text:
# Dziegieć
Dziegieć – produkt o gęstej, smolistej konsystencji powstający w wyniku suchej destylacji drewna bądź kory różnych gatunków drzew i krzewów.
Wśród sklasyfikowanych rodzajów (według różnych źródeł) wyróżnia się dziegcie gatunkowe: sosnowy (Pix liquida Pini), bukowy (Pix Fagi), brzozowy (Pix Betulae), jałowcowy (Pix Juniperi) oraz dziegieć mieszany (Pix liquida) i jego zagęszczoną odmianę – dziegieć okrętowy (Pix navalis). Rzadziej uzyskiwane w praktyce są dziegcie gatunkowe: modrzewiowy (Pix Laricis), jodłowy (Pix Abietis), dziegieć świerkowy (Pix Picea), wierzbowy (Pix Salicis) oraz torfowy (Pix Cespesis).
Niekiedy jako „dziegieć mineralny” określa się smołę pogazową używaną w lecznictwie jako produkt standaryzowany pod nazwą Prodermina. W literaturze opisywany jest także dziegieć węgla brunatnego.

## Proces produkcji
Wytwarzany był w smolarniach. Technologia polega na rozpaleniu ognia w specjalnie przygotowanych dołach ziemnych, w których ułożone zostają stosy drewna, uszczelnione darnią, mchem i gliną, a następnie obsypane ziemią. Proces wytapiania dziegciu trwa wiele godzin, a powstała substancja spływa do glinianego naczynia umieszczonego na dnie dołu.
Umiejętność produkcji dziegciu była kiedyś pilnie strzeżoną tajemnicą, a sam dziegieć bardzo cenioną i szeroko stosowaną substancją.
Był jednym z ważnych produktów handlowych eksportowanych z Polski w beczkach od XV do XIX wieku.
Współcześnie jego produkcja występuje głównie w południowo-wschodniej Polsce i ma charakter jedynie podtrzymywania tradycji rzemiosła ludowego.

## Zastosowanie
Dziegieć ma właściwości aseptyczne, grzybo- i bakteriobójcze. Mimo trudnych do usunięcia zabrudzeń i silnej woni, był stosowany w leczeniu chorób skóry, np. łuszczycy i łupieżu. Był też używany w weterynarii przy wykonywaniu opatrunków oraz w pielęgnacji racic lub kopyt bydła.
Wykorzystywano go również w przemyśle skórzanym, do impregnacji płótna i skóry, smarowania osi, uszczelniania łodzi i beczek, przyklejania grotów do strzał i w wielu innych celach.

## W literaturze
Dziegieć, ze względu na swoje właściwości oraz niepowtarzalny zapach, był często opisywany w polskiej literaturze, a także stał się przedmiotem przysłów (np. Łyżka dziegciu w beczce miodu) i opowiadań. Wspominali o nim w swojej twórczości między innymi: Henryk Sienkiewicz, Józef Ignacy Kraszewski, Adam Tadeusz Naruszewicz, Eliza Orzeszkowa, Jan Stanisław Bystroń, Andrzej Sapkowski oraz Jacek Kaczmarski.

wikiname: plwiki

title: Dziegieć

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:Wood tar.jpg|thumb|upright|Dziegieć w niewielkiej butelce, wyprodukowany we wsi [[Łosie (powiat gorlicki)|Łosie]] w [[Ropa (gmina)|gminie Ropa]]]]
{{Siostrzane projekty
 |commons   = Category:Tar
 |słownik   = dziegieć
 |źródła    = M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego/Dziegieć
}}
{{ISG|Dziegć|Dziegć}}
'''Dziegieć''' – produkt o gęstej, smolistej konsystencji powstający w wyniku [[Piroliza|suchej destylacji]] drewna bądź kory różnych gatunków drzew i krzewów<ref name="------------------" />.

Wśród sklasyfikowanych rodzajów (według różnych źródeł) wyróżnia się dziegcie gatunkowe<ref name="roz" />: [[dziegieć sosnowy|sosnowy]] (''Pix liquida Pini'')<ref name="Farmakopea Polska II 1937" /><ref name="Dziegieć sosnowy" />, bukowy (''Pix Fagi'')<ref name="Ergänzungsbuch 6 zum DAB" />, [[dziegieć brzozowy|brzozowy]] (''Pix Betulae'')<ref name="Deutsches Arzneibuch 6 Ausgabe" />, jałowcowy (''Pix Juniperi'')<ref name="Deutsches Arzneibuch 6 Ausgabe2" /> oraz dziegieć mieszany (''Pix liquida'')<ref name="Deutsches Arzneibuch 6 Ausgabe3" /> i jego zagęszczoną odmianę – dziegieć okrętowy (''Pix navalis''). Rzadziej uzyskiwane w praktyce są dziegcie gatunkowe: modrzewiowy (''Pix Laricis''), jodłowy (''Pix Abietis''), dziegieć świerkowy (''Pix Picea''), wierzbowy (''Pix Salicis'') oraz torfowy (''Pix Cespesis'')<ref name="roz" />.

Niekiedy jako „dziegieć mineralny” określa się [[smoła pogazowa|smołę pogazową]]<ref name="uwaga1" group="uwaga" /> używaną w lecznictwie jako produkt standaryzowany pod nazwą [[Prodermina]]<ref name="Ilona Sedlak Kaczmarczyk" />. W literaturze opisywany jest także dziegieć [[Węgiel brunatny|węgla brunatnego]]<ref name="------------------2" />.

== Proces produkcji ==
Wytwarzany był w [[smolarnia]]ch. Technologia polega na rozpaleniu ognia w specjalnie przygotowanych dołach ziemnych, w których ułożone zostają stosy drewna, uszczelnione [[darń|darnią]], [[mchy|mchem]] i [[glina|gliną]], a następnie obsypane ziemią. Proces wytapiania dziegciu trwa wiele godzin, a powstała substancja spływa do glinianego naczynia umieszczonego na dnie dołu.

Umiejętność produkcji dziegciu była kiedyś pilnie strzeżoną tajemnicą, a sam dziegieć bardzo cenioną i szeroko stosowaną substancją.

Był jednym z ważnych produktów handlowych [[eksport]]owanych z [[Polska|Polski]] w beczkach od XV do XIX wieku.

Współcześnie jego produkcja występuje głównie w południowo-wschodniej Polsce i ma charakter jedynie podtrzymywania tradycji [[rzemiosło|rzemiosła]] ludowego.

== Zastosowanie ==
Dziegieć ma właściwości [[Aseptyka|aseptyczne]], [[Grzybica|grzybo-]] i [[Środek bakteriobójczy|bakteriobójcze]]<ref name="dziegieć Słownik języka polskiego" />. Mimo trudnych do usunięcia zabrudzeń i silnej woni, był stosowany w leczeniu [[Choroby skóry|chorób skóry]], np. [[łuszczyca|łuszczycy]] i [[łupież]]u. Był też używany w [[Medycyna weterynaryjna|weterynarii]] przy wykonywaniu [[Opatrunek|opatrunków]] oraz w pielęgnacji [[racica|racic]] lub [[Kopyto (zoologia)|kopyt]] bydła<ref name="zoot" />.

Wykorzystywano go również w [[Przemysł skórzany|przemyśle skórzanym]], do [[Impregnacja|impregnacji]] [[płótno|płótna]] i [[skóra (surowiec)|skóry]], [[Smarowanie|smarowania]] [[Oś (część maszyny)|osi]], [[Uszczelnienie|uszczelniania]] [[Łódź (jednostka pływająca)|łodzi]] i [[beczka|beczek]], [[Klej|przyklejania]] [[grot (broń)|grotów]] do [[strzała|strzał]] i w wielu innych celach.

== W literaturze ==
Dziegieć, ze względu na swoje właściwości oraz niepowtarzalny zapach, był często opisywany w polskiej literaturze, a także stał się przedmiotem przysłów (np. ''Łyżka dziegciu w beczce miodu'') i opowiadań. Wspominali o nim w swojej twórczości między innymi: [[Henryk Sienkiewicz]], [[Józef Ignacy Kraszewski]], [[Adam Tadeusz Naruszewicz]], [[Eliza Orzeszkowa]], [[Jan Stanisław Bystroń]], [[Andrzej Sapkowski]] oraz [[Jacek Kaczmarski]].

== Zobacz też ==
* [[mielerz]]
* [[Retorta (wypał)|retorta]]
* [[pak węglowy]]

== Uwagi ==
{{Uwagi|
<ref name="uwaga1">Produkt uboczny powstający przy produkcji [[koks]]u z [[węgiel kamienny|węgla kamiennego]].</ref>
}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="------------------">[http://luskiewnik.strefa.pl/pix/p8.htm Strona internetowa dr. Henryka Różańskiego].</ref>
<ref name="------------------2">[http://luskiewnik.strefa.pl/pix/p19.htm Strona internetowa dr. Henryka Różańskiego. Dziegieć węglowy].</ref>
<ref name="Deutsches Arzneibuch 6 Ausgabe">Deutsches Arzneibuch. 6. Ausgabe 1926 (DAB 6), s. 538. Monografia szczegółowa – ''Pix Betulae'' (Birkenteer).</ref>
<ref name="Deutsches Arzneibuch 6 Ausgabe2">Deutsches Arzneibuch. 6. Ausgabe 1926 (DAB 6), s. 539, Monografia szczegółowa – ''Pix Juniperi'' (Wacholderteer).</ref>
<ref name="Deutsches Arzneibuch 6 Ausgabe3">Deutsches Arzneibuch. 6. Ausgabe 1926 (DAB 6) > s. 540 > monografia szczegółowa – ''Pix liquida'' (Holzteer).</ref>
<ref name="dziegieć Słownik języka polskiego">{{cytuj |tytuł = dziegieć – Słownik języka polskiego PWN |data dostępu = 2023-12-09 |opublikowany = sjp.pwn.pl |url = https://sjp.pwn.pl/sjp/dziegiec;2455654.html |język = pl}}</ref>
<ref name="Dziegieć sosnowy">{{cytuj stronę |url = http://pharma.octuss.com/index.php?strona,doc,pol,glowna,1341,0,441,1,1341,ant.html |tytuł = Dziegieć sosnowy |opublikowany = Pharma Cosmetic |archiwum = https://web.archive.org/web/20160530231932/http://pharma.octuss.com/index.php?strona,doc,pol,glowna,1341,0,441,1,1341,ant.html |zarchiwizowano = 2016-05-30 |data dostępu = 2015-11-09}}</ref>
<ref name="Ergänzungsbuch 6 zum DAB">Ergänzungsbuch 6 zum DAB, Erg.-B. 6, 1941 (EB 6), Monografia szczegółowa ''Pix Fagi'' (Buchenteer).</ref>
<ref name="Farmakopea Polska II 1937">''Farmakopea Polska'' II 1937 r., s. 688, Monografia szczegółowa – ''Pix liquida Pini'' (dziegieć sosnowy).</ref>
<ref name="Ilona Sedlak Kaczmarczyk">Ilona Sedlak-Kaczmarczyk, Arkadiusz Ciołkowski ''Zioła w medycynie. Choroby skóry włosów i paznokci''. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.</ref>
<ref name="roz">[http://luskiewnik.strefa.pl/pix/p9.htm Strona internetowa dr. Henryka Różańskiego, Rodzaje dziegci].</ref>
<ref name="zoot">{{cytuj książkę |autor = praca zbiorowa |tytuł = Zootechniczny słownik encyklopedyczny |wydawca = Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne |miejsce = Warszawa |rok = 1965 |strony = 125}}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{Cytuj pismo |nazwisko = Celnik |imię = Hanna |nazwisko2 = Paszyński |imię2 = Wojciech |tytuł = Dziegieć drzewny w lecznictwie medycznym w Polsce |url = http://ihnpan.pl/wp-content/uploads/2018/09/Medycyna-Nowozytna-2016-z.2.pdf |czasopismo = Medycyna nowożytna. Studia nad kulturą medyczną |issn = |data = 2016/2 |wolumin = 22 |strony = 109–125 |data dostępu = 2019-11-30}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.wigry.org.pl/kwartalnik/nr7_dziegiec.htm Jak to z dziegciem było] – ilustrowany artykuł w Kwartalniku [[Wigierski Park Narodowy|Wigierskiego Parku Narodowego]]
* [http://www.wigry.org.pl/smol.htm Smolarstwo] – opis budowy smolarni, związany z projektem utworzenia Ośrodka Rozwoju Zrównoważonego na terenie Wigierskiego Parku Narodowego
* {{cytuj stronę |url = http://www.drewno.pl/?pid=info_article_details&aid=2251&pname=Dziegie%C4%87 |tytuł = Dziegieć – smoła drzewna |nazwisko = Nadolny |imię = Józef |opublikowany = „Drwal” 5/05 |data dostępu = 2016-08-27}}

{{Klasyfikacja ATC|D05}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Surowce roślinne]]
[[Kategoria:Użytkowanie lasu]]
[[Kategoria:Technologia obróbki drewna]]


text:
# Umaswati
Umaswati (ok. I-III w n.e.) – dżinijski mnich zaliczany do odłamu śwetambara. Napisał w sanskrycie najstarszy traktat o nauce dżinijskiej Tattwarthadhigamasutra ("Sutry dotyczące poznania sensu prawd"). Dzieło jego uznane jest zarówno przez digambarów jak i śwetambarów.

title: Umaswati

wikitext:
{{dopracować|źródła=2022-05}}{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Umaswati
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    =
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     =
 |dewiza                   =
 |dewiza - j. polski       =
 |kraj działania           =
 |data urodzenia           =
 |miejsce urodzenia        =
 |data śmierci             =
 |miejsce śmierci          =
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = mnich odłamu śwetambara
 |1. funkcja - okres       = (ok. I-III w n.e.)
 |2. funkcja               =
 |2. funkcja - okres       =
 |wyznanie                 = Dźinizm
 |kościół                  =
 |inkardynacja             =
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           =
 |data ordynacji           =
 |data święceń             =
 |data nominacji           =
 |data sakry               =
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              =
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
'''Umaswati''' (ok. I-III w n.e.) – [[dżinizm|dżinijski]] mnich zaliczany do odłamu [[śwetambara]]. Napisał w [[Sanskryt|sanskrycie]] najstarszy traktat o nauce dżinijskiej ''Tattwarthadhigamasutra'' ("Sutry dotyczące poznania sensu prawd"). Dzieło jego uznane jest zarówno przez digambarów jak i śwetambarów.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Dżinijscy mnisi]]
[[Kategoria:Indyjscy pisarze]]

title: Umaswati

Okres sprawowania: (ok. I-III w n.e.)

Wyznanie: Dźinizm


text:
# 5 Skrzydło Bombowe
5 Skrzydło Bombowe (ang. 5th Bomb Wing – związek taktyczny Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych.
W 2015 wchodzące w skład 8 Armii Lotniczej 5 Skrzydło Bombowe posiadało 13 samolotów B-52H w 23 dywizjonie bombowym, 13 samolotów w 69 dywizjonie bombowym.

## Struktura organizacyjna
W roku 2015:
- dowództwo skrzydła w Minot Air Force Base w Dakocie Północnej
- 23 dywizjon bombowy
- 69 dywizjon bombowy
- jednostki zabezpieczenia

title: 5 Skrzydło Bombowe

wikitext:
{{Jednostka wojskowa infobox
 |nazwa                = 5 Skrzydło Bombowe
 |nazwa oryginalna     = 5th Bomb Wing
 |znak                 = 5th Bomb Wing.png
 |kategoria wojska     = lotnictwo
 |motto                =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |państwo              = USA
 |sformowanie          =
 |rozformowanie        =
 |nazwa wyróżniająca   =
 |patron               =
 |święto               =
 |nadanie sztandaru    =
 |rodowód              =
 |kontynuacja          =
 |dowódca pierwszy     =
 |dowódca obecny       =
 |dowódca ostatni      =
 |działania zbrojne    =
 |numer                =
 |kryptonim            =
 |dyslokacja           = Barksdale AFB
 |rodzaj sił zbrojnych = [[United States Air Force]]
 |formacja             =
 |rodzaj wojsk         =
 |podległość           = [[8 Armia Lotnicza (USA)|8 Armia Lotnicza]]{{odn|Affek|2015|s=57}}
 |skład                =
 |odznaczenia          =
 |commons              = Category:5th Bomb Wing (United States Air Force)
 |www                  =
}}
'''5 Skrzydło Bombowe''' ({{w języku|en|5th Bomb Wing}} – [[związek taktyczny]] [[United States Air Force|Sił Powietrznych]] [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]].

W 2015 wchodzące w skład 8 Armii Lotniczej 5 Skrzydło Bombowe posiadało 13 samolotów B-52H w 23 dywizjonie bombowym, 13 samolotów w 69 dywizjonie bombowym{{odn|Zarychta|2016|s=179}}.

== Struktura organizacyjna ==
W roku 2015{{odn|Zarychta|2016|s=179}}:

* dowództwo skrzydła w Minot Air Force Base w Dakocie Północnej
* 23 dywizjon bombowy
* 69 dywizjon bombowy
* jednostki zabezpieczenia

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj pismo |nazwisko =  Affek |imię = Jarosław | tytuł = Amerykańska strategiczna triada nuklearna | czasopismo = Zeszyty Naukowe AON| wolumin =1/98|rok =2015 |wydawca = [[Akademia Obrony Narodowej]] | miejsce = Warszawa | issn =0867-2245| odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Zarychta |imię = Stanisław |autor link = Stanisław Zarychta |tytuł = Broń jądrowa w kształtowaniu bezpieczeństwa 1945–2015 |data = 2016 |wydawca = Bellona SA |miejsce = Warszawa |isbn = 9788311142350 |odn = tak}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Skrzydła bombowe Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych]]
[[Kategoria:Amerykańska broń atomowa]]

title: · 5 Skrzydło Bombowe5th Bomb Wing

Państwo: Stany Zjednoczone

Dyslokacja: Barksdale AFB

Rodzaj sił zbrojnych: United States Air Force

Podległość: 8 Armia Lotnicza


text:
# Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i Metodego w Velehradzie
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i Metodego (cz. Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a svatého Cyrila a Metoděje) – barokowa, rzymskokatolicka bazylika mniejsza w czeskiej gminie Velehrad. Wchodzi w skład dawnego klasztoru cystersów, obecnie należącego do jezuitów. Największy barokowy kościół w Czechach.

## Historia
Velehradzki klasztor założono na początku XIII wieku. Był pierwszym ośrodkiem cystersów na Morawach. Powstał romański budynek klasztorny z nielicznymi elementami francuskiego gotyku. Klasztor ufundowali margrabia morawski Władysław III Henryk oraz biskup ołomuniecki Robert. W obiektach klasztornych odbywał się kult świętych Cyryla i Metodego, dzięki któremu stał się celem pielgrzymek.
Budynek klasztoru został poważnie zniszczony podczas wojen husyckich. Odbudowany kompleks spłonął w 1681. Obecny budynek powstał na przełomie XVII i XVIII wieku. Cesarz Józef II Habsburg zlikwidował placówkę zakonną w Velehradzie. W 1890 zabudowania klasztorne przeszły w ręce jezuitów. W 1927 roku papież Pius XI podniósł kościół klasztorny do rangi bazyliki mniejszej. W latach 2012–2013 odrestaurowano oraz przeprowadzono prace konserwatorskie elewacji kościoła.

## Architektura i wyposażenie
Bazylika jest długa na 86 metrów, jednonawowa, z rzędem kaplic bocznych po obu jej stronach. W skrzyżowaniu naw znajduje się kopuła, której dach zwieńczony jest sygnaturką. W neobarokowym, XIX-wiecznym ołtarzu głównym znajduje się obraz Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny pędzla Ignáca Raaba. Po bokach tzw. dużego ołtarza umiejscowione są figury świętych Piotra i Pawła oraz Cyryla i Metodego.

### Dzwony
Bazylika ma 6 dzwonów:
| Imię                                 | Data odlania  | Waga    | Średnica |
| ------------------------------------ | ------------- | ------- | -------- |
| śś. Józef i Teresa                   | 1738          | 5300 kg | 2 m      |
| śś. Jan Ewangelista i Jan Chrzciciel | 1738          | 2500 kg | 1,5 m    |
| śś. Prokop i Florian                 | 1738          | 1500 kg | 1,2 m    |
| Maryja Dziewica                      | II poł. XX w. | 330 kg  | 0,8 m    |
| śś. Benedykt i Bernard               | 1719          | 185 kg  | 0,65 m   |
| śś. Cyryl i Metody                   | 1719          | 90 kg   | 0,5 m    |

## Galeria
- Fasada
- Wnętrze
- Ambona
- Figury śś. Cyryla i Metodego
- Figury śś. Piotra i Pawła
- Ołtarz boczny w transepcie
- Dzwon śś. Józefa i Teresy

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i Metodego
 |nazwa miejscowa           = Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a svatého Cyrila a Metoděje
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]], [[bazylika mniejsza]]
 |grafika                   = Velehrad-2020.jpg
 |opis grafiki              = Widok na bazylikę z północnego zachodu
 |państwo                   = CZE
 |miejscowość               = [[Velehrad]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki (łaciński)]]
 |administratura nazwa      =
 |administratura typ        =
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny|Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]] i [[Cyryl i Metody|śś. Cyryla i Metodego]]
 |dzień wspomnienia         = [[14 lutego]], [[5 lipca]], [[15 sierpnia]]
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   =
 |data zakończenia budowy   = początek XIII
 |data konsekracji          =
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          = 1681
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          = [[pożar]]
 |plan świątyni             = Načrt cerkve v Velegradu.jpg
 |opis planu                = Schematyczny plan świątyni z zaznaczonymi wezwaniami kaplic
 |styl                      = [[architektura barokowa|barok]]
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        =
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   = 86
 |szerokość                 =
 |liczba wież               = 2 + [[sygnaturka (wieża)|sygnaturka]]
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            =
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 1
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = kraj zliński
 |współrzędne               = 49°06'12.6"N 17°23'43.3"E
 |opis miejsca              = Bazylika Velehradzka
 |commons                   = Category:Basilica of Assumption and Saints Cyril and Methodius (Velehrad)
 |www                       =
}}
'''Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i Metodego''' ([[Język czeski|cz]]. ''Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a svatého Cyrila a Metoděje'') – [[Architektura baroku|barokowa]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Velehrad, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a sv. Cyrila a Metoděje, Velehrad - Východní Morava |data dostępu = 2021-04-30 |opublikowany = www.vychodni-morava.cz |url = https://www.vychodni-morava.cz/cil/194}}</ref>, rzymskokatolicka [[bazylika mniejsza]] w [[Czechy|czeskiej]] gminie [[Velehrad]]. Wchodzi w skład dawnego klasztoru [[Cystersi|cystersów]], obecnie należącego do [[Jezuici|jezuitów]]. Największy [[Architektura baroku|barokowy]] kościół w [[Czechy|Czechach]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a sv. Cyrila a Metoděje ve Velehradě - největší barokní chrám v České republice |data dostępu = 2021-04-30 |opublikowany = www.kudyznudy.cz |url = https://www.kudyznudy.cz/ceska-nej/kulturni/bazilika-nanebevzeti-panny-marie-a-sv-cyrila-a-met}}</ref>.

== Historia ==
Velehradzki klasztor założono na początku XIII wieku. Był pierwszym ośrodkiem [[Cystersi|cystersów]] na [[Morawy|Morawach]]. Powstał [[Architektura romańska|romański]] budynek klasztorny z nielicznymi elementami francuskiego [[Architektura gotycka|gotyku]]. Klasztor ufundowali margrabia morawski [[Władysław III Henryk]] oraz biskup ołomuniecki [[Robert (biskup ołomuniecki)|Robert]]. W obiektach klasztornych odbywał się kult świętych [[Cyryl i Metody|Cyryla i Metodego]], dzięki któremu stał się celem [[Pielgrzymka|pielgrzymek]]<ref name=":0" />.

Budynek klasztoru został poważnie zniszczony podczas [[Wojny husyckie|wojen husyckich]]. Odbudowany kompleks spłonął w 1681<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Bazilika Nanebevzetí Panny Marie a sv. Cyrila a Metoděje Velehrad |data dostępu = 2021-04-30 |url = https://hbdelta.cz/portfolio/bazilika-nanebevzeti-panny-marie-a-sv-cyrila-a-metodeje-velehrad/ |język = cs-CZ}}</ref>. Obecny budynek powstał na przełomie XVII i XVIII wieku. Cesarz [[Józef II Habsburg]] zlikwidował placówkę zakonną w Velehradzie. W 1890 zabudowania klasztorne przeszły w ręce [[Jezuici|jezuitów]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Velehrad, bazylika Wniebowzięcia NMP i śś. Cyryla i Metodego |data dostępu = 2021-04-30 |opublikowany = www.zabytkowekoscioly.net |url = http://www.zabytkowekoscioly.net/index.php/czechy/602-velehrad-bazylika-wniebowziecia-nmp-i-ss-cyryla-i-metodego}}</ref>. W 1927 roku papież [[Pius XI]] podniósł kościół klasztorny do rangi [[Bazylika mniejsza|bazyliki mniejszej]]<ref name=":0" />. W latach 2012–2013 odrestaurowano oraz przeprowadzono prace konserwatorskie elewacji kościoła<ref name=":1" />.

== Architektura i wyposażenie ==
Bazylika jest długa na 86 metrów<ref name=":1" />, jednonawowa, z rzędem kaplic bocznych po obu jej stronach. W [[Skrzyżowanie naw|skrzyżowaniu naw]] znajduje się kopuła, której dach zwieńczony jest [[Sygnaturka (wieża)|sygnaturką]]. W [[Architektura neobarokowa|neobarokowym]], XIX-wiecznym ołtarzu głównym<ref>{{Cytuj |tytuł = Poutnímu areálu Velehrad ve Zlínském kraji se přezdívá Klenot moravského baroka |data = 2020-03-07 |data dostępu = 2021-04-30 |opublikowany = Region |url = https://region.rozhlas.cz/poutnimu-arealu-velehrad-ve-zlinskem-kraji-se-prezdiva-klenot-moravskeho-baroka-8157449 |język = cs}}</ref> znajduje się obraz ''Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny'' pędzla [[Ignác Raab|Ignáca Raaba]]. Po bokach tzw. dużego ołtarza umiejscowione są figury świętych [[Piotr Apostoł|Piotra]] i [[Paweł z Tarsu|Pawła]] oraz [[Cyryl-Konstantyn|Cyryla]] i [[Metody z Tesaloniki|Metodego]]<ref name=":0" />.

=== Dzwony ===
Bazylika ma 6 dzwonów<ref>{{Cytuj |tytuł = velehradské zvony :: Velehradsti-zvonici |data dostępu = 2021-04-30 |opublikowany = velehradsti-zvonici.webnode.cz |url = https://velehradsti-zvonici.webnode.cz/zvony/ |język = cs}}</ref>:
{| class="wikitable"
|+
!Imię
!Data odlania
!Waga
!Średnica
|-
|śś. Józef i Teresa
|1738
|5300 kg
|2 m
|-
|śś. Jan Ewangelista i Jan Chrzciciel
|1738
|2500 kg
|1,5 m
|-
|śś. Prokop i Florian
|1738
|1500 kg
|1,2 m
|-
|Maryja Dziewica
|II poł. XX w.
|330 kg
|0,8 m
|-
|śś. Benedykt i Bernard
|1719
|185 kg
|0,65 m
|-
|śś. Cyryl i Metody
|1719
|90 kg
|0,5 m
|}

== Galeria ==
<gallery mode="packed" heights="151">
Plik:Kloster-Velehrad-05.jpg|[[Fasada]]
Plik:Velehrad, bazilika, interiér (01).jpg|Wnętrze
Plik:Velehrad, bazilika, interiér (07).jpg|[[Ambona (architektura)|Ambona]]
Plik:Velehrad, bazilika, interiér (13).jpg|Figury śś. Cyryla i Metodego
Plik:Velehrad, sochy svatých v bazilice.jpg|Figury śś. Piotra i Pawła
Plik:Velehrad, bazilika, interiér, oltář v transeptu (2).JPG|Ołtarz boczny w [[Transept|transepcie]]
Plik:Velehrad, největší zvon.jpg|Dzwon śś. Józefa i Teresy
</gallery>

== Przypisy ==
{{Przypisy
}}
[[Kategoria:Velehrad|Bazylika Wniebowzięcia NMP]]
[[Kategoria:Bazyliki w Czechach]]
[[Kategoria:Kościoły w archidiecezji ołomunieckiej]]
[[Kategoria:Architektura barokowa w Czechach]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Świętych Cyryla i Metodego]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w Czechach]]
{{DEFAULTSORT:Velehrad}}

title: Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętych Cyryla i MetodegoBazilika Nanebevzetí Panny Marie a svatého Cyrila a Metoděje

Państwo: Czechy

Miejscowość: Velehrad

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki (łaciński)

Wezwanie: Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i śś. Cyryla i Metodego

Wspomnienie liturgiczne: 14 lutego, 5 lipca, 15 sierpnia

Data zakończenia budowy: początek XIII

Data zniszczenia · • przez: 1681 · pożar

Styl: barok

Świątynia · • długość: · 86 m

Wieża kościelna · • liczba wież: · 2 + sygnaturka


text:
# Stadion sv. Josipa Radnika
Stadion sv. Josipa Radnika – stadion piłkarski w Zagrzebiu (w dzielnicy Sesvete), w Chorwacji. Obiekt może pomieścić 1200 widzów. Swoje spotkania rozgrywają na nim piłkarze klubu NK Sesvete. Stadion był jedną z aren piłkarskich Mistrzostw Europy U-17 2017.

title: Stadion sv. Josipa Radnika

wikitext:
{{Stadion infobox
 |nazwa                 = Stadion sv. Josipa Radnika
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |pełna nazwa           =
 |przydomek             =
 |poprzednia nazwa      =
 |państwo               = CRO
 |miejscowość           =
 |adres                 =
 |architekt             =
 |koszt budowy          =
 |data budowy           =
 |data otwarcia         =
 |data przebudowy       =
 |data zamknięcia       =
 |właściciel            =
 |operator              =
 |klub                  = [[NK Sesvete]]
 |inauguracja           =
 |pojemność stadionu    = 1200 widzów
 |rekordowa frekwencja  =
 |oświetlenie           =
 |wymiary boiska        =
 |nawierzchnia boiska   =
 |długość toru          =
 |nawierzchnia toru     =
 |dodatkowe wyposażenie =
 |współrzędne           = 45°50'09.9"N 16°07'02.7"E
 |kod mapy              = Zagrzeb
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Stadion sv. Josipa Radnika''' – [[stadion]] [[Piłka nożna|piłkarski]] w [[Zagrzeb]]iu (w dzielnicy [[Sesvete]]), w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Obiekt może pomieścić 1200 widzów. Swoje spotkania rozgrywają na nim piłkarze klubu [[NK Sesvete]]<ref name="eur">{{Cytuj stronę | url = https://www.europlan-online.de/stadion-sv-josip-radnik/verein/5113 | tytuł = Stadion Sv. Josip Radnik - Sesvete | opublikowany = www.europlan-online.de | język = de | data dostępu = 2020-02-08}}</ref>. Stadion był jedną z aren piłkarskich [[Mistrzostwa Europy U-17 w Piłce Nożnej 2017|Mistrzostw Europy U-17 2017]]<ref name="fai">{{Cytuj stronę | url = https://www.fai.ie/ireland/news/uefa-european-under-17-championship-draw | tytuł = UEFA European Under-17 Championship draw | opublikowany = www.fai.ie | język = en | data dostępu = 2020-02-08}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Stadiony w Zagrzebiu]]
[[Kategoria:Stadiony piłkarskie w Chorwacji]]

title: Stadion sv. Josipa Radnika

Państwo: Chorwacja

Klub: NK Sesvete

Pojemność stadionu: 1200 widzów


text:
# Psiarnia (województwo podkarpackie)
Psiarnia – osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Pruchnik.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

title: Psiarnia (województwo podkarpackie)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Psiarnia|Psiarnia w innych znaczeniach tego słowa]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Psiarnia
 |rodzaj miejscowości    = osada
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat jarosławski|jarosławski]]
 |gmina                  = [[Pruchnik (gmina)|Pruchnik]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 16
 |kod pocztowy           =
 |tablice rejestracyjne  = RJA
 |SIMC                   = 0608078{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Pruchnik (gmina)
 |współrzędne            = 49°55'44"N 22°33'37"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|180706|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Psiarnia''' – [[osada]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat jarosławski|powiecie jarosławskim]], w [[Pruchnik (gmina)|gminie Pruchnik]]{{r|teryt|roz}}.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo przemyskie|województwa przemyskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
}}

{{Gmina Pruchnik}}

[[Kategoria:Pruchnik (gmina)]]

title: Psiarnia

Państwo: Polska

Województwo: podkarpackie

Powiat: jarosławski

Gmina: Pruchnik

Tablice rejestracyjne: RJA


text:
# Solomon Ataga
Solomon Ataga (ur. 8 kwietnia 1948) – nigeryjski bokser wagi ciężkiej, uczestnik Letnich Igrzysk Olimpijskich 1980.
Podczas igrzysk w Montrealu także miał wystartować w wadze ciężkiej, jednakże Nigeria zbojkotowała te igrzyska.
Cztery lata później w Moskwie wystartował w wadze ciężkiej. W pierwszej rundzie uległ reprezentantowi Kuby, Teófilo Stevensonowi.

title: Solomon Ataga

wikitext:
{{Zawodnik sportów walki infobox
 |dyscyplina            = boks
 |imię i nazwisko       = Solomon Ataga
 |imię i nazwisko org   =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 8 kwietnia 1948
 |miejsce urodzenia     =
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |obywatelstwo          =
 |wzrost                = 195
 |masa ciała            =
 |styl walki            =
 |trener                =
 |debiut                =
 |federacja             =
 |kategoria wagowa      = ciężka
 |klub                  =
 |liczba walk           =
 |zwycięstwa            =
 |nokauty               =
 |poddania              =
 |decyzje               =
 |porażki               =
 |remisy                =
 |nieodbyte             =
 |data                  =
 |medale                = {{Medalista infobox/reprezentacja|NGA}}
 |odznaczenia           =
 |commons               =
 |quote                 =
 |www                   =
}}
'''Solomon Ataga''' (ur. [[8 kwietnia]] [[1948]]) – [[Nigeria|nigeryjski]] [[boks]]er wagi ciężkiej, uczestnik [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1980|Letnich Igrzysk Olimpijskich 1980]].

Podczas igrzysk w [[Montreal]]u także miał wystartować w wadze ciężkiej, jednakże Nigeria zbojkotowała te igrzyska.

Cztery lata później w [[Moskwa|Moskwie]] wystartował w wadze ciężkiej. W pierwszej rundzie uległ reprezentantowi [[Kuba|Kuby]], [[Teófilo Stevenson]]owi.

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/at/solomon-ataga-1.html | tytuł = Solomon Ataga Biography and Olympic Results | opublikowany = sports-reference.com | język = en | data dostępu = 2012-08-19 | archiwum = https://web.archive.org/web/20090830051058/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/at/solomon-ataga-1.html | zarchiwizowano = 2009-08-30}}

{{SORTUJ:Ataga, Solomon}}
[[Kategoria:Bokserzy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980]]
[[Kategoria:Nigeryjscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Nigeryjscy bokserzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1948]]

title: · Solomon Ataga

Data urodzenia: 8 kwietnia 1948

Kategoria wagowa: ciężka


text:
# Szamil
Szamil (ur. 1797 w aule Gimry, zm. 1871 w Medynie) – przywódca powstania górali kaukaskich przeciwko Rosji w latach 1834–1859.
Stał na czele teokratycznego państwa, Imamatu Kaukaskiego, określanego niekiedy jako imamat Szamila. Przez lata skutecznie uniemożliwiał podbicie północnego Kaukazu, przede wszystkim Dagestanu i Czeczenii.

## Życiorys
Urodził się w aule Gimry w rodzinie Dengaw–Muhammada, awarskiego wolnego rolnika i Bachu Mesedon wywodzącej się z beków. Początkowo nosił imię Ali, jednak jeszcze w dzieciństwie rodzice zmienili je na Szamil (tj. Samuel), co jak wierzyli, miało odmienić jego los – bowiem jako dziecko był bardzo słabego zdrowia. Odebrał religijne wykształcenie początkowo u kadiego, Kazi-mułły, który w 1830 r. został przywódcą powstania. W roku 1834, po śmierci Gamzat-Beka został trzecim z kolei imamem ludów górskich. Związany z sufickim bractwem nakszbandijja, ruchem, który był podporą wielu wystąpień muzułmańskiej ludności Kaukazu przeciw Rosji.
Posiadał niekwestionowany talent organizacyjny i wojskowy, wielokrotnie odnosił sukcesy w walce z armią rosyjską. Prowadził politykę tolerancji religijnej. Pod jego rządami wolnością religijną cieszyli się, m.in.: żydzi i rosyjscy raskolnicy.
Za sprawą Henry'ego Rawlinsona, wówczas konsula generalnego w Bagdadzie powstańcy otrzymywali pomoc z Wlk. Brytanii, która po pokoju adrianopolskim starała się przeciwdziałać wzrostowi rosyjskich wpływów na Bliskim Wschodzie. Osobistą gwardię Szamila stanowiła grupa polskich kawalerzystów-dezerterów z wojska rosyjskiego. Polscy i ukraińscy zbiegowie z armii Imperium obsługiwali zdobyte w 1841 i 1842 działa artylerii imamatu.
W 1839 roku, po nieudanej obronie twierdzy Alchugo, Szamil zmuszony został do podjęcia próby pertraktacji pokojowych z Rosjanami. Oddał wtedy jako amanata (kaukaskie określenie zakładnika gwarantującego dobrą wolę podczas negocjacji pokojowych) swojego pierworodnego syna Dżamal al-Dina.
Po zakończeniu wojny krymskiej w 1856 r. carat skoncentrował wojska na północnym Kaukazie, aby dokończyć jego podbój. Szamil został pokonany 25 sierpnia 1859 w aule Gunib, w środkowym Dagestanie przez wojska dowodzone osobiście przez namiestnika Kaukazu gen. Aleksandra Bariatinskiego.
Przez resztę życia przebywał z rodziną w niewoli rosyjskiej, najpierw wywieziony do Petersburga docelowo do Kaługi. Jednakże zezwolono mu na odbycie pielgrzymki do Mekki, w trakcie której zmarł w Medynie, gdzie został pochowany.

title: Szamil

wikitext:
{{inne znaczenia}}
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Szamil
 |grafika                   = Shamil by Denier.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 1797
 |miejsce urodzenia         = Gimry, [[Dagestan]]
 |data śmierci              = 1871
 |miejsce śmierci           = [[Medyna (miasto)|Medyna]]
 |zawód                     = przywódca kaukaskich wolnych górali
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Szamil''' (ur. [[1797]] w aule Gimry{{odn|Gralewski|2015|s=490–491}}, zm. [[1871]] w [[Medyna (miasto)|Medynie]]{{odn|Gralewski|2015|s=527}}) – przywódca [[wojna kaukaska|powstania górali kaukaskich]] przeciwko [[Imperium Rosyjskie|Rosji]] w latach 1834–1859.

Stał na czele [[teokracja|teokratycznego]] państwa, [[Imamat Kaukaski|Imamatu Kaukaskiego]], określanego niekiedy jako imamat Szamila. Przez lata skutecznie uniemożliwiał podbicie północnego Kaukazu, przede wszystkim [[Dagestan]]u i [[Czeczenia|Czeczenii]].

== Życiorys ==
Urodził się w aule Gimry w rodzinie Dengaw–Muhammada, [[Awarowie (naród kaukaski)|awarskiego]] wolnego rolnika i Bachu Mesedon wywodzącej się z beków{{odn|Gralewski|2015|s=490–491}}. Początkowo nosił imię Ali, jednak jeszcze w dzieciństwie rodzice zmienili je na Szamil (tj. Samuel){{odn|Gralewski|2015|s=530}}, co jak wierzyli, miało odmienić jego los – bowiem jako dziecko był bardzo słabego zdrowia{{odn|Gralewski|2015|s=490–491}}. Odebrał religijne wykształcenie początkowo u kadiego, Kazi-mułły, który w 1830 r. został przywódcą powstania{{odn|Gralewski|2015|s=493}}. W roku 1834, po śmierci [[Gamzat-Bek]]a został trzecim z kolei imamem ludów górskich{{odn|Gralewski|2015|s=496}}. Związany z [[sufizm|sufickim]] bractwem [[nakszbandijja]], ruchem, który był podporą wielu wystąpień [[Islam|muzułmańskiej]] ludności Kaukazu przeciw Rosji.

Posiadał niekwestionowany talent organizacyjny i wojskowy, wielokrotnie odnosił sukcesy w walce z armią rosyjską. Prowadził politykę tolerancji religijnej. Pod jego rządami wolnością religijną cieszyli się, m.in.: żydzi i rosyjscy [[raskolnicy]]{{odn|Gralewski|2015|s=508}}.

Za sprawą [[Henry Rawlinson (archeolog)|Henry'ego Rawlinsona]], wówczas konsula generalnego w Bagdadzie powstańcy otrzymywali pomoc z Wlk. Brytanii, która po [[Traktat adrianopolski (1829)|pokoju adrianopolskim]] starała się przeciwdziałać wzrostowi rosyjskich wpływów na Bliskim Wschodzie{{odn|Figes|2018|s=67}}. Osobistą gwardię Szamila stanowiła grupa polskich kawalerzystów-dezerterów z [[Armia Imperium Rosyjskiego|wojska rosyjskiego]]{{fakt|data=2022-02}}. Polscy i ukraińscy zbiegowie z armii Imperium obsługiwali zdobyte w 1841 i 1842 działa artylerii imamatu{{odn|Gralewski|2015|s=499–500,511}}.

W 1839 roku, po nieudanej obronie twierdzy Alchugo, Szamil zmuszony został do podjęcia próby pertraktacji pokojowych z Rosjanami. Oddał wtedy jako ''amanata'' (kaukaskie określenie [[zakładnik]]a gwarantującego dobrą wolę podczas negocjacji pokojowych) swojego pierworodnego syna [[Dżamaludin (syn Szamila)|Dżamal al-Dina]]<ref>Fakt ten stał się kanwą powieści historycznej Aleksandry Lapierre ''Ludzie honoru'', Wydawnictwo WAM 2011, {{ISBN|978-83-7505-687-7}}</ref>{{odn|Gralewski|2015|s=509}}.

Po zakończeniu [[wojna krymska|wojny krymskiej]] w 1856 r. carat skoncentrował wojska na północnym Kaukazie, aby dokończyć jego podbój. Szamil został pokonany 25 sierpnia 1859 w [[auł|aule]] Gunib, w środkowym [[Dagestan]]ie przez wojska dowodzone osobiście przez namiestnika Kaukazu gen. [[Aleksandr Bariatinski|Aleksandra Bariatinskiego]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Барятинский Александр Иванович |data dostępu = 2021-06-20 |opublikowany = hrono.ru |url = http://hrono.ru/biograf/bio_b/barjatinski_ai.php}}</ref>.

Przez resztę życia przebywał z rodziną w niewoli rosyjskiej, najpierw wywieziony do Petersburga docelowo do [[Kaługa (miasto)|Kaługi]]{{odn|Gralewski|2015|s=528}}. Jednakże zezwolono mu na odbycie [[Pielgrzymki w islamie|pielgrzymki do Mekki]], w trakcie której zmarł w [[Medyna (miasto)|Medynie]], gdzie został pochowany{{odn|Gralewski|2015|s=527}}.

== Zobacz też ==
* [[Szamil Basajew]]
* [[Komando specjalne Szamil]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Grigol Robakidze. ''Imam Shamil''. Kaukasische Novellen, Lipsk 1932
* Lesley Blanch. ''The Sabres of Paradise'', Nowy Jork 1960
* Nicholas Griffin. ''Caucasus: Mountain Men and Holy Wars''
* John F. Baddeley. ''The Russian conquest of the Caucasus'', 1908
* Kaziev, Shapi. [http://www.kaziev.ru/index/imam_shamil/0-44 Imam Shamil "Molodaya Gvardiya" publishers. Moscow, 2001, 2003, 2006, 2010] {{ISBN|978-5-235-03332-0}}
* {{cytuj książkę | nazwisko = Gralewski | imię = Mateusz | autor link = Mateusz Gralewski | tytuł = Kaukaz. Wspomnienia z dwunastoletniej niewoli | wydawca = [[Zysk i S-ka]] | data = 2015 | miejsce = Poznań | isbn = 9788377854242 | odn = tak}}
* Kaziev, Shapi. Ahulgo. Caucasian War of XIX-th century. [http://www.kaziev.ru/index/ahulgo/0-42 The historical novel. "Epoch", Publishing house. Makhachkala, 2008] {{ISBN|978-5-98390-047-9}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Figes | imię = Orlando | autor link = Orlando Figes | tytuł = Wojna Krymska 1853-1856. Ostatnia Krucjata | wydawca = Napoleon V | miejsce = Oświęcim | rok = 2018 | isbn = 978-83-7889-823-8 | odn = {{odn/id|Figes|2010}} }}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Awarowie (naród kaukaski)]]
[[Kategoria:Sufi]]
[[Kategoria:Powstańcy kaukascy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1797]]
[[Kategoria:Zmarli w 1871]]

title: Szamil

Data i miejsce urodzenia: 1797 · Gimry, Dagestan

Data i miejsce śmierci: 1871 · Medyna

Zawód, zajęcie: przywódca kaukaskich wolnych górali


text:
# Justinas Marcinkevičius
Justinas Marcinkevičius (ur. 10 marca 1930 w Važatkiemis, zm. 16 lutego 2011 w Wilnie) – litewski poeta, dramaturg.

## Życiorys
W 1954 r. ukończył studia z filologii litewskiej na Uniwersytecie Wileńskim. W latach 1953–1959 pracował w redakcjach czasopism Genys i Pergalė. W latach 1959–1960 był Sekretarzem Zarządu Związku Pisarzy Litewskiej SRR, w latach 1985–1990 czynny deputowany Rady Najwyższej LSRR, członek Prezydium, w latach 1989–1990 deputowany ludowy ZSRR, w latach 1989–1990 współzałożyciel Komisji ds. Przygotowania Planu Niepodległości Litwy. Brał aktywny udział w działalności Sąjūdisu, mającej na celu przywrócenie niepodległości Litwie (grupa inicjatywna Sąjūdisu w 1988 r., członek Rady Sejmowej Sąjūdisu w latach 1988–89). Członek zwyczajny Litewskiej Akademii Nauk (1990).
Ojciec Ramunė Marcinkevičiūtė (ur. 1957), litewskiej teatrolożki.

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Wielki Orderu Witolda Wielkiego (2003)
- Krzyż Wielki Komandora Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (1997)
- Krzyż Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (1993)
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1997)[2]

Źródło:.

## Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Państwowa Litewskiej SRR (1957, 1969)
- Nagroda im. Herdera (1998)
- Litewska Nagroda Narodowa (2001)
- Nagroda Zgromadzenia Bałtyckiego (2001)
- Narodowa Nagroda Postępu (2008)
- Nagroda Juozasa Tumasa-Vaižgantasa (2009)
- Nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (2010)[3]
- tytuł Honorowego Obywatela Wilna[4]

Źródło:.

## Publikacje
- Kraujas ir pelenai: herojinė poema. 1960.
- Duoną raikančios rankos: eilėraščiai. 1963.
- Donelaitis: poema. 1964.
- Siena: poema. 1965.
- Mediniai tiltai: eilėraščiai. 1966.
- Liepsnojantis krūmas: eilėraščiai. 1968.
- Mindaugas: drama - poema. 1968.
- Katedra: 10 giesmių drama. 1971.
- Šešios poemos. 1973.
- Mažvydas: giesmė. 1977.
- Gyvenimo švelnus prisiglaudimas: lyrika. 1978.
- Pažinimo medis: poema. 1978.
- Būk ir palaimink: lyrika. 1980.
- Dienoraštis be datų. 1981.
- Raštai. 1982-1983.
- Vienintelė žemė: eilėraščiai. 1984.
- Už gyvus ir mirusius: lyrika. 1988.
- Lopšinė gimtinei ir motinai: eilėraščiai. 1992.
- Prie rugių ir prie ugnies: eilėraščiai. 1992.
- Eilėraščiai iš dienoraščio: poezija. 1993.
- Tekančios upės vienybė: eseistika. 1994.
- Tekančios upės vienybė: eseistika. 2-asis leidimas. 1995.
- Daukantas: draminė apysaka. 1997.
- Žingsnis. 1998.
- Dienoraštis be datų. 2-asis papildytas leidimas. 1999.
- Poezija. 2000.
- Devyni broliai: baladžių poema. 2000.
- Carmina minora: poema. 2000.
- Pažinimo medis: poema. 2-asis leidimas. 2001.
- Dienos drobulė: eilėraščiai. 2002.
- Grybų karas: poema. 2002.
- Voro vestuvės: vaikų, tėvelių ir senelių pamėgta poemėlė. - Vilnius: Vaga, 2002.
- Trilogija ir epilogas. Mindaugas. Mažvydas. Katedra. Daukantas: poetinės dramos ir draminė apysaka. 2005.
- Poemos. 2007.

title: Justinas Marcinkevičius

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko      = Justinas Marcinkevičius
 |imię i nazwisko org  =
 |pełne imię i nazwisko org =
 |pseudonim            =
 |grafika              = Justinas Marcinkevicius by Augustas Didzgalvis.jpg
 |opis grafiki         =
 |pełne imię i nazwisko =
 |alt grafiki          =
 |data urodzenia       = 10 marca 1930
 |miejsce urodzenia    = Važatkiemis
 |data śmierci         = 16 lutego 2011
 |miejsce śmierci      = [[Wilno]]
 |narodowość           = [[Litwini|litewska]]
 |język                =
 |Alma Mater           = [[Uniwersytet Wileński]]
 |dziedzina sztuki     = [[dramat]], [[poezja]]
 |epoka                =
 |muzeum artysty       =
 |ważne dzieła         =
 |faksymile            =
 |opis faksymile       =
 |odznaczenia          = {{order|OWWL|WK}} {{order|OWKG|WKK}} {{order|OWKG|WK}} {{order|OOP|KKG}}
 |nagrody              =
 |commons              = Category:Justinas Marcinkevičius
 |wikiźródła           =
 |wikicytaty           =
 |www                  =
}}
'''Justinas Marcinkevičius''' (ur. [[10 marca]] [[1930]] w [[Važatkiemis]], zm. [[16 lutego]] [[2011]] w [[Wilno|Wilnie]]) – [[Litwa|litewski]] [[poezja|poeta]], dramaturg.

== Życiorys ==
W 1954 r. ukończył studia z filologii litewskiej na [[Uniwersytet Wileński|Uniwersytecie Wileńskim]]. W latach 1953–1959 pracował w redakcjach czasopism ''Genys'' i ''Pergalė''. W latach 1959–1960 był Sekretarzem Zarządu Związku Pisarzy [[Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka|Litewskiej SRR]], w latach 1985–1990 czynny deputowany Rady Najwyższej LSRR, członek Prezydium, w latach 1989–1990 deputowany ludowy [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]], w latach 1989–1990 współzałożyciel Komisji ds. Przygotowania Planu Niepodległości Litwy. Brał aktywny udział w działalności [[Sąjūdis]]u, mającej na celu przywrócenie niepodległości Litwie (grupa inicjatywna Sąjūdisu w 1988 r., członek Rady Sejmowej Sąjūdisu w latach 1988–89). Członek zwyczajny [[Litewska Akademia Nauk|Litewskiej Akademii Nauk]] (1990)<ref name=":0" />.

Ojciec Ramunė Marcinkevičiūtė (ur. 1957), litewskiej teatrolożki<ref name=":0" />.

== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Wielki [[Order Witolda Wielkiego|Orderu Witolda Wielkiego]] (2003)
* Krzyż Wielki Komandora [[Order Wielkiego Księcia Giedymina|Orderu Wielkiego Księcia Giedymina]] (1997)
* Krzyż Komandorski [[Order Wielkiego Księcia Giedymina|Orderu Wielkiego Księcia Giedymina]] (1993)
* Krzyż Komandorski z Gwiazdą [[Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej|Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]] (1997)<ref>{{Monitor Polski|1997|65|632}}.</ref>

Źródło:<ref name=":0">[https://www.vle.lt/straipsnis/justinas-marcinkevicius/ Justinas Marcinkevičius (j. litewski)]</ref>.

== Nagrody i wyróżnienia ==
* Nagroda Państwowa Litewskiej SRR (1957, 1969)
* [[Nagroda im. Herdera]] (1998)
* Litewska Nagroda Narodowa (2001)
* Nagroda Zgromadzenia Bałtyckiego (2001)
* Narodowa Nagroda Postępu (2008)
* Nagroda Juozasa Tumasa-Vaižgantasa (2009)
* Nagroda literacka [[Stowarzyszenie Autorów ZAiKS|ZAiKS-u]] dla tłumaczy (2010)<ref>{{Cytuj |tytuł = Laureaci Nagród ZAiKS-u |data dostępu = 2025-05-08 |opublikowany = www.zaiks.org.pl |url = https://www.zaiks.org.pl/artykuly/2020/sierpien/laureaci-nagrod-zaiks-u}}</ref>
* tytuł Honorowego Obywatela [[Wilno|Wilna]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vilnius.lt/pl/2021/02/17/profesorowi-v-landsbergisowi-nadano-tytul-honorowego-obywatela-wilna/|tytuł=Profesorowi V. Landsbergisowi nadano tytuł Honorowego Obywatela Wilna|data=2021-02-17|data dostępu=2023-02-06|opublikowany=vilnius.lt}}</ref>

Źródło:<ref name=":0" />.

== Publikacje ==
* ''Kraujas ir pelenai: herojinė poema''. 1960.
* ''Duoną raikančios rankos: eilėraščiai''. 1963.
* ''Donelaitis: poema''. 1964.
* ''Siena: poema''. 1965.
* ''Mediniai tiltai: eilėraščiai''. 1966.
* ''Liepsnojantis krūmas: eilėraščiai''. 1968.
* ''Mindaugas: drama - poema''. 1968.
* ''Katedra: 10 giesmių drama''. 1971.
* ''Šešios poemos''. 1973.
* ''Mažvydas: giesmė''. 1977.
* ''Gyvenimo švelnus prisiglaudimas: lyrika''. 1978.
* ''Pažinimo medis: poema''. 1978.
* ''Būk ir palaimink: lyrika''. 1980.
* ''Dienoraštis be datų''. 1981.
* ''Raštai''. 1982-1983.
* ''Vienintelė žemė: eilėraščiai''. 1984.
* ''Už gyvus ir mirusius: lyrika''. 1988.
* ''Lopšinė gimtinei ir motinai: eilėraščiai''. 1992.
* ''Prie rugių ir prie ugnies: eilėraščiai''. 1992.
* ''Eilėraščiai iš dienoraščio: poezija''. 1993.
* ''Tekančios upės vienybė: eseistika''. 1994.
* ''Tekančios upės vienybė: eseistika. 2-asis leidimas''. 1995.
* ''Daukantas: draminė apysaka''. 1997.
* ''Žingsnis''. 1998.
* ''Dienoraštis be datų. 2-asis papildytas leidimas''. 1999.
* ''Poezija''. 2000.
* ''Devyni broliai: baladžių poema''. 2000.
* ''Carmina minora: poema''. 2000.
* ''Pažinimo medis: poema. 2-asis leidimas''. 2001.
* ''Dienos drobulė: eilėraščiai''. 2002.
* ''Grybų karas: poema''. 2002.
* ''Voro vestuvės: vaikų, tėvelių ir senelių pamėgta poemėlė. - Vilnius: Vaga'', 2002.
* ''Trilogija ir epilogas. Mindaugas. Mažvydas. Katedra. Daukantas: poetinės dramos ir draminė apysaka''. 2005.
* ''Poemos''. 2007.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Marcinkevičius, Justinas}}
[[Kategoria:Działacze Sąjūdisu]]
[[Kategoria:Honorowi obywatele Wilna]]
[[Kategoria:Litewscy dramaturdzy]]
[[Kategoria:Litewscy poeci]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Wielkiego Księcia Giedymina]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Witolda Wielkiego]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu na Antokolu w Wilnie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1930]]
[[Kategoria:Zmarli w 2011]]

title: Justinas Marcinkevičius

Data i miejsce urodzenia: 10 marca 1930 · Važatkiemis

Data i miejsce śmierci: 16 lutego 2011 · Wilno

Narodowość: litewska

Alma Mater: Uniwersytet Wileński

Dziedzina sztuki: dramat, poezja


text:
# Sergeý Kazakow
Sergeý Kazakow, ros. Сергей Казаков, Siergiej Kazakow (ur. 1959, Turkmeńska SRR) – turkmeński piłkarz, grający na pozycji pomocnika lub obrońcy.

## Kariera piłkarska

### Kariera klubowa
W 1981 rozpoczął karierę piłkarską w klubie Saturn Rybińsk. W 1984 został piłkarzem Avtomobilist Namangan, który potem zmienił nazwę na Navbahor. W 1983 przeszedł do klubu Kosonsoyets Kosonsoy, ale po pół roku odszedł do Ahal-TsOP Ak-Daşaýak, który potem nazywał się Ahal FK. W 1993 zasilił skład Büzmeýin FK, w którym zakończył karierę piłkarza.

### Kariera reprezentacyjna
W latach 1992–1993 bronił barw reprezentacji Turkmenistanu.

## Sukcesy i odznaczenia

### Sukcesy piłkarskie
Ahal FK
- brązowy medalista Mistrzostw Turkmenistanu: 1992

Büzmeýin FK
- wicemistrz Turkmenistanu: 1993

title: Sergeý Kazakow

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Sergeý Kazakow
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = [[1959]]
 |miejsce urodzenia       = [[Turkmeńska Socjalistyczna Republika Radziecka|Turkmeńska SRR]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  =
 |pozycja                 = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]/[[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1981      ! [[FK Rybińsk|Saturn Rybińsk]]                        !    9 !   0
! 1984–1988 ! [[Navbahor Namangan|Avtomobilist/Navbahor Namangan]] !  169 !  45
! 1989      ! [[FK Kosonsoy|Kosonsoyets Kosonsoy]]                 !   17 !   3
! 1989–1992 ! [[Ahal FK|Ahal-TsOP/Ahal Ak-Daşaýak]]                ! 105+ ! 33+
! 1993      ! [[Büzmeýin FK]]                                      !      !   ?
 |kariera reprezentacyjna = ! 1992–1993 ! {{Reprezentacja|TKM|pn}} ! 5 ! 0
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Sergeý Kazakow''', [[język rosyjski|ros.]] Сергей Казаков, ''Siergiej Kazakow'' (ur. [[1959]], [[Turkmeńska Socjalistyczna Republika Radziecka|Turkmeńska SRR]]) – [[Turkmeni|turkmeński]] [[piłka nożna|piłkarz]], grający na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]] lub [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]].

== Kariera piłkarska ==
=== Kariera klubowa ===
W 1981 rozpoczął karierę piłkarską w klubie [[FK Rybińsk|Saturn Rybińsk]]. W 1984 został piłkarzem [[Navbahor Namangan|Avtomobilist Namangan]], który potem zmienił nazwę na Navbahor. W 1983 przeszedł do klubu [[FK Kosonsoy|Kosonsoyets Kosonsoy]], ale po pół roku odszedł do [[Ahal FK|Ahal-TsOP Ak-Daşaýak]], który potem nazywał się Ahal FK. W 1993 zasilił skład [[Büzmeýin FK]], w którym zakończył karierę piłkarza.

=== Kariera reprezentacyjna ===
W latach 1992–1993 bronił barw [[Reprezentacja Turkmenistanu w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Turkmenistanu]].

== Sukcesy i odznaczenia ==
=== Sukcesy piłkarskie ===
;Ahal FK
* brązowy medalista [[Ýokary Liga|Mistrzostw Turkmenistanu]]: 1992
;Büzmeýin FK
* wicemistrz Turkmenistanu: 1993

== Bibliografia ==
* {{footballfacts|394849}}

{{SORTUJ:Kazakow, Sergeý}}

[[Kategoria:Radzieccy piłkarze]]
[[Kategoria:Reprezentanci Turkmenistanu w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Ahal FK]]
[[Kategoria:Piłkarze Büzmeýin FK]]
[[Kategoria:Piłkarze FK Kosonsoy]]
[[Kategoria:Piłkarze Navbahoru Namangan]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1959]]

title: · Sergeý Kazakow

Data i miejsce urodzenia: 1959 · Turkmeńska SRR

Pozycja: pomocnik/obrońca

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Saturn Rybińsk · 9 · (0)

Avtomobilist/Navbahor Namangan · 169 · (45)

Kosonsoyets Kosonsoy · 17 · (3)

Ahal-TsOP/Ahal Ak-Daşaýak · 105+ · (33+)

Büzmeýin FK · (?)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Turkmenistan · 5 · (0)


text:
# Artawazdes II
Artawazdes II, Artawazd II (orm:Արտավազդ Երկրորդ) – król Armenii w latach 55 p.n.e.-34 p.n.e. z dynastii Artaksydów. Syn Tigranesa II.
W swojej polityce, w przeciwieństwie do swojego ojca, sprzyjał Rzymowi. Został nawet sojusznikiem republiki, co przyczyniło się do pogorszenia stosunków z Partią. Nakłaniał Krassusa, żeby Partów zaatakował z terytorium Armenii, a nie z równinnej Mezopotamii, dającej szerokie pole działania partyjskiej konnicy. Klęska Rzymian pod Carrhae wystawiła Armenię na samotną konfrontację z Partami. Król Orodes II zaatakował Artawazdesa II, który po niepowodzeniach zmuszony został do uznania władzy partyjskiej nad sobą i oddania swojej siostry synowi i następcy Orodesa II Pakorusowi I.
W 36 r. p.n.e. Marek Antoniusz zorganizował wyprawę na Partię, ale doznał sromotnej klęski. Artawazdes II został zmuszony wystąpić przeciwko Partom po stronie Rzymian, dostarczając im 20 tys. jazdy i piechoty. Marek Antoniusz po niepowodzeniach wracając z Partii, uprowadził Artawazdesa i jego rodzinę do Egiptu. Chcąc zrekompensować sobie straty i przejąć skarbiec Armenii, poddał króla i jego żonę torturom. Nie uzyskawszy żadnych informacji, z rozkazu Kleopatry VII oboje zostali ścięci w Aleksandrii w 31 r. p.n.e.

title: Artawazdes II

wikitext:
{{inne znaczenia|2=[[Artawazdes II (ujednoznacznienie)|inne znaczenia]]}}
{{dopracować|źródła=2009-06}}
{{Władca infobox
 |władca            = Artawazdes II
 |imiona            =
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |herb              =
 |opis herbu        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |dewiza            =
 |1. tytuł          = [[Władcy Armenii|król Armenii]]
 |1. sukcesja       =
 |1. od             = 55 p.n.e.
 |1. do             = 34 p.n.e.
 |1. koronacja      =
 |1. poprzednik     =
 |1. następca       =
 |dynastia          = [[Artaksydowie]]
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      = 31 p.n.e.
 |miejsce śmierci   = [[Aleksandria]]
 |przyczyna śmierci = ścięcie
 |miejsce spoczynku =
 |ojciec            = [[Tigranes II]]
 |matka             = [[Kleopatra z Pontu]]
 |rodzeństwo        =
 |1. związek        = żona
 |1. związek z      =
 |1. związek od     =
 |1. związek do     =
 |1. dzieci         = [[Artakses II]],<br />[[Tigranes III]]
 |moneta            =
 |opis monety       =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Artavazd II of Armenia
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
'''Artawazdes II''', '''Artawazd II''' (orm:Արտավազդ Երկրորդ) – król [[Armenia|Armenii]] w latach 55 p.n.e.-34 p.n.e. z dynastii [[Artaksydowie|Artaksydów]]. Syn [[Tigranes II|Tigranesa II]].

W swojej polityce, w przeciwieństwie do swojego ojca, sprzyjał [[Republika rzymska|Rzymowi]]. Został nawet sojusznikiem republiki, co przyczyniło się do pogorszenia stosunków z [[Królestwo Partów|Partią]]. Nakłaniał [[Marek Licyniusz Krassus|Krassusa]], żeby Partów zaatakował z terytorium Armenii, a nie z równinnej [[Mezopotamia|Mezopotamii]], dającej szerokie pole działania partyjskiej konnicy. Klęska Rzymian pod [[bitwa pod Carrhae|Carrhae]] wystawiła Armenię na samotną konfrontację z Partami. Król [[Orodes II]] zaatakował Artawazdesa II, który po niepowodzeniach zmuszony został do uznania władzy partyjskiej nad sobą i oddania swojej siostry synowi i następcy Orodesa II [[Pakorus I|Pakorusowi I]].

W 36 r. p.n.e. [[Marek Antoniusz]] zorganizował wyprawę na Partię, ale doznał sromotnej klęski. Artawazdes II został zmuszony wystąpić przeciwko Partom po stronie Rzymian, dostarczając im 20 tys. jazdy i piechoty. Marek Antoniusz po niepowodzeniach wracając z Partii, uprowadził Artawazdesa i jego rodzinę do Egiptu. Chcąc zrekompensować sobie straty i przejąć skarbiec Armenii, poddał króla i jego żonę torturom. Nie uzyskawszy żadnych informacji, z rozkazu [[Kleopatra|Kleopatry VII]] oboje zostali ścięci w [[Aleksandria|Aleksandrii]] w 31 r. p.n.e.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Władcy Armenii]]
[[Kategoria:Straceni przez dekapitację]]
[[Kategoria:Straceni władcy]]
[[Kategoria:Artaksydowie]]

title: Artawazdes II

Okres: od 55 p.n.e. · do 34 p.n.e.

Dynastia: Artaksydowie

Data i miejsce śmierci: 31 p.n.e. · Aleksandria

Przyczyna śmierci: ścięcie

Ojciec: Tigranes II

Matka: Kleopatra z Pontu

Dzieci: Artakses II, · Tigranes III


text:
# Select
Select (tytuł stylizowany jako select lub SELECT) – brytyjski miesięcznik z siedzibą w Londynie, poświęcony muzyce rozrywkowej. Pierwszy jego numer ukazał się w lipcu 1990, a ostatni w styczniu w 2001 roku. Wydawany był przez EMAP Metro.

## Historia i profil
Miesięcznik Select wystartował w lipcu 1990 roku. Okładka inauguracyjnego numeru, przedstawiająca Prince’a była to deklaracją tego, jakim magazynem miał być Select – wyrafinowanym, seksownym i ostrym. W numerze zostały poza tym zawarte recenzje i oceny albumów muzycznych oraz filmów (w skali od 1 do 5). Select lansował takie zespoły jak Happy Mondays, Primal Scream, Blur i Suede, po czym postanowił z własnej inicjatywy kształtować trendy muzyczne zamiast podążać za nimi. Wyrazem tej postawy stał się opublikowany w  kwietniu 1993 roku artykuł Stuarta Maconie, zatytułowany „Who Do You Think You Are Kidding Mr. Cobain?”, w którym autor postulował porzucenie wpływów muzyki amerykańskiej (jak grunge) na rzecz promocji lokalnych brytyjskich talentów. Przedstawił listę zespołów (Suede, Saint Etienne, Denim, The Auteurs i Pulp) dając im wspólną nazwę – Brit pop. Pomysł dziennikarza chwycił i w ciągu roku brit pop stał się pojęciem obejmującym szereg zespołów i reprezentowanych przez nich gatunków i stylów; poza wspomnianym wcześniej Blurem znaleźli się tu: Oasis, Elastica, Pulp, Sleeper czy The Verve.
Później jednak, wraz z rozwojem kultury muzyki house w latach 90. takie czasopisma jak NME i Melody Maker i Select zaczęły tracić na sprzedaży na rzecz nowej generacji magazynów, w tym Mixmag, Muzik i Ministry. W grudniu 2000 roku EMAP, właściciel Select podjął decyzję o zamknięciu magazynu. Ostatni jego numer ukazał się w styczniu 2001 roku ze zdjęciem zespołu Coldplay na okładce.
Select był magazynem opisującym wszystko co się działo w muzyce lat 90. będąc przy tym wydawnictwem opiniotwórczym.

title: Select

wikitext:
{{Czasopismo infobox
 |tytuł                 = Select
 |tytuł oryginalny      =
 |podtytuł              =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |częstotliwość         = [[miesięcznik]]
 |państwo               = Wielka Brytania
 |wariant flagi         =
 |adres                 =
 |wydawca               = EMAP Metro
 |organ prasowy         =
 |tematyka              = muzyka rozrywkowa
 |język                 = angielski
 |pierwszy numer        = 1990
 |ostatni numer         = 2001
 |redaktor naczelny     =
 |stali współpracownicy =
 |nakład                =
 |sprzedaż              =
 |format                =
 |liczba stron          =
 |ISSN                  = 0959-8367
 |eISSN                 =
 |OCLC                  = 1221538065
 |DOI                   =
 |odznaczenia           =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Select''' (tytuł stylizowany jako '''select''' lub '''SELECT''') – [[Wielka Brytania|brytyjski]] [[miesięcznik]] z siedzibą w [[Londyn]]ie, poświęcony muzyce rozrywkowej. Pierwszy jego numer ukazał się w lipcu 1990, a ostatni w styczniu w 2001 roku. Wydawany był przez EMAP Metro.

== Historia i profil ==
Miesięcznik Select wystartował w lipcu 1990 roku. Okładka inauguracyjnego numeru, przedstawiająca [[Prince|Prince’a]] była to deklaracją tego, jakim magazynem miał być Select – wyrafinowanym, seksownym i ostrym<ref name="Gallagher">{{cytuj stronę|url= https://dangerousminds.net/comments/a_brief_history_of_90s_britpop_as_told_through_the_covers_of_select_magazin|tytuł= A brief history of 90s Britpop as told through the covers of ‘Select’ magazine|autor= Paul Gallagher|opublikowany = dangerousminds.net|język=en|data dostępu=2024-04-10}}</ref>. W numerze zostały poza tym zawarte recenzje i oceny albumów muzycznych oraz filmów (w skali od 1 do 5)<ref>{{cytuj stronę|url= https://selectmagazinescans.monkeon.co.uk/?cat=675|tytuł = July 1990 {{!}} Select |autor= |opublikowany = selectmagazinescans.monkeon.co.uk |język=en|data dostępu=2024-04-10}}</ref>. Select lansował takie zespoły jak [[Happy Mondays]], [[Primal Scream]], [[Blur (zespół muzyczny)|Blur]] i [[Suede]], po czym postanowił z własnej inicjatywy kształtować trendy muzyczne zamiast podążać za nimi. Wyrazem tej postawy stał się opublikowany w  kwietniu 1993 roku artykuł Stuarta Maconie, zatytułowany „Who Do You Think You Are Kidding Mr. Cobain?”, w którym autor postulował porzucenie wpływów muzyki amerykańskiej (jak [[grunge]]) na rzecz promocji lokalnych brytyjskich talentów. Przedstawił listę zespołów ([[Suede]], [[Saint Etienne (zespół muzyczny)|Saint Etienne]], [[Denim (zespół muzyczny)|Denim]], [[The Auteurs]] i [[Pulp]]) dając im wspólną nazwę – [[Brit pop]]. Pomysł dziennikarza chwycił i w ciągu roku brit pop stał się pojęciem obejmującym szereg zespołów i reprezentowanych przez nich gatunków i stylów; poza wspomnianym wcześniej Blurem znaleźli się tu: [[Oasis (zespół muzyczny)|Oasis]], [[Elastica]], [[Pulp]], [[Sleeper]] czy [[The Verve]]<ref name="Gallagher" />.

Później jednak, wraz z rozwojem kultury muzyki [[house]] w latach 90. takie czasopisma jak [[NME]] i [[Melody Maker]] i Select zaczęły tracić na sprzedaży na rzecz nowej generacji magazynów, w tym [[Mixmag]], [[Muzik]] i Ministry. W grudniu 2000 roku EMAP, właściciel Select podjął decyzję o zamknięciu magazynu<ref>{{cytuj stronę|url= https://www.theguardian.com/media/2000/dec/14/pressandpublishing3|tytuł = Melody Maker axed |autor= Jessica Hodgson |opublikowany = [[The Guardian]] |język=en|data dostępu=2024-04-10}}</ref>. Ostatni jego numer ukazał się w styczniu 2001 roku ze zdjęciem zespołu [[Coldplay]] na okładce<ref>{{cytuj stronę|url= https://selectmagazinescans.monkeon.co.uk/?cat=1350|tytuł = January 2001 {{!}} Select |autor= |opublikowany = selectmagazinescans.monkeon.co.uk |język=en|data dostępu=2024-04-10}}</ref>.

Select był magazynem opisującym wszystko co się działo w muzyce lat 90. będąc przy tym wydawnictwem opiniotwórczym<ref name="Gallagher" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://selectmagazinescans.monkeon.co.uk/ Numery archiwalne Select]
* [https://www.discogs.com/label/11735-Select-Magazine?page=1 Select] w bazie [[Discogs]]

{{Kontrola autorytatywna}}
[[Kategoria:Niewydawane czasopisma brytyjskie]]
[[Kategoria:Brytyjskie czasopisma muzyczne]]
[[Kategoria:Czasopisma wydawane od 1990]]
[[Kategoria:Czasopisma wydawane do 2001]]
[[Kategoria:Miesięczniki w Wielkiej Brytanii]]
[[Kategoria:Prasa w Londynie]]

title: Select

Częstotliwość: miesięcznik

Państwo: Wielka Brytania

Wydawca: EMAP Metro

Tematyka: muzyka rozrywkowa

Język: angielski


text:
# 127 godzin
127 godzin (ang. 127 Hours, 2010) – amerykańsko-brytyjski film biograficzny w reżyserii Danny’ego Boyle’a. W głównej roli wystąpił James Franco, który wciela się w prawdziwą postać alpinisty Arona Ralstona, który został uwięziony przez głaz w Robbers Roost w Canyonlands (Utah), na okres ponad pięciu dni. Film jest adaptacją powieści autobiograficznej „Between a Rock and a Hard Place".
Premiera filmu odbyła się 4 września 2010 roku, podczas Telluride Film Festival.

## Fabuła
W kwietniu 2003 r. alpinista Aron Ralston (James Franco) podróżuje po Utah, aż do czasu, gdy głaz spada na jego prawe przedramię, w wyniku czego zostaje uwięziony w kanionie. W ciągu najbliższych pięciu dni, Ralston ponownie analizuje błędy swego życia oraz walczy o przetrwanie. Przez 127 godzin walczy o życie, mając uwięzioną prawą rękę.

## Obsada
- James Franco jako Aron Ralston
- Amber Tamblyn jako Megan McBride, jedna z dwóch turystek spotkanych przed wypadkiem
- Kate Mara jako Kristi Moore, jedna z dwóch turystek spotkanych przed wypadkiem
- Clémence Poésy jako Rana, kochanka Ralstona
- Lizzy Caplan jako Sonja, siostra Ralstona
- Treat Williams jako ojciec Ralstona
- Kate Burton jako matka Ralstona

## Nagrody i nominacje
Oscary 2010
- nominacja: najlepszy film − Christian Colson, Danny Boyle i John Smithson
- nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany − Danny Boyle i Simon Beaufoy
- nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy − James Franco
- nominacja: najlepsza muzyka − A.R. Rahman
- nominacja: najlepsza piosenka If I Rise – Dido, Rollo Armstrong i A.R. Rahman
- nominacja: najlepszy montaż − Jon Harris

Złote Globy 2010
- nominacja: najlepszy scenariusz − Danny Boyle i Simon Beaufoy
- nominacja: najlepszy aktor w filmie dramatycznym − James Franco
- nominacja: najlepsza muzyka − A.R. Rahman

64. ceremonia wręczenia nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej
- nominacja: najlepszy brytyjski film − Danny Boyle, Simon Beaufoy, Christian Colson i John Smithson
- nominacja: najlepszy reżyser − Danny Boyle
- nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany − Danny Boyle i Simon Beaufoy
- nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy − James Franco
- nominacja: najlepsza muzyka − A.R. Rahman
- nominacja: najlepsze zdjęcia − Anthony Dod Mantle i Enrique Chediak
- nominacja: najlepszy montaż − Jon Harris
- nominacja: najlepszy dźwięk − Glenn Freemantle, Ian Tapp, Richard Pryke, Steven C Laneri, Douglas Cameron

Nagroda Gildii Aktorów Filmowych 2010
- nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy − James Franco

Independent Spirit Awards 2010
- nagroda: najlepsza główna rola męska − James Franco
- nominacja: najlepszy film niezależny − Christian Colson, Danny Boyle i John Smithson
- nominacja: najlepszy reżyser − Danny Boyle

Nagroda Satelita 2010
- nominacja: najlepszy film dramatyczny
- nominacja: najlepszy reżyser − Danny Boyle
- nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany − Danny Boyle i Simon Beaufoy
- nominacja: najlepszy aktor w filmie dramatycznym − James Franco
- nominacja: najlepsza muzyka − A.R. Rahman
- nominacja: najlepsze zdjęcia − Enrique Chediak i Anthony Dod Mantle
- nominacja: najlepsza piosenka If I Rise – Dido, Rollo Armstrong i A.R. Rahman
- nominacja: najlepsze efekty specjalne − James Winnifrith, Adam Gascoyne i Tim Caplan
- nominacja: najlepszy dźwięk − Glenn Freemantle, Steven C. Laneri, Douglas Cameron, Ian Tapp i Richard Pryke

title: 127 godzin

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = 127 godzin
 |oryginalny tytuł = 127 Hours
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = [[Dramat filmowy|dramat]] [[Film biograficzny|biograficzny]]
 |rok produkcji    =
 |data premiery    = [[4 września]] [[2010]]
[[18 lutego]] [[2011]] (Polska)
 |kraj produkcji   = [[Stany Zjednoczone]]
[[Wielka Brytania]]
 |język            = [[Język angielski|angielski]]
 |czas trwania     = 94 minuty
 |reżyseria        = [[Danny Boyle]]
 |scenariusz       = [[Danny Boyle]],
[[Simon Beaufoy]]
 |główne role      = [[James Franco]],
[[Amber Tamblyn]], [[Kate Mara]]
 |muzyka           = [[A.R. Rahman]]
 |zdjęcia          = [[Enrique Chediak]],
[[Anthony Dod Mantle]]
 |scenografia      = [[Suttirat Anne Larlarb]],
[[Christopher R. DeMuri]],
[[Les Boothe]]
 |kostiumy         = [[Suttirat Anne Larlarb]]
 |montaż           = [[Jon Harris]]
 |produkcja        = [[Danny Boyle]],
[[Christian Colson]],
[[John Smithson]]
 |wytwórnia        = [[Cloud Eight Films]]
[[Film4]]
[[Everest Entertainment]]
[[Darlow Smithson Productions]]
[[Dune Entertainment III]]
[[HandMade Films]] (niewymieniony)
[[Pathé]]
 |dystrybucja      = [[Fox Searchlight Pictures]]
 |budżet           = 18,000,000 $ (szacowany)
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          =
 |commons          =
 |wikicytaty       =
 |www              =
}}
'''127 godzin''' ([[Język angielski|ang.]] ''127 Hours'', [[2010]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykańsko]]-[[Wielka Brytania|brytyjski]] [[film biograficzny]] w reżyserii [[Danny Boyle|Danny’ego Boyle’a]]. W głównej roli wystąpił [[James Franco]], który wciela się w prawdziwą postać [[Alpinizm|alpinisty]] [[Aron Ralston|Arona Ralstona]], który został uwięziony przez głaz w [[Robbers Roost]] w [[Park Narodowy Canyonlands|Canyonlands]] ([[Utah]]), na okres ponad pięciu dni. Film jest adaptacją [[Autobiografia|powieści autobiograficznej]] ''„''{{Link-interwiki|Between a Rock and a Hard Place|Q=Q932888}}''"''.

Premiera filmu odbyła się [[4 września]] [[2010]] roku, podczas Telluride Film Festival.

== Fabuła ==
W kwietniu [[2003]] r. [[Alpinizm|alpinista]] [[Aron Ralston]] (James Franco) podróżuje po [[Utah]], aż do czasu, gdy głaz spada na jego prawe przedramię, w wyniku czego zostaje uwięziony w kanionie. W ciągu najbliższych pięciu dni, Ralston ponownie analizuje błędy swego życia oraz walczy o przetrwanie. Przez 127 godzin walczy o życie, mając uwięzioną prawą rękę.

== Obsada ==
* [[James Franco]] jako [[Aron Ralston]]
* [[Amber Tamblyn]] jako Megan McBride, jedna z dwóch turystek spotkanych przed wypadkiem
* [[Kate Mara]] jako Kristi Moore, jedna z dwóch turystek spotkanych przed wypadkiem
* [[Clémence Poésy]] jako Rana, kochanka Ralstona
* [[Lizzy Caplan]] jako Sonja, siostra Ralstona
* [[Treat Williams]] jako ojciec Ralstona
* [[Kate Burton]] jako matka Ralstona

== Nagrody i nominacje ==
; [[83. ceremonia wręczenia Oscarów|Oscary 2010]]
* nominacja: [[Oscar za najlepszy film|najlepszy film]] − Christian Colson, [[Danny Boyle]] i John Smithson
* nominacja: [[Oscar za najlepszy scenariusz adaptowany|najlepszy scenariusz adaptowany]] − [[Danny Boyle]] i [[Simon Beaufoy]]
* nominacja: [[Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego|najlepszy aktor pierwszoplanowy]] − [[James Franco]]
* nominacja: [[Oscar za najlepszą muzykę filmową|najlepsza muzyka]] − [[A.R. Rahman]]
* nominacja: [[Oscar za najlepszą piosenkę oryginalną|najlepsza piosenka]] ''If I Rise'' – [[Dido (piosenkarka)|Dido]], [[Rollo Armstrong]] i [[A.R. Rahman]]
* nominacja: [[Oscar za najlepszy montaż|najlepszy montaż]] − Jon Harris

; [[Złote Globy 2010]]
* nominacja: [[Złoty Glob za najlepszy scenariusz|najlepszy scenariusz]] − [[Danny Boyle]] i [[Simon Beaufoy]]
* nominacja: [[Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym|najlepszy aktor w filmie dramatycznym]] − [[James Franco]]
* nominacja: [[Złoty Glob za najlepszą muzykę|najlepsza muzyka]] − [[A.R. Rahman]]

; [[64. ceremonia wręczenia nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej]]
* nominacja: najlepszy brytyjski film − [[Danny Boyle]], [[Simon Beaufoy]], Christian Colson i John Smithson
* nominacja: najlepszy reżyser − [[Danny Boyle]]
* nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany − [[Danny Boyle]] i [[Simon Beaufoy]]
* nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy − [[James Franco]]
* nominacja: najlepsza muzyka − [[A.R. Rahman]]
* nominacja: najlepsze zdjęcia − [[Anthony Dod Mantle]] i Enrique Chediak
* nominacja: najlepszy montaż − Jon Harris
* nominacja: najlepszy dźwięk − Glenn Freemantle, Ian Tapp, Richard Pryke, Steven C Laneri, Douglas Cameron

; [[Nagroda Gildii Aktorów Filmowych 2010]]
* nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy − [[James Franco]]

; [[Independent Spirit Awards 2010]]
* nagroda: najlepsza główna rola męska − [[James Franco]]
* nominacja: najlepszy film niezależny − Christian Colson, Danny Boyle i John Smithson
* nominacja: najlepszy reżyser − [[Danny Boyle]]

; [[Nagroda Satelita 2010]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita dla najlepszego filmu dramatycznego|najlepszy film dramatyczny]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita dla najlepszego reżysera|najlepszy reżyser]] − [[Danny Boyle]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita dla najlepszego scenariusza adaptowanego|najlepszy scenariusz adaptowany]] − [[Danny Boyle]] i [[Simon Beaufoy]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym|najlepszy aktor w filmie dramatycznym]] − [[James Franco]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita za najlepszą muzykę|najlepsza muzyka]] − [[A.R. Rahman]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita za najlepsze zdjęcia|najlepsze zdjęcia]] − Enrique Chediak i [[Anthony Dod Mantle]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita dla najlepszej piosenki|najlepsza piosenka]] ''If I Rise'' – [[Dido (piosenkarka)|Dido]], [[Rollo Armstrong]] i [[A.R. Rahman]]
* nominacja: [[Nagroda Satelita za najlepsze efekty specjalne|najlepsze efekty specjalne]] − James Winnifrith, Adam Gascoyne i Tim Caplan
* nominacja: [[Nagroda Satelita za najlepszy dźwięk|najlepszy dźwięk]] − Glenn Freemantle, Steven C. Laneri, Douglas Cameron, Ian Tapp i Richard Pryke

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://1.fwcdn.pl/po/69/75/546975/7340131.3.jpg?l=1286591293000 | tytuł = Plakat filmu | opublikowany = 1.fwcdn.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20120418061452/http://1.fwcdn.pl/po/69/75/546975/7340131.3.jpg?l=1286591293000 | zarchiwizowano = 2012-04-18}}
* {{IMDb|tytuł|1542344|127 godzin}}
* {{Filmweb|tytuł|546975|127 godzin}}
* [http://www.foxsearchlight.com/127hours/ Oficjalna strona filmu]

{{Danny Boyle}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Amerykańskie filmy biograficzne]]
[[Kategoria:Amerykańskie dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy przygodowe]]
[[Kategoria:Brytyjskie adaptacje filmowe]]
[[Kategoria:Brytyjskie filmy biograficzne]]
[[Kategoria:Brytyjskie dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Brytyjskie filmy przygodowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy niezależne]]
[[Kategoria:Amerykańskie adaptacje filmowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 2010 roku]]
[[Kategoria:Filmy w reżyserii Danny’ego Boyle’a]]
[[Kategoria:Filmy wytwórni Fox Searchlight Pictures]]
[[Kategoria:Filmy wytwórni HandMade]]
[[Kategoria:Brytyjskie filmy z 2010 roku]]
[[Kategoria:Brytyjskie filmy niezależne]]
[[Kategoria:Filmy górskie]]

title: 127 godzin127 Hours

Gatunek: dramat biograficzny

Data premiery: 4 września 2010 · 18 lutego 2011 (Polska)

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone · Wielka Brytania

Czas trwania: 94 minuty

Reżyseria: Danny Boyle

Scenariusz: Danny Boyle, · Simon Beaufoy

Główne role: James Franco, · Amber Tamblyn, Kate Mara

Muzyka: A.R. Rahman

Zdjęcia: Enrique Chediak, · Anthony Dod Mantle

Scenografia: Suttirat Anne Larlarb, · Christopher R. DeMuri, · Les Boothe

Kostiumy: Suttirat Anne Larlarb

Montaż: Jon Harris

Produkcja: Danny Boyle, · Christian Colson, · John Smithson

Wytwórnia: Cloud Eight Films · Film4 · Everest Entertainment · Darlow Smithson Productions · Dune Entertainment III · HandMade Films (niewymieniony) · Pathé

Dystrybucja: Fox Searchlight Pictures


text:
# Sobolewszczyzna (rejon mołodecki)
Sobolewszczyzna – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Kraśne.

## Historia
W czasach zaborów w powiecie wilejskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.
W latach 1921–1945 folwark a następnie zaścianek leżał w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wilejskim, od 1927 roku w powiecie mołodeczańskim, w gminie Kraśne.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 11 osób, wszystkie były wyznania rzymskokatolickiego i zadeklarowały polską przynależność narodową. Były tu 2 budynki mieszkalne. W 1931 w 2 domach zamieszkiwało 6 osób.
Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Kraśnem i prawosławnej w Uszy. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Krasnem i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Krasnem.
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR.

title: Sobolewszczyzna (rejon mołodecki)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Sobolewszczyzna
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-MI
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon mołodecki|mołodecki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Kraśne (obwód miński)|Kraśne]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód miński # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 54°11'09"N 27°02'43"E
 |commons                      =
 |www                          =
 |alt zdjęcia                  =
}}
'''Sobolewszczyzna''' – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony leżą obecnie na [[Białoruś|Białorusi]], w [[Obwód miński|obwodzie mińskim]], w [[Rejon mołodecki|rejonie mołodeckim]], w [[Sielsowiet Kraśne (obwód miński)|sielsowiecie Kraśne]].

== Historia ==
W czasach [[Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami|zaborów]] w powiecie wilejskim, w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]] [[Imperium Rosyjskie|Imperium Rosyjskiego]]<ref>{{Cytuj |tytuł = zaścianek Sobolewszczyzna, zaścianek na mapie (powiat mołodeczański, województwo wileńskie) |data dostępu = 2023-06-05 |opublikowany = www.radzima.net |url = https://www.radzima.net/pl/miejsce/sobolewszczyzna_2.html}}</ref>.

W latach 1921–1945 folwark a następnie zaścianek leżał w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]]<ref name="uwaga12222" group="uwaga">Przynależność wojewódzka zmieniała się. Wieś leżała w [[Województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|województwie nowogródzkim]] (1921–1922), w [[Ziemia Wileńska|Ziemi Wileńskiej]] (1922–1926) i w województwie wileńskim (od 1926).</ref>, w [[Powiat wilejski|powiecie wilejskim]], od 1927 roku w [[Powiat mołodeczański|powiecie mołodeczańskim]], w [[Kraśne (gmina)|gminie Kraśne]].

Według [[Pierwszy Powszechny Spis Ludności|Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku]] zamieszkiwało tu 11 osób, wszystkie były wyznania rzymskokatolickiego i zadeklarowały polską przynależność narodową. Były tu 2 budynki mieszkalne<ref name=":022222222222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. |data = 1924 |wolumin = 7, część 2 |s = 78}}</ref>. W [[Drugi Powszechny Spis Ludności|1931]] w 2 domach zamieszkiwało 6 osób<ref name=":122222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej |data = 1938 |wolumin = 1 |miejsce = Warszawa |s = 28}}</ref>.

Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Kraśnem i prawosławnej w [[Usza (rejon mołodecki)|Uszy]]. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w [[Kraśne|Krasnem]] i Okręgowy w [[Wilno|Wilnie]]; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Krasnem<ref name=":0222222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych |data = 1933 |miejsce = Przemyśl, Warszawa |s = 1578}}</ref>.

W wyniku [[Agresja ZSRR na Polskę|napaści ZSRR na Polskę]] we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruskiej SRR]]<ref>https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/70/plik/m-631.pdf.</ref><ref>{{encyklopedia PWN|id=3950665|tytuł=okupacja sowiecka ziem polskich|data dostępu=2021-04-03}}</ref>. Od czerwca 1941 roku pod [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacją niemiecką]]. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR<ref>{{Cytuj |autor = Piotr Eberhardt |tytuł = Formowanie się polskiej granicy wschodniej po II wojnie światowej |czasopismo = Dzieje Najnowsze |data = 2018 |wolumin = Rocznik L – 2018 |numer = 2 |s = 95–100}}</ref>.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Gmina Kraśne (II Rzeczpospolita)}}
[[Kategoria:Opuszczone miejscowości w rejonie mołodeckim]]
[[Kategoria:Zaścianki w powiecie wilejskim (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Zaścianki w powiecie mołodeckim (II Rzeczpospolita)]]

title: Sobolewszczyzna

Państwo: Białoruś

Obwód: miński

Rejon: mołodecki

Sielsowiet: Kraśne


text:
# Syrnena Gora
Syrnena Gora (bułg. Сърнена гора) – pasmo górskie we wschodniej Bułgarii.
Syrnena Gora to wschodnia część łańcucha górskiego Srednej Gory. Rozciąga się między przełomową doliną górnej Strjamy na zachodzie a zakolem Tundży na wschodzie. Jest najdłuższą (153 km), najniższą (szczyt Bratan – 1236 m n.p.m.) i najwęższą częścią tego łańcucha.

title: Syrnena Gora

wikitext:
'''Syrnena Gora''' ([[język bułgarski|bułg.]] Сърнена гора) – [[pasmo górskie]] we wschodniej [[Bułgaria|Bułgarii]].

Syrnena Gora to wschodnia część [[łańcuch górski|łańcucha górskiego]] [[Sredna Gora|Srednej Gory]]. Rozciąga się między przełomową doliną górnej [[Strjama|Strjamy]] na zachodzie a zakolem [[Tundża|Tundży]] na wschodzie. Jest najdłuższą (153 km), najniższą (szczyt [[Bratan]] – 1236 m n.p.m.) i najwęższą częścią tego łańcucha.

== Bibliografia ==
* [[Henryk Maruszczak]] ''Bułgaria'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1971

[[Kategoria:Sredna Gora]]
[[Kategoria:Góry Bułgarii]]
[[Kategoria:Obwód Płowdiw]]
[[Kategoria:Obwód Stara Zagora]]
[[Kategoria:Obwód Sliwen]]
[[Kategoria:Obwód Jamboł]]