text:
# Powstanie na Malcie (1425–1428)
Powstanie na Malcie w latach 1425–1428 – bunt mieszkańców wysp Malta i Gozo przeciwko aragońskiemu szlachcicowi Gonsalvo Monroyowi, od 1421 posiadającego tytuł hrabiego Malty.

## Tło
W latach 1398–1420 faktyczną kontrolę nad wyspami Malta, Gozo i Comino, będących częścią Korony Aragonii sprawowała wczesna Università, samorząd lokalny wybrany przez lokalną szlachtę w celu ochrony ich praw na wyspach i codziennego zarządzania tymi ostatnimi. W 1420 r. Alfons V Aragoński potrzebował zarówno pieniędzy, jak i wsparcia, ponieważ podjął kilka kampanii na Morzu Śródziemnym. W konsekwencji przekazał wyspy Gonsalvo Monroyowi, pomimo iż samorząd lobbował za pozostaniem częścią Korony Aragonii. Podpisano umowę płatności, a ta ostatnia, w imieniu Monroya została dokonana przez wicekróla Sycylii, Antonio de Cardonę. Umowa ta spowodowała wielkie niezadowolenie na Malcie i Gozo. Wyspy zobowiązały się do wierności Cardonie, a nie Monroyowi, który objął jurysdykcję nad nimi w dniu 7 marca 1421.

## Przebieg powstania
Pierwsze zamieszki wybuchły na Gozo w 1425, na wyspie panował wówczas wielki głód, będący skutkiem brutalnego najazdu muzułmańskiego z 1423, w trakcie którego do niewoli trafiło wielu mieszkańców Gozo, w tym biskup Malty Mauro de Albraynio.
W 1426 powstanie objęło również Maltę. Buntownicy przejęli kontrolę nad wyspami, podczas gdy żołnierze Monroya i jego żona, Constance de Monroy, zostali otoczeni w Castrum Maris.
Informacje o niepokojach na wyspach maltańskich do króla Alfonsa V Aragońskiego trafiły dopiero na początku 1427, który był zaskoczony trwających powstaniem na Malcie i Gozo, gdyż wcześniej nie otrzymywał skarg od lokalnej ludności.

## Negocjacje i groźba interwencji
W marcu 1427 z inicjatywy Alfonsa V Aragońskiego, dwóch jego najbliższych współpracowników z Królestwa Sycylii, Nicola de Speciale i Guglielmo de Muntayans zostali wyznaczeni do przyjrzenia się niepokojom na Malcie. De Muntayans osobiście udał się na Maltę, aby na miejscu ocenić sytuację. Po powrocie na Sycylię zeznał, że został znieważony na wyspach maltańskich, w efekcie czego rozpoczęto przygotowania do ataku na Maltę i stłumienia buntu siłą.
12 maja 1427 czołowy maltański duchowny Don Cataldo Cusburella i przedstawiciel Università Don Gregorio di Bonello, spotkali się w Palermo z delegacją Królestwa Sycylii, gdzie złożono przyrzeczenie, że mieszkańcy wysp maltańskich zamierzają podporządkować się królowi Alfonsowi V Aragońskiego oraz wykazują chęć pokojowego rozwiązania trwającego impasu. Na dowód tego, Università wysłała do króla przeprosiny i prośbę o ułaskawienie, przyrzeczono lojalność oraz poproszono o zawieszenie przygotowań do podjęcia interwencji zbrojnej na Maltę.

## Porozumienie
Pomimo że Nicola de Speciale i Guglielmo de Muntayans uważali, że należy podjąć interwencję zbrojną na Malcie w ramach odwetu za znieważenie de Muntayansa, ostatecznie król Alfons V Aragoński zdecydował, że Università może kupić lenno, jeśli będzie mogła zwrócić Monroyowi opłatę, którą ten zapłacił w 1421. Kwota ta wynosiła 30 000 florenów aragońskich, i musiała zostać uiszczona w ciągu 4 miesięcy. Do końca 1427 Maltańczycy nie zebrali wystarczającej ilości pieniędzy i musieli negocjować nowy układ. Wicekról Muntayans zablokował wartość 15 000 florenów aragońskich w przejętych aktywach maltańskich na Sycylii. Tymczasem 400 uncie podarowali Francesco Gatto i Marciano Falco, lokalni szlachcice. Università miała zapłacić 5000 florenów w ciągu miesiąca, a pozostałe 10 000 florenów do października 1428.
Negocjacje w sprawie tej ostatniej kwoty utknęły w miejscu do kwietnia 1429. W tym czasie Gonsalvo Monroy był już umierający. Na łożu śmierci umorzył pozostały dług w wysokości 10 000 florenów. Jeszcze 1429 wyspy zostały zwrócone Alfonsowi V. W tym okresie wyspy borykały się z częstymi atakami korsarzy, chroniczną biedą i okresowymi klęskami głodu. Później tytuły i lenno markiza Malty nigdy nie zostały przekazane żadnemu władcy wysp.

title: Powstanie na Malcie (1425–1428)

wikitext:
{{Wojna infobox
 |nazwa        = Powstanie na Malcie
 |epoka        = średniowiecze
 |konflikt     = Bunt przeciwko hrabstwu
 |grafika      = Fort St. Angelo 2009.jpg
 |opis grafiki = [[Fort Saint Angelo|''Castrum Maris'']] – miejsce oblężenia żołnierzy i żony [[Gonsalvo Monroy]]a
 |czas         = 1425–1428
 |miejsce      = [[Malta (wyspa)|Malta]]
 |terytorium   =
 |przyczyna    =
 |wynik        = porozumienie i zwrot wysp królowi [[Alfons V Aragoński|Alfonsowi V]]
 |strona1      = ludność Malty
 |strona2      = [[Hrabstwo Malty]]
 |dowódca1     = Samorząd lokalny ''Università''
 |dowódca2     = [[Gonsalvo Monroy]]
 |siły1        =
 |siły2        =
 |straty1      =
 |straty2      =
 |kod mapy     = Malta
 |współrzędne  =
 |commons      =
}}
'''Powstanie na Malcie w latach 1425–1428''' – bunt mieszkańców wysp [[Malta]] i [[Gozo]] przeciwko aragońskiemu szlachcicowi [[Gonsalvo Monroy]]owi, od 1421 posiadającego tytuł [[Hrabstwo Malty|hrabiego Malty]].

== Tło ==
W latach 1398–1420 faktyczną kontrolę nad wyspami [[Malta (wyspa)|Malta]], [[Gozo]] i [[Comino]], będących częścią [[Korona Aragonii|Korony Aragonii]] sprawowała wczesna ''Università'', samorząd lokalny wybrany przez lokalną szlachtę w celu ochrony ich praw na wyspach i codziennego zarządzania tymi ostatnimi. W 1420 r. [[Alfons V Aragoński]] potrzebował zarówno pieniędzy, jak i wsparcia, ponieważ podjął kilka kampanii na [[Morze Śródziemne|Morzu Śródziemnym]]. W konsekwencji przekazał wyspy [[Gonsalvo Monroy]]owi, pomimo iż samorząd lobbował za pozostaniem częścią Korony Aragonii. Podpisano umowę płatności, a ta ostatnia, w imieniu Monroya została dokonana przez wicekróla Sycylii, [[Antonio de Cordona|Antonio de Cardonę]]{{odn|Dalli|2006|s=204}}. Umowa ta spowodowała wielkie niezadowolenie na Malcie i Gozo. Wyspy zobowiązały się do wierności Cardonie, a nie Monroyowi, który objął jurysdykcję nad nimi w dniu 7 marca 1421{{odn|Dalli|2006|s=206}}.

== Przebieg powstania ==
Pierwsze zamieszki wybuchły na [[Gozo]] w 1425, na wyspie panował wówczas wielki głód, będący skutkiem brutalnego najazdu muzułmańskiego z 1423, w trakcie którego do niewoli trafiło wielu mieszkańców Gozo, w tym biskup Malty [[Mauro de Albraynio]]<ref>{{Cytuj |tytuł = BISHOPS OF MALTA |data dostępu = 2023-07-30 |opublikowany = archive.wikiwix.com |url = https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http://www.vassallomalta.com/Bishops.htm#federation=archive.wikiwix.com&tab=url}}</ref>.

W 1426 powstanie objęło również [[Malta (wyspa)|Maltę]]. Buntownicy przejęli kontrolę nad wyspami, podczas gdy żołnierze Monroya i jego żona, Constance de Monroy, zostali otoczeni w [[Fort Saint Angelo|''Castrum Maris'']]{{odn|Dalli|2006|s=206}}.

Informacje o niepokojach na wyspach maltańskich do króla [[Alfons V Aragoński|Alfonsa V Aragońskiego]] trafiły dopiero na początku 1427, który był zaskoczony trwających powstaniem na Malcie i Gozo, gdyż wcześniej nie otrzymywał skarg od lokalnej ludności{{odn|Dalli|2006|s=206}}.

== Negocjacje i groźba interwencji ==
W marcu 1427 z inicjatywy [[Alfons V Aragoński|Alfonsa V Aragońskiego]], dwóch jego najbliższych współpracowników z [[Królestwo Sycylii|Królestwa Sycylii]], [[Nicola de Speciale]] i [[Guglielmo de Muntayans]] zostali wyznaczeni do przyjrzenia się niepokojom na Malcie. De Muntayans osobiście udał się na Maltę, aby na miejscu ocenić sytuację. Po powrocie na Sycylię zeznał, że został znieważony na wyspach maltańskich, w efekcie czego rozpoczęto przygotowania do ataku na Maltę i stłumienia buntu siłą<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = When the Maltese raised a fortune to have rebels pardoned in 1428 |data = 2023-06-20 |data dostępu = 2023-07-30 |opublikowany = Times of Malta |url = https://timesofmalta.com/articles/view/when-maltese-raised-fortune-rebels-pardoned-1428.1038501 |język = en}}</ref>.

12 maja 1427 czołowy maltański duchowny [[Don Cataldo Cusburella]] i przedstawiciel ''Università'' [[Don Gregorio di Bonello]], spotkali się w [[Palermo]] z delegacją Królestwa Sycylii, gdzie złożono przyrzeczenie, że mieszkańcy wysp maltańskich zamierzają podporządkować się królowi Alfonsowi V Aragońskiego oraz wykazują chęć pokojowego rozwiązania trwającego impasu. Na dowód tego, ''Università'' wysłała do króla przeprosiny i prośbę o ułaskawienie, przyrzeczono lojalność oraz poproszono o zawieszenie przygotowań do podjęcia interwencji zbrojnej na Maltę{{odn|Dalli|2006|s=207-208}}<ref name=":0" />.

== Porozumienie ==
Pomimo że [[Nicola de Speciale]] i [[Guglielmo de Muntayans]] uważali, że należy podjąć interwencję zbrojną na Malcie w ramach odwetu za znieważenie de Muntayansa, ostatecznie król [[Alfons V Aragoński]] zdecydował, że ''Università'' może kupić lenno, jeśli będzie mogła zwrócić Monroyowi opłatę, którą ten zapłacił w 1421. Kwota ta wynosiła 30 000 florenów aragońskich, i musiała zostać uiszczona w ciągu 4 miesięcy. Do końca 1427 Maltańczycy nie zebrali wystarczającej ilości pieniędzy i musieli negocjować nowy układ. Wicekról Muntayans zablokował wartość 15 000 florenów aragońskich w przejętych aktywach maltańskich na Sycylii. Tymczasem 400 ''uncie'' podarowali Francesco Gatto i Marciano Falco, lokalni szlachcice. ''Università'' miała zapłacić 5000 florenów w ciągu miesiąca, a pozostałe 10 000 florenów do października 1428{{odn|Dalli|2006|s=207-208}}.

Negocjacje w sprawie tej ostatniej kwoty utknęły w miejscu do kwietnia 1429. W tym czasie Gonsalvo Monroy był już umierający. Na łożu śmierci umorzył pozostały dług w wysokości 10 000 florenów. Jeszcze 1429 wyspy zostały zwrócone Alfonsowi V. W tym okresie wyspy borykały się z częstymi atakami korsarzy, chroniczną biedą i okresowymi klęskami głodu. Później tytuły i lenno markiza Malty nigdy nie zostały przekazane żadnemu władcy wysp{{odn|Dalli|2006|s=212}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |odn= tak |nazwisko= Dalli |imię= Charles |tytuł= Malta, The Medieval Millenium |data= 2006 |wydawca= ''Midsea Books Ltd'' |miejsce= [[Malta]] |isbn= 9789993271031 |język= en}}

[[Kategoria:Historia Malty]]

title: Powstanie na Malcie

Miejsce: Malta

Wynik: porozumienie i zwrot wysp królowi Alfonsowi V

title: Strony konfliktu

ludność Malty: Hrabstwo Malty

title: Dowódcy

Samorząd lokalny Università: Gonsalvo Monroy


text:
# Gżat´
Gżat´ (ros. Гжать) – rzeka w północnej Rosji, w obwodzie smoleńskim, prawy dopływ Wazuzy w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 113 km, powierzchnia zlewni – 2370 km².
Źródła na południe od wsi Pokrow w północno-zachodniej części Wyżyny Smoleńskiej. Płynie na północ przez tereny między Wyżyną Smoleńską a wzgórzami Wałdaj. Dawniej uchodziła do Wazuzy, obecnie wspólnie z nią tworzy sztuczny Zbiornik Wazuski. Do czasu utworzenia zbiornika żeglowna – w latach 1719-1870 w mieście Gżatsk (obecnie Gagarin) istniała przystań.

wikiname: plwiki

title: Gżat´

in_language: pl

wikitext:
{{Rzeka infobox
 |nazwa               = Gżat´
 |zdjęcie             = Gagarin town - Gzhat River 02.jpg
 |opis zdjęcia        = Gżat´ w mieście Gagarin
 |kontynent           = Europa
 |państwo             = obwód smoleński
 |lokalizacja         =
 |rodzaj cieku        =
 |długość             = 113
 |spadek              =
 |powierzchnia zlewni = 2370
 |średni przepływ     =
 |miejsce przepływu   =
 |kod statystyczny    =
 |źródło: miejsce     = na południe od wsi [[Pokrow]]
 |źródło: wysokość    =
 |źródło: współrzędne =
 |ujście: recypient   =
 |ujście: miejsce     =
 |ujście: wysokość    =
 |ujście: współrzędne =
 |mapa                =
 |opis mapy           =
 |szlak               =
 |kod mapy            =
 |commons             = Category:Gzhat River
}}
'''Gżat´''' ({{w języku|ru|Гжать}}) – rzeka w północnej [[Rosja|Rosji]], w [[obwód smoleński|obwodzie smoleńskim]], prawy dopływ [[Wazuza|Wazuzy]] w [[zlewisko|zlewisku]] [[Morze Kaspijskie|Morza Kaspijskiego]]. Długość – 113 km, powierzchnia [[zlewnia|zlewni]] – 2370 km².

Źródła na południe od wsi [[Pokrow]] w północno-zachodniej części [[Wyżyna Smoleńska|Wyżyny Smoleńskiej]]. Płynie na północ przez tereny między Wyżyną Smoleńską a wzgórzami [[Wałdaj (wyżyna)|Wałdaj]]. Dawniej uchodziła do Wazuzy, obecnie wspólnie z nią tworzy sztuczny [[Zbiornik Wazuski]]. Do czasu utworzenia zbiornika żeglowna – w latach 1719-1870 w mieście Gżatsk (obecnie [[Gagarin (Rosja)|Gagarin]]) istniała przystań.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://admin.smolensk.ru/history/raion/book/-G-.htm | tytuł = Энциклопедия Смоленской области | opublikowany = admin.smolensk.ru | archiwum = https://web.archive.org/web/20090927213334/http://admin.smolensk.ru/history/raion/book/-G-.htm | zarchiwizowano = 2009-09-27}} – hasło ''Гжать''] (ros.)

[[Kategoria:Rzeki w obwodzie smoleńskim]]
[[Kategoria:Dorzecze Wołgi]]

title: Gżat´

Kontynent: Europa

Państwo: Rosja

Obwód: smoleński

Miejsce: na południe od wsi Pokrow


text:
# Fiord Laubeufa
Fiord Laubeufa (ang. Laubeuf Fjord) – fiord na Oceanie Południowym, położony pomiędzy Wyspą Adelajdy a Loubet Coast. Został odkryty w styczniu 1909 roku i nazwany na cześć Maxime'a Laubeufa, francuskiego inżyniera okrętowego.

title: Fiord Laubeufa

wikitext:
{{Zatoka infobox
 |nazwa                   = Fiord Laubeufa
 |inne nazwy              = Laubeuf Fjord
 |grafika                 = Antarctica (6), Laubeuf Fjord, Webb Island.JPG
 |opis grafiki            =
 |państwo                 = Antarktyka
 |lokalizacja             = [[Ocean Południowy]]
 |powierzchnia            =
 |wymiary                 =
 |głębokość średnia       =
 |głębokość maksymalna    =
 |objętość                =
 |zasolenie               =
 |cieki wodne             =
 |miejscowości nadbrzeżne =
 |wyspy                   =
 |mapka zatoki            =
 |opis mapki zatoki       =
 |współrzędne             = 67°30'S, 68°W
 |commons                 = Category:Laubeuf Fjord
}}
'''Fiord Laubeufa''' ([[Język angielski|ang.]] ''Laubeuf Fjord'')<ref>{{cytuj książkę|autor=Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP|tytuł=Nazewnictwo Geograficzne Świata|url=http://web.archive.org/web/20120104132454/http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zeszyty/zeszyt_10.pdf|wydawca=Główny Geodeta Kraju|miejsce=Warszawa|data=2008|tom=Zeszyt 10|tytuł tomu=Morza i oceany|strony=38|isbn=978-83-254-0462-8|data dostępu=2024-12-08|język=pl}}</ref> – [[fiord]] na [[Ocean Południowy|Oceanie Południowym]], położony pomiędzy [[Wyspa Adelajdy|Wyspą Adelajdy]] a [[Loubet Coast]]. Został odkryty w styczniu 1909 roku i nazwany na cześć [[Maxime Laubeuf|Maxime'a Laubeufa]], francuskiego inżyniera okrętowego<ref>{{Cytuj |tytuł = Gazetteer - AADC |data dostępu = 2024-12-09 |opublikowany = data.aad.gov.au |url = https://data.aad.gov.au/aadc/gaz/display_name.cfm?gaz_id=109754 |język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Laubeufa, Fiord}}
[[Kategoria:Fiordy Antarktyki]]
[[Kategoria:Zatoki Antarktydy]]

title: Fiord LaubeufaLaubeuf Fjord

Terytorium: Antarktyka

Lokalizacja: Ocean Południowy


text:
# Forum Academicum
Forum Academicum – część Parku Maciejewskiego w Poznaniu, przeznaczona na cele rekreacyjno-kulturalne poznańskiego środowiska akademickiego, przewidziane zwłaszcza jako miejsce spotkań i wymiany poglądów.

## Charakterystyka
Na Forum składa się odnowiona dawna fontanna wojownika brandenburskiego, pochodząca z 1913, autorstwa Reinholda Felderhoffa oraz zbudowany w maju 2012 krąg, stanowiący właściwe forum. W obrębie betonowego kręgu zainstalowano kamienne, amfiteatralnie ukształtowane ławy do siedzenia i wypoczynku, a także służące jako potencjalna widownia dla wydarzeń kulturalnych lub dyskusyjnych. Obiekt ma dobrą akustykę, co (przy stosunkowo znacznej wielkości) szczególnie predestynuje go do organizowania dyskusji i wymiany poglądów. Przebudowano także okoliczne aleje i uzupełniono zieleń parkową o cisy, buk czerwonolistny i runiankę. W fontannie zainstalowano nowe dwanaście dysz, wyrzucających wodę na wysokość 2 metrów.
Lokalizacja forum nie była przypadkowa - wokół znajdują się gmachy kilku poznańskich uczelni:
- Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (Collegium Minus, Collegium Maius, Collegium Iuridicum, Collegium Novum, Collegium Historicum),
- Uniwersytetu Ekonomicznego (budynek A i B przy al. Niepodległości, budynek C przy ul. Towarowej, Collegium Altum, budynek Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych przy ul. Taczaka),
- Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego (Collegium Maius),
- Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego
- Wyższej Szkoły Bankowej.

Całość prac wykonano w ramach zadania rewaloryzacja zieleni w centrum miasta - park im. Karola Marcinkowskiego.
Obok Forum Academicum rozciągają się tereny rozległego, śródmiejskiego Parku Marcinkowskiego tworzącego wraz z Parkiem Maciejewskiego klin zieleni w tym rejonie.

title: Forum Academicum

wikitext:
{{Współrzędne|umieść=na górze}}
[[Plik:Forum Academicum Poznan.jpg|thumb|240px|Forum Academicum]]
[[Plik:Park Romana Maciejewskiego w Poznaniu - plan.png|thumb|240px|Otoczenie Forum Academicum]]
[[Plik:Fountain Poznan Park Maciejewskiego.jpg|thumb|240px|[[Fontanna Felderhoffa]] (w tle od lewej: [[pomnik Ofiar Czerwca 1956]], [[Zamek Cesarski w Poznaniu|Zamek Cesarski]] i [[Ziemstwo Kredytowe w Poznaniu|dawne Ziemstwo Kredytowe]])]]
'''Forum Academicum''' – część [[Park Romana Maciejewskiego w Poznaniu|Parku Maciejewskiego]] w [[Poznań|Poznaniu]], przeznaczona na cele [[rekreacja|rekreacyjno]]-[[kultura]]lne poznańskiego środowiska akademickiego, przewidziane zwłaszcza jako miejsce spotkań i wymiany poglądów.

== Charakterystyka ==
Na Forum składa się odnowiona dawna [[Fontanna Felderhoffa|fontanna wojownika brandenburskiego]], pochodząca z 1913, autorstwa [[Reinhold Felderhoff|Reinholda Felderhoffa]] oraz zbudowany w maju 2012 krąg, stanowiący właściwe [[forum (Rzym)|forum]]. W obrębie [[beton]]owego kręgu zainstalowano kamienne, [[amfiteatr]]alnie ukształtowane ławy do siedzenia i wypoczynku, a także służące jako potencjalna widownia dla wydarzeń kulturalnych lub [[dyskusja|dyskusyjnych]]. Obiekt ma dobrą [[akustyka|akustykę]]{{r|Glos20120516}}, co (przy stosunkowo znacznej wielkości) szczególnie predestynuje go do organizowania dyskusji i wymiany poglądów{{r|Glos20120516}}. Przebudowano także okoliczne aleje i uzupełniono zieleń parkową o [[cis (roślina)|cisy]], [[buk zwyczajny|buk czerwonolistny]] i [[runianka|runiankę]]. W fontannie zainstalowano nowe dwanaście [[dysza|dysz]], wyrzucających wodę na wysokość 2 metrów.

Lokalizacja forum nie była przypadkowa - wokół znajdują się gmachy kilku poznańskich uczelni:
* [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza]] ([[Collegium Minus w Poznaniu|Collegium Minus]], [[Collegium Maius w Poznaniu|Collegium Maius]], [[Collegium Iuridicum w Poznaniu|Collegium Iuridicum]], [[Collegium Novum w Poznaniu|Collegium Novum]], [[Collegium Martineum w Poznaniu|Collegium Historicum]]),
* [[Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu|Uniwersytetu Ekonomicznego]] (budynek A i B przy al. Niepodległości, budynek C przy ul. Towarowej, [[Collegium Altum w Poznaniu|Collegium Altum]], budynek Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych przy ul. Taczaka),
* [[Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu|Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego]] ([[Collegium Maius w Poznaniu|Collegium Maius]]),
* [[Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu|Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego]]
* [[Uniwersytet WSB Merito w Poznaniu|Wyższej Szkoły Bankowej]].

Całość prac wykonano w ramach zadania ''rewaloryzacja zieleni w centrum miasta - park im. Karola Marcinkowskiego''{{r|ump20111206}}.

Obok Forum Academicum rozciągają się tereny rozległego, śródmiejskiego [[Park Karola Marcinkowskiego w Poznaniu|Parku Marcinkowskiego]] tworzącego wraz z Parkiem Maciejewskiego klin zieleni w tym rejonie.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Glos20120516">Beata Marcińczyk: ''Fontanna tryska na 2 metry - Forum Academicum gotowe!'', w: ''[[Głos Wielkopolski]]'', 16 maja 2012</ref>
<ref name="ump20111206">''Informacja Prezydenta Miasta Poznania o ważniejszych bieżących sprawach i zamierzeniach dotyczących Miasta oraz o podjętych pracach w okresie od ostatniej sesji zwyczajnej Rady 6 grudnia 2011r.'' s. 24, dokument nr GP.II/0057-15/11; on-line: [http://bip.poznan.pl/bip/attachments.html?id=110935&co=show&parent=51475&instance=1097]</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* Beata Marcińczyk: ''Fontanna tryska na 2 metry - Forum Academicum gotowe!'', w: ''[[Głos Wielkopolski]]'', 16 maja 2012; on-line: [http://www.gloswielkopolski.pl/artykul/575457,poznan-fontanna-trysnela-w-forum-academicum-zdjecia,id,t.html?cookie=1]

[[Kategoria:Place w Poznaniu]]
[[Kategoria:Dzielnica Cesarska w Poznaniu]]


text:
# Kandyd Kazimierz Potocki
Kandyd Kazimierz Potocki herbu Lubicz (ur. ok. 1656, zm. 31 marca 1716) – polski duchowny katolicki, prowincjał polskiej prowincji zakonu eremitów Świętego Augustyna.
Był synem Jana i Ewy, bratem Narcyza, również augustianina. Do zakonu wstąpił w styczniu 1674, a profesję zakonną złożył 12 kwietnia 1676 w klasztorze krakowskim. Studia zakonne odbył w Warszawie, w 1682 wykonywał obowiązki lektora filozofii. Kilka lat pracował w klasztorze we Lwowie. W 1685 został przeniesiony do Krakowa; był definitorem prowincji polskiej, a jednocześnie uzupełniał stopnie naukowe, z nominacji generalnego przełożonego augustianów mianowany został bowiem bakałarzem teologii (1685), a w 1688 obronił doktorat teologii na Akademii Krakowskiej. Wykonywał szereg funkcji zakonnych, m.in. regensa studiów w krakowskim klasztorze św. Katarzyny. Ceniony za zdolności organizacyjne, reprezentował kilkakrotnie polską prowincję na kapitułach generalnych augustianów w Rzymie, w 1687 był sekretarzem komisji generalnej wizytującej polską prowincję, pełnił też funkcję przeora kolejno w Warszawie, Brześciu Litewskim i Krakowie, by wreszcie w 1706 zastąpić brata Narcyza na stanowisku prowincjała.
Na czele polskiej prowincji augustianów stał do 1710 i podjął m.in. serię podróży wizytacyjnych, niezrażony napiętą sytuacją wojenną i panującą zarazą. Kładł nacisk na poprawę stanu upadającej karności zakonnej, wydawał zalecenia dotyczące utrzymywania na odpowiednim poziomie bibliotek i archiwów klasztornych, zainicjował funkcjonowanie dwóch nowych fundacji zakonnych – w Gizowie na Rusi (wkrótce upadłej) i w Kossowie (niebawem przeniesionej do Żydaczowa). W 1710 został ponownie przeorem w Warszawie, a w 1712 w Krakowie. W 1715 w krakowskim klasztorze został regensem studiów.
Szczególnie w latach warszawskich, to jest w okresie pełnienia funkcji prowincjała i przeora klasztoru św. Marcina, słynął jako kaznodzieja. Miał być podobno spowiednikiem królewicza Jakuba Sobieskiego. W klasztorze krakowskim, który jego staraniem zaliczony został do placówek obserwanckich, podległych bezpośredniej jurysdykcji generała zakonu, Potocki wspominany był jako "kaznodzieja i apostoł krakowski". Jako przeor wiele uwagi poświęcił w Krakowie sprawom majątkowym, restauracyjnym i dekoracyjnym kościoła.
Zmarł 31 marca 1716, pochowany został w kościele św. Katarzyny w Krakowie przed wielkim ołtarzem.

title: Kandyd Kazimierz Potocki

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Kandyd Kazimierz Potocki
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    = POL COA Lubicz.svg
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|I Rzeczpospolita]]
 |data urodzenia          =
 |miejsce urodzenia       =
 |data śmierci            = [[31 marca]] [[1716]]
 |miejsce śmierci         =
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              =
 |1. funkcja - okres      =
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[katolicyzm]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja            = [[augustianie]]
 |data ślubów zakonnych   = 12 kwietnia 1676
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            =
 |data nominacji          =
 |data sakry              =
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Kandyd Kazimierz Potocki''' herbu [[Lubicz (herb szlachecki)|Lubicz]]<ref>Wacław Kolak, Kandyd Kazimierz Potocki, w: [[Polski Słownik Biograficzny]], t. XXVIII/1 zeszyt 116, 1984, s. 82.</ref> (ur. ok. [[1656]], zm. [[31 marca]] [[1716]]) – polski duchowny katolicki, [[prowincjał]] polskiej prowincji [[Augustianie|zakonu eremitów Świętego Augustyna]].

Był synem Jana i Ewy, bratem [[Narcyz Potocki|Narcyza]], również augustianina. Do zakonu wstąpił w styczniu 1674, a profesję zakonną złożył 12 kwietnia 1676 w klasztorze krakowskim. Studia zakonne odbył w Warszawie, w 1682 wykonywał obowiązki lektora filozofii. Kilka lat pracował w klasztorze we Lwowie. W 1685 został przeniesiony do Krakowa; był definitorem prowincji polskiej, a jednocześnie uzupełniał stopnie naukowe, z nominacji generalnego przełożonego augustianów mianowany został bowiem bakałarzem teologii (1685), a w 1688 obronił doktorat teologii na Akademii Krakowskiej. Wykonywał szereg funkcji zakonnych, m.in. regensa studiów w krakowskim klasztorze św. Katarzyny. Ceniony za zdolności organizacyjne, reprezentował kilkakrotnie polską prowincję na kapitułach generalnych augustianów w Rzymie, w 1687 był sekretarzem komisji generalnej wizytującej polską prowincję, pełnił też funkcję przeora kolejno w Warszawie, Brześciu Litewskim i Krakowie, by wreszcie w 1706 zastąpić brata Narcyza na stanowisku prowincjała.

Na czele polskiej prowincji augustianów stał do 1710 i podjął m.in. serię podróży wizytacyjnych, niezrażony napiętą sytuacją wojenną i panującą zarazą. Kładł nacisk na poprawę stanu upadającej karności zakonnej, wydawał zalecenia dotyczące utrzymywania na odpowiednim poziomie bibliotek i archiwów klasztornych, zainicjował funkcjonowanie dwóch nowych fundacji zakonnych – w Gizowie na Rusi (wkrótce upadłej) i w Kossowie (niebawem przeniesionej do Żydaczowa). W 1710 został ponownie przeorem w Warszawie, a w 1712 w Krakowie. W 1715 w krakowskim klasztorze został regensem studiów.

Szczególnie w latach warszawskich, to jest w okresie pełnienia funkcji prowincjała i przeora klasztoru św. Marcina, słynął jako kaznodzieja. Miał być podobno spowiednikiem królewicza [[Jakub Sobieski|Jakuba Sobieskiego]]. W klasztorze krakowskim, który jego staraniem zaliczony został do placówek obserwanckich, podległych bezpośredniej jurysdykcji generała zakonu, Potocki wspominany był jako "kaznodzieja i apostoł krakowski". Jako przeor wiele uwagi poświęcił w Krakowie sprawom majątkowym, restauracyjnym i dekoracyjnym kościoła.

Zmarł 31 marca 1716, pochowany został w [[Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty w Krakowie|kościele św. Katarzyny]] w Krakowie przed wielkim ołtarzem.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

==Bibliografia==
* Wacław Kolak, ''Potocki Kandyd Kazimierz'', w: ''[[Polski Słownik Biograficzny]]'', tom XXVIII, 1984–1985, s. 82–83.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Potocki, Kandyd Kazimierz}}
[[Kategoria:Ludzie związani z Krakowem (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Warszawą (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Pochowani w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty w Krakowie]]
[[Kategoria:Polscy augustianie (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Potoccy herbu Lubicz|Kandyd Kazimierz Potocki]]
[[Kategoria:Teolodzy katoliccy I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1656]]
[[Kategoria:Zmarli w 1716]]

title: Kandyd Kazimierz Potocki

Kraj działania: I Rzeczpospolita

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki

Inkardynacja: augustianie

Śluby zakonne: 12 kwietnia 1676


text:
# Molukański Kościół Ewangelicki
Molukański Kościół Ewangelicki (ang. Moluccan Evangelical Church) – reformowany kościół w Holandii założony w 1951 roku, przez indonezyjskich imigrantów z wysp Moluki. W 2010 roku liczył ok. 25 000 wiernych, w tym 10 000 członków w 56 zborach.

title: Molukański Kościół Ewangelicki

wikitext:
{{Wyznanie infobox
 |nazwa                     = Molukański Kościół Ewangelicki
 |kod języka                = id
 |nazwa oryginalna          = Geredja Indjili Maluku
 |grafika                   =
 |podpis grafiki            =
 |dewiza                    =
 |dewiza nazwa polska       =
 |hymn                      =
 |hymn nazwa polska         =
 |religia                   = [[Chrześcijaństwo]]
 |1. wyznanie               = [[protestantyzm]]
 |2. wyznanie               = [[kalwinizm]]
 |3. wyznanie               =
 |ustrój kościelny          =
 |obrządek                  =
 |prądy teologiczne         =
 |nurty pobożnościowe       =
 |patron                    =
 |siedziba                  =
 |zwierzchnik               =
 |tytuł zwierzchnika        =
 |organ ustawodawczy        =
 |zasięg geograficzny       = {{państwo|Holandia}}
 |członkostwo               =
 |założyciel                =
 |data utworzenia           = [[1951]]
 |data rozwiązania          =
 |data reaktywacji          =
 |wydzielono                = [[Protestancki Kościół Moluki]]
 |połączono                 =
 |miejsce utworzenia        =
 |włączono do               =
 |miejsce rozwiązania       =
 |miejsce reaktywacji       =
 |rok danych statystycznych = 2010
 |liczba wiernych           = 25.000
 |liczba osób duchownych    =
 |liczba osób zakonnych     =
 |liczba misjonarzy         =
 |1. nazwa agendy           = Kościoły
 |1. liczba agend           = 56
 |2. nazwa agendy           =
 |2. liczba agend           =
 |3. nazwa agendy           =
 |3. liczba agend           =
 |4. nazwa agendy           =
 |4. liczba agend           =
 |5. nazwa agendy           =
 |5. liczba agend           =
 |6. nazwa agendy           =
 |6. liczba agend           =
 |7. nazwa agendy           =
 |7. liczba agend           =
 |8. nazwa agendy           =
 |8. liczba agend           =
 |mapa                      =
 |opis mapy                 =
 |commons                   =
 |wikiźródła                =
 |wikicytaty                =
 |wikinews                  =
 |www                       = http://www.geredjaindjilimaluku.nl/
}}
'''Molukański Kościół Ewangelicki''' ([[język angielski|ang.]] ''Moluccan Evangelical Church'') – [[Kościół Reformowany|reformowany]] kościół w [[Holandia|Holandii]] założony w 1951 roku, przez indonezyjskich imigrantów z wysp [[Moluki]]. W 2010 roku liczył ok. 25 000 wiernych, w tym 10 000 członków w 56 [[Zbór|zborach]]<ref>{{Cytuj stronę | tytuł = Netherlands | url = https://books.google.pl/books?id=6EOsBQAAQBAJ&pg=PA624&lpg=PA624&dq=Netherland+Operation+World+2010&source=bl&ots=gn9PpjjOgx&sig=eaFh80kOLIrpkbzcJLny_O7UJrM&hl=pl&sa=X&ved=0CEkQ6AEwBWoVChMIts7M4Nb5yAIVS9UsCh0TkQqY#v=onepage&q=Netherland%20Operation%20World%202010&f=false | rok = 2010 | opublikowany = Operation World}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Kalwińskie związki wyznaniowe]]
[[Kategoria:Protestantyzm w Holandii]]

title: Molukański Kościół EwangelickiGeredja Indjili Maluku

Zasięg geograficzny: Holandia

Utworzono · • wydzielono z: 1951 · Protestancki Kościół Moluki


text:
# Budki (powiat przasnyski)
Budki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Chorzele.

## Historia
Wieś należała do dzierżawy Przasnysz w 1617 roku. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Chorzelach.
We wsi znajduje się figura św. Jana Nepomucena. Reprezentuje typ Nepomuków charakterystyczny dla zachodniej Kurpiowszczyzny: przedstawienia ludowe ciosane z drewna w postaci statycznej figury ustawionej na wysokim słupie (Olszewka, Połoń, Małowidz, dawniej także Żelazna).

title: Budki (powiat przasnyski)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Budki
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = mazowieckie
 |powiat                 = [[Powiat przasnyski|przasnyski]]
 |gmina                  = [[Chorzele (gmina)|Chorzele]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 258{{r|rap}}
 |rok                    = 2023
 |strefa numeracyjna     = 29
 |kod pocztowy           = 06-330{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = WPZ
 |SIMC                   = 0507294{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Chorzele (gmina)
 |współrzędne            = 53°14'41"N 20°56'55"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|12312|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
[[Plik:Budki Nepomuk.jpg|lewo|mały|Figura św. Jana Nepomucena (XIX wiek) i krzyż w Budkach]]
'''Budki''' – [[wieś]] sołecka{{r|sol}} w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat przasnyski|powiecie przasnyskim]], w [[Chorzele (gmina)|gminie Chorzele]]{{r|teryt|roz}}.

== Historia ==
Wieś należała do dzierżawy Przasnysz w [[1617]] roku<ref>Lustracje województwa mazowieckiego XVII wieku. Cz. 1 1617-1620, wydała Alina Wawrzyńczyk, Wrocław 1968, s. 70.</ref>. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[województwo ostrołęckie|województwa ostrołęckiego]].

Wierni Kościoła [[Kościół łaciński|rzymskokatolickiego]] należą do parafii [[Parafia św. Mikołaja w Chorzelach|św. Mikołaja w Chorzelach]]{{r|par}}.

We wsi znajduje się figura św. [[Jan Nepomucen|Jana Nepomucena]]. Reprezentuje typ [[Nepomuk|Nepomuków]] charakterystyczny dla zachodniej [[Puszcza Zielona|Kurpiowszczyzny]]: przedstawienia ludowe ciosane z drewna w postaci statycznej figury ustawionej na wysokim słupie ([[Olszewka (powiat przasnyski)|Olszewka]], [[Połoń]], [[Małowidz]], dawniej także [[Żelazna Rządowa|Żelazna]])<ref name=":6">{{Cytuj |autor = [[Maria Weronika Kmoch]] |tytuł = Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec |data = 2015 |data dostępu = 2022-07-26 |isbn = 978-83-943674-0-4 |miejsce = Jednorożec |wydawca = Gminna Biblioteka Publiczna w Jednorożcu |oclc = 947212801}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = [[Maria Weronika Kmoch]] |tytuł = MAŁA OJCZYZNA: Figury św. Jana Nepomucena w powiecie przasnyskim |data = 30 listopada 2015 |data dostępu = 2022-07-27 |url = http://www.kurpiankawwielkimswiecie.pl/2015/11/maa-ojczyzna-nepomuki-w-powiecie.html}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Budki]], [[Budki Petrykowskie]], [[Budki Piaseckie]], [[Budki Suserskie]], [[Budki Łochowskie]], [[Budki-Rososz]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[https://bip.chorzele.pl/?c=mdTresc-cmPokazTresc-895-5240 BIP gminy. Liczba mieszkańców miejscowości w dn. 31.12.2023] s. 30-31 [dostęp 2025-01-14]</ref>
* <ref name=sol>[https://bip.chorzele.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-655 Strona gminy, sołectwa]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=101|data dostępu=2020-12-22}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name=par>[https://parafie.diecezja.lomza.pl/ad/parafie,1/chorzele-parafia-pw-sw-mikolaja,17 Opis parafii na stronie diecezji]</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|I|440|Budki 1(7)}}

{{Gmina  Chorzele}}

[[Kategoria:Chorzele (gmina)]]
[[Kategoria:Wsie starostwa przasnyskiego]]

title: Budki

Państwo: Polska

Województwo: mazowieckie

Powiat: przasnyski

Gmina: Chorzele

Tablice rejestracyjne: WPZ


text:
# Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Lutomiersku
Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Lutomiersku – późnobarokowy kościół wybudowany w latach 1775–1781, ufundowany przez Barbarę z Duninów Sanguszko  przez abp Antoniego Ostrowskiego.
 W czasie I wojny światowej uszkodzony pociskami artylerii niemieckiej. Podczas II wojny światowej używany przez Niemców jako magazyn, następnie Rosjanie przetrzymywali w nim jeńców.

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół Matki Bożej Szkaplerznej
w Lutomiersku
 |nazwa miejscowa           =
 |zabytek                   = 38 z dnia 28.08.1967
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]]
 |grafika                   = Church of Our Lady of the Scapular-2.JPG
 |opis grafiki              = kościół parafialny
 |państwo                   = Polska
 |miejscowość               = [[Lutomiersk]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[Parafia Matki Bożej Szkaplerznej w Lutomiersku|Matki Bożej Szkaplerznej w Lutomiersku]]
 |administratura typ        = Parafia
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Matka Boża Szkaplerzna|Matki Bożej Szkaplerznej]]
i [[Święty Walenty|św. Walentego]]
 |dzień wspomnienia         =
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   = [[1775]]
 |data zakończenia budowy   = [[1781]]
 |data konsekracji          =
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  = [[Barbara Urszula Sanguszkowa|Barbara z Duninów Sanguszko]]
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      = [[barok|późnobarokowy]]
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        =
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               =
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            =
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                =
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             = 40
 |liczba manuałów           = 3
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Lutomiersk
 |współrzędne               = 51°45′12.6″N 19°12′39.6″E
 |commons                   = Category:Church of Our Lady of the Scapular and Saint Valentine in Lutomiersk
 |www                       =
}}
'''Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w [[Lutomiersk]]u''' – [[barok|późnobarokowy]] kościół wybudowany w latach [[1775]]–[[1781]], ufundowany przez [[Barbara Urszula Sanguszkowa|Barbarę z Duninów Sanguszko]]  przez [[Antoni Kazimierz Ostrowski|abp Antoniego Ostrowskiego]].[[File:Lutomiersk, kościół par. pw. NMP-001.JPG|mały|lewo|180px|Wnętrze świątyni]] W czasie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] uszkodzony pociskami artylerii niemieckiej. Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] używany przez Niemców jako magazyn, następnie Rosjanie przetrzymywali w nim jeńców.

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę| url = https://www.archidiecezja.lodz.pl/parafia/matki-boskiej-szkaplerznej| tytuł = Informacje na stronie Archidiecezji Łódzkiej| data dostępu = 2012-05-02| autor = | opublikowany = | praca = | data = | język =}}
* {{cytuj stronę| url = http://mbszkaplerzna.pl/historia| tytuł = Strona internetowa parafii| data dostępu = 2012-05-02| autor = | opublikowany = | praca = | data = | język =}}

{{SORTUJ:Lutomiersk}}

{{Parafie dekanatu konstantynowskiego}}
{{Kościoły dekanatu konstantynowskiego}}

[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Matki Bożej Szkaplerznej]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Walentego]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie pabianickim]]
[[Kategoria:Architektura barokowa w województwie łódzkim]]
[[Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie w Lutomiersku]]
[[Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo sieradzkie)]]
[[Kategoria:Historia Lutomierska]]
[[Kategoria:Zabytki nieruchome w Lutomiersku]]

title: Kościół Matki Bożej Szkaplerznej · w Lutomiersku

Miejscowość: Lutomiersk

Wyznanie: katolickie

Parafia: Matki Bożej Szkaplerznej w Lutomiersku

Wezwanie: Matki Bożej Szkaplerznej · i św. Walentego

Fundator: Barbara z Duninów Sanguszko

Styl: późnobarokowy


text:
# Michikaze Ono
Michikaze Ono lub Tōfū Ono (jap. 小野道風 Ono no Michikaze, Ono no Tōfū; ur. 894, zm. 966) – japoński kaligraf tworzący w okresie Heian.
Wnuk poety Takamury Ono. Wraz z Sukemasą Fujiwarą i Yukinari Fujiwarą zaliczany do grupy trzech mistrzów pędzla (Sanseki). Uważany jest za właściwego twórcę japońskiej szkoły kaligrafii.

title: Michikaze Ono

wikitext:
[[Plik:Ono no Michikaze.jpg|thumb|Ono no Michikaze]]
{{nihongo|'''Michikaze Ono''' lub '''Tōfū Ono'''|小野道風|Ono no Michikaze, Ono no Tōfū|ur. 894, zm. 966}} – [[Japonia|japoński]] [[kaligrafia|kaligraf]] tworzący w okresie [[Heian]].

Wnuk poety Takamury Ono{{r|kodansha}}. Wraz z Sukemasą Fujiwarą i Yukinari Fujiwarą zaliczany do grupy trzech mistrzów pędzla (''Sanseki''){{r|kodansha}}{{r|frederic}}. Uważany jest za właściwego twórcę [[kaligrafia japońska|japońskiej szkoły kaligrafii]]{{r|kodansha}}{{r|frederic}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name = frederic>{{Cytuj książkę| autor = Louis Frédéric| tytuł = Japan Encyclopedia| wydawca = Belknap Press| miejsce = Cambridge| rok = 2000| isbn = 0-674-01753-6| strony = 763}}</ref>
* <ref name = kodansha>{{Cytuj książkę| tytuł = Kodansha Encyclopedia of Japan| tom = 6| wydawca = Kodansha| miejsce = Tokyo| rok = 1983| strony = 111}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Ono, Michikaze}}
[[Kategoria:Japońscy kaligrafowie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 894]]
[[Kategoria:Zmarli w 966]]


text:
# Linda Gordon
Linda Gordon (ur.  1944 – Sedona) – amerykańska brydżystka.

## Wyniki brydżowe

### Zawody światowe
W światowych zawodach zdobyła następujące lokaty:
| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów |
| Rok                                    | Miejsce                                | Zawody                                 | Kategoria                              | Drużyna                                | Pozycja                                |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| 2010                                   | Filadelfia                             | 13. Seria Mistrzostw Świata            | Miksty                                 | Steelers                               | 3                                      |

| Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par |
| Rok                                 | Miejsce                             | Zawody                              | Kategoria                           | Partner                             | Pozycja                             |
| ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- |
| 2010                                | Filadelfia                          | 13. Mistrzostwa Świata              | Open IMP                            | Robb Gordon                         | 90                                  |
| 2006                                | Werona                              | 12. Mistrzostwa Świata              | Open IMP                            | Robb Gordon                         | 36                                  |
| 2006                                | Werona                              | 12. Mistrzostwa Świata              | Miksty                              | Robb Gordon                         | 197                                 |
| 2002                                | Montreal                            | 11. Mistrzostwa Świata              | Kobiety                             | Sylvia Moss                         | 55                                  |
| 2002                                | Montreal                            | 11. Mistrzostwa Świata              | Miksty                              | Robb Gordon                         | 132                                 |
| 1994                                | Albuquerque                         | 9. Mistrzostwa Świata               | Miksty                              | Robb Gordon                         | 36                                  |

## Klasyfikacja
- Linda Gordon – klasyfikacja WBF (ang.)

title: Linda Gordon

wikitext:
{{Brydżysta infobox
 | imię i nazwisko = Linda Gordon
 | zdjęcie =
 | opis zdjęcia =
 | państwo = USA
 | data urodzenia = [[1944]], [[Sedona]]
 | data śmierci =
 | cezar =
 | kod_WBF = 12635
 | kod_EBL =
 | tytuł PZBS =
 | ranking PZBS =
 | data rankingu PZBS =
 | tytuł WBF Open =
 | tytuł WBF Kobiet =
 | tytuł WBF Seniorów =
 | ranking WBF Open =
 | ranking WBF Kobiet = 619
 | ranking WBF Seniorów =
 | data rankingu WBF = [[24 marca]] [[2015]]
 | EC =
 | tytuł EBL =
 | ranking EBL Open =
 | ranking EBL Kobiet =
 | ranking EBL Seniorów =
 | ranking EBL Juniorów =
 | data rankingu EBL =
}}
'''Linda Gordon''' (ur.  [[1944]] – [[Sedona]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] [[Brydż sportowy|brydżystka]].
== Wyniki brydżowe ==
=== Zawody światowe ===
W '''światowych''' zawodach zdobyła następujące lokaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!2010
|[[Filadelfia]]||13. Seria Mistrzostw Świata||Miksty||Steelers||3<ref name="WTWSC2010M">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/ROgUK | tytuł=13th WORLD SERIES CHAMPIONSHIPS, Philadelphia, U.S.A. • 1 - 16 October 2010. Mixed  data dostępu=2012-01-19 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja par
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Partner!!Pozycja
|-
!2010
|[[Filadelfia]]||13. Mistrzostwa Świata||Open IMP||[[Robert Gordon (brydżysta)|Robb Gordon]]||90<ref name="WPWC2010oi">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/jEzSK | tytuł=IMP Pairs, Philadelphia, U.S.A. • 1 - 16 October 2010 | data dostępu=2012-01-18 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!2006
|[[Werona]]||12. Mistrzostwa Świata||Open IMP||[[Robert Gordon (brydżysta)|Robb Gordon]]||36<ref name="WPWC2006oi">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/5bPgu | tytuł=IMP Pairs, Verona, Italy • 9 - 24 June 2006 | data dostępu=2012-01-12 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!2006
|[[Werona]]||12. Mistrzostwa Świata||Miksty||[[Robert Gordon (brydżysta)|Robb Gordon]]||197<ref name="WPWC2006M">{{cytuj stronę | url=http://www.worldbridge.org/pairschampRPperson.aspx?qtournid=544 | tytuł=Mixed Pairs, Verona, Italy • 9 - 24 June 2006 | data dostępu=2012-01-19 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!2002
|[[Montreal]]||11. Mistrzostwa Świata||Kobiety||[[Sylvia Moss]]||55<ref name="WPWC2002W">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/uszRq | tytuł=11th WORLD CHAMPIONSHIPS, Montreal, Canada • 16 - 31 August 2002 . Women series | data dostępu=2012-09-04 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!2002
|[[Montreal]]||11. Mistrzostwa Świata||Miksty||[[Robert Gordon (brydżysta)|Robb Gordon]]||132<ref name="WPWC2002M">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/1KH8y | tytuł=11th WORLD CHAMPIONSHIPS, Montreal, Canada • 16 - 31 August 2002 . Mixed series | data dostępu=2012-01-19 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|-
!1994
|[[Albuquerque]]||9. Mistrzostwa Świata||Miksty||[[Robert Gordon (brydżysta)|Robb Gordon]]||36<ref name="WPWC1994M">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/jZKPV | tytuł=9th WORLD OPEN PAIRS CHAMPIONSHIP, Albuquerque, NM, U.S.A. • 17 September - 1 October 1994. Mixed series | data dostępu=2012-02-07 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{{clear}}
== Klasyfikacja ==
* {{Klasyfikacja WBF|12635|Linda Gordon}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj książkę | tytuł=The Official ACBL  Encyclopedia of Bridge. Biographies and Results | data=2011 | strony =157}}

== Zobacz też ==
* [[Brydż sportowy]]

{{SORTUJ:Gordon, Linda}}
[[Kategoria:Amerykańscy brydżyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1944]]

title: · Linda Gordon

Państwo: Stany Zjednoczone

Data urodzenia: 1944, Sedona


text:
# Walentyna Stempkowska
Walentyna Stempkowska z d. Wołosewicz ps. „Platerówna”,  „Żabka”, (ur. 1 listopada 1924 w Brześciu Litewskim, zm. 11 marca 1999 w Białymstoku) – łączniczka NSZ i NZW, więziona przez Gestapo oraz UB.

## Życiorys
Do konspiracji Walentynę wciągnął jej starszy brat Eugeniusz Stempkowski „Beniowski” i jesienią 1942 roku wstąpiła do Narodowych Sił Zbrojnych. Była kurierką Komendy Okręgu XIII NSZ i 30 grudnia 1943 r., transportując prasę konspiracyjną, została aresztowana przez niemiecką żandarmerię i przewieziona początkowo do więzienia w Bielsku Podlaskim, a następnie do Białegostoku. W trakcie śledztwa nie składała zeznań, udawała niemowę oraz odmawiała przyjmowania posiłków. 20 czerwca 1944 r. „Platerówna” została przewieziona do Ravensbrück jako numer 43 726. Po wyzwoleniu obozu „Żabka” ponownie włączyła się do konspiracji tym razem z ramienia Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Zdradzona 9 kwietnia 1946 r. została aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa, ale i tym razem nikogo nie zdradziła. Po wielu torturach (m.in. karcerach) została skazana na sześć lat więzienia, jednak ze względu na amnestię wyszła 9 kwietnia 1949 roku. Po wyjściu z więzienia w PRL nie mogła znaleźć stałej pracy, a w 1975 roku odmówiono jej prawa do dodatku kombatanckiego za pobyt w obozach koncentracyjnych, za pałanie nienawiścią do Polski Ludowej. W III RP była czynnym członkiem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów oraz Związku Żołnierzy NSZ w Białymstoku. Zmarła 11 marca 1999 r., a pogrzeb odbył się w asyście ks. Kazimierza Litwiejki. Pochowana na cmentarzu parafialnym św. Rocha w Białymstoku.
Walentyna Stempkowska jest bohaterką powieści Wacława Holewińskiego Opowiem ci o wolności.

title: Walentyna Stempkowska

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Walentyna Stempkowska
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           = Platerówna, Żabka
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        = Walentyna Stempkowska
 |stopień grafika     = PL Epolet ppor.svg
 |stopień             = [[podporucznik]]
 |data urodzenia      = [[1 listopada]] [[1924]]
 |miejsce urodzenia   = [[Brześć Litewski]]
 |data śmierci        = [[11 marca]] [[1999]]
 |miejsce śmierci     = [[Białystok]]
 |lata służby         = 1942–1946
 |siły zbrojne        =  [[Narodowe Siły Zbrojne]]<br />[[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          = łączniczka, [[Kurier (transport)|kurierka]], [[sanitariusz]]ka
 |wojny i bitwy       =
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         =
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
'''Walentyna Stempkowska''' [[Nazwisko rodowe|z d.]] Wołosewicz [[Pseudonim|ps.]] „Platerówna”,  „Żabka”, (ur. [[1 listopada]] [[1924]] w [[Brześć|Brześciu Litewskim]], zm. [[11 marca]] [[1999]] w [[Białystok|Białymstoku]]) – łączniczka [[Narodowe Siły Zbrojne|NSZ]] i [[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe|NZW]], więziona przez [[Gestapo]] oraz [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego|UB]].

== Życiorys ==
Do konspiracji Walentynę wciągnął jej starszy brat Eugeniusz Stempkowski „Beniowski” i jesienią 1942 roku wstąpiła do [[Narodowe Siły Zbrojne|Narodowych Sił Zbrojnych]]. Była kurierką Komendy Okręgu XIII NSZ i 30 grudnia 1943 r., transportując prasę konspiracyjną, została aresztowana przez niemiecką żandarmerię i przewieziona początkowo do więzienia w [[Bielsk Podlaski|Bielsku Podlaskim]], a następnie do [[Białystok|Białegostoku]]. W trakcie śledztwa nie składała zeznań, udawała niemowę oraz odmawiała przyjmowania posiłków.<ref name=":0">{{Cytuj |autor =  [[Leszek Żebrowski]]|tytuł = Walentyna Stempkowska „Platerówna” – „Żabka”|data = |data dostępu = 2019-08-20 |opublikowany = [[Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa]]|url = http://kpbc.umk.pl/Content/201221/Stempkowska_Walentyna_517_WSK.pdf}}</ref> 20 czerwca 1944 r. „Platerówna” została przewieziona do [[Ravensbrück (KL)|Ravensbrück]] jako numer 43 726<ref name=":1">{{Cytuj |autor = Leszek Żebrowski |tytuł = O najnowszej historii Polski 1939- 1989 |data = }}</ref>. Po wyzwoleniu obozu „Żabka” ponownie włączyła się do konspiracji tym razem z ramienia [[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe|Narodowego Zjednoczenia Wojskowego]]. Zdradzona 9 kwietnia 1946 r. została aresztowana przez [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego|Urząd Bezpieczeństwa]], ale i tym razem nikogo nie zdradziła<ref name=":0" />. Po wielu torturach (m.in. [[Karcer|karcerach]]) została skazana na sześć lat więzienia, jednak ze względu na [[Amnestie w Polsce|amnestię]] wyszła 9 kwietnia 1949 roku. Po wyjściu z więzienia w [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] nie mogła znaleźć stałej pracy, a w 1975 roku odmówiono jej prawa do dodatku kombatanckiego za pobyt w obozach koncentracyjnych, za ''pałanie nienawiścią do Polski Ludowej''<ref name=":1" />. W [[III Rzeczpospolita|III RP]] była czynnym członkiem [[Stowarzyszenie Polskich Kombatantów|Stowarzyszenia Polskich Kombatantów]] oraz Związku Żołnierzy [[Narodowe Siły Zbrojne|NSZ]] w [[Białystok|Białymstoku]]. Zmarła 11 marca 1999 r., a pogrzeb odbył się w asyście ks. Kazimierza Litwiejki. Pochowana na [[Cmentarz św. Rocha w Białymstoku|cmentarzu parafialnym św. Rocha w Białymstoku]].

Walentyna Stempkowska jest bohaterką powieści [[Wacław Holewiński|Wacława Holewińskiego]] ''Opowiem ci o wolności''<ref>{{Cytuj |tytuł = Wyklęte – bez schematów - Muzeum Historii Polski |data dostępu = 2019-09-16 |opublikowany = muzhp.pl |url = http://muzhp.pl/pl/c/1256/wyklete-bez-schematow |język = pl}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Stemkowska, Walentyna}}
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Brześciu]]
[[Kategoria:Łączniczki Narodowych Sił Zbrojnych]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Rocha w Białymstoku]]
[[Kategoria:Wojskowi związani z Białymstokiem]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1924]]
[[Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956]]
[[Kategoria:Zmarli w 1999]]
[[Kategoria:Żołnierze Narodowego Zjednoczenia Wojskowego]]

title: Walentyna StempkowskaPlaterówna, Żabka

Data i miejsce urodzenia: 1 listopada 1924 · Brześć Litewski

Data i miejsce śmierci: 11 marca 1999 · Białystok

Siły zbrojne: Narodowe Siły Zbrojne · Narodowe Zjednoczenie Wojskowe

Stanowiska: łączniczka, kurierka, sanitariuszka


text:
# NK GOŠK Gabela
Nogometni Klub Gabeoski Omladinski Športski Klub, GOŠK Gabela – bośniacki klub piłkarski z siedzibą w Gabeli. Został założony w 1919 roku.

## Historia
Klub został założony w 1919 roku jako GOŠK. Uczestniczył w rozgrywkach lokalnych mistrzostw Jugosławii. Po proklamacji niepodległości Bośni i Hercegowiny klub startował w mistrzostwach kraju. Do 2001 występował w II lidze FBiH. Po dwóch latach gry w III lidze (grupa chorwacka) w 2003 powrócił w II ligi FBiH. W sezonie 2010/11 zajął 2. miejsce w II lidze i awansował do Premijer ligi.

## Sukcesy
- Mistrzostwo Bośni i Hercegowiny:
  - ?.miejsce (1): 2012
- 2.liga Mistrzostw Bośni i Hercegowiny:
  - 2.miejsce (1): 2011
- Puchar Bośni i Hercegowiny:
  - 1/8 finału (1): 2009

## Stadion
Stadion Podavala może pomieścić 5000 widzów.

title: NK GOŠK Gabela

wikitext:
{{Klub sportowy infobox
 |nazwa                 = GOŠK Gabela
 |nazwa oryginalna      = GOŠK Gabela
 |dyscyplina            = piłka nożna
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |pełna nazwa           = Nogometni Klub Gabeoski Omladinski Športski Klub
 |kod                   =
 |przydomek             = Plavi Lavovi (niebiescy lwy)
 |maskotka              =
 |barwy                 = {{colorbox|#1B23BB}} {{colorbox|#FFFFFF}}
 |data założenia        = [[1919]]
 |debiut w ekstraklasie = [[2011]]
 |data rozwiązania      =
 |liga                  = [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine|Prva liga BiH]]
 |liczba seniorów       =
 |liczba juniorów       =
 |państwo               =
 |siedziba              =
 |adres                 =
 |obiekt sportowy       = [[Stadion Podavala]], [[Gabela (Bośnia i Hercegowina)|Gabela]]
 |sponsor techniczny    =
 |właściciel            =
 |prezes                = Pero Pavlović
 |menedżer              =
 |menedżer generalny    =
 |komandor              =
 |trener                = [[Boris Gavran]]
 |asystent trenera      =
 |paski_kos1            = _whiteshoulders
 |koszulka1             = 0000DD
 |paski_spo1            =
 |spodenki1             = 0000DD
 |lewareka1             = 0000DD
 |paski_lr1             = _whiteshoulders
 |prawareka1            = 0000DD
 |paski_pr1             = _whiteshoulders
 |skarpety1             = 0000DD
 |paski_ska1            =
 |paski_kos2            =
 |koszulka2             = FFFFFF
 |paski_spo2            =
 |spodenki2             = 000000
 |lewareka2             = FFFFFF
 |paski_lr2             =
 |prawareka2            = FFFFFF
 |paski_pr2             =
 |skarpety2             = 000000
 |paski_ska2            =
 |commons               =
 |wikicytaty            =
 |wikinews              =
 |www                   =
}}
'''Nogometni Klub Gabeoski Omladinski Športski Klub''', '''GOŠK Gabela''' – [[Bośnia i Hercegowina|bośniacki]] klub piłkarski z siedzibą w [[Gabela (Bośnia i Hercegowina)|Gabeli]]. Został założony w 1919 roku.

== Historia ==
Klub został założony w [[1919]] roku jako '''GOŠK'''. Uczestniczył w rozgrywkach lokalnych mistrzostw Jugosławii. Po proklamacji niepodległości Bośni i Hercegowiny klub startował w mistrzostwach kraju. Do 2001 występował w [[I liga Federacji Bośni i Hercegowiny w piłce nożnej mężczyzn|II lidze FBiH]]. Po dwóch latach gry w III lidze (grupa chorwacka) w 2003 powrócił w II ligi FBiH. W sezonie 2010/11 zajął 2. miejsce w II lidze i awansował do [[Premijer liga Bosne i Hercegovine|Premijer ligi]].

== Sukcesy ==
* '''[[Premijer liga Bosne i Hercegovine|Mistrzostwo Bośni i Hercegowiny]]:'''
** ?.miejsce (1): 2012
* '''[[I liga Federacji Bośni i Hercegowiny w piłce nożnej mężczyzn|2.liga Mistrzostw Bośni i Hercegowiny]]:'''
** 2.miejsce (1): 2011
* '''[[Puchar Bośni i Hercegowiny w piłce nożnej|Puchar Bośni i Hercegowiny]]:'''
** 1/8 finału (1): 2009

== Stadion ==
'''[[Stadion Podavala]]''' może pomieścić 5000 widzów.

== Linki zewnętrzne ==
* {{soccerway|d|id=3167|nazwa=GOŠK Gabela|data dostępu=2021-01-02}}
* {{Cytuj stronę | url = http://sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2011-2012/324/ekipa/GO%C5%A0K/46/info | tytuł = Profil na SportSport | opublikowany = sportsport.ba | archiwum = https://web.archive.org/web/20120326051505/http://sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2011-2012/324/ekipa/GO%C5%A0K/46/info | zarchiwizowano = 2012-03-26 | język = bs}}
* [http://www.weltfussballarchiv.com/Vereinsprofilnew.php?ID=7066 Profil na WeltFussballArchiv] {{lang|en}}
* [http://www.playerhistory.com/club/25361/ Profil na Playerhistory.com] {{lang|en}}
* {{transfermarkt|d|id=9544|nazwa=NK GOSK Gabela|data dostępu=2020-11-27}}

{{2 poziom Fb Bośnia i Hercegowina}}
{{1 poziom Fb Bośnia i Hercegowina}}

[[Kategoria:Bośniacko-hercegowińskie kluby piłkarskie|GOŠK Gabela]]
[[Kategoria:Kluby piłkarskie założone w 1919]]
[[Kategoria:Kanton hercegowińsko-neretwiański]]

title: · GOŠK Gabela

Przydomek: Plavi Lavovi (niebiescy lwy)

Liga: Prva liga BiH

Państwo: Bośnia i Hercegowina

Stadion: Stadion Podavala, Gabela

Prezes: Pero Pavlović

Trener: Boris Gavran

Stroje · domowe: Stroje · wyjazdowe


text:
# Grzegorz Makowiecki
Grzegorz Makowiecki herbu Pomian (zm. przed 16 stycznia 1569) – chorąży halicki w latach 1563–1569, podsędek halicki w latach 1557–1559, rotmistrz królewski w 1564 roku.
Poseł na sejm warszawski 1556/1557 roku z ziemi kołomyjsko-śniatyńskiej. Poseł na sejm warszawski 1563/1564 roku z ziemi halickiej. Poseł na sejm parczewski 1564 roku z województwa ruskiego.

title: Grzegorz Makowiecki

wikitext:
{{Szlachcic infobox
 |imię              = Grzegorz Makowiecki
 |wszystkie imiona  =
 |imię oryginalne   =
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |herb              = Herb_Pomian.svg
 |opis herbu        = [[Pomian (herb szlachecki)|Pomian]]
 |tytuł             =
 |dynastia          =
 |rodzina           =
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      = przed [[16 stycznia]] [[1569]]
 |miejsce śmierci   =
 |ojciec            =
 |matka             =
 |mąż               =
 |żona              =
 |dzieci            =
 |rodzeństwo        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |odznaczenia       =
 |commons           =
}}
'''Grzegorz Makowiecki''' herbu [[Pomian (herb szlachecki)|Pomian]] (zm. przed [[16 stycznia]] [[1569]]) – chorąży halicki w latach 1563–1569, podsędek halicki w latach 1557–1559, rotmistrz królewski w 1564 roku.

Poseł na [[sejm warszawski 1556/1557]] roku z ziemi kołomyjsko-śniatyńskiej. Poseł na [[sejm warszawski 1563/1564]] roku z [[ziemia halicka|ziemi halickiej]]<ref>Posłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 147.</ref>. Poseł na [[sejm parczewski 1564]] roku z [[województwo ruskie|województwa ruskiego]]<ref>Posłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 153.</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Posłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 129.
* Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. 1987, s. 364.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Makowiecki, Grzegorz}}
[[Kategoria:Chorążowie haliccy]]
[[Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Makowieccy herbu Pomian|Grzegorz Makowiecki]]
[[Kategoria:Podsędkowie haliccy]]
[[Kategoria:Posłowie na sejm warszawski 1556/1557]]
[[Kategoria:Posłowie na sejm warszawski 1563/1564]]
[[Kategoria:Posłowie na sejm parczewski 1564]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo ruskie)]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia halicka)]]
[[Kategoria:Rotmistrzowie królewscy]]
[[Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej]]

title: Grzegorz Makowiecki

Data śmierci: przed 16 stycznia 1569


text:
# Indjapyx vadoni
Indjapyx vadoni – gatunek widłogonka z rodziny Japygidae. Jego nazwa naukowa określona jest jako nomen nudum.

## Występowanie
Gatunek ten jest endemitem Madagaskaru.

title: Indjapyx vadoni

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Indjapyx vadoni''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = [[Jean Pagés|Pagés]], 1955
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[skrytoszczękie]]
 |podgromada             = [[widłogonki]]
 |rząd                   = [[Dicellurata]]
 |nadrodzina             = [[Japygoidea]]
 |rodzina                = [[Japygidae]]
 |podrodzina             = [[Indjapyginae]]
 |rodzaj                 = ''[[Indjapyx]]''
 |gatunek                = ''Indjapyx vadoni''
 |synonimy               =
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Indjapyx vadoni''''' – gatunek [[widłogonki|widłogonka]] z rodziny [[Japygidae]]. Jego nazwa naukowa określona jest jako ''[[nomen nudum]]''<ref name=t>{{cytuj stronę |autor=[[Joel Hallan]] |autor2=[[Alberto Sendra]] (koord.) |url=http://web.archive.org/web/20091105134322/http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Arthropoda/Insects/Diplura/Family/Iapygidae.txt |tytuł=Synopsis of the  described Diplura of the World: Japygidae |data dostępu=2013-12-17}}</ref>.

== Występowanie ==
Gatunek ten jest [[endemit]]em [[Madagaskar]]u<ref name=t/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Widłogonki]]
[[Kategoria:Fauna endemiczna Madagaskaru]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1955 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: skrytoszczękie

Podgromada: widłogonki

Rząd: Dicellurata

Nadrodzina: Japygoidea

Rodzina: Japygidae

Podrodzina: Indjapyginae

Rodzaj: Indjapyx

Gatunek: Indjapyx vadoni


text:
# Grupa Kurelisa
Grupa Kurelisa (łot. Kureļa grupa), zwana też Łotewską Armią Narodową – ochotnicza formacja wojskowa złożona z Łotyszy pod koniec II wojny światowej.

## Historia
W lipcu 1944 r. emerytowany generał Jānis Kurelis utworzył głównie spośród b. członków przedwojennej organizacji paramilitarnej Aizsargi z Rygi konspiracyjną grupę zbrojną. Odbyło się to za przyzwoleniem niemieckich władz okupacyjnych. Niemcy polecili gen. J. Kurelisowi, aby część jego oddziałów zajęła pozycje obronne na froncie pomiędzy miejscowościami Pļaviņas i Ķegums. Około 200 ludzi miało natomiast być skierowanymi na tyły wojsk niemieckich do walki z partyzantką. W rzeczywistości celem Grupy Kurelisa nazywanej przez samych Łotyszy Łotewską Armią Narodową, była walka o niepodległość Łotwy.
W poł. sierpnia 1944 r. gen. J. Kurelis uznał polityczne zwierzchnictwo nowo utworzonej konspiracyjnej Łotewskiej Rady Centralnej (LCP), kierowanej przez działacza niepodległościowego Konstantīnsa Čakste. Wczesną jesienią 1944 r. oddziały gen. J. Kurelisa przeszły na obszar Kurlandii, działając na tyłach niemieckiej Grupy Armii "Kurlandia". Liczyły wówczas ok. 2-3 tys. ludzi, a w ich skład wchodzili też łotewscy Rosjanie i Polacy. Tam nawiązano kontakt z kierownictwem LCP przebywającym w Ventspils, a także za jego pośrednictwem radiową łączność z posłem łotewskim w Sztokholmie. Generał J. Kurelis próbował skontaktować się z Międzynarodowym Czerwonem Krzyżem w Szwecji w celu zdobycia medykamentów i żywności, ale władze szwedzkie odmówiły ostatecznie pomocy. Szwedzki wywiad uzyskał natomiast informacje o rozmieszczeniu wojsk niemieckich i sowieckich oraz sytuacji wewnętrznej na okupowanej Łotwie. Członkowie Grupy Kurelisa prowadzili też agitację niepodległościową wśród łotewskich żołnierzy Waffen-SS i innych formacji niemieckiej armii.
W rezultacie Niemcy 14 listopada przystąpili do likwidacji Grupy Kurelisa. Większość jej członków dobrowolnie poddała się i zdała broń. Większość oficerów gen. J. Kurelisa (m.in. płk Liepiņš, ppłk Graudiņš, kpt. Kristaps Upelnieks, kpt. J. Mucenieks, por. Liepins, por. Ankravs, ppor. Jānis Gregors, ppor. Rasa, ppor. Prikulis) po procesie przed trybunałem wojskowym zostało rozstrzelanych 20 listopada 1944 r. w Lipawie. Około 500 członków grupy, w tym gen. J. Kurelis, trafiło do obozu koncentracyjnego Stutthof. Jednakże 400-osobowy batalion por. Robertsa Rubenisa, składający się z dwóch ciężkich kompanii, kompanii karabinów maszynowych i kompanii strzeleckiej, odmówił poddania się. Po 25 dniach ciężkich walk (poległ por. R. Rubenis i ok. 160 pozostałych Łotyszy) batalion 10 grudnia 1944 r. rozproszył się na małe grupki, które zbiegły do lasu. Około 70-90 Łotyszy przystąpiło do sowieckiego oddziału partyzanckiego "Krasnaja strieła".

title: Grupa Kurelisa

wikitext:
'''Grupa Kurelisa''' ([[język łotewski|łot.]] ''Kureļa grupa''), zwana też '''Łotewską Armią Narodową''' – ochotnicza formacja wojskowa złożona z [[Łotysze|Łotyszy]] pod koniec [[II wojna światowa|II wojny światowej]].

==Historia==
W lipcu 1944 r. emerytowany generał [[Jānis Kurelis]] utworzył głównie spośród b. członków przedwojennej organizacji paramilitarnej [[Aizsargi]] z [[Ryga|Rygi]] konspiracyjną grupę zbrojną. Odbyło się to za przyzwoleniem niemieckich władz okupacyjnych. Niemcy polecili gen. J. Kurelisowi, aby część jego oddziałów zajęła pozycje obronne na froncie pomiędzy miejscowościami [[Pļaviņas]] i [[Ķegums]]. Około 200 ludzi miało natomiast być skierowanymi na tyły wojsk niemieckich do walki z partyzantką. W rzeczywistości celem Grupy Kurelisa nazywanej przez samych Łotyszy Łotewską Armią Narodową, była walka o niepodległość [[Łotwa|Łotwy]].

W poł. sierpnia 1944 r. gen. J. Kurelis uznał polityczne zwierzchnictwo nowo utworzonej konspiracyjnej [[Łotewska Rada Centralna|Łotewskiej Rady Centralnej]] (LCP), kierowanej przez działacza niepodległościowego [[Konstantīns Čakste|Konstantīnsa Čakste]]. Wczesną jesienią 1944 r. oddziały gen. J. Kurelisa przeszły na obszar [[Kurlandia|Kurlandii]], działając na tyłach niemieckiej Grupy Armii "Kurlandia". Liczyły wówczas ok. 2-3 tys. ludzi, a w ich skład wchodzili też łotewscy [[Rosjanie]] i [[Polacy]]. Tam nawiązano kontakt z kierownictwem LCP przebywającym w [[Windawa (miasto)|Ventspils]], a także za jego pośrednictwem radiową łączność z posłem łotewskim w [[Sztokholm]]ie. Generał J. Kurelis próbował skontaktować się z [[Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca|Międzynarodowym Czerwonem Krzyżem]] w [[Szwecja|Szwecji]] w celu zdobycia medykamentów i żywności, ale władze szwedzkie odmówiły ostatecznie pomocy. Szwedzki wywiad uzyskał natomiast informacje o rozmieszczeniu wojsk niemieckich i sowieckich oraz sytuacji wewnętrznej na okupowanej Łotwie. Członkowie Grupy Kurelisa prowadzili też agitację niepodległościową wśród łotewskich żołnierzy [[Waffen-SS]] i innych formacji niemieckiej armii.

W rezultacie Niemcy 14 listopada przystąpili do likwidacji Grupy Kurelisa. Większość jej członków dobrowolnie poddała się i zdała broń. Większość oficerów gen. J. Kurelisa (m.in. płk Liepiņš, ppłk Graudiņš, kpt. [[Kristaps Upelnieks]], kpt. J. Mucenieks, por. Liepins, por. Ankravs, ppor. [[Jānis Gregors]], ppor. Rasa, ppor. Prikulis) po procesie przed trybunałem wojskowym zostało rozstrzelanych 20 listopada 1944 r. w [[Lipawa|Lipawie]]. Około 500 członków grupy, w tym gen. J. Kurelis, trafiło do obozu koncentracyjnego [[Stutthof (KL)|Stutthof]]. Jednakże 400-osobowy batalion por. [[Roberts Rubenis|Robertsa Rubenisa]], składający się z dwóch ciężkich kompanii, kompanii karabinów maszynowych i kompanii strzeleckiej, odmówił poddania się. Po 25 dniach ciężkich walk (poległ por. R. Rubenis i ok. 160 pozostałych Łotyszy) batalion 10 grudnia 1944 r. rozproszył się na małe grupki, które zbiegły do lasu. Około 70-90 Łotyszy przystąpiło do sowieckiego oddziału partyzanckiego "Krasnaja strieła".

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://vip.latnet.lv/LPRA/fg_Kurland.htm | tytuł = Walki w Kurlandii latem 1944 r., w tym działalność Grupy Kurelisa (jęz. angielski) | opublikowany = vip.latnet.lv | archiwum = https://web.archive.org/web/20081211064753/http://vip.latnet.lv/LPRA/fg_Kurland.htm | zarchiwizowano = 2008-12-11}}
* [https://archive.ph/20130501231852/http://www.historia.lv/alfabets/K/ku/kurela_grupa/kurela_grupa.htm Historia Grupy Kurelisa (jęz. łotewski)]

[[Kategoria:Łotewskie formacje kolaboranckie w służbie Niemiec hitlerowskich]]
[[Kategoria:Ruch oporu podczas II wojny światowej]]
[[Kategoria:Łotewskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1944]]
[[Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1944]]


text:
# Karabinek StG44
StG 44 (Sturmgewehr 44), początkowo oznaczony MP 43 lub MP 44 – niemiecki karabinek automatyczny z okresu II wojny światowej wprowadzony na uzbrojenie w 1943 roku. Jeden z pierwszych karabinków automatycznych na nabój pośredni wprowadzonych do uzbrojenia.

## Historia
W 1940 roku Niemcy rozpoczęli pracę nad projektem karabinka automatycznego zasilanego nabojem pośrednim, który miał połączyć zalety pistoletu maszynowego z karabinem, tj. charakteryzować się stosunkowo niską masą, możliwością skutecznego strzelania na odległość ok. 400–600 m i dużą siłą ognia dzięki możliwości prowadzenia ognia ciągłego.
Projekt takiego karabinka oznaczono jako MKb 42 (niem. Maschinenkarabiner 42 – karabinek maszynowy wzór 42). Pracę nad tym projektem podjęły dwie wytwórnie broni: Carl Walther oraz C. G. Haenel. W broni tej użyto naboi pośrednich Karabinerpatrone 7,92 × 33 mm wytwórni amunicji Polte. Dzięki zastosowaniu takiej amunicji zasięg efektywny broni wynosił 600 metrów, a prędkość początkowa pocisku 680 m/s.
Po przebadaniu obu projektów: MKb 42(W) firmy Walther i MKb 42(H) firmy C.G. Haenel, przyjęto jako lepszy projekt MKb 42(H) zaprojektowany przez Hugona Schmeissera. Był on bardziej niezawodny, chociaż z powodu strzelania z zamka otwartego, był mniej celny od karabinka firmy Walther, który miał zamek ryglowany przez obrót i strzelał z zamka zamkniętego. Od listopada 1942 do września 1943 wyprodukowano niecałe 12 000 sztuk MKb 42(H).
Ostatecznym ogniwem rozwoju stał się ulepszony karabinek firmy Haenel, z zastosowaniem zasady strzelania z zamkniętego zamka oraz mechanizmu spustowo-uderzeniowego zaadaptowanego z karabinka Walthera, oznaczony jako MP43B, a następnie po dalszych ulepszeniach, MP 43/1 (niem. Maschinenpistole 43/1 – pistolet maszynowy wzór 43/1). Został przyjęty do produkcji i od czerwca 1943 rozpoczęto jego produkcję seryjną. Główną różnicę wizualną między oboma wzorami broni była długa tuleja korka komory gazowej nad lufą, sięgająca prawie do wylotu lufy w MKb 42(H), zastąpiona przez krótką tuleję z charakterystycznym prętem do stawiania broni w kozły (koźlikiem) w MP 43/1. Nowa broń została wprowadzona na uzbrojenie oddziałów Wehrmachtu i Waffen SS. W toku produkcji karabinek ten został jeszcze zmodyfikowany i produkowany był pod kilkoma desygnatami. Po zrezygnowaniu z długiego gwintu na lufie do mocowania garłacza, zmieniono oznaczenie na MP 43. W 1944 roku dokonano jeszcze modyfikacji kształtu kolby, żeby pasowała do uchwytów na karabiny Mausera.
Łącznie w latach 1943–1944 wyprodukowano 425 977 sztuk karabinków wszystkich wersji. Produkcja jednej sztuki StG 44 w 1944 r. zajmowała 14 roboczogodzin i kosztowała 70 marek. Następcą StG 44 miał być StG45(M) (Mauser Sturmgewehr 1945) o zbliżonych parametrach technicznych, ale lepiej przystosowany do masowej produkcji. Nigdy nie został on wdrożony do takiej produkcji, ale jego prototyp z zamkiem półswobodnym był dalekim przodkiem karabinów CETME i G3 oraz pistoletu maszynowego MP5.
Po zakończeniu II wojny światowej StG 44 w stosunkowo znacznych ilościach znajdował się na wyposażeniu niektórych oddziałów podziemia antykomunistycznego w Polsce. Był również używany przez milicję Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz jugosłowiańskich spadochroniarzy. Broń trafiła także w ręce członków rozmaitych organizacji zbrojnych w krajach trzeciego świata. Zakończenie w 1961 r. produkcji amunicji 7,92 mm x 33 Kurz w NRD (milicja enerdowska zastąpiła StG 44 karabinkiem AK) spowodowało spadek użyteczności tego pierwszego jako konstrukcji wojskowej. Nadal był używany m.in. w Afryce i jest cenioną bronią kolekcjonerską w USA. Przez lata amunicję produkowano w Jugosławii w zakładach Prvi Partizan, zaś liczba w pełni sprawnych egzemplarzy StG.44 okazała się tak duża, że w 2004 r. niemiecka firma SM Chemnitzer Sportwaffen und Munitionfabrik GmbH ponownie uruchomiła produkcję amunicji 7,92 × 33 mm.

## Nazewnictwo
Historia nazwy tej broni jest wyraźnym przykładem problemów i bałaganu w nazewnictwie z tamtego okresu. Określano ją początkowo (od grudnia 1941 do stycznia 1942) jako MK42 H.S. (Maschinenkarabiner 42 Haenel/Schmeisser), czyli nazwą fabryczną, od 16 do 21 stycznia 1942 na konferencji WaA i Polte w Kummersdorfie nadano jej miano MP 42S (Maschinenpistole 42 Schwer), którą następnie (od 21 do 28 stycznia 1942) zmieniono na sMP42 (schwere Maschinenpistole 42 – ciężki pistolet maszynowy wzór 42), nadaną po prezentacji przez WaA sekcji uzbrojenia In2. Od 28 stycznia do 7 lutego 1942 nazwę zmieniono na MK42 (Maschinenkarabiner 42), decyzją In2, na którą zgodził się GendInf. W czasie od 7 lutego 1942 do 24 stycznia 1943 broń nosiła miano MKb 42, bowiem skrót MK był już zajęty i rozwijany jako Maschinenkanone (armata automatyczna), później, po 27 marca 1942, nastąpił podział na modele z Walthera i z Haenela, czyli MKb 42(W) i MKb 42(H). Od 24 stycznia 1943 do 4 kwietnia 1944 nazwę zmieniono na MP43 (Maschinenpistole 43) w dokumentach GendInf rozróżniających G43, MP43 i FG42, choć formalnie to MKb 42(H) przemianowano na MP43A, a poprawioną wersję MP43/1 na MP43B. 25 kwietnia 1944 zmieniono oznaczenie na MP 44. W końcu, od 22 listopada 1944 ostatecznie, zgodnie z oficjalnym rozkazem Adolfa Hitlera, broni nadane zostało oznaczenie StG 44 (Sturmgewehr 44 – karabin szturmowy wzór 44).

## Opis techniczny
Karabinek działa na zasadzie odprowadzenia gazów przez boczny otwór w ściance lufy. Komora gazowa typu zamkniętego ma stałą objętość. Broń składa się z następujących części: lufy z komorą gazową, komory zamkowej z płaszczem lufy, komory spustowej z rękojeścią, zamka, mechanizmów: ryglowego, spustowego i uderzeniowego; sprężyny powrotnej, tylca z kolbą i magazynka z mechanizmem podawania. Ryglowanie przewodu lufy następuje przez wychylenie zamka w płaszczyźnie pionowej podczas ryglowania (przekoszenie). Ryglowania i odryglowania dokonuje się za pomocą współpracujących ze sobą odpowiednio pochyłych płaszczyzn na zamku i suwadle. Karabinek posiada mechanizm uderzeniowy typu kurkowego. Mechanizm spustowy pozwala na prowadzenie ognia zarówno pojedynczego, jak i ciągłego. Celownik krzywkowy pozwala na prowadzenie ognia do 800 m. Podziałka celownika naniesiona jest na ramię celownika. Każda podziałka odpowiada zmianie odległości o 50 m. Szczerbinka i muszka o zarysie trójkąta. Zasilanie karabinka odbywa się z wymiennego magazynka łukowego o pojemności 30 naboi z dwurzędowym ułożeniem naboi. Oryginalną cechą StG 44 jest to, że większość części jest tłoczona, a do ich łączenia najczęściej stosowano nitowanie i spawanie punktowe.
Karabinek StG 44 produkowano w wersji standardowej, ale istniała też wersja posiadająca specjalną nakładkę z lufą wygiętą pod kątem 30 stopni do strzelania z czołgu. Wadą tej wersji było to, że szybko się zużywała, a pocisk mógł rozpaść się w lufie. Żywotność broni wynosiła ok. 300 strzałów.
Wbrew obiegowym teoriom spiskowym, powielającym pogląd jakoby radziecki karabinek AK miał być kopią lub modyfikacją StG44 (bazując na pewnym podobieństwie zewnętrznym obu broni), konstrukcje te nie są ze sobą powiązane i znacząco różnią się zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi (szerzej zob. AK a StG44).

## Dane taktyczno-techniczne
| Wzór                                     | Mkb42(W)          | Mkb42(H)          | MP43, MP43/1      | StG44             |
| ---------------------------------------- | ----------------- | ----------------- | ----------------- | ----------------- |
| Kaliber (mm)                             | 7,92 × 33 mm Kurz | 7,92 × 33 mm Kurz | 7,92 × 33 mm Kurz | 7,92 × 33 mm Kurz |
| Masa bez amunicji (kg)                   | 4,43              | 5,00              | 4,90              | 4,6               |
| Masa z amunicją (kg)                     | 5,53              | 6,10              | 6,00              | 5,13              |
| Pojemność magazynka                      | 30                | 30                | 30                | 30                |
| Długość broni (mm)                       | 933               | 940               | 940               | 940               |
| Długość lufy (mm)                        | 409               | 412               | 419               | 419               |
| Prędkość początkowa pocisku (m/s)        | 650               | 640               | 690               | 690               |
| Szybkostrzelność teoretyczna (strz./min) | 600               | 500               | 470               | 470               |
| Szybkostrzelność praktyczna (strz./min)  | ??                | ??                | 100               | 100               |
| Donośność skuteczna (m)                  | 500               | 500               | 400–600           | 400–600           |

title: Karabinek StG44

wikitext:
{{Broń palna infobox
 |nazwa                        = Sturmgewehr 44
 |grafika                      = Sturmgewehr44 noBG.jpg
 |opis grafiki                 =
 |alt grafiki                  =
 |państwo                      = DEU
 |wariant flagi                = III Rzesza
 |projektant                   =
 |producent                    = C.G. Haenel
 |rodzaj                       = [[karabinek automatyczny]]
 |zasada działania             =
 |obsługa                      =
 |prototypy                    = 1942–1943
 |produkcja seryjna            = 1943–1945
 |wyprodukowano                = ok. 426 000 egz.
 |kaliber                      = 7,92 mm
 |liczba luf                   =
 |nabój                        = [[Nabój 7,92 × 33 mm Kurz|7,92 × 33 mm Kurz]]
 |zasilanie                    =
 |magazynek                    = 30 nab.
 |taśma nabojowa               =
 |długość                      = 940 mm
 |wysokość                     =
 |szerokość                    =
 |długość lufy                 = 419 mm
 |długość linii celowniczej    =
 |masa broni                   = 5,13 kg/4,6 kg (StG44 z pełnym/pustym magazynkiem)
 |masa karabinu właściwego     =
 |masa podstawy                =
 |masa lufy                    =
 |masa wyposażenia             =
 |Vo                           = 690 m/s (StG44)
 |Eo                           =
 |masa pocisku                 =
 |szybkostrzelność teoretyczna = 470 strz./min (StG44)
 |szybkostrzelność praktyczna  = 100 strz./min (StG44)
 |zasięg maksymalny            =
 |zasięg skuteczny             = 400–600 m (StG44)
 |przebijalność pancerza       =
 |siła spustu                  =
 |platformy strzeleckie        =
 |użytkownicy                  =
 |odmiany broni                =
 |commons                      = Category:StG 44
}}
'''StG 44''' (''Sturmgewehr 44''), początkowo oznaczony '''MP 43''' lub '''MP 44''' – [[Niemcy|niemiecki]] [[karabinek automatyczny]] z okresu II wojny światowej wprowadzony na uzbrojenie w 1943 roku. Jeden z pierwszych [[karabinek (broń)|karabinków]] automatycznych na [[nabój pośredni]] wprowadzonych do uzbrojenia.

== Historia ==
W 1940 roku Niemcy rozpoczęli pracę nad projektem karabinka automatycznego zasilanego nabojem pośrednim, który miał połączyć zalety [[Pistolet maszynowy|pistoletu maszynowego]] z [[karabin]]em, tj. charakteryzować się stosunkowo niską masą, możliwością skutecznego strzelania na odległość ok. 400–600 m i dużą siłą ognia dzięki możliwości prowadzenia ognia ciągłego{{odn|Hogg|Weeks|2000|s=242}}.
[[Plik:Mkb 42W (Walther) L noBG.jpg|thumb|left|MKb 42(W)]]
[[Plik:MKb 42 (H) (cropped2).jpg|thumb|left|MKb 42(H)]]
[[Plik:Sturmgewehr44 noBG(1).jpg|thumb|left|MP 43, MP 44, StG 44]]
Projekt takiego karabinka oznaczono jako [[Karabinek MKb 42|MKb 42]] ([[język niemiecki|niem.]] ''Maschinenkarabiner 42'' – karabinek maszynowy wzór 42). Pracę nad tym projektem podjęły dwie wytwórnie broni: [[Carl Walther Waffenfabrik|Carl Walther]] oraz {{link-interwiki|C. G. Haenel|Q=Q1022482}}. W broni tej użyto naboi pośrednich ''[[Nabój 7,92 × 33 mm Kurz|Karabinerpatrone 7,92 × 33 mm]]'' wytwórni amunicji ''Polte''. Dzięki zastosowaniu takiej amunicji zasięg efektywny broni wynosił 600 metrów, a prędkość początkowa pocisku 680 m/s.

Po przebadaniu obu projektów: MKb 42(W) firmy Walther i MKb 42(H) firmy C.G. Haenel, przyjęto jako lepszy projekt MKb 42(H) zaprojektowany przez [[Hugo Schmeisser|Hugona Schmeissera]]. Był on bardziej niezawodny, chociaż z powodu strzelania z zamka otwartego, był mniej celny od karabinka firmy Walther, który miał zamek ryglowany przez obrót i strzelał z zamka zamkniętego{{odn|Erenfeicht|2010|s=39}}. Od listopada 1942 do września 1943 wyprodukowano niecałe 12 000 sztuk MKb 42(H){{odn|Erenfeicht|2010|s=38}}.
Ostatecznym ogniwem rozwoju stał się ulepszony karabinek firmy Haenel, z zastosowaniem zasady strzelania z zamkniętego zamka oraz mechanizmu spustowo-uderzeniowego zaadaptowanego z karabinka Walthera, oznaczony jako MP43B, a następnie po dalszych ulepszeniach, MP 43/1 ([[język niemiecki|niem.]] ''Maschinenpistole 43/1'' – pistolet maszynowy wzór 43/1){{odn|Erenfeicht|2010|s=41}}. Został przyjęty do produkcji i od czerwca 1943 rozpoczęto jego produkcję seryjną{{odn|Erenfeicht|2010|s=38}}. Główną różnicę wizualną między oboma wzorami broni była długa tuleja korka komory gazowej nad lufą, sięgająca prawie do wylotu lufy w MKb 42(H), zastąpiona przez krótką tuleję z charakterystycznym prętem do stawiania broni w kozły ([[koźlik]]iem) w MP 43/1{{odn|Erenfeicht|2010|s=42}}. Nowa broń została wprowadzona na uzbrojenie oddziałów [[Wehrmacht]]u i [[Schutzstaffel|Waffen SS]]. W toku produkcji karabinek ten został jeszcze zmodyfikowany i produkowany był pod kilkoma desygnatami. Po zrezygnowaniu z długiego gwintu na lufie do mocowania garłacza, zmieniono oznaczenie na MP 43{{odn|Erenfeicht|2010|s=38, 42}}. W 1944 roku dokonano jeszcze modyfikacji kształtu kolby, żeby pasowała do uchwytów na karabiny Mausera{{odn|Erenfeicht|2010|s=45}}.

[[Plik:Bundesarchiv Bild 146-1979-118-55, Infanterist mit Sturmgewehr 44.jpg|thumb|Żołnierz uzbrojony w karabin StG 44 wyposażony w celownik optyczny [[ZF41]]]]
Łącznie w latach 1943–1944 wyprodukowano 425 977 sztuk karabinków wszystkich wersji. Produkcja jednej sztuki StG 44 w 1944 r. zajmowała 14 [[Roboczogodzina|roboczogodzin]] i kosztowała 70 marek<ref>Kacper Grochocki: Sturmgewehr 44 – Przełomowa konstrukcja i jej niewykorzystany potencjał w: „Sieci Historii” nr 1/2013 (1). ISSN 2299-8756.</ref>. Następcą StG 44 miał być [[karabin StG45(M)|StG45(M)]] (''Mauser Sturmgewehr 1945'') o zbliżonych parametrach technicznych, ale lepiej przystosowany do masowej produkcji. Nigdy nie został on wdrożony do takiej produkcji, ale jego prototyp z zamkiem półswobodnym był dalekim przodkiem karabinów [[Karabiny CETME A, B, C, E|''CETME'']] i [[Karabin G3|''G3'']] oraz pistoletu maszynowego [[Pistolet maszynowy MP5|''MP5'']].

Po zakończeniu II [[II wojna światowa|wojny światowej]] StG 44 w stosunkowo znacznych ilościach znajdował się na wyposażeniu niektórych [[żołnierze wyklęci|oddziałów podziemia antykomunistycznego]] w [[Polska|Polsce]]{{odn|Erenfeicht|2010|s=47}}. Był również używany przez milicję [[Niemiecka Republika Demokratyczna|Niemieckiej Republiki Demokratycznej]] oraz jugosłowiańskich spadochroniarzy. Broń trafiła także w ręce członków rozmaitych organizacji zbrojnych w krajach trzeciego świata. Zakończenie w [[1961]] r. produkcji amunicji 7,92 mm x 33 Kurz w NRD (milicja enerdowska zastąpiła StG 44 karabinkiem [[Karabinek AK|AK]]) spowodowało spadek użyteczności tego pierwszego jako konstrukcji wojskowej. Nadal był używany m.in. w Afryce i jest cenioną bronią kolekcjonerską w [[Stany Zjednoczone|USA]]. Przez lata amunicję produkowano w Jugosławii w zakładach Prvi Partizan, zaś liczba w pełni sprawnych egzemplarzy StG.44 okazała się tak duża, że w [[2004]] r. niemiecka firma SM Chemnitzer Sportwaffen und Munitionfabrik GmbH ponownie uruchomiła produkcję amunicji 7,92 × 33 mm.

== Nazewnictwo ==
Historia nazwy tej broni jest wyraźnym przykładem problemów i bałaganu w nazewnictwie z tamtego okresu. Określano ją początkowo (od grudnia 1941 do stycznia 1942) jako MK42 H.S. (''Maschinenkarabiner 42 Haenel/Schmeisser''), czyli nazwą fabryczną, od 16 do 21 stycznia 1942 na konferencji WaA i Polte w Kummersdorfie nadano jej miano MP 42S (''Maschinenpistole 42 Schwer''), którą następnie (od 21 do 28 stycznia 1942) zmieniono na sMP42 (''schwere Maschinenpistole 42'' – ciężki pistolet maszynowy wzór 42), nadaną po prezentacji przez WaA sekcji uzbrojenia In2. Od 28 stycznia do 7 lutego 1942 nazwę zmieniono na MK42 (''Maschinenkarabiner 42''), decyzją In2, na którą zgodził się GendInf. W czasie od 7 lutego 1942 do 24 stycznia 1943 broń nosiła miano MKb 42, bowiem skrót MK był już zajęty i rozwijany jako Maschinenkanone (armata automatyczna), później, po 27 marca 1942, nastąpił podział na modele z Walthera i z Haenela, czyli MKb 42(W) i MKb 42(H). Od 24 stycznia 1943 do 4 kwietnia 1944 nazwę zmieniono na MP43 (''Maschinenpistole 43'') w dokumentach GendInf rozróżniających G43, MP43 i FG42, choć formalnie to MKb 42(H) przemianowano na MP43A, a poprawioną wersję MP43/1 na MP43B. 25 kwietnia 1944 zmieniono oznaczenie na MP 44{{odn|Erenfeicht|2010|s=43}}. W końcu, od 22 listopada 1944 ostatecznie, zgodnie z oficjalnym rozkazem Adolfa Hitlera, broni nadane zostało oznaczenie StG 44 (''Sturmgewehr 44'' – karabin szturmowy wzór 44).

== Opis techniczny ==
Karabinek działa na zasadzie odprowadzenia gazów przez boczny otwór w ściance lufy. Komora gazowa typu zamkniętego ma stałą objętość. Broń składa się z następujących części: lufy z komorą gazową, komory zamkowej z płaszczem lufy, komory spustowej z rękojeścią, zamka, mechanizmów: ryglowego, spustowego i uderzeniowego; sprężyny powrotnej, tylca z kolbą i magazynka z mechanizmem podawania. Ryglowanie przewodu lufy następuje przez wychylenie zamka w płaszczyźnie pionowej podczas ryglowania (przekoszenie). Ryglowania i odryglowania dokonuje się za pomocą współpracujących ze sobą odpowiednio pochyłych płaszczyzn na zamku i suwadle. Karabinek posiada mechanizm uderzeniowy typu kurkowego. Mechanizm spustowy pozwala na prowadzenie ognia zarówno pojedynczego, jak i ciągłego. Celownik krzywkowy pozwala na prowadzenie ognia do 800 m. Podziałka celownika naniesiona jest na ramię celownika. Każda podziałka odpowiada zmianie odległości o 50 m. Szczerbinka i muszka o zarysie trójkąta. Zasilanie karabinka odbywa się z wymiennego magazynka łukowego o pojemności 30 naboi z dwurzędowym ułożeniem naboi. Oryginalną cechą StG 44 jest to, że większość części jest tłoczona, a do ich łączenia najczęściej stosowano nitowanie i spawanie punktowe.

[[Plik:G3 and StG44.jpg|thumb|Karabinek StG 44 z nakładką kątową na lufę]]
Karabinek StG 44 produkowano w wersji standardowej, ale istniała też wersja posiadająca specjalną nakładkę z lufą wygiętą pod kątem 30 stopni do strzelania z czołgu. Wadą tej wersji było to, że szybko się zużywała, a pocisk mógł rozpaść się w lufie. Żywotność broni wynosiła ok. 300 strzałów.

Wbrew obiegowym [[Teoria spiskowa|teoriom spiskowym]], powielającym pogląd jakoby radziecki [[karabinek AK]] miał być kopią lub modyfikacją StG44 (bazując na pewnym podobieństwie zewnętrznym obu broni), konstrukcje te nie są ze sobą powiązane i znacząco różnią się zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi<ref name=bia>{{Cytuj stronę |url = http://www.militech.sownet.pl/ak/index.html |tytuł = Bogusław Trzaskała: ''Pochodzenie karabinka AK'' |opublikowany = militech.sownet.pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20150423045637/http://www.militech.sownet.pl/ak/index.html |zarchiwizowano = 2015-04-23}} w: Broń i Amunicja 02/2006.</ref> (szerzej zob. [[Karabinek AK#AK a StG44|AK a StG44]]).

== Dane taktyczno-techniczne ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!Wzór
!Mkb42(W)
!Mkb42(H)
!MP43, MP43/1
!StG44
|-
!Kaliber (mm)
| 7,92 × 33 mm Kurz
| 7,92 × 33 mm Kurz
| 7,92 × 33 mm Kurz
| 7,92 × 33 mm Kurz
|-
!Masa bez amunicji (kg)
| 4,43
| 5,00
| 4,90
| 4,6
|-
!Masa z amunicją (kg)
| 5,53
| 6,10
| 6,00
| 5,13
|-
!Pojemność magazynka
| 30
| 30
| 30
| 30
|-
!Długość broni (mm)
| 933
| 940
| 940
| 940
|-
!Długość lufy (mm)
| 409
| 412
| 419
| 419
|-
!Prędkość początkowa pocisku (m/s)
| 650
| 640
| 690
| 690
|-
!Szybkostrzelność teoretyczna (strz./min)
| 600
| 500
| 470
| 470
|-
!Szybkostrzelność praktyczna (strz./min)
| ??
| ??
| 100
| 100
|-
!Donośność skuteczna (m)
| 500
| 500
| 400–600
| 400–600
|}

== Zobacz też ==
* [[Celownik ZG 1229 Vampir]] – celownik noktowizyjny opracowany do montażu na karabinkach StG44

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj pismo |nazwisko = Pawlikowski |imię = Robert |tytuł = MP-43 – pierwsza broń na nabój pośredni |czasopismo = [[Komandos (miesięcznik)|Komandos]] |oznaczenie = 1993 |wolumin = nr 4(15) |strony = 20–21}}
* {{Cytuj pismo |nazwisko = Chloupek |imię = Ireneusz |tytuł = Sturmgewehr |czasopismo = [[Komandos (miesięcznik)|Komandos]] |oznaczenie = 1998 |wolumin = nr 1(66) |strony = 69–73 |issn = 0867-8669}}
* {{Cytuj pismo |nazwisko = Erenfeicht |imię = Leszek |tytuł = Sturmgewehr – prawdziwa Wunderwaffe Hitlera |czasopismo = Strzał |oznaczenie = 10/2010 |wolumin = IX |miesiąc = październik |rok = 2010 |strony = 30–48 |issn = 1644-4906 |odn = tak}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Hogg |imię = Ian |nazwisko2 = Weeks |imię2 = John |tytuł = Military small arms of the 20th century |wydawca = Krause Publications |miejsce = Iola |rok = 2000 |język = en |isbn = 0873418247 |odn = tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=44K-EA61hMg Prezentacja karabinu StG44, film z serii ''Z Arsenału Muzeum Wojska Polskiego''] {{lang|pl}}
* Dokładny opis oraz galeria na stronie [http://opisybroni.pl/sturmgewehr-44/ opisybroni.pl]
{{Niemiecka broń strzelecka 2WŚ}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Niemieckie karabiny automatyczne|StG44]]

title: Sturmgewehr 44

Państwo: III Rzesza

Producent: C.G. Haenel

Rodzaj: karabinek automatyczny

Nabój: 7,92 × 33 mm Kurz

Magazynek: 30 nab.

Szybkostrzelność teoretyczna: 470 strz./min (StG44)

Szybkostrzelność praktyczna: 100 strz./min (StG44)