text:
# Anthonique Strachan
Anthonique Strachan (ur. 22 sierpnia 1993 w Nassau) – bahamska lekkoatletka, specjalizująca się w biegach sprinterskich.
W 2010 była czwarta w biegu na 100 metrów oraz wraz z koleżankami zdobyła brązowy medal w biegu rozstawnym 4 x 400 metrów podczas mistrzostw Ameryki Środkowej i Karaibów juniorów. Dotarła do półfinału juniorskich mistrzostw świata w Moncton (2010). Wicemistrzyni Ameryki Środkowej i Karaibów w biegu na 200 metrów z 2011 (podczas tych zawodów zdobyła także brąz w sztafecie 4 x 100 metrów). Na mistrzostwach panamerykańskich juniorów była trzecia na 100 metrów oraz zdobyła złoto na 200 oraz w sztafecie 4 x 100 metrów. Bez powodzenia startowała na mistrzostwach światach w Daegu (2011). Podczas mistrzostw świata juniorów w Barcelonie (2012) zdobyła złote medale w biegach na 100 i 200 metrów. W 2012 reprezentowała Bahamy na igrzyskach olimpijskich w Londynie, gdzie dotarła do półfinału biegu na 200 metrów. Weszła także w skład sztafety 4 × 100 metrów, lecz ekipie bahamskiej nie udało się awansować do finału. Podczas mistrzostw świata w Moskwie dotarła do półfinału biegu na 200 metrów (2013).
Wielokrotna medalistka CARIFTA Games i reprezentantka kraju na IAAF World Relays.
Na koniec roku 2012 wybrana została najlepszą juniorską lekkoatletką Bahamów.
Rekordy życiowe: bieg na 60 metrów (hala) – 7,17 (18 marca 2022, Belgrad); bieg na 100 metrów – 10,92 (15 czerwca 2023, Oslo); bieg na 200 metrów – 22,15 (28 maja 2023, Rabat).

title: Anthonique Strachan

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Anthonique Strachan
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = lekkoatletyka
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    = {{Medalista infobox/reprezentacja|BHS}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa świata U20 w lekkoatletyce|Mistrzostwa świata juniorów]]|L}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2012|Barcelona 2012]]|bieg na 100 m}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2012|Barcelona 2012]]|bieg na 200 m}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Ameryki Środkowej i Karaibów w lekkoatletyce|Mistrzostwa Ameryki Środkowej i Karaibów]]|L}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Ameryki Środkowej i Karaibów w Lekkoatletyce 2011|Mayagüez 2011]]|bieg na 200 m}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Ameryki Środkowej i Karaibów w Lekkoatletyce 2011|Mayagüez 2011]]|sztafeta 4 x 100 m}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Anthonique Strachan''' (ur. [[22 sierpnia]] [[1993]] w [[Nassau (Bahamy)|Nassau]]) – [[Bahamy|bahamska]] [[lekkoatletyka|lekkoatletka]], specjalizująca się w biegach sprinterskich.

W 2010 była czwarta w biegu na 100 metrów oraz wraz z koleżankami zdobyła brązowy medal w biegu rozstawnym 4 x 400 metrów podczas [[Mistrzostwa Ameryki Środkowej i Karaibów Juniorów w Lekkoatletyce 2010|mistrzostw Ameryki Środkowej i Karaibów juniorów]]. Dotarła do półfinału [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2010|juniorskich mistrzostw świata]] w [[Moncton]] (2010). [[Mistrzostwa Ameryki Środkowej i Karaibów w Lekkoatletyce 2011|Wicemistrzyni Ameryki Środkowej i Karaibów]] w biegu na 200 metrów z 2011 (podczas tych zawodów zdobyła także brąz w sztafecie 4 x 100 metrów). Na [[Mistrzostwa Panamerykańskie Juniorów w Lekkoatletyce 2011|mistrzostwach panamerykańskich juniorów]] była trzecia na 100 metrów oraz zdobyła złoto na 200 oraz w sztafecie 4 x 100 metrów. Bez powodzenia startowała na [[Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 2011|mistrzostwach światach]] w [[Daegu]] (2011). Podczas [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2012|mistrzostw świata juniorów]] w [[Barcelona|Barcelonie]] (2012) zdobyła złote medale w biegach na 100 i 200 metrów. W [[2012 w lekkoatletyce|2012]] reprezentowała [[Bahamy]] na [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2012|igrzyskach olimpijskich]] w [[Londyn]]ie, gdzie dotarła do półfinału biegu na [[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 – bieg na 200 m kobiet|200 metrów]]. Weszła także w skład sztafety [[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 – sztafeta 4 × 100 m kobiet|4 × 100 metrów]], lecz ekipie bahamskiej nie udało się awansować do finału. Podczas [[Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 2013|mistrzostw świata]] w [[Moskwa|Moskwie]] dotarła do półfinału biegu na 200 metrów (2013).

Wielokrotna medalistka [[CARIFTA Games]] i reprezentantka kraju na [[World Athletics Relays|IAAF World Relays]].

Na koniec roku 2012 wybrana została najlepszą juniorską lekkoatletką [[Bahamy|Bahamów]]<ref>{{Cytuj | url = http://www.thenassauguardian.com/index.php?option=com_content&view=article&id=36243%3Akemp-and-brown-win-senior-athlete-awards&catid=41%3Asports&Itemid=50 | tytuł = Kemp and Brown win senior athlete awards | opublikowany = thenassauguardian.com | data dostępu = 2012-12-24 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20130201193756/http://www.thenassauguardian.com/index.php?option=com_content&view=article&id=36243:kemp-and-brown-win-senior-athlete-awards&catid=41:sports&Itemid=50 | zarchiwizowano = 1 lutego 2013 }}</ref>.

Rekordy życiowe: [[bieg na 60 metrów]] (hala) – 7,17 (18 marca 2022, [[Belgrad]]); [[bieg na 100 metrów]] – 10,92 (15 czerwca 2023, [[Oslo]]); [[bieg na 200 metrów]] – 22,15 (28 maja 2023, [[Rabat (Maroko)|Rabat]]).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{IAAF name}} [dostęp 25 kwietnia 2017].
* {{tilastopaja |id=67314 |nazwa=Anthonique Strachan |płeć=w |data dostępu=12 lipca 2012}}
* {{Cytuj|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/st/anthonique-strachan-1.html|tytuł=Antonique Strachan Bio, Stats, and results|opublikowany=sports-reference.com|język=en|data dostępu=2017-04-26|archiwum=https://web.archive.org/web/20161204004456/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/st/anthonique-strachan-1.html|zarchiwizowano=2016-12-04}}

{{Wschodząca gwiazda lekkoatletyki kobiet według World Athletics}}
{{Mistrzynie świata juniorów w biegu na 100 metrów}}
{{Mistrzynie świata juniorów w biegu na 200 metrów}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Strachan, Anthonique}}
[[Kategoria:Bahamscy sprinterzy]]
[[Kategoria:Bahamscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012]]
[[Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016]]
[[Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2020]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nassau (Bahamy)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1993]]

title: · Anthonique Strachan

Data i miejsce urodzenia: 22 sierpnia 1993 · Nassau

title: Dorobek medalowy

złoto:
Barcelona 2012 · bieg na 100 m
Barcelona 2012 · bieg na 200 m

srebro: Mayagüez 2011 · bieg na 200 m

brąz: Mayagüez 2011 · sztafeta 4 x 100 m


text:
# Krzysztof Kowalewski
Krzysztof Kowalewski (ur. 20 marca 1937 w Warszawie, zm. 6 lutego 2021 tamże) – polski aktor filmowy, telewizyjny, teatralny, kabaretowy i radiowy, pedagog.
Znany był głównie z licznych ról komediowych. Na filmowym ekranie zadebiutował w 1960 w filmie Aleksandra Forda Krzyżacy, wystąpił w około 120 filmach i serialach telewizyjnych. Zagrał ponad tysiąc ról w Teatrze Polskiego Radia. Przez wiele lat był wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.

## Życiorys
Jego ojcem był Cyprian Leon Kowalewski, ekonomista, dyrektor fabryki papieru w Jeziornie, weteran wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego, zamordowany w 1940 r. w Charkowie. Matką była Elżbieta Kowalewska z d. Herszaft, aktorka pochodzenia żydowskiego, a wujem malarz Adam Herszaft.
Przez całą wojnę matka ukrywała przed Krzysztofem swoje żydowskie korzenie. Po upadku powstania warszawskiego przeprowadzili się ze zrujnowanej stolicy do Kielc. Wyjechali z nich w dzień po pogromie 4 lipca 1946 r. i wrócili do Warszawy. W 1955 r. ukończył stołeczne XIV Liceum Ogólnokształcące im. Klementa Gottwalda, następnie dostał się do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, którą ukończył w 1960. Na dyplomie muzycznym wykonał utwór „Ach Ludwiko” do słów Juliana Tuwima.
W tym samym roku zadebiutował jako aktor epizodyczny w Krzyżakach Aleksandra Forda. W marcu 1961 r. wystąpił po raz pierwszy na deskach Teatru Dramatycznego, z którym był związany do 1962. W latach 70. i 80. wystąpił m.in. w filmach wojennych Witolda Lesiewicza Kwiecień (1961) oraz Miejsce dla jednego (1965), kryminale Janusza Nasfetera Zbrodniarz i panna (1963), filmach Janusza Majewskiego Urząd (1969), Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię (1969) oraz C.K. Dezerterzy (1985), serialu wojennym Janusza Morgensterna „Kolumbowie” (1970) czy filmie psychologicznym Jerzego Stefana Stawińskiego Godzina szczytu (1973).
Kowalewski często występował w filmach Stanisława Barei. W filmie Nie ma róży bez ognia (1974) zagrał milicjanta. W 1976 zagrał główną rolę Michała Romana w Brunecie wieczorową porą. W 1978 w Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz grał Tadeusza Krzakoskiego, dyrektora „Pol-Pimu”, natomiast w Misiu (1980) – Jana  Hochwandera, kierownika produkcji filmu Ostatnia paróweczka hrabiego Barry Kenta.
Aktor teatrów: Klasycznego, Dramatycznego, Polskiego, Studenckiego Teatru Satyryków, Rozmaitości, Kwadrat oraz Teatru Współczesnego w Warszawie (od 1977).
Był związany przez wiele lat z Teatrem Polskiego Radia. Dyrektor tegoż, Janusz Kukuła, przyznaje, że Krzysztof Kowalewski jest jego ulubionym (radiowym) aktorem. Kowalewski znany jest radiosłuchaczom przede wszystkim za sprawą głównej roli w słuchowisku Kocham pana, panie Sułku, emitowanym na antenie Programu Trzeciego Polskiego Radia. 29 lutego 2012, niedługo przed 75. urodzinami aktora, Program Trzeci Polskiego Radia zorganizował benefis Krzysztofa Kowalewskiego. Wydarzenie było emitowane na żywo na antenie rozgłośni. W latach 2004–2019 wspierał działania Fundacji Polsat corocznie wcielając się w rolę Świętego Mikołaja podczas Mikołajkowego Bloku Reklamowego.
Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015.
Zmarł 6 lutego 2021 w wieku 83 lat. 19 marca 2021 po mszy świętej w kościele św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 324-5-20).

## Nagrody (wybór) i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2002[18]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2009[19][20]
- Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” – 1989[21]
- Wielki Splendor (1992)[22] – nagroda przyznana przez Zespół Artystyczny Teatru Polskiego Radia

## Życie prywatne
Po raz pierwszy ożenił się w latach 60., z kubańską tancerką – Vivian Rodriguez, z którą rozwiódł się po 3 latach i jej wyjeździe do Paryża. Z tego związku miał syna Wiktora (ur. 1967), od 1981 stale przebywającego za granicą. Wiktor Kowalewski wraz z rodziną mieszka w Los Angeles, pracuje w branży komputerowej oraz jest trenerem żeńskiej drużyny piłkarskiej. Wnuczka Krzysztofa ze strony syna, Sacha Kowalewski kształciła się na Ruskin School of Acting oraz zagrała wraz z nim w filmie Proceder (2019). Przez wiele lat był związany z aktorką Ewą Wiśniewską. Od 2002 do śmierci był mężem aktorki Agnieszki Suchory, z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000).

## Filmografia

### Filmy i seriale
- 1960: Krzyżacy – łucznik krzyżacki
- 1961: Kwiecień – Sulikowski
- 1961: Dwaj panowie N – żołnierz w koszarach rozładowujący wóz Nowaka
- 1963: Zbrodniarz i panna – podwładny chorążego Szymańskiego
- 1964: Pingwin – pasażer autobusu
- 1965: Miejsce dla jednego – sierżant MO
- 1966: Marysia i Napoleon – oficer
- 1969: Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię – świadek napadu
- 1969: Urząd – asystent kardynała
- 1970: Zapalniczka – milicjant podający się za gazownika
- 1970: Spacer – kapitan
- 1970: Kolumbowie – kat na Gestapo (odc. 2)
- 1972: Z tamtej strony tęczy – sąsiad Teresy
- 1972: Uciec jak najbliżej – działacz
- 1972: Siedem czerwonych róż, czyli Benek Kwiaciarz o sobie i o innych – koleś zaczepiający hipisa
- 1972: Poślizg – pielęgniarz w izbie wytrzeźwień
- 1973: Znak – mąż Andrzej
- 1973: Stawiam na Tolka Banana – tajniak (odc. 7)
- 1973: Wielka miłość Balzaka – Theophile Gautier
- 1973: Sekret – mąż Teresy
- 1973: Godzina szczytu – inżynier Adamczewski
- 1974: Potop – Roch Kowalski
- 1974: Nie ma róży bez ognia – milicjant
- 1974: Urodziny Matyldy – podrywacz Matyldy
- 1974: Najważniejszy dzień życia – ksiądz (odc. 2)
- 1974: Łukasz – nauczyciel
- 1974: Koniec wakacji – nauczyciel
- 1974: Gniazdo – Bolesław, syn Bolesława I Okrutnego
- 1974–1977: Czterdziestolatek – Benek, znajomy pielęgniarki Krystyny
- 1975: Trzecia granica – Dederkiewicz, pracownik konsulatu polskiego w Budapeszcie
- 1975: Grzech Antoniego Grudy – milicjant
- 1976: Brunet wieczorową porą – Michał Roman
- 1976: Złota kaczka – żołnierz w karczmie grający w kości
- 1976: Wakacje – uczestnik obozu lekarzy (odc. 2)
- 1976: Szaleństwo Majki Skowron – dyrektor Skowron, ojciec Majki (odc. 6 i 9)
- 1976: Polskie drogi – ułan Waligórski (odc. 1)
- 1976: Czy jest tu panna na wydaniu? – Henio Bąbała
- 1977: Deja vu czyli skąd my to znamy –
  - kolejarz (głos),
  - pacjent profesora (głos)
- 1978: Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz – dyrektor Tadeusz Krzakoski
- 1978: Rodzina Leśniewskich – tata Leśniewski
- 1978: 07 zgłoś się – aktor wysiadający z pociągu na dworcu Łódź Fabryczna (odc. 7)
- 1979: Wściekły – spotkany na ulicy kolega Zawady
- 1979: Skradziona kolekcja – Andrzej, sąsiad Joanny
- 1979: Kung-fu – dyrektor Nałęcz
- 1979: Igraszki z diabłem (Teatr Telewizji 1979) jako zbój
- 1980: Miś – Jan Hochwander
- 1980: Rodzina Leśniewskich – tata Leśniewski
- 1980–1981: Fortele Jonatana Koota – narrator (głos)
- 1981: Wielka majówka – prezes Śliwa
- 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy – Maksymilian Jackowski
- 1981: Miłość ci wszystko wybaczy – właściciel „Sfinksa”
- 1982: Wyjście awaryjne – komendant MO
- 1982: Jeśli się odnajdziemy – Jan Ogródek
- 1983: Lata dwudzieste... lata trzydzieste... – Jan Krzyżtoporski
- 1984: Zabawa w chowanego – sąsiad Adama
- 1984: Miłość z listy przebojów – „Karus”
- 1985: Jezioro Bodeńskie – Pociejak
- 1985: Urwisy z Doliny Młynów – Leon Dędek
- 1985: Rośliny trujące – właściciel mieszkania
- 1985: Pewnego letniego dnia... – Stanisław Grzałek
- 1985: C.K. Dezerterzy – szef kompanii
- 1986: Zmiennicy – Tomasz Michalik
- 1986: Klementynka i Klemens – gęsi z Doliny Młynów – Leon Dędek
- 1986: Kurs na lewo – dyrektor
- 1986: Komediantka – Jan Cabiński, dyrektor teatru
- 1987: Cesarskie cięcie – sekretarz Rozmaryn
- 1987: Misja specjalna – kucharz Jan
- 1987: Komediantka – Jan Cabiński, dyrektor teatru
- 1988: Nowy Jork, czwarta rano – strażnik więzienny Cieślak
- 1988: Męskie sprawy – Kazimierz Klinger
- 1989: Janka – dziadek Janki
- 1989: Co lubią tygrysy – Marek
- 1989: Goryl, czyli ostatnie zadanie... – Bolek
- 1990: Janka – dziadek Janki
- 1990: Życie za życie. Maksymilian Kolbe – redaktor naczelny
- 1990: Domena władzy – właściciel strzelnicy w lunaparku
- 1991: Rozmowy kontrolowane – pułkownik Zygmunt Molibden
- 1991: Panny i wdowy – proboszcz w Jurowiczach (odc. 1)
- 1991: Panny i wdowy – proboszcz
- 1991: Dzieci wojny – proboszcz
- 1992: Kuchnia polska – szef komisji wojskowej (odc. 4)
- 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku – szef komisji wojskowej
- 1992–1996: Film pod strasznym tytułem – Tatun (głos)
- 1993: Jacek – sąsiad (odc. 5)
- 1993: Człowiek z... – pułkownik, komendant szpitala
- 1994: Panna z mokrą głową – teść Podkówki (odc. 5-6)
- 1994: Panna z mokrą głową – teść Podkówki
- 1994: Bank nie z tej ziemi – ojciec Hani (odc. 11)
- 1994–1996: Sceny z życia smoków – smok Antoni (głos, odc. 1-5)
- 1995: Nic śmiesznego – kierownik produkcji filmu „Klęska”
- 1995: Awantura w Chioggi – Padron Fortunato
- 1995: Horror w Wesołych Bagniskach – Apolinary
- 1995: Awantura o Basię – nauczyciel geografii
- 1996: Nocne graffiti – szef Laleczki
- 1996: Maszyna zmian. Nowe przygody – nauczyciel (odc. 3)
- 1996: Bar Atlantic – proboszcz Sikora (odc. 9)
- 1996: Awantura o Basię – nauczyciel geografii
- 1997: Sposób na Alcybiadesa – dyrektor „Dyr”
- 1997–1998: Rodziców nie ma w domu – dziadek
- 1997: Pokój 107 – Józef Zięba
- 1997: Musisz żyć – Wolski
- 1997: Boża podszewka –  masarz Bartoszewicz (odc. 6)
- 1998: Złoto dezerterów – dowódca straży bankowej
- 1998: Spona – dyrektor „Dyr”
- 1998: Siedlisko – profesor Wiesław Wanat
- 1999: Palce lizać – kucharz Stanisław Rudzki
- 1999: Operacja „Koza” – pułkownik UOP-u Krępski
- 1999: Ogniem i mieczem – Onufry Zagłoba
- 1999: Wszystkie pieniądze świata – Hrehorowicz
- 1999: Lot 001 (odc. 12)
- 2000–2001: Graczykowie – szef Wieśka Graczyka
- 2000–2001: Adam i Ewa – Stanisław Wilczyński
- 2000: Ogniem i mieczem – Onufry Zagłoba
- 2000: O czym szumią kierpce – baca
- 2000: Skarb sekretarza – Eugeniusz Wróbel, wójt Piasków
- 2000: Odwrócona góra albo film pod strasznym tytułem – Tatun (głos)
- 2001: W pustyni i w puszczy – Grek Kaliopuli
- 2001: W pustyni i w puszczy – Grek Kaliopuli
- 2001–2003: Szpital na perypetiach – ord. mgr Zygmunt Łubicz
- 2001–2002: Graczykowie, czyli Buła i spóła – inżynier Zenek Rumian
- 2001: Garderoba damska – Tomasz, siostrzeniec Zofii (odc. 12)
- 2002: Król przedmieścia –
  - Leszek Kowalski,
  - Dżefrej Kowalski
- 2002: Kariera Nikosia Dyzmy – b. major SB Borewicz
- 2002: Jest sprawa... jako Eugeniusz Wróbel, wójt Piasków
- 2003–2009: Daleko od noszy – ordynator Zygmunt Łubicz
- 2003: Ubu Król – Pissedoux
- 2003: Rodzinka – Gała, ojciec Sebastiana (odc. 3)
- 2003: Na dobre i na złe – burmistrz Józef Pogoda (odc. 139, 153 i 162)
- 2003: Bao-Bab, czyli zielono mi – generał Mamoń
- 2004: Nigdy w życiu! – ojciec Judyty
- 2006: Gdzie jest Nowy Rok? – Stary Rok (głos)
- 2006: Ja wam pokażę! – ojciec Judyty
- 2006: Dublerzy – komisarz Zadyma
- 2006: Dublerzy (serial) – komisarz Zadyma
- 2006: Apetyt na miłość – poseł Krupisko (odc. 11 i 13)
- 2007: Alter ego – narrator (głos)
- 2007: Ryś – Zygmunt Molibden, komendant policji w Suwałkach
- 2007–2008: Niania – ojciec Maksa (odc. 74 i 110)
- 2007: Ja wam pokażę! – ojciec Judyty
- 2008: Serce na dłoni – chirurg
- 2008: Podróże na burzowej chmurze – Liczyrzepa (głos, odc. 2)
- 2009: Mniejsze zło – lekarz
- 2009: Złoty środek – minister Kwiatkowski
- 2009: 39 i pół – major Chełka (odc. 17)
- 2009: Synowie – pułkownik Ryszard Chrom (odc. 14-15)
- 2010–2011: Daleko od noszy 2 – ord. mgr Roman Łubicz
- 2010: Sztuka bez tytułu – ojciec Wengierowicz
- 2011: Daleko od noszy. Szpital futpolowy – ordynator Zygmunt Łubicz
- 2012–2014: Piąty Stadion – Waldemar Nowakowski
- 2013: Prawo Agaty – Lucjan Zawilski (odc. 33)
- 2017: Daleko od noszy. Reanimacja – minister zdrowia Roman Łubicz
- 2017: Ja i mój tata – Edward, ojciec Dawida
- 2018: Piotrek the 13th III. Dziecku Rozmaryn – doktor
- 2019: Proceder – więzień „Szajba”
- 2019: Nigdy dobrze – Wiesław
- 2020: Amatorzy – Bartoszek
- 2021: Krime Story. Love Story – więzień „Anioł”
- 2021: Wesele – świadek

### Dubbing
- 1965: Żona Lota – Paul
- 1995: Wallace i Gromit: Podróż na Księżyc – Wallace (pierwsza wersja dubbingowa)
- 1995: Wallace i Gromit: Wściekłe gacie – Wallace (pierwsza wersja dubbingowa)
- 1995: Wallace i Gromit: Golenie owiec – Wallace (pierwsza wersja dubbingowa)
- 1996: Opowieści taty bobra – tata Bóbr
- 1999: Wrota Baldura –
  - Korax,
  - Tiax,
  - Sobowtórniaki
- 1999: Tarzan – Tantor
- 1999: Airline Tycoon – dyrektor lotniska
- 2002: Całe zdanie nieboszczyka – szef mafii
- 2002: Lilo i Stich – Jumba
- 2003: Stich: Misja – Jumba
- 2004: Nawiedzony dwór – duch #2
- 2004: Pamiętnik księżniczki 2: Królewskie zaręczyny – Mabrey
- 2004–2005: Lilo i Stich – Jumba
- 2005: Lilo i Stich 2: Mały feler Sticha – Jumba
- 2005: Zebra z klasą – Woodzie
- 2005: Szeregowiec Dolot – Sierżant
- 2006: Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa – Pan Bóbr
- 2006: Neverwinter Nights 2 – Aldanon
- 2006: Auta – Szeryf
- 2006: Skok przez płot – Vincent Niedźwiedź
- 2006: Leroy i Stich – Jamba
- 2007: Smocze wzgórze – Ethelbert
- 2007: Stefan Malutki – Mieczysław
- 2007: Ratatuj – Gusteau
- 2007: Assassin’s Creed – Abu’l Nuqoud
- 2007: Magiczna kostka – Ethelbert
- 2008: Lissi na lodzie – Diabeł
- 2008: Piorun – Gołąb
- 2008–2012: Bujdy na resorach – Szeryf
- 2009: Opowieści na dobranoc – Barry Nottingham
- 2009: Lato Muminków – narrator
- 2009: Esterhazy – pracodawca
- 2009: Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – Wesołek (druga wersja dubbingowa)
- 2010: Stich! – Jumba
- 2010: Ciekawski George 2
- 2011: LittleBigPlanet 2 – Clive Handworth
- 2011: Rio – Luiz
- 2011: Auta 2 – Szeryf
- 2011: The Elder Scrolls V: Skyrim – Arngeir
- 2013: Gdzie jest Gwiazdka? – Święty Mikołaj
- 2013: Ratujmy Mikołaja! – Święty Mikołaj
- 2013–2014: Pozdrowienia z Chłodnicy Górskiej – Szeryf
- 2014: Rio 2 – Luiz
- 2014: Siedmiu krasnoludków ratuje Śpiącą Królewnę – Palnik
- 2016: Bociany – Jasper
- 2017: Auta 3 – Szeryf
- 2019: Zabij to i wyjedź z tego miasta – Pan Wacław

wikiname: plwiki

title: Krzysztof Kowalewski

in_language: pl

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko            = Krzysztof Kowalewski
 |imię i nazwisko org        =
 |grafika                    = Krzysztof_Kowalewski_3_(32488212432)_(cropped)_(cropped).jpg
 |opis grafiki               = Krzysztof Kowalewski (2017)
 |alt grafiki                =
 |prawdziwe imię i nazwisko  =
 |data urodzenia             = 20 marca 1937
 |miejsce urodzenia          = [[Warszawa]]
 |data śmierci               = 6 lutego 2021
 |miejsce śmierci            = Warszawa
 |zawód                      = aktor teatralny, filmowy
 |współmałżonek              = Vivian Rodriguez
(rozwód)
[[Agnieszka Suchora]]
(2002–2021; jego śmierć)
 |lata aktywności            = 1960–2021
 |zespół artystyczny         = [[Teatr Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza|Teatr Klasyczny w Warszawie]]
(1960–1961)
[[Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka|Teatr Dramatyczny w Warszawie]]
(1961–1962)
[[Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie|Teatr Polski w Warszawie]]
(1962–1970)
[[Studencki Teatr Satyryków]]
(1970–1973)
[[TR Warszawa|Teatr Rozmaitości w Warszawie]]
(1973–1974)
[[Teatr Kwadrat|Teatr Kwadrat w Warszawie]]
(1974–1977)
[[Teatr Współczesny w Warszawie]]
(1977–2021)
[[Teatr 6. piętro]] (2013)
 |odznaczenia                = {{order|OOP|KK}} {{order|GA|Z}}
{{order|PL-OHZMW|1}}
 |commons                    = Category:Krzysztof Kowalewski
 |wikicytaty                 = Krzysztof Kowalewski
 |www                        =
}}
'''Krzysztof Kowalewski''' (ur. [[20 marca]] [[1937]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[6 lutego]] [[2021]] tamże) – [[Polacy|polski]] [[aktor]] [[film]]owy, [[telewizja|telewizyjny]], [[teatr]]alny, [[kabaret]]owy i [[radio]]wy, [[pedagog]].

Znany był głównie z licznych ról komediowych. Na filmowym ekranie zadebiutował w 1960 w filmie [[Aleksander Ford|Aleksandra Forda]] ''[[Krzyżacy (film)|Krzyżacy]]'', wystąpił w około 120 filmach i [[Serial telewizyjny|serialach telewizyjnych]]<ref name="wp-bio"/>. Zagrał ponad tysiąc ról w [[Teatr Polskiego Radia|Teatrze Polskiego Radia]]<ref name="spodenki"/>. Przez wiele lat był wykładowcą w [[Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie|Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej]] im. [[Aleksander Zelwerowicz|Aleksandra Zelwerowicza]] w [[Warszawa|Warszawie]].

== Życiorys ==
[[Plik:Kocham pana, panie Sułku.JPG|lewo|mały|Inscenizacja słuchowiska radiowego ''[[Kocham pana, panie Sułku]]'' (Polskie Radio). [[Marta Lipińska]] – pani Eliza, Krzysztof Kowalewski – pan Sułek (2013)]]
Jego ojcem był Cyprian Leon Kowalewski, [[ekonomia|ekonomista]]<ref name="Księga" />, dyrektor fabryki papieru w [[Konstancin-Jeziorna|Jeziornie]]<ref name="e-teatr">{{EncyklopediaTeatru |o |id = 16183 |nazwa = Elżbieta Kowalewska-Czaharska |data dostępu = 2021-04-09}}</ref>, weteran [[wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]] i [[III powstanie śląskie|III powstania śląskiego]]<ref name="Księga" />, [[Zbrodnia katyńska|zamordowany w 1940 r. w Charkowie]]<ref name="Księga">{{Cytuj|tytuł = Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego |data = 2003 |isbn = 83-916663-5-2 |redaktor= Jędrzej Tucholski i współpr. |miejsce = Warszawa |wydawca = Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa |oclc = 830509983 |url = https://web.archive.org/web/20160404204220/http://www.radaopwim.gov.pl/media/pliki/Ksiega_Cmentarna_Charkow.pdf |s=252}}</ref><ref name="polityka">{{Cytuj stronę | url =http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/1564689,1,krzysztof-kowalewski-o-swoim-intrygujacym-zyciu.read | tytuł =Cicho, wiem | data dostępu = 2014-04-11 | autor =Juliusz Ćwieluch | opublikowany =polityka.pl | praca =Polityka | data =17 grudnia 2013}}</ref>. Matką była [[Elżbieta Kowalewska]] z d. Herszaft, aktorka pochodzenia [[Żydzi|żydowskiego]]<ref name="e-teatr" />, a wujem malarz [[Adam Herszaft]]<ref>{{Cytuj |autor = Karolina Małas |tytuł = Zabijanie Żydów widział w dzieciństwie. W "Weselu" Smarzowskiego nawiązał do własnych traum |data = 6 lutego 2024 |data dostępu = 2021-10-24 |opublikowany = kultura.onet.pl |url = https://kultura.onet.pl/film/wiadomosci/krzysztof-kowalewski-jako-dziecko-przezyl-likwidacje-getta-i-pogrom-kielecki/6614j5r}}</ref>.

Przez całą wojnę matka ukrywała przed Krzysztofem swoje żydowskie korzenie. Po upadku [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] przeprowadzili się ze zrujnowanej stolicy do [[Kielce|Kielc]]. Wyjechali z nich w dzień po [[Pogrom kielecki|pogromie 4 lipca 1946 r.]] i wrócili do Warszawy<ref name=":0" />. W 1955 r. ukończył stołeczne [[XIV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Warszawie|XIV Liceum Ogólnokształcące im. Klementa Gottwalda]]<ref>[https://liceumgottwalda.pl.tl/Znani-absolwenci-szko%26%23322%3By.htm Znani absolwenci XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Warszawie] [dostęp 2023-10-09].</ref><ref name="Zdjęcie klasy rocznik maturalny"/>, następnie dostał się do [[Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie|Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej]], którą ukończył w 1960<ref name="wp-bio"/>. Na dyplomie muzycznym wykonał utwór „Ach Ludwiko” do słów [[Julian Tuwim|Juliana Tuwima]]<ref name="rp"/>.

W tym samym roku zadebiutował jako aktor epizodyczny w ''[[Krzyżacy (film)|Krzyżakach]]'' [[Aleksander Ford|Aleksandra Forda]]<ref name="wp-bio"/>. W marcu 1961 r. wystąpił po raz pierwszy na deskach [[Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka|Teatru Dramatycznego]], z którym był związany do 1962<ref name="wp-bio"/>. W latach 70. i 80. wystąpił m.in. w filmach wojennych [[Witold Lesiewicz|Witolda Lesiewicza]] ''[[Kwiecień (film 1961)|Kwiecień]]'' (1961) oraz ''[[Miejsce dla jednego]]'' (1965), kryminale [[Janusz Nasfeter|Janusza Nasfetera]] ''[[Zbrodniarz i panna]]'' (1963), filmach [[Janusz Majewski|Janusza Majewskiego]] ''[[Urząd (film 1969)|Urząd]]'' (1969), ''[[Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię (film)|Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię]]'' (1969) oraz ''[[C.K. Dezerterzy (film)|C.K. Dezerterzy]]'' (1985), serialu wojennym [[Janusz Morgenstern|Janusza Morgensterna]] „[[Kolumbowie (serial telewizyjny)|Kolumbowie]]” (1970) czy filmie psychologicznym [[Jerzy Stefan Stawiński|Jerzego Stefana Stawińskiego]] ''[[Godzina szczytu]]'' (1973)<ref name="wp-bio"/>.

Kowalewski często występował w filmach [[Stanisław Bareja|Stanisława Barei]]. W filmie ''[[Nie ma róży bez ognia]]'' (1974) zagrał milicjanta. W 1976 zagrał główną rolę Michała Romana w ''[[Brunet wieczorową porą|Brunecie wieczorową porą]]''. W 1978 w ''[[Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz]]'' grał Tadeusza Krzakoskiego, dyrektora „Pol-Pimu”, natomiast w ''[[Miś (film)|Misiu]]'' (1980) – Jana  Hochwandera, kierownika produkcji filmu ''Ostatnia paróweczka hrabiego Barry Kenta''<ref name="Miś"/>.

Aktor teatrów: Klasycznego, Dramatycznego, [[Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie|Polskiego]], [[Studencki Teatr Satyryków|Studenckiego Teatru Satyryków]], [[TR Warszawa|Rozmaitości]], [[Teatr Kwadrat|Kwadrat]] oraz [[Teatr Współczesny w Warszawie|Teatru Współczesnego w Warszawie]] (od 1977).

Był związany przez wiele lat z Teatrem Polskiego Radia<ref name="spodenki"/>. Dyrektor tegoż, Janusz Kukuła, przyznaje, że Krzysztof Kowalewski jest jego ulubionym (radiowym) aktorem<ref name="spodenki"/>. Kowalewski znany jest radiosłuchaczom przede wszystkim<ref name="spodenki"/> za sprawą głównej roli w słuchowisku ''[[Kocham pana, panie Sułku]]'', emitowanym na antenie [[Polskie Radio Program III|Programu Trzeciego Polskiego Radia]]. 29 lutego 2012, niedługo przed 75. urodzinami aktora, Program Trzeci Polskiego Radia zorganizował [[benefis]] Krzysztofa Kowalewskiego<ref name="spodenki"/>. Wydarzenie było emitowane na żywo na antenie rozgłośni. W latach 2004–2019 wspierał działania [[Fundacja Polsat|Fundacji Polsat]] corocznie wcielając się w rolę [[Święty Mikołaj (kultura masowa)|Świętego Mikołaja]] podczas [[Mikołajki (zwyczaj)|Mikołajkowego]] Bloku Reklamowego<ref>{{Cytuj |autor = Wojciech Kozicki |tytuł = Polsat, Mikołajkowy Blok Reklamowy: Kowalewski odchodzi jako Mikołaj – Planeta |data = 18-11-2020 |data dostępu = 2021-02-06 |opublikowany = planeta.pl |url = https://www.planeta.pl/Rozrywka/Polsat-Mikolajkowy-Blok-Reklamowy-Kowalewski-odchodzi-jako-Mikolaj |język = pl}}</ref>.

Został członkiem honorowego komitetu poparcia [[Bronisław Komorowski|Bronisława Komorowskiego]] przed przyspieszonymi [[Wybory prezydenckie w Polsce w 2010 roku|wyborami prezydenckimi 2010]]<ref name="Komitet poparcia Bronisława"/> oraz przed [[Wybory prezydenckie w Polsce w 2015 roku|wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015]]<ref name="Barbara Sowa2015"/>.
{{wikinews|Zmarł Krzysztof Kowalewski}}
Zmarł 6 lutego 2021 w wieku 83 lat<ref>{{Cytuj stronę |url = http://kultura.onet.pl/film/wiadomosci/krzysztof-kowalewski-nie-zyje-aktor-mial-83-lata/2b6jrpg |tytuł = Krzysztof Kowalewski nie żyje. Aktor miał 83 lata |opublikowany = kultura.onet.pl |data = 2021-02-06}}</ref>. 19 marca 2021 po mszy świętej w [[Kościół św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła w Warszawie|kościele św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła]], został pochowany na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]<ref>{{Cytuj stronę |url = http://film.interia.pl/wiadomosci/news-pogrzeb-krzysztofa-kowalewskiego,nId,5116922 |tytuł = Pogrzeb Krzysztofa Kowalewskiego |data = 19 marca 2021 |opublikowany = film.interia.pl |archiwum = http://archive.is/RBVhp |zarchiwizowano = 2021-03-19}}</ref> (kwatera 324-5-20<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=65524|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=Elżbieta Kowalewska|data dostępu=2023-06-13}}</ref>).

== Nagrody (wybór) i odznaczenia ==
[[Plik:Krzysztof Kowalewski gwiazda Lodz.jpg|thumb|Gwiazda Kowalewskiego w [[Łódź|łódzkiej]] [[Aleja Gwiazd w Łodzi|Alei Gwiazd]]]]
* Krzyż Kawalerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] – 2002<ref name="Monitor Polski rok 2002 numer"/>
* Złoty [[Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]] – 2009<ref>{{Cytuj |tytuł = Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis |data dostępu = 2023-10-09 |opublikowany = Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego |url = https://www.gov.pl/web/kultura/lista-laureatow-medalu-zasluzony-kulturze-gloria-artis |język = pl}}</ref><ref name="Gloria Artis"/>
* [[Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”]] – 1989<ref>{{Filmpolski|Osoba|11929}}</ref>
* [[Wielki Splendor]] (1992)<ref name="Splendor"/> – nagroda przyznana przez Zespół Artystyczny Teatru Polskiego Radia

== Życie prywatne ==
{{Galeria
|Nazwa            =
|wielkość         = 240
|pozycja          = right
|Plik:Elżbieta Kowalewska, Krzysztof Kowalewski (grób) 01.jpg|Grób Krzysztofa Kowalewskiego i jego matki Elżbiety na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
|Plik:Krzysztof Kowalewski (grób) 01.jpg|Grób Krzysztofa Kowalewskiego po pogrzebie na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
}}
Po raz pierwszy ożenił się w latach 60., z [[kuba]]ńską tancerką – Vivian Rodriguez, z którą rozwiódł się po 3 latach i jej wyjeździe do [[Paryż]]a. Z tego związku miał syna Wiktora (ur. 1967), od 1981 stale przebywającego za granicą<ref name=":0" />. Wiktor Kowalewski wraz z rodziną mieszka w [[Los Angeles]], pracuje w branży komputerowej oraz jest trenerem żeńskiej drużyny piłkarskiej<ref name="dzieci">{{Cytuj |autor = Konrad Szczęsny |tytuł = Krzysztof Kowalewski osierocił dwójkę dzieci. Kim są Gabriela i Wiktor? |data = 6 lutego 2023 |data dostępu = 2021-02-06 |opublikowany = Viva.pl |url = https://viva.pl/ludzie/newsy/krzysztof-kowalewski-dzieci-kim-sa-gabriela-kowalewska-i-wiktor-kowalewski-131214-r1/ |język = pl}}</ref>. Wnuczka Krzysztofa ze strony syna, Sacha Kowalewski kształciła się na Ruskin School of Acting oraz zagrała wraz z nim w filmie [[Proceder (film)|''Proceder'']] (2019)<ref name="dzieci" />. Przez wiele lat był związany z aktorką [[Ewa Wiśniewska|Ewą Wiśniewską]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Wszyscy mężczyźni jej życia |data dostępu = 2021-02-06 |opublikowany = styl.pl |url = https://www.styl.pl/gwiazdy/slawni/news-wszyscy-mezczyzni-jej-zycia,nId,364711 |język = pl}}</ref>. Od 2002 do śmierci był mężem aktorki [[Agnieszka Suchora|Agnieszki Suchory]], z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000)<ref name="dzieci" />.

== Filmografia ==
=== Filmy i seriale ===
{{Układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* 1960: ''[[Krzyżacy (film)|Krzyżacy]]'' – łucznik krzyżacki
* 1961: ''[[Kwiecień (film 1961)|Kwiecień]]'' – Sulikowski
* 1961: ''[[Dwaj panowie N]]'' – żołnierz w koszarach rozładowujący wóz Nowaka
* 1963: ''[[Zbrodniarz i panna]]'' – podwładny chorążego Szymańskiego
* 1964: ''[[Pingwin (film)|Pingwin]]'' – pasażer autobusu
* 1965: ''[[Miejsce dla jednego]]'' – sierżant [[Milicja Obywatelska|MO]]
* 1966: ''[[Marysia i Napoleon]]'' – oficer
* 1969: ''[[Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię (film)|Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię]]'' – świadek napadu
* 1969: ''[[Urząd (film 1969)|Urząd]]'' – asystent kardynała
* 1970: ''[[Zapalniczka (film)|Zapalniczka]]'' – milicjant podający się za gazownika
* 1970: ''[[Spacer (film)|Spacer]]'' – kapitan
* 1970: ''[[Kolumbowie (serial telewizyjny)|Kolumbowie]]'' – kat na [[Gestapo]] (odc. 2)
* 1972: ''[[Z tamtej strony tęczy]]'' – sąsiad Teresy
* 1972: ''[[Uciec jak najbliżej]]'' – działacz
* 1972: ''[[Siedem czerwonych róż, czyli Benek Kwiaciarz o sobie i o innych]]'' – koleś zaczepiający hipisa
* 1972: ''[[Poślizg (film)|Poślizg]]'' – pielęgniarz w izbie wytrzeźwień
* 1973: ''[[Znak (film)|Znak]]'' – mąż Andrzej
* 1973: ''[[Stawiam na Tolka Banana (serial telewizyjny)|Stawiam na Tolka Banana]]'' – tajniak (odc. 7)
* 1973: ''[[Wielka miłość Balzaka]]'' – Theophile Gautier
* 1973: ''[[Sekret (film 1973)|Sekret]]'' – mąż Teresy
* 1973: ''[[Godzina szczytu]]'' – inżynier Adamczewski
* 1974: ''[[Potop (film 1974)|Potop]]'' – [[Roch Kowalski]]
* 1974: ''[[Nie ma róży bez ognia]]'' – milicjant
* 1974: ''[[Urodziny Matyldy]]'' – podrywacz Matyldy
* 1974: ''[[Najważniejszy dzień życia]]'' – ksiądz (odc. 2)
* 1974: ''[[Łukasz (film)|Łukasz]]'' – nauczyciel
* 1974: ''[[Koniec wakacji (film 1974)|Koniec wakacji]]'' – nauczyciel
* 1974: ''[[Gniazdo (film 1974)|Gniazdo]]'' – Bolesław, syn [[Bolesław I Srogi|Bolesława I Okrutnego]]
* 1974–1977: ''[[Czterdziestolatek]]'' – Benek, znajomy pielęgniarki Krystyny
* 1975: ''[[Trzecia granica (serial telewizyjny)|Trzecia granica]]'' – Dederkiewicz, pracownik konsulatu polskiego w Budapeszcie
* 1975: ''[[Grzech Antoniego Grudy (film)|Grzech Antoniego Grudy]]'' – milicjant
* 1976: ''[[Brunet wieczorową porą]]'' – Michał Roman
* 1976: ''[[Złota kaczka (film)|Złota kaczka]]'' – żołnierz w karczmie grający w kości
* 1976: ''[[Wakacje (serial telewizyjny)|Wakacje]]'' – uczestnik obozu lekarzy (odc. 2)
* 1976: ''[[Szaleństwo Majki Skowron (serial telewizyjny)|Szaleństwo Majki Skowron]]'' – dyrektor Skowron, ojciec Majki (odc. 6 i 9)
* 1976: ''[[Polskie drogi (serial telewizyjny)|Polskie drogi]]'' – ułan Waligórski (odc. 1)
* 1976: ''[[Czy jest tu panna na wydaniu?]]'' – Henio Bąbała
* 1977: ''Deja vu czyli skąd my to znamy'' –
** kolejarz (głos),
** pacjent profesora (głos)
* 1978: ''[[Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz]]'' – dyrektor Tadeusz Krzakoski
* 1978: ''[[Rodzina Leśniewskich]]'' – tata Leśniewski
* 1978: ''[[07 zgłoś się]]'' – aktor wysiadający z pociągu na dworcu Łódź Fabryczna (odc. 7)
* 1979: ''[[Wściekły]]'' – spotkany na ulicy kolega Zawady
* 1979: ''[[Skradziona kolekcja]]'' – Andrzej, sąsiad Joanny
* 1979: ''[[Kung-fu (film)|Kung-fu]]'' – dyrektor Nałęcz
* 1979: ''[[Igraszki z diabłem (Teatr Telewizji 1979)]]'' jako zbój
* 1980: ''[[Miś (film)|Miś]]'' – Jan Hochwander
* 1980: ''[[Rodzina Leśniewskich (film)|Rodzina Leśniewskich]]'' – tata Leśniewski
* 1980–1981: ''[[Fortele Jonatana Koota]]'' – narrator (głos)
* 1981: ''[[Wielka majówka]]'' – prezes Śliwa
* 1981: ''[[Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy]]'' – [[Maksymilian Jackowski]]
* 1981: ''[[Miłość ci wszystko wybaczy (film)|Miłość ci wszystko wybaczy]]'' – właściciel „Sfinksa”
* 1982: ''[[Wyjście awaryjne]]'' – komendant MO
* 1982: ''[[Jeśli się odnajdziemy]]'' – Jan Ogródek
* 1983: ''[[Lata dwudzieste... lata trzydzieste...]]'' – Jan Krzyżtoporski
* 1984: ''[[Zabawa w chowanego (film 1984)|Zabawa w chowanego]]'' – sąsiad Adama
* 1984: ''[[Miłość z listy przebojów]]'' – „Karus”
* 1985: ''[[Jezioro Bodeńskie (film)|Jezioro Bodeńskie]]'' – Pociejak
* 1985: ''[[Urwisy z Doliny Młynów]]'' – Leon Dędek
* 1985: ''[[Rośliny trujące (film)|Rośliny trujące]]'' – właściciel mieszkania
* 1985: ''[[Pewnego letniego dnia...]]'' – Stanisław Grzałek
* 1985: ''[[C.K. Dezerterzy (film)|C.K. Dezerterzy]]'' – szef kompanii
* 1986: ''[[Zmiennicy]]'' – Tomasz Michalik
* 1986: ''[[Klementynka i Klemens – gęsi z Doliny Młynów]]'' – Leon Dędek
* 1986: ''[[Kurs na lewo]]'' – dyrektor
* 1986: ''[[Komediantka (film)|Komediantka]]'' – Jan Cabiński, dyrektor teatru
* 1987: ''[[Cesarskie cięcie (film)|Cesarskie cięcie]]'' – sekretarz Rozmaryn
* 1987: ''[[Misja specjalna (film)|Misja specjalna]]'' – kucharz Jan
* 1987: ''[[Komediantka (serial telewizyjny)|Komediantka]]'' – Jan Cabiński, dyrektor teatru
* 1988: ''[[Nowy Jork, czwarta rano]]'' – strażnik więzienny Cieślak
* 1988: ''[[Męskie sprawy]]'' – Kazimierz Klinger
* 1989: ''[[Janka (serial telewizyjny)|Janka]]'' – dziadek Janki
* 1989: ''[[Co lubią tygrysy]]'' – Marek
* 1989: ''[[Goryl, czyli ostatnie zadanie...]]'' – Bolek
* 1990: ''[[Janka (film)|Janka]]'' – dziadek Janki
* 1990: ''[[Życie za życie. Maksymilian Kolbe]]'' – redaktor naczelny
* 1990: ''[[Domena władzy]]'' – właściciel strzelnicy w lunaparku
* 1991: ''[[Rozmowy kontrolowane]]'' – pułkownik Zygmunt Molibden
* 1991: ''[[Panny i wdowy (serial telewizyjny)|Panny i wdowy]]'' – proboszcz w Jurowiczach (odc. 1)
* 1991: ''[[Panny i wdowy (film)|Panny i wdowy]]'' – proboszcz
* 1991: ''[[Dzieci wojny]]'' – proboszcz
* 1992: ''[[Kuchnia polska (serial telewizyjny)|Kuchnia polska]]'' – szef komisji wojskowej (odc. 4)
* 1992: ''[[1968. Szczęśliwego Nowego Roku]]'' – szef komisji wojskowej
* 1992–1996: ''[[Film pod strasznym tytułem]]'' – Tatun (głos)
* 1993: ''[[Jacek (serial telewizyjny)|Jacek]]'' – sąsiad (odc. 5)
* 1993: ''[[Człowiek z...]]'' – pułkownik, komendant szpitala
* 1994: ''[[Panna z mokrą głową (serial telewizyjny)|Panna z mokrą głową]]'' – teść Podkówki (odc. 5-6)
* 1994: ''[[Panna z mokrą głową (film)|Panna z mokrą głową]]'' – teść Podkówki
* 1994: ''[[Bank nie z tej ziemi]]'' – ojciec Hani (odc. 11)
* 1994–1996: ''[[Sceny z życia smoków]]'' – smok Antoni (głos, odc. 1-5)
* 1995: ''[[Nic śmiesznego]]'' – kierownik produkcji filmu „Klęska”
* 1995: ''[[Awantura w Chioggi]]'' – Padron Fortunato
* 1995: ''[[Horror w Wesołych Bagniskach]]'' – Apolinary
* 1995: ''[[Awantura o Basię (film 1995)|Awantura o Basię]]'' – nauczyciel geografii
* 1996: ''[[Nocne graffiti]]'' – szef Laleczki
* 1996: ''[[Maszyna zmian. Nowe przygody]]'' – nauczyciel (odc. 3)
* 1996: ''[[Bar Atlantic]]'' – proboszcz Sikora (odc. 9)
* 1996: ''[[Awantura o Basię (serial telewizyjny)|Awantura o Basię]]'' – nauczyciel geografii
* 1997: ''[[Sposób na Alcybiadesa (serial telewizyjny)|Sposób na Alcybiadesa]]'' – dyrektor „Dyr”
* 1997–1998: ''[[Rodziców nie ma w domu]]'' – dziadek
* 1997: ''[[Pokój 107]]'' – Józef Zięba
* 1997: ''[[Musisz żyć]]'' – Wolski
* 1997: ''[[Boża podszewka (serial telewizyjny)|Boża podszewka]]'' –  masarz Bartoszewicz (odc. 6)
* 1998: ''[[Złoto dezerterów]]'' – dowódca straży bankowej
* 1998: ''[[Spona (film)|Spona]]'' – dyrektor „Dyr”
* 1998: ''[[Siedlisko (serial telewizyjny)|Siedlisko]]'' – profesor Wiesław Wanat
* 1999: ''[[Palce lizać]]'' – kucharz Stanisław Rudzki
* 1999: ''[[Operacja „Koza”]]'' – pułkownik UOP-u Krępski
* 1999: ''[[Ogniem i mieczem (film 1999)|Ogniem i mieczem]]'' – [[Onufry Zagłoba]]
* 1999: ''[[Wszystkie pieniądze świata (miniserial)|Wszystkie pieniądze świata]]'' – Hrehorowicz
* 1999: ''Lot 001'' (odc. 12)
* 2000–2001: ''[[Graczykowie]]'' – szef Wieśka Graczyka
* 2000–2001: ''[[Adam i Ewa (serial telewizyjny)|Adam i Ewa]]'' – Stanisław Wilczyński
* 2000: ''[[Ogniem i mieczem (serial telewizyjny)|Ogniem i mieczem]]'' – [[Onufry Zagłoba]]
* 2000: ''O czym szumią kierpce'' – baca
* 2000: ''[[Skarb sekretarza]]'' – Eugeniusz Wróbel, wójt Piasków
* 2000: ''[[Odwrócona góra albo film pod strasznym tytułem]]'' – Tatun (głos)
* 2001: ''[[W pustyni i w puszczy (film 2001)|W pustyni i w puszczy]]'' – [[Grecy|Grek]] Kaliopuli
* 2001: ''[[W pustyni i w puszczy (serial telewizyjny 2001)|W pustyni i w puszczy]]'' – Grek Kaliopuli
* 2001–2003: ''[[Szpital na perypetiach]]'' – ord. mgr Zygmunt Łubicz
* 2001–2002: ''[[Graczykowie, czyli Buła i spóła]]'' – inżynier Zenek Rumian
* 2001: ''[[Garderoba damska]]'' – Tomasz, siostrzeniec Zofii (odc. 12)
* 2002: ''[[Król przedmieścia]]'' –
** Leszek Kowalski,
** Dżefrej Kowalski
* 2002: ''[[Kariera Nikosia Dyzmy]]'' – b. major SB Borewicz
* 2002: ''[[Jest sprawa...]]'' jako Eugeniusz Wróbel, wójt Piasków
* 2003–2009: ''[[Daleko od noszy]]'' – ordynator Zygmunt Łubicz
* 2003: ''[[Ubu Król (film 2003)|Ubu Król]]'' – Pissedoux
* 2003: ''[[Rodzinka (serial telewizyjny)|Rodzinka]]'' – Gała, ojciec Sebastiana (odc. 3)
* 2003: ''[[Na dobre i na złe]]'' – burmistrz Józef Pogoda (odc. 139, 153 i 162)
* 2003: ''[[Bao-Bab, czyli zielono mi]]'' – generał Mamoń
* 2004: ''[[Nigdy w życiu! (film)|Nigdy w życiu!]]'' – ojciec Judyty
* 2006: ''[[Gdzie jest Nowy Rok?]]'' – Stary Rok (głos)
* 2006: ''[[Ja wam pokażę! (film)|Ja wam pokażę!]]'' – ojciec Judyty
* 2006: ''[[Dublerzy (film)|Dublerzy]]'' – komisarz Zadyma
* 2006: ''[[Dublerzy (serial telewizyjny)|Dublerzy]]'' (serial) – komisarz Zadyma
* 2006: ''[[Apetyt na miłość]]'' – poseł Krupisko (odc. 11 i 13)
* 2007: ''[[Alter ego (film)|Alter ego]]'' – narrator (głos)
* 2007: ''[[Ryś (film 2007)|Ryś]]'' – Zygmunt Molibden, komendant policji w Suwałkach
* 2007–2008: ''[[Niania (polski serial telewizyjny)|Niania]]'' – ojciec Maksa (odc. 74 i 110)
* 2007: ''[[Ja wam pokażę! (serial telewizyjny)|Ja wam pokażę!]]'' – ojciec Judyty
* 2008: ''[[Serce na dłoni]]'' – chirurg
* 2008: ''[[Podróże na burzowej chmurze]]'' – Liczyrzepa (głos, odc. 2)
* 2009: ''[[Mniejsze zło (film)|Mniejsze zło]]'' – lekarz
* 2009: ''[[Złoty środek (film)|Złoty środek]]'' – minister Kwiatkowski
* 2009: ''[[39 i pół]]'' – major Chełka (odc. 17)
* 2009: ''[[Synowie]]'' – pułkownik Ryszard Chrom (odc. 14-15)
* 2010–2011: ''[[Daleko od noszy 2]]'' – ord. mgr Roman Łubicz
* 2010: ''Sztuka bez tytułu'' – ojciec Wengierowicz
* 2011: ''[[Daleko od noszy. Szpital futpolowy]]'' – ordynator Zygmunt Łubicz
* 2012–2014: ''[[Piąty Stadion]]'' – Waldemar Nowakowski
* 2013: ''[[Prawo Agaty]]'' – Lucjan Zawilski (odc. 33)
* 2017: ''[[Daleko od noszy. Reanimacja]]'' – minister zdrowia Roman Łubicz
* 2017: ''Ja i mój tata'' – Edward, ojciec Dawida
* 2018: ''Piotrek the 13th III. Dziecku Rozmaryn'' – doktor
* 2019: ''[[Proceder (film)|Proceder]]'' – więzień „Szajba”
* 2019: ''Nigdy dobrze'' – Wiesław
* 2020: ''[[Amatorzy]]'' – Bartoszek
* 2021: ''Krime Story. Love Story'' – więzień „Anioł”
* 2021: ''[[Wesele (film 2021)|Wesele]]'' – świadek
}}

=== Dubbing ===
[[Plik:Al Gwiazd Krzysztof Kowalewski.JPG|mały|Odcisk gwiazdy w [[Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Alei Gwiazd w Międzyzdrojach]]]]
{{Układ wielokolumnowy |szerokość=300px|
* 1965: ''[[Żona Lota (film)|Żona Lota]]'' – Paul
* 1995: ''[[Wallace i Gromit: Podróż na Księżyc]]'' – Wallace (pierwsza wersja dubbingowa)
* 1995: ''[[Wallace i Gromit: Wściekłe gacie]]'' – Wallace (pierwsza wersja dubbingowa)
* 1995: ''[[Wallace i Gromit: Golenie owiec]]'' – Wallace (pierwsza wersja dubbingowa)
* 1996: ''[[Opowieści taty bobra]]'' – tata Bóbr
* 1999: ''[[Baldur’s Gate (gra komputerowa)|Wrota Baldura]]'' –
** Korax,
** Tiax,
** Sobowtórniaki
* 1999: ''[[Tarzan (film 1999)|Tarzan]]'' – Tantor
* 1999: ''[[Airline Tycoon]]'' – dyrektor lotniska
* 2002: ''[[Całe zdanie nieboszczyka]]'' – szef mafii
* 2002: ''[[Lilo i Stich]]'' – Jumba
* 2003: ''[[Stich: Misja]]'' – Jumba
* 2004: ''[[Nawiedzony dwór]]'' – duch #2
* 2004: ''[[Pamiętnik księżniczki 2: Królewskie zaręczyny]]'' – Mabrey
* 2004–2005: ''[[Lilo i Stich (serial animowany)|Lilo i Stich]]'' – Jumba
* 2005: ''[[Lilo i Stich 2: Mały feler Sticha]]'' – Jumba
* 2005: ''[[Zebra z klasą]]'' – Woodzie
* 2005: ''[[Szeregowiec Dolot]]'' – Sierżant
* 2006: ''[[Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa]]'' – Pan Bóbr
* 2006: ''[[Neverwinter Nights 2]]'' – Aldanon
* 2006: ''[[Auta]]'' – Szeryf
* 2006: ''[[Skok przez płot]]'' – Vincent Niedźwiedź
* 2006: ''[[Leroy i Stich]]'' – Jamba
* 2007: ''[[Smocze wzgórze]]'' – Ethelbert
* 2007: ''[[Stefan Malutki]]'' – Mieczysław
* 2007: ''[[Ratatuj]]'' – Gusteau
* 2007: ''[[Assassin’s Creed]]'' – Abu’l Nuqoud
* 2007: ''[[Magiczna kostka]]'' – Ethelbert
* 2008: ''[[Lissi na lodzie]]'' – Diabeł
* 2008: ''[[Piorun (film)|Piorun]]'' – Gołąb
* 2008–2012: ''[[Bujdy na resorach]]'' – Szeryf
* 2009: ''[[Opowieści na dobranoc]]'' – Barry Nottingham
* 2009: ''[[Lato Muminków (film)|Lato Muminków]]'' – narrator
* 2009: ''[[Esterhazy (film 2009)|Esterhazy]]'' – pracodawca
* 2009: ''[[Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków (film)|Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków]]'' – Wesołek (druga wersja dubbingowa)
* 2010: ''[[Stich!]]'' – Jumba
* 2010: ''[[Ciekawski George 2]]''
* 2011: ''[[LittleBigPlanet 2]]'' – Clive Handworth
* 2011: ''[[Rio (film)|Rio]]'' – Luiz
* 2011: ''[[Auta 2]]'' – Szeryf
* 2011: ''[[The Elder Scrolls V: Skyrim]]'' – Arngeir
* 2013: ''[[Gdzie jest Gwiazdka?]]'' – Święty Mikołaj
* 2013: ''[[Ratujmy Mikołaja!]]'' – Święty Mikołaj
* 2013–2014: ''[[Pozdrowienia z Chłodnicy Górskiej]]'' – Szeryf
* 2014: ''[[Rio 2]]'' – Luiz
* 2014: ''[[Siedmiu krasnoludków ratuje Śpiącą Królewnę]]'' – Palnik
* 2016: ''[[Bociany (film animowany)|Bociany]]'' – Jasper
* 2017: ''[[Auta 3]]'' – Szeryf
* 2019: ''[[Zabij to i wyjedź z tego miasta]]'' – Pan Wacław
}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name=":0">[http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/1565511,1,nieznana-biografia-aktora-swiateczna-polityka.read Krzysztof Kowalewski. ''Cicho, wiem''. Rozmowę przepr. Juliusz Ćwieluch. „Polityka”, 2013, nr 51/52 (2938), s. 40-43].</ref>
<ref name="Barbara Sowa2015">{{cytuj |url=http://wiadomosci.dziennik.pl/wybory-prezydenckie/artykuly/485362,lista-nazwisk-komitetu-poparcia-bronislawa-komorowskiego.html |tytuł=Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała lista |autor=Barbara Sowa |opublikowany=Dziennik.pl |data=2015-03-26 |data dostępu=2015-09-10}}</ref>
<ref name="Gloria Artis">{{cytuj |url=http://www.tvp.info/informacje/kultura/gloria-artis-dla-aktorow/976128 |tytuł=Gloria Artis dla aktorów |data=2009-10-05 |opublikowany=TVP.Info |data dostępu=2015-09-10 | archiwum = http://archive.is/LLVtZ | zarchiwizowano = 2013-01-08}}</ref>
<ref name="Komitet poparcia Bronisława">{{cytuj |url=https://web.archive.org/web/20131205024653/http://wybory.onet.pl/prezydenckie-2010/aktualnosci/komitet-poparcia-bronislawa-komorowskiego,4,3225747,aktualnosc.html |tytuł=Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego |data=2010-05-16 |opublikowany=[[onet.pl]] |data dostępu=2014-04-26}}</ref>
<ref name="Miś">{{cytuj |url=http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=12948 |tytuł=Miś |opublikowany=FilmPolski.pl}}</ref>
<ref name="Monitor Polski rok 2002 numer">{{Monitor Polski|2002|50|722}} – pkt 60.</ref>
<ref name="rp">{{cytuj pismo|autor=Jan Bończa-Szabłowski|tytuł=Krzysztof Kowalewski. Pogoda w granicach rozsądku|czasopismo=Rzeczpospolita|data=4 stycznia 2002|url=http://archiwum.rp.pl/artykul/367617_Pogoda__w_granicach_rozsadku.html}}</ref>
<ref name="Splendor">{{cytuj |url=http://prsa.com.pl/artykul.aspx?id=77583 |tytuł=Wielki Splendor – nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone |data=2008-12-01 |opublikowany=[[Polskie Radio]] |data dostępu=2015-09-10}}</ref>
<ref name="spodenki">{{cytuj |url=http://www.polskieradio.pl/9/1583/Artykul/537494,Kowalewski-medrzec-w-krotkich-spodenkach |tytuł=Trójka > Benefisy > Kowalewski – mędrzec w krótkich spodenkach |data=2012-03-02 |opublikowany=Polskie Radio |data dostępu=2015-09-10}}</ref>
<ref name="wp-bio">{{cytuj |url=http://film.wp.pl/id,205,name,Krzysztof-Kowalewski,osoba_biografia.html |tytuł=Krzysztof Kowalewski – Biografia twórcy |opublikowany=film.wp.pl |data dostępu=2015-09-10}}</ref>
<ref name="Zdjęcie klasy rocznik maturalny">{{cytuj |url=http://web.archive.org/web/20101222051241/http://www.math.niu.edu:80/~behr/gottwald/groups/malinowski55.html |tytuł=Zdjęcie klasy – rocznik maturalny 1955 |opublikowany=Liceum Ogólnokształcące nr XIV w Warszawie |data dostępu=2015-09-10}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Filmpolski|osoba|11929|Krzysztof Kowalewski}}
* {{EncyklopediaTeatru |o |id = 580 |nazwa = Krzysztof Kowalewski |data dostępu = 2021-04-09}}
* {{IMDb|osoba|0468586|Krzysztof Kowalewski}}
* {{Filmweb|osoba|367|Krzysztof Kowalewski}}
* {{Fototeka|osoba zdjęcia|Kowalewski+Krzysztof|Krzysztof Kowalewski}}
* [https://www.akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/aktorzy/krzysztof-kowalewski/132 Krzysztof Kowalewski w bazie Akademii Polskiego Filmu]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kowalewski, Krzysztof}}
[[Kategoria:Absolwenci XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Warszawie]]
[[Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza]]
[[Kategoria:Ludzie Polskiego Radia]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]]
[[Kategoria:Ocalali z Zagłady Żydów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]]
[[Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem]]
[[Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy dubbingowi]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy radiowi]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy teatralni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1937]]
[[Kategoria:Wykładowcy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza]]
[[Kategoria:Zmarli w 2021]]

title: Krzysztof Kowalewski

Data i miejsce urodzenia: 20 marca 1937 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 6 lutego 2021 · Warszawa

Zawód: aktor teatralny, filmowy

Współmałżonek: Vivian Rodriguez · (rozwód) · Agnieszka Suchora · (2002–2021; jego śmierć)


text:
# Nova Itarana
Nova Itarana – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Bahia. Znajduje się w mezoregionie Centro-Sul Baiano i mikroregionie Jequié.

title: Nova Itarana

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Nova Itarana
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Nova Itarana
 |państwo                      = BR-BA
 |powierzchnia                 = 456,256<ref>{{cytuj pismo|url=https://pesquisa.in.gov.br/imprensa/servlet/INPDFViewer?jornal=1&pagina=56&data=11/10/2002&captchafield=firstAccess|tytuł=Resolução do IBGE nº 05, de 10 de outubro de 2002. Área Territorial dos Municípios da Bahia|czasopismo=Diário Oficial da União|wydawca=República Federativa do Brasil – Imprensa Nacional|język=pt|data=11 października 2002|issn=1676-2339|data dostępu=2020-04-24|strony=56}}</ref>
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 7 438<ref>[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2010/tabelas_pdf/total_populacao_bahia.pdf Censo Populacional 2010]</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 16,3
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 13°1′37″S 40°4′8″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Nova Itarana''' – miasto i gmina w [[Brazylia|Brazylii]], w stanie [[Bahia]]. Znajduje się w [[Mezoregion Centro-Sul Baiano|mezoregionie Centro-Sul Baiano]] i [[Mikroregion Jequié|mikroregionie Jequié]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Bahia]]

title: Nova Itarana

Państwo: Brazylia

Stan: Bahia


text:
# Biñan
Biñan – miasto na Filipinach w regionie CALABARZON, na wyspie Luzon.
W 2010 roku liczyło 283 396 mieszkańców.

title: Biñan

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Biñan
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Plaza Rizal, Biñan City.jpg
 |opis zdjęcia                 = Plaza Rizal
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = PHL
 |1. jednostka administracyjna = [[Calabarzon|CALABARZON]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Laguna (prowincja)|Laguna]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Filipiny
 |współrzędne                  = 14.343893°N 121.087346°E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Biñan''' – miasto na [[Filipiny|Filipinach]] w regionie [[Calabarzon|CALABARZON]], na wyspie [[Luzon]].

W 2010 roku liczyło 283 396 mieszkańców.

[[Kategoria:Miasta na Filipinach]]

title: Biñan

Państwo: Filipiny

Region: CALABARZON

Prowincja: Laguna


text:
# Expat
Expat – biblioteka parsująca XML, napisana w C. Jako pierwszy otwartoźródłowy parser XML znalazła miejsce w wielu projektach, m.in. Apache, Mozilla, Perl, Python i PHP. API tej biblioteki zostało także napisane w wielu innych językach.

title: Expat

wikitext:
{{Oprogramowanie infobox
 |nazwa               = Expat
 |rodzaj              = [[Biblioteka programistyczna|biblioteka]] [[Analizator składniowy|parsująca]] [[XML]]
 |logo                =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |autor               = [[James Clark (programista)|James Clark]] i inni
 |platforma sprzętowa =
 |system operacyjny   = wieloplatformowy
 |język programowania = [[C (język programowania)|C]]
 |pierwsze wydanie    =
 |wersja stabilna     =
 |wersja testowa      =
 |licencja            = [[Licencja MIT|MIT]]
 |wikibooks           =
 |commons             =
 |www                 = http://expat.sourceforge.net
}}
'''Expat''' – [[Biblioteka programistyczna|biblioteka]] [[Analizator składniowy|parsująca]] [[XML]], napisana w [[C (język programowania)|C]]. Jako pierwszy [[Otwarte oprogramowanie|otwartoźródłowy]] parser XML znalazła miejsce w wielu projektach, m.in. [[Apache (serwer)|Apache]], [[Mozilla]], [[Perl]], [[Python]] i [[PHP]]. [[Application Programming Interface|API]] tej biblioteki zostało także napisane w wielu innych językach.

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę |url=http://expat.sourceforge.net |tytuł=Strona domowa projektu Expat |język=en}}
* {{cytuj stronę |url=http://sourceforge.net/projects/expat/ |tytuł=Strona projektu Expat |autor=[[SourceForge]] |język=en}}
* {{cytuj stronę |url=http://www.xml.com/pub/a/1999/09/expat/index.html |tytuł=Using Expat |autor=Clark Cooper |rok=1999 |język=en}}

[[Kategoria:Biblioteki programistyczne]]
[[Kategoria:Oprogramowanie na licencji MIT]]
[[Kategoria:XML]]

title: Expat

Autor: James Clark i inni

Język programowania: C

System operacyjny: wieloplatformowy

Rodzaj: biblioteka parsująca XML

Licencja: MIT


text:
# Parafia Przemienienia Pańskiego w Pilot Station
Parafia Przemienienia Pańskiego – parafia prawosławna w Pilot Station, w dekanacie Russian Mission diecezji Alaski Kościoła Prawosławnego w Ameryce. Istnieje od 1955, posiada wolno stojącą cerkiew.

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia Przemienienia Pańskiego
 |nazwa miejscowa         = {{k|en|Orthodox Parish of the Transfiguration of Our Lord}}
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |państwo                 = Alaska
 |siedziba                = [[Pilot Station]]
 |adres                   =
 |data powołania          = 1955
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                 = [[Kościół Prawosławny w Ameryce]]
 |1. jednostka typ        = [[Diecezja]]
 |1. jednostka nazwa      = [[Diecezja Alaski|Alaski]]
 |2. jednostka typ        = [[Dekanat]]
 |2. jednostka nazwa      = [[Dekanat Russian Mission|Russian Mission]]
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja = [[Cerkiew (budynek)|Cerkiew]]
 |obiekt sakralny         = [[Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Pilot Station|Przemienienia Pańskiego]]
 |filie                   =
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = ks. Stephan Heckman
 |wezwanie                = [[Przemienienie Pańskie|Przemienienia Pańskiego]]
 |dzień wspomnienia       = 6/19 sierpnia
 |współrzędne             = 61°56′09,5″N 162°52′56,6″W
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Parafia Przemienienia Pańskiego''' – [[parafia]] [[Prawosławie|prawosławna]] w [[Pilot Station]], w [[Dekanat Russian Mission|dekanacie Russian Mission]] [[Diecezja Alaski|diecezji Alaski]] [[Kościół Prawosławny w Ameryce|Kościoła Prawosławnego w Ameryce]]. Istnieje od 1955, posiada wolno stojącą [[Cerkiew (budynek)|cerkiew]].

== Bibliografia ==
* [https://www.oca.org/parishes/oca-ak-pistol Opis w bazie danych OCA]

[[Kategoria:Parafie w dekanacie Russian Mission|Pilot Station]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego|Pilot Station]]

title: Parafia Przemienienia PańskiegoOrthodox Parish of the Transfiguration of Our Lord

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Alaska

Siedziba: Pilot Station

Wyznanie: prawosławne

Kościół: Kościół Prawosławny w Ameryce

Diecezja: Alaski

Dekanat: Russian Mission

Cerkiew: Przemienienia Pańskiego

Proboszcz: ks. Stephan Heckman

Wezwanie: Przemienienia Pańskiego

Wspomnienie liturgiczne: 6/19 sierpnia


text:
# The Sun (singel Sorry Boys)
The Sun – pierwszy singel promujący drugi album Sorry Boys, zatytułowany Vulcano.

## Notowania
| Lista                         | Pozycja |
| ----------------------------- | ------- |
| Lista Przebojów Radia Merkury | 17      |
| SLiP                          | 29      |
| Lista Przebojów Trójki        | 28      |

## Teledysk
Wideoklip opublikowano 4 marca 2013 r. w serwisie YouTube. Reżyserem, scenarzystą i montażystą obrazu jest Alan Kępski. Zdjęcia przygotował Maciek Domagalski. Autorem animacji jest Mateusz Płoski.

title: The Sun (singel Sorry Boys)

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = The Sun
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Sorry Boys]]
 |album                     = [[Vulcano (album Sorry Boys)|Vulcano]]
 |strona A                  =
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[25 lutego]] [[2013]]
 |nagrywany                 =
 |gatunek                   = [[rock alternatywny]]
 |długość                   = 3:46
 |wytwórnia                 = Mystic Production
 |producent                 = Marek Dziedzic
 |format                    = digital download, promo CD
 |autor                     =
 |kompozytor                = Piotr Blak, Tomasz Dąbrowski, Maciej Gołyźniak, Izabela Komoszyńska
 |twórca tekstu             = Izabela Komoszyńska
 |poprzedni singel          = [[Give Me Back My Money]]
 |następny singel           = [[Phoenix (singel Sorry Boys)|Phoenix]]
 |rok poprzedniego singla   = 2011
 |rok 1. wydania            = 2013
 |rok następnego singla     = 2013
}}
'''The Sun''' – pierwszy singel promujący drugi album [[Sorry Boys]], zatytułowany ''[[Vulcano (album Sorry Boys)|Vulcano]]''.

== Notowania ==
{| class="wikitable"
! align="left" | Lista
! align="left" | Pozycja
|-
| align="left" | Lista Przebojów Radia Merkury
| align="center" |17<ref>{{Cytuj | url=http://www.radiomerkury.pl/lista-przebojow/druga-dziesiatka/1202/1.html | tytuł=Notowanie nr 1202 na dzień 10 maja 2013 Piątek<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=www.radiomerkury.pl | język=en | archiwum=https://web.archive.org/web/20131212080934/http://www.radiomerkury.pl/lista-przebojow/druga-dziesiatka/1202/1.html | zarchiwizowano=2013-12-12 | data dostępu=2017-11-20 }}</ref>
|-
| align="left" | [[SLiP]]
| align="center" |29<ref>{{Cytuj | url=http://radioszczecin.pl/index.php?idp=154&idx=1817&idla=1899 | tytuł=Szczecińska Lista Przebojów - Radio Szczecin<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=radioszczecin.pl | data dostępu=2017-11-20}}</ref>
|-
| align="left" | Lista Przebojów Trójki
| align="center" |28<ref>{{Cytuj | url=http://lp3.pl/alpt.phtml?m=11&u=7902 | tytuł=Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=lp3.pl | język=pl | data dostępu=2017-11-20 | archiwum=https://web.archive.org/web/20131211194127/http://lp3.pl/alpt.phtml?m=11&u=7902 | zarchiwizowano=2013-12-11 }}</ref>
|}

== Teledysk ==
Wideoklip opublikowano 4 marca 2013 r. w serwisie YouTube. Reżyserem, scenarzystą i montażystą obrazu jest Alan Kępski. Zdjęcia przygotował Maciek Domagalski. Autorem animacji jest Mateusz Płoski.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://audio.com.pl/pics/newsy/sorry_boys_the_sun_max.jpg Okładka]
* [http://www.youtube.com/watch?v=E4mLHRvz-G4 Wideoklip] w serwisie [[YouTube]]

[[Kategoria:Single wydane w roku 2013]]

title: The Sun

Wydany: 25 lutego 2013

Gatunek: rock alternatywny

Wydawnictwo: Mystic Production

Producent: Marek Dziedzic

Format: digital download, promo CD

Twórca tekstu: Izabela Komoszyńska

„Give Me Back My Money” · (2011): „The Sun” · (2013) · „Phoenix” · (2013)


text:
# Kanzaki
Kanzaki (jap. 神埼市 Kanzaki-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Kiusiu, w prefekturze Saga.
Miasto Kanzaki powstało 20 marca 2006 roku przez dołączenie do miejscowości Kanzaki, miasteczka Chiyoda oraz wioski Sefuri (wszystkich z powiatu Kanzaki). W wyniku tego połączenia nie ma już żadnych wsi w prefekturze Saga.

## Uczelnie
- Nishikyushu University

## Populacja
Zmiany w populacji Kanzaki w latach 1970–2015:
| Rok  | Populacja |
| ---- | --------- |
| 1970 | 31 895    |
| 1975 | 31 080    |
| 1980 | 31 815    |
| 1985 | 32 339    |
| 1990 | 32 502    |
| 1995 | 33 049    |
| 2000 | 33 648    |
| 2005 | 33 537    |
| 2010 | 32 901    |
| 2015 | 31 871    |

title: Kanzaki

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kanzaki
 |nazwa oryginalna             =
 |ja:zapis kanji               = 神埼市
 |ja:transkrypcja Hepburna     = Kanzaki-shi
 |ja:hiragana                  =
 |ja:katakana                  =
 |ja:IPA                       =
 |ja:audio                     =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Emblem of Kanzaki, Saga.svg
 |flaga                        = Flag of Kanzaki, Saga.svg
 |dopełniacz nazwy             = Kanzaki
 |państwo                      = Saga
 |1. jednostka tradycyjna      = [[Kiusiu]]
 |2. jednostka tradycyjna      = Kiusiu
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Matsumoto Shigeyuki
 |powierzchnia                 = 125,13
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2015.10.01
 |liczba ludności              = 31 871
 |gęstość zaludnienia          = 254,7
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = 842-0001
 |tablice rejestracyjne        =
 |JPN:drzewo                   = [[Klon (roślina)|klon]]
 |JPN:kwiat                    = [[sakura]]
 |JPN:ptak                     =
 |kod mapy                     = Saga
 |współrzędne                  = 33°18'38.6"N 130°22'22.7"E
 |commons                      = Category:Kanzaki, Saga
 |www                          = http://www.city.kanzaki.saga.jp/
}}
{{nihongo|'''Kanzaki'''|神埼市|Kanzaki-shi}} – miasto w [[Japonia|Japonii]], na wyspie [[Kiusiu]], w [[Prefektura Saga|prefekturze Saga]].

Miasto Kanzaki powstało 20 marca 2006 roku przez dołączenie do miejscowości Kanzaki, miasteczka Chiyoda oraz wioski Sefuri (wszystkich z [[Powiat Kanzaki|powiatu Kanzaki]]). W wyniku tego połączenia nie ma już żadnych wsi w prefekturze Saga.

== Uczelnie ==
* [[Nishikyushu University]]

== Populacja ==
Zmiany w populacji Kanzaki w latach 1970–2015:
{| class="wikitable"
!Rok || Populacja
|-
|1970 || 31 895
|-
|1975 || 31 080
|-
|1980 || 31 815
|-
|1985 || 32 339
|-
|1990 || 32 502
|-
|1995 || 33 049
|-
|2000 || 33 648
|-
|2005 || 33 537
|-
|2010 || 32 901
|-
|2015 || 31 871
|}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.city.kanzaki.saga.jp/ Oficjalna strona miasta] {{lang|ja}}

{{Prefektura Saga}}

[[Kategoria:Miasta w prefekturze Saga]]

title: Kanzaki

Kanji: 神埼市

Transkrypcja Hepburna: Kanzaki-shi

Herb: Flaga

Państwo: Japonia

Prefektura: Saga

Wyspa: Kiusiu

Region: Kiusiu

Burmistrz: Matsumoto Shigeyuki

Drzewo: klon

Kwiat: sakura


text:
# Gniazdo elektryczne
Gniazdo elektryczne (zwane też gniazdkiem lub gniazdem wtykowym) – złącze stanowiące część instalacji elektrycznej, służące do przyłączania do niej odbiorników energii elektrycznej. Gniazdo elektryczne stanowi część łącznika wtykowego. Gniazda wtykowe wykonywane są jako jednofazowe i trójfazowe. Gniazda jednofazowe dzieli się na podtynkowe i natynkowe.

## Typy jednofazowych gniazd wtykowych w Polsce

### Typ C (CEE 7/1)
Jest to gniazdo z dwoma otworami i okrągłym zagłębieniem pod wtyczkę, bez funkcji uziemienia ochronnego. Dopuszczalne obciążenie 6 A, 10 A, 16 A w wyniku drobnych różnic w standardach różnych krajów na przestrzeni lat. Obecnie gniazdo można spotkać w starym budownictwie (sprzed 1990 roku).
Należy pamiętać, że gniazdo typu C nie posiada zabezpieczenia przed włożeniem wtyczek typu E i typu F – uniemożliwia to wykorzystania ochrony w urządzeniach klasy I w postaci uziemienia ochronnego, co stanowi zagrożenie dla użytkownika. Dawniej warunkiem pozwalającym na montaż takiego gniazda w pomieszczeniu i używanie urządzeń wymagających uziemienia była izolacja podłogi oraz brak innych gniazd z uziemieniem. Obecnie warunek jest często niemożliwy do spełnienia np. przez uziemioną metalową instalację centralnego ogrzewania, uziemioną instalację teletechniczną. Gniazdo typu C ma zastosowanie jako wyjście transformatora separacyjnego (transformatora ochronnego - SELV, do którego można podłączyć tylko jedno urządzenie z przerwanym uziemieniem ochronnym).

### Europlug
Jest to odmiana gniazda typu C o zredukowanych gabarytach i zagłębieniem w kształcie spłaszczonego sześciokąta, przeznaczone do podłączenia wtyczki CEE 7/16, zwanej jako Europlug. Gniazdo jest dostosowane do podłączania urządzeń małej mocy wykonanych w II klasie ochrony, takich jak np. odbiorniki radiowe lub zasilacze wtyczkowe. Dopuszczalne obciążenie to 2,5 A. Gniazdo Europlug w instalacjach mieszkaniowych jest rzadko stosowane, występuje częściej jako gniazdo przedłużacza.
Wtyczka typu Europlug jest dostosowana do gniazd stosowanych w Europie, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii (wymagany adapter).

### Typ E (CEE 7/5)
Jest to gniazdo z dwoma otworami (na przewód fazowy i neutralny) oraz jednym bolcem umieszczonym pomiędzy nimi (powyżej osi otworów) na przewód uziemienia ochronnego (PE). Typ ten często określany jest mianem belgijskiego lub francuskiego. Stosuje się go we Francji, w Belgii, w Polsce, w Czechach, na Słowacji. Dostosowane jest do obciążenia prądem do 16 A (dawne gniazda - sprzed kilkudziesięciu lat - są dostosowane do obciążenia prądem 10 A).
Montaż tego typu gniazda nasuwa niejasności w kwestii podłączenia (spolaryzowania), w szczególności gniazd podwójnych. W standardowym wykonaniu gniazda są obrócone o 180°, a więc polaryzacja jest odwrócona w drugim gnieździe. Polaryzacja jest zachowana wyłącznie w specjalnym wykonaniu, w którym gniazda nie są obrócone względem siebie. Gniazdo jest zaprojektowane jako niespolaryzowane.
Gniazdo takie pozwala na podłączenie standardowych wtyczek europejskich bez PE zarówno w wersji Europlug (CEE 7/16 - prąd max. 2,5 A), jak i dużej (CEE 7/17 - prąd max. 16 A) oraz wtyków dualnych typu E/F (CEE 7/7 - prąd max. 16 A, nazywanych też "unischuko").
Do gniazda nie można podłączyć wtyczek typu F (CEE 7/4, Schuko) oraz okrągłych wtyczek typu C (dawne urządzenia zaprojektowane w klasie 0 lub urządzenia produkcji ZSRR z wtyczką normy GOST).
Wadą użytkową jest konieczność trafienia wtyczki odpowiednim kierunkiem w gniazdo (bolec ochronny).
W Polsce w latach '70 próbowano wprowadzić własny standard, różniący się umieszczeniem bolca ochronnego poniżej osi otworów gniazda. Standard ten się nie przyjął, jednak gniazda tego typu można spotkać w mieszkaniach z wielkiej płyty oraz w dawnych obiektach przemysłowych.

### Gniazdo przedłużaczy ogrodowych
Rodzaj gniazda nie ujęty w normie CEE, bez uziemienia ochronnego. Specjalnie zaprojektowany kształt zagłębienia pozwala wyłącznie na podłączenie urządzeń wykonanych w II klasie ochrony: wtyczki CEE 7/17 lub CEE 7/16. Przedłużacz z tym gniazdem posiada wtyczkę CEE 7/17.

## Typy jednofazowych gniazd wtykowych poza Polską

### Typy gniazd stosowane na świecie
- Mapa świata z zaznaczonymi różnymi standardami wtyczek elektrycznych
- Typy gniazd

### Typ F (CEE 7/3)
Jest to gniazdo z dwoma otworami (na przewód fazowy i neutralny) zgodnymi z typem C, zagłębieniem o kształtowym konturze oraz umieszczonymi po bokach sprężynującymi blaszkami dla uziemienia ochronnego. Typ ten często określany jest mianem niemieckie lub schuko. Gniazda te spotykane są nie tylko w Niemczech, ale także w Albanii, Austrii, Bośni i Hercegowinie, Bułgarii (są tam jedynymi typami gniazd), Chile, Chorwacji, Estonii, Finlandii, Grecji, Holandii, Hiszpanii, Islandii, w Iranie, na Litwie, Łotwie, w Macedonii, Mołdawii, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Rosji (współczesne), Serbii, Słowenii, Szwecji, Turcji, na Ukrainie, na Węgrzech, a także w niektórych krajach pozaeuropejskich.
Gniazdo to umożliwia podłączenie wtyczek Europlug (CEE7/16) i wtyków dualnych E/F (CEE7/7 Unischuko). Gniazdo jest symetryczne (wtyk może być obrócony przy podłączaniu o 180°). Prąd max. 16 A.
Do gniazda nie można podłączyć wtyczek typu E oraz okrągłych wtyczek typ C, czyli urządzeń wyprodukowanych dawniej w Polsce. Montaż tego typu gniazd w mieszkaniach jest niedopuszczalny przez PN.

### Typ K
Typ gniazda stosowany w Danii. Układ gniazdka jest identyczny z typem E oprócz tego, że w miejscu bolca ze stykiem ochronnym znajduje się otwór w kształcie półkola, a sam bolec jest we wtyczce.
Do gniazda typu K pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny. Wtyczki typu K z kolei pasują do gniazdek typu C, E i F, jeśli są pozbawione bolca z stykiem ochronnym.
Ponieważ producenci sprzętu elektrycznego nie dostarczają urządzeń z wtyczkami typu K (a tylko E/F lub Europlug; wynika to z tego, że wielkość rynku duńskiego jest stosunkowo mała), od 2008 r. dopuszczone są w Danii gniazda typu E, a od 2011 r. typu F. W nowych budynkach i przy remontach montowane są najczęściej gniazda typu F, ale gniazda typu K są nadal najczęstsze.

### Typ L
Typ gniazda stosowany we Włoszech. Występuje w 2 odmianach: tzw. 10A i 16A. W pierwszym z nich układ jest identyczny z typem C z tym, że pomiędzy otworami na styki prądowe znajduje się otwór na styk ochronny, a bolec znajduje się we wtyczce. Gniazdka 16A mają układ taki sam jak 10A z tym, że odległość pomiędzy otworami na styki prądowe jest większa i same otwory mogą mieć większą średnicę (odmiana 10A dawniej miała 4 mm, a obecnie 5 mm; odmiana 16A 5 mm; typy C, E i F mają 5 mm).
Do nowszych gniazd typu L (otwory 5 mm) w odmianie 10A pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny; starsze gniazda mają za małą średnicę otworów. Wtyczki typu L w odmianie 10A z kolei pasują do gniazdek typu C, E i F, jeśli są pozbawione bolca z stykiem ochronnym. Natomiast wtyczki i gniazda w odmianie typu 16A nie są kompatybilne z odpowiednikami typu C, E i F.
Ponieważ producenci sprzętu elektrycznego nie dostarczają urządzeń z wtyczkami typu L (a tylko E/F lub Europlug), we Włoszech coraz częściej stosowane są gniazda typu F. Ponadto bardzo popularne są gniazda hybrydowe pozwalające na pełne stosowanie wtyczek (z podłączeniem przewodu ochronnego) obu odmian typu L oraz wtyczek typu F i E/F (Unischuko).

### Typ J
Typ gniazda stosowany w Szwajcarii. Ma kształt sześciokąta nieforemnego (kształt wtyczki Europlug wywodzi się z tego standardu) z otworami na styki prądowe jak w gniazdku typu C oraz leżącym pomiędzy nimi nieco poniżej otworem na styk ochronny.
Do gniazd typu J pasują wtyczki Europlug, natomiast nie pasują inne wtyczki do gniazd C, E i F. Wtyczki typu J ze stykiem ochronnym nie pasują do gniazd typu C, E i F.
Szwajcaria nie należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i warunkiem dopuszczenia urządzeń elektrycznych do obrotu na terytorium Szwajcarii jest stosowanie wtyczek Europlug lub wtyczek J z bolcem ochronnym, co w drugim przypadku wiąże się z wyższą ceną urządzenia. Ponieważ konsumenci w Szwajcarii chętnie sprowadzają tańsze urządzenia z wtyczkami E/F (Unischuko), to oprócz przejściówek i wymiany wtyczek coraz częściej w Szwajcarii stosowane są gniazda typu F lub E (dość częste są w obiektach typu hotele, pensjonaty etc., żeby turyści mogli bez problemów korzystać z przywiezionych ze sobą urządzeń).

### Typ G
Typ gniazda stosowany w Wielkiej Brytanii, Irlandii, a także w niektórych dawnych koloniach brytyjskich i krajach powiązanych z Imperium Brytyjskim. Gniazdo ma 2 poziome prostokątne otwory na styki prądowe i pionowy prostokątny otwór na styk ochronny. Otwory na styki prądowe zasłonięte są przesłoną otwieraną po włożeniu styku ochronnego (wtyczki bez podłączonego przewodu ochronnego muszą posiadać atrapę styku). We wtyczce znajduje się bezpiecznik topikowy (prąd znamionowy 13A lub niższy w zależności od urządzenia).
Do gniazda typu G nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki. Rozwiązania polegające na włożeniu przedmiotu do otworu na styk ochronny i potem wtyczki typu C, E, F i E/F nie są bezpieczne i mogą prowadzić do uszkodzeń.
Gniazda te wprowadzono w 1947 r. i w Wielkiej Brytanii powoli zastąpiły typy D i M. Proces ten trwał wiele lat, więc urządzenia elektryczne dostarczane były do sklepów bez wtyczek — odpowiednia wtyczka była montowana przez sprzedawcę lub klienta po zakupie.

### Typ D i typ M
Typ gniazd stosowane w Wielkiej Brytanii, Irlandii, a także w niektórych dawnych koloniach brytyjskich i krajach powiązanych z Imperium Brytyjskim. Obecnie poza Indiami (i kilkoma innymi państwami) zastępowane lub już zastąpione przez inne typy. Gniazda mają 3 okrągłe otwory ułożone w wierzchołkach trójkąta — 2 na styki prądowe i 1 na ochronny. Typ M różni się od D tym, że ma większe odstępy pomiędzy otworami i mają one większą średnicę (typ M przeznaczony był do obwodów o większym obciążeniu).
Do gniazda typu D i M nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki. Z uwagi na to, że rozstaw otworów prądowych w typie D i C różni się minimalnie, jest możliwe siłowe częściowe wepchnięcie wtyczki, co jednak grozi awarią i jest niebezpieczne, bo styk fazowy pod napięciem jest eksponowany.

### Typ I
Typ gniazda stosowany w Australii, Nowej Zelandii, Chinach i Argentynie. Gniazdo ma 2 ukośne szczeliny na styki prądowe i pionową szczelinę na styk ochronny.
Do gniazda typu I nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki.

### Typ H
Typ gniazda stosowany w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej. Układ gniazdka jest identyczny z typem E oprócz tego, że w miejscu bolca ze stykiem ochronnym znajduje się okrągły otwór, a sam bolec jest we wtyczce. Starsze wtyczki miały styki o przekroju prostokątnym (ukośne styki prądowe i pionowy ochronny), więc w Izraelu popularne są gniazda o otworach pasujących do obu typów styków.
Do gniazda typu H pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny.

### Typ A i typ B
Typy gniazd stosowane w USA, Kanadzie, części krajów Ameryki Łacińskiej, Japonii, Tajlandii i Chinach. Gniazdo typu A ma 2 pionowe szczeliny na styki prądowe (styki fazowy i neutralny mają różne wymiary, więc niemożliwe jest obrócenie wtyczki). W typie B dodatkowo jest okrągły otwór na styk ochronny.
Do gniazd typu A i B nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki.

### Typ N
Typ gniazda stosowany w Brazylii i RPA. Kształt i układ otworów jak w typie J oprócz przesunięcia otworu na styk ochronny (co powoduje niekompatybilność obu typów).
Do gniazd typu N pasują wtyczki Europlug, natomiast nie pasują inne wtyczki do gniazd C, E i F.

### Typ O
Typ gniazda stosowany w Tajlandii. Układ gniazdka zbliżony do typu H z przesunięciem otworu na styk ochronny.
Do gniazda typu O pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny.
Ponieważ producenci sprzętu elektrycznego nie dostarczają urządzeń z wtyczkami typu O, w Tajlandii powszechne są gniazda hybrydowe na typy O i B oraz przejściówki pozwalające na podłączenie (z przewodem ochronnym) wtyczki E/F (Unischuko).

## Gniazda przemysłowe
W Polsce stosuje się gniazda i wtyczki przemysłowe, tzw. siłowe wykonane w międzynarodowej normie IEC 60309/EN 60309.

## Gniazda do urządzeń
IEC 60320 - Złącza do wielu typu urządzeń, sprzętu codziennego użytku, sprzętu komputerowego.
DIN 49491 - Złącze do urządzeń grzewczych.

title: Gniazdo elektryczne

wikitext:
[[Plik:World Map of Mains Voltages and Frequencies, Detailed.svg|thumb|250px|Napięcia i częstotliwości zasilania na świecie]]
'''Gniazdo elektryczne''' (zwane też ''gniazdkiem'' lub ''gniazdem wtykowym'') – złącze stanowiące część [[instalacja elektryczna|instalacji elektrycznej]], służące do przyłączania do niej odbiorników [[energia elektryczna|energii elektrycznej]]. Gniazdo elektryczne stanowi część [[łącznik wtykowy|łącznika wtykowego]]. Gniazda wtykowe wykonywane są jako jednofazowe i trójfazowe. Gniazda jednofazowe dzieli się na podtynkowe i natynkowe.

== Typy jednofazowych gniazd wtykowych w Polsce ==
=== Typ C (CEE 7/1) ===
[[Plik:Socket EF.JPG|250px]]

Jest to gniazdo z dwoma otworami i okrągłym zagłębieniem pod wtyczkę, bez funkcji uziemienia ochronnego. Dopuszczalne obciążenie 6 A, 10 A, 16 A w wyniku drobnych różnic w standardach różnych krajów na przestrzeni lat. Obecnie gniazdo można spotkać w starym budownictwie (sprzed 1990 roku).

Należy pamiętać, że gniazdo typu C nie posiada zabezpieczenia przed włożeniem wtyczek typu E i typu F – uniemożliwia to wykorzystania ochrony w urządzeniach klasy I w postaci uziemienia ochronnego, co stanowi zagrożenie dla użytkownika. Dawniej warunkiem pozwalającym na montaż takiego gniazda w pomieszczeniu i używanie urządzeń wymagających uziemienia była izolacja podłogi oraz brak innych gniazd z uziemieniem. Obecnie warunek jest często niemożliwy do spełnienia np. przez uziemioną metalową instalację centralnego ogrzewania, uziemioną instalację teletechniczną. Gniazdo typu C ma zastosowanie jako wyjście [[Transformator separacyjny|transformatora separacyjnego]] (transformatora ochronnego - [[SELV]], do którego można podłączyć tylko jedno urządzenie z przerwanym uziemieniem ochronnym).

=== Europlug ===
[[Plik:Triple-Euro-socket.JPG|250px]]

Jest to odmiana gniazda typu C o zredukowanych gabarytach i zagłębieniem w kształcie spłaszczonego sześciokąta, przeznaczone do podłączenia wtyczki CEE 7/16, zwanej jako ''Europlug''. Gniazdo jest dostosowane do podłączania urządzeń małej mocy wykonanych w II klasie ochrony, takich jak np. odbiorniki radiowe lub zasilacze wtyczkowe. Dopuszczalne obciążenie to 2,5 A. Gniazdo Europlug w instalacjach mieszkaniowych jest rzadko stosowane, występuje częściej jako gniazdo przedłużacza.

Wtyczka typu Europlug jest dostosowana do gniazd stosowanych w Europie, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii (wymagany adapter).

=== Typ E (CEE 7/5) ===
[[Plik:E plug and socket.jpg|250px]]

Jest to gniazdo z dwoma otworami (na przewód fazowy i neutralny) oraz jednym bolcem umieszczonym pomiędzy nimi (powyżej osi otworów) na przewód uziemienia ochronnego (PE). Typ ten często określany jest mianem ''belgijskiego'' lub ''francuskiego''. Stosuje się go we [[Francja|Francji]], w [[Belgia|Belgii]], w Polsce, w [[Czechy|Czechach]], na [[Słowacja|Słowacji]]. Dostosowane jest do obciążenia prądem do 16 A (dawne gniazda - sprzed kilkudziesięciu lat - są dostosowane do obciążenia prądem 10 A).

Montaż tego typu gniazda nasuwa niejasności w kwestii podłączenia (spolaryzowania), w szczególności gniazd podwójnych. W standardowym wykonaniu gniazda są obrócone o 180°, a więc polaryzacja jest odwrócona w drugim gnieździe. Polaryzacja jest zachowana wyłącznie w specjalnym wykonaniu, w którym gniazda nie są obrócone względem siebie. Gniazdo jest zaprojektowane jako niespolaryzowane.

Gniazdo takie pozwala na podłączenie standardowych wtyczek europejskich bez PE zarówno w wersji Europlug (CEE 7/16 - prąd max. 2,5 A), jak i dużej (CEE 7/17 - prąd max. 16 A) oraz wtyków dualnych typu E/F (CEE 7/7 - prąd max. 16 A, nazywanych też "unischuko").

Do gniazda nie można podłączyć wtyczek typu F (CEE 7/4, Schuko) oraz okrągłych wtyczek typu C (dawne urządzenia zaprojektowane w klasie 0 lub urządzenia produkcji ZSRR z wtyczką normy [[Standard Państwowy w Federacji Rosyjskiej (GOST)|GOST]]).

Wadą użytkową jest konieczność trafienia wtyczki odpowiednim kierunkiem w gniazdo (bolec ochronny).

W Polsce w latach '70 próbowano wprowadzić własny standard, różniący się umieszczeniem bolca ochronnego poniżej osi otworów gniazda. Standard ten się nie przyjął, jednak gniazda tego typu można spotkać w mieszkaniach z ''wielkiej płyty'' oraz w dawnych obiektach przemysłowych.

=== Gniazdo przedłużaczy ogrodowych ===
Rodzaj gniazda nie ujęty w normie CEE, bez uziemienia ochronnego. Specjalnie zaprojektowany kształt zagłębienia pozwala wyłącznie na podłączenie urządzeń wykonanych w II [[Klasa ochronności|klasie ochrony]]: wtyczki CEE 7/17 lub CEE 7/16<ref>[https://jackiewiczowie.blogspot.com/2016/07/przeduzacz-na-dziake-i-do-mieszkania.html Przedłużacz na działkę i do mieszkania]</ref>. Przedłużacz z tym gniazdem posiada wtyczkę CEE 7/17.

== Typy jednofazowych gniazd wtykowych poza Polską ==
=== Typy gniazd stosowane na świecie ===
<gallery widths="400" heights="250">
Plik:World map of electrical mains power plug types used.svg|Mapa świata z zaznaczonymi różnymi standardami [[Wtyczka elektryczna|wtyczek elektrycznych]]
Plik:Plug types.svg|Typy gniazd
{{clear}}
</gallery>
=== Typ F (CEE 7/3) ===
[[Plik:Schuko plug and socket.png|250px]]

Jest to gniazdo z dwoma otworami (na przewód fazowy i neutralny) zgodnymi z typem C, zagłębieniem o kształtowym konturze oraz umieszczonymi po bokach sprężynującymi blaszkami dla uziemienia ochronnego. Typ ten często określany jest mianem ''niemieckie'' lub ''schuko''. Gniazda te spotykane są nie tylko w Niemczech, ale także w Albanii, Austrii, Bośni i Hercegowinie, Bułgarii (są tam jedynymi typami gniazd), Chile, Chorwacji, Estonii, Finlandii, Grecji, Holandii, Hiszpanii, Islandii, w Iranie, na Litwie, Łotwie, w Macedonii, Mołdawii, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Rosji (współczesne), Serbii, Słowenii, Szwecji, Turcji, na Ukrainie, na Węgrzech, a także w niektórych krajach pozaeuropejskich.

Gniazdo to umożliwia podłączenie wtyczek Europlug (CEE7/16) i wtyków dualnych E/F (CEE7/7 Unischuko). Gniazdo jest symetryczne (wtyk może być obrócony przy podłączaniu o 180°). Prąd max. 16 A.

Do gniazda nie można podłączyć wtyczek typu E oraz okrągłych wtyczek typ C, czyli urządzeń wyprodukowanych dawniej w Polsce. Montaż tego typu gniazd w mieszkaniach jest niedopuszczalny przez [[Polska Norma|PN]]{{fakt|data=2020-01}}.

=== Typ K ===
Typ gniazda stosowany w Danii. Układ gniazdka jest identyczny z typem E oprócz tego, że w miejscu bolca ze stykiem ochronnym znajduje się otwór w kształcie półkola, a sam bolec jest we wtyczce.

Do gniazda typu K pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny. Wtyczki typu K z kolei pasują do gniazdek typu C, E i F, jeśli są pozbawione bolca z stykiem ochronnym.

Ponieważ producenci sprzętu elektrycznego nie dostarczają urządzeń z wtyczkami typu K (a tylko E/F lub Europlug; wynika to z tego, że wielkość rynku duńskiego jest stosunkowo mała), od 2008 r. dopuszczone są w Danii gniazda typu E, a od 2011 r. typu F. W nowych budynkach i przy remontach montowane są najczęściej gniazda typu F, ale gniazda typu K są nadal najczęstsze.

=== Typ L ===
Typ gniazda stosowany we Włoszech. Występuje w 2 odmianach: tzw. 10A i 16A. W pierwszym z nich układ jest identyczny z typem C z tym, że pomiędzy otworami na styki prądowe znajduje się otwór na styk ochronny, a bolec znajduje się we wtyczce. Gniazdka 16A mają układ taki sam jak 10A z tym, że odległość pomiędzy otworami na styki prądowe jest większa i same otwory mogą mieć większą średnicę (odmiana 10A dawniej miała 4 mm, a obecnie 5 mm; odmiana 16A 5 mm; typy C, E i F mają 5 mm).

Do nowszych gniazd typu L (otwory 5 mm) w odmianie 10A pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny; starsze gniazda mają za małą średnicę otworów. Wtyczki typu L w odmianie 10A z kolei pasują do gniazdek typu C, E i F, jeśli są pozbawione bolca z stykiem ochronnym. Natomiast wtyczki i gniazda w odmianie typu 16A nie są kompatybilne z odpowiednikami typu C, E i F.

Ponieważ producenci sprzętu elektrycznego nie dostarczają urządzeń z wtyczkami typu L (a tylko E/F lub Europlug), we Włoszech coraz częściej stosowane są gniazda typu F. Ponadto bardzo popularne są gniazda hybrydowe pozwalające na pełne stosowanie wtyczek (z podłączeniem przewodu ochronnego) obu odmian typu L oraz wtyczek typu F i E/F (Unischuko).

=== Typ J ===
Typ gniazda stosowany w Szwajcarii. Ma kształt sześciokąta nieforemnego (kształt wtyczki Europlug wywodzi się z tego standardu) z otworami na styki prądowe jak w gniazdku typu C oraz leżącym pomiędzy nimi nieco poniżej otworem na styk ochronny.

Do gniazd typu J pasują wtyczki Europlug, natomiast nie pasują inne wtyczki do gniazd C, E i F. Wtyczki typu J ze stykiem ochronnym nie pasują do gniazd typu C, E i F.

Szwajcaria nie należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i warunkiem dopuszczenia urządzeń elektrycznych do obrotu na terytorium Szwajcarii jest stosowanie wtyczek Europlug lub wtyczek J z bolcem ochronnym, co w drugim przypadku wiąże się z wyższą ceną urządzenia. Ponieważ konsumenci w Szwajcarii chętnie sprowadzają tańsze urządzenia z wtyczkami E/F (Unischuko), to oprócz przejściówek i wymiany wtyczek coraz częściej w Szwajcarii stosowane są gniazda typu F lub E (dość częste są w obiektach typu hotele, pensjonaty etc., żeby turyści mogli bez problemów korzystać z przywiezionych ze sobą urządzeń).

=== Typ G ===
Typ gniazda stosowany w Wielkiej Brytanii, Irlandii, a także w niektórych dawnych koloniach brytyjskich i krajach powiązanych z Imperium Brytyjskim. Gniazdo ma 2 poziome prostokątne otwory na styki prądowe i pionowy prostokątny otwór na styk ochronny. Otwory na styki prądowe zasłonięte są przesłoną otwieraną po włożeniu styku ochronnego (wtyczki bez podłączonego przewodu ochronnego muszą posiadać atrapę styku). We wtyczce znajduje się bezpiecznik topikowy (prąd znamionowy 13A lub niższy w zależności od urządzenia).

Do gniazda typu G nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki. Rozwiązania polegające na włożeniu przedmiotu do otworu na styk ochronny i potem wtyczki typu C, E, F i E/F nie są bezpieczne i mogą prowadzić do uszkodzeń.

Gniazda te wprowadzono w 1947 r. i w Wielkiej Brytanii powoli zastąpiły typy D i M. Proces ten trwał wiele lat, więc urządzenia elektryczne dostarczane były do sklepów bez wtyczek — odpowiednia wtyczka była montowana przez sprzedawcę lub klienta po zakupie.

=== Typ D i typ M ===
Typ gniazd stosowane w Wielkiej Brytanii, Irlandii, a także w niektórych dawnych koloniach brytyjskich i krajach powiązanych z Imperium Brytyjskim. Obecnie poza Indiami (i kilkoma innymi państwami) zastępowane lub już zastąpione przez inne typy. Gniazda mają 3 okrągłe otwory ułożone w wierzchołkach trójkąta — 2 na styki prądowe i 1 na ochronny. Typ M różni się od D tym, że ma większe odstępy pomiędzy otworami i mają one większą średnicę (typ M przeznaczony był do obwodów o większym obciążeniu).

Do gniazda typu D i M nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki. Z uwagi na to, że rozstaw otworów prądowych w typie D i C różni się minimalnie, jest możliwe siłowe częściowe wepchnięcie wtyczki, co jednak grozi awarią i jest niebezpieczne, bo styk fazowy pod napięciem jest eksponowany.

=== Typ I ===
Typ gniazda stosowany w Australii, Nowej Zelandii, Chinach i Argentynie. Gniazdo ma 2 ukośne szczeliny na styki prądowe i pionową szczelinę na styk ochronny.

Do gniazda typu I nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki.

=== Typ H ===
Typ gniazda stosowany w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej. Układ gniazdka jest identyczny z typem E oprócz tego, że w miejscu bolca ze stykiem ochronnym znajduje się okrągły otwór, a sam bolec jest we wtyczce. Starsze wtyczki miały styki o przekroju prostokątnym (ukośne styki prądowe i pionowy ochronny), więc w Izraelu popularne są gniazda o otworach pasujących do obu typów styków.

Do gniazda typu H pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny.

=== Typ A i typ B ===
Typy gniazd stosowane w USA, Kanadzie, części krajów Ameryki Łacińskiej, Japonii, Tajlandii i Chinach. Gniazdo typu A ma 2 pionowe szczeliny na styki prądowe (styki fazowy i neutralny mają różne wymiary, więc niemożliwe jest obrócenie wtyczki). W typie B dodatkowo jest okrągły otwór na styk ochronny.

Do gniazd typu A i B nie pasują wtyczki typu C, E, F i E/F, więc konieczne jest stosowanie przejściówki.

=== Typ N ===
Typ gniazda stosowany w Brazylii i RPA. Kształt i układ otworów jak w typie J oprócz przesunięcia otworu na styk ochronny (co powoduje niekompatybilność obu typów).

Do gniazd typu N pasują wtyczki Europlug, natomiast nie pasują inne wtyczki do gniazd C, E i F.

=== Typ O ===
Typ gniazda stosowany w Tajlandii. Układ gniazdka zbliżony do typu H z przesunięciem otworu na styk ochronny.

Do gniazda typu O pasują wtyczki typu C, E, F i E/F (Unischuko) z zastrzeżeniem, że nie zostanie podłączony przewód ochronny.

Ponieważ producenci sprzętu elektrycznego nie dostarczają urządzeń z wtyczkami typu O, w Tajlandii powszechne są gniazda hybrydowe na typy O i B oraz przejściówki pozwalające na podłączenie (z przewodem ochronnym) wtyczki E/F (Unischuko).

== Gniazda przemysłowe ==
W Polsce stosuje się gniazda i wtyczki przemysłowe, tzw. ''siłowe'' wykonane w międzynarodowej normie IEC 60309/EN 60309.

== Gniazda do urządzeń ==
[[Złącze IEC|IEC 60320]] - Złącza do wielu typu urządzeń, sprzętu codziennego użytku, sprzętu komputerowego.

[[DIN 49491]] - Złącze do urządzeń grzewczych.

== Zobacz też ==
{{wikisłownik|gniazdo}}
* [[wtyczka elektryczna]]
* [[złącze IEC]]
* [[złącze CEE]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Dubrawski A.: ''Zasady doboru gniazd wtykowych'', Elektroinfo, Nr 4/2002, s. 44-48.

== Linki zewnętrzne ==
* http://tripolo.pl/turystyka/porady/standardy-napiec-i-wtyczek-elektrycznych-na-swiecie/

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Aparaty elektryczne]]
[[Kategoria:Instalacja elektryczna]]