text:
# Brązy z Riace
Brązy z Riace – dwie datowane na V wiek p.n.e. greckie rzeźby przedstawiające dwóch nagich wojowników. Obecnie znajdują się w zbiorach Museo Nazionale della Magna Grecia w Reggio di Calabria.
Rzeźby zostały odkryte przypadkowo w 1972 roku przez mężczyznę nurkującego ok. 300 metrów od wybrzeży Riace na południu Półwyspu Apenińskiego. Spoczywające na głębokości 8 metrów statuy trafiły na dno przypuszczalnie w wyniku sztormu podczas transportowania ich na pokładzie statku. Po wydobyciu rzeźby poddano renowacji i zaprezentowano na wystawach we Florencji i Rzymie. W 1981 roku trafiły do muzeum w Reggio di Calabria.
Wykonane z brązu posągi mają około 2 metrów wysokości. Przedstawiają dwóch nagich, brodatych wojowników o atletycznej budowie. Mężczyźni różnią się fryzurami i długością bród, a także wiekiem. Pierwotnie mieli na głowach hełmy, w rękach trzymali zaś włócznie i tarcze. Pochodzenie rzeźb i identyfikacja postaci są przedmiotem sporów. Przypuszczalnie zostały zagrabione przez Lucjusza Mummiusza z podbitej w 146 roku p.n.e. Hellady, jako miejsce możliwej ich pierwotnej lokalizacji wskazuje się Ateny, Olimpię, Delfy lub Lokri. Autorstwo przypisywano Fidiaszowi, Myronowi, Onatasowi, Alkamenesowi i Polikletowi. Przedstawionych mężczyzn identyfikuje się jako atletów (zwycięzców olimpijskiego biegu w zbroi) bądź mitycznych herosów, być może z czasów wojny trojańskiej.

title: Brązy z Riace

wikitext:
{{Dzieło sztuki infobox
 |tytuł             = Brązy z Riace
 |tytuł oryginalny  = Bronzi di Riace
 |zdjęcie           = Reggio calabria museo nazionale bronzi di riace.jpg
 |opis zdjęcia      =
 |alt zdjęcia       =
 |autor             =
 |rodzaj            = posągi
 |data powstania    = V wiek p.n.e.
 |medium            = [[brązy|brąz]]
 |wymiary           = ok. 2 m
 |miejscowość       =
 |lokalizacja       = Museo Nazionale della Magna Grecia
 |commons           = Category:Riace bronzes
}}
'''Brązy z Riace''' – dwie datowane na [[V wiek p.n.e.]] [[starożytna Grecja|greckie]] rzeźby przedstawiające dwóch nagich wojowników. Obecnie znajdują się w zbiorach Museo Nazionale della Magna Grecia w [[Reggio di Calabria]].

Rzeźby zostały odkryte przypadkowo w 1972 roku przez mężczyznę nurkującego ok. 300 metrów od wybrzeży [[Riace]] na południu [[Półwysep Apeniński|Półwyspu Apenińskiego]]. Spoczywające na głębokości 8 metrów statuy trafiły na dno przypuszczalnie w wyniku [[sztorm]]u podczas transportowania ich na pokładzie statku{{r|oxford}}. Po wydobyciu rzeźby poddano renowacji i zaprezentowano na wystawach we [[Florencja|Florencji]] i [[Rzym]]ie. W 1981 roku trafiły do muzeum w Reggio di Calabria{{r|encyclopedia}}.

Wykonane z [[brązy|brązu]] posągi mają około 2 metrów wysokości{{r|encyclopedia}}. Przedstawiają dwóch nagich, brodatych wojowników o atletycznej budowie. Mężczyźni różnią się fryzurami i długością bród, a także wiekiem{{r|oxford}}. Pierwotnie mieli na głowach hełmy, w rękach trzymali zaś włócznie i tarcze{{r|oxford}}. Pochodzenie rzeźb i identyfikacja postaci są przedmiotem sporów. Przypuszczalnie zostały zagrabione przez Lucjusza Mummiusza z [[Wojna Rzymu z Achajami|podbitej w 146 roku p.n.e. Hellady]]{{r|oxford}}, jako miejsce możliwej ich pierwotnej lokalizacji wskazuje się [[Ateny]], [[Olimpia|Olimpię]], [[Delfy]] lub [[Lokri]]{{r|encyclopedia}}. Autorstwo przypisywano [[Fidiasz]]owi, [[Myron (rzeźbiarz)|Myronowi]], [[Onatas]]owi, [[Alkamenes]]owi{{r|encyclopedia}} i [[Poliklet]]owi{{r|oxford}}. Przedstawionych mężczyzn identyfikuje się jako [[Atleta|atletów]] (zwycięzców olimpijskiego [[hoplites|biegu w zbroi]]) bądź mitycznych herosów, być może z czasów [[wojna trojańska|wojny trojańskiej]]{{r|encyclopedia}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name = encyclopedia>{{Cytuj książkę| tytuł = Encyclopedia of the History of Classical Archaeology| inni = edited by Nancy Thomson de Grummond| wydawca = Routledge| miejsce = London| rok = 1996| isbn = 1-884964-80-X| strony = 955–956}}</ref>
* <ref name = oxford>{{Cytuj książkę| tytuł = The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome| tom = 6| inni = edited by Michael Gagarin| wydawca = Oxford University Press| miejsce = Oxford| rok = 2010| isbn = 978-0-19-517072-6| strony = 123–124}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Rzeźby starożytnej Grecji]]
[[Kategoria:Zabytki ruchome]]

title: Brązy z RiaceBronzi di Riace

Rodzaj: posągi

Data powstania: V wiek p.n.e.

Medium: brąz

Wymiary: ok. 2 m

Lokalizacja: Museo Nazionale della Magna Grecia


text:
# Poplar (Montana)
Poplar – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Montana, w hrabstwie Roosevelt.

wikiname: plwiki

title: Poplar (Montana)

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Poplar
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = City
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Poplar
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Montana}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Roosevelt (Montana)|Roosevelt]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 30-58975<br />[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0775362
 |powierzchnia                 = 0,72
 |wysokość                     = 607
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 406
 |kod pocztowy                 = 59255
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-07:00]]
 |kod mapy                     = US-MT
 |współrzędne                  = 48°6′34″N 105°11′42″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Poplar''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Montana]], w hrabstwie [[Hrabstwo Roosevelt (Montana)|Roosevelt]].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Montana]]

title: Poplar

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Montana

Hrabstwo: Roosevelt

Populacja · • liczba ludności: · 758 · (1 kwietnia 2020)


text:
# Gosarling
Gosarling – gewog w dystrykcie Cirang, w Bhutanie. Według danych z 2017 roku liczył 1864 mieszkańców.
Dzieli się na 5 chiwogów, które są trzeciorzędnymi jednostkami podziału administracyjnego kraju:
- Phelrithang
- Phuensumgang
- Dzomlingthang
- Dzomlingzor
- Pemathang

title: Gosarling

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Gosarling
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gewog
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = BTN
 |siedziba                        =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2017
 |liczba ludności                 = 1864
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Gosarling''' – [[Podział administracyjny Bhutanu|gewog]] w dystrykcie [[Cirang]], w [[Bhutan|Bhutanie]]. Według danych z 2017 roku liczył 1864 mieszkańców<ref>[https://www.nsb.gov.bt/download/5042/ Population and housing census 2017 - Tsirang] nsb.gov.bt [dostęp 2023-02-03]</ref>.

Dzieli się na 5 chiwogów, które są trzeciorzędnymi jednostkami podziału administracyjnego kraju<ref>{{Cytuj |tytuł = Gosarling |data dostępu = 2023-02-03 |opublikowany = www.tsirang.gov.bt |url = http://www.tsirang.gov.bt/gewogs/gosarling |język = en}}</ref>:

* Phelrithang
* Phuensumgang
* Dzomlingthang
* Dzomlingzor
* Pemathang

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Dystrykt Cirang]]

title: Gosarling

Państwo: Bhutan


text:
# Ilybius ater
Ilybius ater – gatunek wodnego chrząszcza z rodziny pływakowatych i podrodziny Agabinae.

## Taksonomia
Gatunek ten został opisany w 1774 roku przez Charlesa De Geera pod nazwą Dytiscus ater. Lokalizację typową stanowi Szwecja. Do rodzaju Ilybius przeniesiony został w 1832 roku przez Wilhelma Ferdinanda Erichsona. W obrębie tego rodzaju klasyfikowany jest w grupie gatunków Ilybius subaeneus-group.

## Opis

### Owad dorosły
Ciało tego chrząszcza osiąga od 13 do 14 lub 15 mm długości. Ciało ubarwione jest w całości czarno z lekkim metalicznym połyskiem, a odnóża są ciemnorude. Zapiersie o skrzydełkach trójkątnych i szerokich. Golenie tylnej pary odnóży o zewnętrznej powierzchni pokrytej licznymi dołeczkami, opatrzonymi szczecinkami. U samców linia środkowa zabiodrza z pojedynczym zgrubieniem. Ostatni sternit odwłoka samic z wierzchołkiem wyraźnie wyciętym i żeberkiem krótkim, a samców z bardzo długim, sięgającym do połowy jego długości żeberkiem i bardzo długimi rysami po bokach. Przednie odnóża samców o pazurkach z dolną krawędzią lekko wklęsłą i pozbawionych zęba.

### Larwa
Ciało larw jest szerokie i osiąga 6,1 do 10 mm długości. Ubarwienie grzbietowej strony ciała brunatne do ciemnobrunatnooliwkowego z wyjątkiem głowy, której górna powierzchnia jest ciemniejsza: ciemnobrunatna bądź czekoladowobrunatna. Głowa w obrysie prawie kwadratowa, o szerokości 2,8, a długości 3,2 mm. Boki głowy są prawie równoległe, a kąty ciemieniowe wyraźnie zaznaczone. Nadustek o krótkiej krawędzi między kątami czołowymi, opatrzony dwiema trójkątnymi, często przyciemnionymi plamami i wzgórkami tuberkularnymi nieco pigmentowanymi. Szyja długości zbliżonej do szerokości głowy i 4,5 raza szersza niż długa. Głaszczki szczękowe o członach dość szerokich, a czułki o dwóch wierzchołkowych silnie wydłużonych. Przedplecze dwukrotnie szersze niż długie. Szczecinki krynalne dobrze rozwinięte. Odwłok o ostatnim segmencie smukłym, długim, ponad trzykrotnie dłuższym niż jego szerokość u nasady, po bokach wklęśniętym, a przysadkach zazwyczaj nieznacznie od ostatniego segmentu krótszych.

## Biologia i ekologia
Preferuje drobne, silnie zarośnięte zbiorniki wodne, zasiedlając bajorka, rowy, dreny, stawiki i doły, zarówno na terenach otwartych, zadrzewionych jak i torfowiskach. W okresach suszy znajdowany jednak również w głębszych stawach, łachach rzecznych i starorzeczach.
Jaja składa na łodygach roślin wodnych jak żabieńce, sit członowaty i Juncus communis oraz ogonkach liściowych grzybieni białych. Samica wycina w tkankach roślin V-kształtny otwór za pomocą piłkowanego pokładełka i do niego przylepia jaja. Z braku wymienionych roślin jaja mogą być składane w pączkach liściowych, na torfowcach, a nawet nitkowatych glonach. Larwy przebywają na roślinach wodnych i błotnych oraz na dnie zbiorników. Zimują owady dorosłe, kryjąc się pod mchem lub w ściółce leśnej. W Anglii jaja składane są późnym latem i na jesieni, pierwsze stadium larwalne pojawia się od sierpnia, a dwa kolejne spotykane są w grudniu.
W jego jajach rozwijać się mogą parazytoidalne błonkówki z gatunku Caraphractus cinctus.

## Rozprzestrzenienie
Gatunek palearktyczny, eurosyberyjski. W Europie wykazany został z Albanii, Austrii, Białorusi, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Holandii, Irlandii, Liechtensteinu, Litwy, Luksemburgu, Łotwy, Niemiec, Norwegii, Polski, Rosji, w tym obwodu królewieckiego, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii, Włoch i Wysp Normandzkich. Ponadto występuje na Bliskim Wschodzie (podawany z Iranu oraz Turcji z okolic Afyonu), Syberii (zarówno Syberii Wschodniej jak i Zachodniej) i Zakaukaziu (Azerbejdżan).
W Polsce występuje w całym kraju, jednak w górach jest bardzo rzadki, ograniczony do ich dolnych partii, choć w Sudetach dociera pod górną granicę lasu.

title: Ilybius ater

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Ilybius ater''
 |TSN                    = 728543
 |zoolog                 = [[Charles De Geer|De Geer]], 1774
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Ilybius ater.jpg
 |opis grafiki           = Ilustracja z ''Fauna Germanica''
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[chrząszcze]]
 |podrząd                = [[chrząszcze drapieżne]]
 |rodzina                = [[pływakowate]]
 |podrodzina             = [[Agabinae]]
 |plemię                 = [[Agabini]]
 |rodzaj                 = ''[[Ilybius]]''
 |gatunek                = ''Ilybius ater''
 |synonimy               =
* ''Dytiscus ater'' De Geer, 1774
 |wikispecies            = Ilybius ater
 |commons                = Category:Ilybius ater
}}
'''''Ilybius ater''''' – gatunek wodnego [[chrząszcze|chrząszcza]] z rodziny [[pływakowate|pływakowatych]] i podrodziny [[Agabinae]].

== Taksonomia ==
Gatunek ten został opisany w 1774 roku przez [[Charles De Geer|Charlesa De Geera]] pod nazwą ''Dytiscus ater''. [[Miejsce typowe|Lokalizację typową]] stanowi [[Szwecja]]. Do rodzaju ''[[Ilybius]]'' przeniesiony został w 1832 roku przez [[Wilhelm Ferdinand Erichson|Wilhelma Ferdinanda Erichsona]]. W obrębie tego rodzaju klasyfikowany jest w grupie gatunków ''Ilybius subaeneus''-group{{r|wcd}}.

== Opis ==
=== Owad dorosły ===
Ciało tego chrząszcza osiąga od 13 do 14{{r|Galewski}} lub 15{{r|Friday}} mm długości. Ciało ubarwione jest w całości czarno{{r|Friday}} z lekkim metalicznym połyskiem{{r|Galewski}}, a odnóża są ciemnorude{{r|wcg}}. [[Zapiersie]] o skrzydełkach trójkątnych i szerokich. Golenie tylnej pary odnóży o zewnętrznej powierzchni pokrytej licznymi dołeczkami, opatrzonymi szczecinkami. U samców linia środkowa [[zabiodrze|zabiodrza]] z pojedynczym zgrubieniem. Ostatni [[sternum|sternit]] odwłoka samic z wierzchołkiem wyraźnie wyciętym i żeberkiem krótkim, a samców z bardzo długim, sięgającym do połowy jego długości żeberkiem i bardzo długimi rysami po bokach. Przednie odnóża samców o pazurkach z dolną krawędzią lekko wklęsłą i pozbawionych zęba{{r|Galewski}}.

=== Larwa ===
Ciało [[larwa|larw]] jest szerokie i osiąga 6,1 do 10 mm długości. Ubarwienie grzbietowej strony ciała brunatne do ciemnobrunatnooliwkowego z wyjątkiem głowy, której górna powierzchnia jest ciemniejsza: ciemnobrunatna bądź czekoladowobrunatna. Głowa w obrysie prawie kwadratowa, o szerokości 2,8, a długości 3,2 mm. Boki głowy są prawie równoległe, a kąty [[ciemię|ciemieniowe]] wyraźnie zaznaczone. [[Nadustek]] o krótkiej krawędzi między kątami [[Czoło (anatomia)|czołowymi]], opatrzony dwiema trójkątnymi, często przyciemnionymi plamami i wzgórkami tuberkularnymi nieco pigmentowanymi. [[Szyja]] długości zbliżonej do szerokości głowy i 4,5 raza szersza niż długa. [[Głaszczki szczękowe]] o członach dość szerokich, a [[czułki]] o dwóch wierzchołkowych silnie wydłużonych. [[Przedplecze]] dwukrotnie szersze niż długie. [[Szczecinki krynalne]] dobrze rozwinięte. [[Odwłok]] o ostatnim segmencie smukłym, długim, ponad trzykrotnie dłuższym niż jego szerokość u nasady, po bokach wklęśniętym, a [[przysadki odwłokowe|przysadkach]] zazwyczaj nieznacznie od ostatniego segmentu krótszych{{r|Galewski2}}.

== Biologia i ekologia ==
Preferuje drobne, silnie zarośnięte zbiorniki wodne, zasiedlając bajorka, rowy, dreny, stawiki i doły{{r|Galewski2|colpol}}, zarówno na terenach otwartych, zadrzewionych jak i [[torfowisko|torfowiskach]]{{r|Galewski2}}. W okresach suszy znajdowany jednak również w głębszych stawach, łachach rzecznych i [[starorzecze|starorzeczach]]{{r|Galewski|colpol}}.

Jaja składa na łodygach roślin wodnych jak [[żabieniec (roślina)|żabieńce]], [[sit członowaty]] i ''[[Juncus communis]]'' oraz ogonkach liściowych [[Grzybienie białe|grzybieni białych]]. Samica wycina w tkankach roślin V-kształtny otwór za pomocą piłkowanego [[pokładełko|pokładełka]] i do niego przylepia jaja{{r|wcg}}. Z braku wymienionych roślin jaja mogą być składane w pączkach liściowych, na [[torfowiec|torfowcach]], a nawet nitkowatych glonach{{r|wcg}}. Larwy przebywają na roślinach wodnych i błotnych oraz na dnie zbiorników{{r|Galewski2}}. Zimują [[imago|owady dorosłe]], kryjąc się pod mchem lub w ściółce leśnej{{r|Galewski}}. W [[Anglia|Anglii]] jaja składane są późnym latem i na jesieni, pierwsze stadium larwalne pojawia się od sierpnia, a dwa kolejne spotykane są w grudniu{{r|wcg}}.

W jego jajach rozwijać się mogą [[parazytoidy|parazytoidalne]] [[błonkoskrzydłe|błonkówki]] z gatunku ''[[Caraphractus cinctus]]''{{r|NHM}}.

== Rozprzestrzenienie ==
Gatunek [[kraina palearktyczna|palearktyczny]]{{r|wcd}}, eurosyberyjski{{r|D&K}}. W [[Europa|Europie]] wykazany został z [[Albania|Albanii]], [[Austria|Austrii]], [[Białoruś|Białorusi]], [[Belgia|Belgii]], [[Bośnia i Hercegowina|Bośni i Hercegowiny]], [[Bułgaria|Bułgarii]], [[Chorwacja|Chorwacji]], [[Czechy|Czech]], [[Dania|Danii]], [[Estonia|Estonii]], [[Finlandia|Finlandii]], [[Francja|Francji]], [[Grecja|Grecji]], [[Holandia|Holandii]], [[Irlandia|Irlandii]], [[Liechtenstein]]u, [[Litwa|Litwy]], [[Luksemburg]]u, [[Łotwa|Łotwy]], [[Niemcy|Niemiec]], [[Norwegia|Norwegii]], [[Polska|Polski]], [[Rosja|Rosji]], w tym [[obwód królewiecki|obwodu królewieckiego]], [[Słowacja|Słowacji]], [[Słowenia|Słowenii]], [[Szwecja|Szwecji]], [[Szwajcaria|Szwajcarii]], [[Ukraina|Ukrainy]], [[Węgry|Węgier]], [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], [[Włochy|Włoch]] i [[Wyspy Normandzkie|Wysp Normandzkich]]{{r|fe}}. Ponadto występuje na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]{{r|fe}} (podawany z [[Iran]]u oraz [[Turcja|Turcji]] z okolic [[Afyon]]u{{r|D&K}}), [[Syberia|Syberii]]{{r|colpol}} (zarówno [[Syberia Wschodnia|Syberii Wschodniej]] jak i [[Syberia Zachodnia|Zachodniej]]{{r|D&K}}) i [[Kaukaz Południowy|Zakaukaziu]]{{r|colpol}} ([[Azerbejdżan]]{{r|D&K}}).

W Polsce występuje w całym kraju, jednak w górach jest bardzo rzadki, ograniczony do ich dolnych partii, choć w [[Sudety|Sudetach]] dociera pod górną granicę lasu{{r|Galewski}}.

== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name=D&K>{{Cytuj pismo | nazwisko = Darılmaz | imię = M. C. | nazwisko2 = Kıyak | imię2 = S. | tytuł = Two species of water beetle of the family Dytisc idae (Coleoptera) new to Turkey | czasopismo = Zoology in the Middle East | wydanie = 46 | strony = 118-120 | data = 2009}}</ref>
<ref name="Friday">{{Cytuj pismo | nazwisko = Friday | imię = Laurie E. | tytuł = A Key to the Adults of British Water Beetles | czasopismo = Field Studies | wolumin = 7 | strony = 1-151 | data = 1988 | url = http://fsj.field-studies-council.org/media/797162/water_beetles_web.pdf}}</ref>
<ref name=wcd>{{cytuj stronę | autor = Anders N. Nilsson | tytuł = A World Catalogue of the Family Dytiscidae, or the Diving Beetles (Coleoptera, Adephaga) Version 1.I.2014 | url = http://web.archive.org/web/20141006143720/http://www2.emg.umu.se/projects/biginst/andersn/WCD_20140101.pdf | data dostępu=2014-03-31 | strony = 30}}</ref>
<ref name=colpol>{{cytuj stronę | url =http://coleoptera.ksib.pl/kfp/search.php?taxonid=37107&l=pl | tytuł = Ilybius ater w Coleoptera Poloniae | data dostępu = 2014-03-24}}</ref>
<ref name=Galewski2>{{cytuj książkę | autor = Kazimierz Galewski | inni = Andrzej Szujecki (red.) | tytuł = Klucze Do Oznaczania Owadów Polski: cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera: z. 7e Pływakowate - Dytiscidae. Larwy z podrodziny Dytiscinae | rok = 1995 | miejsce = Toruń | wydawca = [[Polskie Towarzystwo Entomologiczne]], Oficyna Wydawnicza Turpress | strony = 86}}</ref>
<ref name=Galewski>{{cytuj książkę | autor = Kazimierz Galewski | tytuł = Klucze Do Oznaczania Owadów Polski: cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera: z. 7 Pływakowate - Dytiscidae | rok = 1971 | miejsce = Warszawa | wydawca = [[Polskie Towarzystwo Entomologiczne]], Państwowe Wydawnictwo Naukowe | strony = 80-83}}</ref>
<ref name="fe">{{Cytuj stronę | url = http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=119278 | tytuł = Ilybius ater w: Fauna Europaea | data dostępu = 2014-09-27}}</ref>
<ref name="NHM">{{cytuj stronę | url = http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/detail.dsml?FamilyCode=M&VALAUTHOR=Walker&VALGENUS=Caraphractus&HOMCODE=0&VALDATE=1846&VALSPECIES=cinctus&ValidAuthBracket=false&&&tab=associates | archiwum = https://web.archive.org/web/20140929171942/http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/detail.dsml?FamilyCode=M&VALAUTHOR=Walker&VALGENUS=Caraphractus&HOMCODE=0&VALDATE=1846&VALSPECIES=cinctus&ValidAuthBracket=false&&&tab=associates | zarchiwizowano = 2014-09-29 | tytuł = Caraphractus cinctus Walker, 1846: Associates | praca = Universal Chalcidoidea Database. Mymaridae | autor = B. R. Pitkin | data = 2004 | opublikowany = [[Muzeum Historii Naturalnej w Londynie|Natural History Museum]] | język = en | data dostępu = 2014-09-29}}</ref>
<ref name="wcg">{{Cytuj stronę | url = http://www.thewcg.org.uk/dytiscidae/0543.htm | tytuł = Ilybius ater (De Geer, 1774) | autor = Watford Coleoptera Group | praca = Website of the Watford Coleoptera Group | data dostępu = 2014-10-03}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Pływakowate]]
[[Kategoria:Chrząszcze Europy]]
[[Kategoria:Chrząszcze Iranu]]
[[Kategoria:Chrząszcze Rosji]]
[[Kategoria:Chrząszcze Turcji]]
[[Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia]]
[[Kategoria:Taksony opisane przez Charlesa De Geera]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1774 roku]]

title: Domena

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Rząd: chrząszcze

Podrząd: chrząszcze drapieżne

Rodzina: pływakowate

Podrodzina: Agabinae

Plemię: Agabini

Rodzaj: Ilybius

Gatunek: Ilybius ater


text:
# Szkic i kontury
Szkic i kontury – drugi album studyjny polskiego piosenkarza Oskara Cymsa. Wydawnictwo ukazało się 15 maja 2025 roku nakładem wytwórni muzycznej DB4 Management, w dystrybucji Warner Music Poland.
Album utrzymany jest w stylu muzyki pop. Składa się z wersji standardowej (1 CD).
Płyta zadebiutowała na 3. miejscu polskiej listy sprzedaży – OLiS.
Nagrania były promowane singlami: „Cały czas”, „Nie musisz się bać”, „Dom”, „Co noc”, „Szkic i kontury” oraz „No co Ty”.

## Lista utworów
Opracowano na podstawie materiału źródłowego.
| Szkic i kontury – Wersja standardowa | Szkic i kontury – Wersja standardowa | Szkic i kontury – Wersja standardowa                         | Szkic i kontury – Wersja standardowa | Szkic i kontury – Wersja standardowa |
| Nr                                   | Tytuł utworu                         | Słowa                                                        | Muzyka                               | Długość                              |
| ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ |
| 1.                                   | „Cały czas”                          | Patryk Kumór • Damian Skoczyk • Franek Bo • Maria Dzięcielak | Hotel Torino                         | 2:48                                 |
| 2.                                   | „Pomoc”                              | Oskar Cyms                                                   | Hotel Torino                         | 2:23                                 |
| 3.                                   | „Coś jeszcze”                        | Cyms • Dzięcielak                                            | Hotel Torino                         | 2:29                                 |
| 4.                                   | „Dom”                                | Cyms • Kumór • Emilian Waluchowski • Bo                      | Hotel Torino                         | 3:05                                 |
| 5.                                   | „Nie musisz się bać”                 | Cyms • Dominic Buczkowski-Wojtaszek • Kumór • Bo             | Hotel Torino                         | 2:25                                 |
| 6.                                   | „Co noc”                             | Cyms • Buczkowski-Wojtaszek • Kumór                          | Hotel Torino                         | 2:39                                 |
| 7.                                   | „Gasnę”                              | Cyms                                                         | Hotel Torino                         | 3:34                                 |
| 8.                                   | „Zostanie po nas nic”                | Cyms • Dzięcielak                                            | Hotel Torino                         | 2:33                                 |
| 9.                                   | „No co Ty”                           | Cyms • Kumór                                                 | Hotel Torino                         | 2:39                                 |
| 10.                                  | „Byle nie tu”                        | Cyms • Kumór                                                 | Hotel Torino                         | 2:18                                 |
| 11.                                  | „Chodź”                              | Cyms • Kumór                                                 | Hotel Torino                         | 2:52                                 |
| 12.                                  | „Zabierz mnie”                       | Cyms • Kumór                                                 | Hotel Torino                         | 3:17                                 |
| 13.                                  | „Szkic i kontury”                    | Cyms • Buczkowski-Wojtaszek • Kumór                          | Hotel Torino                         | 3:19                                 |
|                                      |                                      |                                                              |                                      | 36:21                                |

## Pozycje na listach sprzedaży

### Pozycja na listach tygodniowych
| Kraj   | Lista                    | Najwyższa pozycja |
| ------ | ------------------------ | ----------------- |
| Polska | OLiS – albumy            | 3                 |
| Polska | OLiS – albumy w streamie | 25                |
| Polska | OLiS – albumy fizyczne   | 2                 |

## Link zewnętrzny
- Okładka albumu

title: Szkic i kontury

wikitext:
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = studyjny
 |tytuł                     = Szkic i kontury
 |wykonawca                 = [[Oskar Cyms]]
 |okładka                   =
 |wydany                    = 15 maja 2025
 |nagrywany                 =
 |gatunek                   = [[Muzyka pop|pop]]
 |długość                   = 36:21
 |wytwórnia                 = DB4 Management, [[Warner Music Poland]]
 |producent                 = Hotel Torino
 |oceny                     =
 |rok wydania               = 2025
 |poprzedni album           = [[Nigdy wcześniej (album)|Nigdy wcześniej]]
 |rok poprzedniego albumu   = 2023
 |następny album            =
 |rok następnego albumu     =
 |1. singel                 = [[Cały czas]]
 |data 1. singla            = 24 maja 2024
 |2. singel                 = [[Nie musisz się bać]]
 |data 2. singla            = 18 września 2024
 |3. singel                 = [[Dom (singel)|Dom]]
 |data 3. singla            = 14 grudnia 2024
 |4. singel                 = [[Co noc]]
 |data 4. singla            = 22 stycznia 2025
 |5. singel                 = Szkic i kontury
 |data 5. singla            = 14 kwietnia 2025
 |6. singel                 = No co Ty
 |data 6. singla            = 14 maja 2025
}}

'''Szkic i kontury''' – drugi [[album studyjny]] polskiego piosenkarza [[Oskar Cyms|Oskara Cymsa]]. Wydawnictwo ukazało się 15 maja 2025 roku nakładem [[Wydawnictwo muzyczne|wytwórni muzycznej]] DB4 Management, w dystrybucji [[Warner Music Poland]].

Album utrzymany jest w stylu muzyki [[Muzyka pop|pop]]. Składa się z wersji standardowej (1 CD)<ref>{{Cytuj |tytuł = Szkic i kontury – Oskar Cyms |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Empik]] |opublikowany = empik.com |url = https://www.empik.com/szkic-i-kontury-cyms-oskar,p1612205229,muzyka-p}}</ref>.

Płyta zadebiutowała na 3. miejscu polskiej listy sprzedaży – [[OLiS]]<ref>{{Cytuj |tytuł = OLiS Tydzień 20/2025: Nowy lider zestawienia najpopularniejszych płyt w Polsce |data = 2025-05-22 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Codzienna Gazeta Muzyczna]] |opublikowany = cgm.pl |url = https://cgm.pl/news/olis-tydzien-20-2025-nowy-lider-zestawienia-najpopularniejszych-plyt-w-polsce/}}</ref>.

Nagrania były promowane [[Singel (wydawnictwo muzyczne)|singlami]]: „[[Cały czas]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = Cały czas – Single by Oskar Cyms |data = 2025-05-24 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/cały-czas-single/1746159131 |język = en}}</ref>, „[[Nie musisz się bać]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = Nie musisz się bać – Single by Oskar Cyms |data = 2024-09-18 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/nie-musisz-się-bać-single/1768035708 |język = en}}</ref>, „[[Dom (singel)|Dom]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = Dom – Single by Oskar Cyms |data = 2025-12-14 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/dom-single/1783617162 |język = en}}</ref>, „[[Co noc]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = Co noc – Single by Oskar Cyms |data = 2025-01-22 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/co-noc-single/1790445012 |język = en}}</ref>, „Szkic i kontury”<ref>{{Cytuj |tytuł = Szkic i kontury – Single by Oskar Cyms |data = 2025-04-14 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/szkic-i-kontury-single/1807494519 |język = en}}</ref> oraz „[[No co Ty]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = No co Ty – Single by Oskar Cyms |data dostępu = 2025-05-14 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/no-co-ty-single/1812472822 |język = en}}</ref>.

== Lista utworów ==
Opracowano na podstawie materiału źródłowego<ref>{{Cytuj |tytuł = Szkic i kontury – Album by Oskar Cyms |data = 2025-05-15 |data dostępu = 2025-06-24 |praca = [[Apple Music]] |opublikowany = music.apple.com |url = https://music.apple.com/pl/album/szkic-i-kontury/1806645669 |język = en}}</ref>.{{Lista utworów2
| rok                          =
| tytuł                        = ''Szkic i kontury'' – Wersja standardowa
| nota                         =
| 1-kolumna                    = Słowa
| 1-kolumna szerokość          = 300
| 2-kolumna                    = Muzyka
| 2-kolumna szerokość          = 150
| 3-kolumna                    =
| 3-kolumna szerokość          = 250
| 4-kolumna                    =
| 4-kolumna szerokość          =
| zwinięte                     =
| nagłówek                     = tak
| suma                         = tak
| szerokość                    = 95%
||[[Cały czas]]||[[Patryk Kumór]] • [[Damian Skoczyk]] • Franek Bo • [[Marissa (piosenkarka)|Maria Dzięcielak]]||Hotel Torino||2:48
||Pomoc||[[Oskar Cyms]]||Hotel Torino||2:23
||Coś jeszcze||Cyms • Dzięcielak||Hotel Torino||2:29
||[[Dom (singel)|Dom]]||Cyms • Kumór • [[Emilian Waluchowski]] • Bo||Hotel Torino||3:05
||[[Nie musisz się bać]]||Cyms • [[Dominic Buczkowski-Wojtaszek]] • Kumór • Bo||Hotel Torino||2:25
||[[Co noc]]||Cyms • Buczkowski-Wojtaszek • Kumór||Hotel Torino||2:39
||Gasnę||Cyms||Hotel Torino||3:34
||Zostanie po nas nic||Cyms • Dzięcielak||Hotel Torino||2:33
||No co Ty||Cyms • Kumór||Hotel Torino||2:39
||Byle nie tu||Cyms • Kumór||Hotel Torino||2:18
||Chodź||Cyms • Kumór||Hotel Torino||2:52||Zabierz mnie||Cyms • Kumór||Hotel Torino||3:17||Szkic i kontury||Cyms • Buczkowski-Wojtaszek • Kumór||Hotel Torino||3:19
|}}

== Pozycje na listach sprzedaży ==

=== Pozycja na listach tygodniowych ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
!Kraj
!Lista
!Najwyższa
pozycja
|-
| rowspan="3" |{{Państwo|POL}}
|[[OLiS|OLiS – albumy]]<ref>{{Cytuj |tytuł = OLiS - albumy - oficjalna lista sprzedaży (sprzedaż w okresie: 2025-05-09 - 2025-05-15) |data dostępu = 2025-06-24 |opublikowany = www.olis.pl |url = https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy}}</ref>
| align="center" |3
|-
|[[OLiS – albumy w streamie]]<ref>{{Cytuj |tytuł = OLiS - albumy w streamie - oficjalna lista sprzedaży (sprzedaż w okresie: 2025-05-16 - 2025-05-22) |data dostępu = 2025-06-24 |opublikowany = www.olis.pl |url = https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy-w-streamie}}</ref>
| align="center" |25
|-
|[[OLiS – albumy fizycznie|OLiS – albumy fizyczne]]<ref>{{Cytuj |tytuł = OLiS - albumy fizyczne - oficjalna lista sprzedaży (sprzedaż w okresie: 2025-05-09 - 2025-05-15) |data dostępu = 2025-06-24 |opublikowany = www.olis.pl |url = https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy-fizycznie}}</ref>
| align="center" |2
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Link zewnętrzny ==

* [https://genius.com/album_cover_arts/1360685 Okładka albumu]

{{Oskar Cyms}}

[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2025]]
[[Kategoria:Albumy popowe]]

title: Szkic i kontury

Gatunek: pop

Wydawnictwo: DB4 Management, Warner Music Poland

Producent: Hotel Torino

Nigdy wcześniej · (2023): Szkic i kontury · (2025) · —


text:
# Jens Martin Gammelby
Jens Martin Gammelby (ur. 5 lutego 1995 w Ikast) – duński piłkarz występujący na pozycji obrońcy w Silkeborg IF.

## Kariera
Jako junior grał w młodzieżowych drużynach FC Midtjylland oraz Silkeborg IF. W tej drugiej drużynie zadebiutował na poziomie seniorskim 27 marca 2014 w wygranym 1:0 meczu z Hobro IK. W sezonie 2013/14 Silkeborg wywalczył awans do Superligaen. W tych rozgrywkach Gammelby zadebiutował 20 lipca 2014 w zremisowanym 0:0 spotkaniu z FC København. W sezonie 2014/15 Silkeborg spadł do niższej ligi, jednak w kolejnym powrócił do Superligaen. W sezonie 2017/18 zespół ponownie nie utrzymał się w pierwszej lidze.
1 lipca 2018 został zawodnikiem Brøndby IF. Pierwszy występ w nowych barwach zaliczył 29 lipca 2018 w wygranym 2:1 meczu z Hobro IK. Gammelby wszedł na boisko w samej końcówce spotkania. W 2020 roku został wypożyczony na jeden sezon do Lyngby BK. 21 stycznia 2022 został ponownie wypożyczony, tym razem do Miedzi Legnica na jeden rok. 29 sierpnia 2022 jego wypożyczenie zostało skrócone przez Brøndby.
W lutym 2023 został nowym zawodnikiem HamKam. W Eliteserien zadebiutował 10 kwietnia 2023 w meczu z Sandefjord Fotball (2:0). We wrześniu 2023 Silkeborg IF ogłosił, że Gammelby zostanie ponownie zawodnikiem tego klubu od początku 2024 roku.

title: Jens Martin Gammelby

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko            = Jens Martin Gammelby
 |imię i nazwisko org        =
 |grafika                    =
 |opis grafiki               =
 |pełne imię i nazwisko      =
 |imię i nazwisko urodzenia  =
 |data urodzenia             = [[5 lutego]] [[1995]]
 |miejsce urodzenia          = [[Ikast]]
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |obywatelstwo               =
 |wzrost                     = 192 cm
 |pozycja                    = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                       = [[Silkeborg IF]]
 |numer w klubie             = 19
 |kariera juniorska          = !  ! [[FC Midtjylland]]
!  ! [[Silkeborg IF]]
 |kariera seniorska          = ! 2014–2018 ! [[Silkeborg IF]] ! 131 ! 9
! 2018–2023 ! [[Brøndby IF]] ! 50 ! 2
! 2020–2021 ! → [[Lyngby BK]] (wyp.) ! 26 ! 4
! 2022 ! → [[Miedź Legnica (piłka nożna)|Miedź Legnica]] (wyp.) ! 16 ! 0
! 2023 ! [[Hamarkameratene|HamKam]] ! 24 ! 2
! 2024– ![[Silkeborg IF]] ! 10 ! 0
 |data seniorzy              = 1 maja 2024
 |kariera reprezentacyjna    = ! 2014 ! {{reprezentacja|DEN|pn|rodzaj=U-20}} ! 1 ! 0
! 2015 ! {{reprezentacja|DEN|pn|rodzaj=U-21}} ! 1 ! 0
 |data reprezentacja         = 1 maja 2024
 |kariera trenerska          =
 |faksymile                  =
 |opis faksymile             =
 |medale                     =
 |odznaczenia                =
 |commons                    =
 |wikicytaty                 =
 |www                        =
}}
'''Jens Martin Gammelby''' (ur. [[5 lutego]] [[1995]] w [[Ikast]]) – [[Dania|duński]] [[piłkarz]] występujący na pozycji [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]] w [[Silkeborg IF]].

== Kariera ==
Jako junior grał w młodzieżowych drużynach [[FC Midtjylland]] oraz [[Silkeborg IF]]<ref name=kariera>{{Transfermarkt|p|nazwa=Jens Martin Gammelby|id=265040|data dostępu=2021-09-04}}</ref>. W tej drugiej drużynie zadebiutował na poziomie seniorskim 27 marca 2014 w wygranym 1:0 meczu z [[Hobro IK]]<ref>{{transfermarkt|m|id=2329641|nazwa=Hobro IK - Silkeborg IF, 27 mar 2014 - NordicBet LIGA|data dostępu=2018-08-26}}</ref>. W sezonie 2013/14 Silkeborg wywalczył awans do [[Superligaen]]<ref name=sezony>{{Cytuj stronę|url=https://www.danskfodbold.com/klub_dm.php?DMHoldID=101401|tytuł=Silkeborg IF – DM-profil for klubber|data dostępu=2021-09-04|opublikowany=danskfodbold.com|język=da}}</ref>. W tych rozgrywkach Gammelby zadebiutował 20 lipca 2014 w zremisowanym 0:0 spotkaniu z [[FC København]]<ref>{{transfermarkt|m|id=2469414|nazwa=Silkeborg IF - FC Kopenhaga, 20 lip 2014 - Superligaen|data dostępu=2018-08-26}}</ref>. W sezonie 2014/15 Silkeborg spadł do niższej ligi, jednak w kolejnym powrócił do Superligaen. W sezonie 2017/18 zespół ponownie nie utrzymał się w pierwszej lidze<ref name=sezony />.

1 lipca 2018 został zawodnikiem [[Brøndby IF]]<ref name=kariera />. Pierwszy występ w nowych barwach zaliczył 29 lipca 2018 w wygranym 2:1 meczu z Hobro IK. Gammelby wszedł na boisko w samej końcówce spotkania<ref>{{transfermarkt|m|id=3063574|nazwa=Hobro IK - Bröndby IF, 29 lip 2018 - Superligaen|data dostępu=2018-08-26}}</ref>. W 2020 roku został wypożyczony na jeden sezon do [[Lyngby BK]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Brøndby IF udlejer Jens Martin Gammelby |data = |data dostępu = 2020-10-10 |opublikowany = brondby.com |url = https://brondby.com/nyhed/2020/10/05/broendby-if-udlejer-jens-martin-gammelby}}</ref>. 21 stycznia 2022 został ponownie wypożyczony, tym razem do [[Miedź Legnica (piłka nożna)|Miedzi Legnica]] na jeden rok<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.polsatsport.pl/wiadomosc/2022-01-21/z-ligi-europy-do-fortuna-1-ligi-jens-martin-gammelby-w-miedzi/|tytuł=Z Ligi Europy do Fortuna 1 Ligi. Jens Martin Gammelby w Miedzi|data dostępu=2022-01-29|opublikowany=polsatsport.pl|data=2022-01-21}}</ref>. 29 sierpnia 2022 jego wypożyczenie zostało skrócone przez Brøndby<ref>{{Cytuj |tytuł = Miedź Legnica traci piłkarza. Wraca do Brondby |data = 2022-08-29 |data dostępu = 2022-09-02 |opublikowany = weszlo.com |url = https://weszlo.com/2022/08/29/miedz-legnica-traci-pilkarza-wraca-do-brondby/ |język = pl}}</ref>.

W lutym 2023 został nowym zawodnikiem [[Hamarkameratene|HamKam]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.hamkam.no/nyheter/jens-martin-gammelby-klar-for-kamma|tytuł=Jens Martin Gammelby klar for Kamma!|data dostępu=2024-05-01|opublikowany=hamkam.no|język=no|data=2023-02-14|autor=Robert Ulven Kvålshagen}}</ref>. W [[Eliteserien]] zadebiutował 10 kwietnia 2023 w meczu z [[Sandefjord Fotball]] (2:0)<ref>{{Transfermarkt|m|nazwa=Hamarkameratene - Sandefjord Fotball, 10 kwi 2023 - Eliteserien|id=3974280|data dostępu=2024-05-01}}</ref>. We wrześniu 2023 Silkeborg IF ogłosił, że Gammelby zostanie ponownie zawodnikiem tego klubu od początku 2024 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.silkeborgif.com/sif-henter-jens-martin-gammelby-til-vinter/|tytuł=SIF henter Jens Martin Gammelby til vinter|data dostępu=2024-05-01|opublikowany=silkeborgif.com|język=da|data=2023-09-04}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{90minut.pl|osoba|36921}}
* {{transfermarkt|p|id=265040|nazwa=Jens Martin Gammelby|data dostępu=2020-11-24}}
* {{soccerway|p|id=290884|nazwa=J. Gammelby|data dostępu=2021-01-02}}

{{SORTUJ:Gammelby, Jens Martin}}
[[Kategoria:Piłkarze Silkeborgu IF]]
[[Kategoria:Piłkarze Brøndby IF]]
[[Kategoria:Piłkarze Lyngby BK]]
[[Kategoria:Piłkarze Miedzi Legnica]]
[[Kategoria:Piłkarze Hamarkameratene]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1995]]
[[Kategoria:Reprezentanci Danii U-20 w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Reprezentanci Danii U-21 w piłce nożnej]]

title: · Jens Martin Gammelby

Data i miejsce urodzenia: 5 lutego 1995 · Ikast

Pozycja: obrońca

Klub: Silkeborg IF

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Silkeborg IF · 131 · (9)

Brøndby IF · 50 · (2)

→ Lyngby BK (wyp.) · 26 · (4)

→ Miedź Legnica (wyp.) · 16 · (0)

HamKam · 24 · (2)

Silkeborg IF · 10 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Dania U-20 · 1 · (0)

Dania U-21 · 1 · (0)


text:
# Hannah i jej siostry
Hannah i jej siostry (tytuł oryginału: Hannah and Her Sisters) – amerykański film fabularny, komedia z 1986 roku ze scenariuszem i w reżyserii Woody’ego Allena. Film zdobył 21 różnych nagród filmowych, w tym trzy Oscary w 1987: Woody Allen za najlepszy scenariusz, Michael Caine i Dianne Wiest dla najlepszych aktorów w rolach drugoplanowych (oprócz tego nominowany w czterech innych kategoriach), dwie nagrody BAFTA i jeden Złoty Glob.

## Zarys fabuły
Film opowiada o perypetiach trzech sióstr pochodzących z aktorskiej rodziny i żyjących w Nowym Jorku oraz ich bliskich. Hannah jest wziętą aktorką teatralną. Lee żyje w cieniu swojego partnera, dużo od niej starszego malarza Fredericka. Jest obiektem westchnień Elliota, męża Hannah. Holly niedawno rzuciła narkotyki, którymi pocieszała się po porażkach związanych z nieudanymi próbami scenicznymi. Piątym z głównych bohaterów jest neurotyczny hipochondryk Mickey, pierwszy mąż Hannah, bez powodzenia szukający w życiu głębszego sensu. Osią spinającą fabułę są trzy przyjęcia organizowane przez Hannah z okazji Święta Dziękczynienia na przestrzeni dwóch lat.

## Obsada
- Mia Farrow – Hannah
- Barbara Hershey – Lee
- Dianne Wiest – Holly
- Michael Caine – Elliott
- Woody Allen – Mickey
- Carrie Fisher – April
- Maureen O’Sullivan – Norma
- Max von Sydow – Frederick
- Daniel Stern – Dusty
- J.T. Walsh – Ed Smythe
- John Turturro – pisarz
- Julia Louis-Dreyfus – Mary
- inni

## Nagrody

### Oscary
- najlepszy scenariusz oryginalny: Woody Allen
- najlepsza drugoplanowa rola kobieca: Dianne Wiest
- najlepsza drugoplanowa rola męska: Michael Caine

nominacje: najlepsza scenografia, najlepszy reżyser, najlepszy montaż, najlepszy film

### BAFTA
- najlepsza reżyseria: Woody Allen
- najlepszy scenariusz oryginalny: Woody Allen

nominacje: dwukrotnie najlepszy aktor (Michael Caine, Woody Allen), najlepsza aktorka (Mia Farrow), najlepsza aktorka drugoplanowa (Barbara Hershey), najlepszy montaż, najlepszy film

### Złote Globy
- najlepszy film – komedia/musical

nominacje:: najlepszy aktor drugoplanowy w filmie (Michael Caine), najlepsza aktorka drugoplanowa w filmie (Dianne Wiest), najlepszy scenariusz filmu (Woody Allen), najlepsza reżyseria filmu (Woody Allen)

title: Hannah i jej siostry

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = Hannah i jej siostry
 |oryginalny tytuł = Hannah and Her Sisters{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = [[komedia]]
 |rok produkcji    =
 |data premiery    = [[7 lutego]] [[1986]]
 |kraj produkcji   = [[Stany Zjednoczone]]
 |język            = [[język angielski|angielski]]
 |czas trwania     = 103 min
 |reżyseria        = [[Woody Allen]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |scenariusz       = [[Woody Allen]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |główne role      = [[Michael Caine]],
[[Barbara Hershey]],
[[Carrie Fisher]],
[[Mia Farrow]],
[[Dianne Wiest]],
[[Woody Allen]]
 |muzyka           = [[Johann Sebastian Bach]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
[[Giacomo Puccini]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325–326}}
 |zdjęcia          = [[Carlo Di Palma]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |scenografia      = [[Stuart Wurtzel]]
[[Carol Joffe]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |kostiumy         = [[Jeffrey Kurland]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |montaż           = [[Susan E. Morse]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |produkcja        = [[Robert Greenhut]]
[[Jack Rollins]]
[[Charles H. Joffe]]{{odn|Allen|Björkman|1998|s=325}}
 |wytwórnia        = [[Orion Pictures Corporation]]
[[Jack Rollins & Charles H. Joffe Productions]]
 |dystrybucja      = [[Orion Pictures Corporation]]
 |budżet           =
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          =
 |commons          =
 |wikicytaty       = Hannah i jej siostry
 |www              =
}}
'''Hannah i jej siostry''' (tytuł oryginału: ''Hannah and Her Sisters'') – amerykański [[film fabularny]], komedia z [[1986 w filmie|1986]] roku ze scenariuszem i w reżyserii [[Woody Allen|Woody’ego Allena]]. Film zdobył 21 różnych nagród filmowych, w tym trzy [[Nagroda Akademii Filmowej|Oscary]] w [[1987 w filmie|1987]]: Woody Allen za najlepszy scenariusz, [[Michael Caine]] i [[Dianne Wiest]] dla najlepszych aktorów w rolach drugoplanowych (oprócz tego nominowany w czterech innych kategoriach), dwie nagrody [[Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych|BAFTA]] i jeden [[Złoty Glob]].

== Zarys fabuły ==
Film opowiada o perypetiach trzech sióstr pochodzących z aktorskiej rodziny i żyjących w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]] oraz ich bliskich. Hannah jest wziętą aktorką teatralną. Lee żyje w cieniu swojego partnera, dużo od niej starszego malarza Fredericka. Jest obiektem westchnień Elliota, męża Hannah. Holly niedawno rzuciła narkotyki, którymi pocieszała się po porażkach związanych z nieudanymi próbami scenicznymi. Piątym z głównych bohaterów jest neurotyczny [[Hipochondria|hipochondryk]] Mickey, pierwszy mąż Hannah, bez powodzenia szukający w życiu głębszego sensu. Osią spinającą fabułę są trzy przyjęcia organizowane przez Hannah z okazji [[Dzień Dziękczynienia|Święta Dziękczynienia]] na przestrzeni dwóch lat.

== Obsada ==
{{Układ wielokolumnowy | szerokość = 12em | liczba = 2|
* [[Mia Farrow]] – Hannah
* [[Barbara Hershey]] – Lee
* [[Dianne Wiest]] – Holly
* [[Michael Caine]] – Elliott
* [[Woody Allen]] – Mickey
* [[Carrie Fisher]] – April
* [[Maureen O’Sullivan]] – Norma
* [[Max von Sydow]] – Frederick
* [[Daniel Stern (aktor)|Daniel Stern]] – Dusty
* [[J.T. Walsh]] – Ed Smythe
* [[John Turturro]] – pisarz
* [[Julia Louis-Dreyfus]] – Mary
* inni
}}

== Nagrody ==
=== [[Nagroda Akademii Filmowej|Oscary]] ===
* najlepszy scenariusz oryginalny: [[Woody Allen]]
* najlepsza drugoplanowa rola kobieca: [[Dianne Wiest]]
* najlepsza drugoplanowa rola męska: [[Michael Caine]]

'''nominacje''': najlepsza scenografia, najlepszy reżyser, najlepszy montaż, najlepszy film

=== [[Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych|BAFTA]] ===
* najlepsza reżyseria: [[Woody Allen]]
* najlepszy scenariusz oryginalny: [[Woody Allen]]

'''nominacje:''' dwukrotnie najlepszy aktor ([[Michael Caine]], [[Woody Allen]]), najlepsza aktorka ([[Mia Farrow]]), najlepsza aktorka drugoplanowa ([[Barbara Hershey]]), najlepszy montaż, najlepszy film

=== [[Złoty Glob|Złote Globy]] ===
* najlepszy film – komedia/musical

'''nominacje:''': najlepszy aktor drugoplanowy w filmie (Michael Caine), najlepsza aktorka drugoplanowa w filmie ([[Dianne Wiest]]), najlepszy scenariusz filmu ([[Woody Allen]]), najlepsza reżyseria filmu (Woody Allen)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Allen |imię = Woody |tytuł = Woody według Allena |inni = tł. Anita Piotrowska |wydawca = [[Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”]] |miejsce = Kraków |data = 1998 |seria = Autobiografie |isbn = 8370066623 |nazwisko2 = Björkman |imię2 = Stig |odn = tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|0091167|Hannah i jej siostry}}

{{Woody Allen}}
{{Złoty Glob za najlepszy film komediowy lub musical}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Amerykańskie komedie romantyczne]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 1986 roku]]
[[Kategoria:Filmy w reżyserii Woody’ego Allena]]
[[Kategoria:Filmy wytwórni Orion Pictures]]
[[Kategoria:Filmy kręcone w Nowym Jorku]]
[[Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu komediowego lub musicalu]]

title: Hannah i jej siostryHannah and Her Sisters

Gatunek: komedia

Data premiery: 7 lutego 1986

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Język: angielski

Czas trwania: 103 min

Reżyseria: Woody Allen

Scenariusz: Woody Allen

Główne role: Michael Caine, · Barbara Hershey, · Carrie Fisher, · Mia Farrow, · Dianne Wiest, · Woody Allen

Muzyka: Johann Sebastian Bach · Giacomo Puccini

Zdjęcia: Carlo Di Palma

Scenografia: Stuart Wurtzel · Carol Joffe

Kostiumy: Jeffrey Kurland

Montaż: Susan E. Morse

Produkcja: Robert Greenhut · Jack Rollins · Charles H. Joffe

Wytwórnia: Orion Pictures Corporation · Jack Rollins & Charles H. Joffe Productions

Dystrybucja: Orion Pictures Corporation


text:
# Zapolicze
Zapolicze (biał. Заполічы, Zapoliczy; ros. Заполичи, Zapoliczi) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim, w sielsowiecie Porozów, nad Rosią i przy drodze republikańskiej R98. Od północy graniczy z Porozowem.

## Historia
W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni grodzieńskiej, w powiecie wołkowyskim, w gminie Porozów.
W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Porozów. W 1921 miejscowość liczyła 112 mieszkańców, zamieszkałych w 22 budynkach, wyłącznie Polaków. 103 mieszkańców było wyznania rzymskokatolickiego i 9 prawosławnego.
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

title: Zapolicze

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Zapolicze
 |nazwa oryginalna             = {{k|be|Заполічы}}<br />{{k|ru|Заполичи}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-HR
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon świsłocki|świsłocki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Porozów|Porozów]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód grodzieński # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 52°55′41″N 24°22′02″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Zapolicze''' ({{w języku|be|Заполічы}}, ''Zapoliczy''; {{w języku|ru|Заполичи}}, ''Zapoliczi'') – wieś na [[Białoruś|Białorusi]], w [[obwód grodzieński|obwodzie grodzieńskim]], w [[rejon świsłocki|rejonie świsłockim]], w [[sielsowiet Porozów|sielsowiecie Porozów]], nad [[Roś (dopływ Niemna)|Rosią]] i przy drodze republikańskiej [[Droga R98 (Białoruś)|R98]]. Od północy graniczy z [[Porozów|Porozowem]].

== Historia ==
W XIX i w początkach XX w. położone były w [[Imperium Rosyjskie|Rosji]], w [[Gubernia grodzieńska|guberni grodzieńskiej]], w [[Powiat wołkowyski (Imperium Rosyjskie)|powiecie wołkowyskim]], w [[Porozów (gmina)|gminie Porozów]].

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo białostockie (II Rzeczpospolita)|województwie białostockim]], w [[Powiat wołkowyski|powiecie wołkowyskim]], w [[Porozów (gmina)|gminie Porozów]]<ref name="przypis1">{{Cytuj książkę |autor = |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom V – Województwo białostockie |url = https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/26774/edition/27140/content |wydawca = Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej |miejsce = Warszawa |rok = 1924 |strony = |isbn = }}</ref>. W 1921 miejscowość liczyła 112 mieszkańców, zamieszkałych w 22 budynkach, wyłącznie Polaków. 103 mieszkańców było wyznania rzymskokatolickiego i 9 prawosławnego<ref name="przypis1" />.

Po II wojnie światowej w granicach [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Sowieckiego]]. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{SgKP|XIV|402|Zapolicze, pow. wołkowyski}}
* {{Cytuj stronę |url =http://maps.mapywig.org/m/WIG_maps/series/100K_300dpi/A37_B39_(XX-17)_LYSKOW_1926_300dpi_bcuj298347-288249.jpg |tytuł = Mapa WIG ''Łysków'' |opublikowany = |data = |język = pl |data dostępu = 2023-02-19}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie świsłockim]]

title: ZapoliczeЗаполічы · Заполичи

Państwo: Białoruś

Obwód: grodzieński

Rejon: świsłocki

Sielsowiet: Porozów


text:
# Fenix-Deceuninck
Fenix-Deceuninck (Kod UCI: FED) – belgijska profesjonalna kobieca grupa kolarska powstała w 2020.

## Nazwa grupy w poszczególnych latach
| lata      | nazwa            |
| --------- | ---------------- |
| 2020–2021 | Ciclismo Mundial |
| 2021–2022 | Plantur-Pura     |
| od 2023   | Fenix-Deceuninck |

## Obecny skład (2024)
| Skład drużyny 2024         | Skład drużyny 2024   | Skład drużyny 2024 | Skład drużyny 2024                   |
| Imię i nazwisko            | Data urodzenia       | Państwo            | Poprzednia grupa                     |
| -------------------------- | -------------------- | ------------------ | ------------------------------------ |
| Ceylin del Carmen Alvarado | 6 sierpnia 1998      | Holandia           | Fenix-Deceuninck (2024)              |
| Sanne Cant                 | 8 października 1990  | Belgia             | Fenix-Deceuninck (2024)              |
| Millie Couzens             | 29 października 2003 | Wielka Brytania    |                                      |
| Julie de Wilde             | 8 grudnia 2002       | Belgia             | Fenix-Deceuninck (2023)              |
| Yara Kastelijn             | 9 sierpnia 1997      | Holandia           | Fenix-Deceuninck (2023)              |
| Evy Kuijpers               | 15 lutego 1995       | Holandia           | Human Powered Health (2022)          |
| Greta Marturano            | 14 czerwca 1998      | Włochy             | Top Girls Fassa Bortolo (2022)       |
| Puck Pieterse              | 13 maja 2002         | Holandia           | Fenix-Deceuninck (2023)              |
| Pauliena Rooijakkers       | 12 maja 1993         | Holandia           | Canyon-SRAM Racing (2023)            |
| Carina Schrempf            | 16 października 1994 | Austria            |                                      |
| Christina Schweinberger    | 29 października 1996 | Austria            | Multum Accountants (2022)            |
| Petra Stiasny              | 10 września 2001     | Szwajcaria         | Roland Cogeas-Edelweiss Squad (2022) |
| Marthe Truyen              | 30 września 1999     | Belgia             | Fenix-Deceuninck (2023)              |
| Cecilia van Zuthem         | 27 listopada 2003    | Holandia           | WV Schijndel (2022)                  |
| Annemarie Worst            | 19 grudnia 1995      | Holandia           |                                      |
| Sophie Wright              | 15 marca 1999        | Wielka Brytania    | UAE Team ADQ (2022)                  |
| Inge van der Heijden       | 12 sierpnia 1999     | Holandia           | Fenix-Deceuninck (2023)              |
| Flora Perkins              | 16 września 2003     | Wielka Brytania    | Fenix-Deceuninck Continental (2023)  |
| Aniek van Alphen           | 1 lutego 1999        | Holandia           | Fenix-Deceuninck Continental (2023)  |
|                            |                      |                    |                                      |
| Źródło: ProCyclingStats    |                      |                    |                                      |

title: Fenix-Deceuninck

wikitext:
{{Cycling race/teaminfobox|Q96583757}}
'''Fenix-Deceuninck''' ({{Kod UCI|FED}}) – [[Belgia|belgijska]] profesjonalna kobieca grupa [[Kolarstwo szosowe|kolarska]] powstała w 2020.

== Nazwa grupy w poszczególnych latach ==
{| class="wikitable"
! lata !! nazwa
|-
| 2020–2021 || Ciclismo Mundial
|-
| 2021–2022 || Plantur-Pura
|-
| od 2023 || Fenix-Deceuninck
|}

== Obecny skład (2024) ==
{{Cycling race/teamroster|Q123823639}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = https://www.fenix-deceuninck.be/ | tytuł = Oficjalna strona | opublikowany = fenix-deceuninck.be | język = en | data dostępu = 2024-10-26}}
* {{Cytuj stronę | url = https://www.uci.org/team-details/19521 | tytuł = Profil na UCI WorldTour | opublikowany = uci.org | język = en | data dostępu = 2024-10-26}}

{{Grupy UCI Women’s WorldTour}}

[[Kategoria:Belgijskie zawodowe grupy kolarskie]]
[[Kategoria:Kolarstwo w Belgii]]

Dyscyplina: Kolarstwo szosowe

Dywizje: UCI Women's Continental Team (2020-2022) · UCI Women’s WorldTeams (2023-)

Kraj: Belgia

Oficjalna strona: Oficjalna strona

Dyrektor generalny: Philip Roodhooft

Dyrektorzy sportowi: Camiel van den Bergh (2020-2021) · Heidi Van De Vijver (2021-2023) · Annemiek van Vleuten (2021-2023)

Ciclismo Mundial

Plantur-Pura

Fenix-Deceuninck


text:
# Karl Krazeisen
Karl August Krazeisen (ur. 28 października 1794 w Kastellaun, zm. 27 stycznia 1878 w Monachium) – bawarski oficer piechoty i malarz amator.

## Życiorys
Po udziale w wojnach napoleońskich w latach 1813–1814, ulegając ówczesnemu romantyzmowi i filhellenizmowi, w 1826 roku zaciągnął się jako prosty żołnierz, by wesprzeć Greków w ich walce o niepodległość. Podczas pobytu w Grecji narysował kilka portretów znanych bojowników. Po powrocie do Monachium w 1827 roku wykonał litografie swoich rysunków do publikacji.

## Galeria prac
- Charles Nicolas Fabvier
- Frank Abney Hastings
- Konstandinos Kanaris
- Jeorjos Karaiskakis
- Jeorjos Kunduriotis
- Joanis Makrygiannis
- Andreas Miaulis
- Joanis Milaitis
- Konstandinos Nikodimos
- Jeorjos Sisinis
- Kitsos Dzawelas

title: Karl Krazeisen

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Karl Krazeisen
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Karl von Krazeisen.png
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = [[28 października]] [[1794]]
 |miejsce urodzenia     = [[Kastellaun]]
 |data śmierci          = [[27 stycznia]] [[1878]]
 |miejsce śmierci       = [[Monachium]]
 |narodowość            =
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[malarstwo]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           = {{order|OZŚM}} {{order|OZ|KS}}
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Karl Krazeisen
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Karl August Krazeisen''' (ur. [[28 października]] [[1794]] w [[Kastellaun]], zm. [[27 stycznia]] [[1878]] w [[Monachium]]) – [[Królestwo Bawarii|bawarski]] oficer piechoty i [[Malarstwo|malarz]] amator<ref name="Archiwalna Biblioteka Historii i Kultury Argolikos">Archiwalna Biblioteka Historii i Kultury Argolikos: [https://argolikivivliothiki.gr/2008/12/16/%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9%CE%B6%CE%B5%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%BB-1794%E2%80%931878-%CE%BF-%CE%B6%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%BF%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B1%CE%B3%CF%89/ Karl Krazeisen (1794–1878) Malarz bojowników '21]</ref>.

== Życiorys ==
Po udziale w [[Wojny napoleońskie|wojnach napoleońskich]] w latach 1813–1814, ulegając ówczesnemu [[Romantyzm|romantyzmowi]] i [[Filhellenizm|filhellenizmowi]], w 1826 roku zaciągnął się jako prosty żołnierz, by wesprzeć [[Wojna o niepodległość Grecji|Greków w ich walce o niepodległość]]. Podczas pobytu w [[Grecja|Grecji]] narysował kilka portretów znanych bojowników. Po powrocie do [[Monachium]] w 1827 roku wykonał [[Litografia|litografie]] swoich rysunków do publikacji<ref name="Archiwalna Biblioteka Historii i Kultury Argolikos" />.

== Galeria prac ==
<gallery>
Plik:Charles Favier.jpg|Charles Nicolas Fabvier
Plik:Frank Abney Hastings.jpg|Frank Abney Hastings
Plik:Konstantinos Kanaris.jpg|[[Konstandinos Kanaris]]
Plik:Georgios_Karaiskakis.jpg|Jeorjos Karaiskakis
Plik:Georgios Kountouriotis.jpg|[[Jeorjos Kunduriotis]]
Plik:Makrigiannis.jpg|Joanis Makrygiannis
Plik:Miaoulis.jpg|Andreas Miaulis
Plik:Ioannis Milaitis.jpg|Joanis Milaitis
Plik:Konstantinos_Nikodimos.jpg|Konstandinos Nikodimos
Plik:G Sissini.jpg|Jeorjos Sisinis
Plik:Kitsos_Tzavelas.jpg|Kitsos Dzawelas
</gallery>

== Zobacz też ==
* [[Wojna o niepodległość Grecji]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://argolikivivliothiki.gr/2012/04/19/karl-krazeisen/ Karl Krazeisen – Portrety greckich i filhelleńskich wojowników XXI wieku]

{{Kontrola autorytatywna}}
{{SORTUJ:Krazeisen, Karl}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1794]]
[[Kategoria:Zmarli w 1878]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny o niepodległość Grecji (1821–1829)]]
[[Kategoria:Niemieccy malarze]]
[[Kategoria:Greccy malarze]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Zbawiciela]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Świętego Michała (Bawaria)]]

title: Karl Krazeisen

Data i miejsce urodzenia: 28 października 1794 · Kastellaun

Data i miejsce śmierci: 27 stycznia 1878 · Monachium

Dziedzina sztuki: malarstwo


text:
# Holenderski Instytut Badań Kosmicznych SRON
Holenderski Instytut Badań Kosmicznych SRON powstał w 1983 r. w Groningen w Holandii, pierwotnie pod holenderską nazwą Stichting RuimteOnderzoek Nederland (w skrócie SRON). W 2005 r., ze względu na szeroką współpracę międzynarodową, która prowadzona jest głównie w języku angielskim – został oficjalnie przemianowany na nazwę w języku angielskim, z zachowaniem skrótu nazwy holenderskiej: SRON Netherlands Institute for Space Research. Jest częścią Holenderskiej Organizacji Badań Naukowych (hol. Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)).

## Misja
Misją Instytutu jest projektowanie i rozwijanie światowej klasy innowacyjnych instrumentów kosmicznych służących do badań astrofizycznych i zorientowanych na Ziemię oraz analizowanie danych dostarczanych przez te instrumenty w celu wykorzystania ich do badań zaawansowanych.
SRON ma ambicję być głównym instytutem badawczym (ang. PI-institute, Principal Investigators Institute) w celu rozwijania, z wykorzystaniem najnowszych osiągnięć w tej dziedzinie, instrumentów wchodzących w skład wyposażenia satelitów dla misji badawczych ESA, NASA i innych agencji kosmicznych.
Instytut działa jako narodowe centrum ekspertyz dla badań kosmicznych w Holandii.

## Główne kierunki badań
Główne kierunki badań to: astrofizyka niskich energii, astrofizyka wysokich energii, skład i chemia atmosfery, badania planetarne.

## Zaplecze laboratoryjne
Instytut posiada dwa laboratoria: w Utrechcie i w Groningen.

## Departamenty – podział organizacyjny

### Astrofizyka Wysokich Energii
Dział Astrofizyki Wysokich Energii (ang. The High Energy Astrophysics (HEA)) zlokalizowany jest w Utrechcie od 1994 r., kiedy połączył się z inną grupą badawczą z Leiden. Grupa specjalizuje się w wytwarzaniu i integracji instrumentów operujących na promieniowaniu X (rentgenowskim) i promieniowaniu gamma, zazwyczaj zintegrowanych i latających na satelitach innych agencji kosmicznych. Od momentu uruchomienia, dział HEA jest odpowiedzialny za analizowanie danych zebranych przez instrument we współpracy z innymi naukowcami związanymi z danym projektem. Dział zatrudnia około 35 bezpośrednich pracowników.

### Astrofizyka Niskich Energii
Dział Astrofizyki Niskich Energii (ang. The Low Energy Astrophysics (LEA)) zajmuje się przede wszystkim analizowaniem danych z instrumentów czułych na podczerwień, wynoszonych na takich platformach jak samoloty, balony stratosferyczne, teleskopy naziemne i satelity.
Dział był odpowiedzialny za skonstruowanie instrumentu SWS (Short Wave Spectrometer – Spektrometr Fal Krótkich) dla misji Infrared Space Observatory (ISO) (Kosmiczne Obserwatorium Podczerwieni – działało od 17 listopada 1995 r. do 8 kwietnia 1998 r., misja osiągnęła zamierzone cele). Doświadczenie zdobyte przy tym instrumencie zapewniło działowi LEA kontrakt na inny instrument operujący w podczerwieni, przeznaczony do zainstalowania na pokładzie Kosmicznego Obserwatorium Herschela, które wyniesiono do punktu libracyjnego L2 w układzie Ziemia-Słońce w roku 2009.
W dziale tym zatrudnionych jest około 45 pracowników (dane na rok 2004).

### Nauki dotyczące Ziemi
Od 1991 r. SRON posiada własny dział specjalizujący się w naukach zorientowanych na Ziemię: Dział Nauk Zorientowanych na Ziemię (ang. Earth Oriented Science (EOS)). Główne dwie dyscypliny badań to:
1. studia nad składem fizycznym i chemicznym ziemskiej atmosfery
2. studia grawitacyjne Ziemi.

Dział był odpowiedzialny za zbudowanie i obsługę instrumentu SCIAMACHY (ang. SCanning Imaging Absorption SpectroMeter for Atmospheric CartograpHY – „Skanujący i obrazujący Spektrometr Absorpcji dla Ziemskiej Kartografii”) dla satelity Envisat (ang. ENVIronmental SATellite – „Satelita Środowiskowy”) (ESA) razem z niemieckimi i belgijskimi instytucjami badań kosmicznych. Z powodu wadliwego zaprojektowania struktury satelity, instrument został dotknięty skutkami degazacji (ang. outgassing) pochodzącej z satelity i zespół musiał włożyć dużo pracy w skalibrowanie błędnych danych otrzymywanych z instrumentu.
Dział posiada również dwa inne kontrakty z ESA na kalibrowanie i uzgadnianie danych otrzymywanych z dwóch próbników: GOCE (ang. Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer – „Eksplorator Pola Grawitacyjnego i Spoczynkowej Cyrkulacji Oceanów”) i LISA Pathfinder (zmieniona nazwa próbnika SMART-2: ang. Small Missions for Advanced Research in Technology – „Małe Misje Zaawansowanych Badań w Technologii”), z których ten drugi może zapewnić działowi dodatkowy kontrakt na proponowaną kontynuację misji, jeśli próbna misja potwierdzi działanie zaimplementowanych technologii na poziomie akceptowalnym.

### Dział Badań i Technologii Sensorów
Działalność działu Badań i Technologii Sensorów (ang. Sensor Research and Technology, SR&T) skierowana jest na rozwijanie światowej klasy technologii dostępowych dla programów SRON z dziedziny astrofizyki wysokich i niskich energii oraz nauk zorientowanych na Ziemię.
Program badawczo-rozwojowy zawiera:
1. Spektrometr i odczyt obrazowania promieniowania X (rentgenowskiego) – rozwój tablicy kriogenicznego mikrokalorymetru dla spektroskopii promieniowania X (rentgenowskiego) i multipleksowana elektronika odczytująca niezbędna dla takiej tablicy. Te działania skupione są na zastosowaniu w planowanej na rok 2017 misji ESA: XEUS (ang. X-ray Evolving Universe Spectroscopy mission – „Spektroskopia Rozwoju Wszechświata w Promieniowaniu X”)
2. Oprzyrządowanie heterodynowe – rozwój wykrywaczy heterodynowych promieniowania mikrofalowego (zwanego też czasem submilimetrowym) zawiera miksery Bolometru Gorących Elektronów (ang. Hot Electron Bolometer, HEB) dla zakresu częstotliwości fal 1,0 – 10,0 GHz oraz Zintegrowane Odbiorniki Nadprzewodzące (ang. Superconducting Integrated Receivers (SIR)) dla pasma częstotliwości 0,3 – 1,0 THz. Miksery HEB oraz detektory SIR znajdą zastosowanie w (przyszłych) astrofizycznych misjach niskich energii i misjach badania składu chemicznego atmosfery (takich jak TELIS, ang. TErahertz and sub-millimeter LImb Sounder – „Terahercowa i Mikrofalowa Sonda Limbu”)[1].
3. Detektor obrazujący dla obserwacji mikrofalowych – ta linia badań koncentruje się na Detektorze Induktancji Kinetycznej (ang. Kinetic Inductance Detector (KID)), który prowadzi do detektora bezpośredniego obrazowania dla ograniczonych tłem mikrofalowych obserwacjach przewidywanych w przyszłych misjach wykorzystujących chłodzone teleskopy.

### Dział Inżynierii
Głównym zadaniem Działu Inżynierii (ang. Engineering Division (ED)) jest zapewnienie wysoko wykwalifikowanych specjalistów i innowacyjnych technologii dla urządzeń kosmicznych Instytutu SRON i projektów związanych z badaniami czujników. Główne zadania eksperckie obejmują projektowanie i symulację analogowych i cyfrowych urządzeń elektronicznych, projektowanie i tworzenie oprogramowania, wytwarzanie układów elektronicznych i osprzętu, projektowanie i wytwarzanie elementów mechanicznych, mechatronicznych i składanie urządzeń.

## Budżet
Roczny budżet Instytutu (dane z 2008 r.) to: podstawowe subsydium NWO 13,9 mln €, subsydium dodatkowe 1,6 mln €, wkład Uniwersytetu Utrechckiego 0,4 mln €, wkład Uniwersytetu Groningeńskiego 0,3 mln €, inne przychody: 3,2 mln €.

## Pracownicy
W grudniu 2009 r. Instytut zatrudniał 215 pracowników, w tym: 102 naukowców, 63 inżynierów i 50 innych osób.

## Publikacje
Publikacje (2010): 170 referowanych artykułów, 35 publikacji w materiałach konferencyjnych, 30 innych publikacji, 114 ustnych publikacji, 38 prezentacji plakatowych, 53 popularnych rozmów i artykułów.

## Misje kosmiczne
Instytut SRON do tej pory zaangażowany był w następujące misje kosmiczne:
1. ERS-2 (European Remote Sensing satellite) – satelita obserwacji Ziemi ESA, wystrzelony w 1995
2. ISO (Infrared Space Observatory) – kosmiczny teleskop pracujący w podczerwieni zbudowany przez ESA we współpracy z ISAS (weszła później w skład agencji JAXA) i NASA, wystrzelony w 1995
3. BeppoSAX – włoski sztuczny satelita do badań astronomicznych w promieniach rentgenowskich, wystrzelony w 1996
4. Chandra – teleskop kosmiczny NASA pracujący w zakresie promieni rentgenowskich, wyniesiony na orbitę w 1999
5. XMM-Newton – satelita ESA do obserwacji w ultrafiolecie i promieniowaniu rentgenowskim, wystrzelony w 1999
6. Envisat – satelita obserwacji Ziemi ESA, wystrzelony w 2002
7. Aura (EOS CH-1) – satelita NASA do obserwacji atmosfery ziemskiej, zbudowany we współpracy międzynarodowej, wystrzelony w 2004
8. MetOp – seria trzech satelitów meteorologicznych ESA, do tej pory wystrzelono dwa – w 2006 i 2012 roku
9. GOCE (Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer) – klimatologiczny i geofizyczny satelita ESA, wystrzelony w 2009
10. Herschel – teleskop kosmiczny ESA wystrzelony w 2009
11. LISA Pathfinder – satelita technologiczny, który posłuży do przetestowania instrumentów do wykrywania fal grawitacyjnych, wspólna misja ESA i NASA, wystrzelony w grudniu 2015
12. Astro-H (Hitomi) – satelita do obserwacji rentgenowskich, budowany przez JAXA przy współudziale NASA i instytutów europejskich, wystrzelony w lutym 2016

wikitext:
[[Plik:Stichting Ruimte Onderzoek Nederland.jpg|thumb|Holenderski Instytut Badań Kosmicznych SRON w [[Utrecht|Utrechcie]]]]
'''Holenderski Instytut Badań Kosmicznych SRON''' powstał w 1983 r. w [[Groningen]] w [[Holandia|Holandii]], pierwotnie pod [[język niderlandzki|holenderską]] nazwą '''''S'''tichting '''R'''uimte'''O'''nderzoek '''N'''ederland'' (w skrócie '''''SRON'''''). W 2005 r., ze względu na szeroką współpracę międzynarodową, która prowadzona jest głównie w [[język angielski|języku angielskim]] – został oficjalnie przemianowany na nazwę w języku angielskim, z zachowaniem skrótu nazwy [[język niderlandzki|holenderskiej]]: '''SRON Netherlands Institute for Space Research'''. Jest częścią ''Holenderskiej Organizacji Badań Naukowych'' ([[język niderlandzki|hol.]] ''Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO))''.

== Misja ==
Misją Instytutu jest projektowanie i rozwijanie światowej klasy innowacyjnych instrumentów kosmicznych służących do badań [[Astrofizyka|astrofizycznych]] i zorientowanych na Ziemię oraz analizowanie danych dostarczanych przez te instrumenty w celu wykorzystania ich do badań zaawansowanych.

SRON ma ambicję być głównym instytutem badawczym ([[język angielski|ang.]] ''PI-institute'', ''Principal Investigators Institute'') w celu rozwijania, z wykorzystaniem najnowszych osiągnięć w tej dziedzinie, instrumentów wchodzących w skład wyposażenia satelitów dla misji badawczych [[Europejska Agencja Kosmiczna|ESA]], [[NASA]] i innych [[Lista agencji kosmicznych|agencji kosmicznych]].

Instytut działa jako narodowe centrum ekspertyz dla badań kosmicznych w [[Holandia|Holandii]].

== Główne kierunki badań ==
Główne kierunki badań to: astrofizyka niskich energii, astrofizyka wysokich energii, skład i chemia atmosfery, badania planetarne.

== Zaplecze laboratoryjne ==
Instytut posiada dwa laboratoria: w [[Utrecht|Utrechcie]] i w [[Groningen]].

== Departamenty – podział organizacyjny ==
=== Astrofizyka Wysokich Energii ===
Dział Astrofizyki Wysokich Energii ([[język angielski|ang.]] ''The '''H'''igh '''E'''nergy '''A'''strophysics ('''HEA'''))'' zlokalizowany jest w [[Utrecht|Utrechcie]] od 1994 r., kiedy połączył się z inną grupą badawczą z [[Lejda|Leiden]]. Grupa specjalizuje się w wytwarzaniu i integracji instrumentów operujących na [[promieniowanie rentgenowskie|promieniowaniu X (rentgenowskim)]] i [[promieniowanie gamma|promieniowaniu gamma]], zazwyczaj zintegrowanych i latających na satelitach innych [[Lista agencji kosmicznych|agencji kosmicznych]]. Od momentu uruchomienia, dział ''HEA'' jest odpowiedzialny za analizowanie danych zebranych przez instrument we współpracy z innymi naukowcami związanymi z danym projektem. Dział zatrudnia około 35 bezpośrednich pracowników.

=== Astrofizyka Niskich Energii ===
Dział Astrofizyki Niskich Energii ([[język angielski|ang.]] ''The '''L'''ow '''E'''nergy '''A'''strophysics ('''LEA'''))'' zajmuje się przede wszystkim analizowaniem danych z instrumentów czułych na podczerwień, wynoszonych na takich platformach jak samoloty, balony stratosferyczne, teleskopy naziemne i satelity.
Dział był odpowiedzialny za skonstruowanie instrumentu ''SWS'' (''Short Wave Spectrometer'' – [[Spektroskopia|Spektrometr]] [[fale krótkie|Fal Krótkich]]) dla misji [[Infrared Space Observatory|Infrared Space Observatory (ISO)]] (''Kosmiczne Obserwatorium Podczerwieni'' – działało od 17 listopada 1995 r. do 8 kwietnia 1998 r., misja osiągnęła zamierzone cele). Doświadczenie zdobyte przy tym instrumencie zapewniło działowi ''LEA'' kontrakt na inny instrument operujący w podczerwieni, przeznaczony do zainstalowania na pokładzie [[Kosmiczne Obserwatorium Herschela|Kosmicznego Obserwatorium Herschela]], które wyniesiono do [[punkt libracyjny|punktu libracyjnego]] ''L2'' w układzie [[Ziemia]]-[[Słońce]] w roku 2009.
W dziale tym zatrudnionych jest około 45 pracowników (dane na rok 2004).

=== Nauki dotyczące Ziemi ===
Od 1991 r. '''SRON''' posiada własny dział specjalizujący się w naukach zorientowanych na Ziemię: Dział Nauk Zorientowanych na Ziemię ([[język angielski|ang.]] '''E'''arth '''O'''riented '''S'''cience ('''EOS''')). Główne dwie dyscypliny badań to:
# studia nad składem [[fizyka|fizycznym]] i [[chemia|chemicznym]] [[Ziemia|ziemskiej]] [[atmosfera|atmosfery]]
# studia grawitacyjne [[Ziemia|Ziemi]].
Dział był odpowiedzialny za zbudowanie i obsługę instrumentu [[SCIAMACHY]] ([[język angielski|ang.]] '''''SC'''anning '''I'''maging '''A'''bsorption Spectro'''M'''eter for '''A'''tmospheric '''C'''artograp'''HY''''' – „Skanujący i obrazujący [[Spektroskopia|Spektrometr]] [[Absorpcja|Absorpcji]] dla Ziemskiej [[kartografia|Kartografii]]”) dla satelity [[Envisat]] (ang. '''''ENVI'''ronmental '''SAT'''ellite'' – „Satelita Środowiskowy”) ([[Europejska Agencja Kosmiczna|ESA]]) razem z [[Niemcy|niemieckimi]] i [[Belgia|belgijskimi]] instytucjami badań kosmicznych. Z powodu wadliwego zaprojektowania struktury satelity, instrument został dotknięty skutkami degazacji (ang. ''outgassing'') pochodzącej z satelity i zespół musiał włożyć dużo pracy w skalibrowanie błędnych danych otrzymywanych z instrumentu.

Dział posiada również dwa inne kontrakty z [[Europejska Agencja Kosmiczna|ESA]] na kalibrowanie i uzgadnianie danych otrzymywanych z dwóch próbników: [[GOCE]] ([[język angielski|ang.]] '''''G'''ravity Field and Steady-State '''O'''cean '''C'''irculation '''E'''xplorer'' – „Eksplorator [[pole grawitacyjne|Pola Grawitacyjnego]] i Spoczynkowej Cyrkulacji [[Ocean]]ów”) i [[LISA Pathfinder]] (zmieniona nazwa próbnika SMART-2: ang. '''''S'''mall '''M'''issions for '''A'''dvanced '''R'''esearch in '''T'''echnology'' – „Małe Misje Zaawansowanych Badań w Technologii”), z których ten drugi może zapewnić działowi dodatkowy kontrakt na proponowaną kontynuację misji, jeśli próbna misja potwierdzi działanie zaimplementowanych technologii na poziomie akceptowalnym.

=== Dział Badań i Technologii Sensorów ===
Działalność działu Badań i Technologii Sensorów ([[język angielski|ang.]] '''''S'''ensor '''R'''esearch and '''T'''echnology'', '''SR&T''') skierowana jest na rozwijanie światowej klasy technologii dostępowych dla programów SRON z dziedziny astrofizyki wysokich i niskich energii oraz nauk zorientowanych na Ziemię.
Program badawczo-rozwojowy zawiera:
# [[Spektroskopia|Spektrometr]] i odczyt obrazowania [[promieniowanie rentgenowskie|promieniowania X (rentgenowskiego)]] – rozwój tablicy kriogenicznego mikrokalorymetru dla [[spektroskopia|spektroskopii]] promieniowania X (rentgenowskiego) i multipleksowana elektronika odczytująca niezbędna dla takiej tablicy. Te działania skupione są na zastosowaniu w planowanej na rok 2017 misji [[Europejska Agencja Kosmiczna|ESA]]: ''[[XEUS]]'' ([[język angielski|ang.]] '''''X'''-ray '''E'''volving '''U'''niverse '''S'''pectroscopy mission'' – „Spektroskopia Rozwoju Wszechświata w Promieniowaniu X”)
# Oprzyrządowanie [[heterodyna|heterodynowe]] – rozwój wykrywaczy [[heterodyna|heterodynowych]] [[mikrofale|promieniowania mikrofalowego]] (zwanego też czasem submilimetrowym) zawiera miksery [[Bolometr]]u Gorących [[Elektron]]ów ([[język angielski|ang.]] '''''H'''ot '''E'''lectron '''B'''olometer, '''HEB''')'' dla zakresu częstotliwości fal 1,0 – 10,0 GHz oraz ''Zintegrowane Odbiorniki Nadprzewodzące'' (ang. '''''S'''uperconducting '''I'''ntegrated '''R'''eceivers ('''SIR'''))'' dla pasma częstotliwości 0,3 – 1,0 THz. Miksery HEB oraz detektory SIR znajdą zastosowanie w (przyszłych) astrofizycznych misjach niskich energii i misjach badania składu chemicznego atmosfery (takich jak ''TELIS'', ang. '''''TE'''rahertz and sub-millimeter '''LI'''mb '''S'''ounder'' – „Terahercowa i Mikrofalowa Sonda [[Limb]]u”)<ref>[http://www.sron.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=71&Itemid=130 TELIS].</ref>.
# Detektor obrazujący dla obserwacji mikrofalowych – ta linia badań koncentruje się na Detektorze Induktancji Kinetycznej ([[język angielski|ang.]] '''''K'''inetic '''I'''nductance '''D'''etector ('''KID'''))'', który prowadzi do detektora bezpośredniego obrazowania dla ograniczonych tłem mikrofalowych obserwacjach przewidywanych w przyszłych misjach wykorzystujących chłodzone teleskopy.

=== Dział Inżynierii ===
Głównym zadaniem Działu Inżynierii ([[język angielski|ang.]] '''''E'''ngineering '''D'''ivision'' ('''ED''')) jest zapewnienie wysoko wykwalifikowanych specjalistów i innowacyjnych technologii dla urządzeń kosmicznych Instytutu SRON i projektów związanych z badaniami czujników. Główne zadania eksperckie obejmują projektowanie i symulację analogowych i cyfrowych urządzeń elektronicznych, projektowanie i tworzenie oprogramowania, wytwarzanie układów elektronicznych i osprzętu, projektowanie i wytwarzanie elementów mechanicznych, mechatronicznych i składanie urządzeń.

== Budżet ==
Roczny budżet Instytutu (dane z 2008 r.) to: podstawowe subsydium [[Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek|NWO]] 13,9 mln [[euro|€]], subsydium dodatkowe 1,6 mln €, wkład Uniwersytetu Utrechckiego 0,4 mln €, wkład Uniwersytetu Groningeńskiego 0,3 mln €, inne przychody: 3,2 mln €<ref name="SRON">[http://www.sron.nl Informacje zaczerpnięto z oficjalnej strony internetowej ''SRON Netherlands Institute for Space Research''].</ref>.

== Pracownicy ==
W grudniu 2009 r. Instytut zatrudniał 215 pracowników, w tym: 102 naukowców, 63 inżynierów i 50 innych osób<ref name="SRON" />.

== Publikacje ==
Publikacje (2010): 170 referowanych artykułów, 35 publikacji w materiałach konferencyjnych, 30 innych publikacji, 114 ustnych publikacji, 38 prezentacji plakatowych, 53 popularnych rozmów i artykułów<ref name="SRON" />.

== Misje kosmiczne ==
Instytut SRON do tej pory zaangażowany był w następujące misje kosmiczne:
# [[ERS-2]] (European Remote Sensing satellite) – [[satelita obserwacji Ziemi]] ESA, wystrzelony w 1995
# [[Infrared Space Observatory|ISO]] (Infrared Space Observatory) – kosmiczny teleskop pracujący w [[Podczerwień|podczerwieni]] zbudowany przez ESA we współpracy z ISAS (weszła później w skład agencji [[Japan Aerospace Exploration Agency|JAXA]]) i NASA, wystrzelony w 1995
# [[BeppoSAX]] – włoski [[sztuczny satelita]] do badań astronomicznych w promieniach rentgenowskich, wystrzelony w 1996
# [[Teleskop kosmiczny Chandra|Chandra]] – [[teleskop kosmiczny]] NASA pracujący w [[Astronomia rentgenowska|zakresie promieni rentgenowskich]], wyniesiony na orbitę w 1999
# [[XMM-Newton]] – satelita ESA do obserwacji w [[Ultrafiolet|ultrafiolecie]] i promieniowaniu rentgenowskim, wystrzelony w 1999
# [[Envisat]] – [[satelita obserwacji Ziemi]] ESA, wystrzelony w 2002
# [[Aura (satelita)|Aura]] (EOS CH-1) – satelita NASA do obserwacji atmosfery ziemskiej, zbudowany we współpracy międzynarodowej, wystrzelony w 2004
# [[Metop|MetOp]] – seria trzech [[Satelita meteorologiczny|satelitów meteorologicznych]] ESA, do tej pory wystrzelono dwa – w 2006 i 2012 roku
# [[GOCE]] (Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer) – klimatologiczny i geofizyczny satelita ESA, wystrzelony w 2009
# [[Kosmiczne Obserwatorium Herschela|Herschel]] – teleskop kosmiczny ESA wystrzelony w 2009
# [[LISA Pathfinder]] – [[satelita technologiczny]], który posłuży do przetestowania instrumentów do wykrywania [[Fale grawitacyjne|fal grawitacyjnych]], wspólna misja ESA i NASA, wystrzelony w grudniu 2015
# [[Astro-H]] (Hitomi) – satelita do obserwacji rentgenowskich, budowany przez [[Japan Aerospace Exploration Agency|JAXA]] przy współudziale NASA i instytutów europejskich, wystrzelony w lutym 2016

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Agencje kosmiczne]]
[[Kategoria:Europejska Polityka Kosmiczna]]
[[Kategoria:Nauka w Holandii]]
[[Kategoria:Organizacje w Holandii]]


text:
# Kenshin Uesugi
Kenshin Uesugi (jap. 上杉 謙信 Uesugi Kenshin; ur. 18 lutego 1530, zm. 19 kwietnia 1578) – urodził się w epoce Sengoku w prowincji Echigo, jako czwarty syn gubernatora wojskowego (shugo), Tamekage Nagao.
Był jednym z najsilnieszych przywódców klanu i zaciekłym rywalem Shingena Takedy. Dzięki swojej odwadze, strategii i wierze w boga Bishamontena zyskał wśród swoich żołnierzy przydomek "boga wojny".

## Historia imienia
Prawdziwe imię i nazwisko Kenshina Uesugi brzmiało: Kagetora Nagao. Zmienił je na Masatora Uesugi, kiedy odziedziczył tytuł namiestnika (kanrei lub kanryō) regionu Kantō, przysługujący klanowi Uesugi. Później zmienił je na Terutora Uesugi, na cześć sioguna Yoshiteru Ashikagi. Imię Kenshin przyjął, gdy został buddyjskim mnichem.
Bywał nazywany "Smokiem z Echigo" ze względu na swoje umiejętności, które prezentował na polu bitwy. Jego odwieczny rywal Shingen Takeda nazywany był "Tygrysem z Kai". Obydwa te przydomki nie są przypadkowe, ponieważ w mitologii chińskiej Smok i Tygrys prowadzą niekończącą się walkę o dominację. Kenshin Uesugi i Shingen Takeda znali tę historię ze względu na zainteresowanie pracami Sun Zi.

## Życiorys
Urodził się jako czwarty syn gubernatora-generała Tamekage Nagao. Jego ojciec był znany ze zwycięstw nad Sadanorim Uesugi i Funayoshim Uesugi. Jednakże w późniejszych latach wybuchły przeciw niemu bunty chłopów i mnichów w regionie Hokuriku. Jego polityczna władza zaczęła gwałtownie maleć, sytuacja w prowincji Echigo uległa pogorszeniu. Do rozstrzygnięcia doszło w 1536, kiedy ojciec Kenshina zebrał armię i pomaszerował na zachód. Jednak, podczas przemarszu przez Sendanno w prowincji Etchu, jego oddziały zaatakował Kazuyori Enami. Tamekage zginął, a jego armia została rozbita.
Rezultatem tych zdarzeń było przejęcie władzy w Echigo przez najstarszego brata Kenshina, Harukage Nagao, który popadł w konflikt z innym bratem, Kageyasu, w wyniku czego ten ostatni zginął. Na czas sporu Kagetora (Kenshin) został umieszczony w świątyni w Rizen, gdzie spędził 7 lat (1537-1544).

### Dążenie do władzy
W wieku czternastu lat, Kenshin spotkał Sadamitsu Usami'ego i wielu innych znajomych swojego zmarłego ojca. Namówili go, aby udał się do Echigo i zakwestionował władzę starszego brata, Harukage.
Kenshin nie chciał stawać do walki przeciwko bratu, ale w końcu został przekonany, że jest to konieczne dla dobra prowincji Echigo. Po serii bitew pod własnym dowództwem i Sadamitsu Usami'ego przejął kontrolę nad klanem Harukage w 1547. Dalsze losy Harukage nie są jasne. Jedne źródła mówią, że pozwolono mu żyć, inne zaś, iż skazano go na karę śmierci.

### Wczesne lata rządów
Władza Kenshina nad klanem Nagao była niekwestionowana, ale większa część Echigo wciąż była niezależna od młodego wojownika.
Kenshin dążył do umocnienia swojej władzy w regionie, ale jego plany zostały wstrzymane. Nagatoki Ogasawara i Yoshikiyo Murakami, dwaj daimyō z prowincji Shinano, poprosiło Kenshina o pomoc w walce przeciwko Shingenowi Takedzie. W czasie, gdy Kenshin przejął władzę w Echigo, Shingen Takeda odniósł wiele zwycięstw w Shinano. Podboje rodu Takeda zagroziły pokojowi w Echigo, Kenshin zgodził się stanąć do walki.

### Uesugi i Takeda
Początkowo Kenshin i Shingen byli bardzo ostrożni, przez wiele lat nie doprowadzając do większych starć. Sytuacja zmieniła się podczas bitew na równinie Kawanakajima.
Byli wrogami przez około 14 lat. Darzyli się wzajemnie ogromnym szacunkiem. Shingen podarował Kenshinowi niezwykle cenny miecz, co ukazywało jego stosunek do przeciwnika.
Gdy Takeda zmarł w 1573, Uesugi przysiągł, że nie zaatakuje prowincji Kai. W ciągu trzech lat klan Uesugi i klan Takeda nawiązały ścisłą współpracę. Przykładem może być czyn Kenshina, który na wieść o bojkocie dot. soli przez kilku daimyō z klanu Hōjō posłał ładunek rodowi Takeda. Kenshin uznał, iż "wojny wygrywa się za pomocą miecza i włóczni, a nie ryżu i soli". Na co jego doradcy polityczni powiedzieli mu, że "pokój utrzymuje się za pomocą soli i ryżu, a nie miecza i włóczni".

### Inne wydarzenia
W rywalizacji pomiędzy Kenshinem a Shingenem doszło do pięciu słynnych potyczek (bitwy na równinie Kawanakajima). W 1551 Kenshin został wezwany do udzielenia schronienia swojemu panu, Norimasie Uesugi, który przez kilka lat walczył w regionie Kantō z klanem Hōjō. Zgodził się udzielić schronienia, jednak nie zobowiązywał się do zbrojnego ruszenia przeciwko Hōjō. W 1559 Kenshin udał się do Kioto, aby oddać hołd siogunowi. W tym samym roku Norimasa namówił go, by udał się do Kantō i przejął tam władzę z rąk klanu Hōjō. Kenshin zajmował zamki jeden po drugim, aż do czasu przybycia do zamku Odawara w prowincji Sagami. Wprawdzie zdobył i spalił miasto, jednak twierdza pozostała nietknięta.
Kenshin interesował się również prowincją Etchu rządzoną przez klany Jinbo i Shiina. Podbój tej prowincji zakończył w 1575, zajmując główny zamek klanu Shiina.

### Ostatnie lata życia
W 1576 Kenshin zaczął rozważać kwestię zagrożenia ze strony Nobunagi Ody, ponieważ ten zaczął odgrywać coraz większą rolę. Po śmierci Shingena Takedy i Ujiyasu Hōjō Kenshin mógł się rozprawić z najsilniejszym podówczas wodzem. Po śmierci daimyō prowincji Noto Uesugi rozpoczął ekspansję na tym terenie, wykorzystując wewnętrzne konflikty możnych.
W odpowiedzi Nobunaga, wraz ze swoimi dwoma najlepszymi generałami: Katsuie Shibatą i Toshi'ie Maedą, wyruszył do Tedorigawa, aby spotkać się z Kenshinem. Uesugi widząc przewagę wroga, odmawiał walki. Gdy ulewa zniwelowała różnice między armiami, zgodził się walczyć. Shibata zarządził natychmiastowy odwrót i połączenie z główną armią Nobunagi. Następnie, Kenshin wysłał część armii w kierunku prowincji Kai. Manewr udał się, gdyż Nobunaga zdecydował się wysłać część armii na nocny wypad do obozu wroga. Jednak Uesugi wiedział, że tak się stanie i ufortyfikował obóz, a wszystkich żołnierzy postawił w pełnej gotowości. To zaskoczyło żołnierzy Nobunagi, których duża część poległa (ok. 1/4). Nobunaga wycofał się do prowincji Ōmi, a Kenshin ufortyfikował część prowincji Kaga. Zimą 1577-1578 Kenshin Uesugi zebrał armię i wyruszył na ziemie Nobunagi. Jednak ze względów zdrowotnych nie osiągnął zamierzonego celu. 9 kwietnia zatrzymał ekspansję, a 19 kwietnia zmarł.
Kenshin pozostawił po sobie wiersz śmierci 「四十九年一睡の夢 一期の栄華一盃の酒」。
```
Czterdzieści dziewięć lat życia – jak krótki sen,

życie pełne pomyślności – jak jedna czarka pełna sake.
```

## Śmierć Kenshina Uesugi
Sprawa śmierci Kenshina jest pełna rozbieżności. Według najbardziej prawdopodobnej wersji, zmarł z powodu nowotworu brzucha. Istnieje też opinia mówiąca o nadużywaniu alkoholu, co doprowadziło do wyniszczenia organizmu, a następnie śmierci.
Niektórzy twierdzą, iż został on zamordowany przez ninję wynajętego przez Nobunagę. Pewne jest to, że po śmierci Kenshina Nobunaga wypowiedział te słowa: "Teraz imperium jest moje".

## Następstwa śmierci Kenshina
Śmierć Kenshina była katastrofą dla klanu Uesugi. Władzę przejął Kagekatsu, jednak armia była wyniszczona wojnami z Takedą i Nobunagą, a więc ten ostatni bez większych problemów zajął prowincję Echigo.
Po śmierci Kenshina pojawiły się spekulacje, że nie był mężczyzną lub że był homoseksualistą, ponieważ szukano powodu, dla którego nigdy się nie ożenił.

title: Kenshin Uesugi

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko     = Kenshin Uesugi
 |pełne imię i nazwisko =
 |grafika             = Uesugi Kenshin Portrait from Uesugi Shrine.png
 |opis grafiki        =
 |alt grafiki         =
 |data urodzenia      = 18 lutego 1530
 |miejsce urodzenia   =
 |data śmierci        = 19 kwietnia 1578
 |miejsce śmierci     =
 |zawód               = polityk
 |stanowisko          =
 |odznaczenia         =
 |commons             =
 |wikiźródła          =
}}
{{nihongo|'''Kenshin Uesugi'''|上杉 謙信|Uesugi Kenshin|ur. 18 lutego [[1530]], zm. 19 kwietnia [[1578]]}} – urodził się w epoce [[Sengoku (okres)|Sengoku]] w prowincji [[Prefektura Niigata|Echigo]], jako czwarty syn gubernatora wojskowego ([[shugo]]), Tamekage Nagao.

Był jednym z najsilnieszych przywódców klanu i zaciekłym rywalem [[Shingen Takeda|Shingena Takedy]]. Dzięki swojej odwadze, strategii i wierze w boga [[Wajśrawana|Bishamontena]] zyskał wśród swoich żołnierzy przydomek "boga wojny".

== Historia imienia ==
Prawdziwe imię i nazwisko Kenshina Uesugi brzmiało: Kagetora Nagao. Zmienił je na Masatora Uesugi, kiedy odziedziczył tytuł namiestnika (kanrei lub kanryō) [[Region Kantō|regionu Kantō]], przysługujący klanowi [[Uesugi]]. Później zmienił je na Terutora Uesugi, na cześć [[siogun]]a [[Yoshiteru Ashikaga|Yoshiteru Ashikagi]]. Imię Kenshin przyjął, gdy został [[Buddyzm|buddyjskim]] mnichem.

Bywał nazywany "Smokiem z Echigo" ze względu na swoje umiejętności, które prezentował na polu bitwy. Jego odwieczny rywal [[Shingen Takeda]] nazywany był "Tygrysem z Kai". Obydwa te przydomki nie są przypadkowe, ponieważ w [[Mitologia chińska|mitologii chińskiej]] Smok i Tygrys prowadzą niekończącą się walkę o dominację. Kenshin Uesugi i Shingen Takeda znali tę historię ze względu na zainteresowanie pracami [[Sun Zi]].

== Życiorys ==
Urodził się jako czwarty syn gubernatora-generała Tamekage Nagao. Jego ojciec był znany ze zwycięstw nad Sadanorim Uesugi i Funayoshim Uesugi. Jednakże w późniejszych latach wybuchły przeciw niemu bunty chłopów i mnichów w regionie [[Hokuriku region|Hokuriku]]. Jego polityczna władza zaczęła gwałtownie maleć, sytuacja w prowincji [[Prefektura Niigata|Echigo]] uległa pogorszeniu. Do rozstrzygnięcia doszło w 1536, kiedy ojciec Kenshina zebrał armię i pomaszerował na zachód. Jednak, podczas przemarszu przez [[Sendanno]] w [[Prefektura Toyama|prowincji Etchu]], jego oddziały zaatakował Kazuyori Enami. Tamekage zginął, a jego armia została rozbita.

Rezultatem tych zdarzeń było przejęcie władzy w [[Prefektura Niigata|Echigo]] przez najstarszego brata Kenshina, Harukage Nagao, który popadł w konflikt z innym bratem, [[Nagao Kageyasu|Kageyasu]], w wyniku czego ten ostatni zginął. Na czas sporu Kagetora (Kenshin) został umieszczony w świątyni w [[Rizen]], gdzie spędził 7 lat (1537-1544).

=== Dążenie do władzy ===
[[Plik:KasugayamaCastle-print.jpg|thumb|[[Zamek Kasugayama]]]]
W wieku czternastu lat, Kenshin spotkał Sadamitsu Usami'ego i wielu innych znajomych swojego zmarłego ojca. Namówili go, aby udał się do [[Prefektura Niigata|Echigo]] i zakwestionował władzę starszego brata, Harukage.

Kenshin nie chciał stawać do walki przeciwko bratu, ale w końcu został przekonany, że jest to konieczne dla dobra prowincji [[Prefektura Niigata|Echigo]]. Po serii bitew pod własnym dowództwem i Sadamitsu Usami'ego przejął kontrolę nad klanem Harukage w 1547. Dalsze losy Harukage nie są jasne. Jedne źródła mówią, że pozwolono mu żyć, inne zaś, iż skazano go na karę śmierci.

=== Wczesne lata rządów ===
Władza Kenshina nad klanem [[Nagao]] była niekwestionowana, ale większa część [[Echigo]] wciąż była niezależna od młodego wojownika.

Kenshin dążył do umocnienia swojej władzy w regionie, ale jego plany zostały wstrzymane. Nagatoki Ogasawara i Yoshikiyo Murakami, dwaj daimyō z prowincji [[Prowincja Shinano|Shinano]], poprosiło Kenshina o pomoc w walce przeciwko [[Shingen Takeda|Shingenowi Takedzie]]. W czasie, gdy Kenshin przejął władzę w [[Prefektura Niigata|Echigo]], [[Shingen Takeda]] odniósł wiele zwycięstw w [[Prowincja Shinano|Shinano]]. Podboje rodu [[Takeda]] zagroziły pokojowi w [[Prefektura Niigata|Echigo]], Kenshin zgodził się stanąć do walki.

=== Uesugi i Takeda ===

Początkowo Kenshin i Shingen byli bardzo ostrożni, przez wiele lat nie doprowadzając do większych starć. Sytuacja zmieniła się podczas [[bitwy na równinie Kawanakajima|bitew na równinie Kawanakajima]].

Byli wrogami przez około 14 lat. Darzyli się wzajemnie ogromnym szacunkiem. Shingen podarował Kenshinowi niezwykle cenny miecz, co ukazywało jego stosunek do przeciwnika.

Gdy Takeda zmarł w 1573, Uesugi przysiągł, że nie zaatakuje prowincji Kai. W ciągu trzech lat klan Uesugi i klan Takeda nawiązały ścisłą współpracę. Przykładem może być czyn Kenshina, który na wieść o bojkocie dot. soli przez kilku daimyō z klanu [[Hōjō]] posłał ładunek rodowi Takeda. Kenshin uznał, iż "wojny wygrywa się za pomocą miecza i włóczni, a nie ryżu i soli". Na co jego doradcy polityczni powiedzieli mu, że "pokój utrzymuje się za pomocą soli i ryżu, a nie miecza i włóczni".

=== Inne wydarzenia ===
W rywalizacji pomiędzy Kenshinem a Shingenem doszło do pięciu słynnych potyczek ([[bitwy na równinie Kawanakajima]]). W 1551 Kenshin został wezwany do udzielenia schronienia swojemu panu, Norimasie Uesugi, który przez kilka lat walczył w regionie [[Region Kantō|Kantō]] z klanem [[Hōjō]]. Zgodził się udzielić schronienia, jednak nie zobowiązywał się do zbrojnego ruszenia przeciwko [[Hōjō]]. W 1559 Kenshin udał się do [[Kioto]], aby oddać hołd [[siogun]]owi. W tym samym roku Norimasa namówił go, by udał się do [[Prowincja Kantō|Kantō]] i przejął tam władzę z rąk klanu [[Hōjō]]. Kenshin zajmował zamki jeden po drugim, aż do czasu przybycia do zamku Odawara w [[Prowincja Sagami|prowincji Sagami]]. Wprawdzie zdobył i spalił miasto, jednak twierdza pozostała nietknięta.

Kenshin interesował się również [[Prefektura Toyama|prowincją Etchu]] rządzoną przez klany [[Jinbo]] i [[Shiina]]. Podbój tej prowincji zakończył w 1575, zajmując główny zamek klanu [[Shiina]].

=== Ostatnie lata życia ===
W 1576 Kenshin zaczął rozważać kwestię zagrożenia ze strony [[Oda Nobunaga|Nobunagi Ody]], ponieważ ten zaczął odgrywać coraz większą rolę. Po śmierci Shingena Takedy i [[Ujiyasu Hōjō]] Kenshin mógł się rozprawić z najsilniejszym podówczas wodzem. Po śmierci daimyō [[Prowincja Noto|prowincji Noto]] Uesugi rozpoczął ekspansję na tym terenie, wykorzystując wewnętrzne konflikty możnych.

W odpowiedzi Nobunaga, wraz ze swoimi dwoma najlepszymi generałami: Katsuie Shibatą i Toshi'ie Maedą, wyruszył do [[Tedorigawa]], aby spotkać się z Kenshinem. Uesugi widząc przewagę wroga, odmawiał walki. Gdy ulewa zniwelowała różnice między armiami, zgodził się walczyć. Shibata zarządził natychmiastowy odwrót i połączenie z główną armią Nobunagi. Następnie, Kenshin wysłał część armii w kierunku [[Prowincja Kai|prowincji Kai]]. Manewr udał się, gdyż Nobunaga zdecydował się wysłać część armii na nocny wypad do obozu wroga. Jednak Uesugi wiedział, że tak się stanie i ufortyfikował obóz, a wszystkich żołnierzy postawił w pełnej gotowości. To zaskoczyło żołnierzy Nobunagi, których duża część poległa (ok. 1/4). Nobunaga wycofał się do [[Prowincja Ōmi|prowincji Ōmi]], a Kenshin ufortyfikował część [[Prowincja Kaga|prowincji Kaga]]. Zimą 1577-1578 Kenshin Uesugi zebrał armię i wyruszył na ziemie Nobunagi. Jednak ze względów zdrowotnych nie osiągnął zamierzonego celu. [[9 kwietnia]] zatrzymał ekspansję, a [[19 kwietnia]] zmarł.

Kenshin pozostawił po sobie [[wiersz śmierci]] 「四十九年一睡の夢 一期の栄華一盃の酒」。

 Czterdzieści dziewięć lat życia – jak krótki sen,<br />
 życie pełne pomyślności – jak jedna czarka pełna sake.

== Śmierć Kenshina Uesugi ==
Sprawa śmierci Kenshina jest pełna rozbieżności. Według najbardziej prawdopodobnej wersji, zmarł z powodu nowotworu brzucha. Istnieje też opinia mówiąca o nadużywaniu alkoholu, co doprowadziło do wyniszczenia organizmu, a następnie śmierci.

Niektórzy twierdzą, iż został on zamordowany przez [[ninja|ninję]] wynajętego przez Nobunagę. Pewne jest to, że po śmierci Kenshina Nobunaga wypowiedział te słowa: "Teraz imperium jest moje".

== Następstwa śmierci Kenshina ==
Śmierć Kenshina była katastrofą dla klanu [[Uesugi]]. Władzę przejął [[Kagekatsu Uesugi|Kagekatsu]], jednak armia była wyniszczona wojnami z Takedą i Nobunagą, a więc ten ostatni bez większych problemów zajął [[Prefektura Niigata|prowincję Echigo]].

Po śmierci Kenshina pojawiły się spekulacje, że nie był mężczyzną lub że był homoseksualistą, ponieważ szukano powodu, dla którego nigdy się nie ożenił.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Uesugi, Kenshin}}
[[Kategoria:Japońscy samuraje]]
[[Kategoria:Japońscy politycy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1530]]
[[Kategoria:Zmarli w 1578]]

title: Kenshin Uesugi

Data urodzenia: 18 lutego 1530

Data śmierci: 19 kwietnia 1578

Zawód, zajęcie: polityk