text:
# Amenemhat I
Amenemhat I – faraon – władca starożytnego Egiptu. Założyciel XII dynastii z okresu Średniego Państwa. Prawdopodobnie panował samodzielnie w latach 1976–1956 p.n.e., a potem wraz z synem, Senuseretem I do 1947 p.n.e.

## Przed objęciem władzy
W czasach panowania Mentuhotepa III i Mentuhotepa IV był wezyrem – naczelnym wodzem wojsk królewskich. Był zatem drugim po faraonie człowiekiem w państwie, co wiązało się z posiadaniem ogromnej, realnej władzy. Zapewne było to powodem planów zdobycia władzy królewskiej dla siebie lub swych potomków.
Okazja nadarzyła pod koniec panowania Mentuhotepa IV, gdy wzrosły niepokoje i niezadowolenie wśród dawnych wydziedziczonych nomarchów. Amenemhat natychmiast wykorzystał tę sytuację i stanął po stronie nomarchów, a ci wynieśli go do władzy. Zmianie dynastii towarzyszyły zapewne niepokoje, gdyż oprócz Amenamhata było jeszcze dwóch innych pretendentów do tronu. Nie zakłóciło to jednak ciągłości władzy, a związki nowej dynastii z poprzednią XI dynastią zostały potwierdzone przez samego władcę i dostojników dworskich.
W celu usprawnienia przekazywania władzy wprowadził system rządów oparty na tzw. koregencji, polegający na dopuszczeniu następcy do rządzenia w ostatnich latach panowania.

## Reformator
Pierwszym, najważniejszym posunięciem administracyjnym nowego władcy było przeniesienie siedziby z Hermontis do Teb.
Jednakże wkrótce potem, zdając sobie sprawę ze znacznego oddalenia stolicy od żyznych terenów Delty, będącej spichlerzem Egiptu, oraz mając na uwadze trudności ze skutecznym wykonywaniem władzy na tych terenach, co wielokrotnie w przeszłości powodowało niepokoje wewnętrzne i najazdy z zewnątrz – postanowił przenieść ośrodek władzy oraz centrum kulturalno-społeczne do miejsca położonego bliżej centrum kraju. Założył nowe miasto – w pobliżu dzisiejszego Liszt, około 40 kilometrów na południe od Kairu – nazwane (egip.) Imenemhat-iczitaui - Amenemhat zdobył Oba Kraje. Zapewne wtedy dokonał zmiany swej tytulatury. Władzę swoją oparł na nomarchach i dostojnikach, dzięki którym uzyskał tron. Dlatego przywrócił im dawne stanowiska i funkcje, określając jednak równocześnie dokładnie zakres ich władzy i zasięg terytoriów im podległych. Egipt został podzielony na 42 nomy. W obrębie nomów ustalił podział na okręgi miejskie, a ziemie uprawne sklasyfikował w zależności od wysokości wylewu.

## Organizator
Zmiany administracyjne wkrótce spowodowały wewnętrzną stabilizację, lecz aby utrzymać ten stan rzeczy konieczne było zarówno bezpieczeństwo wewnętrzne jak i zewnętrzne kraju.
Zdając sobie sprawę, że głównym źródłem zagrożenia są kraje położone na wschód od granic Delty, faraon rozkazał wznieść fortyfikacje wzdłuż wschodniej granicy, zwane „Murami Księcia”. Posterunki graniczne zostały ufortyfikowane i zaopatrzone w uzbrojenie i zapasy żywności, co pozwalało w pełni kontrolować wszelki ruch na tych terenach. Aby zapewnić sprawność i siłę armii przywrócony został pobór do wojska.
Pod nadzorem garnizonów prowadzono swobodną eksploatację kopalń miedzi i turkusów na Synaju. Bezpieczeństwo i stabilizację wewnętrzną zapewniała dbałość o system nawadniający i uprawy oraz system planowania i poboru podatków. Z rozkazu władcy rozpoczęto budowę nowych kanałów, a już istniejące poddano naprawom. Budowano tamy gromadzące nanoszony przez Nil muł, a kanały rozprowadzały wodę i muł do dalej położonych terenów, rozszerzając tereny uprawne. Ze wskazań nilometrów odczytywano wysokość wylewów i na tej podstawie planowano wysokość zbiorów, co pozwalało oszacować wysokość podatków. Co dwa lata przeprowadzano spis areałów i pogłowia bydła hodowlanego. Każdy nom zobowiązany był świadczyć na rzecz inwestycji prowadzonych w całym państwie oraz związanych z poborem rekruta, utrzymaniem fortyfikacji i armii. Sprawowano kontrolę nad handlem i wydobyciem bogactw naturalnych.

## Koregencja
Po dokonaniu reform, umocnieniu swej władzy i osiągnięciu stabilizacji w państwie, mając na uwadze troskę o dalsze losy władzy i państwa, faraon zrozumiał, iż jeden człowiek nie będzie w stanie dalej skutecznie kontrolować sytuacji w całym państwie. Było to podstawą do powołania, jako współwładcy, (w około 20 roku panowania) Senusereta, najstarszego syna Amenemhata. Ojciec przekazał część obowiązków i odpowiedzialności synowi, mając nadzieję na pomoc w rządach oraz umocnienie wewnętrzne kraju oraz rozszerzenie wpływów Egiptu na zewnątrz granic.
Amenemhat zapoczątkował w ten sposób nowy system sprawowania władzy ojców i synów, który trwać będzie do schyłku XII dynastii, mający również za zadanie zapewnienie sukcesji i zapobieżenie walk o władzę.
Młody współwładca z ogromnym zaangażowaniem i zapałem zajął się głównie działaniami militarnymi. Mając pod swoimi rozkazami armię, dokonał dwóch wypraw w górę Nilu, tłumiąc resztki oporu przeciw Amenemhatowi. W 23 roku panowania wojska pod wodzą Senusereta dotarły w okolice Toszka, a w 29 roku aż do Semny, nieopodal II Katarakty, budując po drodze fortyfikacje i pozostawiając garnizony w strategicznych miejscach.
Na północy wojska egipskie dotarły na Synaj, gdzie w 24 roku pokonały koczownicze plemiona Beduinów, zapewniając swobodny dostęp do kopalń, i dotarły dalej na tereny Palestyny i Syrii. Na zachodzie pod wodzą Senusereta dokonano ekspedycji przeciwko buntującym się Libijczykom.
Sukcesy militarne spowodowały wzmożenie aktywności dyplomatycznej. Wznowiono stosunki z Byblos i prawdopodobnie innymi krajami Syropalestyny. Egipt znów zaczął odgrywać wiodącą rolę we wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego.

## Budowniczy
Głównym polem działalności budowlanej Amenemhata był Karnak – świątynia Amona, gdzie przeprowadzono prace na szeroką skalę. Do naszych czasów zachował się niestety jedynie
granitowy naos.
Prawdopodobnie także z rozkazu króla wzniesiono świątynię Mut na południe od okręgu Amona-Re. W Koptos prowadzono prace zdobnicze w świątyni Mina, w Abydos wzniesiono granitowy ołtarz poświęcony Ozyrysowi, a w Denderze zbudowano, również granitową, bramę ku czci Hathor. Podobną bramę wzniesiono również w świątyni Ptaha w Memfis.
Największym jednak przedsięwzięciem całego, trzydziestoletniego panowania Amenemhata była zapewne budowa nowej stolicy – Iczitaui oraz kompleksu grobowego, znajdującego się na zachód od prawdopodobnej lokalizacji miasta. Kompleks grobowy jest typowym kompleksem piramidy budowanym według klasycznych wzorców Starego Państwa. Wokół samej piramidy władcy znajdowały się mastaby członków rodziny i wysokich dostojników dworskich króla. Dalej w pobliżu świątyni grobowej ulokowano groby innych, mniej uprzywilejowanych dworzan. Obecnie z kompleksu grobowego Amenemhata pozostały jedynie szczątki jego piramidy, a w zasadzie jej skalny rdzeń oraz sterta luźnych odłamków skalnych i rozrzuconych wokół cegieł.

## Konkluzja
Amenemhat I z pewnością był jednym z wielkich władców Egiptu. Jako założyciel nowej, potężnej XII dynastii, wprowadził Egipt w erę zwaną „Złotym Wiekiem”. Odbudował i zreorganizował państwo. Przywrócił jedność, dobrobyt i wpływy Egiptu. Okazał się doskonałym reformatorem i organizatorem. Wprowadził system wspólnych rządów ojca i syna, wielokrotnie później powielany w czasach jego rodzimej dynastii, jak również w czasach największej świetności państwa faraonów – epoki Imperium – Nowego Państwa.
Zbyt zajęty ciągłą troską o bezpieczeństwo granic państwa, zmagający się z zewnętrznymi zagrożeniami oraz organizacją sprawnie działającego państwa, nie zdołał dostrzec groźby wiszącej nad nim samym – po trzydziestoletnim panowaniu król został zamordowany w wyniku spisku haremowego, prawdopodobnie na polecenie swego syna Senusereta, który odziedziczył po nim władzę. Młody władca mający poparcie armii oraz większości dostojników dworskich zasiadł na tronie jako Senuseret I.

## Tytulatura
| G5 |

| G5 |

| wHm | ms · t | w |

| wHm | ms · t | w |

| wHm | ms · t | w |

| wHm | ms · t | w |

| G5 |

| G5 |

| wHm | ms · t | w |

| wHm | ms · t | w |

| wHm | ms · t | w |

| wHm | ms · t | w |

| G16 |

| G16 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| G16 |

| G16 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| s | Htp · ib · N17 · N17 |

| G16 |

| G16 |

| wHm | ms | w&t |

| wHm | ms | w&t |

| wHm | ms | w&t |

| wHm | ms | w&t |

| G16 |

| G16 |

| wHm | ms | w&t |

| wHm | ms | w&t |

| wHm | ms | w&t |

| wHm | ms | w&t |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| N5 | S29 | R4 · F34 |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| M23 · X1 | L2 · X1 |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| ra | s | Htp · t · p | ib |

| G39 | N5 |

| G39 | N5 |

| i | mn · n | m | HAt |

| i | mn · n | m | HAt |

| i | mn · n | m | HAt |

| i | mn · n | m | HAt |

| G39 | N5 |

| G39 | N5 |

| i | mn · n | m | HAt |

| i | mn · n | m | HAt |

| i | mn · n | m | HAt |

| i | mn · n | m | HAt |

| G39 | N5 |

| G39 | N5 |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| G39 | N5 |

| G39 | N5 |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| i | mn · n | m | HAt · t |

| i | mn · n | m | HAt · t |

title: Amenemhat I

wikitext:
{{Władca infobox
 |władca            = Amenemhat I
 |imiona            =
 |grafika           = Amenemhat I head Petrie.png
 |opis grafiki      =
 |herb              =
 |opis herbu        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |dewiza            =
 |1. tytuł          = [[Faraon|Król Górnego i Dolnego Egiptu]]
 |1. sukcesja       =
 |1. od             = [[1976 p.n.e.]]
 |1. do             = [[1956 p.n.e.]]
 |1. koronacja      =
 |1. poprzednik     = [[Mentuhotep IV]]
 |1. następca       = [[Senuseret I]]
 |dynastia          = [[XII dynastia]]
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      =
 |miejsce śmierci   =
 |przyczyna śmierci =
 |miejsce spoczynku =
 |ojciec            = Senuseret
 |matka             = Neferet
 |rodzeństwo        =
 |1. związek        = żona
 |1. związek z      = Neferitaszenen, Didit?
 |1. związek od     =
 |1. związek do     =
 |1. dzieci         = [[Senuseret I|Senuseret]], Neferu, Neferuszerit
 |moneta            =
 |opis monety       =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Amenemhat I
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        = Amenemhat I
}}
'''Amenemhat I''' – [[faraon]] – władca [[starożytny Egipt|starożytnego Egiptu]]. Założyciel [[XII dynastia|XII dynastii]] z okresu Średniego Państwa. Prawdopodobnie panował samodzielnie w latach [[XX wiek p.n.e.|1976–1956 p.n.e.]], a potem wraz z synem, [[Senuseret I|Senuseretem I]] do 1947 p.n.e.

== Przed objęciem władzy ==
W czasach panowania [[Mentuhotep III|Mentuhotepa III]] i [[Mentuhotep IV|Mentuhotepa IV]] był [[wezyr (starożytny Egipt)|wezyrem]] – naczelnym wodzem wojsk królewskich. Był zatem drugim po faraonie człowiekiem w państwie, co wiązało się z posiadaniem ogromnej, realnej władzy. Zapewne było to powodem planów zdobycia władzy królewskiej dla siebie lub swych potomków.
Okazja nadarzyła pod koniec panowania [[Mentuhotep IV|Mentuhotepa IV]], gdy wzrosły niepokoje i niezadowolenie wśród dawnych wydziedziczonych [[nomarcha|nomarchów]]. Amenemhat natychmiast wykorzystał tę sytuację i stanął po stronie nomarchów, a ci wynieśli go do władzy. Zmianie dynastii towarzyszyły zapewne niepokoje, gdyż oprócz Amenamhata było jeszcze dwóch innych pretendentów do tronu. Nie zakłóciło to jednak ciągłości władzy, a związki nowej dynastii z poprzednią [[XI dynastia|XI dynastią]] zostały potwierdzone przez samego władcę i dostojników dworskich.
W celu usprawnienia przekazywania władzy wprowadził system rządów oparty na tzw. koregencji, polegający na dopuszczeniu następcy do rządzenia w ostatnich latach panowania<ref name="whs">Praca zbiorowa pod redakcją naukową [[Joachim Śliwa|Joachima Śliwy]], 2005, ''Wielka Historia Świata Tom 2 Stary i Nowy Świat od „rewolucji” neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego'', Oficyna Wydawnicza FOGRA, ss. 266, {{ISBN|83-85719-83-0}}.</ref>.

== Reformator ==
Pierwszym, najważniejszym posunięciem administracyjnym nowego władcy było przeniesienie siedziby z [[Hermontis]] do [[Teby (Egipt)|Teb]].
Jednakże wkrótce potem, zdając sobie sprawę ze znacznego oddalenia stolicy od żyznych terenów [[Delta Nilu|Delty]], będącej spichlerzem Egiptu, oraz mając na uwadze trudności ze skutecznym wykonywaniem władzy na tych terenach, co wielokrotnie w przeszłości powodowało niepokoje wewnętrzne i najazdy z zewnątrz – postanowił przenieść ośrodek władzy oraz centrum kulturalno-społeczne do miejsca położonego bliżej centrum kraju. Założył nowe miasto – w pobliżu dzisiejszego [[Al-Liszt|Liszt]], około 40 kilometrów na południe od [[Kair]]u – nazwane ([[język egipski|egip.]]) ''Imenemhat-iczitaui - Amenemhat zdobył Oba Kraje''. Zapewne wtedy dokonał zmiany swej [[Królewski Protokół|tytulatury]]. Władzę swoją oparł na nomarchach i dostojnikach, dzięki którym uzyskał tron. Dlatego przywrócił im dawne stanowiska i funkcje, określając jednak równocześnie dokładnie zakres ich władzy i zasięg terytoriów im podległych. Egipt został podzielony na 42 [[nomy]]. W obrębie nomów ustalił podział na okręgi miejskie, a ziemie uprawne sklasyfikował w zależności od wysokości wylewu.

== Organizator ==
Zmiany administracyjne wkrótce spowodowały wewnętrzną stabilizację, lecz aby utrzymać ten stan rzeczy konieczne było zarówno bezpieczeństwo wewnętrzne jak i zewnętrzne kraju.

Zdając sobie sprawę, że głównym źródłem zagrożenia są kraje położone na wschód od granic [[Delta Nilu|Delty]], faraon rozkazał wznieść [[fortyfikacja|fortyfikacje]] wzdłuż wschodniej granicy, zwane „Murami Księcia”. Posterunki graniczne zostały ufortyfikowane i zaopatrzone w uzbrojenie i zapasy żywności, co pozwalało w pełni kontrolować wszelki ruch na tych terenach. Aby zapewnić sprawność i siłę armii przywrócony został [[Pobór (wojsko)|pobór do wojska]].

Pod nadzorem garnizonów prowadzono swobodną eksploatację kopalń [[miedź|miedzi]] i [[turkus]]ów na [[Synaj (półwysep)|Synaju]]. Bezpieczeństwo i stabilizację wewnętrzną zapewniała dbałość o system nawadniający i uprawy oraz system planowania i poboru podatków. Z rozkazu władcy rozpoczęto budowę nowych kanałów, a już istniejące poddano naprawom. Budowano tamy gromadzące nanoszony przez [[Nil]] muł, a kanały rozprowadzały wodę i muł do dalej położonych terenów, rozszerzając tereny uprawne. Ze wskazań [[nilometr]]ów odczytywano wysokość wylewów i na tej podstawie planowano wysokość zbiorów, co pozwalało oszacować wysokość podatków. Co dwa lata przeprowadzano spis areałów i pogłowia bydła hodowlanego. Każdy nom zobowiązany był świadczyć na rzecz inwestycji prowadzonych w całym państwie oraz związanych z poborem rekruta, utrzymaniem fortyfikacji i armii. Sprawowano kontrolę nad handlem i wydobyciem bogactw naturalnych.

== Koregencja ==
Po dokonaniu reform, umocnieniu swej władzy i osiągnięciu stabilizacji w państwie, mając na uwadze troskę o dalsze losy władzy i państwa, faraon zrozumiał, iż jeden człowiek nie będzie w stanie dalej skutecznie kontrolować sytuacji w całym państwie. Było to podstawą do powołania, jako współwładcy, (''w około 20 roku panowania'') Senusereta, najstarszego syna Amenemhata. Ojciec przekazał część obowiązków i odpowiedzialności synowi, mając nadzieję na pomoc w rządach oraz umocnienie wewnętrzne kraju oraz rozszerzenie wpływów Egiptu na zewnątrz granic.

Amenemhat zapoczątkował w ten sposób nowy system sprawowania władzy ojców i synów, który trwać będzie do schyłku XII dynastii, mający również za zadanie zapewnienie [[Sukcesja tronu|sukcesji]] i zapobieżenie walk o władzę.

Młody współwładca z ogromnym zaangażowaniem i zapałem zajął się głównie działaniami militarnymi. Mając pod swoimi rozkazami armię, dokonał dwóch wypraw w górę Nilu, tłumiąc resztki oporu przeciw Amenemhatowi. W 23 roku panowania wojska pod wodzą Senusereta dotarły w okolice Toszka, a w 29 roku aż do [[Semna|Semny]], nieopodal II Katarakty, budując po drodze fortyfikacje i pozostawiając garnizony w strategicznych miejscach.
Na północy wojska egipskie dotarły na Synaj, gdzie w 24 roku pokonały koczownicze plemiona [[Beduini|Beduinów]], zapewniając swobodny dostęp do kopalń, i dotarły dalej na tereny [[Palestyna|Palestyny]] i [[Syria|Syrii]]. Na zachodzie pod wodzą Senusereta dokonano ekspedycji przeciwko buntującym się [[Libia|Libijczykom]].

Sukcesy militarne spowodowały wzmożenie aktywności dyplomatycznej. Wznowiono stosunki z [[Byblos]] i prawdopodobnie innymi krajami [[Syropalestyna|Syropalestyny]]. Egipt znów zaczął odgrywać wiodącą rolę we wschodnim regionie basenu [[Morze Śródziemne|Morza Śródziemnego]].

== Budowniczy ==
Głównym polem działalności budowlanej Amenemhata był [[Karnak]] – świątynia [[Amon (bóg egipski)|Amona]], gdzie przeprowadzono prace na szeroką skalę. Do naszych czasów zachował się niestety jedynie
[[granit]]owy [[naos]].

Prawdopodobnie także z rozkazu króla wzniesiono świątynię [[Mut]] na południe od okręgu [[Amon (bóg egipski)|Amona]]-[[Ra (bóg)|Re]]. W [[Koptos]] prowadzono prace zdobnicze w świątyni [[Min (bóg egipski)|Mina]], w [[Abydos]] wzniesiono granitowy ołtarz poświęcony [[Ozyrys]]owi, a w [[Dendera|Denderze]] zbudowano, również granitową, bramę ku czci [[Hathor]]. Podobną bramę wzniesiono również w świątyni [[Ptah]]a w [[Memfis]].

Największym jednak przedsięwzięciem całego, trzydziestoletniego panowania Amenemhata była zapewne budowa nowej stolicy – Iczitaui oraz kompleksu grobowego, znajdującego się na zachód od prawdopodobnej lokalizacji miasta. Kompleks grobowy jest typowym kompleksem [[piramida|piramidy]] budowanym według klasycznych wzorców Starego Państwa. Wokół samej piramidy władcy znajdowały się [[Mastaba|mastaby]] członków rodziny i wysokich dostojników dworskich króla. Dalej w pobliżu świątyni grobowej ulokowano groby innych, mniej uprzywilejowanych dworzan. Obecnie z kompleksu grobowego Amenemhata pozostały jedynie szczątki jego piramidy, a w zasadzie jej skalny rdzeń oraz sterta luźnych odłamków skalnych i rozrzuconych wokół cegieł.

[[Plik:AmenemhetIPyramid.jpg|thumb|150px|right|[[Piramida Amenemhata I]]]]

== Konkluzja ==
Amenemhat I z pewnością był jednym z wielkich władców Egiptu. Jako założyciel nowej, potężnej XII dynastii, wprowadził Egipt w erę zwaną „Złotym Wiekiem”. Odbudował i zreorganizował państwo. Przywrócił jedność, dobrobyt i wpływy Egiptu. Okazał się doskonałym reformatorem i organizatorem. Wprowadził system wspólnych rządów ojca i syna, wielokrotnie później powielany w czasach jego rodzimej dynastii, jak również w czasach największej świetności państwa faraonów – epoki Imperium – Nowego Państwa.

Zbyt zajęty ciągłą troską o bezpieczeństwo granic państwa, zmagający się z zewnętrznymi zagrożeniami oraz organizacją sprawnie działającego państwa, nie zdołał dostrzec groźby wiszącej nad nim samym – po trzydziestoletnim panowaniu król został zamordowany w wyniku spisku haremowego, prawdopodobnie na polecenie swego syna Senusereta<ref>{{cytuj książkę |autor = Praca zbiorowa |inni= |tytuł= Egipt. Świat faraonów|wydanie= |wydawca= Firma Księgarska Jacek Olesiejuk sp. z o.o.|miejsce= |rok= 2008|isbn= 978-83-7512-989-2|strony= 107}}</ref>, który odziedziczył po nim władzę. Młody władca mający poparcie armii oraz większości dostojników dworskich zasiadł na tronie jako [[Senuseret I]].

== Tytulatura ==
{{Królewski Protokół
 |serech             = <hiero>wHm-ms:t-w</hiero>
 |serech-trl         = Uhem mesut (wḥm-mswt)<ref name="lundstrom">Za: {{Cytuj |autor = Peter Lundström |tytuł = Amenemhat I in hieroglyphics |data dostępu = 2023-12-05 |opublikowany = Pharaoh.se |url = https://pharaoh.se/pharaoh/Amenemhat-I |język = en}} Tam pełna znana tytulatura władcy.</ref>
 |serech-tłum        =  [Horus] Narodził Się Ponownie<ref name="narmer" />
 |nebti              = <hiero>s-Htp:ib:N17:N17</hiero>
 |nebti-trl          = Sehetep-ib-taui (s-ḥtp-ib-tꜢwi)<ref name="lundstrom" />
 |nebti-tłum         = Radujący Serce Obu Krajów<ref name="narmer">{{Cytuj |tytuł = Egipt Starożytny - XII Dynastia |data dostępu = 2023-12-05 |opublikowany = www.narmer.pl |url = http://www.narmer.pl/dyn/12pl.htm}}</ref>
 |złotyhorus         =
 |złotyhorus-trl     =
 |złotyhorus-tłum    =
 |prenomen           = <hiero>N5-S29-R4:F34 </hiero>
 |prenomen-trl       = Sehetep-ib-Re (s-ḥtp-ib-rꜤ)<ref name="lundstrom" />
 |prenomen-tłum      = Ten Który Raduje serce Re<ref name="narmer" />
 |nomen              = <hiero>i-mn:n-m-HAt</hiero>
 |nomen-trl          = Amenemhat (imn-m-ḥꜢt)<ref name="lundstrom" />
 |nomen-tłum         = Amon przewodzi<ref name="narmer" />
 |2. serech             =
 |2. serech-trl         =
 |2. serech-tłum        =
 |2. nebti              = <hiero>wHm-ms-w&t</hiero>
 |2. nebti-trl          = Uhem-mesut (wḥm-mswt)<ref name="lundstrom" />
 |2. nebti-tłum         = Narodził Się Ponownie<ref name="narmer" />
 |2. złotyhorus         =
 |2. złotyhorus-trl     =
 |2. złotyhorus-tłum    =
 |2. prenomen           = <hiero>ra-s-Htp:t*p-ib</hiero>
 |2. prenomen-trl       = Sehetep-ib-Re (s-ḥtp-ib-rꜤ)<ref name="lundstrom" />
 |2. prenomen-tłum      =
 |2. nomen              = <hiero>i-mn:n-m-HAt:t</hiero>
 |2. nomen-trl          = Amenemhat (imn-m-ḥꜢt)<ref name="lundstrom" />
 |2. nomen-tłum         =
}}
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj|autor = Nicolas Grimal |tytuł = Dzieje starożytnego Egiptu |data = 2004 |isbn = 83-06-02917-8 |inni = Adam Łukaszewicz (tłum.) |miejsce = Warszawa |wydawca = PIW |s = 77, 88-89, 158, 167-170, 172, 177, 185, 190, 382 |oclc = 749417518}}
* {{Cytuj|autor = Bogusław Kwiatkowski |tytuł = Poczet faraonów |data = 2002 |isbn = 83-207-1677-2 |miejsce = Warszawa |wydawca = Iskry |s = 238–244 |oclc = 830308044}}
* Kitchen K.A. ''Ramzes Wielki i jego czasy'', PIW, Warszawa 2002, s. 23, 150; {{ISBN|83-06-02886-4}}
* [[Wolfgang Kosack]]: ''Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12'': Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 9: Die Lehre des Königs Amenemhet I. an seinen Sohn. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. {{ISBN|978-3-906206-11-0}}.

* Schneider Th. ''Leksykon faraonów'', PWN, Kraków-Warszawa 2001, {{ISBN|83-01-13479-8}}.

{{Władcy starożytnego Egiptu (biogramy)}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Faraonowie XII dynastii]]

title: Amenemhat I

Poprzednik: Mentuhotep IV

Następca: Senuseret I

Dynastia: XII dynastia

Ojciec: Senuseret

Matka: Neferet

Żona: Neferitaszenen, Didit?

Dzieci: Senuseret, Neferu, Neferuszerit


text:
# Maciej Adamski
Maciej Adamski (ur. 1958) – doktor habilitowany inżynier, prof. nadzw. zootechnik, specjalność hodowla bydła, produkcja mięsa i mleka.
W 2011 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk rolniczych. Kierownik Pracowni Chromatografii i Badania Mięsa na Wydziale Biologii i Hodowli Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Członek zespołu ekspertów Fundacji Wsparcia Rolnika Polska Ziemia.
Pełni funkcję wiceprezesa Stowarzyszenia Dziuplina/Daupe – Magiczne Miejsce (KRS: 0000348666)
W 2002 roku odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi.

wikiname: plwiki

title: Maciej Adamski

in_language: pl

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Maciej Andrzej Adamski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 1958
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[nauczyciel akademicki]], [[Zootechnika|zootechnik]]
 |tytuł naukowy             = [[habilitacja|doktor habilitowany]]
 |odznaczenia               = {{order|KZ|B}}
 |commons                   =
}}
'''Maciej Adamski''' (ur. [[1958]]) – [[habilitacja|doktor habilitowany]] inżynier, [[profesor uczelni|prof. nadzw.]] [[Zootechnika|zootechnik]], specjalność hodowla [[Bydło|bydła]], produkcja mięsa i [[mleko|mleka]].

W 2011 roku uzyskał stopień [[Habilitacja|doktora habilitowanego]] nauk rolniczych. [[Kierownik]] Pracowni Chromatografii i Badania Mięsa na [[Wydział Biologii i Hodowli Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu|Wydziale Biologii i Hodowli Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu]]. Członek zespołu ekspertów [[Fundacja Wsparcia Rolnika Polska Ziemia|Fundacji Wsparcia Rolnika Polska Ziemia]].

Pełni funkcję wiceprezesa Stowarzyszenia ''Dziuplina/Daupe – Magiczne Miejsce'' (KRS: {{KRS|0000348666}})

W 2002 roku odznaczony Brązowym [[Krzyż Zasługi|Krzyżem Zasługi]]<ref>Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 sierpnia 2002 r. o nadaniu odznaczeń. {{Monitor Polski|2002|59|803}}</ref>.

== Bibliografia ==
* {{ludzie nauki|20667|osoba=dr hab. inż. Maciej Andrzej Adamski|data dostępu=2015-03-15}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.wsparcierolnika.pl/zespol-ekspertow/138-maciej-adamski | tytuł = Maciej Adamski|data dostępu = 2015-03-14 | opublikowany = [[Fundacja Wsparcia Rolnika Polska Ziemia]]}}
* {{Cytuj stronę| url = http://www.whoiswho-verlag.ch/versionnew/polen/verlag/63.php?txt_Language=PL&real_str_PersID=36404965&uniqueID=c409683d-cd2b-4237-9a2e-7aebfb726a48| tytuł = Adamski Maciej Andrzej dr inż.| data dostępu = 2015-03-14| opublikowany = Who is Who w Polsce| archiwum = https://web.archive.org/web/20150402135121/http://www.whoiswho-verlag.ch/versionnew/polen/verlag/63.php?txt_Language=PL&real_str_PersID=36404965&uniqueID=c409683d-cd2b-4237-9a2e-7aebfb726a48| zarchiwizowano = 2015-04-02}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Adamski, Maciej}}
[[Kategoria:Polscy zootechnicy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1958]]

title: Maciej Andrzej Adamski

Zawód, zajęcie: nauczyciel akademicki, zootechnik

Tytuł naukowy: doktor habilitowany


text:
# Tomasz Bogusławski
Tomasz Bogusławski (ur. 12 lutego 1958 w Gdańsku) – polski grafik. Zajmuje się projektowaniem graficznym, grafiką wydawniczą, komunikacją wizualną, tworzy plakaty i emisje filatelistyczne.

## Życiorys
Studiował w gdańskiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych – PWSSP (obecnie Akademia Sztuk Pięknych) w latach 1977–1978 u prof. Marka Freudenreicha. Dyplom uzyskał w Pracowni Grafiki prof. Witolda Janowskiego (1982). Profesor, kieruje Pracownią Podstaw Projektowania Graficznego. W latach 1990–1993 był prodziekanem, a od 1999 do 2002 roku dziekanem Wydziału Malarstwa i Grafiki ASP w Gdańsku. W latach 1993–1996 pełnił funkcję prorektora, w latach 2002–2008 funkcję rektora gdańskiej ASP. Od 2010 jest także związany z Polsko-Japońską Wyższą Szkołą Technik Komputerowych w Gdańsku, gdzie prowadzi zajęcia z Grafiki Projektowej na Wydziale Sztuki Nowych Mediów.

## Wybrana twórczość

### Znaczki pocztowe
- Europa CEPT • Odkrycia Ignacego Łukasiewicza i Mikołaja Kopernika (seria) oraz koperta FDC, 1994
- Światowa Wystawa Filatelistyczna Philakorea 1994 oraz koperta FDC, 1994
- 75. rocznica zaślubin Polski z morzem oraz koperta FDC, 1995
- Europa • 50.rocznica wyzwolenia więźniów obozów koncentracyjnych (seria) oraz koperty FDC, 1995
- XIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina oraz koperta FDC, 1995
- Kocham Cię oraz koperta FDC, 1996
- Światowa Wystawa Filatelistyczna „Olymphilex 1996” • Atlanta oraz koperta FDC, 1996
- Igrzyska XXVI Olimpiady • Atlanta 1996 – 100-lecie Nowożytnych Igrzysk Olimpijskich (seria) oraz koperty FDC, 1996
- 1000 lat Gdańska (seria) oraz koperty FDC, 1997
- 100. rocznica odkrycia radu i polonu oraz koperta FDC, 1998
- XV rocznica męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki oraz koperta FDC, 1999
- Tragizm bohaterów Polski Walczącej oraz koperta FDC, 1999
- Dzieje oręża polskiego • Marynarka Wojenna (seria) oraz koperta FDC, 1999
- 20. rocznica powstania „Solidarności” oraz koperta FDC, 2000
- Polskie Milenium (seria) oraz koperty FDC, 2001
- Wielkanoc (seria) oraz koperta FDC, 2004

## Nagrody i odznaczenia
- Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (1987)
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008)[2]
- I nagroda w kategorii plakatów kulturalnych 3th International Biennial of Poster, Bolivia BICeBé (2009)
- Final Selection Taiwan International Poster Design Award (2009)
- Grand Prix 6th International Triennial of Stage Poster, Sofia (2010)
- Special Jury Award na 5th China International Poster Biennial, Hangzhou (2011)
- I nagroda na VI Międzynarodowym Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego w Oświęcimiu (2016)
- Teatralna Nagroda Muzyczna im. Jana Kiepury za najlepszy plakat teatralno-muzyczny sezonu 2017/2018 (2018)
- Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 35-lecia pracy twórczej (2018)[3]

Źródło:.

title: Tomasz Bogusławski

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Tomasz Bogusławski
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Tomasz Bogusławski.JPG
 |opis grafiki          = Tomasz Bogusławski (2015)
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = 12 lutego 1958
 |miejsce urodzenia     = [[Gdańsk]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |narodowość            = [[Polacy|polska]]
 |język                 =
 |Alma Mater            = [[Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku|Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Gdańsku]]
 |dziedzina sztuki      = [[grafika]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           = {{order|GA|S}}
 |nagrody               =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Tomasz Bogusławski''' (ur. [[12 lutego]] [[1958]] w [[Gdańsk]]u<ref name="kjk">''Kto jest kim. Polska 2005'', wyd. Polska Agencja Prasowa, Warszawa 2005, s. 33.</ref>) – polski [[Grafika|grafik]]. Zajmuje się projektowaniem graficznym, grafiką wydawniczą, komunikacją wizualną, tworzy plakaty i emisje filatelistyczne.

== Życiorys ==
Studiował w gdańskiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych – PWSSP (obecnie [[Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku|Akademia Sztuk Pięknych]]) w latach 1977–1978 u prof. [[Marek Freudenreich|Marka Freudenreicha]]. Dyplom uzyskał w Pracowni Grafiki prof. [[Witold Janowski (grafik)|Witolda Janowskiego]] (1982). Profesor, kieruje Pracownią Podstaw Projektowania Graficznego. W latach 1990–1993 był [[prodziekan]]em, a od 1999 do 2002 roku [[Dziekan (szkoła wyższa)|dziekanem]] Wydziału Malarstwa i Grafiki ASP w Gdańsku{{r|"kjk"}}. W latach 1993–1996 pełnił funkcję prorektora{{r|"kjk"}}, w latach 2002–2008 funkcję [[rektor]]a gdańskiej ASP. Od 2010 jest także związany z [[Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych Wydział Zamiejscowy w Gdańsku|Polsko-Japońską Wyższą Szkołą Technik Komputerowych w Gdańsku]], gdzie prowadzi zajęcia z Grafiki Projektowej na Wydziale Sztuki Nowych Mediów.

== Wybrana twórczość ==
=== Znaczki pocztowe ===
* ''Europa CEPT • Odkrycia Ignacego Łukasiewicza i Mikołaja Kopernika'' (seria) oraz koperta [[FDC]], 1994
* ''Światowa Wystawa Filatelistyczna Philakorea 1994'' oraz koperta FDC, 1994
* ''75. rocznica zaślubin Polski z morzem'' oraz koperta FDC, 1995
* ''Europa • 50.rocznica wyzwolenia więźniów obozów koncentracyjnych'' (seria) oraz koperty FDC, 1995
* ''XIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina'' oraz koperta FDC, 1995
* ''Kocham Cię'' oraz koperta FDC, 1996
* ''Światowa Wystawa Filatelistyczna „Olymphilex 1996” • Atlanta'' oraz koperta FDC, 1996
* ''Igrzyska XXVI Olimpiady • Atlanta 1996 – 100-lecie Nowożytnych Igrzysk Olimpijskich'' (seria) oraz koperty FDC, 1996
* ''1000 lat Gdańska'' (seria) oraz koperty FDC, 1997
* ''100. rocznica odkrycia radu i polonu'' oraz koperta FDC, 1998
* ''XV rocznica męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki'' oraz koperta FDC, 1999
* ''Tragizm bohaterów Polski Walczącej'' oraz koperta FDC, 1999
* ''Dzieje oręża polskiego • Marynarka Wojenna'' (seria) oraz koperta FDC, 1999
* ''20. rocznica powstania „Solidarności”'' oraz koperta FDC, 2000
* ''Polskie Milenium'' (seria) oraz koperty FDC, 2001
* ''Wielkanoc'' (seria) oraz koperta FDC, 2004

== Nagrody i odznaczenia ==
* Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (1987)
* Srebrny [[Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]] (2008)<ref>{{Cytuj stronę | tytuł = Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis | url = https://www.gov.pl/web/kultura/lista-laureatow-medalu-zasluzony-kulturze-gloria-artis | opublikowany = www.gov.pl |data dostępu = 2020-05-27}}</ref>
* I nagroda w kategorii plakatów kulturalnych 3th International Biennial of Poster, Bolivia BICeBé (2009)
* Final Selection Taiwan International Poster Design Award (2009)
* Grand Prix 6th International Triennial of Stage Poster, Sofia (2010)
* Special Jury Award na 5th China International Poster Biennial, [[Hangzhou]] (2011)
* I nagroda na VI Międzynarodowym Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego w [[Oświęcim|Oświęcimiu]] (2016)
* [[Teatralna Nagroda Muzyczna im. Jana Kiepury]] za najlepszy plakat teatralno-muzyczny sezonu 2017/2018 (2018)
* Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 35-lecia pracy twórczej (2018)<ref>{{Cytuj |autor =  |tytuł = Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury |data dostępu = 2024-12-04 |opublikowany = Gdańsk - oficjalny portal miasta |url = https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta-ds-kultury/laureaci-nagrody-prezydenta-miasta-gdanska-w-dziedzinie-kultury,a,27578}}</ref>
Źródło:<ref>{{Cytuj |tytuł = BOGUSŁAWSKI TOMASZ, rektor Akademii Sztuk Pięknych – Encyklopedia Gdańska |data dostępu = 2024-12-04 |opublikowany = gdansk.gedanopedia.pl |url = https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=BOGUS%C5%81AWSKI_TOMASZ,_rektor_Akademii_Sztuk_Pi%C4%99knych}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.kzp.pl/index.php?artykul=kat-zn-index kzp – Katalog Znaków Pocztowych]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Bogusławski, Tomasz}}
[[Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]]
[[Kategoria:Polscy graficy]]
[[Kategoria:Polscy plakaciści]]
[[Kategoria:Polscy projektanci znaczków pocztowych]]
[[Kategoria:Prorektorzy Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku]]
[[Kategoria:Rektorzy Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1958]]

title: Tomasz Bogusławski

Data i miejsce urodzenia: 12 lutego 1958 · Gdańsk

Narodowość: polska

Dziedzina sztuki: grafika


text:
# Połkowaja (stacja kolejowa)
Połkowaja (ros. Полковая) – stacja kolejowa w miejscowości Psków, w obwodzie pskowskim, w Rosji. Położona jest na linii Psków - Valga - Ryga.

## Historia
W czasach carskich na Kolei Pskowsko-Ryskiej powstała w tym miejscu mijanka. Po II wojnie światowej została ona rozbudowana do stacji kolejowej.

title: Połkowaja (stacja kolejowa)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Połkowaja
 |nazwa oryginalna           = {{k|ru|Полковая}}
 |zdjęcie                    =
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = obwód pskowski
 |miejscowość                = [[Psków]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              =
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 1
 |liczba krawędzi peronowych = 2
 |kasy                       =
 |linie kolejowe             =
* [[Linia kolejowa Psków – Pieczory|Psków – Pieczory]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Psków
 |współrzędne                = 57°47'18.7"N 28°18'05.5"E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Połkowaja''' ({{w języku|ru|Полковая}}) – [[stacja kolejowa]] w miejscowości [[Psków]], w [[obwód pskowski|obwodzie pskowskim]], w [[Rosja|Rosji]]. Położona jest na linii [[Psków]] - [[Valga]] - [[Ryga]].

== Historia ==
W czasach carskich na Kolei [[Psków|Pskowsko]]-[[Ryga|Ryskiej]] powstała w tym miejscu [[mijanka]]<ref>{{Cytuj stronę | url =http://retromap.ru/1418888_z13_57.794741,28.323955 | tytuł =1888 Карта Шуберта Псковской губернии | opublikowany = | data = | język =ru | data dostępu = 2022-08-14}}</ref>. Po II wojnie światowej została ona rozbudowana do stacji kolejowej<ref>{{Cytuj stronę | url =http://retromap.ru/141941_57.792957,28.302326 | tytuł =1941 Mil.-Geo.-Plan von Pskow | opublikowany = | data = | język =de | data dostępu = 2022-08-14}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url =https://railwayz.info/photolines/station/4646 | tytuł =Станция Полковая | opublikowany =railwayz.info | data = | język =ru | data dostępu = 2022-08-14}}
* {{Cytuj stronę | url =http://retromap.ru/1420013_z15_57.788360,28.303055 | tytuł =2001 Карта России | opublikowany = | data = | język =ru | data dostępu = 2022-08-14}}

{{stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Połkowaja
|linia         = [[Linia kolejowa Psków – Pieczory|Psków – Pieczory]]
|kilometr      = 4,17
|poprzedni     = [[Psków-II]]
|poprzedni_km  = 3,21
|następny      = [[Moglino (stacja kolejowa)|Moglino]]
|następny_km   = 7,93
|inne          =
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Pskowie]]

title: PołkowajaПолковая

Państwo: Rosja

Obwód: pskowski

Miejscowość: Psków


text:
# Sołomijówka
Sołomijówka (ukr. Соломіївка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie sarneńskim, w hromadzie Dąbrowica. W 2001 liczyła 590 mieszkańców, spośród których 587 wskazało jako ojczysty język ukraiński, 2 rosyjski, a 1 białoruski.
W okresie międzywojennym wieś znajdowała się w granicach II RP, wchodząc w skład gminy Dąbrowica w powiecie sarneńskim, w województwie wołyńskim.

title: Sołomijówka

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Sołomijówka
 |nazwa oryginalna             = {{k|uk|Соломіївка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-56
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon sarneński|sarneński]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Dąbrowica (hromada)|Dąbrowica]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 590
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód rówieński
 |wariant mapy                 =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Sołomijówka''' ({{w języku|uk|Соломіївка}}) – wieś na [[Ukraina|Ukrainie]], w [[obwód rówieński|obwodzie rówieńskim]], w [[rejon sarneński|rejonie sarneńskim]], w [[Dąbrowica (hromada)|hromadzie Dąbrowica]]. W 2001 liczyła 590 mieszkańców, spośród których 587 wskazało jako ojczysty język ukraiński, 2 rosyjski, a 1 białoruski<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = http://pop-stat.mashke.org/ukraine-census-2001-lang/rivnenska.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu rówieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 5 grudnia 2001 | data dostępu = | język = uk}}</ref>.

W okresie międzywojennym wieś znajdowała się w granicach II RP, wchodząc w skład gminy [[Dąbrowica (gmina)|Dąbrowica]] w [[powiat sarneński|powiecie sarneńskim]], w [[województwo wołyńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wołyńskim]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w obwodzie rówieńskim]]

title: SołomijówkaСоломіївка

Państwo: Ukraina

Obwód: rówieński

Rejon: sarneński

Hromada: Dąbrowica


text:
# Stanisław Wacław Raczyński
Stanisław Wacław Raczyński (ur. 22 lipca 1898 w Siedlcach, zm. 17 czerwca 1982 w Londynie) – oficer Wojska Polskiego.

## Życiorys
Stanisław Wacław Raczyński urodził się 22 lipca 1898 w Siedlcach jako syn Wacława i Zofii. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został żołnierzem Legionów Polskich i służył w szeregach 2 Pułku Ułanów oraz w 11 kompanii III batalionu 6 Pułku Piechoty w ramach III Brygady. U kresu wojny 31 października 1918 był w grupie załogi polskiej zebranej w Szkole Sienkiewicza. W listopadzie 1918 brał udział w obronie Lwowa podczas wojny polsko-ukraińskiej. Walcząc w II odcinku 4 listopada odniósł rany na placówce przy pomniku Gołuchowskiego w ogrodzie Jezuickim.
Został awansowany na stopień porucznika kawalerii ze starszeństwem z dniem 2 stycznia 1932. W latach 30. był oficerem rezerwy 2 Pułku Ułanów Grochowskich z Suwałk i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Siedlce.
Podczas II wojny światowej był więziony w łagrach sowieckich. Po wojnie pozostał na emigracji. Zmarł 17 czerwca 1982 w Londynie.

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości[2]
- Krzyż Walecznych[2]
- Krzyż Zasługi z Mieczami[2]
- Krzyż Obrony Lwowa[2]
- Odznaka pamiątkowa „Orlęta”[2]

title: Stanisław Wacław Raczyński

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Stanisław Wacław Raczyński
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = PL Epolet por.svg
 |stopień             = porucznik kawalerii
 |data urodzenia      = [[22 lipca]] [[1898]]
 |miejsce urodzenia   = [[Siedlce]]
 |data śmierci        = [[17 czerwca]] [[1982]]
 |miejsce śmierci     = [[Londyn]]
 |lata służby         =
 |siły zbrojne        = [[Plik:Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png|20px]] [[Armia Austro-Węgier]]
[[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]
 |formacja            = [[Plik:Orzełek legionowy.svg|20px]] [[Legiony Polskie (1914–1918)|Legiony Polskie]]
 |jednostki           = [[2 Pułk Ułanów (LP)|2 Pułk Ułanów]]
[[6 Pułk Piechoty (LP)|6 Pułk Piechoty]]
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[I wojna światowa]]
[[wojna polsko-ukraińska]] ([[Bitwa o Lwów (1918–1919)|obrona Lwowa]])
[[II wojna światowa]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|KN|KN}} {{order|KW|1}} {{order|KZM|B}}
{{order|PL-KOL}} {{order|PL-OHO}}
 |commons             =
}}
'''Stanisław Wacław Raczyński''' (ur. [[22 lipca]] [[1898]] w [[Siedlce|Siedlcach]], zm. [[17 czerwca]] [[1982]] w [[Londyn]]ie) – oficer Wojska Polskiego.

== Życiorys ==
Stanisław Wacław Raczyński urodził się 22 lipca 1898 w Siedlcach jako syn Wacława i Zofii{{odn|Rocznik Oficerski Rezerw|1934|s=121, 587}}<ref name="BKL">{{Cytuj pismo | tytuł = Z żałobnej karty | czasopismo = Biuletyn | wydawca = Koło Lwowian w Londynie | wolumin = Nr 44 | strony = 97 | data = Grudzień 1982 | url = https://dlibra.kul.pl/publication/2130}}</ref><ref name="MJP">{{cytuj stronę|url=http://62.181.8.74/wykaz-legionistow/wykaz/legionista/20716-raczynski|tytuł=Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Stanisław Raczyński|opublikowany=[[Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku]]|data dostępu=2019-10-25}}</ref>. Po wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] w 1914 został żołnierzem [[Legiony Polskie (1914–1918)|Legionów Polskich]] i służył w szeregach [[2 Pułk Ułanów (LP)|2 Pułku Ułanów]] oraz w 11 kompanii III batalionu [[6 Pułk Piechoty (LP)|6 Pułku Piechoty]] w ramach [[III Brygada Legionów Polskich|III Brygady]]<ref name="BKL"/><ref name="MJP"/>. U kresu wojny 31 października 1918 był w grupie załogi polskiej zebranej w Szkole Sienkiewicza<ref>{{Cytuj książkę | autor = Jarosław Waniorek (red.) | tytuł = Obrona Lwowa. 1-22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918–1920. Relacje uczestników | miejsce = Warszawa | data = 1993 | strony = 542 | isbn = 83-85218-56-4 | rozdział = Szkoła Sienkiewicza – auto pancerne | autor r = Edward Świstelnicki-Sas|autor r link=Edward Sas-Świstelnicki}}</ref>. W listopadzie 1918 brał udział w [[Bitwa o Lwów (1918–1919)|obronie Lwowa]] podczas [[Wojna polsko-ukraińska|wojny polsko-ukraińskiej]]<ref name="BKL"/>. Walcząc w II odcinku 4 listopada odniósł rany na placówce przy pomniku Gołuchowskiego w ogrodzie Jezuickim<ref>{{Cytuj książkę | autor = Jarosław Waniorek (red.) | tytuł = Obrona Lwowa. 1-22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918–1920. Relacje uczestników | miejsce = Warszawa | data = 1993 | strony = 495 | isbn = 83-85218-56-4 | rozdział = II odcinek w obronie Lwowa | autor r = Adam Świeżawski|autor r link=Adam Świeżawski}}</ref>.

Został awansowany na stopień [[porucznik]]a kawalerii ze starszeństwem z dniem 2 stycznia 1932{{odn|Rocznik Oficerski Rezerw|1934|s=121}}. W latach 30. był oficerem rezerwy [[2 Pułk Ułanów Grochowskich|2 Pułku Ułanów Grochowskich]] z Suwałk i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Siedlce{{odn|Rocznik Oficerski Rezerw|1934|s=587}}.

Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] był więziony w łagrach sowieckich<ref name="BKL"/>. Po wojnie pozostał na emigracji<ref name="BKL"/>. Zmarł 17 czerwca 1982 w Londynie<ref name="BKL"/>.

== Ordery i odznaczenia ==
* [[Krzyż i Medal Niepodległości|Krzyż Niepodległości]]<ref name="BKL"/>
* [[Krzyż Walecznych]]<ref name="BKL"/>
* [[Krzyż Zasługi z Mieczami]]<ref name="BKL"/>
* [[Krzyż Obrony Lwowa]]<ref name="BKL"/>
* [[Odznaka pamiątkowa „Orlęta”]]<ref name="BKL"/>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę|odn={{odn/id|Rocznik Oficerski Rezerw|1934}}|tytuł=Rocznik Oficerski Rezerw 1934|wydawca=[[Ministerstwo Spraw Wojskowych]]|miejsce=Warszawa|data=1934|url= http://www.wbc.poznan.pl/publication/39606}}
* {{cytuj stronę|url=http://62.181.8.74/wykaz-legionistow/wykaz/legionista/20716-raczynski|tytuł=Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Stanisław Raczyński|opublikowany=[[Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku]]|data dostępu=2019-10-25}}

{{SORTUJ:Raczyński, Stanisław Wacław}}
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Siedlcach]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi z Mieczami]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta”]]
[[Kategoria:Oficerowie kawalerii Legionów Polskich 1914–1918]]
[[Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918]]
[[Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów]]
[[Kategoria:Porucznicy kawalerii II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1898]]
[[Kategoria:Zmarli w 1982]]
[[Kategoria:Żołnierze III Brygady Legionów Polskich]]
[[Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej]]

title: Stanisław Wacław Raczyński

Data i miejsce urodzenia: 22 lipca 1898 · Siedlce

Data i miejsce śmierci: 17 czerwca 1982 · Londyn

Siły zbrojne: Armia Austro-Węgier · Wojsko Polskie

Formacja: Legiony Polskie

Jednostki: 2 Pułk Ułanów · 6 Pułk Piechoty

Główne wojny i bitwy: I wojna światowa · wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa) · II wojna światowa


text:
# Mury miejskie w Krakowie
Mury miejskie w Krakowie – ciąg murów miejskich wraz z budowlami o charakterze obronnym (m.in. bramami i basztami), otaczający niegdyś obszar całego Krakowa (obecnie Stare Miasto), a którego niewielki odcinek zachowany został do dziś wzdłuż ulicy Pijarskiej.

## Historia

### Powstanie
Jeszcze na początku XIII wieku Kraków nie posiadał żadnych obwarowań. W 1241 miasto zostało całkowicie zniszczone przez najazd tatarski. Pomimo to dopiero w 1285 książę Leszek Czarny zezwolił na umocnienie miasta. Mury były budowane z przerwami do pierwszej ćwierci XIV wieku. W tym okresie nadano obwarowaniom zasadniczy kształt i charakter.
Krakowskie umocnienia były złożone z podwójnego muru oraz fosy. Ceglano-kamienny mur wewnętrzny wznosił się na 7 metrów, a był szeroki na 2,5 metra. W niektórych miejscach wyposażono go w drewniany ganek dla obrońców czy strażników. Około 9 metrów przed murem wewnętrznym umiejscowiono mur zewnętrzny, zwany także przedmurzem. Przedmurze było znacznie niższe – miało 2 metry wysokości, ale to na nim zatrzymywał się pierwszy atak. Mur wewnętrzny był wzmacniany przez wysokie na 10 metrów baszty. W XIV wieku było ich 17. Każdą z baszt zajmował się określony cech rzemieślników, od których wywodzą się ich nazwy, np. Ciesielskiej, Paśników, Iglarzy.
Do miasta można było się dostać tylko przez 7 bram miejskich. Bramy te (zamykane na noc) wyposażone były w masywne, ciężkie, dębowe wrota i okutą żelazem bronę, czyli olbrzymią kratę opuszczaną na specjalnych łańcuchach.
Miasto otoczone zostało solidną fosą szeroką na 6–10 metrów i głęboką na 3,50 metra, napełnioną wodą z Młynówki Królewskiej.

### Likwidacja
Stan obronnych umocnień już od XVII wieku wciąż się pogarszał. Kolejne, groźne dla miasta najazdy szwedzkie wykazywały ogromne zaniedbania. W latach 1810–1814 z rozkazu cesarza Franciszka I zasypano fosę oraz przystąpiono do rozbiórki murów wraz z basztami. W ich obronie stanął prof. Feliks Radwański, który pisał: „Chronią one przed wiatrami wiejącymi pod Kościół Mariacki od Kleparza. Niedobre to wiatry, bo smrody i śmieci znosić będą, a także bezbożnie podwiewać spódnice Paniom Matkom i Żonom”. 13 stycznia 1817 r. Radwański wywalczył w senacie Rzeczypospolitej Krakowskiej decyzję o pozostawieniu dla potomnych fragmentów średniowiecznej fortyfikacji. Pozostawiono wyłącznie niewielki ich fragment przy Bramie Floriańskiej wraz z wysuniętym przed nią Barbakanem oraz trzema basztami: Ciesielską, Stolarską i Pasamoników. Zachował się również zarys najstarszej krakowskiej bramy – Rzeźniczej, którą możemy dostrzec w zabudowaniach tzw. klasztoru na Gródku.
W latach dziewięćdziesiątych XX wieku w czasie renowacji Plant Krakowskich w ciągu dawnych murów miejskich ustawiono kamienne postumenty z umieszczonymi wyobrażeniami dawnych baszt. Przedstawienia odwzorowują faktyczny wygląd baszt, a towarzyszące im napisy przypominają turystom ich nazwy. Ponadto, zarys dawnych murów, baszt i bram wyeksponowano tam, gdzie to było możliwe, ustawiając wysoki na około pół metra murek. W 2007 r. w zachowanym odcinku murów otwarto trasę turystyczną „Mury Obronne”.

## Obiekty wzdłuż murów
budynki
     zieleń
     ulice
     place

### Bramy
Na planie bramy oznaczono literami w nawiasach okrągłych:
- F – Floriańska (Kuśnierzy) – 1307, zachowana
- M – Mikołajska – 1312, zastąpiła bramę Rzeźniczą
- R – Rzeźnicza – 1289, zachowany zarys bramy w murach tzw. klasztoru na Gródku.
- N – Nowa (Piekarzy) – 1395
- G – Grodzka (Złotników) – 1298
- D – Dolna (na Wawelu)
- P – Poboczna (furta)
- W – Wiślna (Kotlarzy i Ślusarzy) – 1310
- SZ – Szewska (Białoskórników) – 1313
- S – Sławkowska (Krawców) – 1311

### Baszty
Na mapie baszty oznaczono cyframi:
1. Pasamoników (Szmuklerzy) – półokrągła, zachowana
2. Karczmarzy I (Kęsza) – sześcioboczna
3. Karczmarzy II (Jastrzębia; Strażnica II) – półokrągła
4. Prochowa II
5. Grzebieniarzy
6. Przekupników (Sadelników i Słoniniarzy) – okrągła
7. Barchanników – okrągła
8. Czapników – czworoboczna
9. Kurdybaników
10. Prochowa III (Kupiecka) – okrągła, najwyższa baszta krakowska
11. Piekarska
12. Kowali – czworoboczna
13. Siodlarzy – czworoboczna
14. Pierścienników – czworoboczna
15. Bednarzy – czworoboczna
16. Murarzy i Kamieniarzy – zachowane relikty na terenie Muzeum Archeologicznego
17. Rymarzy – czworoboczna
18. Prochowa I – ośmioboczna
19. Iglarzy – półokrągła
20. Malarzy – czworoboczna
21. Solarzy
22. Cyrulików
23. Miechowników
24. Kaletników (Farbiarzy)
25. Blacharzy
26. Rusznikarzy
27. Nożowników
28. Czerwonych Garbarzy – półokrągła
29. Garncarzy – czworokątna
30. Paśników – półokrągła
31. Introligatorów (Stelmachów) – półokrągła
32. Łaziebników (Krupników i Śledziarzy) – półokrągła
33. Ceklarzy – czworoboczna
34. Katowska – czworoboczna
35. Szewska I – czworoboczna
36. Szewska II – półokrągła
37. Mieczników (Mydlarzy) – półokrągła
38. Cieśli – sześcioboczna, zachowana
39. Stolarzy (Powroźnicza) – półokrągła, zachowana

### Rondle
Rondle na mapie oznaczono symbolem -R-. Nie ma zgodności wśród historyków co do ich liczby na krakowskich murach obronnych. Najprawdopodobniej było ich pięć.

title: Mury miejskie w Krakowie

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Pozostałości murów obronnych miasta Krakowa
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               = A-8 z [[1931]], [[1932]], [[1933]]
 |zdjęcie               = City walls, Pijarska street, Old Town, Kraków, Poland.jpg
 |opis zdjęcia          = Mur wzdłuż [[Ulica Pijarska w Krakowie|ul. Pijarskiej]], [[Brama Floriańska w Krakowie|Brama Floriańska]], w głębi [[Baszta Pasamoników w Krakowie|Baszta Pasamoników]]
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = PL-MA
 |miejscowość           = [[Kraków]]
 |adres                 = [[Ulica Pijarska w Krakowie|ul. Pijarska]]
 |typ budynku           =
 |styl architektoniczny =
 |architekt             =
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           =
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    =
 |ukończenie budowy     = [[XIV wiek|XIV]] – [[XV wiek|XV]]
 |przebudowy            =
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            =
 |plan budynku          =
 |opis planu budynku    =
 |kod mapy              = Kraków (stare miasto)
 |współrzędne           = 50°3′53.51″N 19°56′28.58″E
 |commons               = Category:Defensive walls in Kraków
 |www                   =
}}
[[Plik:MuryMiejskie-ZachowanyFragment-PełneUjęcieOdStronyPlant-POL, Kraków.jpg|thumb|240px|Zachowany odcinek muru obronnego z [[Baszta|basztami]] i [[Arsenał Miejski w Krakowie|arsenałem]] od strony [[Planty Krakowskie|Plant]] zimą]]
[[Plik:St. Florian's Gate, Pijarska street, Old Town, Krakow, Poland.jpg|thumb|240px|Brama Floriańska]]
[[Plik:Barbakan-WidokZUlicyBasztowej-POL, Kraków.jpg|thumb|240px|Barbakan]]
[[Plik:MuryObronneIBramaFloriańska-WidokZBasztyPasamoników-POL, Kraków.jpg|thumb|240px|Widok z [[Baszta Pasamoników w Krakowie|Baszty Pasamoników]] na [[Brama Floriańska w Krakowie|Bramę Floriańską]] i fragment muru obronnego]]
[[Plik:GanekStrażyMiędzyBasztąPasamonikówABramąFloriańską-MuryObronne-POL, Kraków.jpg|thumb|240px|Ganek straży na murach obronnych między Basztą Pasamoników a Bramą Floriańską]]
[[Plik:Baszta Blacharzy Planty Krakow.jpg|thumb|240px|Dawne baszty i bramy oznaczone są tablicami i zarysem w postaci niskiego muru]]
[[Plik:KR067.jpg|thumb|240px|Rycina murów z XVIII / XIX wieku, [[Barbakan w Krakowie|Barbakan]], [[Brama Floriańska w Krakowie|Brama Floriańska]] i baszty: [[Baszta Pasamoników w Krakowie|Pasamoników]] i [[Baszta Karczmarzy I w Krakowie|Karczmarzy I]]]]
[[Plik:Krakow Barbakan Zygmunt Vogel.jpg|thumb|240px|Widok Barbakanu i Bramy Floriańskiej z obozującym taborem Kozaków – rycina z 1799 r.]]

'''Mury miejskie w Krakowie''' – ciąg [[mury miejskie|murów miejskich]] wraz z budowlami o charakterze obronnym (m.in. [[brama miejska|bramami]] i [[baszta]]mi), otaczający niegdyś obszar całego [[Kraków|Krakowa]] (obecnie [[Stare Miasto w Krakowie|Stare Miasto]]), a którego niewielki odcinek zachowany został do dziś wzdłuż [[Ulica Pijarska w Krakowie|ulicy Pijarskiej]].

== Historia ==
=== Powstanie ===
Jeszcze na początku XIII wieku Kraków nie posiadał żadnych [[fortyfikacja|obwarowań]]. W 1241 miasto zostało całkowicie zniszczone przez [[I najazd mongolski na Polskę|najazd tatarski]]. Pomimo to dopiero w 1285 książę [[Leszek Czarny]] zezwolił na umocnienie miasta. Mury były budowane z przerwami do pierwszej ćwierci XIV wieku. W tym okresie nadano obwarowaniom zasadniczy kształt i charakter.

Krakowskie umocnienia były złożone z podwójnego muru oraz [[fosa|fosy]]. Ceglano-kamienny mur wewnętrzny wznosił się na 7 metrów, a był szeroki na 2,5 metra. W niektórych miejscach wyposażono go w drewniany ganek dla obrońców czy strażników. Około 9 metrów przed murem wewnętrznym umiejscowiono mur zewnętrzny, zwany także przedmurzem. Przedmurze było znacznie niższe – miało 2 metry wysokości, ale to na nim zatrzymywał się pierwszy atak. Mur wewnętrzny był wzmacniany przez wysokie na 10 metrów baszty. W XIV wieku było ich 17. Każdą z baszt zajmował się określony [[cech]] rzemieślników, od których wywodzą się ich nazwy, np. Ciesielskiej, Paśników, Iglarzy.

Do miasta można było się dostać tylko przez 7 bram miejskich. Bramy te (zamykane na noc) wyposażone były w masywne, ciężkie, dębowe wrota i okutą żelazem bronę, czyli olbrzymią kratę opuszczaną na specjalnych łańcuchach.

Miasto otoczone zostało solidną fosą szeroką na 6–10 metrów i głęboką na 3,50 metra, napełnioną wodą z [[Młynówka Królewska|Młynówki Królewskiej]].

=== Likwidacja ===
Stan obronnych umocnień już od XVII wieku wciąż się pogarszał. Kolejne, groźne dla miasta najazdy szwedzkie wykazywały ogromne zaniedbania. W latach 1810–1814 z rozkazu cesarza [[Franciszek II Habsburg|Franciszka I]] zasypano fosę oraz przystąpiono do rozbiórki murów wraz z basztami. W ich obronie stanął prof. [[Feliks Radwański (1756–1826)|Feliks Radwański]], który pisał: „Chronią one przed wiatrami wiejącymi pod Kościół Mariacki od [[Kleparz]]a. Niedobre to wiatry, bo smrody i śmieci znosić będą, a także bezbożnie podwiewać spódnice Paniom Matkom i Żonom”<ref>Cytat za: {{cytuj|autor=J. Adamczewski|tytuł=Kraków osobliwy|miejsce=Kraków|data=1996|s=68}}</ref>. 13 stycznia 1817 r. Radwański wywalczył w senacie Rzeczypospolitej Krakowskiej decyzję o pozostawieniu dla potomnych fragmentów średniowiecznej fortyfikacji. Pozostawiono wyłącznie niewielki ich fragment przy [[Brama Floriańska w Krakowie|Bramie Floriańskiej]] wraz z wysuniętym przed nią [[Barbakan w Krakowie|Barbakanem]] oraz trzema basztami: [[Baszta Cieśli w Krakowie|Ciesielską]], [[Baszta Stolarzy w Krakowie|Stolarską]] i [[Baszta Pasamoników w Krakowie|Pasamoników]]. Zachował się również zarys najstarszej krakowskiej bramy – [[brama Rzeźnicza w Krakowie|Rzeźniczej]], którą możemy dostrzec w zabudowaniach tzw. [[Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w Krakowie|klasztoru na Gródku]].

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku w czasie renowacji [[Planty Krakowskie|Plant Krakowskich]] w ciągu dawnych murów miejskich ustawiono kamienne postumenty z umieszczonymi wyobrażeniami dawnych [[baszta|baszt]]. Przedstawienia odwzorowują faktyczny wygląd baszt, a towarzyszące im napisy przypominają turystom ich nazwy. Ponadto, zarys dawnych murów, baszt i bram wyeksponowano tam, gdzie to było możliwe, ustawiając wysoki na około pół metra murek. W 2007 r. w zachowanym odcinku murów otwarto [[Trasa turystyczna Mury Obronne|trasę turystyczną „Mury Obronne”]].

== Obiekty wzdłuż murów ==
{{Mapa murów miejskich w Krakowie|width=350}}

=== Barbakan ===
{{osobny artykuł|Barbakan w Krakowie}}

=== Bramy ===
{{osobny artykuł|Bramy miejskie w Krakowie}}
Na planie bramy oznaczono literami w nawiasach okrągłych:
* F – [[Brama Floriańska w Krakowie|Floriańska]] (Kuśnierzy) – 1307, zachowana
* M – [[Brama Mikołajska w Krakowie|Mikołajska]] – 1312, zastąpiła bramę Rzeźniczą
* R – [[Brama Rzeźnicza w Krakowie|Rzeźnicza]] – 1289, zachowany zarys bramy w murach tzw. [[Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w Krakowie|klasztoru na Gródku]].
* N – [[Brama Nowa w Krakowie|Nowa]] (Piekarzy) – 1395
* G – [[Brama Grodzka w Krakowie|Grodzka]] (Złotników) – 1298
* D – [[Brama Dolna na Wawelu|Dolna]] (na Wawelu)
* P – [[Brama Poboczna w Krakowie|Poboczna]] (furta)
* W – [[Brama Wiślna w Krakowie|Wiślna]] (Kotlarzy i Ślusarzy) – 1310
* SZ – [[Brama Szewska w Krakowie|Szewska]] (Białoskórników) – 1313
* S – [[Brama Sławkowska w Krakowie|Sławkowska]] (Krawców) – 1311

=== Baszty ===
{{osobny artykuł|Baszty w Krakowie}}
Na mapie baszty oznaczono cyframi:
# [[Baszta Pasamoników w Krakowie|Pasamoników]] (Szmuklerzy) – półokrągła, zachowana
# [[Baszta Karczmarzy I w Krakowie|Karczmarzy I]] (''Kęsza'') – sześcioboczna
# [[Baszta Karczmarzy II w Krakowie|Karczmarzy II]] (Jastrzębia; Strażnica II) – półokrągła
# [[Baszta Prochowa II w Krakowie|Prochowa II]]
# [[Baszta Grzebieniarzy w Krakowie|Grzebieniarzy]]
# [[Baszta Przekupników w Krakowie|Przekupników]] (Sadelników i Słoniniarzy) – okrągła
# [[Baszta Barchanników w Krakowie|Barchanników]] – okrągła
# [[Baszta Czapników w Krakowie|Czapników]] – czworoboczna
# [[Baszta Kurdybaników w Krakowie|Kurdybaników]]
# [[Baszta Rzeźników w Krakowie|Prochowa III]] (Kupiecka) – okrągła, najwyższa baszta krakowska
# [[Baszta Piekarska w Krakowie|Piekarska]]
# [[Baszta Kowali w Krakowie|Kowali]] – czworoboczna
# [[Baszta Siodlarzy w Krakowie|Siodlarzy]] – czworoboczna
# [[Baszta Pierścienników w Krakowie|Pierścienników]] – czworoboczna
# [[Baszta Bednarzy w Krakowie|Bednarzy]] – czworoboczna
# [[Baszta Murarzy i Kamieniarzy w Krakowie|Murarzy i Kamieniarzy]] – zachowane relikty na terenie [[Muzeum Archeologiczne w Krakowie|Muzeum Archeologicznego]]
# [[Baszta Rymarzy w Krakowie|Rymarzy]] – czworoboczna
# [[Baszta Prochowa I w Krakowie|Prochowa I]] – ośmioboczna
# [[Baszta Iglarzy w Krakowie|Iglarzy]] – półokrągła
# [[Baszta Malarzy w Krakowie|Malarzy]] – czworoboczna
# [[Baszta Solarzy w Krakowie|Solarzy]]
# [[Baszta Cyrulików w Krakowie|Cyrulików]]
# [[Baszta Miechowników w Krakowie|Miechowników]]
# [[Baszta Kaletników w Krakowie|Kaletników]] (Farbiarzy)
# [[Baszta Blacharzy w Krakowie|Blacharzy]]
# [[Baszta Rusznikarzy w Krakowie|Rusznikarzy]]
# [[Baszta Nożowników w Krakowie|Nożowników]]
# [[Baszta Czerwonych Garbarzy w Krakowie|Czerwonych Garbarzy]] – półokrągła
# [[Baszta Garncarzy w Krakowie|Garncarzy]] – czworokątna
# [[Baszta Paśników w Krakowie|Paśników]] – półokrągła
# [[Baszta Introligatorów w Krakowie|Introligatorów]] (Stelmachów) – półokrągła
# [[Baszta Łaziebników w Krakowie|Łaziebników]] (Krupników i Śledziarzy) – półokrągła
# [[Baszta Ceklarzy w Krakowie|Ceklarzy]] – czworoboczna
# [[Baszta Katowska w Krakowie|Katowska]] – czworoboczna
# [[Baszta Szewska I w Krakowie|Szewska I]] – czworoboczna
# [[Baszta Szewska II w Krakowie|Szewska II]] – półokrągła
# [[Baszta Mieczników w Krakowie|Mieczników]] (Mydlarzy) – półokrągła
# [[Baszta Cieśli w Krakowie|Cieśli]] – sześcioboczna, zachowana
# [[Baszta Stolarzy w Krakowie|Stolarzy]] (Powroźnicza) – półokrągła, zachowana

=== Rondle ===
Rondle na mapie oznaczono symbolem -R-. Nie ma zgodności wśród historyków co do ich liczby na krakowskich murach obronnych. Najprawdopodobniej było ich pięć.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |tytuł = [[Encyklopedia Krakowa]]| wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]]| miejsce = Warszawa – Kraków| data = | rok = 2000| miesiąc = | strony = 48, 49| rozdział = Baszty|isbn = 83-01-13325-2}}
* {{cytuj książkę |tytuł = Encyklopedia Krakowa| wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN| miejsce = Warszawa – Kraków| data = | rok = 2000| miesiąc = | strony = 83| rozdział = Bramy miejskie|isbn = 83-01-13325-2}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.lokacjakrakow.tron.pl/n/pl/anim/214 Współczesna wizualizacja murów miejskich odcinka północnego] (dostęp: 2011-02-20)
* [http://www.krakow4u.pl/krakow_mury.html O murach obronnych Krakowa na www.krakow4u.pl] (dostęp: 2011-02-20)
* {{cytuj|url=http://archive.is/20130428191016/http://www.zwoje-scrolls.com/zwoje41/text15p.htm|autor=[[Józef Muczkowski]]|tytuł=Dawne warownie krakowskie|czasopismo=Rocznik Krakowski|wydanie=nr. XIII|data=1911}}

{{Bramy w Krakowie}}

[[Kategoria:Zabytki nieruchome w Krakowie]]
[[Kategoria:Mury miejskie Krakowa|!]]
[[Kategoria:Wyburzone obiekty budowlane w Krakowie]]

Państwo: Polska

Województwo: małopolskie

Miejscowość: Kraków

Adres: ul. Pijarska

Ukończenie budowy: XIV – XV


text:
# North American Airlines
North American Airlines – nieistniejąca amerykańska linia lotnicza z siedzibą w Nowym Jorku. Głównym węzłem był port lotniczy Nowy Jork-JFK.
W czasie kampanii prezydenckiej w 2008 z Boeinga 757 North American korzystał senator Barack Obama.

## Flota
Maszyny użytkowane przez North American Airlines w przeszłości:
| Samolot                 | Samolot  | Okres dostawy | Okres wycofania | Uwagi |
| Model                   | Wycofane | Okres dostawy | Okres wycofania | Uwagi |
| ----------------------- | -------- | ------------- | --------------- | ----- |
| Boeing 737-800          | 2        | 1998-1999     | 2002-2003       |       |
| Boeing 757-200          | 10       | 1990-2011     | 1998-2012       |       |
| Boeing 767-300          | 7        | 2002-2011     | 2009-2014       |       |
| McDonnell Douglas MD-83 | 1        | 1992          | 1998            |       |
| Łącznie                 | 20       |               |                 |       |

title: North American Airlines

wikitext:
{{Linia lotnicza infobox
 |nazwa                     = North American Airlines
 |nazwa oryginalna          =
 |grafika                   = North American Airlines logo.png
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |IATA                      = NA
 |ICAO                      = NAO
 |znak                      = NORTH AMERICAN
 |data założenia            = 1989
 |rozpoczęcie działalności  = 1990
 |zaprzestanie działalności = 2014
 |państwo                   = USA
 |baza                      =
 |węzeł                     = [[Port lotniczy Nowy Jork-JFK|Nowy Jork-JFK]]
 |węzeł rezerwowy           =
 |główne porty lotnicze     =
 |program lojalnościowy     =
 |sojusz                    =
 |powiązania                =
 |liczba samolotów          = 0
 |liczba tras               = 0
 |siedziba                  = [[Nowy Jork]]
 |członkowie zarządu        = Jeff Wehrenberg
 |udziałowcy                = Global Aero Logistics, Inc.
 |kapitał zakładowy         =
 |slogan                    =
 |skytrax                   =
 |commons                   =
 |www                       = http://www.flynaa.com
}}
'''North American Airlines''' – nieistniejąca [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] linia lotnicza z siedzibą w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]. Głównym węzłem był [[port lotniczy Nowy Jork-JFK]].

W czasie [[Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku|kampanii prezydenckiej w 2008]] z Boeinga 757 North American korzystał senator [[Barack Obama]].

== Flota ==
Maszyny użytkowane przez North American Airlines w przeszłości<ref>{{Cytuj |tytuł = North American Airlines Fleet Details and History |data dostępu = 2025-05-09 |opublikowany = planespotters.net |url = https://www.planespotters.net/airline/North-American-Airlines-(US) |język = en}}</ref>:
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="2" |Samolot
! rowspan="2" |Okres dostawy
! rowspan="2" |Okres wycofania
! rowspan="2" |Uwagi
|- bgcolor="#9592C6"
!Model
!Wycofane
|-
|[[Boeing 737|Boeing 737-800]]
|2
|1998-1999
|2002-2003
|
|-
|[[Boeing 757|Boeing 757-200]]
|10
|1990-2011
|1998-2012
|
|-
|[[Boeing 767|Boeing 767-300]]
|7
|2002-2011
|2009-2014
|
|-
|[[McDonnell Douglas MD-80|McDonnell Douglas MD-83]]
|1
|1992
|1998
|
|-
!Łącznie
!20
! colspan="3" |
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Nieistniejące linie lotnicze w Stanach Zjednoczonych]]
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa z siedzibą w Nowym Jorku]]

title: North American Airlines

IATA · NA: ICAO · NAO · Znak · NORTH AMERICAN

Państwo: Stany Zjednoczone

Węzeł: Nowy Jork-JFK

Siedziba: Nowy Jork

Członkowie zarządu: Jeff Wehrenberg

Udziałowcy: Global Aero Logistics, Inc.


text:
# Seria 169 ČD
E 499.5 – lokomotywa elektryczna wyprodukowana w sierpniu 1987 roku dla kolei czechosłowackich. Elektrowóz wyprodukowany został do prowadzenia ekspresowych pociągów pasażerskich kursujących po zelektryfikowanych liniach kolejowych. Po rozpadzie Czechosłowacji elektrowóz eksploatowany był przez koleje czeskie oznakowany jako seria 169. Elektrowóz był eksploatowany przez koleje czeskie do grudnia 1997 roku. Elektrowóz jest eksponatem techniki na terenie zakładów Škody.

title: Seria 169 ČD

wikitext:
{{Lokomotywa infobox
 |nazwa                              = E 499.5<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.atlaslokomotiv.net/loko-169.html#udaje| tytuł= Technické údaje Řada E 499.5 | język = cs | autor= David Švestka}}</ref>
 |grafika                            = Lokomotiva 169.JPG
 |opis grafiki                       =
 |inne oznaczenia                    =
 |producent                          = {{flaga|CSK|1960}} [[Škoda Transportation| Škoda Pilseň]]
 |lata budowy                        = 1987
 |układ osi                          = Bo´Bo´
 |masa służbowa                      = 80,8 t
 |długość                            = 18 000 mm
 |szerokość                          = 2940 mm
 |wysokość                           = 4555 mm
 |średnica kół                       = 1250 mm
 |trakcja                            = elektryczna
 |typ silników                       = MD 4859 K/12
 |liczba silników                    =
 |napięcie zasilania                 = 3 kV
 |moc ciągła                         = 2600 kW
 |moc godzinna                       = 3400 kW
 |siła pociągowa                     = 221 kN
 |stosunek przekładni                = 1:5,333
 |prędkość konstrukcyjna             = 120 km/h
 |maksymalna prędkość eksploatacyjna =
 |nacisk osi                         =
 |system hamulca                     =
 |sterowanie wielokrotne             =
 |system ogrzewania                  =
 |rozstaw szyn                       =
 |minimalny promień łuku             =
 |commons                            = Category:Lokomotiva 169
}}
'''E 499.5''' – [[lokomotywa elektryczna]] wyprodukowana w sierpniu 1987 roku dla [[Československé státní dráhy|kolei czechosłowackich]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.prototypy.cz/?rada=169| tytuł= Řada E 499.5 | język = cs | autor= Josef Minařík}}</ref>. Elektrowóz wyprodukowany został do prowadzenia ekspresowych pociągów pasażerskich kursujących po zelektryfikowanych liniach kolejowych. Po [[Rozpad Czechosłowacji|rozpadzie Czechosłowacji]] elektrowóz eksploatowany był przez koleje czeskie oznakowany jako seria 169<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.atlaslokomotiv.net/loko-263.html| tytuł= Řada E 499.5| język = cs | autor= David Švestka}}</ref>. Elektrowóz był eksploatowany przez koleje czeskie do grudnia 1997 roku. Elektrowóz jest eksponatem techniki na terenie zakładów Škody.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Lokomotywy elektryczne eksploatowane w Czechach]]
[[Kategoria:Tabor kolejowy produkowany przez Škodę]]

title: E 499.5

Producent: Škoda Pilseň

Układ osi: Bo´Bo´

Trakcja: elektryczna

Napięcie zasilania: 3 kV


text:
# Kuchnia polowa
Kuchnia polowa (kuchnia wojskowa) – zestaw kotłów i palenisk używany do przygotowania posiłków (najczęściej płynnych) w warunkach polowych, przystosowany do łatwego transportu. Kuchnie polowe używane są na wolnym powietrzu, zarówno w czasie marszu, jak i postoju.
Najczęściej występuje w postaci przyczepki jednoosiowej.

## Historia
Wynalazcą kuchni polowej jest Alexis Soyer, francuski szef kuchni pracujący w Londynie. W połowie XIX wieku Soyer został doradcą rządu brytyjskiego do spraw zaopatrzenia armii. Pracując dla wojska Soyer opracował zbiór prostych przepisów dla kucharzy wojskowych, a także skonstruował kuchnię polową. Soyer pracował również nad wagonem kuchennym na potrzeby wojska.
Kuchnia Soyera składała się z kotła, pod którym umieszczony był palnik z zasuwką. Zaletami takiego rozwiązania były znaczne oszczędności paliwa (kuchnie Soyera mogły być opalane różnymi paliwami), zmniejszenie liczby kucharzy (do obsługi kotła potrzebna była mniejsza ich liczba) oraz konstrukcja palnika pozwalająca na regulację płomienia. Płomień był zasłaniany zasuwką, co utrudniało obserwację przez wroga, na ile osób przygotowywany jest posiłek.
Kuchnie Soyera używane były m.in. w czasie wojny krymskiej, używano ich również w Londynie w czasie II wojny światowej.
Pierwsza mobilna kuchnia wojskowa została wyprodukowana przez firmę Fissler Karla Rudolfa Fisslera w 1892 roku. Zamówienie na skonstruowanie kuchni polowej złożyła armia pruska. Według innych źródeł pierwszą kuchnię polową na podwoziu skonstruował w 1880 roku pułkownik armii rosyjskiej Nikiforow.
W 1939 roku wprowadzono do użytku kuchnię polową umożliwiającą gotowanie kilku potraw równocześnie („Hydro burner”), w kolejnych latach jednopalnikowe kuchnie dla czołgistów czy dwupalnikowe kuchnie z piekarnikiem pakowane w walizkę.
W Polsce produkcję kuchni polowych rozpoczęto w okresie międzywojennym. Wytwarzały je firmy Odlew i Zieleniewski. Produkowano wówczas cztery typy kuchni polowych: dla piechoty (model wz. 36-P), dla kawalerii (wz. 23 i 31), dla wojsk zmotoryzowanych i pancernych oraz kuchnia z dwoma kotłami dla mniejszych oddziałów (wz. 37-R).
Po II wojnie światowej pierwszym wyprodukowanym w Polsce typem kuchni polowej był wz. 320/51. Kuchnia ta mogła być holowana przez samochody ciężarowe, terenowe lub przez konie. Znajdowały się w niej cztery kotły oraz cztery termosy (umieszczone z przodu). Kuchnia malowana była w kolorach maskujących.

## Dane techniczne
Przykładowe dane techniczne (kuchnia typu KP-340, będąca na wyposażeniu Wojska Polskiego):
- masa całkowita: 820 kg
- kotły:
  - liczba: 5 szt.
  - z płaszczem olejowym o pojemności:
    - 110 l: 1 szt.
    - 80 l: 1 szt.
    - 50 l: 1 szt.

  - bez płaszcza o pojemności:
    - 50 l: 1 szt.
    - 20 l: 1 szt.
- opał: olej napędowy (palnik) lub drewno (ruszt)
- średnie zużycie paliwa: oleju napędowego: 2,5 kg/godz.; drewna – 35 kg/godz.
- wymiary kuchni w stanie złożonym (długość × szerokość × wysokość): 4200×2300×3000 mm
- podwozie: przyczepa 1-osiowa
- rozmiary ogumienia: 6,50-16″PLY
- maksymalna szybkość holowania: 60 km/h
- maksymalna liczba żywionych: 160[7].

title: Kuchnia polowa

wikitext:
[[Plik:Kuchnia polowa 1.jpg|thumb|300px|Kuchnie polowe z okresu [[I wojna światowa|I wojny światowej]]]]
[[Plik:The Battle of Arras, April-may 1917 Q5209.jpg|thumb|Piece Soyera podczas [[Bitwa pod Arras (1917)|bitwy pod Arras, 1917]]|296x296px]]
{{Galeria
|Nazwa=Kuchnie polowe|pozycja=right
|Plik:Kuchnia polowa.jpg|Kuchnia polowa wz. 36-P, produkt przedwojenny [[Zakłady Wyrobów Metalowych „SHL”|Huty Ludwików]] z Kielc
|Plik:Palestine Gallery at the Australian War Memorial (MG 9623).jpg|Niemiecka kuchnia polowa mała
|Plik:Mecklenburgisches Kutschenmuseum Kobrow IMG 1687.jpg|Niemiecka kuchnia polowa duża
|Plik:Finnish field kitchen M 1929.JPG|Fińska kuchnia polowa M 1929
|Plik:Zagan kuchnia polowa KP 110.jpg|Sowiecka kuchnia polowa KP-42M
|Plik:Gulaschkanone 8604.jpg|Austriacka kuchnia polowa FK 58
}}
{{Galeria
|Nazwa=Kuchnia KP-340|pozycja=right
|Plik:Bar5DSC 0387.JPG|Baranów Sandomierski
|Plik:Poland. Konstancin-Jeziorna. Stara Papiernia 009.JPG|Konstancin-Jeziorna, Stara Papiernia
|Plik:Soup Festival Kraków 2008 01.JPG|Festiwal Zupy w Krakowie 2008. Gotowanie zupy "placówki"
}}
'''Kuchnia polowa''' ('''kuchnia wojskowa''') – zestaw kotłów i palenisk używany do przygotowania posiłków (najczęściej płynnych) w warunkach polowych, przystosowany do łatwego transportu. Kuchnie polowe używane są na wolnym powietrzu, zarówno w czasie marszu, jak i postoju<ref>{{Cytuj |autor = MP |tytuł = Kuchnia Polowa KP-340 |data = 2023-08-11 |data dostępu = 2024-07-09 |opublikowany = www.zabytki-techniki.org.pl |url = https://www.zabytki-techniki.org.pl/index.php/muzeum-barwy-i-oreza-arsenal-w-zamosciu-wirtualny/144-pozostale/850-kuchnia-polowa-kp-340 |język = pl}}</ref><ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Kuchnia polowa – GARNIZON DOSTĘPNY |data dostępu = 2024-07-09 |url = https://mwb.com.pl/garnizon/kuchnia-polowa/ |język = pl}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj |redaktor = Edmund Bamburski, Czesław Czarnogórski, Jerzy Modrzewski |rozdział = Kuchnia polowa |tytuł = Encyklopedia techniki wojskowej |data = 1987 |data dostępu = 2024-07-09 |isbn = 978-83-11-07275-6 |wydanie = Wyd. 2 nie zm. |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydaw. Min. Obrony Narodowej |s = 293-294}}</ref>.

Najczęściej występuje w postaci [[przyczepa|przyczepki]] jednoosiowej{{Fakt|data=2024-07}}.

== Historia ==
Wynalazcą kuchni polowej jest [[Alexis Soyer]], francuski szef kuchni pracujący w [[Londyn]]ie. W połowie XIX wieku Soyer został doradcą rządu brytyjskiego do spraw zaopatrzenia armii. Pracując dla wojska Soyer opracował zbiór prostych przepisów dla kucharzy wojskowych, a także skonstruował kuchnię polową{{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=119}}. Soyer pracował również nad [[wagon]]em kuchennym na potrzeby wojska{{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=120}}.

Kuchnia Soyera składała się z kotła, pod którym umieszczony był [[palnik]] z zasuwką. Zaletami takiego rozwiązania były znaczne oszczędności [[Paliwo|paliwa]] (kuchnie Soyera mogły być opalane różnymi paliwami), zmniejszenie liczby kucharzy (do obsługi kotła potrzebna była mniejsza ich liczba) oraz konstrukcja palnika pozwalająca na regulację płomienia. Płomień był zasłaniany zasuwką, co utrudniało obserwację przez wroga, na ile osób przygotowywany jest posiłek{{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=119-120}}.

Kuchnie Soyera używane były m.in. w czasie [[Wojna krymska|wojny krymskiej]], używano ich również w Londynie w czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]]{{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=120}}.

Pierwsza mobilna kuchnia wojskowa została wyprodukowana przez firmę Fissler Karla Rudolfa Fisslera w 1892 roku. Zamówienie na skonstruowanie kuchni polowej złożyła armia pruska{{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=119}}. Według innych źródeł pierwszą kuchnię polową na podwoziu skonstruował w 1880 roku pułkownik armii rosyjskiej Nikiforow<ref name=":1" />.

W 1939 roku wprowadzono do użytku kuchnię polową umożliwiającą gotowanie kilku potraw równocześnie („{{J|en|Hydro burner}}”), w kolejnych latach jednopalnikowe kuchnie dla czołgistów czy dwupalnikowe kuchnie z piekarnikiem pakowane w walizkę{{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=120}}.

W Polsce produkcję kuchni polowych rozpoczęto w [[Historia Polski (1918–1939)|okresie międzywojennym]]. Wytwarzały je firmy Odlew i [[Zakłady Budowy Maszyn i Aparatury im. Ludwika Zieleniewskiego w Krakowie|Zieleniewski]]. Produkowano wówczas cztery typy kuchni polowych: dla piechoty (model wz. 36-P), dla kawalerii (wz. 23 i 31), dla wojsk zmotoryzowanych i pancernych oraz kuchnia z dwoma kotłami dla mniejszych oddziałów (wz. 37-R){{Odn|Fiedoruk|5=2024|s=120}}.

Po II wojnie światowej pierwszym wyprodukowanym w Polsce typem kuchni polowej był wz. 320/51. Kuchnia ta mogła być holowana przez samochody ciężarowe, terenowe lub przez konie. Znajdowały się w niej cztery kotły oraz cztery termosy (umieszczone z przodu). Kuchnia malowana była w kolorach maskujących<ref name=":0" />.

== Dane techniczne ==
'''Przykładowe dane techniczne''' (kuchnia typu '''KP-340''', będąca na wyposażeniu [[Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej|Wojska Polskiego]]):
* masa całkowita: 820 kg
* kotły:
** liczba: 5 szt.
** z płaszczem olejowym o pojemności:
*** 110 l: 1 szt.
*** 80 l: 1 szt.
*** 50 l: 1 szt.
** bez płaszcza o pojemności:
*** 50 l: 1 szt.
*** 20 l: 1 szt.
* opał: [[olej napędowy]] (palnik) lub drewno (ruszt)
* średnie zużycie paliwa: oleju napędowego: 2,5 kg/godz.; drewna – 35 kg/godz.
* wymiary kuchni w stanie złożonym (długość × szerokość × wysokość): 4200×2300×3000 mm
* podwozie: przyczepa 1-osiowa
* rozmiary [[Opona pneumatyczna|ogumienia]]: 6,50-16″PLY
* maksymalna szybkość holowania: 60 km/h
* maksymalna liczba żywionych: 160<ref>{{Cytuj |autor = MP |tytuł = Kuchnia polowa KP-340 |data = 2023-08-11 |data dostępu = 2024-07-09 |opublikowany = www.zabytki-techniki.org.pl |url = https://www.zabytki-techniki.org.pl/index.php/muzeum-obrony-wybrzeza-w-helu-wirtualny/219-zbiory-muzealne/214-pozostale-eksponaty/1296-kuchnia-polowa-kp-340 |język = pl}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Niezbędnik (sztućce)|niezbędnik]]
* [[menażka]]
* [[manierka]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |autor = Andrzej Fiedoruk |tytuł = Historia kuchni polowej. Na kulinarnym zapleczu armii świata od starożytności do współczesności. |data = 2024 |isbn = 978-83-8348-185-2 |miejsce = Warszawa |odn = tak}}
* {{cytuj książkę |nazwisko= Laprus [red.]|imię= Marian|tytuł= Leksykon wiedzy wojskowej| wydawca = Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej|miejsce= Warszawa |rok= 1979|isbn=83-11-06229-3|strony=184}}

{{Wikisłownik|kuchnia polowa}}
{{commonscat|Field kitchens}}

[[Kategoria:Wyżywienie (wojsko)]]
[[Kategoria:Przyczepy]]
[[Kategoria:Gastronomia]]


text:
# Władysław Pobojewski
Władysław Pobojewski (ur. 25 października 1862 w Wilnie, zm. 11 lipca 1927 w Warszawie) – tytularny generał dywizji Wojska Polskiego.

## Życiorys
Urodził się 25 października w Wilnie w rodzinie Franciszka i Aurelii z Kuczkowskich. Po ukończeniu 4 Moskiewskiego Korpusu Kadetów, a następnie 2 Konstantynowskiej Szkoły Wojskowej w Petersburgu, pełnił zawodową służbę wojskową w Armii Imperium Rosyjskiego. W 1915 awansował na generała majora.

### Służba w Wojsku Polskim
10 marca 1919 mianowany został dowódcą Okręgu Wojskowego Białystok. Od 25 lutego do 30 lipca 1920 dowodził XXVIII Brygadą Piechoty, a od 5 sierpnia do 14 października 1920 południowym odcinkiem obrony Warszawy. 1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia 1920. Z dniem 1 kwietnia 1921 przeniesiony został w stan spoczynku, w stopniu generała podporucznika. 14 października 1920 skierowany ze Stacji Zbornej Oficerów w Warszawie do Centralnej Komisji Kontroli Stanów przy MSWojsk. 31 grudnia 1921 skreślony został z listy oficerów WP na podstawie orzeczenia Oficerskiego Trybunału Orzekającego. Dekretem z 18 lutego 1922 Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz anulował swój poprzedni dekret o skreśleniu generała z listy oficerów WP. Podstawą anulacji dekretu było korzystne dla generała orzeczenie OTO z dnia 27 stycznia 1922. 26 października 1923 Prezydent RP zatwierdził go w stopniu tytularnego generała dywizji.
Na emeryturze mieszkał w Warszawie i tam zmarł 11 lipca 1927. Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera B18-6-1/2).

## Awanse
- podporucznik (Подпоручик) 1894
- podpułkownik (Подполковник) – 1904
- pułkownik (Полковник) – 1906
- generał brygady (Генерал-майор) – 1915
- tytularny generał dywizji – 26 października 1923 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Walecznych (1921)[9]

## Życie prywatne
Był żonaty. Miał dwoje dzieci.

title: Władysław Pobojewski

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Władysław Pobojewski
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             = nie
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = PL Epolet gen dyw.svg
 |stopień             = tytularny [[generał dywizji]]
 |data urodzenia      = [[25 października]] [[1862]]
 |miejsce urodzenia   = [[Wilno]], [[Imperium Rosyjskie]]
 |data śmierci        = 11 lipca 1927
 |miejsce śmierci     = [[Warszawa]], [[II Rzeczpospolita|II RP]]
 |lata służby         = od ok. 1890 do 1921
 |siły zbrojne        = [[Plik:Coat of Arms of Russian Empire.svg|20px]] [[Armia Imperium Rosyjskiego]]<br>[[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[I wojna światowa]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia = {{order|KW|1}}
 |commons             =
 |wikicytaty          =
}}
[[Plik:Władysław Pobojewski (grób).JPG|mały|Grób gen. Władysława Pobojewskiego na Wojskowych Powązkach w Warszawie]]
'''Władysław Pobojewski''' (ur. [[25 października]] [[1862]] w [[Wilno|Wilnie]], zm. [[11 lipca]] [[1927]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – [[generał|tytularny generał dywizji]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]].

== Życiorys ==
Urodził się 25 października w Wilnie w rodzinie Franciszka i Aurelii z Kuczkowskich. Po ukończeniu [[Moskiewski Korpus Kadetów|4 Moskiewskiego Korpusu Kadetów]], a następnie [[Konstantynowska Szkoła Wojskowa|2 Konstantynowskiej Szkoły Wojskowej]] w [[Petersburg]]u, pełnił zawodową służbę wojskową w [[Armia Imperium Rosyjskiego|Armii Imperium Rosyjskiego]]. W 1915 awansował na generała majora.

=== Służba w Wojsku Polskim ===
10 marca 1919 mianowany został dowódcą Okręgu Wojskowego Białystok. Od 25 lutego do 30 lipca 1920 dowodził [[XXVIII Brygada Piechoty (II RP)|XXVIII Brygadą Piechoty]], a od 5 sierpnia do 14 października 1920 południowym odcinkiem obrony Warszawy. 1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia 1920<ref>Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 18 z 15.05.1920 r.</ref>. Z dniem 1 kwietnia 1921 przeniesiony został w stan spoczynku, w stopniu generała podporucznika<ref>Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 2 z 15.01.1921 r.</ref>. 14 października 1920 skierowany ze Stacji Zbornej Oficerów w Warszawie do Centralnej Komisji Kontroli Stanów przy MSWojsk<ref>{{Cytuj |autor =  |czasopismo = Dziennik Personalny |data = 27.10.1920 |numer = R.1, nr 40 |wydawca = MSWojsk |s = 1091}}</ref>. 31 grudnia 1921 skreślony został z listy oficerów WP na podstawie orzeczenia [[Oficerski Trybunał Orzekający|Oficerskiego Trybunału Orzekającego]]<ref>Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 1 z 26.01.1922 r.</ref>. Dekretem z 18 lutego 1922 Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz anulował swój poprzedni dekret o skreśleniu generała z listy oficerów WP. Podstawą anulacji dekretu było korzystne dla generała orzeczenie OTO z dnia 27 stycznia 1922<ref>Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 25.02.1922 r.</ref>. 26 października 1923 Prezydent RP zatwierdził go w stopniu tytularnego generała dywizji<ref>Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 70 z 7.11.1923 r.</ref>.

Na emeryturze mieszkał w Warszawie i tam zmarł 11 lipca 1927<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Zmarli | czasopismo = [[Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych]] | wydawca = [[Ministerstwo Spraw Wojskowych]] | strony = 97 | data = Nr 7 z 25 marca 1930 | url = http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=72803}}</ref>. Pochowany na [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach|cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie]] (kwatera B18-6-1/2)<ref>[http://www.cmentarzekomunalne.com.pl/mapa/mapa.php?cment=PWZKI&rzad=6&kwatera=B%2018&grob=1/2&dane=+imie=+nazwisko=Pob%C3%B3g+check_nazwisko=+check_ur=+rok=1800+miesiac=1+dzien=1+rok2=2020+miesiac2=2+dzien2=16+check_zg=+rok_zg1=1800+miesiac_zg1=1+dzien_zg1=1+rok_zg2=2020+miesiac_zg2=2+dzien_zg2=16+cmentarz=powazkowski#kotwica Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>.

== Awanse ==
* [[podporucznik]] (Подпоручик) 1894
* [[podpułkownik]] (Подполковник) – 1904
* [[pułkownik]] (Полковник) – 1906
* [[generał brygady]] (Генерал-майор) – 1915
* tytularny generał dywizji – 26 października 1923 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919

== Ordery i odznaczenia ==
* [[Krzyż Walecznych]] (1921)<ref>Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=64481 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 72)]</ref>

== Życie prywatne ==
Był żonaty. Miał dwoje dzieci.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj|autor = Piotr Stawecki |tytuł = Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939 |data = 1994 |isbn = 83-11-08262-6 |miejsce = Warszawa |wydawca = Bellona |oclc = 830050159}}
* Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, ''Generałowie Polski Niepodległej'', Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione
* ''Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych''

{{SORTUJ:Pobojewski, Władysław}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych]]
[[Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy – generałowie Imperium Rosyjskiego]]
[[Kategoria:Tytularni generałowie dywizji II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1862]]
[[Kategoria:Zmarli w 1927]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie]]
[[Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Korpusu Kadetów]]
[[Kategoria:Absolwenci Konstantynowskiej Szkoły Wojskowej]]

title: Władysław Pobojewski

Data i miejsce urodzenia: 25 października 1862 · Wilno, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci: 11 lipca 1927 · Warszawa, II RP

Siły zbrojne: Armia Imperium Rosyjskiego · Wojsko Polskie

Główne wojny i bitwy: I wojna światowa


text:
# Witold Gordon
Witold Gordon (ur. 1885 w Warszawie, zm. 1968 w Sag Harbor, Long Island) – polski malarz tworzący w Stanach Zjednoczonych.
Wyjechał do Paryża, gdzie uczył się w École des Beaux-Arts. Po zakończeniu edukacji wyjechał do Nowego Jorku, w 1932 zrealizował dwa główne malowidła ścienne w Radio City Music Hall. Koordynatorem tych prac był projektant Donald Deskey. W tym samym roku otrzymał zamówienie na ilustrację książki o wyprawach Marco Polo, był też autorem plakatu na Igrzyska Olimpijskie w Lake Placid. W 1939 stworzył malowidło wielkości 6000 stóp na budynku New York World’s Fair, praca ta była wielokrotnie reprodukowana na plakatach i pocztówkach. W tym samym roku odbył podróż artystyczną po południowych stanach, owocem tej podróży było 35 gwaszy noszących wspólny tytuł „American Scene” i została wystawiona w lutym 1941 w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Wystawa została bardzo dobrze przyjęta, a magazyn Vogue zamieścił pozytywne recenzje. W połowie lat 40. otrzymał zamówienie z New Yorker na zaprojektowanie okładek przedstawiających dawny Nowy Jork. W 1949 ponownie podróżował po południowych stanach, gdzie tworzył kontynuację cyklu „American Scene”.

title: Witold Gordon

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Witold Gordon
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[1885]]
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              = [[1968]]
 |miejsce śmierci           = [[Sag Harbor]], [[Long Island]], [[Stany Zjednoczone]]
 |zawód                     = [[malarstwo|malarz]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Witold Gordon''' (ur. [[1885]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[1968]] w [[Sag Harbor]], [[Long Island]]) – polski malarz tworzący w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]].

Wyjechał do Paryża, gdzie uczył się w [[École des Beaux-Arts]]. Po zakończeniu edukacji wyjechał do [[Nowy Jork|Nowego Jorku]], w 1932 zrealizował dwa główne malowidła ścienne w [[Radio City Music Hall]]. Koordynatorem tych prac był projektant [[Donald Deskey]]. W tym samym roku otrzymał zamówienie na ilustrację książki o wyprawach [[Marco Polo]], był też autorem plakatu na Igrzyska Olimpijskie w [[Lake Placid]]. W 1939 stworzył malowidło wielkości 6000 stóp na budynku New York World’s Fair, praca ta była wielokrotnie reprodukowana na plakatach i pocztówkach. W tym samym roku odbył podróż artystyczną po południowych stanach, owocem tej podróży było 35 gwaszy noszących wspólny tytuł ''„American Scene”'' i została wystawiona w lutym 1941 w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Wystawa została bardzo dobrze przyjęta, a magazyn Vogue zamieścił pozytywne recenzje. W połowie lat 40. otrzymał zamówienie z [[New Yorker]] na zaprojektowanie okładek przedstawiających dawny Nowy Jork. W 1949 ponownie podróżował po południowych stanach, gdzie tworzył kontynuację cyklu „American Scene”.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.iliadny.com/furniture/biographies/Gordon_bio.pdf Iliad New York, Witold Gordon - biografia]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Gordon, Witold}}
[[Kategoria:Polscy malarze modernizmu]]
[[Kategoria:Polscy designerzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1885]]
[[Kategoria:Zmarli w 1968]]
[[Kategoria:Polonia w Stanach Zjednoczonych (biografie)]]

title: Witold Gordon

Data i miejsce urodzenia: 1885 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 1968 · Sag Harbor, Long Island, Stany Zjednoczone

Zawód, zajęcie: malarz


text:
# Mistrz Pseudo-Jacquemart
Mistrz Pseudo-Jacquemart (Mistrz Pseudo-Jacquemart de Hesdin) – anonimowy iluminator i miniaturzysta francuski pochodzenia flamandzkiego, czynny w latach 1380–1410.
Pracował prawdopodobnie na dworze księcia Jan de Berry. Jego styl był tak podobny do stylu flamandzkiego iluminatora Jacquemarta de Hesdina, że amerykański historyk sztuki Millard Meiss nadał mu miano Mistrza Pseudo-Jacquemart. Obaj artyści pracowali ze sobą przy ilustrowaniu niektórych manuskryptów na zlecenie Jeana de Berry. Mistrz Pseudo-Jacquemart pracował głównie przy dekoracjach kart kalendarzowych, pomniejszych scen i inicjałach. Jego prace odróżnia od Hesdina bardziej dynamiczna kompozycja i na bardziej intensywnej palecie barw. Pracował również dla innych anonimowych sponsorów iluminowanych manuskryptów przy współpracy z paryskimi iluminatorami.

title: Mistrz Pseudo-Jacquemart

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Mistrz Pseudo-Jacquemart
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Cantate Domino.jpg
 |opis grafiki          = Karta z mszału księcia de Berry
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        =
 |miejsce urodzenia     =
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |narodowość            =
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[Iluminacja książki|iluminatorstwo]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Pseudo-Jacquemart
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Mistrz Pseudo-Jacquemart''' (''Mistrz Pseudo-Jacquemart de Hesdin'') – anonimowy iluminator i miniaturzysta francuski pochodzenia flamandzkiego, czynny w latach 1380–1410<ref>[https://archive.ph/20150414200925/https://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid=500009957 getty.edu].</ref>.

Pracował prawdopodobnie na dworze księcia [[Jan de Berry]]. Jego styl był tak podobny do stylu flamandzkiego iluminatora [[Jacquemart de Hesdin|Jacquemarta de Hesdina]], że amerykański historyk sztuki [[Millard Meiss]] nadał mu miano Mistrza Pseudo-Jacquemart{{odn|Meiss|1967|s=179–191}}. Obaj artyści pracowali ze sobą przy ilustrowaniu niektórych manuskryptów na zlecenie Jeana de Berry. Mistrz Pseudo-Jacquemart pracował głównie przy dekoracjach kart kalendarzowych, pomniejszych scen i inicjałach. Jego prace odróżnia od Hesdina bardziej dynamiczna kompozycja i na bardziej intensywnej palecie barw<ref>[http://www.getty.edu/art/collection/artists/1179/pseudo-jacquemart-de-hesdin-french-active-about-1380-1415/ Biografia na Paul Getty Museum].</ref>. Pracował również dla innych anonimowych sponsorów iluminowanych manuskryptów przy współpracy z paryskimi iluminatorami{{odn|Meiss|1967|s=179–191}}.

== Przypisywane iluminacje{{odn|Hourihane|2012|s=133}} ==
[[Plik:Grandes Heures du duc de Berry (BNF latin919) - Calendrier Décembre (f.6v).jpg|thumb|left|200px|Karta z kalendarza z Grandes Heures du Duc de Berry]]

* ''Brewiarz'' – manuskrypt stworzony dla klasztoru Saint-Ambroix w Bourges; 1380, Biblioteka Publiczna w Bourges (Ms.16)
* ''[[Złota legenda]]'' – rękopis Jakuba de Voragine, 1382, [[Biblioteka Brytyjska]], Londyn (Royal 19 B XVII)
* ''[[Petites Heures du Duc de Berry]]'' – ilustracje wykonane we współpracy z [[Jacquemart de Hesdin|Jacquemartem de Hesdin]] i [[Mistrz Trójcy Świętej|Mistrzem Trójcy Świętej]]; do 1385–1390, [[Bibliothèque nationale|Biblioteka Narodowa Francji]], [[Paryż]] (Lat.18014)
* ''Psałterz Jeana de Berry'' – wykonanie sześciu postaci, we współpracy z [[André Beauneveu]] i [[Jacquemart de Hesdin|Jacquemartem de Hesdin]]; około 1386, [[Bibliothèque nationale|Biblioteka Narodowa Francji]], [[Paryż]] (Fr13091)
* ''[[Très Belles Heures de Notre-Dame]]'' – wykonanie inicjałów i stopek w pierwszym etapie powstawania Godzinek, przy współpracy z [[Mistrz Paramentu z Narbonne|Mistrzem Paramentu z Narbonne]]; 1390–1405, [[Bibliothèque nationale|Biblioteka Narodowa Francji]], [[Paryż]] (3093 NAL)
* ''Godzinki'' – manuskrypt powstały na zlecenie nieznanego klienta z Rzymu, iluminacje wykonane we współpracy z [[Mistrz Mizarine|Mistrzem Mazarine]] i [[Mistrz Luçon|Mistrzem Luçon]]; 1400, Biblioteka Publiczna w Quimper (Ms.42)
* ''Historie Biblijne Guiarta Millsa'' – autorstwo kilku miniatur(ff. 3V-5V 1, 7-8, 10-16) BL (Harley 4381)
* ''Godzinki'' – wykonanie kilku miniatur przy współpracy z [[Mistrz Luçon|Mistrzem Luçon]];ok. 1405–1410, [[Biblioteka Brytyjska]] (Yates Thompson 37)
* ''Godzinki'' – 1410, Rosyjska Biblioteka Narodowa, [[Petersburg]] (Rasn. Q.v.I,8)
* ''Les Grandes Heures de Jean de Berry'' – wykonanie małych postaci; 1407–1409, [[Bibliothèque nationale|Biblioteka Narodowa Francji]], [[Paryż]] (Lat.919)
* ''Godzinki'' – 1410, [[J. Paul Getty Museum]] [[Los Angeles]] (Ms.36)
* ''Lekcjonarz Sainte-Chapelle w Bourges'' – przy współpracy z Mistrzem Boucicaut; 1410, Biblioteka Miejska, Boucicaut
* ''[[Bardzo bogate godzinki księcia de Berry]]'' – wykonanie inicjałów w drugim etapie powstawania Godzinek; 1411–1416, Musée Condé, Chantilly (Ms.65)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko = Meiss |imię = Millard |tytuł = French Painting in the time of Jean de Berry |wydawca = Phaidon |miejsce = New York |rok = 1967 |isbn = |odn = tak}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Hourihane |imię = Colum |autor link = |tytuł = The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture – tom 2 |wydawca = Oxford University Press |miejsce = |rok = 2012 |isbn = 978-0195395365 |odn = tak}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Anonimowi malarze francuscy]]
[[Kategoria:Francuscy iluminatorzy]]
[[Kategoria:Miniaturzyści]]

title: Mistrz Pseudo-Jacquemart

Dziedzina sztuki: iluminatorstwo


text:
# Bouchagroune
Bouchagroune – miasto oraz gmina w Prowincji Biskra, w Algierii. W 2008 gmina liczyła 13 124 mieszkańców.

title: Bouchagroune

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Bouchagroune
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Bouchagroune
 |państwo                      = Algieria
 |stanowisko zarządzającego    =
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 58,0
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2008
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          = 226
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = 07022
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 34°43′17.8″N 5°27′55.98″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Bouchagroune''' – [[miasto]] oraz [[gmina]] w [[Prowincja Biskira|Prowincji Biskra]], w [[Algieria|Algierii]]. W 2008 gmina liczyła 13 124 mieszkańców.

[[Kategoria:Gminy w Algierii]]

title: Bouchagroune

Państwo: Algieria