. Od stycznia 1940 robotnik fabryczny w Cegielni Złoczów, później pracował na stacji kolejowej, przy budowie linii telefonicznej i jako pomocnik księgowego. Po ataku Niemiec na ZSRR został robotnikiem drogowym, później był szoferem i magazynierem.

### Służba wojskowa
Do ludowego Wojska Polskiego wstąpił w styczniu 1945 w Rzeszowie. Ukończył Oficerską Szkołę Piechoty w Przemyślu (przeniesioną później do Krakowa). W latach 1945–1965 służył w Sztabie Generalnym WP. W lipcu 1945 został wyznaczony na stanowisko adiutanta szefa Departamentu Poboru i Uzupełnień MON gen. Bronisława Półturzyckiego (po reorganizacji szefa Oddziału I Sztabu Generalnego). W 1947 został pomocnikiem kierownika sekcji I wydziału I w Oddziale I, a w lutym 1949 został starszym pomocnikiem. W latach 1946–1949 studiował na Wydziale Konsularnym Akademii Nauk Politycznych. W latach 1949–1951 studiował w Wyższej Szkole Wojskowej Armii Czechosłowackiej w Pradze, kończąc ją w październiku 1951 z oceną celującą. Po powrocie do kraju objął funkcję pomocnika kierownika sekcji w Oddziale III Sztabu Generalnego, a od stycznia 1952 służył kolejno na stanowisku starszego pomocnika szefa wydziału i szefa wydziału w Zarządzie I Operacyjnym Sztabu Generalnego. Od grudnia 1954 do listopada 1956 studiował w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Woroszyłowa w Moskwie. Studia ukończył ze złotym medalem. Po studiach wyznaczony na zastępcę szefa oddziału IV w Zarządzie I Operacyjnym Sztabu Generalnego WP. Od października 1958 do października 1961  był stałym przedstawicielem Sztabu Generalnego WP przy Sztabie Zjednoczonych Sił Zbrojnych Układu Warszawskiego w Moskwie. W październiku 1961 został zastępcą szefa Zarządu Operacyjnego (gen. Tadeusza Tuczapskiego) do spraw planowania operacyjnego.
Szef Zarządu I Operacyjnego od czerwca 1964 do lipca 1965. W lipcu 1965 objął stanowisko zastępcy Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej – szefa Inspektoratu Obrony Terytorialnej (był wówczas zastępcą gen. Grzegorza Korczyńskiego). W latach 1968–1972 był zastępcą dowódcy i szefem sztabu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu. Następnie ponownie służył w Sztabie Generalnym, gdzie w latach 1972–1973 był zastępcą szefa do spraw organizacyjno-mobilizacyjnych, a w latach 1973–1981 I zastępcą szefa Sztabu Generalnego WP (gen. Floriana Siwickiego). W 1969 oraz 1979 ukończył kursy operacyjno-strategiczne Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Woroszyłowa w Moskwie. W 1981 brał udział w przygotowaniach do wprowadzenia w kraju stanu wojennego. W lipcu 1981 został urlopowany z WP w związku z objęciem stanowiska ministra. W latach 1981–1983 był ministrem administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska. Wchodził również w skład powołanej w okresie stanu wojennego Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. W marcu 1983 został powołany przez Sejm na stanowisko prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Na stanowisku tym zastąpił Mieczysława Moczara. Próba odwołania Hupałowskiego ze stanowiska prezesa NIK w listopadzie 1988, na wniosek Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR, spotkała się ze sprzeciwem Sejmu (wniosek nie uzyskał wymaganej większości), co było ewenementem w historii PRL. Stanowisko prezesa Najwyższej Izby Kontroli utrzymał aż do lutego 1991, gdyż Sejm nie był w stanie wybrać jego następcy. Rozkazem personalnym MON z 3 czerwca 1991 został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu osiągnięcia ustawowej granicy wieku i 10 lipca 1991 przeniesiony w stan spoczynku.

### Awanse
W trakcie wieloletniej służby w ludowym Wojsku Polskim otrzymywał awanse na kolejne stopnie wojskowe:
- podporucznik – 1945
- porucznik – 1946
- kapitan – 1948
- major – 1952
- podpułkownik – 1955
- pułkownik – 1958
- generał brygady – 1963
- generał dywizji – 1972

### Działalność polityczna
W październiku 1952 wstąpił do PZPR. Delegat na VII (1975), VIII (1980) oraz X (1986) zjazd PZPR. W latach 1975–1981 wchodził w skład Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR. W latach 1986–1990 był wiceprzewodniczącym Centralnej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej PZPR. Był również długoletnim prezesem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Libijskiej. 2 września 1982 roku na mocy decyzji Biura Politycznego KC PZPR wszedł w skład Komitetu Honorowego uroczystości żałobnych Władysława Gomułki.

### Śmierć i pogrzeb
Pochowany został 28 grudnia 1999 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera BII-1b-6). W pogrzebie udział wziął były prezydent PRL/RP gen. armii Wojciech Jaruzelski oraz Szef Sztabu Generalnego WP gen. broni Henryk Szumski. Mowy pogrzebowe wygłosili: w imieniu Sztabu Generalnego WP – gen. dyw. Franciszek Puchała, w imieniu przyjaciół – gen. broni Antoni Jasiński, w imieniu Najwyższej Izby Kontroli – prezes NIK Janusz Wojciechowski.

### Życie prywatne
Mieszkał w Warszawie. Od 1949 był żonaty z Ewą z domu Lenartowicz (1925–2009). Małżeństwo miało córkę i syna.

## Odznaczenia (lista niepełna)
- Order Sztandaru Pracy I klasy – dwukrotnie (1973, 1980)[6][7]
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1964)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1980)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1968)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi (1958)
- Srebrny Krzyż Zasługi (1946)[8]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)
- Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)
- Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk
- Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
- Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1968)
- Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1955)
- Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
- Medal „Za udział w walkach o Berlin” (1970)
- Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1973)
- Srebrny Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1968)
- Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju”
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1977)[9]
- Srebrna Odznaka „Za zasługi w ochronie granic PRL”
- Odznaka „Zasłużony Pracownik Rolnictwa” (1976)[10]
- Odznaka „Przodujący Kolejarz” (1968)[11]
- Złote odznaczenie im. Janka Krasickiego (1967)[12]
- Odznaka „Zasłużony Działacz SZMW”
- Order Przyjaźni Narodów (Związek Radziecki, 1973)
- Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (Związek Radziecki, 1980)
- Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki)
- Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1975)
- Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” (Związek Radziecki, 1978)
- Medal „Za Umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych” I stopnia (Czechosłowacja, 1980)
- Medal „Za umacnianie braterstwa broni” III stopnia (Czechosłowacja, 1970)
- Medal 30-lecia wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką (Czechosłowacja, 1975)[13]
- Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (Bułgaria, 1980)
- Medal „30-lecia Bułgarskiej Armii Ludowej” (Bułgaria, 1974)
- Złoty Medal Braterstwa Broni (Węgry)

title: Tadeusz Hupałowski

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Tadeusz Hupałowski
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             = Tadeusz Hupałowski portret.jpg
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = Naramiennik Generał dywizji land.png
 |stopień             = [[generał dywizji]]
 |data urodzenia      = [[25 czerwca]] [[1922]]
 |miejsce urodzenia   = [[Złoczów]], [[II Rzeczpospolita|Polska]]
 |data śmierci        = [[22 grudnia]] [[1999]]
 |miejsce śmierci     = [[Warszawa]], [[Polska]]
 |lata służby         = 1939, 1945–1991
 |siły zbrojne        = [[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]
[[Plik:Orzeł LWP.jpg|20px]] [[Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej|Siły Zbrojne PRL]]
[[Plik:POL Wojska Lądowe.svg|20px]] [[Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej|Siły Zbrojne RP]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          = stały przedstawiciel Sztabu Generalnego WP przy Sztabie [[Układ Warszawski|Układu Warszawskiego]], z-ca szefa i szef Zarządu Operacyjnego [[Sztab Generalny Wojska Polskiego|Sztabu Generalnego LWP]],
I z-ca Gł. Inspektora Obrony Terytorialnej, szef sztabu [[Śląski Okręg Wojskowy|Śląskiego OW]], I z-ca szefa Sztabu Generalnego WP
 |wojny i bitwy       = [[kampania wrześniowa]]
 |późniejsza praca    = minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, prezes [[Najwyższa Izba Kontroli|NIK]]
 |odznaczenia         = {{order|OSP|1}} {{order|OSP|1}} {{order|OSP|2}} {{order|OOP|KKG}} {{order|OOP|KKO}} {{order|OOP|KO}} {{order|KZ|Z}} {{order|KZ|S}} {{order|MPL10}} {{order|MPL30}} {{order|MPL40}} {{order|MZONB}} {{order|MZiW}} {{order|MSZSO|Z}} {{order|MSZSO|S}} {{order|MSZSO|B}} {{order|MZB}} {{order|MZOK|Z}} {{order|MZOK|S}} {{order|MZOK|B}} {{order|MKEN}} {{order|OZOGPRL|S}} {{order|PN}} {{order|SU-MUBB}} {{order|SU-M60SZ}}
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
{{Polityk infobox
 | polityk             =
 | opis grafiki        =
 | data urodzenia      =
 | miejsce urodzenia   =
 | data śmierci        = [[22 grudnia]] [[1999]]
 | miejsce śmierci     = [[Warszawa]]
 | grafika             =
 | funkcja             = [[Najwyższa Izba Kontroli|Prezes Najwyższej Izby Kontroli]]
 | partia              = [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza]] / bezpartyjny
 | od                  = 23 marca 1983
 | do                  = 15 lutego 1991
 | poprzednik          = [[Mieczysław Moczar]]
 | następca            = [[Walerian Pańko]]
 | 2 funkcja           = [[Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska|Minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska]]
 | 2 partia            = [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza]]
 | 2 od                = 31 lipca 1981
 | 2 do                = 23 marca 1983
 | 2 poprzednik        = [[Józef Kępa]]
 | 2 następca          = [[Włodzimierz Oliwa]]
 | commons             =
 | quote               =
}}
[[Plik:Tadeusz Hupałowski.jpg|thumb|240px|I zastępca szefa [[Sztab Generalny Wojska Polskiego|Sztabu Generalnego WP]] gen. dyw. Tadeusz Hupałowski wręcza oficerom instytucji dyplomy z okazji 30-lecia służby wojskowej, 1973]]
'''Tadeusz Hupałowski''' (ur. [[25 czerwca]] [[1922]] w [[Złoczów|Złoczowie]], zm. [[22 grudnia]] [[1999]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – [[generał dywizji]] [[Ludowe Wojsko Polskie|ludowego Wojska Polskiego]], polityk. Członek [[Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego|Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego]] (1981–1983), [[Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska|minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska]] (1981–1983), prezes [[Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższej Izby Kontroli]] (1983–1991).

== Życiorys ==
Syn Piotra i Julii z domu Zembroń<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/43373|tytuł=Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL|autor=|data dostępu=2018-12-15|opublikowany=katalog.bip.ipn.gov.pl|język=}}</ref>. Przed wojną ukończył osiem klas Liceum Humanistycznego w [[Złoczów|Złoczowie]]. 15 sierpnia 1939 powołany został do [[Junackie hufce pracy|Junackich Hufców Pracy]], pracował przy budowie umocnień w rejonie [[Węgierska Górka|Węgierskiej Górki]] na południowej granicy Polski. We [[Kampania wrześniowa|wrześniu 1939]] brał udział w [[Walki na linii Sanu|walkach w obronie Sanu]] pod [[Nisko|Niskiem]]. Od grudnia 1939 pracował jako urzędnik Wydziału Finansowego w Złoczowie na terenach [[Okupacja sowiecka ziem polskich (1939–1941)|okupacji sowieckiej]]. Od stycznia 1940 robotnik fabryczny w Cegielni Złoczów, później pracował na stacji kolejowej, przy budowie linii telefonicznej i jako pomocnik księgowego. Po [[Atak Niemiec na ZSRR|ataku Niemiec na ZSRR]] został robotnikiem drogowym, później był szoferem i magazynierem.

=== Służba wojskowa ===
Do [[Ludowe Wojsko Polskie|ludowego Wojska Polskiego]] wstąpił w styczniu 1945 w [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Ukończył [[Oficerska Szkoła Piechoty nr 1|Oficerską Szkołę Piechoty]] w [[Przemyśl]]u (przeniesioną później do [[Kraków|Krakowa]]). W latach 1945–1965 służył w [[Sztab Generalny Wojska Polskiego|Sztabie Generalnym WP]]<ref name=":0" />. W lipcu 1945 został wyznaczony na stanowisko adiutanta szefa Departamentu Poboru i Uzupełnień MON gen. [[Bronisław Półturzycki|Bronisława Półturzyckiego]] (po reorganizacji szefa Oddziału I Sztabu Generalnego). W 1947 został pomocnikiem kierownika sekcji I wydziału I w Oddziale I, a w lutym 1949 został starszym pomocnikiem. W latach 1946–1949 studiował na Wydziale Konsularnym [[Akademia Nauk Politycznych w Warszawie|Akademii Nauk Politycznych]]. W latach 1949–1951 studiował w Wyższej Szkole Wojskowej Armii Czechosłowackiej w [[Praga|Pradze]], kończąc ją w październiku 1951 z oceną celującą. Po powrocie do kraju objął funkcję pomocnika kierownika sekcji w Oddziale III Sztabu Generalnego, a od stycznia 1952 służył kolejno na stanowisku starszego pomocnika szefa wydziału i szefa wydziału w Zarządzie I Operacyjnym Sztabu Generalnego. Od grudnia 1954 do listopada 1956 studiował w [[Wojskowa Akademia Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa|Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Woroszyłowa]] w [[Moskwa|Moskwie]]. Studia ukończył ze złotym medalem. Po studiach wyznaczony na zastępcę szefa oddziału IV w Zarządzie I Operacyjnym Sztabu Generalnego WP. Od października 1958 do października 1961  był stałym przedstawicielem Sztabu Generalnego WP przy Sztabie Zjednoczonych Sił Zbrojnych [[Układ Warszawski|Układu Warszawskiego]] w [[Moskwa|Moskwie]]. W październiku 1961 został zastępcą szefa Zarządu Operacyjnego (gen. [[Tadeusz Tuczapski|Tadeusza Tuczapskiego]]) do spraw planowania operacyjnego.

Szef Zarządu I Operacyjnego od czerwca 1964 do lipca 1965. W lipcu 1965 objął stanowisko zastępcy Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej – szefa Inspektoratu Obrony Terytorialnej (był wówczas zastępcą gen. [[Grzegorz Korczyński|Grzegorza Korczyńskiego]]). W latach 1968–1972 był zastępcą dowódcy i szefem sztabu [[Śląski Okręg Wojskowy|Śląskiego Okręgu Wojskowego]] we [[Wrocław]]iu<ref name=":0" />. Następnie ponownie służył w Sztabie Generalnym, gdzie w latach 1972–1973 był zastępcą szefa do spraw organizacyjno-mobilizacyjnych, a w latach 1973–1981 I zastępcą szefa Sztabu Generalnego WP (gen. [[Florian Siwicki|Floriana Siwickiego]]). W 1969 oraz 1979 ukończył kursy operacyjno-strategiczne [[Wojskowa Akademia Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa|Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Woroszyłowa]] w [[Moskwa|Moskwie]]. W 1981 brał udział w przygotowaniach do wprowadzenia w kraju [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]]. W lipcu 1981 został urlopowany z WP w związku z objęciem stanowiska ministra. W latach 1981–1983 był ministrem administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska. Wchodził również w skład powołanej w okresie stanu wojennego [[Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego|Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego]]. W marcu 1983 został powołany przez [[Sejm PRL|Sejm]] na stanowisko prezesa [[Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższej Izby Kontroli]]. Na stanowisku tym zastąpił [[Mieczysław Moczar|Mieczysława Moczara]]. Próba odwołania Hupałowskiego ze stanowiska prezesa NIK w listopadzie 1988, na wniosek [[Biuro Polityczne KC PZPR|Biura Politycznego]] [[Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej|Komitetu Centralnego PZPR]], spotkała się ze sprzeciwem Sejmu (wniosek nie uzyskał wymaganej większości), co było ewenementem w historii PRL. Stanowisko prezesa Najwyższej Izby Kontroli utrzymał aż do lutego 1991, gdyż Sejm nie był w stanie wybrać jego następcy. Rozkazem personalnym MON z 3 czerwca 1991 został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu osiągnięcia ustawowej granicy wieku i 10 lipca 1991 przeniesiony w stan spoczynku.

=== Awanse ===
W trakcie wieloletniej służby w ludowym Wojsku Polskim otrzymywał awanse na kolejne stopnie wojskowe<ref>J. Królikowski, ''Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990'' t. I: A–H, Toruń 2010, s. 544–547</ref>:
* [[podporucznik]] – 1945
* [[porucznik]] – 1946
* [[Kapitan (ranga)|kapitan]] – 1948
* [[major]] – 1952
* [[podpułkownik]] – 1955
* [[pułkownik]] – 1958
* [[Generał#We współczesnym Wojsku Polskim|generał brygady]] – 1963
* [[Generał#We współczesnym Wojsku Polskim|generał dywizji]] – 1972

=== Działalność polityczna ===
W październiku 1952 wstąpił do [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]<ref name=":0" />. Delegat na VII (1975), VIII (1980) oraz X (1986) zjazd PZPR. W latach 1975–1981 wchodził w skład Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR. W latach 1986–1990 był wiceprzewodniczącym Centralnej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej PZPR. Był również długoletnim prezesem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Libijskiej. 2 września 1982 roku na mocy decyzji Biura Politycznego KC PZPR wszedł w skład Komitetu Honorowego uroczystości żałobnych [[Władysław Gomułka|Władysława Gomułki]]<ref>''Trybuna Robotnicza'', nr 173, 3–5 września 1982, str. 1–2</ref>.

=== Śmierć i pogrzeb ===
Pochowany został 28 grudnia 1999 na [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach|Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie]] (kwatera BII-1b-6)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.cmentarzekomunalne.com.pl/mapa/mapa.php?cment=PWZKI&rzad=1%20B&kwatera=B%20II&grob=6&dane=+imie=+nazwisko=Hupa%C5%82owski+check_nazwisko=on+check_ur=+rok=1800+miesiac=1+dzien=1+rok2=2019+miesiac2=11+dzien2=25+check_zg=+rok_zg1=1800+miesiac_zg1=1+dzien_zg1=1+rok_zg2=2019+miesiac_zg2=11+dzien_zg2=25+cmentarz=powazkowski#kotwica|tytuł=Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze|opublikowany=cmentarzekomunalne.com.pl|data dostępu=2019-11-25}}</ref>. W pogrzebie udział wziął były [[Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|prezydent PRL/RP]] gen. armii [[Wojciech Jaruzelski]] oraz Szef Sztabu Generalnego WP gen. broni [[Henryk Szumski]]. Mowy pogrzebowe wygłosili: w imieniu Sztabu Generalnego WP – gen. dyw. [[Franciszek Puchała]], w imieniu przyjaciół – gen. broni [[Antoni Jasiński]], w imieniu Najwyższej Izby Kontroli – prezes NIK [[Janusz Wojciechowski]].

=== Życie prywatne ===
Mieszkał w Warszawie. Od 1949 był żonaty z Ewą z domu Lenartowicz (1925–2009). Małżeństwo miało córkę i syna<ref>J. Królikowski, ''Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990'' t. I: A-H, Toruń 2010, s. 547</ref>.

== Odznaczenia (lista niepełna) ==
* [[Order Sztandaru Pracy]] I klasy – dwukrotnie (1973, 1980)<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Lista żołnierzy odznaczonych w Belwederze | czasopismo = [[Nowiny (dziennik rzeszowski)|Nowiny]] | strony = 2 | data = Nr 280 z 11 października 1973 | url = http://www.pbc.rzeszow.pl/dlibra/docmetadata?id=5147}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Lista osób odznaczony w Belwederze | czasopismo = [[Nowiny (dziennik rzeszowski)|Nowiny]] | strony = 2 | data = Nr 159 z 23 lipca 1980 | url = http://www.pbc.rzeszow.pl/dlibra/docmetadata?id=7915}}</ref>
* Order Sztandaru Pracy II klasy (1964)
* Krzyż Komandorski z Gwiazdą [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (1980)
* Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1968)
* Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
* Złoty [[Krzyż Zasługi]] (1958)
* Srebrny Krzyż Zasługi (1946)<ref>{{Monitor Polski|1947|52|371}}</ref>
* [[Medal 10-lecia Polski Ludowej]] (1955)
* [[Medal 30-lecia Polski Ludowej]] (1974)
* [[Medal 40-lecia Polski Ludowej]] (1984)
* [[Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk]]
* [[Medal Zwycięstwa i Wolności 1945]]
* Złoty [[Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”]] (1968)
* Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1955)
* Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
* [[Medal „Za udział w walkach o Berlin”]] (1970)
* Złoty [[Medal „Za zasługi dla obronności kraju”]] (1973)
* Srebrny Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1968)
* Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju”
* [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]] (1977)<ref>''Medale Komisji Edukacji Narodowej dla generałów i oficerów WP'', "[[Żołnierz Wolności]]", nr 108, 9 maja 1977, s. 7.</ref>
* Srebrna [[Odznaka „Za zasługi w obronie granic PRL”|Odznaka „Za zasługi w ochronie granic PRL”]]
* [[Odznaka „Zasłużony Pracownik Rolnictwa”]] (1976)<ref>''Wysokie uznanie za żołnierską pomoc dla rolnictwa'', "Żołnierz Wolności", nr 1, 3 stycznia 1977, s. 2.</ref>
* [[Odznaka „Przodujący Kolejarz”]] (1968)<ref>''Odznaki "Przodującego Kolejarza" dla żołnierzy Wojska Polskiego'', "Żołnierz Wolności", nr 216, 11 września 1968, s. 4.</ref>
* [[Odznaczenie im. Janka Krasickiego|Złote odznaczenie im. Janka Krasickiego]] (1967)<ref>"[[Żołnierz Wolności]]", nr 242, 14 października 1967, s. 1.</ref>
* Odznaka „Zasłużony Działacz [[Socjalistyczny Związek Młodzieży Wojskowej|SZMW]]”
* [[Order Przyjaźni Narodów]] ([[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związek Radziecki]], 1973)
* [[Medal „Za umacnianie braterstwa broni”]] (Związek Radziecki, 1980)
* [[Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]] (Związek Radziecki)
* [[Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]] (Związek Radziecki, 1975)
* [[Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR”]] (Związek Radziecki, 1978)
* Medal „Za Umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych” I stopnia ([[Czechosłowacja]], 1980)
* Medal „Za umacnianie braterstwa broni” III stopnia ([[Czechosłowacja]], 1970)
* Medal 30-lecia wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką ([[Czechosłowacja]], 1975)<ref>''Święto Czechosłowackiej Armii Ludowej'' /w/ "[[Żołnierz Wolności]]", nr 236, 4 października 1974, s. 1.</ref>
* Medal „Za umacnianie braterstwa broni” ([[Bułgaria]], 1980)
* Medal „30-lecia Bułgarskiej Armii Ludowej” ([[Bułgaria]], 1974)
* Złoty Medal Braterstwa Broni ([[Węgry]])

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* A. Dudek, ''Reglamentowana rewolucja. Rozpad dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990'', Wydawnictwo Arcana, Kraków 2005
* A. Karaś, ''Sąd nad autorami stanu wojennego'', Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1993
* H.P. Kosk, ''Generalicja Polska'', tom I, Wydawnictwo Ajaks, Warszawa – Pruszków 1999
* ''Kto jest kim w Polsce 1984. Informator biograficzny'', Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
* ''Kto jest kim w Polsce 1989. Informator biograficzny'', Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989
* M. Jędrzejko, M. Paszkowski, M. Krogulski, ''Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej (1989–2002)'' Wydawnictwo von Borowiecky, Warszawa 2002, {{ISBN|83-87689-46-7}}
* J. Królikowski, ''Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990'' t. I: A-H, Toruń 2010, s. 544–547.
* P. Martell, G.P. Hayes, ''World military leaders'', Bowker, New York 1974
* T. Mołdawa, ''Ludzie władzy 1944–1991'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991
* M. F. Rakowski, ''Dzienniki polityczne 1987–1990'', Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2005
* J. Stroynowski (red.), ''Who is who in the Socialist countries of Europe : a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia 1989'', tom 3, K.G. Saur Pub., 1989
* Dane o odznaczeniach na podstawie kroniki w kwartalniku „[[Przegląd Historyczno-Wojskowy|Wojskowy Przegląd Historyczny]]” (1960–1989)

{{Rząd Edwarda Babiucha, Józefa Pińkowskiego i Wojciecha Jaruzelskiego}}
{{Prezes NIK}}
{{WRON}}

{{SORTUJ:Hupałowski, Tadeusz}}
[[Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Złoczowie]]
[[Kategoria:Działacze PZPR]]
[[Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR]]
[[Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej PZPR]]
[[Kategoria:Członkowie WRON]]
[[Kategoria:Generałowie dywizji ludowego Wojska Polskiego]]
[[Kategoria:Generałowie dywizji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Złoczowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za umacnianie braterstwa broni”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w obronie granic PRL”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”]]
[[Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego – absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR]]
[[Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów]]
[[Kategoria:Polscy działacze społeczni]]
[[Kategoria:Polscy ministrowie środowiska]]
[[Kategoria:Prezesi Najwyższej Izby Kontroli]]
[[Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1922]]
[[Kategoria:Wojskowi związani z Wrocławiem]]
[[Kategoria:Zmarli w 1999]]

title: Tadeusz Hupałowski

Data i miejsce urodzenia: 25 czerwca 1922 · Złoczów, Polska

Data i miejsce śmierci: 22 grudnia 1999 · Warszawa, Polska

Siły zbrojne: Wojsko Polskie · Siły Zbrojne PRL · Siły Zbrojne RP

Stanowiska: stały przedstawiciel Sztabu Generalnego WP przy Sztabie Układu Warszawskiego, z-ca szefa i szef Zarządu Operacyjnego Sztabu Generalnego LWP, · I z-ca Gł. Inspektora Obrony Terytorialnej, szef sztabu Śląskiego OW, I z-ca szefa Sztabu Generalnego WP

Główne wojny i bitwy: kampania wrześniowa

Późniejsza praca: minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, prezes NIK

title: Tadeusz Hupałowski

Data urodzenia: 25 czerwca 1922

Data i miejsce śmierci: 22 grudnia 1999 · Warszawa

Okres:
od 23 marca 1983 · do 15 lutego 1991
od 31 lipca 1981 · do 23 marca 1983

Przynależność polityczna: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza / bezpartyjny

Poprzednik:
Mieczysław Moczar
Józef Kępa

Następca:
Walerian Pańko
Włodzimierz Oliwa


text:
# Saint-Bonnet-lès-Allier
Saint-Bonnet-lès-Allier – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Puy-de-Dôme.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 214 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 142 osoby/km² (wśród 1310 gmin Owernii Saint-Bonnet-lès-Allier plasuje się na 636. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1046.).

wikiname: plwiki

title: Saint-Bonnet-lès-Allier

in_language: pl

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Saint-Bonnet-lès-Allier
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Saint-Bonnet-lès-Allier
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         = Town hall of St-Bonnet-les-Allier (2).jpg
 |opis zdjęcia                    = Merostwo w Saint-Bonnet-lès-Allier
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Owernia-Rodan-Alpy
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Puy-de-Dôme]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Clermont-Ferrand|Clermont-Ferrand]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 63325
 |powierzchnia                    = 1,51 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 214
 |gęstość zaludnienia             = 142 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 63800
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Puy-de-Dôme
 |współrzędne                     = 45°45′N 3°15′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Saint-Bonnet-lès-Allier''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Owernia-Rodan-Alpy]], w departamencie [[Puy-de-Dôme]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 214 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 142 osoby/km² (wśród 1310 gmin [[Owernia|Owernii]] Saint-Bonnet-lès-Allier plasuje się na 636. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1046.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Clermont-Ferrand}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Puy-de-Dôme]]

title: Saint-Bonnet-lès-Allier

Państwo: Francja

Region: Owernia-Rodan-Alpy

Departament: Puy-de-Dôme

Okręg: Clermont-Ferrand

• gęstość: 142 os./km²


text:
# Syrinks (mitologia)
Syrinks (stgr. Σῦριγξ Sýrigx, łac. Syrinx) –  w mitologii greckiej najada (lub hamadriada albo oreada) z Arkadii związana z Artemidą, ukochana Pana.
Uchodziła za córkę boga Ladona. Jej piękność wywarła takie wrażenie na bożku Panu, że zapragnął ją posiąść. Uciekając przed nim, w ostatniej chwili zamieniła się w trzcinę rosnącą nad brzegiem rzeki Ladon. Wówczas Pan postanowił ją zerwać i poszczególne łodygi o odpowiednich długościach połączyć woskiem. Tak miał powstać instrument muzyczny – fletnia Pana, od imienia nimfy nazywana też syryngą. Według innej wersji w trzcinę została zamieniona przez bogów dla uchronienia przed zalotami bożka.

## Obecność w sztuce i nauce

### W sztukach plastycznych
Pan bardzo często przedstawiany jest w sztuce właśnie z instrumentem, a historia miłości do nimfy była tematem wielu dzieł malarstwa, m.in. autorstwa Rottenhammera (1610), Jordaensa (1610), Poussina (ok. 1637) i Böcklina (1854), François Bouchera (1759), Jean-François de Troya (1722–1724) oraz Petera Paula Rubensa (1617–1619).

### W literaturze
Temat miłości Pana do Syrinks oraz ona sama cieszyły się szczególną popularnością u XIX-wiecznych pisarzy. Nimfa stała się bohaterką poematu wiktoriańskiego artysty i poety Thomasa Woolnera, pt. Silenus. Poemat nawiązywał do mitu, w którym przedstawiono miłość Syrinks do Sylena, utożsamianego z Panem. Nimfa tonie podczas ucieczki przed Sylenem, a zrozpaczony Pan przeobraża się w demona i z rozpaczy pogrąża się w pijaństwie. Syrinks jest również bohaterką innego poematu o tym samym tytule autorstwa amerykańskiej poetki Amy Clampitt.

### W muzyce
Francuski kompozytor Claude Debussy napisał sonatę Syrinx (La Flute De Pan), gdzie ukazującą smutek Pana wobec utraty umiłowanej. Jest to jeden z pierwszych utworów solowych napisanych na flet. Partie były wykorzystane w sztuce Psyche autorstwa Gabriela Mourey.

### W nauce
Imieniem nimfy została nazwana jedna z planetoid – (3360) Syrinks.

title: Syrinks (mitologia)

wikitext:
[[Plik:Hacker Arthur Syrinx.jpg|thumb|150px|[[Arthur Hacker]]: ''Syrinks'']]
'''Syrinks''' ({{greka|Σῦριγξ}} Sýrigx, {{łac.|Syrinx}}) –  w [[mitologia grecka|mitologii greckiej]] [[najady|najada]] (lub [[hamadriady|hamadriada]] albo [[oready|oreada]]) z [[Arkadia (kraina historyczna)|Arkadii]] związana z [[Artemida|Artemidą]], ukochana [[Pan (mitologia)|Pana]]<ref name="P. Grimal (83-04-04673-3)">{{cytuj książkę|nazwisko=Grimal|imię=Pierre|autor link=Pierre Grimal|tytuł=Słownik mitologii greckiej i rzymskiej|wydawca=[[Zakład Narodowy im. Ossolińskich]]|miejsce=Wrocław|data=2008|strony=330|isbn=83-04-04673-3}}</ref><ref name="Z. Kubiak (83-7391-077-8)">{{cytuj książkę|nazwisko=Kubiak|imię=Zygmunt|autor link=Zygmunt Kubiak|tytuł=Mitologia Greków i Rzymian|wydawca=Świat Książki|miejsce=Warszawa|data=2003|strony=423|isbn=83-7391-077-8|rozdział=Dzieje heroiczne}}</ref>.

Uchodziła za córkę boga [[Ladon (syn Okeanosa)|Ladona]]<ref name="V. Zamarovský (80-8046-098-1)">{{cytuj książkę|nazwisko=Zamarovský|imię=Vojtech|autor link=Vojtech Zamarovský|tytuł=Bohovia a hrdinovia antických bájí|wydawca=Perfekt a.s.|miejsce=Bratislava|rok=1998|strony=420|język=sk|isbn=80-8046-098-1}}; polskie wydanie: ''Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej'' (''Encyklopedia mitologii antycznej'', ''Słownik mitologii greckiej i rzymskiej'').</ref>. Jej piękność wywarła takie wrażenie na bożku [[Pan (mitologia)|Panu]], że zapragnął ją posiąść. Uciekając przed nim, w ostatniej chwili zamieniła się w trzcinę rosnącą nad brzegiem rzeki Ladon<ref name="P. Grimal (83-04-04673-3)" />. Wówczas Pan postanowił ją zerwać i poszczególne łodygi o odpowiednich długościach połączyć woskiem. Tak miał powstać instrument muzyczny – [[fletnia Pana]], od imienia nimfy nazywana też syryngą. Według innej wersji w trzcinę została zamieniona przez bogów dla uchronienia przed zalotami bożka<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=McLeish|imię=Kenneth|tytuł=Leksykon mitów i legend świata|wydawca=Książka i Wiedza|miejsce=Warszawa|data=2001|isbn=83-05-13168-8}}</ref>.

== Obecność w sztuce i nauce ==
=== W sztukach plastycznych ===
Pan bardzo często przedstawiany jest w sztuce właśnie z instrumentem, a historia miłości do nimfy była tematem wielu dzieł malarstwa, m.in. autorstwa [[Hans Rottenhammer|Rottenhammera]] (1610), [[Jacob Jordaens|Jordaensa]] (1610), [[Nicolas Poussin|Poussina]] (ok. 1637) i [[Arnold Böcklin|Böcklina]] (1854), [[François Boucher]]a (1759), [[Jean-François de Troy]]a (1722–1724) oraz [[Peter Paul Rubens|Petera Paula Rubensa]] (1617–1619).

=== W literaturze ===
Temat miłości Pana do Syrinks oraz ona sama cieszyły się szczególną popularnością u XIX-wiecznych pisarzy. Nimfa stała się bohaterką poematu [[Epoka wiktoriańska|wiktoriańskiego]] artysty i poety [[Thomas Woolner|Thomasa Woolnera]], pt. ''Silenus''. Poemat nawiązywał do mitu, w którym przedstawiono miłość Syrinks do [[Sylen]]a, utożsamianego z Panem. Nimfa tonie podczas ucieczki przed Sylenem, a zrozpaczony Pan przeobraża się w demona i z rozpaczy pogrąża się w pijaństwie. Syrinks jest również bohaterką innego poematu o tym samym tytule autorstwa amerykańskiej poetki [[Amy Clampitt]].

=== W muzyce ===
[[Plik:Debussy - Syrinx.ogg|thumb|[[Claude Debussy]] ''Syrinx''. W wykonaniu Sarah Bassingthwaite]]
Francuski kompozytor [[Claude Debussy]] napisał [[Sonata|sonatę]] ''Syrinx (La Flute De Pan)'', gdzie ukazującą smutek Pana wobec utraty umiłowanej. Jest to jeden z pierwszych utworów solowych napisanych na flet. Partie były wykorzystane w sztuce ''Psyche'' autorstwa [[Gabriel Mourey|Gabriela Mourey]]<ref>James McCalla, Twentieth-century Chamber Music: Routledge Studies in Musical Genres, Routledge, 2003, s .48</ref>.

=== W nauce ===
Imieniem nimfy została nazwana jedna z planetoid – [[(3360) Syrinks]].

{{Siostrzane projekty
|commons=Category:Syrinx
|słownik=Syrinks
|źródła=
|cytaty=
|news=
|books=
|species=
|wikiwerek=
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Owidiusz]], ''Pubius Ovidius Naso, Metamorphoses'' I 689 n;
* [[Teokryt|Theocritus]] ''Idylla'', 1545
* W.L. Westermann ''Mythographi'' s. 347
* {{cytuj książkę|nazwisko=Grimal|imię=Pierre|autor link=Pierre Grimal|tytuł=Słownik mitologii greckiej i rzymskiej|wydawca=[[Zakład Narodowy im. Ossolińskich|Ossolineum]]|miejsce=Wrocław|data=1990|strony=330|isbn=83-04-01069-0}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Nimfy w mitologii greckiej]]
[[Kategoria:Metamorfozy w mitologii greckiej]]


text:
# Pucón
Pucón – miasto i gmina (hiszp. comuna) w Chile w prowincji Cautín regionu Araukania. Gmina ma 1249 km² powierzchni i w 2015 roku zamieszkiwało ją 27 680 osób. Samo miasto ma ponad 8 tysięcy mieszkańców.
Pucón leży na brzegu jeziora Villarrica, w pobliżu ujścia rzek Trancura i Liucura. Jest przede wszystkim miastem turystycznym, związanym z jeziorem, rzekami, ale również leżącym w pobliżu wulkanem Villarrica oraz Parkiem Narodowym Huerquehue i Parkiem Narodowym Villarrica. Jest również centrum narciarskim, snowboardowym oraz innych sportów zimowych.
Nazwa miasta pochodzi z języka mapudungun i oznacza „wejście do kordyliery”, „drogę do wulkanu” lub „miejsce początku”.

title: Pucón

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Pucón
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Pucon noviembre 2010.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Escudo de Pucón.svg
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        = Bandera de Pucón.svg
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = CHL
 |1. jednostka administracyjna = [[Araukania (region administracyjny)|Araukania]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Cautín]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna =
 |powierzchnia                 = 1249
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2015
 |liczba ludności              = 27 680
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 39° 16′ 36″ S, 71° 58′ 28″ W
 |commons                      = Category:Pucón
 |www                          = http://www.municipalidadpucon.cl/
}}
'''Pucón''' – miasto i gmina ([[język hiszpański|hiszp.]] ''comuna'') w [[Chile]] w prowincji [[Cautín]] regionu [[Araukania (region administracyjny)|Araukania]]. Gmina ma 1249 km² powierzchni i w 2015 roku zamieszkiwało ją 27 680 osób<ref>{{Cytuj |tytuł = Pucón - Reportes Estadisticos Comunales |data dostępu = 2018-05-13 |opublikowany = reportescomunales.bcn.cl |url = http://reportescomunales.bcn.cl/2015/index.php/Puc%C3%B3n |język = es}}</ref>. Samo miasto ma ponad 8 tysięcy mieszkańców<ref>{{Cytuj |tytuł = Turismo en Pucón 2018: Semana Santa en Pucón |data dostępu = 2018-05-13 |opublikowany = www.welcomechile.com |url = https://www.welcomechile.com/pucon/}}</ref>.

Pucón leży na brzegu jeziora [[Villarrica (jezioro)|Villarrica]], w pobliżu ujścia rzek [[Trancura]] i [[Liucura]]. Jest przede wszystkim miastem turystycznym, związanym z jeziorem, rzekami, ale również leżącym w pobliżu wulkanem [[Villarrica (wulkan)|Villarrica]] oraz [[Park Narodowy Huerquehue|Parkiem Narodowym Huerquehue]] i Parkiem Narodowym Villarrica. Jest również centrum narciarskim, snowboardowym oraz innych sportów zimowych<ref>{{Cytuj |tytuł = Pucón |data dostępu = 2018-05-13 |opublikowany = InterPatagonia |url = https://www.interpatagonia.com/pucon/}}</ref>.

Nazwa miasta pochodzi z języka [[język mapudungun|mapudungun]] i oznacza „wejście do kordyliery”, „drogę do wulkanu” lub „miejsce początku”<ref>{{Cytuj |tytuł = Pucón: el guardador de la cordillera |data dostępu = 2018-05-13 |opublikowany = www.australtemuco.cl |url = http://www.australtemuco.cl/prontus4_noticias/site/artic/20061112/pags/20061112034442.html}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w Chile]]

title: Pucón

Herb: Flaga

Państwo: Chile

Region: Araukania

Prowincja: Cautín


text:
# Abel Figueiredo
Abel Figueiredo – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Pará. Znajduje się w mezoregionie Sudeste Paraense i mikroregionie Paragominas.

title: Abel Figueiredo

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Abel Figueiredo
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Abel Figueredo 1.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Brasao Abel Figueiredo.jpg
 |flaga                        = Bandeira Abel Figueiredo.jpg
 |dopełniacz nazwy             = Abel Figueiredo
 |państwo                      = BR-PA
 |data założenia               = 1991
 |powierzchnia                 = 614,252<ref>[https://cidades.ibge.gov.br/brasil/pa/abel-figueiredo/panorama territorial oficial]</ref>
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 6 792<ref>[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2010/tabelas_pdf/total_populacao_para.pdf Censo Populacional 2010]</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 11,06
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 4°57′14″S 48°23′34″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Abel Figueiredo''' – miasto i gmina w [[Brazylia|Brazylii]], w stanie [[Pará (stan)|Pará]]. Znajduje się w [[Mezoregion Sudeste Paraense|mezoregionie Sudeste Paraense]] i [[Mikroregion Paragominas|mikroregionie Paragominas]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Pará]]

title: Abel Figueiredo

Państwo: Brazylia

Stan: Pará


text:
# Grigol Mamrikiszwili
Grigol Mamrikiszwili (ur. 2 marca 1981) – gruziński judoka.

## Życiorys
Uczestniczył w Letnich Igrzyskach Olimpijskich w 2004. Odpadł w pierwszej rundzie, przegrywając pojedynek z Aleksiejem Budõlinem.

title: Grigol Mamrikiszwili

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Grigol Mamrikiszwili
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = judo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[2 marca]] [[1981]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Grigol Mamrikiszwili''' (ur. [[2 marca]] [[1981]]) – [[Gruzja|gruziński]] [[judo]]ka.

== Życiorys ==
Uczestniczył w Letnich Igrzyskach Olimpijskich w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2004|2004]]. Odpadł w pierwszej rundzie, przegrywając pojedynek z [[Aleksei Budõlin|Aleksiejem Budõlinem]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Grigol Mamrikishvili Bio, Stats, and Results |data dostępu = 2018-09-12 |opublikowany = Olympics at Sports-Reference.com |url = https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ma/grigol-mamrikishvili-1.html |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20110826115804/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ma/grigol-mamrikishvili-1.html |zarchiwizowano = 2011-08-26 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Judocy Gruzji na igrzyskach olimpijskich}}

{{SORTUJ:Mamrikiszwili, Grigol}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1981]]
[[Kategoria:Gruzińscy judocy]]
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004]]
[[Kategoria:Gruzińscy olimpijczycy]]

title: · Grigol Mamrikiszwili

Data i miejsce urodzenia: 2 marca 1981 · Tbilisi, Kutaisi


text:
# Ryszard Łuczak
Ryszard Łuczak (ur. 30 września 1934 w Kościerzynie, zm. 2 kwietnia 2021 w Gorzowie Wielkopolskim) – polski waterpolista, trener. W latach 1971–1989 selekcjoner reprezentacji Polski. Prowadził również juniorską reprezentację Polski, z ogromnymi sukcesami Stilon Gorzów Wielkopolski, MKP Gorzów Wielkopolski, Słowiankę Gorzów Wielkopolski i GKPW-59 Gorzów Wielkopolski.
Najbardziej utytułowany trener w historii polskiej piłki wodnej. Jako zawodnik reprezentował barwy Kolejarza Bytom, Polonii Bytom i Orła Łódź (awans do ekstraklasy). Natomiast jako trener trenował Stilon Gorzów Wielkopolski (15–krotne mistrzostwo Polski, 12–krotne halowe mistrzostwo Polski, 16–krotne Puchar Polski, 15–krotne mistrzostwo Polski juniorów), reprezentację Polski.

## Kariera
W czasie kariery sportowej reprezentował barwy Kolejarza Bytom, Polonii Bytom i Orła Łódź (awans do ekstraklasy w sezonie 1955), gdzie grał wraz z bratem Henrykiem.

## Kariera trenerska
Po zakończeniu kariery sportowej przybył do Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie w 1959 roku wraz z kolegami założył sekcję piłki wodnej w Unii Gorzów Wielkopolski, która w 1960 roku po przejęciu przez fabrykę włókien poliamidowych – Stilon, zmieniła nazwę na Stilon Gorzów Wielkopolski. W 1964 roku został trenerem klubu, który pod wodzą Łuczaka odnosił największe sukcesy w swojej historii: 15–krotnie mistrzostwo Polski (1977–1978, 1980–1991), mistrzostwo Polski (1979), 3. miejsce w ekstraklasie (1976), 16–krotnie Puchar Polski, 15–krotnie mistrzostwo Polski juniorów oraz trzykrotnie ćwierćfinał Pucharu Europy (1985, 1987, 1989). W 1981 roku został uznany przez PZP (Polski Związek Pływacki) Trenerem Roku.
Po rozwiązaniu w 1992 roku sekcji piłki wodnej w Stilonie Gorzów Wielkopolski, trenował MKP Gorzów Wielkopolski, Słowiankę Gorzów Wielkopolski i GKPW-59 Gorzów Wielkopolski.

### Reprezentacja Polski
W latach 1971–1989 był selekcjonerem reprezentacji Polski,   Ponadto uczestniczyli na mistrzostwach Europy 1989 w RFN, na których po trzech meczach w pierwszej rundzie Grupy A2 (z reprezentacją Czechosłowacji (6:9), z reprezentacją RFN (3:7), z reprezentacją Hiszpanii (10:10)) oraz po trzech meczach w drugiej rundzie o miejsca 13–16 (z reprezentacją Wielkiej Brytanii (10:4), z reprezentacją Austrii (11:8), z reprezentacją Szwecji (11:9)), Biało-Czerwoni zakończyli turniej na 13. miejscu.
Potem w reprezentacji Polski współpracował z Edwardem Kujawą. Trenował również juniorską reprezentację Polski.

## Sukcesy

### Zawodnicze
- Awans do ekstraklasy: 1955

### Trenerskie
Stilon Gorzów Wielkopolski
- Mistrzostwo Polski: 1977, 1978, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1996
- Wicemistrzostwo Polski: 1979
- 3. miejsce w ekstraklasie: 1976
- 12–krotnie halowe mistrzostwo Polski
- 16–krotnie Puchar Polski
- Ćwierćfinał Pucharu Europy: 1985, 1987, 1989
- 15–krotnie mistrzostwo Polski juniorów

Reprezentacja Polski

### Indywidualne
- Trener Roku PZP: 1981

## Życie prywatne
Miał żonę Teresę, z którą dwójkę dzieci: córkę Lidię (ur. 1959) i syna Ireneusza (ur. 1965). Miał także trójkę wnucząt i jednego prawnuka. Zmarł 2 kwietnia 2021 roku w Gorzowie Wielkopolskim, w tym samym dniu, co jeden z jego zawodników Stilonu Gorzów Wielkopolski – Krzysztof Garbolewski. Został pochowany 9 kwietnia 2021 roku na Cmentarzu Komunalnym w Gorzowie Wielkopolskim.

title: Ryszard Łuczak

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Ryszard Łuczak
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = piłka wodna
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[30 września]] [[1934]]
 |miejsce urodzenia         = [[Kościerzyna]]<ref name="um.lodz">[https://uml.lodz.pl/aktualnosci/artykul/odeszli-zasluzeni-waterpolisci-id39968/2021/4/2/ Odeszli zasłużeni waterpoliści] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref name="wyborcza">[https://gorzow.wyborcza.pl/gorzow/7,36844,26946177,to-on-zarazil-gorzowian-gra-w-pilke-wodna-i-zostal-legenda-tej.html To on zaraził gorzowian grą w piłkę wodną i został legendą tej dyscypliny. Nie żyje Ryszard Łuczak] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref name="gazetalubuska">[https://gazetalubuska.pl/znana-jest-data-pogrzebu-trenera-legendy-pilki-wodnej-w-gorzowie-i-polsce-ryszarda-luczaka/ar/c2-15531045 Znana jest data pogrzebu trenera legendy piłki wodnej w Gorzowie i Polsce Ryszarda Łuczaka] [data dostępu: 2021-04-07]</ref><ref name="naszemiasto">[https://gorzowwielkopolski.naszemiasto.pl/znana-jest-data-pogrzebu-trenera-legendy-pilki-wodnej-w/ar/c2-8219791 Znana jest data pogrzebu trenera legendy piłki wodnej w Gorzowie i Polsce Ryszarda Łuczaka] [data dostępu: 2021-04-07]</ref>
 |data śmierci              = [[2 kwietnia]] [[2021]]
 |miejsce śmierci           = [[Gorzów Wielkopolski]]
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
!           ! Kolejarz Bytom
!           ! Polonia Bytom
! 1955–1957 ! Orzeł Łódź
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
! 1964–1992 ! Stilon Gorzów Wielkopolski
! 1971–1989 ! [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|Polska]]
!           ! [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|Polska]] (juniorzy)
!           ! MKP Gorzów Wielkopolski
!           ! Słowianka Gorzów Wielkopolski
!           ! [[GKPW-59 Gorzów Wielkopolski]]
 |faksymile                 =
 |opis faksymile            =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Ryszard Łuczak''' (ur. [[30 września]] [[1934]] w [[Kościerzyna|Kościerzynie]], zm. [[2 kwietnia]] [[2021]] w [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowie Wielkopolskim]]) – [[Polska|polski]] [[waterpolista]], [[trener]]. W latach 1971–1989 selekcjoner [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacji Polski]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.wimbp.gorzow.pl/l_/luczak_ryszard/luczak_ryszard.html Ryszard Łuczak] w bazie [https://encyklopedia.wimbp.gorzow.pl/index.html Multimedialnej Encyklopedii Gorzowa Wielkopolskiego]</ref>. Prowadził również [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|juniorską reprezentację Polski]], z ogromnymi sukcesami [[Stilon Gorzów Wielkopolski]], [[MKP Gorzów Wielkopolski]], [[Słowianka Gorzów Wielkopolski|Słowiankę Gorzów Wielkopolski]] i [[GKPW-59 Gorzów Wielkopolski]].

Najbardziej utytułowany trener w historii [[Polska|polskiej]] [[Piłka wodna|piłki wodnej]]. Jako zawodnik reprezentował barwy [[Kolejarz Bytom|Kolejarza Bytom]], [[Polonia Bytom (piłka wodna)|Polonii Bytom]] i [[Orzeł Łódź (piłka wodna)|Orła Łódź]] (awans do [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|ekstraklasy]]). Natomiast jako trener trenował [[Stilon Gorzów Wielkopolski (piłka wodna)|Stilon Gorzów Wielkopolski]] (15–krotne [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|mistrzostwo Polski]], 12–krotne [[Halowe mistrzostwa Polski w piłce wodnej|halowe mistrzostwo Polski]]<ref name=":0"/>, 16–krotne [[Puchar Polski w piłce wodnej mężczyzn|Puchar Polski]]<ref name=":0"/>, 15–krotne [[Mistrzostwa Polski juniorów w piłce wodnej mężczyzn|mistrzostwo Polski juniorów]]), [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|reprezentację Polski]]<ref>{{Cytuj | url=https://gorzow.wyborcza.pl/gorzow/7,36844,26946177,to-on-zarazil-gorzowian-gra-w-pilke-wodna-i-zostal-legenda-tej.html?disableRedirects=true | tytuł=Wyborcza.pl<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=wyborcza.pl | data dostępu=2024-04-25}}</ref>.

== Kariera ==
W czasie kariery sportowej reprezentował barwy [[Kolejarz Bytom|Kolejarza Bytom]], [[Polonia Bytom (piłka wodna)|Polonii Bytom]] i [[Orzeł Łódź (piłka wodna)|Orła Łódź]] (awans do [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|ekstraklasy]] w sezonie 1955), gdzie grał wraz z bratem [[Henryk Łuczak|Henrykiem]]<ref name="um.lodz"/><ref name="gazetalubuska" /><ref name="naszemiasto"/>.

== Kariera trenerska ==
Po zakończeniu kariery sportowej przybył do [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowa Wielkopolskiego]], gdzie w 1959 roku wraz z kolegami założył sekcję [[Piłka wodna|piłki wodnej]] w [[Stilon Gorzów Wielkopolski (piłka wodna)|Unii Gorzów Wielkopolski]], która w 1960 roku po przejęciu przez fabrykę [[Poliamidy|włókien poliamidowych]] – [[Zakłady Włókien Chemicznych Stilon|Stilon]], zmieniła nazwę na [[Stilon Gorzów Wielkopolski]]<ref name="um.lodz" />. W 1964 roku został trenerem klubu, który pod wodzą Łuczaka odnosił największe sukcesy w swojej historii: 15–krotnie [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|mistrzostwo Polski]] (1977–1978, 1980–1991), [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|mistrzostwo Polski]] (1979), 3. miejsce w [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|ekstraklasie]] (1976), 16–krotnie [[Puchar Polski w piłce wodnej mężczyzn|Puchar Polski]], 15–krotnie [[Mistrzostwa Polski juniorów w piłce wodnej mężczyzn|mistrzostwo Polski juniorów]] oraz trzykrotnie ćwierćfinał Pucharu Europy (1985, 1987, 1989). W 1981 roku został uznany przez [[Polski Związek Pływacki|PZP]] (Polski Związek Pływacki) ''Trenerem Roku''<ref name="wyborcza"/>.

Po rozwiązaniu w 1992 roku sekcji [[Piłka wodna|piłki wodnej]] w [[Stilon Gorzów Wielkopolski (piłka wodna)|Stilonie Gorzów Wielkopolski]], trenował [[MKP Gorzów Wielkopolski]], [[Słowianka Gorzów Wielkopolski|Słowiankę Gorzów Wielkopolski]] i [[GKPW-59 Gorzów Wielkopolski]]<ref name="wyborcza"/><ref name="niezalezna">[https://niezalezna.pl/388652-zmarl-utytulowany-trener Zmarł utytułowany trener. 11 razy z rzędu zdobył tytuł mistrza Polski] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref name="polsatsport">[https://www.polsatsport.pl/wiadomosc/2021-04-02/nie-zyje-ryszard-luczak/ Nie żyje Ryszard Łuczak] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref name="gazetalubuska"/><ref name="naszemiasto"/>.

=== Reprezentacja Polski ===
W latach 1971–1989 był selekcjonerem [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacji Polski]],   Ponadto uczestniczyli na mistrzostwach Europy 1989 w RFN, na których po trzech meczach w pierwszej rundzie Grupy A2 (z [[Reprezentacja Czechosłowacji w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacją Czechosłowacji]] (6:9), z [[Reprezentacja Niemiec w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacją RFN]] (3:7), z [[Reprezentacja Hiszpanii w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacją Hiszpanii]] (10:10)) oraz po trzech meczach w drugiej rundzie o miejsca 13–16 (z [[Reprezentacja Wielkiej Brytanii w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacją Wielkiej Brytanii]] (10:4), z [[Reprezentacja Austrii w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacją Austrii]] (11:8), z [[Reprezentacja Szwecji w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacją Szwecji]] (11:9)), ''Biało-Czerwoni'' zakończyli turniej na 13. miejscu.
Potem w [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|reprezentacji Polski]] współpracował z [[Edward Kujawa|Edwardem Kujawą]]<ref name="um.lodz"/>. Trenował również [[Reprezentacja Polski w piłce wodnej mężczyzn|juniorską reprezentację Polski]]<ref name="um.lodz"/><ref name="wyborcza"/>.

== Sukcesy ==
=== Zawodnicze ===
* Awans do [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|ekstraklasy]]: 1955

=== Trenerskie ===
'''Stilon Gorzów Wielkopolski'''
* [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|Mistrzostwo Polski]]: 1977, 1978, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1996
* [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|Wicemistrzostwo Polski]]: 1979
* 3. miejsce w [[Mistrzostwa Polski w piłce wodnej mężczyzn|ekstraklasie]]: 1976
* 12–krotnie halowe mistrzostwo Polski
* 16–krotnie [[Puchar Polski w piłce wodnej mężczyzn|Puchar Polski]]
* Ćwierćfinał Pucharu Europy: 1985, 1987, 1989
* 15–krotnie mistrzostwo Polski juniorów

'''Reprezentacja Polski'''
*

=== Indywidualne ===
* Trener Roku [[Polski Związek Pływacki|PZP]]: 1981

== Życie prywatne ==
Miał żonę Teresę, z którą dwójkę dzieci: córkę Lidię (ur. 1959) i syna Ireneusza (ur. 1965). Miał także trójkę wnucząt i jednego prawnuka<ref>[https://gazetalubuska.pl/ryszard-luczak-czasem-az-usta-sinialy/ar/7848557 Ryszard Łuczak: - Czasem aż usta siniały] [data dostępu: 2010-04-09]</ref>. Zmarł 2 kwietnia 2021 roku w [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowie Wielkopolskim]], w tym samym dniu, co jeden z jego zawodników [[Stilon Gorzów Wielkopolski (piłka wodna)|Stilonu Gorzów Wielkopolski]] – [[Krzysztof Garbolewski]]<ref>[https://www.radiogorzow.pl/119317/odeszla-legenda-i-jego-uczen/ Odeszła legenda i jego uczeń] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref name="um.lodz"/><ref name="wyborcza"/><ref name="niezalezna"/><ref name="polsatsport"/><ref>[https://sportowefakty.wp.pl/pilka-wodna/931861/zmarl-wybitny-polski-trener-jego-sukcesy-mozna-wymieniac-bez-konca Zmarł wybitny polski trener. Jego sukcesy można wymieniać bez końca] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref>[https://swiatsportu.pl/tragiczna-wiadomosc-nie-zyje-ryszard-luczak-pb-020421 Tragiczna wiadomość. Nie żyje Ryszard Łuczak] [data dostępu: 2021-04-02]</ref><ref>[https://sport.poinformowani.pl/artykul/31291-pilka-wodna-zmarl-ryszard-luczak Piłka wodna: zmarł Ryszard Łuczak] [data dostępu: 2021-04-03]</ref><ref name="gazetalubuska"/><ref name="naszemiasto"/><ref>[https://ostrowiecka.pl/2021/04/08/tragiczny-dzien-dla-polskiego-waterpolo-odeszli-od-nas-krzysztof-garbolewski-i-jego-trener/ Tragiczny dzień dla polskiego waterpolo. Odeszli od nas Krzysztof Garbolewski i jego trener] [data dostępu: 2021-04-08]</ref>. Został pochowany 9 kwietnia 2021 roku na [[Cmentarz Komunalny w Gorzowie Wielkopolskim|Cmentarzu Komunalnym]] w [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowie Wielkopolskim]]<ref name="gazetalubuska"/><ref name="naszemiasto"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://gorzow.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=62870&inni=0&cinki=0 Ryszard Łuczak] w bazie [https://grobonet.com/ Grobonet.com]
* [https://encyklopedia.wimbp.gorzow.pl/l_/luczak_ryszard/luczak_ryszard.html Ryszard Łuczak] w bazie [https://encyklopedia.wimbp.gorzow.pl/index.html Multimedialnej Encyklopedii Gorzowa Wielkopolskiego]

{{SORTUJ:Łuczak, Ryszard}}
[[Kategoria:Ludzie sportu związani z Gorzowem Wielkopolskim]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kościerzynie]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Gorzowie Wielkopolskim]]
[[Kategoria:Polscy piłkarze wodni]]
[[Kategoria:Polscy trenerzy piłki wodnej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1934]]
[[Kategoria:Zmarli w 2021]]

title: · Ryszard Łuczak

Data i miejsce urodzenia: 30 września 1934 · Kościerzyna

Data i miejsce śmierci: 2 kwietnia 2021 · Gorzów Wielkopolski

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Orzeł Łódź

title: Kariera trenerska

Lata: Drużyna

Stilon Gorzów Wielkopolski

Polska


text:
# SMS A 23
A 23 – niemiecki torpedowiec z okresu I wojny światowej. Dwudziesta trzecia  jednostka typu A 1. Okręt wyposażony w jeden kocioł parowy opalany węglem i trójcylindrową maszynę parową. Zapas paliwa 24,5 tony. Zbudowany w innej stoczni kadłub  okrętu wyposażono w stoczni AG Vulcan. Torpedowiec brał udział w patrolach wzdłuż wybrzeża Flandrii i na kanale La Manche. Zezłomowany w 1922 roku.

title: SMS A 23

wikitext:
{{Okręt infobox
 |nazwa                  = A 23
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |klasa                  =
 |typ                    =
 |projekt                =
 |oznaczenie NATO        =
 |stocznia               = [[AG Vulcan Stettin|AG Vulcan]], [[Szczecin]]
 |początek budowy        =
 |położenie stępki       =
 |wodowanie              = [[1915]]
 |1. bandera             = Niemcy
 |1. wersja bandery      = wojenna-1903
 |1. nazwa               =
 |1. wejście do służby   = 1 listopada 1915
 |1. wycofanie ze służby = 1918
 |2. bandera             = Niemcy
 |2. wersja bandery      = wojenna-1919
 |2. nazwa               =
 |2. wejście do służby   =
 |2. wycofanie ze służby = 15 maja 1922
 |zatopiony              =
 |zatonął                =
 |los okrętu             = złomowany 1922
 |wyporność              = projektowa 109 t
pełna: 137 t
 |długość                = na linii wodnej: 41,0 m ,
pełna: 41,6 m
 |szerokość              = 4,6 m
 |zanurzenie             = 1,2 m
 |rodzaj kadłuba         =
 |materiał kadłuba       =
 |napęd                  = 1 kocioł parowy
1 maszyna parowa VTE
1 śruba napędowa
1200 ihp
 |prędkość               = 20 węzłów
 |prędkość taktyczna     =
 |zasięg                 = 900 mm/12,5 w.
440 mm/19 w.
 |sensory                =
 |uzbrojenie             = 1 x [[armata okrętowa]] 5,2 cm SKL/55
2 x [[wyrzutnia torpedowa|wyrzutnia torped]] kal. 450 mm
4 [[mina morska|miny]]
 |wyrzutnie torpedowe    =
 |opancerzenie           =
 |wyposażenie            =
 |wyposażenie lotnicze   =
 |załoga                 = 28-29
 |commons                =
}}
'''A 23''' – [[Niemcy|niemiecki]] [[torpedowiec]] z okresu [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. Dwudziesta trzecia  jednostka typu [[Torpedowce typu A 1|''A 1'']]. Okręt wyposażony w jeden [[kocioł parowy]] opalany węglem i trójcylindrową [[maszyna parowa|maszynę parową]]. Zapas paliwa 24,5 tony. Zbudowany w innej stoczni kadłub  okrętu wyposażono w stoczni [[AG Vulcan Stettin|AG Vulcan]]. Torpedowiec brał udział w patrolach wzdłuż wybrzeża [[Region Flamandzki|Flandrii]] i na [[kanał morski|kanale]] [[La Manche]]. Zezłomowany w [[1922]] roku.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Gardiner | imię=Robert | nazwisko2=Gray | imię2=Randal | autor link= | inni= | tytuł=Conway's All The World's Fighting Ships 1906-1921 | data=1985 | wydawca=Naval Institute Press | miejsce=Annapolis, Md.  | isbn=978-0-87021-907-8 | strony=}}

{{Torpedowce typu A}}

{{SORTUJ:A-0023}}
[[Kategoria:Niemieckie torpedowce z okresu I wojny światowej]]
[[Kategoria:Torpedowce typu A 1]]
[[Kategoria:Okręty zbudowane w AG Vulcan Stettin]]

title: A 23

Stocznia: AG Vulcan, Szczecin

Wejście do służby: 1 listopada 1915

Los okrętu: złomowany 1922

Wyporność: projektowa 109 t · pełna: 137 t

Długość: na linii wodnej: 41,0 m , · pełna: 41,6 m

Prędkość: 20 węzłów


text:
# Transport XMPP
Transport Jabbera – bramka (usługa) działająca po stronie serwera umożliwiająca komunikację z innymi protokołami.
Przykłady niektórych transportów:
- Gadu-Gadu
- Tlen.pl
- ICQ
- MSN Messenger
- AIM
- IRC

 Zobacz też
- XMPP
- Jabber

title: Transport XMPP

wikitext:
{{dopracować|źródła=2022-05}}
'''Transport Jabbera''' – bramka (usługa) działająca po stronie [[serwer]]a umożliwiająca komunikację z innymi protokołami.

Przykłady niektórych transportów:
* [[Gadu-Gadu]]
* [[Komunikator Tlen.pl|Tlen.pl]]
* [[ICQ]]
* [[MSN Messenger]]
* [[AOL Instant Messenger|AIM]]
* [[Internet Relay Chat|IRC]]

''' Zobacz też '''
* [[Extensible Messaging and Presence Protocol|XMPP]]
* [[Extensible Messaging and Presence Protocol|Jabber]]

[[Kategoria:Jabber i XMPP]]


text:
# Gienia (nadajnik)
Gienia – mały nadajnik używany przez podziemne Radio „Solidarność”, wyprodukowany podobno w Gdańsku.

## Opis
Warszawskie Radio „Solidarność” używało kilkudziesięciu takich nadajników. Gienia miała kształt małego blaszanego pudełka o wymiarach około 3 cm x 3 cm x 15 cm, do którego dołączana była antena, zewnętrzne źródło zasilania (ok. 12 V) oraz magnetofon kasetowy. Antenę wieszano w oknie w pozycji pionowej, np. mocując nitką do karnisza. Rzadziej wypuszczano za okno. Co najmniej jedna Gienia miała antenę w postaci cienkiego drucika, który nie wymagał podwieszenia. Nadajnik rozpoczynał nadawanie po włączeniu zasilania, najczęściej używano trzech baterii płaskich 4,5V połączonych szeregowo. Każda Gienia była fabrycznie dostrojona do innej częstotliwości nadawania w paśmie UKF. Audycje były zapowiadane ulotkami, w których podawano dzień i godzinę emisji, słuchacz musiał sam znaleźć częstotliwość nadawania. Z uwagi na małą moc (ok. 2 W) Gienia miała bardzo mały zasięg ok. 2 km co bardzo ograniczało szanse faktycznego dotarcia do słuchaczy.
W latach 1983−1985 kilkanaście nadajników wykorzystywała grupa Radia „Solidarność” Nil-3 współpracująca z TKOS. Nadawała audycje na terenie Pruszkowa, Ursusa, Piastowa, Podkowy Leśnej, Grodziska Mazowieckiego, Milanówka, Brwinowa, Żyrardowa, Piaseczna i Góry Kalwarii. Terminy i teksty audycji były tożsame z audycjami emitowanymi w Warszawie, jedynie na końcu dodawano fragment redagowany przez TKOS. Grupa Nil-3 dysponowała własnymi urządzeniami do produkcji ulotek co pozwalało na przygotowanie w całkowitej tajemnicy ulotek z nazwami tych miejscowości w których faktycznie planowano emisję. Ulotki rozprowadzała własna grupa ulotkowa nie wcześniej niż na dwa dni przed emisją. Członkowie grupy ulotkowej znali przybliżony zasięg emisji i ograniczali rozprowadzanie ulotek tylko do tych obszarów. W przypadku rozleglejszych miast (Pruszków, Ursus) używano kilku nadajników pracujących równocześnie w różnych punktach miasta. Dzięki takiej organizacji uzyskiwano bardzo dobrą, potwierdzona badaniami słuchalność. Audycje nagrywane były w studio prowadzonym przez Andrzeja Gomulińskiego, pseudonim Olgierd. Przeciętny czas trwania wynosił ok. 4 minuty.
Od roku 1985 rozpoczęto zapowiadanie audycji radiowych poprzez urządzenie Bolek i Lolek. Pierwszą audycją przeprowadzono w Wielkanoc 1985 r. w Pruszkowie. Procedura wyglądała w ten sposób, emiter za pomocą Bolka i Lolka nadawał napis Włącz Radio ukazujący się na ekranach telewizorów odbierających I program na kanale drugim. Następnie uruchamiał Gienię emitując audycję dźwiękową. Przy zastosowaniu tej metody niepotrzebne było kłopotliwe ulotkowanie. Nie było też konieczności wcześniejszego zdradzania terminu i miejsca emisji. Jedna ekipa (emiter z pomocnikiem) poruszając się samochodem mogła jednego dnia przeprowadzić kilka a nawet kilkanaście emisji w różnych miejscach. Po wprowadzeniu Bolka i Lolka oraz Berty zrezygnowano z zapowiadania audycji ulotkami.
Egzemplarz Gieni znajduje się w Narodowym Muzeum Techniki w Warszawie.

title: Gienia (nadajnik)

wikitext:
[[Plik:Gienia transmitting set.jpg|thumb|right|250px|wygląd nadajnika]]
{{Dopracować|źródła = 2015-08}}

'''Gienia''' – mały [[nadajnik radiowy|nadajnik]] używany przez podziemne [[Radio „Solidarność”]], wyprodukowany podobno w [[Gdańsk]]u.

== Opis ==
Warszawskie Radio „Solidarność” używało kilkudziesięciu takich nadajników. Gienia miała kształt małego blaszanego pudełka o wymiarach około 3 [[centymetr|cm]] x 3 cm x 15 cm, do którego dołączana była [[antena]], zewnętrzne źródło zasilania (ok. 12 [[wolt|V]]) oraz [[magnetofon kasetowy]]. Antenę wieszano w oknie w pozycji pionowej, np. mocując nitką do karnisza. Rzadziej wypuszczano za okno. Co najmniej jedna Gienia miała antenę w postaci cienkiego drucika, który nie wymagał podwieszenia. Nadajnik rozpoczynał nadawanie po włączeniu zasilania, najczęściej używano trzech [[bateria 3R12|baterii płaskich]] 4,5V połączonych szeregowo. Każda Gienia była ''fabrycznie'' dostrojona do innej częstotliwości nadawania w paśmie [[UKF]]. Audycje były zapowiadane [[ulotka]]mi, w których podawano dzień i godzinę emisji, słuchacz musiał sam znaleźć częstotliwość nadawania. Z uwagi na małą moc (ok. 2 [[wat|W]]) Gienia miała bardzo mały zasięg ok. 2 [[kilometr|km]] co bardzo ograniczało szanse faktycznego dotarcia do słuchaczy.

W latach 1983−1985 kilkanaście nadajników wykorzystywała grupa Radia „Solidarność” Nil-3 współpracująca z [[Terenowy Komitet Oporu „Solidarność”|TKOS]]. Nadawała audycje na terenie [[Pruszków|Pruszkowa]], [[Ursus (Warszawa)|Ursusa]], [[Piastów|Piastowa]], [[Podkowa Leśna|Podkowy Leśnej]], [[Grodzisk Mazowiecki|Grodziska Mazowieckiego]], [[Milanówek|Milanówka]], [[Brwinów|Brwinowa]], [[Żyrardów|Żyrardowa]], [[Piaseczno|Piaseczna]] i [[Góra Kalwaria|Góry Kalwarii]]. Terminy i teksty audycji były tożsame z audycjami emitowanymi w Warszawie, jedynie na końcu dodawano fragment redagowany przez TKOS. Grupa Nil-3 dysponowała własnymi urządzeniami do produkcji ulotek co pozwalało na przygotowanie w całkowitej tajemnicy ulotek z nazwami tych miejscowości w których faktycznie planowano emisję. Ulotki rozprowadzała własna grupa ulotkowa nie wcześniej niż na dwa dni przed emisją. Członkowie grupy ulotkowej znali przybliżony zasięg emisji i ograniczali rozprowadzanie ulotek tylko do tych obszarów. W przypadku rozleglejszych miast (Pruszków, Ursus) używano kilku nadajników pracujących równocześnie w różnych punktach miasta. Dzięki takiej organizacji uzyskiwano bardzo dobrą, potwierdzona badaniami słuchalność. Audycje nagrywane były w studio prowadzonym przez Andrzeja Gomulińskiego, [[pseudonim]] Olgierd. Przeciętny czas trwania wynosił ok. 4 [[Minuta (czas)|minuty]].

Od roku 1985 rozpoczęto zapowiadanie audycji radiowych poprzez urządzenie [[Bolek i Lolek (nadajnik)|Bolek i Lolek]]. Pierwszą audycją przeprowadzono w [[Wielkanoc]] 1985 r. w Pruszkowie. Procedura wyglądała w ten sposób, emiter za pomocą Bolka i Lolka nadawał napis ''Włącz Radio'' ukazujący się na ekranach telewizorów odbierających [[TVP1|I program]] na kanale drugim. Następnie uruchamiał Gienię emitując audycję dźwiękową. Przy zastosowaniu tej metody niepotrzebne było kłopotliwe ulotkowanie. Nie było też konieczności wcześniejszego zdradzania terminu i miejsca emisji. Jedna ekipa (emiter z pomocnikiem) poruszając się samochodem mogła jednego dnia przeprowadzić kilka a nawet kilkanaście emisji w różnych miejscach. Po wprowadzeniu Bolka i Lolka oraz [[Berta (nadajnik)|Berty]] zrezygnowano z zapowiadania audycji ulotkami.

Egzemplarz Gieni znajduje się w [[Narodowe Muzeum Techniki w Warszawie|Narodowym Muzeum Techniki]] w [[Warszawa|Warszawie]].

[[Kategoria:Radio Solidarność]]
[[Kategoria:Historia radiofonii w Polsce]]
[[Kategoria:Urządzenia telekomunikacyjne]]


text:
# Wągrowiec (gmina wiejska)
Wągrowiec – gmina wiejska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa pilskiego.
Siedziba gminy to Wągrowiec.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 11 268 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 12 249 osób.

## Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002 gmina Wągrowiec ma obszar 347,75 km², w tym:
- użytki rolne: 69%
- użytki leśne: 20%

Gmina stanowi 33,41% powierzchni powiatu.

## Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:
| Opis                              | Ogółem | Ogółem | Kobiety | Kobiety | Mężczyźni | Mężczyźni |
| --------------------------------- | ------ | ------ | ------- | ------- | --------- | --------- |
| jednostka                         | osób   | %      | osób    | %       | osób      | %         |
| populacja                         | 11 268 | 100    | 5533    | 49,1    | 5735      | 50,9      |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 32,4   | 32,4   | 15,9    | 15,9    | 16,5      | 16,5      |

## Sąsiednie gminy
Budzyń, Damasławek, Gołańcz, Margonin, Mieścisko, Rogoźno, Skoki, Wągrowiec

title: Wągrowiec (gmina wiejska)

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Wągrowiec
 |dopełniacz nazwy          = gminy Wągrowiec
 |jednostka                 = [[gmina wiejska]]
 |zdjęcie                   =
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      = POL gmina Wągrowiec COA.svg
 |flaga                     = Flag of Wągrowiec rural district.gif{{!}}border
 |województwo               = {{Państwo|wielkopolskie}}
 |powiat                    = [[Powiat wągrowiecki|wągrowiecki]]
 |TERC                      = 3028072
 |siedziba                  = [[Wągrowiec]]
 |stanowisko zarządzającego = wójt
 |zarządzający              = Małgorzata Chmielarz
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              = 347,75
 |rok ludności              = 30.06.2016
 |liczba ludności           = 12 155<ref name="populacja2016">{{Polska w liczbach|id=gmina_Wagrowiec|nazwa=Gmina Wągrowiec w liczbach|data dostępu=17 marca 2016}}</ref>
 |gęstość zaludnienia       = 34,9
 |urbanizacja               =
 |numer kierunkowy          = 67
 |kod pocztowy              =
 |tablice rejestracyjne     = PWA
 |adres urzędu              = ul. Cysterska 22
62-100 [[Wągrowiec]]
 |plan                      = Wągrowiec (gmina wiejska) location map.png
 |liczba sołectw            = 43
 |liczba miejscowości       = 65
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              = PWA_Wągrowiec_locator_map.png
 |kod mapy                  = wielkopolskie
 |współrzędne               = 52°48′25N 17°12′25E
 |commons                   = Category:Gmina Wągrowiec
 |www                       = http://www.gminawagrowiec.pl
 |bip                       = http://bip.wagrowiec.wlkp.pl/
}}
'''Wągrowiec''' – [[gmina]] [[gmina wiejska|wiejska]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat wągrowiecki|powiecie wągrowieckim]]. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] gmina administracyjnie należała do [[województwo pilskie|województwa pilskiego]].

Siedziba gminy to [[Wągrowiec]].

Według danych z 30 czerwca 2004<ref name=autonazwa2>{{cytuj stronę|url=http://demografia.stat.gov.pl/BazaDemografia/|tytuł=Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast|opublikowany=[[Główny Urząd Statystyczny|GUS]]|język=pl|data dostępu=2010-09-14}}</ref> gminę zamieszkiwało 11 268 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku<ref>{{Polska w liczbach|id=gmina_Wagrowiec|nazwa=Gmina Wągrowiec w liczbach|data dostępu=2020-03-26}}</ref> gminę zamieszkiwało 12 249 osób.

== Struktura powierzchni ==
Według danych z roku 2002<ref name=autonazwa1>{{cytuj stronę|url=http://www.regioset.pl/|tytuł=Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset|opublikowany=regioset.pl|język=pl|data dostępu=2010-09-14}}</ref> gmina Wągrowiec ma obszar 347,75 km², w tym:
* użytki rolne: 69%
* użytki leśne: 20%

Gmina stanowi 33,41% powierzchni powiatu.

== Demografia ==
Dane z 30 czerwca 2004<ref name=autonazwa2 />:
{| class="wikitable"
!Opis || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Kobiety || colspan=2|Mężczyźni
|-
|jednostka || osób || % || osób || % || osób || %
|--
|populacja || '''11 268''' || 100 || 5533 || 49,1 || 5735 || 50,9
|--
|gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) || colspan=2| 32,4 || colspan=2| 15,9 || colspan=2| 16,5
|}

[[Plik:Piramida wieku Gmina Wagrowiec.png|thumb|690x480px|center
|Piramida wieku mieszkańców gminy Wągrowiec w 2014 roku<ref name="populacja2016"/>]]

== Sąsiednie gminy ==
[[Budzyń (gmina)|Budzyń]], [[Damasławek (gmina)|Damasławek]], [[Gołańcz (gmina)|Gołańcz]], [[Margonin (gmina)|Margonin]], [[Mieścisko (gmina)|Mieścisko]], [[Rogoźno (gmina)|Rogoźno]], [[Skoki (gmina)|Skoki]], [[Wągrowiec]]

== Zobacz też ==
* [[Wągrowiec-Południe (gmina)|gmina Wągrowiec-Południe]]
* [[Wągrowiec-Północ (gmina)|gmina Wągrowiec-Północ]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Wągrowiec}}
{{Powiat wągrowiecki}}
{{Powiat wągrowiecki (dawny)}}

[[Kategoria:Wągrowiec (gmina wiejska)| ]]
[[Kategoria:Pałuki]]

title: Wągrowiec

Państwo: Polska

Województwo: wielkopolskie

Powiat: wągrowiecki

Siedziba: Wągrowiec

Wójt: Małgorzata Chmielarz

Tablice rejestracyjne: PWA

title: Szczegółowy podział administracyjny


text:
# Joliette
Joliette – miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec, stolica regionu Lanaudière i MRC Joliette. Początki miasta związane są z Barthélemy Joliettem, mężem Marie-Charlotte De Lanaudière, który w 1823 roku otrzymał seniorat Lavaltrie, dawniej będący własnością seniorów Lanaudière.
Liczba mieszkańców Joliette wynosi 19 044. Język francuski jest językiem ojczystym dla 94,5%, angielski dla 0,7% mieszkańców (2006).

title: Joliette

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Joliette
 |nazwa oryginalna             = Joliette
 |zdjęcie                      = Public_Christmas_lights,_rue_Notre-Dame,_city_of_Joliette,_Lanaudiere_region,_Quebec,_Canada_(2007).JPG
 |opis zdjęcia                 = Ulica w Joliette, Boże Narodzenie, 2007
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Joliette
 |państwo                      = CAN
 |1. jednostka administracyjna = {{flaga|Quebec}} [[Quebec]]
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Pierre-Luc Bellerose
 |powierzchnia                 = 22,81
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2006
 |liczba ludności              = 19 044
 |gęstość zaludnienia          = 835
 |numer kierunkowy             = 450, 579
 |kod pocztowy                 = J6E
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = CA-QC
 |współrzędne                  = 46°2′N 73°26′W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.ville.joliette.qc.ca/
}}
'''Joliette''' – miasto w [[Kanada|Kanadzie]], w prowincji [[Quebec]], stolica regionu [[Lanaudière]] i MRC [[Joliette (regionalna gmina hrabstwa)|Joliette]]. Początki miasta związane są z Barthélemy Joliettem, mężem Marie-Charlotte De Lanaudière, który w 1823 roku otrzymał seniorat Lavaltrie, dawniej będący własnością seniorów Lanaudière.
[[Plik:Joliette 10April2016.JPG|thumb|left|Rzeka Assomption przepływająca przez miasto Joliette]]
Liczba mieszkańców Joliette wynosi 19 044. Język francuski jest językiem ojczystym dla 94,5%, angielski dla 0,7% mieszkańców (2006)<ref>[http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/prof/92-591/details/page.cfm?Lang=F&Geo1=CSD&Code1=2461025&Geo2=PR&Code2=59&Data=Count&SearchText=Joliette&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&Custom= Statistique Canada. Profils des communautés de 2006]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Quebec}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w Quebecu]]
[[Kategoria:Joliette]]

title: Joliette

Państwo: Kanada

Prowincja: Quebec

Burmistrz: Pierre-Luc Bellerose


text:
# NGC 2738
NGC 2738 (również PGC 25454 lub UGC 4752) – galaktyka spiralna (Sc), znajdująca się w gwiazdozbiorze Raka. Odkrył ją Heinrich Louis d’Arrest 23 lutego 1863 roku.

title: NGC 2738

wikitext:
{{Koordynaty astronomiczne|09|04|00|5|+21|58|06|}}
{{Galaktyka infobox
 |        nazwa = NGC 2738
 |      zdjęcie = NGC2738 - SDSS DR14.jpg
 |         opis = NGC 2738 ([[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]])
 |     odkrywca = [[Heinrich Louis d’Arrest]]
 |        dzień = 23 lutego
 |          rok = 1863
 | gwiazdozbiór = [[Gwiazdozbiór Raka|Rak]]
 |          typ = [[galaktyka spiralna|spiralna]] (Sc)
 | rektascensja = {{RA|09|04|00,5}}
 |   deklinacja = {{DEC|+21|58|06}}
 |       odl_ly =
 |       odl_pc =
 |     redshift = 0,009954{{r|simbad}}
 |      jas_wid = 13,2
 |     rozm_kąt = 1,4' × 0,6'
 |      wymiary =
 |      jas_abs =
 |         masa =
 |     satelity =
 |      alt_ozn = UGC 4752, MCG 4-22-6, ZWG 121.10, VV 481, IRAS09011+2210, PGC 25454
 |      commons = Category:NGC 2738
}}
'''NGC 2738''' (również '''PGC 25454''' lub '''UGC 4752''') – [[galaktyka spiralna]] (Sc), znajdująca się w [[Gwiazdozbiór Raka|gwiazdozbiorze Raka]]. Odkrył ją [[Heinrich Louis d’Arrest]] 23 lutego 1863 roku{{r|cseligman}}.

== Zobacz też ==
* [[Lista obiektów NGC]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="cseligman">{{Cytuj stronę | url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc27.htm#2738 | tytuł = NGC 2738 | nazwisko = Seligman | imię = Courtney | opublikowany = Celestial Atlas | język = en | data dostępu = 2015-03-25}}</ref>
<ref name=simbad>{{simbad|NGC 2738}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEDS|NGC 2738}}
* {{simbad|NGC 2738}}
* {{NED|NGC 2738}}

[[Kategoria:Obiekty NGC|2738]]
[[Kategoria:Galaktyki spiralne]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Raka]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1863]]

title: NGC 2738

Odkrywca: Heinrich Louis d’Arrest

Data odkrycia: 23 lutego 1863

Gwiazdozbiór: Rak

Typ: spiralna (Sc)


text:
# Uniwersytet w Getyndze
Uniwersytet w Getyndze, również Uniwersytet Georga-Augusta w Getyndze (niem. Georg-August-Universität Göttingen, potocznie Georgia Augusta) – niemiecki uniwersytet w Getyndze.

## Historia
Decyzja o założeniu uczelni zapadła w 1732 r., lecz za rok jej powstania uważa się 1734. Pierwszym kuratorem został Gerlach Adolph von Münchhausen. Nazwa uniwersytetu pochodzi od imienia króla Jerzego II, który był jego założycielem.
Z uniwersytetem było lub jest związanych ponad 40 laureatów Nagrody Nobla, m.in. Otto Wallach (1910), Walther Hermann Nernst (1920), Gustav Ludwig Hertz i Richard Zsigmondy (1925), Adolf Windaus (1928), Max Born (1954), Manfred Eigen (1967), Erwin Neher (1991), Herbert Kroemer (2000). Znajduje się w czołówce uczelni niemieckich.

## Osoby związane z uniwersytetem
Studiowali lub wykładali na nim:

- Szymon Askenazy
- Herbert Backe
- Theodor Billroth
- Robert Bunsen
- Georg Bühler
- Peter Gustav Lejeune Dirichlet
- Carl Friedrich Gauss
- Maria Goeppert-Mayer
- bracia Grimm
- Werner Heisenberg
- David Hilbert
- Sebastian von Hoerner
- Samuel Christian Hollmann
- Friedrich Hund
- Hans Hübner
- Hermann Kees
- Felix Klein
- Bartel Leendert van der Waerden
- Julia Lermontowa
- Rudolf Leuckart
- Ferdinand Lindemann
- Edward Loth
- Antoni Łomnicki
- John von Neumann
- Emmy Noether
- Theodor Nöldeke
- Hermann Minkowski
- Julius Robert Oppenheimer
- Jan M. Piskorski
- Ludwig Prandtl
- Marian Rejewski
- Bernhard Riemann
- August Ludwig von Schlözer
- Edith Stein
- Hugo Dyonizy Steinhaus
- Peter Struck
- Ludwik Karol Teichmann
- Alexander Tornquist
- Wilhelm Weber
- Carl Friedrich von Weizsäcker

title: Uniwersytet w Getyndze

wikitext:
{{Uczelnia infobox
 |nazwa                        = Uniwersytet w Getyndze
 |nazwa oryginalna             = {{k|de|Georg-August-Universität Göttingen}}
 |nazwa łacińska               = Universitas Regiæ Georgiæ Augustæ
 |nazwa angielska              = University of Göttingen
 |jednostka macierzysta        =
 |godło                        = Uni Göttingen Siegel.svg
 |zdjęcie                      = Auditorium Göttingen.jpg
 |opis zdjęcia                 = Auditorium Maximum
 |dewiza                       = ''In publica commoda'' (Dla dobra publicznego)
 |data założenia               = 1734
 |data likwidacji              =
 |typ                          = publiczna
 |patron                       =
 |państwo                      = Niemcy
 |adres                        = Wilhelmsplatz 1 (Aula)<br />D-37073 [[Getynga|Göttingen]]
 |liczba pracowników           =
 |liczba pracowników naukowych =
 |liczba studentów             = 25 377 (2012)
 |stanowisko zarządzającego    = rektor
 |zarządzający                 = [[Ulrike Beisiegel]]
 |członkostwo                  = [[Europejskie Stowarzyszenie Uniwersytetów|EUA]], [[grupa Coimbra]]
 |drużyna sportowa             =
 |kod mapy                     = Dolna Saksonia
 |współrzędne                  = 51°32′31″N 9°56′04″E
 |commons                      = Georg-August-Universität Göttingen
 |www                          = http://www.uni-goettingen.de
}}
'''Uniwersytet w Getyndze'''<ref>{{encyklopedia PWN|id = 3991458|tytuł=Uniwersytet w Getyndze|data dostępu=2018-01-05}}</ref><ref>{{encyklopedia PWN|id = 446970|tytuł=Niemcy. Ważniejsze szkoły wyższe (1993)|data dostępu=2018-01-05}}</ref>, również '''Uniwersytet Georga-Augusta w Getyndze'''<ref name="PWN">{{encyklopedia PWN|id = 3991411|tytuł=Uniwersytet Georga-Augusta|data dostępu=2019-08-30}}</ref> ({{niem.|Georg-August-Universität Göttingen}}, potocznie ''Georgia Augusta'') – niemiecki [[uniwersytet]] w [[Getynga|Getyndze]].

== Historia ==
Decyzja o założeniu uczelni zapadła w 1732 r., lecz za rok jej powstania uważa się 1734. Pierwszym kuratorem został [[Gerlach Adolph von Münchhausen]]. Nazwa uniwersytetu pochodzi od imienia króla [[Jerzy II Hanowerski|Jerzego II]], który był jego założycielem.

Z uniwersytetem było lub jest związanych ponad 40 laureatów Nagrody Nobla, m.in. [[Otto Wallach]] (1910), [[Walther Nernst|Walther Hermann Nernst]] (1920), [[Gustav Ludwig Hertz]] i [[Richard Zsigmondy]] (1925), [[Adolf Windaus]] (1928), [[Max Born]] (1954), [[Manfred Eigen]] (1967), [[Erwin Neher]] (1991), [[Herbert Kroemer]] (2000)<ref name="PWN" />. Znajduje się w czołówce uczelni niemieckich.

== Osoby związane z uniwersytetem ==
Studiowali lub wykładali na nim:
{{układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* [[Szymon Askenazy]]
* [[Herbert Backe]]
* [[Theodor Billroth]]
* [[Robert Bunsen]]
* [[Georg Bühler]]
* [[Peter Gustav Lejeune Dirichlet]]
* [[Carl Friedrich Gauss]]
* [[Maria Goeppert-Mayer]]
* [[bracia Grimm]]
* [[Werner Heisenberg]]
* [[David Hilbert]]
* [[Sebastian von Hoerner]]
* [[Samuel Christian Hollmann]]
* [[Friedrich Hund]]
* [[Hans Hübner]]
* [[Hermann Kees]]
* [[Felix Klein]]
* [[Bartel Leendert van der Waerden]]
* [[Julia Lermontowa]]
* [[Rudolf Leuckart]]
* [[Ferdinand Lindemann]]
* [[Edward Loth]]
* [[Antoni Łomnicki]]
* [[John von Neumann]]
* [[Emmy Noether]]
* [[Theodor Nöldeke]]
* [[Hermann Minkowski]]
* [[Robert Oppenheimer|Julius Robert Oppenheimer]]
* [[Jan Maria Piskorski|Jan M. Piskorski]]
* [[Ludwig Prandtl]]
* [[Marian Rejewski]]
* [[Bernhard Riemann]]
* [[August Ludwig von Schlözer]]
* [[Edyta Stein|Edith Stein]]
* [[Hugo Steinhaus|Hugo Dyonizy Steinhaus]]
* [[Peter Struck]]
* [[Ludwik Karol Teichmann]]
* [[Alexander Tornquist]]
* [[Wilhelm Weber (fizyk)|Wilhelm Weber]]
* [[Carl Friedrich von Weizsäcker]]
}}

{{Zobacz kategorię|Wykładowcy Uniwersytetu w Getyndze|Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Getyndze}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.uni-goettingen.de/ Oficjalna strona uczelni] {{Lang|de|en}}

{{Coimbra}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Uniwersytet w Getyndze| ]]
[[Kategoria:Uczelnie w Niemczech]]
[[Kategoria:Getynga]]

title: Uniwersytet w GetyndzeGeorg-August-Universität GöttingenUniversitas Regiæ Georgiæ Augustæ · University of Göttingen

Dewiza: In publica commoda (Dla dobra publicznego)

Typ: publiczna

Państwo: Niemcy

Adres: Wilhelmsplatz 1 (Aula) · D-37073 Göttingen

Rektor: Ulrike Beisiegel

Członkostwo: EUA, grupa Coimbra


text:
# Tähemaa
Tähemaa – wieś w Estonii, w prowincji Tartu, w gminie Vara. Na północ od wsi położony jest rezerwat Emajõe-Suursoo, na którego terenie znajduje się kilka jezior: Koosa, Leego, Kalli.

title: Tähemaa

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Tähemaa
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Tähemaa
 |państwo                      = EST
 |1. jednostka administracyjna = [[Prowincja Tartu|Tartu]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Vara (Estonia)|Vara]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 58°26′56″N 27°4′27″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Tähemaa''' – wieś w [[Estonia|Estonii]], w [[Prowincja Tartu|prowincji Tartu]], w [[Gmina Vara|gminie Vara]]. Na północ od wsi położony jest [[Emajõe-Suursoo sookaitseala|rezerwat Emajõe-Suursoo]], na którego terenie znajduje się kilka jezior: [[Koosa (jezioro)|Koosa]], [[Leego (jezioro)|Leego]], [[Kalli (jezioro)|Kalli]].

== Bibliografia ==
{{cytuj stronę | url = http://metaweb.stat.ee/version_row_desc.htm?id=2798954&classificatorId=2794840&searchFullText=&xmlViewType=linear&siteLanguage=en|tytuł=Classification of Estonian administrative units and settlements 2010v3  | data dostępu = 2011-12-22 | opublikowany = Statistics Estonia | język = en }}

{{Gmina Vara (Estonia)}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Vara (Estonia)]]

title: Tähemaa

Państwo: Estonia

Prowincja: Tartu

Gmina: Vara

Populacja · • liczba ludności: · 61 · (1 stycznia 2020)


text:
# Butale
Butale – wieś w Botswanie w dystrykcie North East. Według spisu ludności z 2011 roku wieś liczyła 549 mieszkańców.

title: Butale

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Butale
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BWA
 |1. jednostka administracyjna = [[Dystrykt North East|North East]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 549
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 20°42′56″S 27°42′18″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Butale''' – [[wieś]] w [[Botswana|Botswanie]] w dystrykcie [[Dystrykt North East|North East]]. Według spisu ludności z 2011 roku wieś liczyła 549 mieszkańców<ref>{{cytuj stronę| url = https://web.archive.org/web/20161113181931/http://www.statsbots.org.bw/sites/default/files/2011%20Population%20and%20housing%20Census.pdf | tytuł =2011 Botswana Population and Housing Census. Population of towns villages and associated localities. | opublikowany = The Central Statistics Office, Botswana |data dostępu = 2016-01-01|język =en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w dystrykcie North East]]

title: Butale

Państwo: Botswana

Dystrykt: North East


text:
# Orbassano
Orbassano – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 21 563 osoby, 980,1 os./km².

## Miasto partnerskie
Ełk,  Polska

title: Orbassano

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Orbassano
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Piemont
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Turyn|Turyn]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 001171
 |powierzchnia                    = 22,05 km²
 |rok                             = 2008
 |liczba ludności                 = 22 512
 |gęstość zaludnienia             = 1001,5 os./km²
 |numer kierunkowy                = 011
 |kod pocztowy                    = 10043
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |kod mapy                        = Piemont
 |współrzędne                     = 45°0′N 7°32′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Orbassano''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Piemont]], w prowincji [[prowincja Turyn|Turyn]].

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 21 563 osoby, 980,1 os./km².

== Miasto partnerskie ==
[[Plik:POL Ełk COA.svg|25px]] [[Ełk]], {{flaga|POL}} [[Polska]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.comune.orbassano.to.it/ strona internetowa gminy]
* Źródło danych: [http://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]

{{Prowincja Turyn}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Turyn]]

title: Orbassano

Państwo: Włochy

Region: Piemont

Prowincja: Turyn


text:
# Szestajewo
Szestajewo (ros. Шестаево, baszk. Шестаев) – wieś (ros. село, trb. sieło) w Baszkirii w rejonie dawlekanowskim, siedziba szestajewskiego sielsowietu. 1 stycznia 2009 r. wieś zamieszkiwało 166 osób.

title: Szestajewo

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Szestajewo
 |nazwa oryginalna             = {{k|ru|Шестаево}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Baszkortostan
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna = [[rejon dawlekanowski|dawlekanowski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2009
 |liczba ludności              = 166
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = 453413
 |tablice rejestracyjne        = 02, 102
 |współrzędne                  = 54°23′39″N 54°54′51″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Szestajewo''' ({{w języku|ru|Шестаево}}, {{w języku|ba|Шестаев}}) – wieś (ros. село, [[Transkrypcja (językoznawstwo)|trb.]] sieło) w [[Baszkiria|Baszkirii]] w [[Rejon dawlekanowski|rejonie dawlekanowskim]], siedziba szestajewskiego [[sielsowiet]]u. 1 stycznia 2009 r. wieś zamieszkiwało 166 osób<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w Baszkirii]]

title: SzestajewoШестаево

Państwo: Rosja

Republika: Baszkortostan

Rejon: dawlekanowski


text:
# Indywidualizacja odpowiedzialności
Zasada odpowiedzialności indywidualnej – zasada prawa karnego stanowiąca, że odpowiedzialność za czyn zabroniony ponosi jedynie sam sprawca, a wszelkie okoliczności wpływające na odpowiedzialność karną odnoszą się jedynie do osoby, której dotyczą.
Zasada odpowiedzialności osobistej – zasada prawa karnego stanowiąca, że nie można przenieść odpowiedzialności karnej na inną osobę, niż na sprawcę.
Zasada wyrażona w art. 21 § 1 Kodeksu karnego, który stanowi, że okoliczności osobiste, wyłączające lub łagodzące albo zaostrzające odpowiedzialność karną, uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.

title: Indywidualizacja odpowiedzialności

wikitext:
'''Zasada odpowiedzialności indywidualnej''' – [[zasada prawa|zasada]] [[prawo karne|prawa karnego]] stanowiąca, że odpowiedzialność za [[czyn zabroniony]] ponosi jedynie sam sprawca, a wszelkie okoliczności wpływające na [[przestępstwo|odpowiedzialność karną]] odnoszą się jedynie do [[osoba|osoby]], której dotyczą.

'''Zasada odpowiedzialności osobistej''' – [[zasada prawa|zasada]] [[prawo karne|prawa karnego]] stanowiąca, że nie można przenieść odpowiedzialności karnej na inną osobę, niż na sprawcę.

Zasada wyrażona w art. 21 § 1 [[Kodeks karny (1997)|Kodeksu karnego]], który stanowi, że ''okoliczności osobiste, wyłączające lub łagodzące albo zaostrzające odpowiedzialność karną, uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą''.

== Linki zewnętrzne ==
* ''Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 – Kodeks karny'' ({{Dziennik Ustaw|2022|1138}})

{{Zastrzeżenia|Prawo|data=25 sierpnia 2010}}

[[Kategoria:Prawo karne]]