text:
# Roswitha Schieb
Roswitha Schieb (ur. 1962 w Recklinghausen) – niemiecka pisarka.

## Życiorys
Studiowała literaturę niemiecką i historię sztuki w Kolonii i w Berlinie. Otrzymała doktorat w 1993 r. u profesora Norberta Millera (TU Berlin) pracą nt. książek: Ernsta Jüngera Na marmurowych skałach/ Auf den Marmorklippen (1939), Hansa Henny'ego Jahnna Fluß ohne Ufer (t. 1-3, 1949-61) i Petera Weissa Ästhetik des Widerstands (t. 1-3, 1975-81), opublikowaną w 1997 r. pod tytułem Das teilbare Individuum. Körperbilder bei Ernst Jünger, Hans Henny Jahnn und Peter Weiss (wyd. Metzler, Stuttgart).

## Twórczość
- Rügen. Deutschlands mythische Insel (Berlin Verlag, Berlin, 1999)
- Reise nach Schlesien und Galizien. Eine Archäologie des Gefühls (Podróż po Śląsku i Galicji. Archeologia uczuć, Berlin Verlag, Berlin, 2000),
- Literarischen Reiseführers Breslau (Literacki przewodnik po Wrocławiu[2], Deutsches Kulturforum östliches Europa, Poczdam 2004)
- Peter Stein. Ein Portrait (Berlin Verlag, Berlin, 2005)
- Die beste Zeit (Literaturmetzgerei, Reutlingen, 2007).
- Jeder zweite Berliner. Schlesische Spuren an der Spree (Co drugi berlińczyk. Śląskie ślady nad Sprewą, 2012)[3].
- Breslau/Wroclaw. Ein kunstgeschichtlicher Rundgang durch die Stadt der hundert Brücken (Schnell & Steiner 2015)
- Böhmisches Bäderdreieck: Karlsbad, Marienbad, Franzenbad (Deutsches Kulturforum östliches Europa, Poczdam 2016)
- Zugezogen. Flucht und Vertreibung - Erinnerungen der zweiten Generation (Schöningh Verlag, Paderborn 2016, współautor).

title: Roswitha Schieb

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Roswitha Schieb
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Roswitha Schieb.jpg
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = [[1962]]
 |miejsce urodzenia     = [[Recklinghausen]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |narodowość            = [[Niemcy|niemiecka]]
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = Literatura
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Roswitha Schieb''' (ur. 1962 w [[Recklinghausen]]<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.xn--knstlergilde-dlb.eu/fachbereiche-k%C3%BCnstler/roswitha-schieb/ |tytuł=Roswitha Schieb |data dostępu=2017-06-18 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160918192444/http://www.xn--knstlergilde-dlb.eu/fachbereiche-k%C3%BCnstler/roswitha-schieb/ |zarchiwizowano=2016-09-18 }}</ref>) – [[Niemcy|niemiecka]] pisarka.

== Życiorys ==
Studiowała literaturę niemiecką i historię sztuki w [[Kolonia (Niemcy)|Kolonii]] i w [[Berlin]]ie. Otrzymała doktorat w 1993 r. u profesora {{link-interwiki|Norbert Miller|tekst=Norberta Millera|Q=Q1997034}} ([[Uniwersytet Techniczny w Berlinie|TU Berlin]]) pracą nt. książek: [[Ernst Jünger|Ernsta Jüngera]] ''Na marmurowych skałach''/ ''Auf den Marmorklippen'' (1939), {{link-interwiki|Hans Henny Jahnn|tekst=Hansa Henny'ego Jahnna|Q=Q63054}} ''Fluß ohne Ufer'' (t. 1-3, 1949-61) i [[Peter Weiss (pisarz)|Petera Weissa]] ''Ästhetik des Widerstands'' (t. 1-3, 1975-81), opublikowaną w 1997 r. pod tytułem ''Das teilbare Individuum. Körperbilder bei Ernst Jünger, Hans Henny Jahnn und Peter Weiss'' (wyd. Metzler, [[Stuttgart]]).

== Twórczość ==
* ''Rügen. Deutschlands mythische Insel'' (Berlin Verlag, [[Berlin]], 1999)
* ''Reise nach Schlesien und Galizien. Eine Archäologie des Gefühls (Podróż po Śląsku i Galicji. Archeologia uczuć'', Berlin Verlag, Berlin, 2000),
* ''Literarischen Reiseführers Breslau'' (Literacki przewodnik po Wrocławiu<ref>[http://lubimyczytac.pl/autor/112548/roswitha-schieb Roswitha Schieb]</ref>, Deutsches Kulturforum östliches Europa, [[Poczdam]] 2004)
* ''[[Peter Stein]]. Ein Portrait'' (Berlin Verlag, Berlin, 2005)
* ''Die beste Zeit'' (Literaturmetzgerei, Reutlingen, 2007).
* ''Jeder zweite Berliner. Schlesische Spuren an der Spree (Co drugi berlińczyk. Śląskie ślady nad Sprewą'', 2012)<ref>[http://www.nto.pl/serwisy/heimat/art/4561819,ksiazka-o-slaskich-sladach-w-berlinie,id,t.html Anna Konopka, Książka o śląskich śladach w Berlinie, NTO, 25 maja 2013]</ref>.
* ''Breslau/Wroclaw. Ein kunstgeschichtlicher Rundgang durch die Stadt der hundert Brücken'' (Schnell & Steiner 2015)
* ''Böhmisches Bäderdreieck: Karlsbad, Marienbad, Franzenbad'' (Deutsches Kulturforum östliches Europa, Poczdam 2016)
* ''Zugezogen. Flucht und Vertreibung - Erinnerungen der zweiten Generation'' (Schöningh Verlag, [[Paderborn]] 2016, współautor).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.literaturport.de/Roswitha.Schieb/ Roswitha Schieb]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Schieb, Roswitha}}
[[Kategoria:Historycy sztuki]]
[[Kategoria:Niemieccy pisarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1962]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Recklinghausen]]

title: Roswitha Schieb

Data i miejsce urodzenia: 1962 · Recklinghausen

Narodowość: niemiecka

Dziedzina sztuki: Literatura


text:
# Meadow Lake (Nowy Meksyk)
Meadow Lake – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Valencia.

wikiname: plwiki

title: Meadow Lake (Nowy Meksyk)

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Meadow Lake
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Meadow Lake
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Nowy Meksyk}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Valencia|Valencia]]
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |kod statystyczny             =
 |powierzchnia                 = 29,9
 |wysokość                     = 1661
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-07:00]]<br />[[UTC-06:00]]
 |kod mapy                     = US-NM
 |współrzędne                  = 34°48′14″N 106°34′46″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Meadow Lake''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Nowy Meksyk]], w hrabstwie [[Hrabstwo Valencia|Valencia]].

[[Kategoria:CDP w stanie Nowy Meksyk]]

title: Meadow Lake

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Nowy Meksyk

Hrabstwo: Valencia


text:
# Baureihe E 32
Baureihe E 32 – lokomotywa elektryczna produkowana w latach 1924-1926 dla kolei niemieckich.

## Historia
Po zelektryfikowaniu linii kolejowych zlokalizowanych w Bawarii, koleje niemieckie potrzebowały elektrowozów do prowadzenia pociągów pasażerskich. Pierwsza lokomotywa została wyprodukowana w grudniu 1924 roku. Wyprodukowano 29 elektrowozów. Elektrowozy eksploatowane były na górskich liniach kolejowych w Bawarii i południowej Badenii. Jeden elektrowóz zachowano jako eksponat zabytkowy.

title: Baureihe E 32

wikitext:
{{Lokomotywa infobox
 |nazwa                              = Baureihe E 32<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.lokodex.de/or/o_tdaus.php?tdnr=360 | tytuł= Technische Daten der Baureihe E 32| język = de | autor= Christian Lindecke}}</ref>
 |grafika                            = E 32 27 (08.10.1985).jpg
 |opis grafiki                       =
 |inne oznaczenia                    =
 |producent                          = {{flaga|DEU|1919}} [[KraussMaffei|Krauss-Maffei]], [[Brown Boveri|BBC]]
 |lata budowy                        = 1924-1926
 |układ osi                          = 1'C1'
 |masa służbowa                      = 84,8 t
 |długość                            = 13 010 mm
 |szerokość                          =
 |wysokość                           =
 |średnica kół                       = 1400 mm
 |trakcja                            = elektryczna
 |typ silników                       =
 |liczba silników                    =
 |napięcie zasilania                 = 15 kV 16⅔ Hz
 |moc ciągła                         = 1010 kW
 |moc godzinna                       = 1170 kW
 |siła pociągowa                     = 105 kN
 |stosunek przekładni                =
 |prędkość konstrukcyjna             =
 |maksymalna prędkość eksploatacyjna = 75 km/h
 |nacisk osi                         =
 |system hamulca                     =
 |sterowanie wielokrotne             =
 |system ogrzewania                  =
 |rozstaw szyn                       =
 |minimalny promień łuku             =
 |commons                            = Category:Bavarian EP 2
}}
'''Baureihe E 32''' – [[lokomotywa elektryczna]] produkowana w latach 1924-1926 dla [[Deutsche Reichsbahn|kolei niemieckich]].

== Historia ==
Po [[Elektryfikacja|zelektryfikowaniu]] linii kolejowych zlokalizowanych w [[Bawaria|Bawarii]], koleje niemieckie potrzebowały elektrowozów do prowadzenia pociągów pasażerskich<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.km-1.de/html/e_32.html | tytuł=Die Baureihe E 32| język = de | autor= Modellbau}}</ref>. Pierwsza lokomotywa została wyprodukowana w grudniu 1924 roku. Wyprodukowano 29 elektrowozów. Elektrowozy eksploatowane były na górskich liniach kolejowych w Bawarii i południowej [[Badenia|Badenii]]. Jeden elektrowóz zachowano jako eksponat zabytkowy<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.db-loks.de/tfz/132.html | tytuł=Die Baureihe 132 | język = de | autor=Andreas Schäffer}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Lokomotywy elektryczne eksploatowane w Niemczech]]

title: Baureihe E 32

Producent: Krauss-Maffei, BBC

Trakcja: elektryczna

Napięcie zasilania: 15 kV 16⅔ Hz

Maksymalna prędkość eksploatacyjna: 75 km/h


text:
# Iwan Kolew (1930–2005)
Iwan Petkow Kolew (bułg. Иван Петков Колев, ur. 1 listopada 1930 w Płowdiwie, zm. 1 lipca 2005 w Sofii) – bułgarski piłkarz występujący na pozycji pomocnika lub napastnika, reprezentant Bułgarii w latach 1950–1966, brązowy medalista olimpijski, trener piłkarski.

## Kariera klubowa
Przez osiemnaście lat – od 1950 do 1968 roku – był zawodnikiem CSKA Sofia, z którym zdobył dwanaście tytułów mistrza kraju, pięć Pucharów Armii Sowieckiej oraz w sezonie 1966–1967 dotarł do półfinału Pucharu Europejskich Mistrzów Krajowych. W 1956 i 1962 roku został wybrany na najlepszego piłkarza w Bułgarii.

## Kariera reprezentacyjna
Z reprezentacją Bułgarii, w której barwach od 1950 do 1966 roku rozegrał 75 meczów i strzelił 25 goli. Wziął udział w Igrzyskach Olimpijskich 1956 (brązowy medal) oraz Mistrzostwach Świata 1962 (runda grupowa) i Mistrzostwach Świata 1966 (runda grupowa).

## Życie prywatne
Urodził się z wadą serca. Zmarł 1 lipca 2005 na zawał mięśnia sercowego. Pochowany został 11 lipca 2005 na Cmentarzu Centralnym w Sofii.

## Sukcesy

### Zespołowe
Bułgaria
- brązowy medal igrzysk Olimpijskich: 1956

CSKA Sofia
- mistrzostwo Bułgarii: 1952, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1958/59, 1959/60, 1960/61, 1961/62, 1965/66
- Puchar Bułgarii: 1954, 1955, 1960/61, 1964/65

### Indywidualne
- piłkarz roku w Bułgarii: 1956, 1962

title: Iwan Kolew (1930–2005)

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Iwan Kolew
 |imię i nazwisko org     = {{k|bg|Иван Колев}}
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   = Iwan Petkow Kolew
 |data urodzenia          = 1 listopada 1930
 |miejsce urodzenia       = [[Płowdiw]]
 |data śmierci            = 1 lipca 2005
 |miejsce śmierci         = [[Sofia]]
 |wzrost                  = 169 cm
 |pozycja                 = [[Pomocnik (piłka nożna)|lewoskrzydłowy]], [[napastnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1945–1948 ! [[Sportist Sofia]]
! 1949–1950 ! [[VVS Sofia]]
! 1950      ! [[CSKA Sofia (piłka nożna)|NW Sofia]]   !   4 ! 1
! 1951      ! [[Sportist Sofia]]
! 1952–1967 ! [[CSKA Sofia (piłka nożna)|CDNA Sofia]] ! 300 ! 89
! 1967–1968 ! [[OFK Sliwen 2000|FK Sliwen]]           !     !
 |kariera reprezentacyjna = ! 1950–1966 ! {{reprezentacja|BGR|wariant=1948|pn}} ! 75 ! 25
 |kariera trenerska       =
! 1971–1972 ! [[Wełbyżd Kiustendił]]
! 1972–1973 ! [[Jantra Gabrowo]]
! 1976–1977 ! [[Akademik Swisztow]]
! 1977–1978 ! [[Akademik Sofia]]
 |medale                  =
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Melbourne|1956|piłka nożna|brąz|}}
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Iwan Petkow Kolew''' ({{w języku|bg|Иван Петков Колев}}, ur. [[1 listopada]] [[1930]] w [[Płowdiw]]ie, zm. [[1 lipca]] [[2005]] w [[Sofia|Sofii]]) – [[Bułgaria|bułgarski]] [[piłkarz]] występujący na pozycji [[Pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]] lub [[napastnik]]a, reprezentant [[Reprezentacja Bułgarii w piłce nożnej mężczyzn|Bułgarii]] w latach 1950–1966, brązowy [[Piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1956|medalista olimpijski]], [[Trener|trener piłkarski]].

== Kariera klubowa ==
Przez osiemnaście lat – od [[1950]] do [[1968]] roku – był zawodnikiem [[CSKA Sofia (piłka nożna)|CSKA Sofia]], z którym zdobył dwanaście tytułów mistrza kraju, pięć [[Puchar Bułgarii w piłce nożnej|Pucharów Armii Sowieckiej]] oraz w sezonie [[1966]]–[[1967]] dotarł do półfinału [[Liga Mistrzów UEFA|Pucharu Europejskich Mistrzów Krajowych]]. W 1956 i 1962 roku został wybrany na [[piłkarz roku w Bułgarii|najlepszego piłkarza w Bułgarii]].

== Kariera reprezentacyjna ==
Z [[Reprezentacja Bułgarii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacją Bułgarii]], w której barwach od 1950 do 1966 roku rozegrał 75 meczów i strzelił 25 goli. Wziął udział w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1956|Igrzyskach Olimpijskich 1956]] (brązowy medal) oraz [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1962|Mistrzostwach Świata 1962]] (runda grupowa) i [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1966|Mistrzostwach Świata 1966]] (runda grupowa).

== Życie prywatne ==
Urodził się z wadą serca. Zmarł 1 lipca 2005 na [[zawał mięśnia sercowego]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://archive.is/20141101124322/http://www.7sport.net/archive7ds/2005/07/03/footbg/d4016_8.htm | tytuł = Иван ще остане вечно усмихнат | nazwisko = Manow | imię = Aleksandyr | data = 2005-07-03 | opublikowany = 7sport.net | język = bg | data dostępu = 2023-03-29}}</ref>. Pochowany został 11 lipca 2005 na [[Cmentarz Centralny w Sofii|Cmentarzu Centralnym w Sofii]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://archive.is/20141101124239/http://novinar.bg/news/traur-v-lagera-na-tcska-sled-smartta-na-ivan-kolev_MTY0ODs0OA==.html | tytuł = Траур в лагера на ЦСКА след смъртта на Иван Колев | nazwisko = Wojnow | imię = Łyczezar | data = 2005-07-04 | opublikowany = novinar.bg | język = bg | data dostępu = 2023-03-29}}</ref>.

== Sukcesy ==
=== Zespołowe ===
; Bułgaria
* brązowy medal [[Letnie igrzyska olimpijskie|igrzysk Olimpijskich]]: [[Piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1956|1956]]
; CSKA Sofia
* [[Mistrzostwa Bułgarii w piłce nożnej mężczyzn|mistrzostwo Bułgarii]]: [[A Republikanska futbołna grupa (1952)|1952]], [[A Republikanska futbołna grupa (1954)|1954]], [[A Republikanska futbołna grupa (1955)|1955]], [[A Republikanska futbołna grupa (1956)|1956]], [[A Republikanska futbołna grupa (1957)|1957]], [[A Republikanska futbołna grupa (1958)|1958]], [[A Republikanska futbołna grupa (1958/1959)|1958/59]], [[A Republikanska futbołna grupa (1959/1960)|1959/60]], [[A Republikanska futbołna grupa (1960/1961)|1960/61]], [[A Republikanska futbołna grupa (1961/1962)|1961/62]], [[A Republikanska futbołna grupa (1965/1966)|1965/66]]
* [[Puchar Bułgarii w piłce nożnej|Puchar Bułgarii]]: 1954, 1955, 1960/61, 1964/65
=== Indywidualne ===
* [[piłkarz roku w Bułgarii]]: 1956, 1962

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{worldfootball|p|ivan-kolev}}
* {{footballfacts|55775|osoba}}
* {{Eu-Football|p|10893}}
* {{NFT|p|22031}}

{{Piłkarze roku w Bułgarii}}
{{IO Bułgaria 1956}}
{{Bułgaria 1962}}
{{Bułgaria 1966}}

{{SORTUJ:Kolew, Iwan}}
[[Kategoria:Reprezentanci Bułgarii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Bułgarscy trenerzy piłkarscy]]
[[Kategoria:Piłkarze roku w Bułgarii]]
[[Kategoria:Piłkarze CSKA Sofia]]
[[Kategoria:Piłkarze OFK Sliwen 2000]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1962]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1966]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1956]]
[[Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952]]
[[Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1956]]
[[Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1960]]
[[Kategoria:Bułgarscy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Płowdiwie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1930]]
[[Kategoria:Zmarli w 2005]]

title: · Iwan KolewИван Колев

Pełne imię i nazwisko: Iwan Petkow Kolew

Data i miejsce urodzenia: 1 listopada 1930 · Płowdiw

Data i miejsce śmierci: 1 lipca 2005 · Sofia

Pozycja: lewoskrzydłowy, napastnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Sportist Sofia

VVS Sofia

NW Sofia · 4 · (1)

Sportist Sofia

CDNA Sofia · 300 · (89)

FK Sliwen

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Bułgaria · 75 · (25)

title: Kariera trenerska

Lata: Drużyna

Wełbyżd Kiustendił

Jantra Gabrowo

Akademik Swisztow

Akademik Sofia

title: Dorobek medalowy

brąz: Melbourne 1956 · piłka nożna


text:
# (2375) Radek
(2375) Radek (1975 AA) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5,66 lat w średniej odległości 3,17 au. Odkryta 8 stycznia 1975 roku.

title: (2375) Radek

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 2375
 |       nazwa = Radek
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Luboš Kohoutek]]
 |       dzień = 8 stycznia
 |         rok = 1975
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 3,1737
 |    mimośród = 0,2164
 |  peryhelium = 2,4868
 |    aphelium = 3,8606
 |         lat = 5
 |         dni = 240
 |      godzin = 4
 |    prędkość = 16,71
 |  nachylenie = 14,99
 |    średnica =
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo =
 |     jasność = 10,61
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(2375) Radek (1975 AA)''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 5,66 lat w średniej odległości 3,17 [[jednostka astronomiczna|au]]. Odkryta 8 stycznia 1975 roku.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 2001–3000]]
* [[lista ponumerowanych planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|2375}}
* {{JPLorb|2375}}
* {{MPC|2375}}

{{SORTUJ:Radek}}
[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1975]]

title: (2375) Radek

Odkrywca: Luboš Kohoutek

Data odkrycia: 8 stycznia 1975

Okres obiegu · wokół Słońca: 5 lat 240 dni 4 godziny


text:
# James P. Hogan
James Patrick Hogan (ur. 27 czerwca 1941 w Londynie, zm. 12 lipca 2010 w Irlandii) – angielski pisarz science fiction.
Hogan ukończył studia inżynierskie ze specjalnością elektronika. Kilka lat pracował w przemyśle komputerowym. Jako autor SF zadebiutował w 1977 roku powieścią Inherit the Stars. W tym samym roku przeniósł się do USA. Pracował w firmie DEC. W roku 1978 wydał dwie kolejne powieści: The Genesis Machine oraz The Gentle Giants of Ganymede. Zachęcony sukcesem porzucił pracę zawodową i oddał się całkowicie pisarstwu. Kolejne powieści to: The Two Faces of Tomorrow (1979), Thrice Upon a Time (1980), Voyage from Yesteryear (1982). Ta ostatnia ukazała się w polskim tłumaczeniu jako Najazd z przeszłości. Drukował ją w odcinkach miesięcznik "Fantastyka".

### CyklGiganci
- Gwiezdne dziedzictwo (Inherit the Stars, 1977)
- Powrót Gigantów (The Gentle Giants of Ganymede, 1978)
- Gwiazda Gigantów (Giants' Star, 1981)
- Entoverse (1991)
- Mission to Minerva (2005)

### CyklCode of the Lifemaker
- Code of the Lifemaker (1983)
- The Immortality Option (1995)

### CyklCradle of Saturn
- Cradle of Saturn (1999)
- The Anguished Dawn (2003)

### Inne powieści
- The Genesis Machine (1978)
- The Two Faces of Tomorrow (1979)
- Thrice Upon a Time (1980)
- Najazd z przeszłości (Voyage from Yesteryear, 1982, Nagroda Prometeusza 1983)
- Operacja "Proteusz" (The Proteus Operation, 1985)
- Endgame Enigma (1987)
- The Mirror Maze (1989)
- The Infinity Gambit (1991)
- The Multiplex Man (1992, Nagroda Prometeusza 1993)
- Out of Time (1993)
- Przerwa w czasie rzeczywistym (Realtime Interrupt, 1995)
- Paths to Otherwhere (1996)
- Bug Park (1997)
- Star Child (1998)
- Outward Bound (1999)
- The Legend that was Earth (2000)
- Martian Knightlife (2001)
- Echoes of an Alien Sky (2007)
- Moon Flower (2008)
- Migration (2010)

### Zbiory opowiadań
- Minds, Machines & Evolution (1988)
- Rockets, Redheads & Revolution (1999)
- Catastrophes, Chaos & Convolutions (2005)

### Książki popularnonaukowe
- Mind Matters - Exploring the World of Artificial Intelligence (1997)
- Kicking the Sacred Cow (2004)

title: James P. Hogan

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = James P. Hogan
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = James P. Hogan 2005.JPG
 |opis grafiki          = Podczas 63. [[konwent fanów|konwentu]] [[Worldcon]] w [[Glasgow]], w sierpniu [[2005]]
 |pełne imię i nazwisko = James Patrick Hogan
 |data urodzenia        = [[27 czerwca]] [[1941]]
 |miejsce urodzenia     = [[Londyn]]
 |data śmierci          = [[12 lipca]] [[2010]]
 |miejsce śmierci       = [[Dromahaire]], [[Irlandia]]
 |narodowość            = angielska
 |język                 = angielski
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[Fantastyka naukowa]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               = Category:James P. Hogan
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''James Patrick Hogan''' (ur. [[27 czerwca]] [[1941]] w [[Londyn]]ie, zm. [[12 lipca]] [[2010]] w [[Irlandia|Irlandii]]<ref>{{Cytuj |url = http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-07-13/science-fiction-author-james-p-hogan-passes-away |autor = Egan Loo |tytuł = Science-Fiction Author James P. Hogan Passes Away |opublikowany = Anime News Network |data = 2010-07-13 |język = en}}</ref>) – [[Anglia|angielski]] pisarz [[Fantastyka naukowa|science fiction]].

Hogan ukończył studia inżynierskie ze specjalnością [[elektronika]]. Kilka lat pracował w przemyśle komputerowym. Jako autor [[Fantastyka naukowa|SF]] zadebiutował w [[1977]] roku powieścią ''Inherit the Stars''. W tym samym roku przeniósł się do [[Stany Zjednoczone|USA]]. Pracował w firmie [[Digital Equipment Corporation|DEC]]. W roku [[1978]] wydał dwie kolejne powieści: ''The Genesis Machine'' oraz ''The Gentle Giants of Ganymede''. Zachęcony sukcesem porzucił pracę zawodową i oddał się całkowicie pisarstwu. Kolejne powieści to: ''The Two Faces of Tomorrow'' ([[1979]]), ''Thrice Upon a Time'' ([[1980]]), ''Voyage from Yesteryear'' ([[1982]]). Ta ostatnia ukazała się w polskim tłumaczeniu jako ''Najazd z przeszłości''. Drukował ją w odcinkach miesięcznik "[[Nowa Fantastyka|Fantastyka]]".

== Bibliografia ==
=== Cykl ''Giganci'' ===

* ''Gwiezdne dziedzictwo'' (''Inherit the Stars'', 1977)
* ''Powrót Gigantów'' (''The Gentle Giants of Ganymede'', 1978)
* ''Gwiazda Gigantów'' (''Giants' Star'', 1981)
* ''Entoverse'' (1991)
* ''Mission to Minerva'' (2005)

=== Cykl ''Code of the Lifemaker'' ===
* ''Code of the Lifemaker'' (1983)
* ''The Immortality Option'' (1995)

=== Cykl ''Cradle of Saturn'' ===
* ''Cradle of Saturn'' (1999)
* ''The Anguished Dawn'' (2003)

=== Inne powieści ===
* ''The Genesis Machine'' (1978)
* ''The Two Faces of Tomorrow'' (1979)
* ''Thrice Upon a Time'' (1980)
* ''[[Najazd z przeszłości]]'' (''Voyage from Yesteryear'', 1982, [[Nagroda Prometeusza]] [[1983]])
* ''Operacja "Proteusz"'' (''The Proteus Operation'', 1985)
* ''Endgame Enigma'' (1987)
* ''The Mirror Maze'' (1989)
* ''The Infinity Gambit'' (1991)
* ''The Multiplex Man'' (1992, [[Nagroda Prometeusza]] [[1993]])
* ''Out of Time'' (1993)
* ''Przerwa w czasie rzeczywistym'' (''Realtime Interrupt'', 1995)
* ''Paths to Otherwhere'' (1996)
* ''Bug Park'' (1997)
* ''Star Child'' (1998)
* ''Outward Bound'' (1999)
* ''The Legend that was Earth'' (2000)
* ''Martian Knightlife'' (2001)
* ''Echoes of an Alien Sky'' (2007)
* ''Moon Flower'' (2008)
* ''Migration'' (2010)

=== Zbiory opowiadań ===
* ''Minds, Machines & Evolution'' (1988)
* ''Rockets, Redheads & Revolution'' (1999)
* ''Catastrophes, Chaos & Convolutions'' (2005)

=== Książki popularnonaukowe ===
* ''Mind Matters - Exploring the World of Artificial Intelligence'' (1997)
* ''Kicking the Sacred Cow'' (2004)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Hogan, James}}
[[Kategoria:Angielscy prozaicy XX wieku]]
[[Kategoria:Angielscy prozaicy XXI wieku]]
[[Kategoria:Angielscy autorzy fantastyki naukowej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie]]
[[Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1941]]
[[Kategoria:Zmarli w 2010]]

title: James P. Hogan

Imię i nazwisko: James Patrick Hogan

Data i miejsce urodzenia: 27 czerwca 1941 · Londyn

Data i miejsce śmierci: 12 lipca 2010 · Dromahaire, Irlandia

Narodowość: angielska

Język: angielski

Dziedzina sztuki: Fantastyka naukowa


text:
# Tullus Hostiliusz
Tullus Hostiliusz, Tulus Hostilius – legendarny, trzeci władca Rzymu w latach 673 p.n.e. – 642 p.n.e., następca Numy Pompiliusza.
Tullus Hostiliusz był wnukiem Hostusa Hostiliusza, który zginął w czasie inwazji Sabinów na Rzym. Był zwolennikiem polityki ekspansjonistycznej, pokonał króla albańskiego Mettiusa, zdobył miasto Alba Longa oraz pokonał Sabinów. Wybudował miejsce posiedzeń senatu (kuria Hostiliusza) i włączył do miasta wzgórze Celius, które według Liwiusza wybrał za siedzibę królewską. Po wygranej wojnie z Sabinami miasto nawiedziła zaraza, o którą obwiniano króla i jego niespokojne rządy. Liwiusz twierdzi, że aby przebłagać bogów Tulliusz uczestniczył w tajemnym kulcie Jowisza. Niestaranność obrzędu rozgniewała jednak boga i król spłonął w pożarze własnego domu, który zapalił się od uderzenia pioruna.
Następcą Tullusa był Ankus Marcjusz.

title: Tullus Hostiliusz

wikitext:
{{Władca infobox
 |władca            = Tullus Hostiliusz
 |imiona            =
 |grafika           = Tulius-Hostilius.jpg
 |opis grafiki      =
 |herb              =
 |opis herbu        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |dewiza            =
 |1. tytuł          = [[Siedmiu królów rzymskich|król Rzymu]]
 |1. sukcesja       =
 |1. od             = 673 p.n.e.
 |1. do             = 642 p.n.e.
 |1. koronacja      =
 |1. poprzednik     = [[Numa Pompiliusz]]
 |1. następca       = [[Ankus Marcjusz]]
 |dynastia          =
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      =
 |miejsce śmierci   =
 |przyczyna śmierci =
 |data pogrzebu     =
 |miejsce spoczynku =
 |ojciec            =
 |matka             =
 |rodzeństwo        =
 |1. związek z      =
 |1. związek od     =
 |1. związek do     =
 |1. dzieci         =
 |moneta            =
 |opis monety       =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Tullus Hostilius
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
'''Tullus Hostiliusz''', ''Tulus Hostilius'' – legendarny, trzeci władca [[Rzym]]u w latach 673 p.n.e. – 642 p.n.e., następca [[Numa Pompiliusz|Numy Pompiliusza]]<ref name="Encyclopaedia Britannica">{{Encyklopedia Britannica |id = biography/Tullus-Hostilius |tytuł = Tullus Hostilius |data dostępu = 2016-09-22}}</ref>.

Tullus Hostiliusz był wnukiem [[Hostiusz Hostyliusz|Hostusa Hostiliusza]], który zginął w czasie inwazji Sabinów na Rzym<ref name="Rome Across Europe">{{Cytuj stronę | url = http://www.romeacrosseurope.com/?p=4786#sthash.4EnngrSr.HPQmzbzC.dpbs | tytuł = Tullus Hostilius: 3rd warrior king | opublikowany = Rome Across Europe | język = en | data dostępu = 2016-09-22 | archiwum = https://web.archive.org/web/20160923111815/http://www.romeacrosseurope.com/?p=4786#sthash.4EnngrSr.HPQmzbzC.dpbs | zarchiwizowano = 2016-09-23 }}</ref>. Był zwolennikiem polityki [[ekspansjonizm|ekspansjonistycznej]], pokonał króla albańskiego [[Mettius Fufetius|Mettiusa]], zdobył miasto [[Alba Longa]]{{r|Encyclopaedia Britannica}} oraz pokonał [[Sabinowie|Sabinów]]. Wybudował miejsce posiedzeń senatu (''kuria Hostiliusza''){{r|Encyclopaedia Britannica}} i włączył do miasta wzgórze [[Celius]], które według [[Tytus Liwiusz|Liwiusza]] wybrał za siedzibę królewską<ref>Praca zbiorowa pod redakcja [[Aleksander Krawczuk|Aleksandra Krawczuka]], [[2005]], ''Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych'', str. 215, Oficyna Wydawnicza FOGRA, {{ISBN|83-85719-84-9}}</ref>. Po wygranej wojnie z Sabinami miasto nawiedziła zaraza, o którą obwiniano króla i jego niespokojne rządy. Liwiusz twierdzi, że aby przebłagać bogów Tulliusz uczestniczył w tajemnym kulcie Jowisza. Niestaranność obrzędu rozgniewała jednak boga i król spłonął w pożarze własnego domu, który zapalił się od uderzenia pioruna<ref name="about education">{{Cytuj stronę | url = http://ancienthistory.about.com/cs/people/p/tullushostilius.htm | tytuł = Tullus Hostilius - Third King of Rome | opublikowany = about education | język = en | data dostępu = 2016-09-22}}</ref>.

Następcą Tullusa był [[Ankus Marcjusz]].

== Zobacz też ==
* [[Ankus Marcjusz]]
* [[Tarkwiniusz Stary]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Siedmiu królów rzymskich}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Królowie rzymscy]]

title: Tullus Hostiliusz

Poprzednik: Numa Pompiliusz

Następca: Ankus Marcjusz


text:
# Zygmunt Pawłowicz
Zygmunt Józef Pawłowicz (ur. 18 listopada 1927 w Gdańsku, zm. 18 marca 2010 tamże) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor habilitowany nauk teologicznych, biskup pomocniczy gdański w latach 1985–2005, od 2005 biskup pomocniczy senior archidiecezji gdańskiej.

## Życiorys
Urodził się 18 listopada 1927 w Gdańsku, w rodzinie Józefa, urzędnika Dyrekcji Kolei Państwowych w Gdańsku, i Leokadii z domu Jadzińskiej. Przed wybuchem II wojny światowej uczęszczał do Gimnazjum Polskiego w Gdańsku. W sierpniu 1939 wraz z rodziną przeniósł się do Chełmży, gdzie po przerwaniu nauki podejmował się różnych prac. Po zakończeniu wojny kształcił się tamże w Gimnazjum Państwowym i w Państwowym Liceum Ogólnokształcącym. Egzamin dojrzałości złożył w 1947, po czym jako kleryk diecezji gdańskiej podjął studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. Święceń prezbiteratu udzielił mu 20 września 1952 w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie biskup diecezjalny chełmiński Kazimierz Kowalski. W latach 1959–1961 studiował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie w 1962 uzyskał licencjat z teologii fundamentalnej. Doktorat z nauk teologicznych otrzymał w 1976 na Wydziale Teologicznym Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie na podstawie dysertacji Religijno-historyczna antropologia według ks. Franciszka Sawickiego. Tamże w 1985 po przedłożeniu rozprawy Nauka posoborowych synodów europejskich o człowieku uzyskał habilitację w zakresie teologii dogmatycznej.
Pracował jako wikariusz w parafiach: Świętej Rodziny w Gdańsku (1952–1953), Podwyższenia Krzyża Świętego w Gdańsku (1953), św. Mikołaja w Wielu (1953), Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim (1953), Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Morza w Sopocie (1953–1957 i 1960–1961), katedralnej Trójcy Świętej w Gdańsku (1957–1958). W międzyczasie w 1953 za odmowę współpracy w ruchu księży patriotów władze administracyjne nałożyły na niego nakaz opuszczenia Gdańska i strefy nadgranicznej. W latach 1964–1966 pełnił funkcję administratora parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Stegnie. Przeniesiony do parafii św. Antoniego w Gdańsku zajmował stanowiska: wikariusza adiutora (1966–1968), administratora (1968–1969) i proboszcza (1969–1985).
W kurii biskupiej w Gdańsku pełnił funkcje: notariusza (1958–1964), cenzora kościelnego (1975–1984), sędziego sądu duchownego (1976–1985), wizytatora nauki religii (1976–1980), wizytatora księży dziekanów (1978–1985). Wszedł w skład rady kapłańskiej i rady duszpasterskiej. W latach 1969–1974 był spowiednikiem kleryków w Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku, a w latach 1974–2006 wykładał tam teologię fundamentalną, religiologię i teologię dogmatyczną. W 1973 otrzymał godność kapelana honorowego Jego Świątobliwości.
10 sierpnia 1985 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym diecezji gdańskiej ze stolicą tytularną Tamallula. Święcenia biskupie otrzymał 7 września 1985 w bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku. Konsekrował go kardynał Józef Glemp, prymas Polski, w asyście Tadeusza Gocłowskiego, biskupa diecezjalnego gdańskiego, i Mariana Przykuckiego, biskupa diecezjalnego chełmińskiego. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „In Christo Jesu” (W Chrystusie Jezusie). W latach 1985–2005 sprawował urząd wikariusza generalnego diecezji. W kurii biskupiej piastował stanowiska przewodniczącego Komisji ds. Katechizacji i przewodniczącego Komisji ds. Sztuki i Budownictwa Sakralnego, przewodniczył ponadto diecezjalnej radzie duszpasterskiej i należał do rady kapłańskiej i kolegium konsultorów. W 2001 podczas III synodu Kościoła gdańskiego przewodniczył komisji głównej. W latach 1987–2005 piastował stanowisko prepozyta gdańskiej kapituły katedralnej. 24 stycznia 2005 papież Jan Paweł II przyjął jego rezygnację z obowiązków biskupa pomocniczego gdańskiego.
W Konferencji Episkopatu Polski zajmował się tematyką sekt w Polsce, był przewodniczącym Komisji ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi.
Zmarł 18 marca 2010 w Gdańsku. 23 marca 2010 został pochowany w krypcie biskupów gdańskich w archikatedrze oliwskiej.

## Wyróżnienia
W 2007 otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury.

title: Zygmunt Pawłowicz

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Zygmunt Pawłowicz
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = Biskup tytularny Tamalluli
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    = H-bp-z-j-pawblowicz.jpg
 |dewiza                  = In Christo Jesu
 |dewiza - j. polski      = W Chrystusie Jezusie
 |kraj działania          = [[Polska]]
 |data urodzenia          = 18 listopada 1927
 |miejsce urodzenia       = [[Gdańsk]]
 |data śmierci            = 18 marca 2010
 |miejsce śmierci         = [[Gdańsk]]
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Biskup pomocniczy gdański
 |1. funkcja - okres      = 1985–2005
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[katolicyzm]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   =
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 20 września 1952
 |data nominacji          = 10 sierpnia 1985
 |data sakry              = 7 września 1985
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 = Category:Zygmunt Józef Pawłowicz
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 7 września 1985
 |miejscowość konsekracji   = Gdańsk
 |miejsce konsekracji       = [[bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku|bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]]
 |konsekrator               = [[Józef Glemp]]
 |współkonsekratorzy        = [[Tadeusz Gocłowski]]<br>[[Marian Przykucki]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
}}
'''Zygmunt Józef Pawłowicz'''{{r|Prokop}} (ur. [[18 listopada]] [[1927]] w [[Gdańsk]]u, zm. [[18 marca]] [[2010]] tamże) – polski [[duchowieństwo|duchowny]] [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]], [[habilitacja|doktor habilitowany]] [[teologia|nauk teologicznych]], [[biskupi gdańscy|biskup pomocniczy gdański]] w latach 1985–2005, od 2005 [[biskup senior|biskup pomocniczy senior]] [[archidiecezja gdańska|archidiecezji gdańskiej]].

== Życiorys ==
Urodził się 18 listopada 1927 w Gdańsku, w rodzinie Józefa, urzędnika Dyrekcji Kolei Państwowych w Gdańsku, i Leokadii z domu Jadzińskiej{{r|Gedanopedia}}. Przed wybuchem [[II wojna światowa|II wojny światowej]] uczęszczał do [[Gimnazjum Polskie w Gdańsku|Gimnazjum Polskiego w Gdańsku]]{{r|Prokop}}. W sierpniu 1939 wraz z rodziną przeniósł się do Chełmży, gdzie po przerwaniu nauki podejmował się różnych prac. Po zakończeniu wojny kształcił się tamże w Gimnazjum Państwowym i w Państwowym Liceum Ogólnokształcącym{{r|nota biograficzna}}. Egzamin dojrzałości złożył w 1947{{r|nota biograficzna}}, po czym jako kleryk [[archidiecezja gdańska|diecezji gdańskiej]] podjął studia filozoficzno-teologiczne w [[Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie|Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie]]{{r|Prokop}}. [[sakrament święceń|Święceń]] [[prezbiter]]atu udzielił mu 20 września 1952 w [[bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie|katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie]] biskup diecezjalny chełmiński [[Kazimierz Kowalski (duchowny)|Kazimierz Kowalski]]{{r|Prokop}}. W latach 1959–1961 studiował na [[Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II|Katolickim Uniwersytecie Lubelskim]], gdzie w 1962 uzyskał [[licencjat naukowy|licencjat]] z [[teologia fundamentalna|teologii fundamentalnej]]{{r|Polak}}. [[Doktor]]at z nauk teologicznych otrzymał w 1976{{r|nota biograficzna}} na [[Wydział Teologiczny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego|Wydziale Teologicznym]] [[Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie|Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie]] na podstawie [[dysertacja|dysertacji]] ''Religijno-historyczna antropologia według ks. Franciszka Sawickiego''{{r|Prokop}}. Tamże w 1985 po przedłożeniu rozprawy ''Nauka posoborowych synodów europejskich o człowieku'' uzyskał [[habilitacja|habilitację]] w zakresie [[teologia dogmatyczna|teologii dogmatycznej]]{{r|Prokop}}.

Pracował jako [[wikariusz]] w parafiach: [[parafia Świętej Rodziny w Gdańsku|Świętej Rodziny w Gdańsku]] (1952–1953), [[parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Gdańsku|Podwyższenia Krzyża Świętego w Gdańsku]] (1953), [[parafia Świętego Mikołaja - Sanktuarium Kalwaryjskie w Wielu|św. Mikołaja w Wielu]] (1953), [[parafia Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim|Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim]] (1953), [[parafia Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej – Gwiazda Morza w Sopocie|Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Morza w Sopocie]] (1953–1957 i 1960–1961), [[parafia Trójcy Świętej w Gdańsku|katedralnej Trójcy Świętej w Gdańsku]] (1957–1958){{r|nota biograficzna}}. W międzyczasie w 1953 za odmowę współpracy w ruchu [[księża patrioci|księży patriotów]] władze administracyjne nałożyły na niego nakaz opuszczenia Gdańska i strefy nadgranicznej{{r|Gedanopedia}}. W latach 1964–1966 pełnił funkcję [[administrator parafii|administratora]]{{r|nota biograficzna}} [[parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Stegnie|parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Stegnie]]{{r|Prokop}}. Przeniesiony do [[parafia św. Antoniego Padewskiego w Gdańsku|parafii św. Antoniego w Gdańsku]] zajmował stanowiska: wikariusza adiutora (1966–1968), administratora (1968–1969) i [[proboszcz]]a (1969–1985){{r|nota biograficzna}}.

W kurii biskupiej w Gdańsku pełnił funkcje: notariusza (1958–1964){{r|nota biograficzna}}, cenzora kościelnego (1975–1984), sędziego sądu duchownego (1976–1985), wizytatora nauki religii (1976–1980), wizytatora księży dziekanów (1978–1985){{r|Polak}}. Wszedł w skład [[rada kapłańska|rady kapłańskiej]] i [[rada duszpasterska|rady duszpasterskiej]]{{r|Polak}}. W latach 1969–1974 był spowiednikiem kleryków w [[Gdańskie Seminarium Duchowne|Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku]]{{r|Polak}}, a w latach 1974–2006{{r|Gedanopedia}} wykładał tam teologię fundamentalną, [[religioznawstwo|religiologię]] i teologię dogmatyczną{{r|Polak}}. W 1973 otrzymał godność [[prałat|kapelana honorowego Jego Świątobliwości]]{{r|Prokop}}.

10 sierpnia 1985 papież [[Jan Paweł II]] mianował go{{r|Zmarł biskup Zygmunt Pawłowicz}} [[biskup pomocniczy|biskupem pomocniczym]] [[archidiecezja gdańska|diecezji gdańskiej]] ze [[biskup tytularny|stolicą tytularną]] Tamallula{{r|Prokop}}. [[sakra|Święcenia biskupie]] otrzymał 7 września 1985 w [[bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku|bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku]]. Konsekrował go kardynał [[Józef Glemp]], prymas Polski, w asyście [[Tadeusz Gocłowski|Tadeusza Gocłowskiego]], biskupa diecezjalnego gdańskiego, i [[Marian Przykucki|Mariana Przykuckiego]], biskupa diecezjalnego chełmińskiego{{r|Prokop}}. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „''In Christo Jesu''” (''W Chrystusie Jezusie''){{r|Polak}}. W latach 1985–2005 sprawował urząd [[wikariusz generalny|wikariusza generalnego]] diecezji{{r|Gedanopedia}}. W kurii biskupiej piastował stanowiska przewodniczącego Komisji ds. Katechizacji i przewodniczącego Komisji ds. Sztuki i Budownictwa Sakralnego, przewodniczył ponadto diecezjalnej radzie duszpasterskiej i należał do rady kapłańskiej i [[kolegium konsultorów]]{{r|Polak}}. W 2001 podczas III synodu Kościoła gdańskiego przewodniczył komisji głównej{{r|Zakończył się III Synod Kościoła Gdańskiego}}. W latach 1987–2005 piastował stanowisko [[prepozyt]]a gdańskiej kapituły katedralnej{{r|Gedanopedia}}. 24 stycznia 2005 papież Jan Paweł II przyjął jego rezygnację z obowiązków biskupa pomocniczego gdańskiego{{r|Rinuncia dell’Ausiliare di Gdańsk (Polonia) e nomina del successore|Gdańsk: rezygnacja i nominacja}}.

W [[Konferencja Episkopatu Polski|Konferencji Episkopatu Polski]] zajmował się tematyką [[sekta|sekt]] w Polsce{{r|Prokop}}, był przewodniczącym Komisji ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi{{r|Ostatnia droga biskupa Zygmunta Pawłowicza}}.

Zmarł 18 marca 2010 w Gdańsku{{r|Zmarł biskup Zygmunt Pawłowicz – program uroczystości pogrzebowych}}. 23 marca 2010 został pochowany w krypcie biskupów gdańskich w [[bazylika archikatedralna w Gdańsku-Oliwie|archikatedrze oliwskiej]]{{r|Ostatnia droga biskupa Zygmunta Pawłowicza}}.

== Wyróżnienia ==
W 2007 otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury{{r|Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury}}.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Gdańsk: rezygnacja i nominacja">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/go27d|tytuł=Gdańsk: rezygnacja i nominacja|opublikowany=episkopat.pl (arch.)|data=2005-01-24|data dostępu=2015-12-24}}</ref>
<ref name="Gedanopedia">{{cytuj stronę|url=https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=PAW%C5%81OWICZ_ZYGMUNT,_biskup_pomocniczy_gda%C5%84ski|tytuł=Nota biograficzna Zygmunta Pawłowicza w Encyklopedii Gdańska|opublikowany=gedanopedia.pl|data dostępu=2025-01-23}}</ref>
<ref name="Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury">{{cytuj stronę|url=https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta-ds-kultury/laureaci-nagrody-prezydenta-miasta-gdanska-w-dziedzinie-kultury,a,27578|tytuł=Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury|opublikowany=gdansk.pl|data dostępu=2025-01-23}}</ref>
<ref name="nota biograficzna">{{cytuj stronę|url=https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/zyciorysy/biskup-dr-hab-zygmunt-jozef-pawlowicz|tytuł=Nota biograficzna Zygmunta Pawłowicza na stronie archidiecezji gdańskiej|opublikowany=diecezja.gda.pl|data dostępu=2021-03-26}}</ref>
<ref name="Ostatnia droga biskupa Zygmunta Pawłowicza">{{cytuj stronę|url=http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/1,35612,7693108,Ostatnia_droga_biskupa_Zygmunta_Pawlowicza__zdjecia_.html|tytuł=Ostatnia droga biskupa Zygmunta Pawłowicza|opublikowany=trojmiasto.wyborcza.pl|data=2010-03-23|data dostępu=2015-12-25}}</ref>
<ref name="Polak">{{cytuj książkę|autor=G. Polak|tytuł=Kto jest kim w Kościele|wydawca=[[Katolicka Agencja Informacyjna]]|miejsce=Warszawa|data=1999|strony=279|isbn=83-911554-0-4}}</ref>
<ref name="Prokop">{{cytuj książkę|autor=K.R. Prokop|tytuł=Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej|wydawca=[[Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”]]|miejsce=Kraków|data=1998|strony=110–111|isbn=83-7052-900-3}}</ref>
<ref name="Rinuncia dell’Ausiliare di Gdańsk (Polonia) e nomina del successore">{{cytuj stronę|url=http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2005/01/24/0041/00115.html|tytuł=Rinuncia dell’Ausiliare di Gdańsk (Polonia) e nomina del successore|opublikowany=press.vatican.va|data=2005-01-24|data dostępu=2015-12-24|język=it}}</ref>
<ref name="Zakończył się III Synod Kościoła Gdańskiego">{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20160105203316/http://system.ekai.pl/kair/?screen=depesza&_scr_depesza_id_depeszy=87072|tytuł=Zakończył się III Synod Kościoła Gdańskiego|opublikowany=ekai.pl (arch.)|data=2001-12-29|data dostępu=2018-05-05}}</ref>
<ref name="Zmarł biskup Zygmunt Pawłowicz">{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20160105200727/http://system.ekai.pl/kair/?screen=depesza&_scr_depesza_id_depeszy=424364|tytuł=Zmarł biskup Zygmunt Pawłowicz|opublikowany=ekai.pl (arch.)|data=2010-03-19|data dostępu=2018-05-05}}</ref>
<ref name="Zmarł biskup Zygmunt Pawłowicz – program uroczystości pogrzebowych">{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20160305002021/http://www.parafiarumiazagorze.pl/Zmarl_biskup_Zygmunt_Pawlowicz___program_uroczystosci_pogrzebowych.html|tytuł=Zmarł biskup Zygmunt Pawłowicz – program uroczystości pogrzebowych|opublikowany=parafiarumiazagorze.pl (arch.)|data=2010-03-19|data dostępu=2018-07-04}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę|url=https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/zyciorysy/biskup-dr-hab-zygmunt-jozef-pawlowicz|tytuł=Nota biograficzna Zygmunta Pawłowicza na stronie archidiecezji gdańskiej|data dostępu=2021-03-26}}
* {{cytuj stronę|url=https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=PAW%C5%81OWICZ_ZYGMUNT,_biskup_pomocniczy_gda%C5%84ski|tytuł=Nota biograficzna Zygmunta Pawłowicza w Encyklopedii Gdańska|data dostępu=2023-01-28}}
* {{cytuj stronę|url=http://archive.is/8LOl8|tytuł=Zygmunt Pawłowicz na stronie Konferencji Episkopatu Polski (arch.)|data dostępu=2017-03-11}}
* {{catholic-hierarchy|typ=biskup|id=bpawz|tytuł=Zygmunt Pawłowicz|data dostępu=2010-11-25}}

{{Biskupi gdańscy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Pawłowicz, Zygmunt}}
[[Kategoria:Biskupi gdańscy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku]]
[[Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej w Gdańsku-Oliwie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1927]]
[[Kategoria:Zmarli w 2010]]

title: Zygmunt Pawłowicz

Herb duchownego: In Christo Jesu · W Chrystusie Jezusie

Kraj działania: Polska

Data i miejsce urodzenia: 18 listopada 1927 · Gdańsk

Data i miejsce śmierci: 18 marca 2010 · Gdańsk

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki

Prezbiterat: 20 września 1952

Nominacja biskupia: 10 sierpnia 1985

Sakra biskupia: 7 września 1985

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 7 września 1985

Miejscowość: Gdańsk

Konsekrator: Józef Glemp

Współkonsekratorzy: Tadeusz Gocłowski · Marian Przykucki


text:
# Stoki-Sikawa-Podgórze
Stoki-Sikawa-Podgórze – osiedle administracyjne (jednostka pomocnicza gminy) w północno-wschodniej Łodzi, na obszarze Widzewa, zamieszkiwane przez 10 821 osób.

## Obszar
Osiedle obejmuje trzy skupiska osadnicze, dawniej stanowiące podłódzkie wsie:
- Stoki - główna i największa część osiedla, od której wzięło ono swą nazwę
- Sikawa
- Podgórze (nie mylić z ulicą Podgórze znajdującą się na Stokach) – osiedle zwane też zwyczajowo Grembachem vel Grynbachem.

### Ulice znajdujące się w obszarze osiedla Stoki-Sikawa-Podgórze
Alpejska, Antoniewska, Bacowa, Bazaltowa, Beskidzka (do ul. Kierpcowej), Białoruska, Brzezińska (tylko numery nieparzyste - do ul. Giewont), Tytusa Chałubińskiego, Chmurna, Bronisława Czecha (do ul. Giewont), Czechosłowacka, Czorsztyńska, Jana Dębowskiego (numery parzyste - od początku do ul. Rysy, nieparzyste - od początku do ul. Hyrnej), Dolina Kościeliska, Dunajec, Edwarda (od początku do ul. Lawinowej), Gazdy, Giewont (numery parzyste - od początku do ul. Krokiew, wszystkie numery nieparzyste), Gorce, Górska, Graniowa, Grodzka, Gubałówka, Halna, Herberta, Hyrna (numery nieparzyste), Jadwigi, Janosika, Jarowa, Jesienna, Jędrowizna, Juhasowa, Junacka, Karkonoska, Kasprowy Wierch, Kierpcowa, Kmiecia, Kobzowa, Konstytucyjna (tylko numery parzyste - od ul. Małachowskiego), Kraterowa, Zygmunta Krasińskiego,  Kresowa, Krokiew, Krokusowa, Krzemieniowa, Lawinowa (do ul. Lewarowej), Lewarowa, Limbowa, Listopadowa (od ul. Hyrnej), Stanisława Małachowskiego (od ul. Konstytucyjnej), Mateusza, Mazowiecka, Miechowska, Miłosza, Morskie Oko, Niciarniana (od CKD do torów kolejowych przy dworcu PKP Łódź Niciarniana), Nowogrodzka, Ormiańska, Oskardowa, Ostrołęcka, Pieniny, Podgórze, Pograniczna, Połoniny, Pomorska (numery parzyste - od nr 166 do ul. Hyrnej, nieparzyste - od ul. Konstytucyjnej do ul. Mazowieckiej), Potokowa, Poronińska, Powstańców Śląskich, Prezydenta, Promień, Przełęcz, Pszczyńska, Raszyńska, Rysy, Sabały, Saneczkowa, Sądecka, Selekcyjna, Skalna, Spartakusa, Spiska, Stokowska, Strążyska, Surowcowa, Szarotki, Szczawnicka, Szczytowa, Śnieżna, Taternicza, Telefoniczna (od torów kolejowych linii nr 16), Turnie, Wagonowa, Wayne’a, Wąwozowa, Weselna, Wichrowa, Wierchowa, Wilanowska, Wiślicka, Wodociągowa, Wodospadowa, Wyżynna, gen. Mariusza Zaruskiego, Zaspowa, Zbocze, Zbójnicka, Zrębowa, Żlebowa.

title: Stoki-Sikawa-Podgórze

wikitext:
[[Plik:Lodz Stoki osiedla admin.svg|thumb|Podział Łodzi na osiedla administracyjne - wyszczególnione osiedle Stoki]]
[[Plik:Lodz osiedle administracyjne Stoki.svg|thumb|Stoki wśród osiedli dawnej dzielnicy Widzew]]
'''Stoki-Sikawa-Podgórze''' – [[osiedle]] administracyjne ([[jednostka pomocnicza gminy]]) w północno-wschodniej [[Łódź|Łodzi]], na obszarze [[Widzew]]a, zamieszkiwane przez 10 821 osób<ref>[https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/budzet_miasta/wb_budzet_20140131.pdf Tabela nr 13 do Uchwały budżetowej Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r.]</ref>.

== Obszar ==
Osiedle obejmuje trzy skupiska osadnicze, dawniej stanowiące podłódzkie [[wieś|wsie]]:
* [[Stoki (Łódź)|Stoki]] - główna i największa część osiedla, od której wzięło ono swą nazwę
* [[Sikawa]]
* [[Podgórze (Łódź)|Podgórze]] (nie mylić z ulicą Podgórze znajdującą się na Stokach) – osiedle zwane też zwyczajowo Grembachem vel Grynbachem.
=== Ulice znajdujące się w obszarze osiedla Stoki-Sikawa-Podgórze ===
Alpejska, Antoniewska, Bacowa, Bazaltowa, Beskidzka (do ul. Kierpcowej), Białoruska, Brzezińska (tylko numery nieparzyste - do ul. Giewont), Tytusa Chałubińskiego, Chmurna, Bronisława Czecha (do ul. Giewont), [[Ulica Czechosłowacka w Łodzi|Czechosłowacka]], Czorsztyńska, Jana Dębowskiego (numery parzyste - od początku do ul. Rysy, nieparzyste - od początku do ul. Hyrnej), Dolina Kościeliska, Dunajec, Edwarda (od początku do ul. Lawinowej), Gazdy, Giewont (numery parzyste - od początku do ul. Krokiew, wszystkie numery nieparzyste), Gorce, Górska, Graniowa, Grodzka, Gubałówka, Halna, Herberta, Hyrna (numery nieparzyste), Jadwigi, Janosika, Jarowa, Jesienna, Jędrowizna, Juhasowa, Junacka, Karkonoska, Kasprowy Wierch, Kierpcowa, Kmiecia, Kobzowa, Konstytucyjna (tylko numery parzyste - od ul. Małachowskiego), Kraterowa, Zygmunta Krasińskiego,  Kresowa, Krokiew, Krokusowa, Krzemieniowa, Lawinowa (do ul. Lewarowej), Lewarowa, Limbowa, Listopadowa (od ul. Hyrnej), Stanisława Małachowskiego (od ul. Konstytucyjnej), Mateusza, Mazowiecka, Miechowska, Miłosza, Morskie Oko, [[Ulica Niciarniana w Łodzi|Niciarniana]] (od [[Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi|CKD]] do torów kolejowych przy dworcu PKP [[Łódź Niciarniana]]), Nowogrodzka, Ormiańska, Oskardowa, Ostrołęcka, Pieniny, Podgórze, Pograniczna, Połoniny, Pomorska (numery parzyste - od nr 166 do ul. Hyrnej, nieparzyste - od ul. Konstytucyjnej do ul. Mazowieckiej), Potokowa, Poronińska, Powstańców Śląskich, Prezydenta, Promień, Przełęcz, Pszczyńska, Raszyńska, Rysy, Sabały, Saneczkowa, Sądecka, Selekcyjna, Skalna, Spartakusa, Spiska, Stokowska, Strążyska, Surowcowa, Szarotki, Szczawnicka, Szczytowa, Śnieżna, Taternicza, [[Ulica Telefoniczna w Łodzi|Telefoniczna]] (od torów kolejowych linii nr 16), Turnie, Wagonowa, Wayne’a, Wąwozowa, Weselna, Wichrowa, Wierchowa, Wilanowska, Wiślicka, Wodociągowa, Wodospadowa, Wyżynna, gen. Mariusza Zaruskiego, Zaspowa, Zbocze, Zbójnicka, Zrębowa, Żlebowa. <br>

== Zobacz też ==
{{commonscat|Stoki|Osiedle administracyjne Stoki}}
* [[podział administracyjny Łodzi]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://bip.uml.lodz.pl/samorzad/rady-osiedli/widzew/rada-osiedla-stoki-sikawa-podgorze/ Rada Osiedla Stoki-Sikawa-Podgórze]. [[Biuletyn Informacji Publicznej]] Urzędu Miasta Łodzi (bip.uml.lodz.pl)
* {{Cytuj stronę | url = http://www.dziennik.lodz.pl/kanalizacja/osiedle_stoki.pdf | tytuł = Mapa osiedla stworzona dla potrzeb inwestycji wodno-kanalizacyjnych | opublikowany = dziennik.lodz.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20101116155737/http://www.dziennik.lodz.pl/kanalizacja/osiedle_stoki.pdf | zarchiwizowano = 2010-11-16}}

{{Łódź}}
[[Kategoria:Widzew]]


text:
# Lud
Lud − jedno z kluczowych pojęć języka polityki, używane w dwóch podstawowych znaczeniach:
- szerokiej zbiorowości o charakterze politycznym (znaczenie to jest bliskie pojęciom wspólnoty politycznej, narodu czy społeczeństwa);
- klas niższych w społeczeństwie (znaczenie to jest bliskie pojęciom: gminu, pospólstwa czy mas).

Czasami jest też używane jako synonim jednej z klas pracujących fizycznie, najczęściej robotników lub rolników (czy chłopów).
Pojęcie ludu jest szczególnie ważne w ustrojach demokratycznych, z powodu uznawania ludu za podstawę i źródło wszelkiej władzy (suwerenność ludu). Politycy, partie czy intelektualiści często odwołują się do różnie rozumianej „woli ludu”.  Wieloznaczność pojęcia ludu, brak jasności co do tego, jak jego wola jest wyrażana i jak ma być realizowana, stanowią jeden z podstawowych problemów polityki demokratycznej, i pozostają przedmiotem sporu politologów i filozofów polityki.
Lud w teorii polityki należy odróżnić od ludu w etnologii i antropologii kulturowej, gdzie jest pojęciem bliskim grupie etnicznej.

## Wieloznaczność terminu „lud”
Lud jest pojęciem wieloznacznym i nieostrym. Jego odpowiedniki w różnych językach (ang. people, niem. Volk, fr. peuple, wł. popolo) mają nieco odmienne zakresy znaczeniowe, związane z odrębną kulturą i historią danego społeczeństwa.
Dwuznaczność terminu „lud” występowała już w starożytnej Grecji, gdzie wyrazy λᾱός  i δῆμος (demos) oznaczały ogół obywateli odpowiednio danego państwa lub gminy i samej tylko danej gminy, w tym pospólstwo (klasy niższe), niemniej były to pojęcia ograniczone do osób wolnych. Demokracją nazywano formę ustroju, w której wszyscy obywatele mieli wpływ na władzę. Podkreślano przy tym równość takich obywateli w ramach ludu. Opierając się na wieloznaczności i nieścisłości określenia demos, Arystoteles wyróżnił dwie formy ustroju oparte na jego rządach: politeię (rządy sprawowane poprzez oligarchię), oraz jej zdegenerowaną formę: demokrację, opartą na rządach pospólstwa.
Podobna dwuznaczność występuje w łacińskim pojęciu populus, stąd np. nazwa rzymskiego stronnictwa popularów, reprezentujących warstwy niższe społeczeństwa. Poprzez łacinę ta wieloznaczność przeniknęła do języków nowożytnych.
Pojęcie ludu zaczęło odgrywać doniosłą rolę wraz z powstaniem państw narodowych. W krajach Europy kontynentalnej akcentowanie jedności kulturowej i etnicznej społeczeństw, doprowadziło do zbliżenia się pojęcia ludu i narodu. W krajach anglosaskich people (wspólnota polityczna) i nation (wspólnota etniczno-kulturowa) pozostały pojęciami wyraźnie rozgraniczonymi. Dodatkowo lud, Volk czy popolo przywołują ideę jedności, natomiast angielskie people wiąże się z wielością podmiotów.
W doktrynach socjalistycznych i komunistycznych lud jest utożsamiany z klasami robotniczą i chłopską i przeciwstawiany klasom posiadającym (ziemiaństwu i burżuazji). Państwa w których władzę zdobyli komuniści przyjmowały często nazwę demokracji ludowych.
W języku polskim pojęciem „ludu” oznaczano często ludność wiejską – chłopów, a później rolników. Tworzona przez nich kultura określana jest jako kultura ludowa. Partie polityczne i ruchy społeczne odwołujące się do tej kategorii ludności określane są jako "ludowe" (partie ludowe, ruch ludowy).
Zamiast „ludu” w znaczeniu ogólnym używa się często pojęcia „narodu”. Do tak rozumianego narodu odwołuje się m.in. preambuła polskiej Konstytucji. Z tego też powodu wstęp do preambuły Konstytucji Stanów Zjednoczonych (We, the People), tłumaczony jest jako My, Naród.

## Lud w polityce
Już w starożytnym Rzymie polityka i prawo zaczęły być określane pod kątem dobra ludu. W często cytowanej sentencji Cyceron określił dobro ludu jako najwyższe prawo (salus populi suprema lex). U Ulpiana lud był źródłem suwerenności i imperium władzy. W średniowieczu lud stracił na znaczeniu politycznym. Początkowo, wybór papieża należał do duchownych i ludu Rzymu, natomiast od 1059 przekazano tę kompetencję kardynałom.
Zasadnicza zmiana w politycznej roli ludu przyniosło oświecenie. Przed rewolucją francuską uznawano, że władza pochodzi od Boga i dysponują nią monarcha lub ew. również grupa możnych. W pierwszej połowie XIX w. dochodziło do stopniowej demokratyzacji polityki, a lud stał się źródłem władzy. W romantyzmie lud zaczął być też rozumiany jako najbardziej istotna część narodu (lub z nim utożsamiany). Był ośrodkiem narodowych wartości, zwyczajów i tożsamości. Bardzo wpływowe były tu wykłady i dzieła historyczne Julesa Micheleta, w której lud (czy naród) byli podmiotami polityki i procesu historycznego. Lud zaczął być idealizowany i jako przedmiot sentymentalizmu zastąpił oświeceniową figurę szlachetnego dzikusa.
Do ludu odwoływały się też ukształtowane po rewolucji doktryny polityczne, przyznając mu odmienne znaczenia. Szczególnie ważną rolę lud pełni w nurtach odwołujących się do idei demokratycznych. Największą rolę pełni w koncepcjach republikańskich, socjalistycznych oraz w populizmie. Każda z tych doktryn używa jednak idei ludu w innym znaczeniu i w odmienny sposób.
Lud w republikanizmie jest zbiorowością równych obywateli, tworzących wspólnotę polityczną i decydujących o wspólnym losie. Kluczowe znaczenie ma idea umowy społecznej, która jest najczęściej traktowana jako hipotetyczny akt przekazania władzy przez jednostki na rzecz wspólnoty.
W nurtach lewicowych, pod pojęciem ludu rozumie się najczęściej klasy pracujące (także proletariat), podlegające opresji. Socjaliści uważają lud za podstawę porządku społecznego i dążą do jego emancypacji, poprawy warunków życia, oraz zapewnienia mu realnej władzy poprzez zmianę porządku społecznego i politycznego.
Populiści również odwołują się do „ludu” jako klas niższych w społeczeństwie, uważając je za swój główny elektorat. W swojej retoryce populiści odwołują się do idei i haseł, znajdujących łatwy posłuch u ludu, co ma przysparzać im popularności. Ważną rolę w dyskursie populistycznym pełni podkreślanie łączności populistów z ludem i ostre przeciwstawienie ludowi wyobcowanych, egoistycznych elit.
W doktrynach nacjonalistycznych pojęcia ludu i narodu są często używane zamiennie. Podkreśla się w nich jedność kulturową i etniczną ludu i przeciwstawia go innym ludom. Do tak rozumianego ludu odwoływał się m.in. niemiecki volkizm.

## Suwerenność ludu
Doktryna, zgodnie z którą lud jest suwerenem i od niego wywodzi się władza, nazywana jest zasadą suwerenności ludu. Ukształtowała się w opozycji do doktryn legitymistycznych wywodzących władzę od Boga. Spór o uzasadnienie i pochodzenie władzy był jednym z zasadniczych sporów w nowożytnej filozofii politycznej.
Zasada suwerenności ludu niekoniecznie musi być związana z ideami demokratycznymi. Niektórzy filozofowie (np. Thomas Hobbes) wskazywali, że chociaż władza wywodzi się od ludu, to zawsze musi być sprawowana przez jego reprezentantów. Reprezentowane jednostki nie mają wpływu na politykę i poza skrajnymi przypadkami nie mogą się jej sprzeciwiać. Ta idea absolutnej reprezentacji mogła więc stanowić podstawę legitymizacji monarchii czy władzy autorytarnej.
Doktryny demokratyczne wymagają natomiast, by lud mógł uczestniczyć w życiu politycznym, bądź bezpośrednio, bądź przez wybieranych okresowo reprezentantów. Ponieważ demokracja definiowana jest jako „rządy ludu”, kluczową kwestią jest to, kto należy do ludu, w jaki sposób lud sprawuje swoje rządy i co można uznać za jego wolę.

## Wola ludu w demokracji
Jeżeli lud jest pojmowany jako zbiór konkretnych jednostek, wtedy jego wola może zostać poznana poprzez głosowanie. Takie ujęcie ludu jest jednak krytykowane za utożsamianie ludu z elektoratem. Wskazuje się, że za członków ludu powinno się uznać także osoby, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą głosować. Ich potencjalna wola powinna zostać uwzględniona w określaniu celów polityki. Utożsamiając lud z elektoratem, sprowadza się także wolę ludu do woli większości. Rodzi to problem praw mniejszości (etnicznych, narodowych, wyznaniowych, seksualnych). Wyborcza większość nie może decydować o wszystkim, a wola i prawa mniejszości muszą być uwzględnione w określaniu „woli ludu”.
Współczesne społeczeństwa są na tyle liczne, że ich bezpośrednie uczestnictwo w polityce jest niemożliwe. „Wola ludu” może więc zostać wyrażona w referendach, plebiscytach czy zbadana poprzez pomiar opinii publicznej. Jednakże to, które sprawy stawiane są pod osąd opinii, jak są one formułowane i jak kształtowana jest debata nad nimi, w istotny sposób wpływa na wynik referendum czy pomiaru opinii. Mogą być więc one wynikiem manipulacji i nie powinno się ich traktować po prostu jako wyrazu „woli ludu”.
Dlatego też podejściu konkretnemu przeciwstawia się ujęcie abstrakcyjne. Lud jest zasadą, z której wyprowadza się źródło władzy i legitymizację porządku społecznego. Jako zbiorowość abstrakcyjna nie może wyrażać swojej woli, lecz powinien być reprezentowany, np. przez wybranych w wyborach przedstawicieli. Innym proponowanym rozwiązaniem jest demokracja deliberatywna, czyli demokracja w której rozwiązania wypracowywane są w drodze publicznej dyskusji i dochodzeniu do konsensusu.

## Samostanowienie ludów w prawie międzynarodowym
Zasada samostanowienia ludów (lub samostanowienia narodów) jest uznawana za jedną z fundamentalnych zasad współczesnego porządku międzynarodowego. Zgodnie z nią każdy lud ma prawo do decydowania o swoim losie i swobodnego określania swojego statusu politycznego. Jako podstawa stosunków międzynarodowych, zasada ta została wyrażona pod koniec I wojny światowej (przede wszystkim w tzw. czternastu punktach Wilsona).
Zakres tej zasady i jej bezpośrednie konsekwencje są przedmiotem gorących sporów. Szeroko dyskutowane jest także, jakie są kryteria uznania za „naród” na gruncie prawa międzynarodowego. Przeciwnicy tej zasady wskazują, że przyczynia się ona do destabilizacji porządku międzynarodowego poprzez wspieranie ruchów secesyjnych.

title: Lud

wikitext:
{{inne znaczenia|teorii polityki|[[lud (ujednoznacznienie)|inne znaczenia]]}}
[[Plik:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|300px|''[[Wolność wiodąca lud na barykady]]'', obraz [[Eugène Delacroix]]]]

'''Lud''' − jedno z kluczowych pojęć języka [[polityka|polityki]], używane w dwóch podstawowych znaczeniach:
* szerokiej zbiorowości o charakterze politycznym (znaczenie to jest bliskie pojęciom wspólnoty politycznej, [[naród|narodu]] czy [[społeczeństwo|społeczeństwa]]);
* [[klasa niższa|klas niższych]] w społeczeństwie (znaczenie to jest bliskie pojęciom: gminu, pospólstwa czy mas).

Czasami jest też używane jako synonim jednej z klas pracujących fizycznie, najczęściej robotników lub rolników (czy chłopów).

Pojęcie ludu jest szczególnie ważne w ustrojach [[demokracja|demokratycznych]], z powodu uznawania ludu za podstawę i źródło wszelkiej [[władza|władzy]] ([[suwerenność ludu]]). Politycy, partie czy intelektualiści często odwołują się do różnie rozumianej „woli ludu”.  Wieloznaczność pojęcia ludu, brak jasności co do tego, jak jego wola jest wyrażana i jak ma być realizowana, stanowią jeden z podstawowych problemów polityki demokratycznej, i pozostają przedmiotem sporu [[politologia|politologów]] i [[filozofia polityczna|filozofów polityki]].

''Lud'' w teorii polityki należy odróżnić od ''ludu'' w [[etnologia|etnologii]] i [[antropologia kulturowa|antropologii kulturowej]], gdzie jest pojęciem bliskim [[grupa etniczna|grupie etnicznej]].

== Wieloznaczność terminu „lud” ==
Lud jest pojęciem wieloznacznym i nieostrym. Jego odpowiedniki w różnych językach (ang. ''people'', niem. ''Volk'', fr. ''peuple'', wł. ''popolo'') mają nieco odmienne zakresy znaczeniowe, związane z odrębną kulturą i historią danego społeczeństwa.

Dwuznaczność terminu „lud” występowała już w [[starożytna Grecja|starożytnej Grecji]], gdzie wyrazy ''λᾱός''<ref>''λαός'', wraz z objaśnieniem dot. znaczeń starożytnych, w Wielkim słowniku języka nowogreckiego „Babiniotis”, strona 992, wyd.3, Ateny 2008, Γ.ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ Κέντρο Λεξικολογίας Ε.Π.Ε., www.lexicon.gr, {{ISBN|978-960-89751-6-3}}</ref>  i ''δῆμος'' (''[[demos]]'') oznaczały ogół obywateli odpowiednio danego państwa lub gminy i samej tylko danej gminy, w tym pospólstwo (klasy niższe)<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Finley| imię = Moses I| tytuł = Polityka w świecie starożytnym| wydawca = Znak| miejsce = Kraków| rok = 2000| strony = 10}}</ref>, niemniej były to pojęcia ograniczone do osób wolnych{{odn|Chojnicka|2007|s=635}}<ref>Starogreckie pojęcie ''demos'' ograniczone było do prawowitych, stałych mieszkańców gmin danego miasta-państwa, lub osób wywodzących się z nich, czyli ujętych w gminnych spisach obywateli (''[[demos]]'' to także gmina). Źródło: [>[http://www.greek-language.gr/greekLang/ancient_greek/tools/lexicon/search.html?lq=%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%82&dq= Βασικό Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής] – słownik podstawowych pojęć języka starogreckiego (gr.)</ref>. Demokracją nazywano formę ustroju, w której wszyscy obywatele mieli wpływ na władzę. Podkreślano przy tym równość takich obywateli w ramach ludu{{odn|Chojnicka|2007|s=635}}. Opierając się na wieloznaczności i nieścisłości określenia ''demos''<ref>Tę obecną już w starożytności wieloznaczność potwierdzają także autorzy wielkiego słownika języka greckiego „Babiniontis”.</ref>, [[Arystoteles]] wyróżnił dwie formy ustroju oparte na jego rządach: politeię (rządy sprawowane poprzez [[oligarchia|oligarchię]]), oraz jej zdegenerowaną formę: demokrację, opartą na rządach pospólstwa<ref>Arystoteles, ''Polityka'', III. 5; IV. 6</ref>.
Podobna dwuznaczność występuje w łacińskim pojęciu ''populus''{{odn|Canovan|2008|s=20-24}}<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Finley| imię = Moses I| tytuł = Polityka w świecie starożytnym| wydawca = Znak| miejsce = Kraków| rok = 2000| strony = 10 i d.}}</ref>, stąd np. nazwa rzymskiego stronnictwa [[popularzy|popularów]], reprezentujących warstwy niższe społeczeństwa{{odn|Chojnicka|2007|s=635}}. Poprzez łacinę ta wieloznaczność przeniknęła do języków nowożytnych.

[[Plik:Constitution We the People.jpg|thumb|250px|Odwołanie do ludu w preambule Konstytucji Stanów Zjednoczonych]]
Pojęcie ludu zaczęło odgrywać doniosłą rolę wraz z powstaniem [[państwo narodowe|państw narodowych]]. W krajach Europy kontynentalnej akcentowanie jedności kulturowej i etnicznej społeczeństw, doprowadziło do zbliżenia się pojęcia ludu i narodu. W krajach anglosaskich ''people'' (wspólnota polityczna) i ''nation'' (wspólnota etniczno-kulturowa) pozostały pojęciami wyraźnie rozgraniczonymi{{odn|Canovan|2008|s=55-62}}. Dodatkowo ''lud'', ''Volk'' czy ''popolo'' przywołują ideę jedności, natomiast angielskie ''people'' wiąże się z wielością podmiotów<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Sartori| imię = Giovanni| tytuł = Teoria demokracji| wydawca = PWN| miejsce = Warszawa| rok = 1998| strony = 38}}</ref>.

W doktrynach [[socjalizm|socjalistycznych]] i [[komunizm|komunistycznych]] lud jest utożsamiany z klasami robotniczą i chłopską i przeciwstawiany klasom posiadającym (ziemiaństwu i burżuazji){{odn|Chojnicka|2007|s=635}}. Państwa w których władzę zdobyli komuniści przyjmowały często nazwę [[demokracja ludowa|demokracji ludowych]].

W języku polskim pojęciem „ludu” oznaczano często ludność wiejską – [[chłopi|chłopów]], a później [[rolnik]]ów. Tworzona przez nich kultura określana jest jako [[kultura ludowa]]. Partie polityczne i ruchy społeczne odwołujące się do tej kategorii ludności określane są jako "ludowe" (partie ludowe, [[ruch ludowy]]){{odn|Chojnicka|2007|s=635}}.

Zamiast „ludu” w znaczeniu ogólnym używa się często pojęcia „narodu”. Do tak rozumianego narodu odwołuje się m.in. [[preambuła]] polskiej [[Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucji]]. Z tego też powodu wstęp do [[preambuła|preambuły]] [[Konstytucja Stanów Zjednoczonych|Konstytucji Stanów Zjednoczonych]] (''We, the People''), tłumaczony jest jako ''My, Naród''.

== Lud w polityce ==
Już w starożytnym Rzymie polityka i prawo zaczęły być określane pod kątem dobra ludu. W często cytowanej sentencji [[Cyceron]] określił dobro ludu jako najwyższe prawo (''salus populi suprema lex''){{odn|Chojnicka|2007|s=635}}. U [[Ulpian Domicjusz|Ulpiana]] lud był źródłem suwerenności i [[Imperium (władza)|imperium władzy]]{{odn|Chojnicka|2007|s=635}}. W średniowieczu lud stracił na znaczeniu politycznym. Początkowo, wybór [[papież]]a należał do duchownych i ludu Rzymu, natomiast od 1059 przekazano tę kompetencję [[kardynał]]om{{odn|Chojnicka|2007|s=635}}.

Zasadnicza zmiana w politycznej roli ludu przyniosło [[oświecenie (epoka)|oświecenie]]. Przed [[rewolucja francuska|rewolucją francuską]] uznawano, że władza pochodzi od Boga i dysponują nią monarcha lub ew. również grupa możnych. W pierwszej połowie XIX w. dochodziło do stopniowej demokratyzacji polityki, a lud stał się [[suwerenność ludu|źródłem władzy]]. W [[romantyzm]]ie lud zaczął być też rozumiany jako najbardziej istotna część [[naród|narodu]] (lub z nim utożsamiany). Był ośrodkiem narodowych wartości, zwyczajów i tożsamości{{odn|Chojnicka|2007|s=636}}. Bardzo wpływowe były tu wykłady i dzieła historyczne [[Jules Michelet|Julesa Micheleta]], w której lud (czy naród) byli podmiotami polityki i procesu historycznego. Lud zaczął być idealizowany i jako przedmiot [[sentymentalizm]]u zastąpił oświeceniową figurę [[szlachetny dzikus|szlachetnego dzikusa]]<ref>{{cytuj|autor = Adam Zamoyski|tytuł= Święte szaleństwo. Romantycy, patrioci, rewolucjoniści 1776-1871|wydawca=Wydawnictwo Literackie|miejsce=Kraków|data= 2015|s= 468-469| odn=tak}}</ref>.

Do ludu odwoływały się też ukształtowane po rewolucji doktryny polityczne, przyznając mu odmienne znaczenia. Szczególnie ważną rolę lud pełni w nurtach odwołujących się do idei demokratycznych. Największą rolę pełni w koncepcjach [[republikanizm|republikańskich]], [[socjalizm|socjalistycznych]] oraz w [[populizm]]ie. Każda z tych doktryn używa jednak idei ludu w innym znaczeniu i w odmienny sposób.
Lud w republikanizmie jest zbiorowością [[równość (polityka i socjologia)|równych]] [[obywatelstwo|obywateli]], tworzących [[wspólnota polityczna|wspólnotę polityczną]] i decydujących o wspólnym losie. Kluczowe znaczenie ma idea [[umowa społeczna|umowy społecznej]], która jest najczęściej traktowana jako hipotetyczny akt przekazania władzy przez jednostki na rzecz wspólnoty.

W nurtach lewicowych, pod pojęciem ludu rozumie się najczęściej klasy pracujące (także [[proletariat]]), podlegające [[opresja społeczna|opresji]]. Socjaliści uważają lud za podstawę porządku społecznego i dążą do jego [[emancypacja|emancypacji]], poprawy warunków życia, oraz zapewnienia mu realnej władzy poprzez zmianę porządku społecznego i politycznego.

Populiści również odwołują się do „ludu” jako klas niższych w społeczeństwie, uważając je za swój główny [[elektorat (socjologia)|elektorat]]. W swojej retoryce populiści odwołują się do idei i haseł, znajdujących łatwy posłuch u ludu, co ma przysparzać im popularności. Ważną rolę w dyskursie populistycznym pełni podkreślanie łączności populistów z ludem i ostre przeciwstawienie ludowi [[alienacja|wyobcowanych]], egoistycznych [[elita|elit]]{{odn|Canovan|2008|s=92-100}}.

W doktrynach [[nacjonalizm|nacjonalistycznych]] pojęcia ''ludu'' i ''narodu'' są często używane zamiennie. Podkreśla się w nich jedność kulturową i etniczną ludu i przeciwstawia go innym ludom. Do tak rozumianego ludu odwoływał się m.in. niemiecki [[volkizm]].

== Suwerenność ludu ==
{{osobny artykuł|Suwerenność ludu}}

Doktryna, zgodnie z którą lud jest [[suwerenność|suwerenem]] i od niego wywodzi się władza, nazywana jest ''zasadą suwerenności ludu''. Ukształtowała się w opozycji do doktryn [[legitymizm|legitymistycznych]] wywodzących władzę od [[Bóg|Boga]]. Spór o uzasadnienie i pochodzenie władzy był jednym z zasadniczych sporów w nowożytnej filozofii politycznej.

Zasada suwerenności ludu niekoniecznie musi być związana z ideami demokratycznymi. Niektórzy filozofowie (np. [[Thomas Hobbes]]) wskazywali, że chociaż władza wywodzi się od ludu, to zawsze musi być sprawowana przez jego reprezentantów. Reprezentowane jednostki nie mają wpływu na politykę i poza skrajnymi przypadkami nie mogą się jej sprzeciwiać. Ta idea ''absolutnej reprezentacji'' mogła więc stanowić podstawę legitymizacji [[monarchia|monarchii]] czy [[Autorytaryzm (ustrój)|władzy autorytarnej]]{{odn|Canovan|2008|s=129}}.

Doktryny demokratyczne wymagają natomiast, by lud mógł uczestniczyć w życiu politycznym, bądź bezpośrednio, bądź przez wybieranych okresowo reprezentantów. Ponieważ demokracja definiowana jest jako „rządy ludu”, kluczową kwestią jest to, kto należy do ludu, w jaki sposób lud sprawuje swoje rządy i co można uznać za jego wolę.

== Wola ludu w demokracji ==
Jeżeli lud jest pojmowany jako zbiór konkretnych jednostek, wtedy jego wola może zostać poznana poprzez głosowanie. Takie ujęcie ludu jest jednak krytykowane za utożsamianie ludu z elektoratem{{odn|Canovan|2008|s=130-150}}. Wskazuje się, że za członków ludu powinno się uznać także osoby, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą głosować. Ich potencjalna wola powinna zostać uwzględniona w określaniu celów polityki. Utożsamiając lud z elektoratem, sprowadza się także wolę ludu do woli większości. Rodzi to problem [[prawa mniejszości|praw mniejszości]] ([[mniejszość etniczna|etnicznych]], [[mniejszość narodowa|narodowych]], [[mniejszość wyznaniowa|wyznaniowych]], [[mniejszość seksualna|seksualnych]]). Wyborcza większość nie może decydować o wszystkim, a wola i prawa mniejszości muszą być uwzględnione w określaniu „woli ludu”.

Współczesne społeczeństwa są na tyle liczne, że ich bezpośrednie uczestnictwo w polityce jest niemożliwe. „Wola ludu” może więc zostać wyrażona w [[referendum|referendach]], plebiscytach czy zbadana poprzez pomiar [[opinia publiczna|opinii publicznej]]. Jednakże to, które sprawy stawiane są pod osąd opinii, jak są one formułowane i jak kształtowana jest debata nad nimi, w istotny sposób wpływa na wynik referendum czy pomiaru opinii. Mogą być więc one wynikiem manipulacji i nie powinno się ich traktować po prostu jako wyrazu „woli ludu”{{odn|Canovan|2008|s=130-150}}.

Dlatego też podejściu konkretnemu przeciwstawia się ujęcie abstrakcyjne. Lud jest zasadą, z której wyprowadza się źródło władzy i legitymizację porządku społecznego. Jako zbiorowość abstrakcyjna nie może wyrażać swojej woli, lecz powinien być reprezentowany, np. przez wybranych w wyborach przedstawicieli. Innym proponowanym rozwiązaniem jest [[demokracja deliberatywna]], czyli demokracja w której rozwiązania wypracowywane są w drodze publicznej dyskusji i dochodzeniu do konsensusu.

== Samostanowienie ludów w prawie międzynarodowym ==
{{osobny artykuł|Samostanowienie narodów}}
Zasada samostanowienia ludów (lub samostanowienia narodów) jest uznawana za jedną z fundamentalnych zasad współczesnego porządku międzynarodowego. Zgodnie z nią każdy lud ma prawo do decydowania o swoim losie i swobodnego określania swojego statusu politycznego. Jako podstawa stosunków międzynarodowych, zasada ta została wyrażona pod koniec [[I wojna światowa|I wojny światowej]] (przede wszystkim w tzw. [[czternaście punktów Wilsona|czternastu punktach Wilsona]]).

Zakres tej zasady i jej bezpośrednie konsekwencje są przedmiotem gorących sporów. Szeroko dyskutowane jest także, jakie są kryteria uznania za „naród” na gruncie prawa międzynarodowego. Przeciwnicy tej zasady wskazują, że przyczynia się ona do destabilizacji porządku międzynarodowego poprzez wspieranie ruchów secesyjnych.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj |autor = Margaret Canovan| tytuł = Lud| wydawca = Sic!| miejsce = Warszawa| data = 2008|odn=tak}}
* {{cytuj|autor=Krystyna Chojnicka|rozdział=Lud|redaktor=Michał Jaskólski|tytuł=Słownik historii doktryn politycznych|wolumin=3|wydawca=Wydawnictwo Sejmowe|miejsce=Warszawa|data=2007|s=635-636|odn=tak}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Podmioty polityczne]]
[[Kategoria:Filozofia społeczna i polityczna]]
[[Kategoria:Demokracja]]


text:
# Dolutegrawir
Dolutegrawir (łac. dolutegravirum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, inhibitor integrazy ludzkiego wirusa niedoboru odporności, stosowany jako lek wzmacniający działanie rytonawiru oraz kobicystatu.

## Mechanizm działania
Dolutegrawir hamuje integrazę HIV poprzez wiązanie się z aktywnym miejscem integrazy i blokowanie etapu transferu łańcucha w procesie integracji retrowirusowego kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA). Proces ma kluczowe znaczenie dla cyklu replikacji HIV.

## Zastosowanie

### Unia Europejska
- zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV) u osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi[5]

### Stany Zjednoczone
- zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności typu 1 (HIV–1) u osób dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat lub wyższym i o wadze co najmniej 40 kg w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi[7].

Dolutegrawir znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2019).
Dolutegrawir jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020).

## Działania niepożądane
Dolutegrawir może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów: biegunka, ból głowy, nudności, natomiast u ponad 1%: bezsenność, ból brzucha, ból w nadbrzuszu, dyskomfort w jamie brzusznej, niezwykłe sny, świąd, wymioty, wysypka, wzdęcie, zawroty głowy, zmęczenie oraz zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT), aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) i fosfokinazy kreatynowej (CPK).

title: Dolutegrawir

wikitext:
{{Związek chemiczny infobox
 |nazwa                      = Dolutegrawir
 |1. grafika                 = Dolutegravir.svg
 |opis 1. grafiki            =
 |2. grafika                 =
 |opis 2. grafiki            =
 |3. grafika                 =
 |opis 3. grafiki            =
 |nazwa systematyczna        = ''N''-(2,4-difluorobenzylo)-7-hydroksy-4-metylo-6,8-diokso-3,4,6,8,12,12a-heksahydro-2''H''-pirydo[1′,2′:4,5]pirazyno[2,1-''b''][1,3]oksazyno-9-karboksyamid
 |nazwy farmaceutyczne       = {{łac.|dolutegravirum}}
 |inne nazwy                 =
 |wzór sumaryczny            = C20H19F2N3O5
 |inne wzory                 =
 |masa molowa                = 419,38
 |wygląd                     =
 |SMILES                     = CC1CCOC2N1C(=O)C3=C(C(=O)C(=CN3C2)C(=O)NCC4=C(C=C(C=C4)F)F)O
 |numer CAS                  = 1051375-16-6
 |PubChem                    = 54726191
 |DrugBank                   = DB08930
 |gęstość                    =
 |gęstość źródło             =
 |stan skupienia w podanej g =
 |g warunki niestandardowe   =
 |rozpuszczalność w wodzie   = słabo rozpuszczalny
 |rww źródło                 = <ref name="DrugBank" />
 |rww warunki niestandardowe =
 |inne rozpuszczalniki       =
 |temperatura topnienia      = 190–193
 |tt źródło                  = <ref name="DrugBank" />
 |tt warunki niestandardowe  =
 |temperatura wrzenia        =
 |tw źródło                  =
 |tw warunki niestandardowe  =
 |temperatura krytyczna      =
 |tk źródło                  =
 |ciśnienie krytyczne        =
 |ck źródło                  =
 |logP                       = 2,2<ref name="DrugBank" />
 |kwasowość                  =
 |zasadowość                 =
 |lepkość                    =
 |l źródło                   =
 |l warunki niestandardowe   =
 |napięcie powierzchniowe    =
 |np źródło                  =
 |np warunki niestandardowe  =
 |układ krystalograficzny    =
 |moment dipolowy            =
 |moment dipolowy źródło     =
 |karta charakterystyki      =
 |zagrożenia GHS źródło      = <ref name="GSK" />
 |piktogram GHS              = {{Piktogram GHS|07}}
 |hasło GHS                  = Uwaga
 |zwroty H                   = {{Zwroty H|315|319}}
 |zwroty EUH                 = {{Zwroty EUH|brak}}
 |zwroty P                   = {{Zwroty P|264|280|302+352|305+351+338|337+313|362+364}}
 |NFPA 704                   = {{NFPA 704|0|1|0}}
 |NFPA 704 źródło            = <ref name="SCB" />
 |postać NFPA 704            =
 |temperatura zapłonu        =
 |tz źródło                  =
 |tz warunki niestandardowe  =
 |temperatura samozapłonu    =
 |ts źródło                  =
 |ts warunki niestandardowe  =
 |numer RTECS                =
 |dawka śmiertelna           =
 |pochodne                   =
 |podobne związki            =
 |ATC                        = [[ATC (J05)|J05AJ03]], [[ATC (J05)|J05AR21]]
 |legalność w Polsce         =
 |stosowanie w ciąży         = B<ref name="Podlewscy" />
 |działanie                  =
 |procent wchłaniania        =
 |biodostępność              =
 |okres półtrwania           = 14 h<ref name="Tivicay" />
 |wiązanie z białkami osocza = 33–66%<ref name="Tivicay" />
 |metabolizm                 =
 |wydalanie                  = 32% z [[mocz]]em, 53% z [[kał]]em<ref name="Tivicay" />
 |drogi podawania            = doustnie
 |objętość dystrybucji       =
 |commons                    =
}}
'''Dolutegrawir''' ({{łac.|dolutegravirum}}) – wielofunkcyjny [[związki organiczne|organiczny związek chemiczny]], [[inhibitory integrazy|inhibitor integrazy]] [[ludzki wirus niedoboru odporności|ludzkiego wirusa niedoboru odporności]], stosowany jako lek wzmacniający działanie [[rytonawir]]u oraz [[kobicystat]]u.

== Mechanizm działania ==
Dolutegrawir hamuje integrazę HIV poprzez wiązanie się z aktywnym miejscem integrazy i blokowanie etapu transferu łańcucha w procesie integracji retrowirusowego [[kwas deoksyrybonukleinowy|kwasu deoksyrybonukleinowego]] (DNA)<ref name="Tivicay" />. Proces ma kluczowe znaczenie dla cyklu replikacji HIV<ref name="Chemialeków" />.

== Zastosowanie ==
=== Unia Europejska ===
* zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV) u osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi<ref name="Tivicay" />

=== Stany Zjednoczone ===
* zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności typu 1 (HIV–1) u osób dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat lub wyższym i o wadze co najmniej 40 kg w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi<ref name="FDA" />.

Dolutegrawir znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków [[Światowa Organizacja Zdrowia|Światowej Organizacji Zdrowia]] (''{{j|en|WHO Model Lists of Essential Medicines}}'') (2019)<ref name="WHO_21" />.

Dolutegrawir jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020)<ref name="Wykaz_2020" />.

== Działania niepożądane ==
Dolutegrawir może powodować następujące działania niepożądane<ref name="Tivicay" /> u ponad 10% pacjentów: [[biegunka]], [[ból głowy]], [[nudności]], natomiast u ponad 1%: [[bezsenność]], [[ból brzucha]], ból w nadbrzuszu, dyskomfort w jamie brzusznej, niezwykłe [[sen|sny]], [[świąd]], [[wymioty]], [[wysypka]], [[wzdęcie]], [[zawroty głowy]], [[zmęczenie]] oraz zwiększona aktywność [[aminotransferaza alaninowa|aminotransferazy alaninowej]] (AlAT), [[aminotransferaza asparaginianowa|aminotransferazy asparaginianowej]] (AspAT) i [[kinaza kreatynowa|fosfokinazy kreatynowej]] (CPK).

== Przypisy ==
<references>
<ref name="DrugBank">{{DrugBank|id = DB08930 |nazwa = Dolutegravir |data dostępu = 2023-09-04}}</ref>
<ref name="SCB">{{Cytuj |url = https://datasheets.scbt.com/sds/aghs/en/sc-364605.pdf |tytuł = S/GSK1349572 |opis = karta charakterystyki produktu Santa Cruz Biotechnology |id = numer katalogowy: SC-364605 |język = en |data = 2017-07-26 |data dostępu = 2023-09-06 |dostęp = o}}</ref>
<ref name="Podlewscy">{{Cytuj |autor = Jan Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska |tytuł = Encyklopedia. Leki współczesnej terapii |wydanie = 22 |wydawca = Medical Tribune Polska |miejsce = Warszawa |data = 2019 |s = 302–303 |isbn = 978-83-951310-6-6}}</ref>
<ref name="WHO_21">{{Cytuj |url = http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/en/ |tytuł = WHO Model List of Essential Medicines 21th List |data = 2019 |opublikowany = [[Światowa Organizacja Zdrowia]] |język = en |data dostępu = 2020-11-16 |dostęp = o}}</ref>
<ref name="Wykaz_2020">{{cytuj |url = http://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2020/48/ |tytuł = Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej |data = 2020-07-20 |czasopismo = Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia |dostęp = o |id = Dz. Urz. Min. Zdr. 2020.48}}</ref>
<ref name="Chemialeków">{{Cytuj |autor = Zejc, Alfred; Gorczyca, Maria |tytuł = Chemia leków |wydawca = Wydawnictwo Lekarskie PZWL |miejsce = Warszawa |data = 2008 |s = 418–421 |isbn = 978-83-200-3652-7}}</ref>
<ref name="Tivicay">{{Cytuj |url = https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2014/20140116127569/anx_127569_pl.pdf |tytuł = Tivicay 50 mg tabletki powlekane. Charakterystyka Produktu Leczniczego |inni = *ViiV Healthcare UK Limited |opublikowany = [[Europejska Agencja Leków]] |data dostępu = 2020-11-16 |dostęp = o}}</ref>
<ref name="FDA">{{Cytuj |url = https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/204790lbl.pdf |tytuł = TIVICAY (dolutegravir) Tablets for Oral Use |data = 2013 |opublikowany = [[Agencja Żywności i Leków]] |data dostępu = 2020-11-16 |dostęp = o |język = en}}</ref>
<ref name="GSK">{{cytuj |url = https://www.biosynth.com/Files/MSDS/MSDS_FD43372_5000_EN.pdf |tytuł = Dolutegravir |data = 2021-10-19 |data dostępu = 2023-09-04 |opis = karta charakterystyki produktu Carbosynth |id = numer katalogowy: FD43372 |dostęp = o |język = en}}</ref>
</references>

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}
{{Klasyfikacja ATC|J05}}

[[Kategoria:Alkohole nienasycone]]
[[Kategoria:Amidy]]
[[Kategoria:Aminoalkohole]]
[[Kategoria:Etery cykliczne]]
[[Kategoria:Ketony]]
[[Kategoria:Inhibitory integrazy]]
[[Kategoria:Laktamy]]
[[Kategoria:Leki przeciwretrowirusowe]]
[[Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia]]
[[Kategoria:Związki fluoroaromatyczne]]
[[Kategoria:Związki policykliczne]]

title: Dolutegrawir

farm.: łac. dolutegravirum

Stosowanie w ciąży: kategoria B

Wydalanie: 32% z moczem, 53% z kałem

Drogi podawania: doustnie

title: Zwroty P


text:
# Donald Angus Cameron of Lochiel
Donald Angus Cameron of Lochiel (ur. 2 sierpnia 1946, zm. 20 października 2023) – szkocki magnat i posiadacz ziemski, XXVII przywódca Klanu Cameronów, jednego z najstarszych i najbardziej wpływowych klanów szkockich Wyżyn.

## Życiorys
Najstarszy syn Donalda Hamisha Camerona of Lochiel, poprzedniej głowy klanu Cameron, i Margaret Doris Gathorne-Hardy, córki podpułkownika Nigela Gathorne-Hardy’ego.
Wykształcenie odebrał w Harrow School (Londyn) i Christ Church (Oksford). Tę ostatnią uczelnię ukończył z tytułem magistra sztuk. W latach 1966–1968 służył w randze porucznika w 4/5 batalionie Queen’s Own Cameron Highlanders. W 1989 r. razem z ojcem przyczynił się do otwarcia Muzeum Klanu Cameronów. W latach 1994–1997 był przewodniczącym Highland Society of London. Od 2002 r. pełnił urząd Sędziego Pokoju w Highlandzie i Lorda Namiestnika Inverness-shire. Po śmierci ojca w 2004 r. został XXVII naczelnikiem Klanu Cameronów.

## Życie prywatne
1 czerwca 1974 r. poślubił lady Cecil Nennellę Therese Kerr (ur. 22 kwietnia 1948), córkę Petera Kerra, 12. markiza Lothian i Antonelli Newland, córki generała-majora Fostera Newlanda. Donald i Cecil mają razem syna i trzy córki:
- Catherine Mary Cameron (ur. 1975)
- Donald Andrew Cameron of Lochiel (ur. 1976)
- Lucy Margot Therese Cameron (ur. 1980)
- Emily Frances (ur. 1986)

title: Donald Angus Cameron of Lochiel

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2023-10}}
'''Donald Angus Cameron of Lochiel''' (ur. [[2 sierpnia]] [[1946]], zm. [[20 października]] [[2023]]<ref>{{Cytuj |autor = Fiona Scott |tytuł = Clan Cameron mourns death of its Chief |data = 2023-10-23 |data dostępu = 2023-10-27 |opublikowany = The Oban Times |url = https://www.obantimes.co.uk/2023/10/23/clan-cameron-mourns-death-of-its-chief/ |język = en}}</ref>) – szkocki magnat i posiadacz ziemski, XXVII przywódca [[klan Cameron|Klanu Cameronów]], jednego z najstarszych i najbardziej wpływowych [[klany szkockie|klanów szkockich]] [[Highland|Wyżyn]].

== Życiorys ==
Najstarszy syn [[Donald Hamish Cameron of Lochiel|Donalda Hamisha Camerona of Lochiel]], poprzedniej głowy klanu Cameron, i Margaret Doris Gathorne-Hardy, córki [[podpułkownik]]a Nigela Gathorne-Hardy’ego.

Wykształcenie odebrał w Harrow School ([[Londyn]]) i Christ Church ([[Uniwersytet Oksfordzki|Oksford]]). Tę ostatnią uczelnię ukończył z tytułem magistra sztuk. W latach 1966–1968 służył w randze [[porucznik]]a w 4/5 batalionie [[Queen’s Own Cameron Highlanders]]. W 1989 r. razem z ojcem przyczynił się do otwarcia Muzeum Klanu Cameronów. W latach 1994–1997 był przewodniczącym Highland Society of London. Od 2002 r. pełnił urząd Sędziego Pokoju w Highlandzie i Lorda Namiestnika Inverness-shire. Po śmierci ojca w 2004 r. został XXVII naczelnikiem [[klan Cameron|Klanu Cameronów]].

== Życie prywatne ==
1 czerwca 1974 r. poślubił lady Cecil Nennellę Therese Kerr (ur. 22 kwietnia 1948), córkę [[Peter Kerr (markiz)|Petera Kerra, 12. markiza Lothian]] i Antonelli Newland, córki generała-majora Fostera Newlanda. Donald i Cecil mają razem syna i trzy córki:
* Catherine Mary Cameron (ur. 1975)
* Donald Andrew Cameron of Lochiel (ur. 1976)
* Lucy Margot Therese Cameron (ur. 1980)
* Emily Frances (ur. 1986)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Cameron, Donald}}
[[Kategoria:Arystokracja brytyjska]]
[[Kategoria:Szkoci]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1946]]
[[Kategoria:Zmarli w 2023]]


text:
# Zelgno (gmina)
Zelgno – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1954 w woj. pomorskim/bydgoskim (dzisiejsze woj. kujawsko-pomorskie). Siedzibą władz gminy było Zelgno. W latach powojennych siedziba władz gminy znajdowała się w Dźwierznie.
Gmina zbiorowa Zelgno została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie toruńskim w woj. pomorskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Dziemiany, Grzegórz, Liznowo, Świętosław, Zajączkowo i Zelgno (oraz z obszarów dworskich położonych na tych terenach lecz nie wchodzących w skład gmin).
Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. 6 lipca 1950 roku zmieniono nazwę woj. pomorskiego na bydgoskie. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 10 gromad: Bocień, Dziemiany, Dźwierzno, Grzegrz, Liznowo, Szerokapaś, Świętosław, Witkowo, Zajączkowo i Zelgno. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin.

title: Zelgno (gmina)

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Zelgno
 |dopełniacz nazwy          = gminy Zelgno
 |jednostka                 = [[gmina wiejska]]
 |lata istnienia            = 1934-1954<ref>W czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.</ref>
 |zdjęcie                   =
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      =
 |flaga                     =
 |wariant flagi             = PRL
 |województwo               = 1934-39: [[województwo pomorskie (II Rzeczpospolita)|pomorskie]]
1945-50: [[Województwo pomorskie (1945–1950)|pomorskie]]
1950–54: [[Województwo bydgoskie (1950–1975)|bydgoskie]]
 |powiat                    = [[powiat toruński|toruński]]
 |data powstania            =
 |data likwidacji           =
 |siedziba                  = 1934-39: [[Zelgno]]
1945–54: [[Dźwierzno (województwo kujawsko-pomorskie)|Dźwierzno]]
 |stanowisko zarządzającego =
 |zarządzający              =
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              =
 |rok ludności              =
 |liczba ludności           =
 |gęstość zaludnienia       =
 |rok podziału              = 1952
 |plan                      =
 |liczba gromad             = 10
 |liczba miejscowości       =
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              =
 |wariant mapy              = 1951
 |współrzędne               =
 |commons                   =
}}
'''Zelgno''' – dawna [[gmina wiejska]] istniejąca w latach [[1934]]–[[1954]]<ref>Od [[1 sierpnia]] [[1934]] do [[28 września]] [[1954]]</ref> w [[województwo pomorskie (II Rzeczpospolita)|woj. pomorskim]]<ref>Zarówno w [[województwo pomorskie (II Rzeczpospolita)|woj. pomorskim]] z siedzibą w [[Toruń|Toruniu]] (1919–39) jak i [[Województwo pomorskie (1945–1950)|woj. pomorskim]] z siedzibą w [[Bydgoszcz]]y (1945-50)</ref>/[[Województwo bydgoskie (1950–1975)|bydgoskim]] (dzisiejsze [[województwo kujawsko-pomorskie|woj. kujawsko-pomorskie]]). Siedzibą władz gminy było [[Zelgno]]. W latach powojennych siedziba władz gminy znajdowała się w [[Dźwierzno (województwo kujawsko-pomorskie)|Dźwierznie]]<ref>{{Cytuj stronę |url=http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/sezam.php?l=&mode=show&zespoly_id=77250 |tytuł=Archiwum Państwowe w Toruniu - Gminna Rada Narodowa w Zelgnie z siedzibą w Dźwierznie |data dostępu=2008-12-30 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160305034750/http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/sezam.php?l=&mode=show&zespoly_id=77250 |zarchiwizowano=2016-03-05 }}</ref><ref>{{cytuj książkę|tytuł=Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej|wydawca=Instytut Wydawniczy Kolumna|miejsce=Warszawa|rok=1948}}</ref>.

Gmina zbiorowa Zelgno została utworzona [[1 sierpnia]] [[1934]] roku w [[powiat toruński|powiecie toruńskim]] w [[województwo pomorskie (II Rzeczpospolita)|woj. pomorskim]] z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Dziemiany, Grzegórz, Liznowo, Świętosław, Zajączkowo i Zelgno (oraz z obszarów dworskich położonych na tych terenach lecz nie wchodzących w skład gmin)<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1934|numer=68|pozycja=606}}</ref>.

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. [[6 lipca]] [[1950]] roku zmieniono nazwę woj. pomorskiego na ''bydgoskie''<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1950|numer=28|pozycja=255}}</ref>. Według stanu z dnia [[1 lipca]] [[1952]] roku gmina składała się z 10 gromad: Bocień, Dziemiany, Dźwierzno, Grzegrz, Liznowo, Szerokapaś, Świętosław, Witkowo, Zajączkowo i Zelgno<ref>Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa</ref>. Gmina została zniesiona [[29 września]] [[1954]] roku wraz z reformą wprowadzającą [[gromada (podział administracyjny)|gromady]] w miejsce [[gmina|gmin]]<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1954|numer=43|pozycja=191}}</ref>. Jednostki nie przywrócono [[1 stycznia]] [[1973]] roku po reaktywowaniu gmin<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1972|numer=49|pozycja=312}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat toruński (dawny)}}

[[Kategoria:Dawne gminy w województwie pomorskim|Zelgno]]
[[Kategoria:Dawne gminy w województwie bydgoskim|Zelgno]]

title: Zelgno

Państwo: Polska

Województwo: 1934-39: pomorskie · 1945-50: pomorskie · 1950–54: bydgoskie

Powiat: toruński

Siedziba: 1934-39: Zelgno · 1945–54: Dźwierzno

title: Szczegółowy podział administracyjny (1952)


text:
# Cmentarz wojenny nr 207 – Lisia Góra
Cmentarz wojenny nr 207 w Lisiej Górze – cmentarz z I wojny światowej.
Zaprojektowany przez architekta Johanna Watzala jako kwatera wojskowa na cmentarzu parafialnym. Pochowano na nim 4 żołnierzy austro-węgierskich, 10 niemieckich i 33 rosyjskich w 39 grobach pojedynczych i 2 zbiorowych.

title: Cmentarz wojenny nr 207 – Lisia Góra

wikitext:
{{Cmentarz infobox
 |nazwa                    = Cmentarz wojenny nr 207<br />Lisia Góra
 |nazwa oryginalna         =
 |zabytek                  =
 |zdjęcie                  = Cmentarz wojenny w Lisiej Górze.jpg
 |opis zdjęcia             =
 |nazwa pełna              =
 |poprzednie nazwy         =
 |państwo                  = POL
 |miejscowość              = [[Lisia Góra (województwo małopolskie)|Lisia Góra]]
 |adres                    =
 |typ cmentarza            = wojenny
 |wyznanie                 =
 |stan cmentarza           = nieczynny
 |powierzchnia cmentarza   = 630 m²
 |liczba pochówków         = 41
 |liczba grobów            = 2+39
 |liczba kwater            =
 |data otwarcia            = [[1915]]
 |data ostatniego pochówku =
 |data likwidacji          =
 |zarządca                 =
 |architekt                = [[Johann Watzal]]
 |mapa cmentarza           =
 |kod mapy                 = Lisia Góra (gmina)
 |współrzędne              = 50°4′47.02″N 21°1′39.04″E
 |commons                  = Category:World War I Cemetery nr 207 in Lisia Góra
 |www                      =
}}
'''Cmentarz wojenny nr 207 w [[Lisia Góra (województwo małopolskie)|Lisiej Górze]]''' – cmentarz z [[I wojna światowa|I wojny światowej]].

Zaprojektowany przez architekta [[Johann Watzal|Johanna Watzala]] jako kwatera wojskowa na cmentarzu parafialnym. Pochowano na nim 4 żołnierzy [[Armia Austro-Węgier|austro-węgierskich]], 10 [[Armia Cesarstwa Niemieckiego|niemieckich]] i 33 [[Armia Imperium Rosyjskiego|rosyjskich]] w 39 grobach pojedynczych i 2 zbiorowych<ref>{{cytuj stronę| url =http://www.cmentarze.1wojna.pl/cmentarz-ma07a207lisi1a.html|tytuł = Lisia Góra, małopolskie|opublikowany = Cmentarze z I wojny światowej|data dostępu = 2016-12-19}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne z I wojny światowej}}

{{SORTUJ:Lisia Góra}}
[[Kategoria:Zachodniogalicyjskie cmentarze z I wojny światowej]]
[[Kategoria:Cmentarze z I wojny światowej w województwie małopolskim]]
[[Kategoria:Cmentarze wojenne w powiecie tarnowskim]]
[[Kategoria:Lisia Góra (województwo małopolskie)|Cmentarz wojenny]]

title: Cmentarz wojenny nr 207 · Lisia Góra

Miejscowość: Lisia Góra

Typ cmentarza: wojenny

Stan cmentarza: nieczynny

Architekt: Johann Watzal