text:
# Oleg Łatyszonek
Oleg Łatyszonek (biał. Алег Латышонак, Aleh Łatyszonak, ur. 27 maja 1957 w Elblągu) – polski historyk narodowości białoruskiej, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu w Białymstoku, działacz społeczny.

## Życiorys

### Działalność naukowa i zawodowa
W 1980 ukończył studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 1996 obronił doktorat na Wydziale Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na podstawie pracy Białoruskie formacje wojskowe 1917–1923. W 2008 na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. Od Rusinów Białych do Białorusinów. U źródeł białoruskiej idei narodowej uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych.
Po ukończeniu studiów pracował jako nauczyciel historii w Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Supraślu (do 1983). Po wyjeździe do Krakowa pracował jako asystent w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa i jako asystent w Instytucie Badań Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1991 powrócił do Białegostoku, gdzie podjął pracę w Muzeum Wojska. Od 1993 do 1997 był dziennikarzem tygodnika Niwa. W latach 1997–2008 pracował jako wykładowca w Katedrze Kultury Białoruskiej Uniwersytetu w Białymstoku. Od 2008 jest profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Historii i Nauk Politycznych na Wydziale Historyczno-Socjologicznym Uniwersytetu w Białymstoku.
Od 1996 jest przewodniczącym Białoruskiego Towarzystwa Historycznego. Członek Kolegium Redakcyjnego Białoruskich Zeszytów Historycznych. Współpracownik Polskiego Słownika Biograficznego. Tłumacz literatury białoruskiej na język polski.

### Działalność społeczna i polityczna
Od 1981 działał w NSZZ „Solidarność” Region Białystok. Współpracował z Biurem Komisji Interwencji Zarządu Regionu, w czasie stanu wojennego zajmował się kolportażem Biuletynu Informacyjnego „Solidarności” Regionu Białystok, pisał artykuły do czasopism drugiego obiegu. W kwietniu 1982 został aresztowany, a w grudniu zwolniony warunkowo. W lipcu 1983 sprawa przeciwko niemu została umorzona.
W okresie pobytu w Krakowie kontynuował działalność w środowiskach niezależnych, publikując w wydawnictwach podziemnych oraz prowadząc wykłady na tzw. „Uniwersytecie Robotniczym”. W drugiej połowie lat 80. związał się także z białoruskim ruchem studenckim, przewodniczył komisji naukowej podziemnego wówczas Białoruskiego Zrzeszenia Studentów, był współzałożycielem festiwalu Basowiszcza.
Od 1991 działał w Białoruskim Zjednoczeniu Demokratycznym, w latach 1992–1994 pełnił funkcję przewodniczącego tej partii. Od 1995 jest członkiem zarządu Związku Białoruskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. W 1997 został wiceprezesem Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Białoruś, a w 1998 był współtwórcą Białoruskiego Radia Racja.

## Rodzina
Urodził się w białoruskiej rodzinie inteligenckiej. Ojciec pochodził spod Szarkowszczyzny, a matka z Łuki na Podlasiu. W 1965 rodzina przeprowadziła się do Białegostoku. Oleg Łatyszonek jest żonaty, ma syna.

## Wybrane publikacje
- Białoruskie formacje wojskowe 1917–1923, Białystok 1995
- Historia Białorusi od połowy XVIII do końca XX wieku, Białystok 2002 (wraz z Eugeniuszem Mironowiczem)
- Od Rusinów Białych do Białorusinów. U źródeł białoruskiej idei narodowej, Białystok 2006
- Беларускія палітыкі і пратэстанты. Ад "Гомона" да Грамады. W: Пратэстанцкая царква і беларускі нацыянальны рух. Менск: «Кнігазбор», 2006. Brak numerów stron w książce
- Żauniery BNR, Białystok-Wilno, 2009
- Nacyjanalnaść – Biełarus, Białystok-Wilno 2009
- Historyja Biełarusi ad siaredziny XVIII st. da paczatku XXI st., Białystok-Wilno 2010 (wraz z Eugeniuszem Mironowiczem)
- Biełastok-Polacak, Białystok-Wilno 2010

## Nagrody i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2008)[3]
- Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2023)[4]
- Zasłużony Działacz Kultury (2000)
- Medal 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej (Rada BRL, 2019)[5]

title: Oleg Łatyszonek

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Oleg Łatyszonek
 |imię i nazwisko org       = Алег Латышонак
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[27 maja]] [[1957]]
 |miejsce urodzenia         = [[Elbląg]], [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polska]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = historyk, nauczyciel akademicki
 |faksymile                 = Oleg Łatyszonek signature.png
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KK}} {{order|MSON}} {{order|M100BNR}}
 |commons                   =
}}
'''Oleg Łatyszonek''' ([[Język białoruski|biał.]] Алег Латышонак, ''Aleh Łatyszonak'', ur. [[27 maja]] [[1957]] w [[Elbląg]]u) – polski [[Historia|historyk]] [[Białorusini w Polsce|narodowości białoruskiej]], [[Habilitacja|doktor habilitowany]] [[Nauki humanistyczne|nauk humanistycznych]], [[Profesor uczelni|profesor]] [[Uniwersytet w Białymstoku|Uniwersytetu w Białymstoku]], [[działacz społeczny]].

== Życiorys ==
=== Działalność naukowa i zawodowa ===
W 1980 ukończył studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]] w [[Kraków|Krakowie]]. W 1996 obronił [[doktor (stopień naukowy)|doktorat]] na Wydziale Nauk Historycznych [[Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu|Uniwersytetu Mikołaja Kopernika]] w [[Toruń|Toruniu]] na podstawie pracy ''Białoruskie formacje wojskowe 1917–1923''. W 2008 na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. ''Od Rusinów Białych do Białorusinów. U źródeł białoruskiej idei narodowej'' uzyskał stopień [[Habilitacja|doktora habilitowanego]] nauk humanistycznych.

Po ukończeniu studiów pracował jako nauczyciel historii w Technikum Mechanizacji Rolnictwa w [[Supraśl]]u (do 1983). Po wyjeździe do Krakowa pracował jako asystent w [[Muzeum Historyczne Miasta Krakowa|Muzeum Historycznym Miasta Krakowa]] i jako asystent w Instytucie Badań Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1991 powrócił do Białegostoku, gdzie podjął pracę w [[Muzeum Wojska w Białymstoku|Muzeum Wojska]]. Od 1993 do 1997 był dziennikarzem tygodnika ''[[Niwa (tygodnik)|Niwa]]''. W latach 1997–2008 pracował jako wykładowca w Katedrze Kultury Białoruskiej [[Uniwersytet w Białymstoku|Uniwersytetu w Białymstoku]]. Od 2008 jest profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Historii i Nauk Politycznych na Wydziale Historyczno-Socjologicznym Uniwersytetu w Białymstoku.

Od 1996 jest przewodniczącym [[Białoruskie Towarzystwo Historyczne|Białoruskiego Towarzystwa Historycznego]]. Członek Kolegium Redakcyjnego [[Białoruskie Zeszyty Historyczne|Białoruskich Zeszytów Historycznych]]. Współpracownik [[Polski Słownik Biograficzny|Polskiego Słownika Biograficznego]]. Tłumacz [[literatura białoruska|literatury białoruskiej]] na [[język polski]].

=== Działalność społeczna i polityczna ===
Od 1981 działał w [[Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”|NSZZ „Solidarność”]] Region [[Białystok]]. Współpracował z Biurem Komisji Interwencji Zarządu Regionu, w czasie [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanu wojennego]] zajmował się kolportażem ''Biuletynu Informacyjnego'' „Solidarności” Regionu Białystok, pisał artykuły do [[wydawnictwo podziemne|czasopism drugiego obiegu]]. W kwietniu 1982 został aresztowany, a w grudniu zwolniony warunkowo. W lipcu 1983 sprawa przeciwko niemu została umorzona.

W okresie pobytu w Krakowie kontynuował działalność w środowiskach niezależnych, publikując w wydawnictwach podziemnych oraz prowadząc wykłady na tzw. „Uniwersytecie Robotniczym”<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.slownik-niezaleznidlakultury.pl/index.php?page=wysyp&sel=%A3&klucz=24&s= | tytuł = Oleg Łatyszonek | data dostępu = 2012-11-25 | opublikowany = Słownik "Niezależni dla kultury 1976–1989" | język = pl}}</ref>. W drugiej połowie lat 80. związał się także z białoruskim ruchem studenckim, przewodniczył komisji naukowej podziemnego wówczas [[Białoruskie Zrzeszenie Studentów|Białoruskiego Zrzeszenia Studentów]], był współzałożycielem festiwalu [[Basowiszcza]].

Od 1991 działał w [[Białoruskie Zjednoczenie Demokratyczne|Białoruskim Zjednoczeniu Demokratycznym]], w latach 1992–1994 pełnił funkcję przewodniczącego tej partii. Od 1995 jest członkiem zarządu Związku Białoruskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. W 1997 został wiceprezesem Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Białoruś, a w 1998 był współtwórcą [[Białoruskie Radio Racja|Białoruskiego Radia Racja]].

== Rodzina ==
Urodził się w białoruskiej rodzinie inteligenckiej. Ojciec pochodził spod [[Szarkowszczyzna|Szarkowszczyzny]], a matka z [[Łuka (województwo podlaskie)|Łuki]] na [[Podlasie|Podlasiu]]. W 1965 rodzina przeprowadziła się do Białegostoku. Oleg Łatyszonek jest żonaty, ma syna<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.youtube.com/watch?v=FLcjWs9R1yY | tytuł = Алег Латышонак. Беларускі гісторык з Беластока | data dostępu = 2012-11-25 | data = 24 października 2012 | opublikowany = [[Nasza Niwa]] | język = be}}</ref>.

== Wybrane publikacje ==
* ''Białoruskie formacje wojskowe 1917–1923'', Białystok 1995
* ''Historia Białorusi od połowy XVIII do końca XX wieku'', Białystok 2002 (wraz z [[Eugeniusz Mironowicz|Eugeniuszem Mironowiczem]])
* ''Od Rusinów Białych do Białorusinów. U źródeł białoruskiej idei narodowej'', Białystok 2006
* {{Cytuj książkę | rozdział = Беларускія палітыкі і пратэстанты. Ад "Гомона" да Грамады | tytuł = Пратэстанцкая царква і беларускі нацыянальны рух | url = http://belreform.org/pratest/latyszonak1.php | miejsce = Менск | wydawca = «Кнігазбор» | rok = 2006}}
* ''Żauniery BNR'', Białystok-Wilno, 2009
* ''Nacyjanalnaść – Biełarus'', Białystok-Wilno 2009
* ''Historyja Biełarusi ad siaredziny XVIII st. da paczatku XXI st.'', Białystok-Wilno 2010 (wraz z [[Eugeniusz Mironowicz|Eugeniuszem Mironowiczem]])
* ''Biełastok-Polacak'', Białystok-Wilno 2010

== Nagrody i odznaczenia ==
* Krzyż Kawalerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (2008)<ref>{{Monitor Polski|2008|94|808}}</ref>
* [[Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości]] (2023)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/medale-stulecia-odzyskanej-niepodleglosci-za-zaslugi-dla-niepodleglej,63013 | tytuł = Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości za zasługi dla Niepodległej | data = 2023-01-09 | opublikowany = prezydent.pl | data dostępu = 2023-01-10}}</ref>
* [[Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”|Zasłużony Działacz Kultury]] (2000)
* [[Medal 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej]] ([[Rada Białoruskiej Republiki Ludowej|Rada BRL]], 2019)<ref>{{Cytuj stronę |autor = Siarhiej Nawumczyk |tytuł = Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100 |opublikowany = svaboda.org|data = 27 marca 2019 |data dostępu = 2024-08-25 |url = https://www.svaboda.org/a/29838254.html |język = be}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę | url = http://kamunikat.org/Latyszonek_Oleg.html&lang=PL | tytuł = Oleg Łatyszonek | data dostępu = 2012-11-25 | opublikowany = kamunikat.org | język = pl}}
* {{cytuj stronę | url = http://www.encysol.pl/wiki/Oleg_%C5%81atyszonek | tytuł = Oleg Łatyszonek | data dostępu = 2012-11-25 | opublikowany = Encyklopedia Solidarności | język = pl}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://gdv.of.by/by/18/60/463/ ГАЗЕТА ДЛЯ ВАС // Самы высокі беларускі гісторык прэзентаваў сваю кнігу ў Івацэвічах]
* [http://new.racyja.com/news/aleg-latyshonak-abyadnanne-belarusi-pavinna-bylo-adbytstsa Алег Латышонак : аб’яднанне Беларусі павінна было адбыцца]
* [http://beldumka.belta.by/isfiles/000167_71919.pdf Алег Латышонак : «Краіна Беларусь існуе з XVI стагоддзя»]
* [http://kamunikat.org/Latyszonek_Oleg.html Алег Латышонак на сайте «Беларускія аўтары»]
* {{ludzie nauki|85406|osoba=dr hab. Oleg Łatyszonek|data dostępu=2009-05-22}}
* {{cytuj stronę | url = http://historia.uwb.edu.pl/index.php/lista-pracownikow/37-dr-hab-oleg-latyszonek-prof-uwb | tytuł = Oleg Łatyszonek | data dostępu = 2012-11-25 | opublikowany = Instytut Historii i Nauk Politycznych UwB | język = pl}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Łatyszonek, Oleg}}
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego]]
[[Kategoria:Białoruscy historycy]]
[[Kategoria:Działacze mniejszości białoruskiej w III Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Elblągu]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej]]
[[Kategoria:Polscy historycy]]
[[Kategoria:Polscy muzealnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1957]]
[[Kategoria:Współpracownicy Polskiego Słownika Biograficznego]]
[[Kategoria:Wykładowcy Wydziału Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku]]

title: Oleg ŁatyszonekАлег Латышонак

Data i miejsce urodzenia: 27 maja 1957 · Elbląg, Polska

Zawód, zajęcie: historyk, nauczyciel akademicki


text:
# Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena
Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena – gmina w Hiszpanii, w prowincji Biskaja, w Kraju Basków, o powierzchni 18,03 km². W 2011 roku gmina liczyła 9708 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Gallarta.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Escudo de Abanto Vizcaya.svg
 |flaga                        = Bandera de Abanto y Ciérvana.svg
 |dopełniacz nazwy             = Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena
 |państwo                      = Hiszpania
 |1. jednostka administracyjna = [[Kraj Basków]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Biskaja]]
 |stanowisko zarządzającego    = Alkad
 |zarządzający                 = Maite Etxebarria Azpiolea
 |powierzchnia                 = 18,03{{r|ssweb}}
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 9708{{r|ssweb}}
 |gęstość zaludnienia          = 538,44
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Kraj Basków
 |współrzędne                  = 43°18′39″N 3°5′21″W
 |commons                      = Category:Abanto Zierbena
 |www                          =
}}
'''Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena''' – [[gmina]] w [[Hiszpania|Hiszpanii]], w prowincji [[Biskaja]], w [[Kraj Basków|Kraju Basków]], o powierzchni 18,03{{r|ssweb}} km². W 2011 roku gmina liczyła 9708{{r|ssweb}} mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=ssweb>{{cytuj stronę | url = https://ssweb.seap.minhap.es/REL/frontend/inicio/municipios/all/all/7725 | tytuł = Datos del registro de Entidades Locales | data dostępu = 2013-06-16 | autor = Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas | język = es}}</ref>
}}

{{Biskaja}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena}}
[[Kategoria:Gminy w Kraju Basków]]

title: Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena

Herb: Flaga

Państwo: Hiszpania

Wspólnota autonomiczna: Kraj Basków

Prowincja: Biskaja

Alkad: Maite Etxebarria Azpiolea

Tablice rejestracyjne: BI


text:
# Biograci
Biograci – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zachodniohercegowińskim, w mieście Široki Brijeg. W 2013 roku liczyła 800 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

title: Biograci

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Biograci
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BA-BIH
 |1. jednostka administracyjna = [[Kanton zachodniohercegowiński|zachodniohercegowiński]]
 |2. jednostka administracyjna = [[miasto Široki Brijeg|Široki Brijeg]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2013
 |liczba ludności              = 800{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Biograci''' – [[wieś]] w [[Bośnia i Hercegowina|Bośni i Hercegowinie]], w [[Federacja Bośni i Hercegowiny|Federacji Bośni i Hercegowiny]], w [[Kanton zachodniohercegowiński|kantonie zachodniohercegowińskim]], w [[miasto Široki Brijeg|mieście Široki Brijeg]]. W 2013 roku liczyła 800 mieszkańców, z czego większość stanowili [[Chorwaci]]{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=http://www.popis.gov.ba/popis2013/doc/Knjiga1/K1_B_E.pdf|tytuł=Popis 2013 u BiH|opublikowany=Federalni zavod za statistiku|język=bs|data dostępu=2020-04-17}}</ref>
}}

{{miasto Široki Brijeg}}
{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w mieście Široki Brijeg]]

title: Biograci

Państwo: Bośnia i Hercegowina

Część składowa: Federacja Bośni i Hercegowiny

Kanton: zachodniohercegowiński

Miasto: Široki Brijeg


text:
# Franz Frohnapfel
Franz Frohnapfel (ur. 1913, zm. 14 listopada 1947 w Landsberg am Lech) – zbrodniarz nazistowski, oficer raportowy w obozie koncentracyjnym Dachau i SS-Hauptscharführer.
Członek Waffen-SS. W czasie II wojny światowej pełnił funkcję Rapportführera (oficera raportowego odpowiedzialnego za apele więźniów) w Dachau. Jeden z głównych wykonawców egzekucji w tym obozie koncentracyjnym (szczególnie podczas wiosny 1942). Miał na sumieniu życie wielu więźniów, w tym jeńców radzieckich. Oprócz tego torturował więźniów.
Frohnapfel po zakończeniu wojny został osądzony przez amerykański Trybunał Wojskowy wraz z dwoma innymi członkami załogi Dachau (Aloisem Hippem i Ernstem Angererem). Proces odbył się w dniach 26 listopada – 3 grudnia 1946 roku. Za udowodnione zbrodnie Franz Frohnapfel skazany został na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano w połowie listopada 1947 roku w więzieniu Landsberg.

title: Franz Frohnapfel

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Franz Frohnapfel
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = paramilitarny
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = SS-Hauptscharführer.svg
 |stopień             = SS-[[Hauptscharführer]]
 |data urodzenia      = [[1913]]
 |miejsce urodzenia   =
 |data śmierci        = [[14 listopada]] [[1947]]
 |miejsce śmierci     = [[więzienie Landsberg]]
 |lata służby         = 1939–1945
 |siły zbrojne        = [[Plik:Flag Schutzstaffel.svg|22px]] [[Schutzstaffel]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          = członek załogi [[Dachau (KL)|Dachau]]
 |wojny i bitwy       =
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         =
 |commons             =
}}
'''Franz Frohnapfel''' (ur. [[1913]], zm. [[14 listopada]] [[1947]] w [[Landsberg am Lech]]) – zbrodniarz [[Nazizm|nazistowski]], oficer raportowy w [[Obozy niemieckie 1933–1945|obozie koncentracyjnym]] [[Dachau (KL)|Dachau]] i [[Hauptscharführer|SS-Hauptscharführer]].

Członek [[Waffen-SS]]. W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] pełnił funkcję ''Rapportführera'' (oficera raportowego odpowiedzialnego za apele więźniów) w Dachau. Jeden z głównych wykonawców egzekucji w tym obozie koncentracyjnym (szczególnie podczas wiosny 1942). Miał na sumieniu życie wielu więźniów, w tym jeńców [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radzieckich]]. Oprócz tego torturował więźniów.

Frohnapfel po zakończeniu wojny został [[Proces załogi Dachau (US vs. Ernst Angerer i inni)|osądzony]] przez [[Stany Zjednoczone|amerykański]] Trybunał Wojskowy wraz z dwoma innymi członkami załogi Dachau ([[Alois Hipp|Aloisem Hippem]] i [[Ernst Angerer|Ernstem Angererem]]). Proces odbył się w dniach 26 listopada – 3 grudnia 1946 roku. Za udowodnione zbrodnie Franz Frohnapfel skazany został na [[kara śmierci|karę śmierci]] przez [[powieszenie]]. Wyrok wykonano w połowie listopada 1947 roku w [[więzienie Landsberg|więzieniu Landsberg]].

== Bibliografia ==
* [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/DachauCases.html Strona internetowa, na której znajdują się dokumenty z procesów załogi Dachau (w tym uzasadnienie wyroku wydanego na Franza Frohnapfela)]

{{SORTUJ:Frohnapfel, Franz}}
[[Kategoria:Niemieccy zbrodniarze wojenni w okresie II wojny światowej]]
[[Kategoria:Osądzeni przez Trybunał Wojskowy w Dachau]]
[[Kategoria:Personel Dachau]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1913]]
[[Kategoria:Zbrodniarze nazistowscy straceni przez powieszenie]]
[[Kategoria:Zmarli w 1947]]
[[Kategoria:Członkowie SS]]

title: Franz Frohnapfel

Data i miejsce śmierci: 14 listopada 1947 · więzienie Landsberg

Formacja: Schutzstaffel

Stanowiska: członek załogi Dachau


text:
# Powiat Komárom
Powiat Komárom (węg. Komáromi járás) – jeden z siedmiu powiatów komitatu Komárom-Esztergom na Węgrzech. Siedzibą władz jest miasto Komárom.

## Miejscowości powiatu Komárom
- Ács
- Almásfüzitő
- Bábolna
- Bana
- Csém
- Kisigmánd
- Komárom
- Mocsa
- Nagyigmánd

title: Powiat Komárom

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Powiat Komárom
 |nazwa oryginalna                = Komáromi járás
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       =
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Węgry
 |1. jednostka administracyjna    = [[Komitat Komárom-Esztergom|Komárom-Esztergom]]
 |siedziba                        = [[Komárom]]
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             =
 |liczba ludności                 =
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            = Komáromi járás.png
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Powiat Komárom''' ({{w języku|hu|Komáromi járás}}) – jeden z siedmiu [[Powiat (Węgry)|powiat]]ów [[komitat]]u [[Komitat Komárom-Esztergom|Komárom-Esztergom]] na [[Węgry|Węgrzech]]. Siedzibą władz jest [[miasto]] [[Komárom]].

== Miejscowości powiatu Komárom ==
* [[Ács]]
* [[Almásfüzitő]]
* [[Bábolna]]
* [[Bana (Węgry)|Bana]]
* [[Csém (Węgry)|Csém]]
* [[Kisigmánd]]
* [[Komárom]]
* [[Mocsa]]
* [[Nagyigmánd]]

{{Komitat Komárom-Esztergom}}

[[Kategoria:Powiaty w komitacie Komárom-Esztergom|Komárom]]

title: Powiat KomáromKomáromi járás

Państwo: Węgry

Komitat: Komárom-Esztergom

Siedziba: Komárom

Populacja · • liczba ludności: · 38 457 · (1 października 2022)


text:
# Mój brat niedźwiedź
Mój brat niedźwiedź (ang. Brother Bear) – amerykański film animowany wytwórni filmowej Disney z 2003 roku. Jego sequelem jest film Mój brat niedźwiedź 2 z 2006 roku.
W 2004 roku film otrzymał nominację do Oscara w kategorii najlepszy pełnometrażowy film animowany.

## Opis fabuły
Akcja filmu rozgrywa się w tundrze. Mieszkają tam trzej bracia: Sitka, Denahi i Kenai. Gdy najmłodszy z nich (Kenai) dorasta, dostaje totem niedźwiedzia oznaczający miłość, z czego jest bardzo niezadowolony. Po tej ceremonii okazuje się, że niedźwiedzie ukradły ryby, ponieważ Kenai nie przywiązał kosza z nimi. Zamierzając je odzyskać, tropi niedźwiedzia. Po krótkiej walce niedźwiedź zrzuca Kenaia na półkę skalną. W takim stanie znajdują go bracia i ruszają mu na pomoc. W walce tej ginie Sitka, ponieważ, wbijając włócznię w szczelinę w lodowcu, na którym był on i niedźwiedź, spowodował oderwanie się wielkiej części. Niedźwiedź wychodzi z tego bez szwanku. Kenai chce pomścić brata i zabija niedźwiedzia, lecz zostaje ukarany i duch Sitki zmienia go w niedźwiedzia.
Po przemianie na miejsce dociera Denahi, uznaje młodszego brata za zabitego przez niedźwiedzia i musi pomścić. Kenai wpada do rzeki i dopływa do lasu, gdzie znajduje go Tanana i mówi mu, że jeśli chce odzyskać dawną postać, musi obgadać to z duchem Sitki, a znajdzie go na górze, gdzie światła wędrują po ziemi. Po drodze Kenai poznaje 2 łosie, Rutta i Tuka, które jednak nie potrafią mu pomóc. Gdy rusza w dalszą drogę, wpada w pułapkę, którą zastawili myśliwi. Z opresji ratuje go młody niedźwiedź o imieniu Koda, który obiecuje, że pokaże mu, gdzie światła wędrują po ziemi. Kenai niechętnie się zgadza. Podczas wędrówki niedźwiedzie spotykają Rutta i Tuka zaatakowanych przez Denahiego. We czwórkę jadą na mamutach, nie chcąc, żeby Denahi wytropił ich po śladach.
Po nocy przespanej na mamutach, Kenai i Koda nie potrafią odnaleźć dalszej drogi. Docierają do gejzerów, gdzie znowu atakuje ich Denahi, który potem wpada do rzeki, próbując ją przeskoczyć. W końcu niedźwiedzie trafiają nad potok pstrągów (faktyczny cel podróży Kody). Kenai ma zamiar zamieszkać z niedźwiedziami, ale wieczorem Koda opowiada, jak zgubił matkę. Kenai zaczyna kojarzyć opowieść Kody z własną historią. Rozumie, że to on zabił matkę Kody. Odchodzi do lasu, gdzie wkrótce znajduje go Koda. Kenai mówi Kodzie prawdę, a ten ucieka w popłochu, lecz potem jest świadkiem kłótni Rutta i Tuka. Po pogodzeniu się łosi postanawia ruszyć Kenaiowi na pomoc.
Do Denahiego przylatuje Sitka pod postacią orła i prowadzi go do Kenaia. Znajduje go na górze, gdzie usiłuje go zabić, ale w walkę włącza się Koda. Kenai jest gotów poświęcić życie dla Kody, co zmusza Sitkę do wkroczenia. Zmienia go z powrotem w człowieka na oczach Kody i Denahiego. Kenai postanawia zmienić się znowu w niedźwiedzia, by mógł opiekować się Kodą. Po przemianie Kenaia Koda spotyka się z duchem swojej matki, a duch Sitki przytula braci na pożegnanie. Kenai wraca do plemienia, gdzie odciska swoją łapę na ścianie z malowidłami, co oznacza, że wreszcie stał się mężczyzną.

## Obsada głosowa
| Polski dubbinɡ                                                                                | Angielska wersja      | Rola         |
| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | --------------------- | ------------ |
| Bartosz Obuchowicz                                                                                | Joaquin Phoenix       | Kenai        |
| Aleksandra Radwańska                                                                                | Jeremy Suarez         | Koda         |
| Andrzej Grabowski                                                                                | Rick Moranis          | Rutt         |
| Zenon Laskowik                                                                                | Dave Thomas           | Tuke         |
| Szymon Bobrowski                                                                                | Jason Raize           | Denahi       |
| Janusz Zakrzeński                                                                                | Harold Gould          | stary Denahi |
| Krzysztof Banaszyk                                                                                | D.B. Sweeney          | Sitka        |
| Wiesława Mazurkiewicz                                                                                | Joan Copeland         | Tanana       |
| Mariusz Leszczyński                                                                                | Michael Clarke Duncan | Tug          |
| Stefan Friedmann                                                                                | Paul Christie         | Baran #1     |
| Andrzej Fedorowicz                                                                                | Danny Mastrogiorgio   | Baran #2     |
| Opracowanie wersji polskiej: Start International Polska Reżyseria: Joanna Wizmur Dialogi polskie: Bartosz Wierzbięta Dźwięk i montaż: Sławomir Czwórnóg Teksty piosenek: Marek Robaczewski Kierownictwo muzyczne: Marek Klimczuk Kierownik produkcji: Elżbieta Araszkiewicz Opieka artystyczna: Magdalena Snopek Piosenki nagrano w: Studio Buffo Nagranie i montaż piosenek: Jarosław Regulski Produkcja polskiej wersji językowej: Disney Character Voices International, Inc. Postaciom epizodycznym głosu użyczyli: Mirosława Nyckowska, Wit Apostolakis-Gluziński, Monika Błachnio, Katarzyna Czarnota Jarosław Domin, Paweł Iwanicki, Jacek Kopczyński, Krystyna Kozanecka-Dominik, Beniamin Lewandowski, Kajetan Lewandowski, Maciej Maciejewski, Iwona Rulewicz, Paweł Szczesny, Janusz Wituch |                       |              |

## Piosenki
Poniższy opis uwzględnia tytuły polskojęzycznych wersji piosenek wykorzystanych w filmie wraz z ich wykonawcami.
- „Duchy tych, co mieszkali tu” – Kayah oraz Chór[a]
- „I Ty możesz zostać z nami” – Kuba Badach, Piotr Gogol, Jacek Kotlarski, Andrzej Lampert, Mariusz Szaban, Mariusz Totoszko
- „Wyruszać czas” – Aleksandra Radwańska i Mariusz Totoszko
- „Już nikt, już nic” – Mariusz Totoszko

title: Mój brat niedźwiedź

wikitext:
{{inne znaczenia|filmu animowanego|[[Mój brat niedźwiedź (gra komputerowa)|''Mój brat niedźwiedź'' – gra komputerowa]]}}
{{Film infobox
 |tytuł             = Mój brat niedźwiedź
 |oryginalny tytuł  = Brother Bear
 |grafika           = Brother Bear logo.svg
 |opis grafiki      = czarne logo filmu
 |alt grafiki       =
 |gatunek           = [[film animowany|animowany]]
 |rok produkcji     = 2003
 |data premiery     = 20 października 2003
23 stycznia 2004 (Polska)
 |kraj produkcji    = [[Stany Zjednoczone]]
 |język             = [[Język angielski|angielski]]<ref name="język1">{{Cytuj | url=https://www.sfp.org.pl/film,6682,1,Moj-brat-niedzwiedz.html | tytuł=Mój brat niedźwiedź (Brother Bear ) | opublikowany=www.sfp.org.pl | język=pl | data dostępu=2020-07-09}}</ref>, [[Język serbski|serbski]]<ref name="język1"/>, [[inuktitut]]<ref name="cbr">{{Cytuj |autor = John Witiw |tytuł = 10 Things You Didn’t Know About Brother Bear |data = 2021-03-30 |data dostępu = 2024-03-19 |opublikowany = cbr.com |url = https://www.cbr.com/brother-bear-disney-movie-trivia/ |archiwum = https://web.archive.org/web/20221218125851/https://www.cbr.com/brother-bear-disney-movie-trivia/ |zarchiwizowano = 2022-12-18 |język = pl}}</ref>
 |czas trwania      = 85 minut
 |reżyseria         = Aaron Blaise, Robert Walker
 |scenariusz        = [[Ron J. Friedman]], [[Steve Bencich]], [[Tab Murphy]], Lorne Cameron, David Hoselton
 |główne role       = [[Joaquin Phoenix]]
[[Jeremy Suarez]]

[[Rick Moranis]]
[[Dave Thomas]]
[[Jason Raize]]
[[D.B. Sweeney]]
 |muzyka            = [[Phil Collins]]
[[Mark Mancina]]
 |zdjęcia           =
 |scenografia       =
 |kostiumy          =
 |montaż            = Tim Mertens
 |produkcja         = [[Chuck Williams]]
 |wytwórnia         = [[Walt Disney Pictures]]
[[Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Feature Animation]]
 |dystrybucja       = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Pictures]]
 |budżet            = 46 mln [[Dolar amerykański|USD]]
 |przychody brutto  = 250,4 mln [[Dolar amerykański|USD]]
 |poprzednik        =
 |kontynuacja       = ''[[Mój brat niedźwiedź 2]]'' (2006)
 |nagrody           =
 |commons           = Category:Brother Bear
 |wikicytaty        = Mój brat niedźwiedź
 |www               =
}}
'''Mój brat niedźwiedź''' ({{ang.|Brother Bear}}) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[film animowany]] wytwórni filmowej [[The Walt Disney Company|Disney]] z 2003 roku. Jego [[sequel]]em jest film ''[[Mój brat niedźwiedź 2]]'' z [[2006]] roku.

W [[2004]] roku film otrzymał nominację do [[Nagroda Akademii Filmowej|Oscara]] w kategorii najlepszy pełnometrażowy film animowany.

== Opis fabuły ==
Akcja filmu rozgrywa się w tundrze. Mieszkają tam trzej bracia: Sitka, Denahi i Kenai. Gdy najmłodszy z nich (Kenai) dorasta, dostaje totem niedźwiedzia oznaczający miłość, z czego jest bardzo niezadowolony. Po tej ceremonii okazuje się, że niedźwiedzie ukradły ryby, ponieważ Kenai nie przywiązał kosza z nimi. Zamierzając je odzyskać, tropi niedźwiedzia. Po krótkiej walce niedźwiedź zrzuca Kenaia na półkę skalną. W takim stanie znajdują go bracia i ruszają mu na pomoc. W walce tej ginie Sitka, ponieważ, wbijając włócznię w szczelinę w lodowcu, na którym był on i niedźwiedź, spowodował oderwanie się wielkiej części. Niedźwiedź wychodzi z tego bez szwanku. Kenai chce pomścić brata i zabija niedźwiedzia, lecz zostaje ukarany i duch Sitki zmienia go w niedźwiedzia.

Po przemianie na miejsce dociera Denahi, uznaje młodszego brata za zabitego przez niedźwiedzia i musi pomścić. Kenai wpada do rzeki i dopływa do lasu, gdzie znajduje go Tanana i mówi mu, że jeśli chce odzyskać dawną postać, musi obgadać to z duchem Sitki, a znajdzie go na górze, gdzie światła wędrują po ziemi. Po drodze Kenai poznaje 2 łosie, Rutta i Tuka, które jednak nie potrafią mu pomóc. Gdy rusza w dalszą drogę, wpada w pułapkę, którą zastawili myśliwi. Z opresji ratuje go młody niedźwiedź o imieniu Koda, który obiecuje, że pokaże mu, gdzie światła wędrują po ziemi. Kenai niechętnie się zgadza. Podczas wędrówki niedźwiedzie spotykają Rutta i Tuka zaatakowanych przez Denahiego. We czwórkę jadą na mamutach, nie chcąc, żeby Denahi wytropił ich po śladach.

Po nocy przespanej na mamutach, Kenai i Koda nie potrafią odnaleźć dalszej drogi. Docierają do gejzerów, gdzie znowu atakuje ich Denahi, który potem wpada do rzeki, próbując ją przeskoczyć. W końcu niedźwiedzie trafiają nad potok pstrągów (faktyczny cel podróży Kody). Kenai ma zamiar zamieszkać z niedźwiedziami, ale wieczorem Koda opowiada, jak zgubił matkę. Kenai zaczyna kojarzyć opowieść Kody z własną historią. Rozumie, że to on zabił matkę Kody. Odchodzi do lasu, gdzie wkrótce znajduje go Koda. Kenai mówi Kodzie prawdę, a ten ucieka w popłochu, lecz potem jest świadkiem kłótni Rutta i Tuka. Po pogodzeniu się łosi postanawia ruszyć Kenaiowi na pomoc.

Do Denahiego przylatuje Sitka pod postacią orła i prowadzi go do Kenaia. Znajduje go na górze, gdzie usiłuje go zabić, ale w walkę włącza się Koda. Kenai jest gotów poświęcić życie dla Kody, co zmusza Sitkę do wkroczenia. Zmienia go z powrotem w człowieka na oczach Kody i Denahiego. Kenai postanawia zmienić się znowu w niedźwiedzia, by mógł opiekować się Kodą. Po przemianie Kenaia Koda spotyka się z duchem swojej matki, a duch Sitki przytula braci na pożegnanie. Kenai wraca do plemienia, gdzie odciska swoją łapę na ścianie z malowidłami, co oznacza, że wreszcie stał się mężczyzną.

== Obsada głosowa ==
{|class=wikitable
|-
!Polski dubbinɡ
!Angielska wersja
!Rola
|-
|[[Bartosz Obuchowicz]]
|[[Joaquin Phoenix]]
|'''Kenai'''
|-
|[[Aleksandra Radwańska]]
|[[Jeremy Suarez]]
|'''Koda'''
|-
|[[Andrzej Grabowski (aktor)|Andrzej Grabowski]]
|[[Rick Moranis]]
|'''Rutt'''
|-
|[[Zenon Laskowik]]
|[[Dave Thomas]]
|'''Tuke'''
|-
|[[Szymon Bobrowski]]
|[[Jason Raize]]
|'''Denahi'''
|-
|[[Janusz Zakrzeński]]
|[[Harold Gould]]
|'''stary Denahi'''
|-
|[[Krzysztof Banaszyk]]
|[[D.B. Sweeney]]
|'''Sitka'''
|-
|[[Wiesława Mazurkiewicz]]
|[[Joan Copeland]]
|'''Tanana'''
|-
|[[Mariusz Leszczyński (aktor)|Mariusz Leszczyński]]
|[[Michael Clarke Duncan]]
|'''Tug'''
|-
|[[Stefan Friedmann]]
|[[Paul Christie]]
|'''Baran #1'''
|-
|[[Andrzej Fedorowicz (aktor)|Andrzej Fedorowicz]]
|[[Danny Mastrogiorgio]]
|'''Baran #2'''
|-
| colspan=3 style="text-align:center;" bgcolor="#f8f8f8"|
'''Opracowanie wersji polskiej''': [[Start International Polska]]

'''Reżyseria''': [[Joanna Wizmur]]

'''Dialogi polskie''': [[Bartosz Wierzbięta]]

'''Dźwięk i montaż''': [[Sławomir Czwórnóg]]

'''Teksty piosenek''': [[Marek Robaczewski]]

'''Kierownictwo muzyczne''': [[Marek Klimczuk]]

'''Kierownik produkcji''': {{link-interwiki |Elżbieta Araszkiewicz |Q=Q122861319}}

'''Opieka artystyczna''': [[Magdalena Snopek]]

'''Piosenki nagrano w''': [[Studio Buffo]]

'''Nagranie i montaż piosenek''': [[Jarosław Regulski]]

'''Produkcja polskiej wersji językowej''': Disney Character Voices International, Inc.

'''Postaciom epizodycznym głosu użyczyli''':
[[Mirosława Nyckowska]], [[Wit Apostolakis-Gluziński]],
[[Monika Błachnio]], [[Katarzyna Czarnota]] [[Jarosław Domin]],
[[Paweł Iwanicki]], [[Jacek Kopczyński]], [[Krystyna Kozanecka-Dominik]],
[[Beniamin Lewandowski]], [[Kajetan Lewandowski]], [[Maciej Maciejewski]],
[[Iwona Rulewicz]], [[Paweł Szczesny]], [[Janusz Wituch]]
|}

== Piosenki ==
{{Osobny artykuł|Brother Bear: Original Soundtrack}}
Poniższy opis uwzględnia tytuły polskojęzycznych wersji piosenek wykorzystanych w filmie wraz z ich wykonawcami.
* „Duchy tych, co mieszkali tu” – [[Kayah]] oraz Chór<ref group="uwaga">W skład Chóru weszli: [[Kuba Badach|Jakub Badach]], [[Piotr Gogol]], [[Jacek Kotlarski]], [[Agnieszka Kowalska (aktorka)|Agnieszka Kowalska]], [[Andrzej Lampert]], [[Katarzyna Łaska]], [[Dorota Miśkiewicz]], [[Mario Szaban|Mariusz Szaban]], [[Beata Bednarz]] i [[Małgorzata Orczyk]].</ref>
* „I Ty możesz zostać z nami” – [[Kuba Badach]], [[Piotr Gogol]], [[Jacek Kotlarski]], [[Andrzej Lampert]], [[Mario Szaban|Mariusz Szaban]], [[Mariusz Totoszko]]
* „Wyruszać czas” – [[Aleksandra Radwańska]] i [[Mariusz Totoszko]]
* „Już nikt, już nic” – [[Mariusz Totoszko]]

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|266543|Mój brat niedźwiedź}}
* {{Filmweb|tytuł|99403|Mój brat niedźwiedź}}

{{Animacje Disneya}}
{{Aaron Blaise}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Amerykańskie filmy dla dzieci i młodzieży]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 2003 roku]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z antropomorficznymi postaciami]]
[[Kategoria:Animowane filmy fantastyczne]]
[[Kategoria:Filmy animowane osadzone w czasach prehistorycznych]]
[[Kategoria:Filmy animowane Walta Disneya]]
[[Kategoria:Filmy animowane z 2003 roku]]
[[Kategoria:Filmy o niedźwiedziach]]

title: Mój brat niedźwiedźBrother Bear

Gatunek: animowany

Data premiery: 20 października 2003 · 23 stycznia 2004 (Polska)

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Język: angielski, serbski, inuktitut

Czas trwania: 85 minut

Reżyseria: Aaron Blaise, Robert Walker

Scenariusz: Ron J. Friedman, Steve Bencich, Tab Murphy, Lorne Cameron, David Hoselton

Główne role: Joaquin Phoenix · Jeremy Suarez · Rick Moranis · Dave Thomas · Jason Raize · D.B. Sweeney

Muzyka: Phil Collins · Mark Mancina

Montaż: Tim Mertens

Produkcja: Chuck Williams

Wytwórnia: Walt Disney Pictures · Walt Disney Feature Animation

Dystrybucja: Buena Vista Pictures

Budżet: 46 mln USD

Przychody brutto: 250,4 mln USD

Kontynuacja: Mój brat niedźwiedź 2 (2006)


text:
# Mnajdra
Mnajdra – kompleks trzech prehistorycznych świątyń megalitycznych na południowym wybrzeżu Malty, naprzeciw wysepki Filfla, kilkaset metrów od innego stanowiska archeologicznego Ħaġar Qim. W 1992 roku kompleks wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Budowle megalityczne zespołu Mnajdra wznoszono w okresie od III do połowy II tysiąclecia p.n.e. Do budowy użyto dwóch rodzajów materiału, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, mianowicie wapienia koralowego i globigerynowego.
Świątynia została wpisana na listę National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands pod numerem 00024.

## Architektura
Kompleks składa się z trzech świątyń:
- najstarsza i najmniejsza położona na linii południowo-zachodniej
- centralnie położona świątynia jest z kolei najmłodsza
- najniżej położona z wejściem od strony południowej cechuje się wieloma cechami solarnymi. W czasie zimowego przesilenia promienie słońca oświetlają ołtarz z prawej strony od wejścia. Natomiast w czasie letniego przesilenia promienie słońca wpadające przez okno z tyłu świątyni padają na ołtarz usytuowana z lewej strony tylnego pomieszczenia.

title: Mnajdra

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Mnajdra
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               = 00024
 |zdjęcie               = Sudika Mnajdra porthole.jpg
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = Malta
 |miejscowość           = [[Qrendi]]
 |adres                 =
 |typ budynku           = świątynia
 |styl architektoniczny =
 |architekt             =
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           =
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    = 3600-3200 p.n.e.{{r|MaltaH}}
 |ukończenie budowy     =
 |przebudowy            =
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            = Rząd Malty
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Malta
 |współrzędne           = 35°49′36″N 14°26′11″E
 |znak na mapie         = Legenda zabytek.svg
 |commons               = Category:Mnajdra
 |www                   =
}}
[[Plik:Malta swiatynia.jpg|thumb|240px|Świątynia Mnajdra]]
'''Mnajdra''' – kompleks trzech [[prehistoria|prehistorycznych]] świątyń [[budowla megalityczna|megalitycznych]] na południowym wybrzeżu [[Malta (wyspa)|Malty]], naprzeciw wysepki [[Filfla]], kilkaset metrów od innego stanowiska archeologicznego [[Ħaġar Qim]]. W 1992 roku kompleks wpisano na [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]].

Budowle megalityczne zespołu Mnajdra wznoszono w okresie od [[III tysiąclecie p.n.e.|III]] do połowy [[II tysiąclecie p.n.e.|II]] tysiąclecia p.n.e. Do budowy użyto dwóch rodzajów materiału, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, mianowicie [[wapień|wapienia]] koralowego i [[globigeryna|globigerynowego]].
Świątynia została wpisana na listę National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands pod numerem 00024{{r|MaltaH}}.

== Architektura ==
[[File:Map_of_the_Mnajdra_temples.tif|thumb|240px|Mapa kompleksu świątyń]]
Kompleks składa się z trzech świątyń{{odn|Lonely Planet Malta|2007|loc= s. 143}}:
* najstarsza i najmniejsza położona na linii południowo-zachodniej
* centralnie położona świątynia jest z kolei najmłodsza
* najniżej położona z wejściem od strony południowej cechuje się wieloma cechami solarnymi. W czasie [[Przesilenie zimowe|zimowego przesilenia]] promienie słońca oświetlają ołtarz z prawej strony od wejścia. Natomiast w czasie [[Przesilenie letnie|letniego przesilenia]] promienie słońca wpadające przez okno z tyłu świątyni padają na ołtarz usytuowana z lewej strony tylnego pomieszczenia.

== Zobacz też ==
{{Commonscat|Mnajdra}}
* [[Megalityczne świątynie Malty]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="MaltaH">
{{Cytuj stronę | url=http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/00024.pdf |tytuł= Mnajdra | opublikowany= National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands| język=en | data dostępu=2014-12-14}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę|nazwisko= Bain|imię= Carolyn|tytuł=Lonely Planet Malta and Gozo|wydanie= 3|wydawca= Lonely Planet|miejsce= Londyn|rok= 2007|miesiąc = kwiecień|język = en|isbn= 978-1741045406|odn = {{odn/id|Lonely Planet Malta|2007}}}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę |url = https://heritagemalta.org/mnajdra-temples/ |tytuł = Heritage Malta – Mnajdra Temples|opublikowany = Heritage Malta |język = en |data dostępu = 2021-05-29 }}

{{Obiekty UNESCO na Malcie}}

[[Kategoria:Megalityczne świątynie Malty]]
[[Kategoria:Zabytki Malty]]
[[Kategoria:Qrendi]]

title: Mnajdra

Państwo: Malta

Miejscowość: Qrendi

Typ budynku: świątynia

Właściciel: Rząd Malty


text:
# (21587) Christopynn
(21587) Christopynn (1998 SE132) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4,82 lat w średniej odległości 2,85 j.a. Odkryta 26 września 1998 roku.

title: (21587) Christopynn

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 21587
 |       nazwa = Christopynn
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]]
 |       dzień = 26 września
 |         rok = 1998
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 2,8518
 |    mimośród = 0,0683
 |  peryhelium = 2,6567
 |    aphelium = 3,0468
 |         lat = 4
 |         dni = 299
 |      godzin = 1
 |    prędkość = 17,63
 |  nachylenie = 12,46
 |    średnica = 19,28
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo = 0,0476
 |     jasność = 12,5
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(21587) Christopynn (1998 SE132)''' – [[planetoida]] z grupy [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 4,82 lat w średniej odległości 2,85 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Odkryta [[26 września]] [[1998]] roku.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 21001–22000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|21587}}
* {{JPLorb|21587}}
* {{MPC|21587}}

{{SORTUJ:Christopynn}}

[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1998]]

title: (21587) Christopynn

Odkrywca: LINEAR

Data odkrycia: 26 września 1998

Okres obiegu · wokół Słońca: 4 lata 299 dni 1 godzina