text:
# Lśniak posłonkowiec
Lśniak posłonkowiec (Adscita geryon) – gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych i podrodziny Procridinae. Zamieszkuje Europę i Azję Zachodnią. Zasiedla suche i ciepłe łąki o wapiennym podłożu. Poza Alpami rzadki i lokalny. Imagines latają za dnia, żerując na nektarze gółek. Gąsienice są foliofagami, początkowo minującymi.

## Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1813 roku przez Jacoba Hübnera pod nazwą Sphinx geryon. Jako miejsce typowe wskazano Europę. Klasyfikowany był później w podrodzaju nominatywnym rodzaju Procris, który zsynonimizowano z rodzajem Adscita. W obrębie tego ostatniego umieszczany jest w podrodzaju nominatywnym Adscita s.str., a w nim w grupie gatunków geryon wraz z A. capitalis.
W obrębie tego gatunku wyróżnia się cztery podgatunki:
- Adscita geryon acutafibra Verity, 1946
- Adscita geryon chrysocephala (Nickerl, 1845)
- Adscita geryon geryon (Hübner, 1813)
- Adscita geryon orientalis (Alberti, 1938)

## Morfologia
Motyle o krępej budowy ciele. Samce osiągają od 8 do 10 mm długości przedniego skrzydła i od 19 do 25 mm rozpiętości skrzydeł. Samice osiągają od 7 do 9 mm długości przedniego skrzydła i od 18 do 22 mm rozpiętości skrzydeł. Głowę, tułów i odwłok przedstawiciele gatunku mają metalicznie zielone, oliwkowe lub złocistozielone. Czułki samców są dwugrzebieniaste z lekko zgrubiałymi wierzchołkami, samic zaś niemal nitkowate. Skrzydła przednie u obu płci są trójkątnawe ze stępionymi wierzchołkami. Obie pary skrzydeł są jednobarwne, pozbawione wzoru. Barwa skrzydła przedniego jest z wierzchu ciemnozielona, złocistozielona lub oliwkowa, zawsze z silnym metalicznym połyskiem. Wierzch skrzydła tylnego oraz spody obu par są szare,  brunatnoszare lub czarniawoszare. Genitalia samca mają silnie zesklerotyzowany, wydatny unkus, trójkątną powierzchnię przezroczystą w odsiebnej części walwy, pozbawione są sakulusa, a cierń w wezyce ich edeagusa ma postać pojedynczego, prostego kolca o długości mniejszej niż połowa długości unkusa. Genitalia samicy cechują się wąskim, w całości silnie zesklerotyzowanym przewodem torebki kopulacyjnej.
Gąsienice osiągają do około 12 mm długości ciała. Grzbietem ich ciała biegnie jasnoszara linia podłużna z ciemnymi brzegami, a po jej bokach szerokie linie podłużne białe lub żółtawe, również ostro, ciemno po bokach odgraniczone. Bokami ciała, poniżej poprzednio wymienionych, biegną podłużne pasy rudobrązowe. Oskórek porastają liczne, krótkie, białe włoski.

## Biologia i ekologia
Owad ten zasiedla suche i ciepłe łąki i polany o wapiennym podłożu. W górach dochodzi do piętra alpejskiego, osiągając rzędne 2400 m n.p.m..
Na świat przychodzi jedno pokolenie w ciągu roku. Osobniki dorosłe latają od czerwca do początku sierpnia. Aktywne są za dnia, najchętniej latają w pełnym słońcu. Żerują na nektarze gółek. Zapłodniona samica składa jaja w złożach na spodzie liści rośliny pokarmowej gąsienicy.
Gąsienice klują się od lipca lub sierpnia i stanowią stadium zimujące. Do żerowania przystępują dopiero na wiosnę po przehibernowaniu, zwykle pod koniec kwietnia. Przyjmuje się, że w warunkach naturalnych są monofagami posłonków, zwłaszcza posłonka rozesłanego, z rodziny czystkowatych. W hodowlach żerują także na bodziszkach, w tym na bodziszku czerwonym, a według niektórych źródeł także na babkach i kulnikach z rodziny babkowatych oraz chabrach z rodziny astrowatych.
Gąsienice w początkowych stadiach minują liście (endofoliofagia). Miny ich są stosunkowo duże, nieregularne, plamkowate, o szczeliniastym otworze położonym na stronie bocznej. Zawierają niewiele odchodów lub są zupełnie ich pozbawione. Otwór wejściowy położony jest na spodzie liścia i ma nieregularnie zaokrąglony kształt. Po drugiej wylince gąsienice żyją na roślinie wolno, żerując od zewnątrz i ostatecznie konsumując całość liścia (egzofoliofagi). Przepoczwarczenie ma miejsce wiosną w luźnym, białym oprzędzie. Poczwarki obserwuje się w maju i czerwcu.

## Rozprzestrzenienie i zagrożenie
Gatunek palearktyczny. Znany jest z Portugalii (doniesienie niepewne), Hiszpanii, Andory, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz Turcji.
Motyl jedynie w Alpach miejscami częsty, gdzie indziej rzadki i lokalny. Zagraża mu utrata siedlisk, zarówno poprzez nadmierne zgryzanie przez zwierzęta domowe, jak i poprzez porzucanie pastwisk i ich stopniowe zarastanie wskutek sukcesji. Na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” umieszczony jest jako gatunek narażony na wymarcie (VU). Z kolei na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek zagrożony wymarciem (EN). Znalazł się również na niemieckiej Czerwonej liście w trzeciej kategorii zagrożenia.

title: Lśniak posłonkowiec

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Lśniak posłonkowiec
 |nazwa łacińska         = ''Adscita geryon''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Jacob Hübner|Hübner]], 1813)
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Adscita geryon in copula.jpg
 |opis grafiki           = Kopulująca parka
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[motyle]]
 |rodzina                = [[kraśnikowate]]
 |podrodzina             = [[Procridinae]]
 |plemię                 = {{link-interwiki |Procridini |Q=Q18418428}}
 |rodzaj                 = [[lśniak]]
 |podrodzaj              = ''Adscita s.str.''
 |gatunek                = lśniak posłonkowiec
 |synonimy               =
* ''Sphinx geryon'' Hübner, 1813
* ''Procris geryon'' (Hübner, 1813)
* ''Procris (Procris) geryon'' (Hübner, 1813)
* ''Procris minor'' Jordan, 1907
* ''Adscita geryon'' ab. ''caerulea'' Tutt, 1899
* ''Adscita geryon'' ab. ''viridis'' Tutt, 1899
* ''Procris geryon'' f. ''virescens'' Agenjo, 1937
* ''Adscita geryon'' r. ''aeris'' Verity, 1946
* ''Atychia chrysocephala'' Nickerl, 1845
* ''Adscita alpina'' f. ''acutafibra'' Verity, 1946
* ''Adscita alpina'' r. ''hyalicolor'' Verity, 1946
* ''Procris orientalis'' Alberti, 1938
 |wikispecies            =
 |commons                = Category:Adscita geryon
}}
'''Lśniak posłonkowiec'''{{r|insektarium}} (''Adscita geryon'') – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[motyle|motyla]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[kraśnikowate|kraśnikowatych]] i podrodziny [[Procridinae]]. Zamieszkuje Europę i Azję Zachodnią. Zasiedla suche i ciepłe łąki o wapiennym podłożu. Poza [[Alpy|Alpami]] rzadki i lokalny. [[Imago|Imagines]] latają za dnia, żerując na [[nektar (botanika)|nektarze]] [[gółka|gółek]]. [[Gąsienica (larwa)|Gąsienice]] są [[foliofag]]ami, początkowo [[owady minujące|minującymi]].

== Taksonomia ==
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1813 roku przez {{link-interwiki |Jacob Hübner |tekst=Jacoba Hübnera |Q=Q18418428}} pod nazwą ''Sphinx geryon''. Jako [[miejsce typowe]] wskazano Europę{{r|Hübner}}. Klasyfikowany był później w podrodzaju nominatywnym rodzaju ''Procris''{{r|Dąbrowski}}, który [[synonim (taksonomia)|zsynonimizowano]] z rodzajem ''[[lśniak|Adscita]]''. W obrębie tego ostatniego umieszczany jest w podrodzaju nominatywnym ''Adscita s.str.'', a w nim w grupie gatunków ''geryon'' wraz z ''{{link-interwiki |Adscita capitalis|tekst=A. capitalis|Q=Q378447}}''{{r|checklist|funet}}.

W obrębie tego gatunku wyróżnia się cztery [[podgatunek|podgatunki]]{{r|checklist|funet}}:
* ''Adscita geryon acutafibra'' Verity, 1946
* ''Adscita geryon chrysocephala'' (Nickerl, 1845)
* ''Adscita geryon geryon'' (Hübner, 1813)
* ''Adscita geryon orientalis'' (Alberti, 1938)

== Morfologia ==
[[plik:Adscita geryon-M-Salzburg, Hohe Tauern, Rauriser Tal, Bocksteinkar-E-MK-21293a.jpg|thumb|left|Samiec]]
[[plik:Adscita geryon-W-Salzburg, Tennengebirge, Heinrich Hackel Hütte Umgebung-E-MK-6-8856a.jpg|thumb|left|Samica]]
Motyle o krępej budowy ciele. Samce osiągają od 8 do 10 mm długości przedniego skrzydła{{r|Dąbrowski}} i od 19 do 25 mm rozpiętości skrzydeł{{r|Jonko}}. Samice osiągają od 7 do 9 mm długości przedniego skrzydła{{r|Dąbrowski}} i od 18 do 22 mm rozpiętości skrzydeł{{r|Jonko}}. [[Głowa owadów|Głowę]], [[tułów]] i [[odwłok]] przedstawiciele gatunku mają metalicznie zielone, oliwkowe lub złocistozielone{{r|Dąbrowski|Bellmann|nt}}. [[Czułki]] samców są dwugrzebieniaste z lekko zgrubiałymi wierzchołkami, samic zaś niemal nitkowate. Skrzydła przednie u obu płci są trójkątnawe ze stępionymi wierzchołkami{{r|nt|Bellmann}}. Obie pary skrzydeł są jednobarwne, pozbawione wzoru{{r|Dąbrowski}}. Barwa skrzydła przedniego jest z wierzchu ciemnozielona, złocistozielona lub oliwkowa, zawsze z silnym metalicznym połyskiem{{r|Dąbrowski|Bellmann}}. Wierzch skrzydła tylnego oraz spody obu par są szare,  brunatnoszare lub czarniawoszare{{r|Dąbrowski|Jonko|Bellmann}}. [[Genitalia]] samca mają silnie zesklerotyzowany, wydatny [[unkus]], trójkątną powierzchnię przezroczystą w odsiebnej części {{link-interwiki |Walwa |tekst=walwy |Q=Q18418428}}{{r|nt}}, pozbawione są [[sakulus]]a, a [[ciernie (anatomia motyli)|cierń]] w [[wezyka|wezyce]] ich [[edeagus]]a ma postać pojedynczego, prostego kolca o długości mniejszej niż połowa długości unkusa. Genitalia samicy cechują się wąskim, w całości silnie zesklerotyzowanym przewodem [[torebka kopulacyjna (narząd żeński)|torebki kopulacyjnej]]{{r|Dąbrowski}}.

[[Gąsienica (larwa)|Gąsienice]] osiągają do około 12 mm długości ciała. Grzbietem ich ciała biegnie jasnoszara linia podłużna z ciemnymi brzegami, a po jej bokach szerokie linie podłużne białe lub żółtawe, również ostro, ciemno po bokach odgraniczone. Bokami ciała, poniżej poprzednio wymienionych, biegną podłużne pasy rudobrązowe. [[Oskórek]] porastają liczne, krótkie, białe włoski{{r|Bellmann}}.

== Biologia i ekologia ==
[[plik:Adscita geryon in copula.ogv|thumb|Kopulująca para ''Adscita geryon'']]
Owad ten zasiedla suche i ciepłe łąki i polany o wapiennym podłożu{{r|Dąbrowski|wk|insektarium}}. W górach dochodzi do piętra alpejskiego, osiągając rzędne 2400 m n.p.m.{{r|Bellmann}}.

Na świat przychodzi jedno pokolenie w ciągu roku{{r|nt|wk}}. [[Imago|Osobniki dorosłe]] latają od czerwca do początku sierpnia{{r|Dąbrowski|Jonko}}. Aktywne są za dnia{{r|wk}}, najchętniej latają w pełnym słońcu{{r|uk}}. Żerują na [[nektar (botanika)|nektarze]] [[gółka|gółek]]{{r|Aistleitner}}. Zapłodniona samica składa [[jajo (biologia)|jaja]] w złożach na spodzie liści rośliny pokarmowej gąsienicy{{r|Bellmann}}.

Gąsienice klują się od lipca{{r|nl}} lub sierpnia{{r|Jonko}} i stanowią stadium zimujące. Do żerowania przystępują dopiero na wiosnę po [[hibernacja naturalna|przehibernowaniu]], zwykle pod koniec kwietnia{{r|Dąbrowski}}. Przyjmuje się, że w warunkach naturalnych są [[monofagizm|monofagami]] [[posłonek|posłonków]], zwłaszcza [[Posłonek rozesłany|posłonka rozesłanego]], z rodziny [[Czystkowate|czystkowatych]]{{r|nl|Bellmann}}. W hodowlach żerują także na [[bodziszek|bodziszkach]], w tym na [[Bodziszek czerwony|bodziszku czerwonym]]{{r|Bellmann}}, a według niektórych źródeł także na [[Babka (roślina)|babkach]] i [[kulnik]]ach z rodziny [[babkowate (rośliny)|babkowatych]] oraz [[chaber|chabrach]] z rodziny [[astrowate|astrowatych]]{{r|Dąbrowski|Jonko}}.

Gąsienice w początkowych stadiach [[owady minujące|minują]] liście ([[foliofag|endofoliofagia]]){{r|nt|nl|Bellmann}}. [[Mina (biologia)|Miny]] ich są stosunkowo duże, nieregularne, plamkowate, o szczeliniastym otworze położonym na stronie bocznej. Zawierają niewiele odchodów lub są zupełnie ich pozbawione. Otwór wejściowy położony jest na spodzie liścia i ma nieregularnie zaokrąglony kształt{{r|nl}}. Po drugiej wylince gąsienice żyją na roślinie wolno, żerując od zewnątrz i ostatecznie konsumując całość liścia (egzofoliofagi){{r|nl|Bellmann}}. [[Przepoczwarczenie]] ma miejsce wiosną w luźnym, białym oprzędzie{{r|Bellmann}}. [[Poczwarka|Poczwarki]] obserwuje się w maju i czerwcu{{r|Jonko}}.

== Rozprzestrzenienie i zagrożenie ==
Gatunek [[kraina palearktyczna|palearktyczny]]. Znany jest z [[Portugalia|Portugalii]] (doniesienie niepewne), [[Hiszpania|Hiszpanii]], [[Andora|Andory]]{{r|fe}}, [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]]{{r|wk}}, [[Francja|Francji]], [[Belgia|Belgii]], [[Niemcy|Niemiec]], [[Szwajcaria|Szwajcarii]], [[Liechtenstein]]u, [[Austria|Austrii]], [[Włochy|Włoch]], [[Polska|Polski]], [[Czechy|Czech]], [[Słowacja|Słowacji]], [[Węgry|Węgier]], [[Ukraina|Ukrainy]], [[Mołdawia|Mołdawii]], [[Rumunia|Rumunii]], [[Bułgaria|Bułgarii]], [[Słowenia|Słowenii]], [[Chorwacja|Chorwacji]], [[Bośnia i Hercegowina|Bośni i Hercegowiny]], [[Czarnogóra|Czarnogóry]], [[Serbia|Serbii]], [[Albania|Albanii]], [[Macedonia Północna|Macedonii Północnej]], [[Grecja|Grecji]]{{r|fe}} oraz [[Turcja|Turcji]]{{r|wk|Dąbrowski}}.

Motyl jedynie w Alpach miejscami częsty, gdzie indziej rzadki i lokalny{{r|Bellmann|pyrgus}}. Zagraża mu utrata siedlisk, zarówno poprzez nadmierne zgryzanie przez zwierzęta domowe, jak i poprzez porzucanie pastwisk i ich stopniowe zarastanie wskutek [[Sukcesja ekologiczna|sukcesji]]{{r|pyrgus}}. Na „[[Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce|Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce]]” umieszczony jest jako [[gatunek narażony]] na wymarcie (VU){{r|clz}}. Z kolei na „[[Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí|Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej]]” umieszczony jest jako [[gatunek zagrożony]] wymarciem (EN){{r|Farkacetal}}. Znalazł się również na niemieckiej Czerwonej liście w trzeciej kategorii zagrożenia{{r|Bellmann|rote}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Aistleitner">{{Cytuj pismo | autor = Eyjolf Aistleitner | tytuł = Die Widderchen oder Bluts tropfchen Vorarlbergs, Austria | czasopismo = Zeitschrift der Arbeitsgemeinschaft Österr. Entomologen | wolumin = 42 | data = 1990}}</ref>
<ref name="Bellmann">{{Cytuj książkę | autor = Heiko Bellmann | tytuł = Der neue Kosmos-Schmetterlingsführer. Schmetterlinge, Raupen und Futterpflanzen | wydawca = Franckh-Kosmos | miejsce = Stuttgart | data = 2003 | strony = 48 | isbn = 3-440-09330-1}}</ref>
<ref name="checklist ">{{Cytuj książkę | autor = K.A. Efetov, G.M. Tarmann | tytuł = A Checklist of the Palaearctic Procridinae (Lepidoptera: Zygaenidae) | wydawca = Crimean State Medical University Press | miejsce = Simferopol - Innsbruck | data = 2012 | strony = 28-30}}</ref>
<ref name="clz">{{Cytuj książkę | rozdział = Lepidoptera. Motyle | autor r = Jarosław Buszko, Janusz Nowacki | inni= Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior (red.) | tytuł = Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce | data = 2002 | wydawca = Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (PAN) | miejsce = Kraków | isbn = 83-901236-8-1 | strony = 80-87}}</ref>
<ref name=Dąbrowski>{{cytuj książkę | autor = Jerzy S. Dąbrowski | tytuł = Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyty 14-15. Ślimakówki – Limacodidae, kraśniki – Zygaenidae | rok = 1998 | miejsce = Toruń | wydawca = PWN, [[Polskie Towarzystwo Entomologiczne]]}}</ref>
<ref name="Farkacetal">{{Cytuj książkę | autor = Jan Farkač, David Král, Martin Škorupík | tytuł = Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates. | wydawca = Agentura ochrany přírody a krajiny ČR | miejsce = Praha | data = 2005 | isbn = 80-86064-96-4 | url = http://web.archive.org/web/20131102084616/http://portal.nature.cz/publik_syst/files/RL_2005_bezobr.pdf}}</ref>
<ref name="fe">{{Cytuj stronę | url = https://fauna-eu.org/cdm_dataportal/taxon/0f1d6451-0df2-48ed-9df8-f53310919419 | tytuł = Adscita (Adscita) geryon (Hübner, 1813) | praca = Fauna Europaea | data dostępu = 2023-04-11}}</ref>
<ref name="funet">{{Cytuj stronę | url = http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/zygaenoidea/zygaenidae/procridinae/adscita/index.html | tytuł = Adscita Retzius, 1783 | autor = Markku Savela | praca = Funet.fi | data dostępu = 2023-04-11}}</ref>
<ref name="Hübner">{{Cytuj książkę | autor = J. Hübner | tytuł = Sammlung europäischer Schmetterlinge II. Sphinges - Schwärmer | miejsce = Augsburg | data = 1796-1838 [1813] | strony = 113-136}}</ref>
<ref name="insektarium">{{Cytuj stronę | url = https://insektarium.net/lepidoptera-2/zygaenidae-krasnikowate/adscita-geryon-lsniak-poslonkowiec/ | tytuł = Adscita geryon – Lśniak posłonkowiec | praca = Insektarium.net | data dostępu = 2023-05-23}}</ref>
<ref name="Jonko">{{Cytuj stronę | url = https://lepidoptera.eu/species/831 | tytuł = Adscita (Adscita) geryon (Hübner, 1813) | autor = Christopher Jonko | praca = Lepidoptera Mundi (formerly European Butterflies and Moths)  | data dostępu = 2023-04-11}}</ref>
<ref name="nl">{{Cytuj stronę | url = http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/adscita/geryon/geryon.htm | tytuł = Adscita geryon (Hübner, 1813) | autor = W.N. Ellis | data = 25-10-2014 | praca = Bladmineerders.nl | opublikowany = Zoölogisch Museum Amsterdam | data dostępu = 2023-01-03 | archiwum = https://web.archive.org/web/20160304054310/http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/adscita/geryon/geryon.htm | zarchiwizowano = 2023-04-11}}</ref>
<ref name="nt">{{Cytuj książkę | autor = C.M. Naumann, W.G. Tremewan | tytuł = The Western Palaearctic Zygaenidae. 1. Auflage | wydawca = Apollo Books | miejsce = Stenstrup | data = 1999 | strony = 141 | isbn = 87-88757-15-3}}</ref>
<ref name="pyrgus">{{Cytuj stronę | url = http://www.pyrgus.de/Adscita_geryon_en.html | tytuł = Adscita geryon (Hübner, 1813)  | autor = Wolfgang Wagner | data = 2005-2021 | praca = Lepidoptera and their ecology | data dostępu = 2023-04-11}}</ref>
<ref name="rote">{{Cytuj książkę | autor = Bundesamt für Naturschutz | tytuł = Rote Liste gefährdeter Tiere Deutschlands | wydawca = Landwirtschaftsverlag | miejsce = Münster | data = 1998 | isbn = 3-89624-110-9}}</ref>
<ref name="wk">{{Cytuj książkę | autor = Hans-Josef Weidemann, Jochen Köhler | tytuł = Nachtfalter. Spinner und Schwärmer | wydawca = Naturbuch-Verlag | miejsce = Augsburg | data = 1996 | strony = 476 | isbn = 3-89440-128-1}}</ref>
<ref name="uk">{{Cytuj stronę | url = https://ukmoths.org.uk/species/adscita-geryon/ | tytuł = 54.003 BF164 Cistus Forester Adscita geryon (Hübner, [1813]) | praca = UK Moths | data dostępu = 2023-04-11}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kraśnikowate]]
[[Kategoria:Motyle Azji]]
[[Kategoria:Motyle Europy]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1813 roku]]

title: Lśniak posłonkowiec

Rząd: motyle

Rodzina: kraśnikowate

Podrodzina: Procridinae

Plemię: Procridini

Rodzaj: lśniak

Podrodzaj: Adscita s.str.

Gatunek: lśniak posłonkowiec


text:
# Łękawica (gromada w powiecie wadowickim)
Łękawica – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Łękawica z siedzibą GRN w Łękawicy utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie wadowickim w woj. krakowskim, na mocy uchwały nr 31/IV/54 WRN w Krakowie z dnia 6 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad Łękawica i Zagórze ze zniesionej gminy Stryszów w tymże powiecie. Dla gromady ustalono 17 członków gromadzkiej rady narodowej.
Gromadę zniesiono 31 grudnia 1961, a jej obszar włączono do gromad Stryszów (wieś Łękawica) i Mucharz (wieś Zagórze).

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Łękawica
 |dopełniacz nazwy          =
 |jednostka                 = [[Gromada (podział administracyjny)|gromada]]
 |lata istnienia            = 1954–1961
 |zdjęcie                   =
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      =
 |flaga                     =
 |wariant flagi             = PRL
 |województwo               = [[Województwo krakowskie (1945–1975)|krakowskie]]
 |powiat                    = [[powiat wadowicki|wadowicki]]
 |data powstania            = 6 października 1954
 |data likwidacji           = 31 grudnia 1961
 |siedziba                  = [[Łękawica (powiat wadowicki)|Łękawica]]
 |stanowisko zarządzającego =
 |zarządzający              =
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              =
 |rok ludności              =
 |liczba ludności           =
 |gęstość zaludnienia       =
 |rok podziału              = 1954
 |plan                      =
 |liczba sołectw            = 2
 |liczba miejscowości       =
 |rok reprezentantów        = 1954
 |nazwa reprezentantów      = członków [[Rada narodowa (PRL)|GRN]]
 |liczba reprezentantów     = 17
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              =
 |wariant mapy              = 1951
 |współrzędne               =
 |commons                   =
}}
'''Łękawica''' – dawna [[gromada (podział administracyjny)|gromada]], czyli najmniejsza jednostka [[Podział administracyjny Polski (1957–1975)|podziału terytorialnego]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] w latach 1954–1972.

Gromady, z [[Rada narodowa (PRL)|gromadzkimi radami narodowymi (GRN)]] jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1954|numer=43|pozycja=191}}</ref> do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1972|numer=49|pozycja=312}}</ref>, tym samym wypierając [[gmina wiejska|organizację gminną]] w latach 1954–1972<ref name="paprlfivesix">{{cytuj książkę|tytuł=Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej|wydawca=Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych|miejsce=Warszawa|rok=1956}}</ref><ref>{{cytuj książkę|tytuł=Mała Encyklopedia Powszechna PWN|wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce=Warszawa|rok=1959}}</ref>.

Gromadę Łękawica z siedzibą GRN w [[Łękawica (powiat wadowicki)|Łękawicy]] utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski<ref name="paprlfivesix"/> – w [[powiat wadowicki|powiecie wadowickim]] w [[Województwo krakowskie (1945–1975)|woj. krakowskim]], na mocy uchwały nr 31/IV/54 WRN w [[Kraków|Krakowie]] z dnia 6 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad<ref>Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.</ref> Łękawica i Zagórze ze zniesionej [[Stryszów (gmina)|gminy Stryszów]] w tymże powiecie<ref name="main">Uchwała Nr 31/IV/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu wadowickiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 17 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 29 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 50)</ref>. Dla gromady ustalono 17 członków gromadzkiej rady narodowej<ref name="grn">Uchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wadowicach z dnia 1 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 44)</ref>.

Gromadę '''zniesiono''' 31 grudnia 1961, a jej obszar włączono do gromad [[Stryszów (gromada)|Stryszów]] (wieś Łękawica) i [[Mucharz (gromada)|Mucharz]] (wieś Zagórze)<ref>Uchwała Nr 13/3/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim; w Obwieszczeniu Prezydium WRN w Krakowie z dnia 18 grudnia 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr. 16, Poz. 228)</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat wadowicki (dawny)}}

[[Kategoria:Dawne gromady w województwie krakowskim|Lxezzxkawica (powiat wadowicki)]]

title: Łękawica

Państwo: Polska

Województwo: krakowskie

Powiat: wadowicki

Data powstania: 6 października 1954

Data likwidacji: 31 grudnia 1961

Siedziba: Łękawica

title: Szczegółowy podział administracyjny (1954)

title: Liczba reprezentantów


text:
# Molo w Płocku
Molo w Płocku – pomost o konstrukcji stalowej, mierzący 358 m długości, wychodzący łukiem w głąb Wisły z prawobrzeżnego bulwaru nadwiślańskiego w Płocku w kierunku zachodnim.

## Historia
Molo spacerowe na Wiśle w Płocku jest pomostem dla pieszych o długości 357,8 m, na końcu którego znajduje się restauracja. Zlokalizowane jest u podnóża Wzgórza Tumskiego, usytuowanego podobnie jak sam obiekt, po prawej stronie Wisły. Szerokość pomostu mola spacerowego wynosi 5,3 m, a przy końcu obiektu – w miejscu, w pobliżu którego znajduje się budynek restauracji – szerokość ta zwiększa się do 15,3 m.
Molo przystosowane jest dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.
Obiekt został wykonany zgodnie z planem zagospodarowania płockiego nabrzeża wiślanego w celach turystyczno-rekreacyjnych. Jest on także jednym z elementów powstającego portu jachtowego – mariny na ok. 100 jachtów.
Molo łączy się z brzegiem na swoim wschodnim krańcu zamykając basen portu jachtowego i biegnie łukiem w kierunku zachodnim, gdzie przy drugim krańcu obiektu znajduje się wejście do portu. Na zachodnim krańcu mola znajduje się restauracja zbudowana na planie koła o powierzchni użytkowej wynoszącej ok. 173 m².
Wejście na molo, znajdujące się w miejscu, w którym obiekt łączy się z brzegiem, usytuowane jest naprzeciw schodów im. Władysława Broniewskiego prowadzących od pomnika W. Broniewskiego przy ul. Tadeusza Kościuszki w dół po stoku skarpy wiślanej i wychodzących na prawobrzeżny bulwar nad Wisłą.
Cecha charakterystyczna, która wyróżnia płockie molo polega na tym, że jego konstrukcja została wykonana równolegle do linii brzegu rzeki, będąc jedynym tego typu obiektem w Polsce. Takie usytuowanie obiektu chroni go przed niebezpiecznymi zjawiskami lodowymi występującymi na rzece i jednocześnie umożliwia swobodną obserwację z pomostu w kierunku północnym widoku płockiej skarpy wraz z zabytkowymi, najstarszymi budowlami miasta – katedrą i zamkiem na Wzgórzu Tumskim, a także amfiteatru wybudowanego na stoku skarpy wiślanej.
Molo w Płocku zbudowano w okresie od marca do grudnia 2010 roku, a otwarte zostało 25 czerwca 2011 roku. Całkowity koszt inwestycji wyniósł ok. 17 milionów złotych.
30 grudnia 2011 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję zakazującą użytkowania obiektu. Miało to związek z uszkodzeniem części pali (zatonięcie oraz przemieszczenie) podtrzymujących konstrukcję w październiku 2011. Molo po naprawie usterek zostało ponownie otwarte w maju 2012. W 2015 nakręcono tu sceny do filmu Kochaj! w reżyserii Marty Plucińskiej.
Obiekt jest własnością Gminy Miasta Płock.

## Opis konstrukcji
Ustrój nośny mola stanowi konstrukcja stalowa w formie belek opartych na 20 stalowych pylonach. Podwieszenie konstrukcji do pylonów o wysokości ok. 4,7 m mierzonej od górnej powierzchni pomostu, opartych na palosłupach wierconych, wykonano przy użyciu 6 cięgien prętowych. Pylony rozstawione w odległości ok. 20 m jeden od drugiego wraz z cięgnami usytuowane są pośrodku pomostu mola w pojedynczym rzędzie biegnącym łukiem wzdłuż obiektu.
Pomost mola spacerowego został posadowiony na 20 palach wielkośrednicowych, wierconych o średnicy 1,2 m i ok. 24 m długości. Każdy z pali wykonano jako palosłup zakończony głowicą o średnicy 1 m.
Pomost, który łączy molo z nabrzeżem, to stalowa konstrukcja belkowa oparta na prefabrykowanych, żelbetowych palach wbijanych o przekroju poprzecznym wynoszącym 0,4 x 0,4 m oraz o długości 13–20 m.
Do posadowienia budynku restauracji użytych zostało 25 pali wielkośrednicowych o średnicy 0,8 m zwieńczonych żelbetową płytą o grubości 0,3 m i średnicy 25 m.
Najtrudniejszym elementem budowy płockiego mola było wykonanie wierconych pali w nurcie rzeki, bezpośrednio z pływających barek.
Budynek restauracji wykonano z konstrukcji stalowej, a jego ściany wewnętrzne oddzielające strefę restauracyjną od zaplecza zbudowano w technologii murowej, natomiast zewnętrzne ściany restauracji stanowi przeszklenie zamontowane na aluminiowym stelażu. Restaurację zaprojektowaną na 56 osób wyposażono w przyłącze wodno-kanalizacyjne i energetyczne.
Pomost mola spacerowego znajduje się na wysokości ok. 3,5 m nad normalnym poziomem rzeki, a pomost, który łączy molo z nabrzeżem znajduje się na wysokości ok. 1,5 m nad normalnym poziomem Wisły.
Pokład pomostu mola i nabrzeża wykonano z belek drewnianych o grubości 6 i 8 cm.
Między pylonami wzdłuż mola usytuowane są ławki, a u góry pylonów zamocowane zostały lampy oświetleniowe, natomiast między zewnętrznymi, stalowymi barierami ochronnymi obiektu zamontowano przeszklone ściany z pleksi.
Do budowy mola w Płocku użyto następującą ilość materiałów:
- beton pali wierconych i płyty żelbetowej klasy C35/45 – 1150 m³
- stal zbrojeniowa pali wierconych i płyty żelbetowej – 335 ton
- stal konstrukcyjna (ustrój nośny mola, ustrój nośny pomostu łączącego molo z nabrzeżem, szkielet budynku restauracji, bariery ochronne) – 410 ton
- łączna długość pali wierconych – 1170 metrów bieżących
- łączna długość prefabrykowanych pali wbijanych – 633 metrów bieżących

## Wykonawcy
Wykonawcą mola w Płocku było konsorcjum firm:
- Bilfinger Berger Budownictwo S.A. z Warszawy – Lider Konsorcjum
- Navimor-Invest Sp. z o.o. z Gdańska – Partner Konsorcjum
- Prywatne Przedsiębiorstwo Budowlane Alpex Mariusz Skrętowski Sp.j. z Płocka – Partner Konsorcjum
- Henczke-Budownictwo Sp. z o.o. z Płocka – Partner Konsorcjum

Projekt płockiego mola wykonała firma Modern Construction Systems Sp. z o.o. z Poznania.
Zleceniodawcą inwestycji była Gmina Miasto Płock – Miejski Zespół Obiektów Sportowych Jednostka Budżetowa w Płocku (Administrator mola w Płocku).

title: Molo w Płocku

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Molo w Płocku
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               =
 |zdjęcie               = The pier in Płock at Vistula River, Poland.jpg
 |opis zdjęcia          = Molo w Płocku – widok w kierunku zachodnim.
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = PL-MZ
 |miejscowość           = [[Płock]]
 |adres                 =
 |typ budynku           =
 |styl architektoniczny =
 |architekt             =
 |inwestor              = Miasto Płock
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           =
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    = marzec 2010
 |ukończenie budowy     = grudzień 2010
 |przebudowy            =
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            = Miasto Płock
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Płock
 |współrzędne           = 52.5399588 19.6864828
 |commons               = Category:Pier in Płock
 |www                   =
}}
[[Plik:Molo w Płocku 0008.jpg|thumb|230px|Molo w Płocku – widok ze Wzgórza Tumskiego.]]
[[Plik:Molo w Płocku 0007.jpg|thumb|230px|Molo w Płocku – widok ze skarpy wiślanej nocą.]]
[[Plik:Molo w Płocku 0018.jpg|thumb|230px|Molo w Płocku – widok w kierunku zachodnim.]]
[[Plik:Molo w Płocku 0035.jpg|thumb|230px|Molo w Płocku – widok w kierunku wschodnim nocą.]]

'''Molo w Płocku''' – pomost o [[konstrukcja|konstrukcji]] [[stal]]owej, mierzący 358 m długości, wychodzący łukiem w głąb [[Wisła|Wisły]] z prawobrzeżnego [[bulwar]]u nadwiślańskiego w [[Płock]]u w kierunku zachodnim.

== Historia ==
[[Molo]] spacerowe na Wiśle w Płocku jest pomostem dla pieszych o długości 357,8 m, na końcu którego znajduje się restauracja. Zlokalizowane jest u podnóża Wzgórza Tumskiego, usytuowanego podobnie jak sam obiekt, po prawej stronie Wisły. Szerokość pomostu mola spacerowego wynosi 5,3 m, a przy końcu obiektu – w miejscu, w pobliżu którego znajduje się budynek restauracji – szerokość ta zwiększa się do 15,3 m.

Molo przystosowane jest dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.

Obiekt został wykonany zgodnie z planem zagospodarowania płockiego [[Nabrzeże|nabrzeża]] wiślanego w celach turystyczno-rekreacyjnych. Jest on także jednym z elementów powstającego [[port wodny|portu]] [[jacht]]owego – [[Marina (żeglarstwo)|mariny]] na ok. 100 jachtów.

Molo łączy się z brzegiem na swoim wschodnim krańcu zamykając [[basen portowy|basen portu]] jachtowego i biegnie łukiem w kierunku zachodnim, gdzie przy drugim krańcu obiektu znajduje się wejście do portu. Na zachodnim krańcu mola znajduje się restauracja zbudowana na planie koła o powierzchni użytkowej wynoszącej ok. 173 m².

Wejście na molo, znajdujące się w miejscu, w którym obiekt łączy się z brzegiem, usytuowane jest naprzeciw schodów im. Władysława Broniewskiego prowadzących od pomnika W. Broniewskiego przy [[Ulica Tadeusza Kościuszki w Płocku|ul. Tadeusza Kościuszki]] w dół po stoku [[Skarpa warszawska|skarpy wiślanej]] i wychodzących na prawobrzeżny bulwar nad Wisłą.

Cecha charakterystyczna, która wyróżnia płockie molo polega na tym, że jego konstrukcja została wykonana równolegle do linii brzegu rzeki, będąc jedynym tego typu obiektem w Polsce. Takie usytuowanie obiektu chroni go przed niebezpiecznymi zjawiskami lodowymi występującymi na rzece i jednocześnie umożliwia swobodną obserwację z pomostu w kierunku północnym widoku płockiej skarpy wraz z zabytkowymi, najstarszymi budowlami miasta – [[Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku|katedrą]] i [[Zamek książąt mazowieckich w Płocku|zamkiem]] na Wzgórzu Tumskim, a także [[Amfiteatr w Płocku|amfiteatru]] wybudowanego na stoku skarpy wiślanej.

Molo w Płocku zbudowano w okresie od marca do grudnia 2010 roku, a otwarte zostało 25 czerwca 2011 roku. Całkowity koszt inwestycji wyniósł ok. 17 milionów złotych<ref>{{cytuj stronę | url =http://www.ump.pl/main.php?cid=akt&iid=2726 | tytuł =Na spacer po molo | data dostępu = 2011-07-20| autor = | opublikowany =Serwis Urzędu Miasta Płocka | praca = | data =2011-06-27 | język =pl}}</ref>.

30 grudnia 2011 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję zakazującą użytkowania obiektu. Miało to związek z uszkodzeniem części pali (zatonięcie oraz przemieszczenie) podtrzymujących konstrukcję w październiku 2011<ref>{{cytuj stronę | url =http://plock.naszemiasto.pl/artykul/1220671,plockie-molo-zamkniete-obiekt-grozi-zawaleniem,id,t.html | tytuł =Płockie molo zamknięte, obiekt grozi zawaleniem | data dostępu = 2012-02-17| autor = | opublikowany =plock.naszemiasto.pl | praca = | data =2011-12-30 | język =pl}}</ref><ref>{{cytuj stronę | url =http://plock.wyborcza.pl/plock/1,35710,10494678,To_nie_zart__podpierajacy_molo_pal_zatonal__Drugi___.html | tytuł =To nie żart: podpierający molo pal zatonął. Drugi... można przewrócić ręką | data dostępu = 2012-02-17| autor = | opublikowany =Gazeta Wyborcza | praca = | data =2011-10-18 | język =pl}}</ref>. Molo po naprawie usterek zostało ponownie otwarte w maju 2012{{fakt|data=2015-05}}. W 2015 nakręcono tu sceny do filmu [[Kochaj!]] w reżyserii [[Marta Plucińska|Marty Plucińskiej]]<ref>Marek Szymański, ''Mazowsze na filmowo. Przewodnik turystyczny'', Samorząd Województwa Mazowieckiego, Warszawa, 2023, s. 21, ISBN 978-83-8009-864-0</ref>.

Obiekt jest własnością Gminy Miasta Płock.

== Opis konstrukcji ==
Ustrój nośny mola stanowi konstrukcja stalowa w formie belek opartych na 20 stalowych [[pylon]]ach. Podwieszenie konstrukcji do pylonów o wysokości ok. 4,7 m mierzonej od górnej powierzchni pomostu, opartych na palosłupach wierconych, wykonano przy użyciu 6 [[cięgno|cięgien]] prętowych. Pylony rozstawione w odległości ok. 20 m jeden od drugiego wraz z cięgnami usytuowane są pośrodku pomostu mola w pojedynczym rzędzie biegnącym łukiem wzdłuż obiektu.

Pomost mola spacerowego został posadowiony na 20 palach wielkośrednicowych, wierconych o średnicy 1,2 m i ok. 24 m długości. Każdy z pali wykonano jako palosłup zakończony [[Kapitel|głowicą]] o średnicy 1 m.

Pomost, który łączy molo z nabrzeżem, to stalowa konstrukcja belkowa oparta na [[prefabrykat|prefabrykowanych]], [[żelbet]]owych palach wbijanych o [[przekrój poprzeczny|przekroju poprzecznym]] wynoszącym 0,4 x 0,4 m oraz o długości 13–20 m.

Do posadowienia budynku restauracji użytych zostało 25 pali wielkośrednicowych o średnicy 0,8 m zwieńczonych żelbetową płytą o grubości 0,3 m i średnicy 25 m.

Najtrudniejszym elementem budowy płockiego mola było wykonanie wierconych pali w nurcie rzeki, bezpośrednio z pływających [[barka|barek]].

Budynek restauracji wykonano z konstrukcji stalowej, a jego ściany wewnętrzne oddzielające strefę restauracyjną od zaplecza zbudowano w technologii murowej, natomiast zewnętrzne ściany restauracji stanowi przeszklenie zamontowane na [[aluminium|aluminiowym]] [[stelaż]]u. Restaurację zaprojektowaną na 56 osób wyposażono w [[przyłącze]] wodno-kanalizacyjne i [[Przyłącze elektroenergetyczne|energetyczne]].

Pomost mola spacerowego znajduje się na wysokości ok. 3,5 m nad normalnym poziomem rzeki, a pomost, który łączy molo z nabrzeżem znajduje się na wysokości ok. 1,5 m nad normalnym poziomem Wisły.

Pokład pomostu mola i nabrzeża wykonano z belek drewnianych o grubości 6 i 8 cm.

Między pylonami wzdłuż mola usytuowane są ławki, a u góry pylonów zamocowane zostały lampy oświetleniowe, natomiast między zewnętrznymi, stalowymi barierami ochronnymi obiektu zamontowano przeszklone ściany z [[pleksi]].

Do budowy mola w Płocku użyto następującą ilość materiałów:
* [[beton]] pali wierconych i płyty żelbetowej [[klasa betonu|klasy C35/45]] – 1150 m³
* stal zbrojeniowa pali wierconych i płyty żelbetowej – 335 ton
* [[stal konstrukcyjna]] (ustrój nośny mola, ustrój nośny pomostu łączącego molo z nabrzeżem, szkielet budynku restauracji, bariery ochronne) – 410 ton
* łączna długość pali wierconych – 1170 metrów bieżących
* łączna długość prefabrykowanych pali wbijanych – 633 metrów bieżących

== Wykonawcy ==
Wykonawcą mola w Płocku było konsorcjum firm:
* [[Bilfinger|Bilfinger Berger]] Budownictwo S.A. z Warszawy – Lider Konsorcjum
* [[Navimor-Invest|Navimor-Invest Sp. z o.o.]] z [[Gdańsk]]a – Partner Konsorcjum
* Prywatne Przedsiębiorstwo Budowlane Alpex Mariusz Skrętowski Sp.j. z Płocka – Partner Konsorcjum
* Henczke-Budownictwo Sp. z o.o. z Płocka – Partner Konsorcjum

Projekt płockiego mola wykonała firma Modern Construction Systems Sp. z o.o. z Poznania.

Zleceniodawcą inwestycji była Gmina Miasto Płock – Miejski Zespół Obiektów Sportowych [[Jednostka budżetowa|Jednostka Budżetowa]] w Płocku (Administrator mola w Płocku).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj pismo | nazwisko = | imię = | autor link = | tytuł =Molo w Płocku | url =http://www.nbi.com.pl/assets/NBI-pdf/2011/1_34_2011/pdf/17_bilfinger_berger_molo_w_plocku.pdf | czasopismo =Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne | oznaczenie = | wolumin =1 | wydanie =34 | strony =48-49 | data = | wydawca = | miejsce = | rok =2011 | miesiąc =Styczeń – Luty |issn =1734-6681 |oclc =69303084 |język =pl | data dostępu =2011-07-16| doi =}}
[[Kategoria:Mola w Polsce|Płock]]
[[Kategoria:Obiekty budowlane w Płocku]]

title: Molo w Płocku

Województwo: mazowieckie

Miejscowość: Płock

Inwestor: Miasto Płock

Rozpoczęcie budowy: marzec 2010

Ukończenie budowy: grudzień 2010

Właściciel: Miasto Płock


text:
# Lukov (powiat Bardejów)
Lukov (powiat Bardejów) – wieś (obec) w powiecie Bardejów w kraju preszowskim na Słowacji, w historycznym regionie Szarysz. Powierzchnia 28,586 km². Ludność 586 mieszkańców (spis ludności z 21.05.2011).

## Położenie
Lukov leży w północnej części Gór Czerchowskich, w dolinie źródłowego toku Topli. Leży ok. 2 km na południe od drogi nr 77 Stara Lubowla – Bardejów.

## Historia
Wzmiankowana już w XIII w., kiedy należała do feudalnego państwa Nový hrad. W XVIII w. folwark i okoliczne lasy należały do rodziny Aspremontów, a w XIX w. do hrabiów Anhaltów. Od 1771 r. we wsi funkcjonowała wytwórnia potażu, a w latach 1860-1872 papiernia. Mieszkańcy trudnili się hodowlą owiec, pracą w lesie, wypalaniem węgla drzewnego, produkcją gontów. W 1828 r. we wsi było 112 domów z 870 mieszkańcami. Od połowy XIX w. rozpoczęła się emigracja zarobkowa, najpierw na Węgry, później do Ameryki.
Jeszcze w 1943 r. do Lukova włączona została niewielka wioska Venécia, leżąca na zachodnim brzegu Topli. Wspominana ona była w 1410 r. jako opuszczona wieś, jednak już w 1427 r. miała znów 7 gospodarstw. Należała do feudalnego „państwa” Malcov we władaniu Kapych, Pulských, a w XIX w. Anhaltów. W 1828 r. było tu 41 domów z 336 mieszkańcami. Oryginalna nazwa Venécia pochodzi prawdopodobnie stąd, że działającą tu przez pewien czas hutę szkła mieli założyć majstrowie szklarscy z wyspy Murano w Wenecji. Inna wersja pochodzenia nazwy nawiązuje do wielkiego moru bydlęcego, który srożył się w tych okolicach pod koniec XVII w. i doprowadził do emigracji części mieszkańców Lukova. Wzdłuż rzeki Topli został wówczas utworzony kordon sanitarny strzeżony przez wojsko: mieszkańcy zachodniego brzegu rzeki mieli się czuć za wodą jak w Wenecji.

## Zabytki
- Cerkiew greckokatolicka w centrum wsi: murowana, klasycystyczna, z 1800 r., odnawiana w 1873 r.;
- Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w części wsi zwanej Venécia, drewniana, z I połowy XVIII w.

- Zabytkowa cerkiew greckokatolicka (parafialna) z 1800
- Cerkiew prawosławna pw. Zesłania Świętego Ducha

title: Lukov (powiat Bardejów)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Lukov
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Lukov, cerkiew Świętych Kosmy i Damiana (HB1).jpg
 |opis zdjęcia                 = Zabytkowa cerkiew greckokatolicka w Lukovie
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Lukova
 |państwo                      = kraj preszowski
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Powiat Bardejów|Bardejów]]
 |stanowisko zarządzającego    = starosta
 |zarządzający                 = Jozefína Kramárová<ref name="zarządzający"/>
 |powierzchnia                 = 28,58<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7014rr/v_om7014rr_00_00_00_sk |tytuł = Hustota obyvateľstva - obce |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7014rr_obc: 28,58S_SK'', ''om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)''.</ref>
 |wysokość                     = 421<ref name="base_info">{{Cytuj stronę |url=http://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_SK_WIN/om5001rr/v_om5001rr_00_00_00_sk |tytuł=Základná charakteristika |język=sk |data=2015-04-17 |autor= Statistical Office of the Slovak Republic |data dostępu=2022-03-31}}</ref>
 |rok                          = {{Tooltip|2023|Liczba ludności: 2023-12-31, Gęstość zaludnienia: 2023-06-31/2023-07-01.}}
 |liczba ludności              = 649<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk |tytuł = Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7101rr_obc: AREAS_SK''.</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 22,64<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7014rr/v_om7014rr_00_00_00_sk |tytuł = Hustota obyvateľstva - obce |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7014rr_obc: AREAS_SK''.</ref>
 |numer kierunkowy             = +421 54<ref name="base_info"/>
 |kod pocztowy                 = 086 05<ref name="base_info"/>
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 49°17′36″N 21°4′49″E
 |commons                      = Category:Lukov, Bardejov District
 |www                          = http://www.obeclukov.sk/
}}
'''Lukov (powiat Bardejów)''' – wieś ([[obec]]) w [[Powiat Bardejów|powiecie Bardejów]] w [[Kraj preszowski|kraju preszowskim]] na [[Słowacja|Słowacji]], w historycznym regionie [[Szarysz]]. Powierzchnia 28,586 km². Ludność 586 mieszkańców (spis ludności z 21.05.2011).

== Położenie ==
Lukov leży w północnej części [[Góry Czerchowskie|Gór Czerchowskich]], w dolinie źródłowego toku [[Topľa|Topli]]. Leży ok. 2 km na południe od drogi nr 77 [[Lubowla (Słowacja)|Stara Lubowla]] – [[Bardejów]].

== Historia ==
Wzmiankowana już w XIII w., kiedy należała do feudalnego państwa Nový hrad. W XVIII w. [[folwark]] i okoliczne lasy należały do rodziny Aspremontów, a w XIX w. do hrabiów Anhaltów. Od 1771 r. we wsi funkcjonowała wytwórnia [[potaż]]u, a w latach 1860-1872 [[Papiernia (zakład przemysłowy)|papiernia]]. Mieszkańcy trudnili się hodowlą owiec, pracą w lesie, wypalaniem [[Węgiel drzewny|węgla drzewnego]], produkcją [[gont]]ów. W 1828 r. we wsi było 112 domów z 870 mieszkańcami. Od połowy XIX w. rozpoczęła się emigracja zarobkowa, najpierw na [[Węgry]], później do [[Stany Zjednoczone|Ameryki]].

Jeszcze w 1943 r. do Lukova włączona została niewielka wioska Venécia, leżąca na zachodnim brzegu Topli. Wspominana ona była w 1410 r. jako opuszczona wieś, jednak już w 1427 r. miała znów 7 gospodarstw. Należała do feudalnego „państwa” Malcov we władaniu Kapych, Pulských, a w XIX w. Anhaltów. W 1828 r. było tu 41 domów z 336 mieszkańcami. Oryginalna nazwa ''Venécia'' pochodzi prawdopodobnie stąd, że działającą tu przez pewien czas hutę szkła mieli założyć majstrowie szklarscy z wyspy [[Murano]] w [[Wenecja|Wenecji]]. Inna wersja pochodzenia nazwy nawiązuje do wielkiego moru bydlęcego, który srożył się w tych okolicach pod koniec XVII w. i doprowadził do emigracji części mieszkańców Lukova. Wzdłuż rzeki Topli został wówczas utworzony kordon sanitarny strzeżony przez wojsko: mieszkańcy zachodniego brzegu rzeki mieli się czuć za wodą jak w Wenecji.

== Zabytki ==
* Cerkiew greckokatolicka w centrum wsi: murowana, [[Klasycyzm|klasycystyczna]], z 1800 r., odnawiana w 1873 r.;
* [[Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Lukovie|Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana]] w części wsi zwanej Venécia, drewniana, z I połowy XVIII w.
<gallery widths = "210" heights = "210" perrow = "3">
Plik:Lukov,church at main road.jpg|Zabytkowa cerkiew greckokatolicka (parafialna) z 1800
Plik:Lukov, cerkiew (HB1).jpg|Cerkiew prawosławna pw. Zesłania Świętego Ducha
</gallery>

== Zobacz też ==
* [[Lukov]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="zarządzający">{{Cytuj stronę | url = http://volby.statistics.sk/oso/oso2014/oso2014/sk/tab13.html | tytuł = Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí | data = 2014 | opublikowany = Štatistický úrad Slovenskej republiky | język = sk | data dostępu = 2017-10-27}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* Barański Mirosław J.: ''Dookoła końca świata'', w: „Gazeta Górska” R. XX, nr 1 (77), zima 2012. Wyd. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, s. 44-46;
* Kordováner Juraj, Cihovičová Eva, Šír Zdeněk (red.): ''Čergov. Turistická mapa. 1:50.000'', 2. vydanie, VKÚ a.s., Harmanec 2002, {{ISBN|80-8042-233-8}};

{{Powiat Bardejów}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w powiecie Bardejów]]

title: Lukov

Państwo: Słowacja

Kraj: preszowski

Powiat: Bardejów

Starosta: Jozefína Kramárová

Tablice rejestracyjne: BJ


text:
# Zinowicze (obwód grodzieński)
Zinowicze (biał. Зіновічы, Zinowiczy; ros. Зиновичи, Zinowiczi) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim, w sielsowiecie Chodorowce.

## Historia
W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie szczuczyńskim (od 29 maja 1929, wcześniej w powiecie lidzkim), w gminie Lebioda. W 1921 miejscowość liczyła 75 mieszkańców, zamieszkałych w 11 budynkach, w tym 47 Polaków, 13 Białorusinów i 15 osób innej narodowości. 58 mieszkańców było wyznania prawosławnego i 17 rzymskokatolickiego.
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

title: Zinowicze (obwód grodzieński)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Zinowicze
 |nazwa oryginalna             = {{k|be|Зіновічы}}<br />{{k|ru|Зиновичи}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-HR
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon lidzki|lidzki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Chodorowce|Chodorowce]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2009
 |liczba ludności              = 18<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = https://archive.ph/20150602051655/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census/hrodzienskaja.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu grodzieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku | data dostępu = | język = ru}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód grodzieński # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 53°41′14″N 25°04′50″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Zinowicze''' ({{w języku|be|Зіновічы}}, ''Zinowiczy''; {{w języku|ru|Зиновичи}}, ''Zinowiczi'') – wieś na [[Białoruś|Białorusi]], w [[obwód grodzieński|obwodzie grodzieńskim]], w [[rejon lidzki|rejonie lidzkim]], w [[sielsowiet Chodorowce|sielsowiecie Chodorowce]].

== Historia ==
W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|województwie nowogródzkim]], w [[Powiat szczuczyński (województwo nowogródzkie)|powiecie szczuczyńskim]] (od 29 maja 1929, wcześniej w [[Powiat lidzki (II Rzeczpospolita)|powiecie lidzkim]])<ref>{{Dziennik Ustaw|1929|33|307}}</ref>, w [[Lebioda (gmina)|gminie Lebioda]]<ref name="przypis1">{{Cytuj książkę |autor = |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Województwo Nowogródzkie |url = https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/1966/edition/3085/content |wydawca = Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej |miejsce = Warszawa |rok = 1923 |strony = |isbn = }}</ref>. W 1921 miejscowość liczyła 75 mieszkańców, zamieszkałych w 11 budynkach, w tym 47 Polaków, 13 Białorusinów i 15 osób innej narodowości<ref group="uwaga" name="uwaga1">Innej niż polska, białoruska, niemiecka i żydowska. Wśród osób innych narodowości zamieszkujących gminę Lebioda było 468 Litwinów i 17 Rosjan. Skorowidz nie wyszczególnia narodowości osób z grupy inne z podziałem na miejscowości</ref>. 58 mieszkańców było wyznania prawosławnego i 17 rzymskokatolickiego<ref name="przypis1" />.

Po II wojnie światowej w granicach [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Sowieckiego]]. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url =http://maps.mapywig.org/m/WIG_maps/series/100K_300dpi/P34_S40_BIELICA_1929_300dpi_bcuj298278-285591.jpg |tytuł = Mapa WIG ''Bielica'' |opublikowany = |data = |język = pl |data dostępu = 2023-02-12}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie lidzkim]]

title: ZinowiczeЗіновічы · Зиновичи

Państwo: Białoruś

Obwód: grodzieński

Rejon: lidzki

Sielsowiet: Chodorowce


text:
# Kwadrantydy
Kwadrantydy (QUA) – rój meteorów aktywny od 1 do 7 stycznia, maksimum przypada na 3 stycznia.
Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już gwiazdozbioru Kwadrantu Ściennego – łac. Quadrans Muralis (obecnie część Wolarza). Jego radiant jest położony na pograniczu Wolarza, Herkulesa i Smoka. Prędkość meteorów wynosi około 41 km/s, co jest wartością średnią w porównaniu z wolnymi Capricornidami, a bardzo szybkimi Leonidami. Aktywność roju jest wysoka i wynosi w maksimum 120 meteorów na godzinę. Wzrost aktywności podczas maksimum jest bardzo krótki i gwałtowny. Szerokość połówkowa piku wynosi około 6–8 godzin.
Pierwsze doniesienia o roju Kwadrantydów pochodzą z 1835 roku (Kronk, 1988). Obserwowano je również w latach 1838 i 1840. Hasegawa (1979) zasugerował, że kometą macierzystą jest C/1490 Y1, obserwowana w Chinach, Korei oraz Japonii. Podejrzewano również, że ciałem macierzystym może być kometa 96P/Machholz. Automatyczny przegląd nieba LONEOS (Near-Earth Object Survey) 6 marca 2003 roku odkrył 2003 EH1, nieaktywną już kometę, której parametry orbitalne są podobne do Kwadrantydów (Jenniskens, 2004). Tanigawa (2009) zaproponował dwa możliwe scenariusze dotyczące historii 2003 EH1. W pierwszym jest on wygasłą kometą C/1490 Y1. W drugim, oba ciała powstały w wyniku rozpadu lub zderzenia w 1490 roku. Drobiny materii powstałe w ten sposób stworzyły strumień Kwadrantydów. Model rozpadu ma poparcie w rozkładzie masowym roju wyliczonych przez Jenniskensa.

title: Kwadrantydy

wikitext:
{{Meteor infobox
 |        nazwa = Kwadrantydy
 |      zdjęcie = Boötes constellation PP3 map PL.jpg
 |         opis = Położenie radiantu
 |   obserwator =
 |         data = 1835
 |         name =
 |       symbol = '''QUA'''
 | gwiazdozbiór = [[Gwiazdozbiór Wolarza|Wolarz]]
 |        grupa =
 | rektascensja = 15h20m
 |   deklinacja = +49°
 |     prędkość = 41
 |        okres = 1 – 7 stycznia
 |      maximum = 3 stycznia
 |    aktywność = wysoka
 |          ZHR = 120
 |   widoczność = TAK
 |       obiekt = [[planetoida]]
{{mpl|(196256) 2003 EH|1}}
}}
'''Kwadrantydy''' ('''QUA''') – [[rój meteorów]] aktywny od 1 do 7 stycznia, maksimum przypada na 3 stycznia.

Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już [[Gwiazdozbiór|gwiazdozbioru]] [[Kwadrant Ścienny|Kwadrantu Ściennego]] – łac. ''Quadrans Muralis'' (obecnie część [[Gwiazdozbiór Wolarza|Wolarza]]). Jego [[radiant]] jest położony na pograniczu Wolarza, [[Gwiazdozbiór Herkulesa|Herkulesa]] i [[Gwiazdozbiór Smoka|Smoka]]. Prędkość [[meteor]]ów wynosi około 41 km/s, co jest wartością średnią w porównaniu z wolnymi [[Alfa_Kaprikornidy|Capricornidami]], a bardzo szybkimi [[Leonidy|Leonidami]]. [[Zenitalna_liczba_godzinna|Aktywność]] roju jest wysoka i wynosi w maksimum 120 meteorów na godzinę. Wzrost aktywności podczas maksimum jest bardzo krótki i gwałtowny. [[Szerokość połówkowa]] piku wynosi około 6–8 godzin.

Pierwsze doniesienia o roju Kwadrantydów pochodzą z 1835 roku (Kronk, 1988). Obserwowano je również w latach 1838 i 1840. Hasegawa (1979) zasugerował, że [[kometa|kometą]] macierzystą jest C/1490 Y1, obserwowana w Chinach, Korei oraz Japonii. Podejrzewano również, że ciałem macierzystym może być kometa [[96P/Machholz]]. Automatyczny przegląd nieba [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] (''Near-Earth Object Survey'') 6 marca 2003 roku odkrył {{mpl|196256|2003 EH|1}}, nieaktywną już kometę, której parametry orbitalne są podobne do Kwadrantydów (Jenniskens, 2004). Tanigawa (2009) zaproponował dwa możliwe scenariusze dotyczące historii 2003 EH1. W pierwszym jest on wygasłą kometą C/1490 Y1. W drugim, oba ciała powstały w wyniku rozpadu lub zderzenia w 1490 roku. Drobiny materii powstałe w ten sposób stworzyły strumień Kwadrantydów. Model rozpadu ma poparcie w rozkładzie masowym roju wyliczonych przez Jenniskensa<ref>{{cytuj stronę|autor=Peter Jenniskens|url=http://ephemeris.sjaa.net/0401/e.html |tytuł=2003 EH1 is the Quadrantid shower parent comet |data=2003-12-08 |opublikowany=San Jose Astronomical Association Ephemeris}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[lista rojów meteorów]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.pkim.org/?q=pl/kwadrantydy_2012 PKiM: Kwadrantydy 2012]
* [http://www.pkim.org/?q=pl/node/414 PKiM: Kwadrantydy]
* [http://www.imo.net/calendar/2011#qua Kalendarz meteorowy na rok 2011 na stronach International Meteor Organization]
* [http://www.imo.net/calendar/2012#qua Kalendarz meteorowy na rok 2012 na stronach International Meteor Organization]
Wykresy aktywności meteorów z roju kwadrantydów na stronach IMO:
* {{Cytuj stronę | url = http://www.imo.net/live/quadrantids2008/ | tytuł = Rok 2008 | opublikowany = imo.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20160303171934/http://www.imo.net/live/quadrantids2008/ | zarchiwizowano = 2016-03-03}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.imo.net/live/quadrantids2009/ | tytuł = Rok 2009 | opublikowany = imo.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20161024131542/http://www.imo.net/live/quadrantids2009/ | zarchiwizowano = 2016-10-24}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.imo.net/live/quadrantids2011/ | tytuł = Rok 2011 | opublikowany = imo.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20160325115336/http://www.imo.net/live/quadrantids2011/ | zarchiwizowano = 2016-03-25}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.imo.net/live/quadrantids2012/ | tytuł = Rok 2012 | opublikowany = imo.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20160326014339/http://www.imo.net/live/quadrantids2012/ | zarchiwizowano = 2016-03-26}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.imo.net/live/quadrantids2013/ | tytuł = Rok 2013 | opublikowany = imo.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20160303224429/http://www.imo.net/live/quadrantids2013/ | zarchiwizowano = 2016-03-03}}
* {{Cytuj stronę | url = http://imo.net/live/quadrantids2014/ | tytuł = Rok 2014 | opublikowany = imo.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20160326095700/http://imo.net/live/quadrantids2014/ | zarchiwizowano = 2016-03-26}}
{{Roje meteorów}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Roje meteorów]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Wolarza]]

title: Kwadrantydy

Symbol IMO: QUA

Gwiazdozbiór: Wolarz

Prędkość w atmosferze: 41 km/s

Okres występowania: 1 – 7 stycznia

Maksimum: 3 stycznia

Aktywność: wysoka

Widoczność w Polsce: TAK

Obiekt macierzysty: planetoida · (196256) 2003 EH1


text:
# Poznański Rower Miejski
Poznański Rower Miejski, PRM – system bezobsługowych wypożyczalni rowerów miejskich działający w Poznaniu od kwietnia 2012 do listopada 2022.

## Historia
System został uruchomiony 15 kwietnia 2012 z 7 stacjami bazowymi i 80 rowerami, wykonawcą i operatorem jest Nextbike Polska Sp. z o.o. Na przełomie maja i czerwca 2014 pojawiło się kolejnych 9 stacji i 90 rowerów. W lipcu 2016 system składał się z 61 stacji i 680 rowerów, a rok później z 88 stacji i 923 rowerów.
W roku 2018 system rozbudowano do 113 stacji (w tym cztery sponsorskie). Trzy stacje (Malta Ski, Termy Maltańskie i Rondo Śródka) obsługują rowerki miejskie dla dzieci.
Od 2019 roku systematycznie malała liczba wypożyczeń rowerów w ramach PRM; w połączeniu z konsekwentnym rozwojem miejskiej infrastruktury rowerowej, zwiększonym wykorzystaniem prywatnych rowerów oraz wzrostem popularności publicznych hulajnóg elektrycznych doprowadziło to do wyczerpania się formuły rowerów miejskich. W nocy z 30 listopada na 1 grudnia 2022 roku system został wyłączony.
Miasto planuje, że po wygaszeniu PRM rowery należące do miasta Poznania zostaną sprawdzone pod kątem technicznym i przekazane m.in. do miejskich jednostek oraz placówek oświatowych. Terminale znajdujące się przy stacjach wypożyczeń oraz stojaki mają zostać wystawione na sprzedaż w późniejszym czasie – w 2023 roku Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu ogłosi przetarg.
| data otwarcia    | stacje                                                                                | liczba stacji | liczba rowerów |
| ---------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------- | -------------- |
| 15 kwietnia 2012 | Most Teatralny, Poznań Główny, ul. 27 Grudnia, Rondo Śródka, Rondo Rataje, ul. Półwiejska/Stary Browar, Małe Garbary/Garbary                                                                                | 7             | 80             |
| 30 kwietnia 2014 | Brama Poznania ICHOT                                                                                | 1             | 10             |
| 31 maja 2014     | Sobieskiego - pętla PST, Wydział Nauk Geograficznych - Dzięgielowa, Słowiańska PST, Rynek Wildecki, Rynek Jeżycki, Bukowska/Przybyszewskiego, Pętla Ogrody, Park Wilsona (opóźnione uruchomienie)                                                                                | 8             | 80             |
| 13 lipca 2015    | Centrum Wykładowe Piotrowo Politechniki Poznańskiej, Park Sołacki, ul. Głogowska/ul.Hetmańska, Dębiec (pętla tramwajowa), ul. Grunwaldzka/ul. Grochowska, Górczyn (pętla tramwajowa), rondo Starołęka, rondo Solidarności, AWF, Dworzec autobusowy Jana III Sobieskiego, Pływalnia UAM, Wydział Matematyki i Informatyki UAM, Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM | 14            | 170            |
| 31 lipca 2015    | Osiedle Lecha, Nowe Zoo, Garbary, Wilczak (pętla tramwajowa), ul. Traugutta, Malta Ski, ul. Zielona                                                                                | 7             | 90             |

title: Poznański Rower Miejski

wikitext:
{{Transport publiczny infobox
 |nazwa                    = Poznański Rower Miejski
 |nazwa oryginalna         =
 |typ systemu              = publiczny system wypożyczania rowerów
 |logo                     =
 |opis logo                =
 |grafika                  = Poznanski Rower Miejski 9.jpg
 |opis grafiki             =
 |państwo                  = PL-WP
 |lokalizacja              = [[Poznań]]
 |organizator              =
 |operator                 = [[Nextbike Polska]]
 |liczba linii             =
 |lata funkcjonowania      = 2012–2022{{r|koniec-prm}}
 |dzienna liczba pasażerów =
 |roczna liczba pasażerów  =
 |schemat                  =
 |opis schematu            =
 |długość sieci            =
 |rozstaw szyn             =
 |napięcie zasilania       =
 |liczba stacji            = 113 (VI 2018){{r|PRM2017a}}
 |liczba zajezdni          =
 |liczba przystanków       =
 |liczba pojazdów          = 1829 (2022){{r|koniec-prm}}
 |commons                  = Category:Poznański Rower Miejski
 |www                      = http://www.ztm.poznan.pl/pl/komunikacja/rowery/
}}
[[Plik:Poznański Rower Miejski - Jasna Rola 2018.webm|mały|240px|Stacja rowerowa na ul. Jasna Rola, [[Naramowice]]]]
'''Poznański Rower Miejski''', '''PRM''' – [[Publiczny system wypożyczania rowerów|system bezobsługowych wypożyczalni rowerów miejskich]] działający w [[Poznań|Poznaniu]] od kwietnia 2012 do listopada 2022.

== Historia ==
System został uruchomiony 15 kwietnia 2012 z 7 stacjami bazowymi i 80 [[rower]]ami, wykonawcą i operatorem jest [[Nextbike|Nextbike Polska]] Sp. z o.o.{{r|PSR|KaT2012}} Na przełomie maja i czerwca 2014 pojawiło się kolejnych 9 stacji i 90 rowerów{{r|POZ1}}. W lipcu 2016 system składał się z 61 stacji i 680 rowerów{{r|onet}}, a rok później z 88 stacji i 923 rowerów{{r|PRM2017}}.

W roku 2018 system rozbudowano do 113 stacji (w tym cztery sponsorskie). Trzy stacje (Malta Ski, Termy Maltańskie i Rondo Śródka) obsługują rowerki miejskie dla dzieci{{r|ZTM2018}}.

Od 2019 roku systematycznie malała liczba wypożyczeń rowerów w ramach PRM<ref name="koniec-prm">{{Cytuj |url = https://ztm.poznan.pl/pl/aktualnosci/ostatnie-dni-poznanskiego-roweru-miejskiego |tytuł = Ostatnie dni Poznańskiego Roweru Miejskiego |data = 2022-11-25 |data dostępu = 2022-11-25 |opublikowany = [[Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu]] |język = pl}}</ref>; w połączeniu z konsekwentnym rozwojem miejskiej infrastruktury rowerowej, zwiększonym wykorzystaniem prywatnych rowerów oraz wzrostem popularności publicznych [[Hulajnoga elektryczna|hulajnóg elektrycznych]] doprowadziło to do wyczerpania się formuły rowerów miejskich. W nocy z 30 listopada na 1 grudnia 2022 roku system został wyłączony{{r|koniec-prm}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Mogli pozostawić rowery miejskie, ale za przykładem Poznania zrezygnowali |data dostępu = 2022-12-10 |opublikowany = radiopoznan.fm |url = https://radiopoznan.fm/informacje/pozostale/mogli-pozostawic-rowery-miejskie-ale-za-przykladem-poznania-zrezygnowali |archiwum = https://web.archive.org/web/20221207150619/https://radiopoznan.fm/informacje/pozostale/mogli-pozostawic-rowery-miejskie-ale-za-przykladem-poznania-zrezygnowali |język = pl}}</ref>.

Miasto planuje, że po wygaszeniu PRM rowery należące do miasta Poznania zostaną sprawdzone pod kątem technicznym i przekazane m.in. do miejskich jednostek oraz placówek oświatowych{{r|koniec-prm}}. Terminale znajdujące się przy stacjach wypożyczeń oraz [[Stojak rowerowy|stojaki]] mają zostać wystawione na sprzedaż w późniejszym czasie – w 2023 roku [[Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu]] ogłosi [[przetarg]]{{r|koniec-prm}}.

{| class="wikitable"
|+Rozwój PRM do roku 2015
|-
! data otwarcia !! stacje !! liczba stacji !! liczba rowerów
|-
| 15 kwietnia 2012 || [[Most Teatralny w Poznaniu|Most Teatralny]], [[Poznań Główny]], [[Ulica 27 Grudnia w Poznaniu|ul. 27 Grudnia]], [[Rondo Śródka]], [[Rondo Rataje]], [[Ulica Półwiejska w Poznaniu|ul. Półwiejska]]/[[Stary Browar (Poznań)|Stary Browar]], [[Ulica Małe Garbary w Poznaniu|Małe Garbary]]/[[Ulica Garbary w Poznaniu|Garbary]]|| 7 || 80
|-
| 30 kwietnia 2014{{r|POZ1}} || [[Brama Poznania ICHOT]] || 1 || 10
|-
| 31 maja 2014{{r|POZ1}}|| [[Osiedle Jana III Sobieskiego (Poznań)|Sobieskiego - pętla PST]], [[Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Geograficznych - Dzięgielowa]], [[Ulica Słowiańska w Poznaniu|Słowiańska PST]], [[Rynek Wildecki]], [[Rynek Jeżycki]], [[Ulica Bukowska w Poznaniu|Bukowska]]/[[Ulica Przybyszewskiego w Poznaniu|Przybyszewskiego]], [[Plac Ludwika Waryńskiego w Poznaniu|Pętla Ogrody]], [[Park Wilsona w Poznaniu|Park Wilsona]] (opóźnione uruchomienie){{r|POZ1}}|| 8 || 80
|-
| 13 lipca 2015{{r|NB1507}}|| [[Centrum Wykładowe Piotrowo Politechniki Poznańskiej]], [[Park Sołacki]], [[Ulica Głogowska w Poznaniu|ul. Głogowska]]/[[Ulica Hetmańska w Poznaniu|ul.Hetmańska]], [[Dębiec (Poznań)|Dębiec]] (pętla tramwajowa), [[Ulica Grunwaldzka w Poznaniu|ul. Grunwaldzka]]/[[Ulica Grochowska w Poznaniu|ul. Grochowska]], [[Górczyn (Poznań)|Górczyn]] (pętla tramwajowa), [[rondo Starołęka]], [[Rondo Solidarności w Poznaniu|rondo Solidarności]], [[Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu|AWF]], [[Dworzec autobusowy Jana III Sobieskiego]], [[Pływalnia Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Pływalnia UAM]], [[Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Matematyki i Informatyki UAM]], [[Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM]]|| 14{{r|NB1507}}|| 170
|-
| 31 lipca 2015{{r|PZ1507}} || [[Osiedle Lecha]], [[Nowe Zoo w Poznaniu|Nowe Zoo]], [[Garbary (Poznań)|Garbary]], [[Wilczak (Poznań)|Wilczak]] (pętla tramwajowa), [[Ulica Traugutta w Poznaniu|ul. Traugutta]], [[Malta Ski]], [[Ulica Zielona w Poznaniu|ul. Zielona]]{{r|PZ1507}} || 7{{r|NB1507}}|| 90
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="KaT2012">{{cytuj stronę|url=http://www.epoznan.pl/news-news-31952-Poznanski_Rower_Miejski_od_wtorku|tytuł=Poznański Rower Miejski od wtorku?|autor=KaT|opublikowany=epoznan.pl|język=pl|data=2012-04-16|data dostępu=2012-08-16}}</ref>

<ref name="NB1507">{{cytuj stronę|url=http://nextbike.pl/miasta/poznanski-rower-miejski/aktualnosci-2/wystartowal-najnowoczesniejszy-system-rowerow-miejskich-w-polsce/|tytuł=Wystartował najnowocześniejszy system rowerów miejskich w Polsce|data=2015-07-13|data dostępu=2015-07-29}}</ref>

<ref name="onet">{{cytuj stronę|url=http://poznan.onet.pl/poznanski-rower-miejski-nowe-stacje-i-rowery-dla-najmlodszych/c4v0yh|tytuł=Poznański Rower Miejski: nowe stacje i rowery dla najmłodszych|data=2016-07-07|data dostępu=2016-11-12}}</ref>

<ref name="POZ1">{{cytuj stronę|url=http://www.poznan.pl/mim/bm/news/wydarzenia-poznanskie,c,10/nowe-stacje-rowerow-miejskich,70914.html|tytuł=Nowe stacje rowerów miejskich|data=2014-05-30|opublikowany=www.poznan.pl|data dostępu=2014-06-01}}</ref>

<ref name="PSR">{{cytuj stronę|url=http://poznan.naszemiasto.pl/artykul/1338389,poznanski-system-rowerow-publicznych-ruszy-15-kwietnia,id,t.html|tytuł=Poznański System Rowerów Publicznych ruszy 15 kwietnia|opublikowany=poznan.naszemiasto.pl|język=pl|data=2012-03-27|data dostępu=2012-08-16}}</ref>

<ref name="PRM2017">{{cytuj stronę|url=https://nextbike.pl/miasta/poznanski-rower-miejski/english-o-prm/|tytuł=O Poznańskim Rowerze Miejskim|opublikowany=Nextbike|data dostępu=2017-08-11|archiwum=https://web.archive.org/web/20170701225847/https://nextbike.pl/miasta/poznanski-rower-miejski/english-o-prm/|zarchiwizowano=2017-07-01}}</ref>

<ref name="PRM2017a">{{cytuj stronę|url=https://nextbike.pl/miasta/poznanski-rower-miejski/english-o-prm/|tytuł=O Poznańskim Rowerze Miejskim|opublikowany=nextbike.pl|data dostępu=2018-06-03}}</ref>

<ref name="PZ1507">{{cytuj stronę|url=http://www.poznan.pl/mim/bm/news/wydarzenia-poznanskie,c,10/rowerow-miejskich-coraz-wiecej,83966.html|tytuł=Rowerów miejskich coraz więcej|data=2015-07-29|strony=www.poznan.pl|data dostępu=2015-07-29}}</ref>

<ref name="ZTM2018">{{cytuj stronę|url=https://www.ztm.poznan.pl/pl/komunikacja/rowery/|tytuł=ZTM Poznański Rower Miejski|data dostępu=2018-06-03}}</ref>

}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj | url = http://www.ztm.poznan.pl/pl/komunikacja/rowery/ | tytuł = Poznański Rower Miejski | data dostępu = 2017-10-23 | autor = | opublikowany = Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu}}
* {{cytuj | url = https://nextbike.pl/miasta/poznanski-rower-miejski/| tytuł = Poznański Rower Miejski | data dostępu = 2017-10-23 | autor = | opublikowany =nextbike.pl}}

{{Transport zbiorowy w Poznaniu}}

[[Kategoria:Komunikacja miejska w Poznaniu]]
[[Kategoria:Wypożyczalnie rowerów w Polsce]]

title: Poznański Rower Miejski

Województwo: wielkopolskie

Lokalizacja: Poznań

Operator: Nextbike Polska


text:
# Eques
Eques (łac. jeździec, liczba mnoga Equites) – gladiator walczący konno przy czym na wierzchowcu walczył tylko w początkowej fazie, po czym z niego zsiadał (powodem mogło być połamanie włóczni) i pojedynek kończył pieszo. Equites wychodzili na arenę zazwyczaj jako pierwsi i walczyli tylko ze sobą.

## Ekwipunek
Eques wyposażony był we włócznię o dłuższym zasięgu której używał w pierwszej części pojedynku na koniu. Nosił także krótki miecz gladius, którego używał po zejściu z konia. Przez cały pojedynek korzystał z małej zaokrąglonej tarczy parma, która zapewniała mu ochronę przed włócznią podczas jazdy na koniu i mogła być używana do odbijania ataków mieczem jego przeciwnika w czasie walki w zwarciu.
Eques był bardzo lekko opancerzony. Do ochrony służył mu hełm z przyłbicą zwieńczony dwoma piórami, które były czysto dekoracyjne. Nosił pozbawioną rękawów tunikę, po jej bokach biegł szeroki kolorowy pas. Golenie miał owinięte, prawe ramię chroniła pikowana zbroja manica.

title: Eques

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Ekwici|Ekwici (łac. Equites)]]}}
[[Plik:Gladiator eques 01.jpg|thumb|Eques – współczesna rekonstrukcja]]
[[Plik:Gladiator eques show fight 01.jpg|thumb|Equites walczący ze sobą konno]]
[[Plik:Gladiator eques show fight 02.jpg|thumb|Equites walczący ze sobą po zejściu z koni]]
'''Eques''' ([[Łacina|łac.]] ''jeździec'', liczba mnoga '''Equites''') – [[gladiator]] walczący konno przy czym na wierzchowcu walczył tylko w początkowej fazie, po czym z niego zsiadał (powodem mogło być połamanie włóczni) i pojedynek kończył pieszo<ref name="Warriors">{{Cytuj stronę | url = https://www.warriorsandlegends.com/gladiators/eques-gladiator/ | tytuł = Eques Gladiator | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = Warriors and Legends | oznaczenie = | strony = | język = en | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = | data dostępu = 2020-08-24}}</ref>. Equites wychodzili na arenę zazwyczaj jako pierwsi i walczyli tylko ze sobą<ref name="Penelope">{{Cytuj stronę | url = http://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/gladiators/lanista.html | tytuł = Equites | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = Encyclopaedia Romana | oznaczenie = | strony = | język = en | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = | data dostępu = 2020-08-24}}</ref>.

== Ekwipunek ==
Eques wyposażony był we [[Włócznia|włócznię]] o dłuższym zasięgu której używał w pierwszej części pojedynku na koniu. Nosił także krótki miecz [[gladius]], którego używał po zejściu z konia. Przez cały pojedynek korzystał z małej zaokrąglonej tarczy [[Parma (tarcza)|parma]], która zapewniała mu ochronę przed włócznią podczas jazdy na koniu i mogła być używana do odbijania ataków mieczem jego przeciwnika w czasie walki w zwarciu<ref name="Warriors" />.

Eques był bardzo lekko opancerzony. Do ochrony służył mu [[hełm]] z przyłbicą zwieńczony dwoma piórami, które były czysto dekoracyjne<ref name="Warriors" />. Nosił pozbawioną rękawów [[Tunika rzymska|tunikę]], po jej bokach biegł szeroki kolorowy pas. Golenie miał owinięte, prawe ramię chroniła pikowana zbroja [[Manica (osłona ramienia)|manica]]<ref name="Penelope" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Typy gladiatorów]]


text:
# Andrea Varfi
Andrea Epaminondas Varfi (ur. 21 lutego 1914 we wsi Qeparo k. Wlory, zm. 18 września 1992 w Tiranie) – albański poeta, publicysta i tłumacz.

## Życiorys
Uczył się w szkole handlowej we Wlorze, a następnie w gimnazjum w Tiranie. W 1941 ukończył studia agronomiczne na Uniwersytecie w Perugii, broniąc pracy doktorskiej. Po powrocie do kraju pracował w Szkole Rolniczej w Kavai. Związany z grupą komunistyczną Zjarri w czasie wojny dołączył do ruchu oporu i trafił do 5 Brygady Uderzeniowej AWN, w której odpowiadał za propagandę i agitację.
Po zakończeniu wojny objął stanowisko dyrektora wydziału kultury i propagandy w ministerstwie rolnictwa. W latach 1945–1947 pełnił funkcję redaktora naczelnego czasopisma Bujku i Ri (Nowy Rolnik). W 1947 został uwięziony przez władze komunistyczne razem z Jusufem Vrionim, Lazërem Radi i Mitrushem Kuteli pod zarzutem współpracy z misją brytyjską działającą w Albanii. Po uwolnieniu pracował w wydawnictwie Naim Frashëri. Zmarł w 1992 w Tiranie.
Pozostawił pięć tomików poezji, dramat, a także drobne utwory satyryczne i tłumaczenia poezji włoskiej (Ugo Foscolo) i rosyjskiej (Aleksander Kononow). Przetłumaczył i wydał w Albanii jedyny tomik poezji Pashko Vasy Rose e spine, opublikowany w 1873 w języku włoskim. W tekstach publicystycznych używał pseudonimów Ager i Bokërrima. Imię Varfiego nosi ulica we Wlorze.

## Twórczość
- 1930: Këngë e ritme (poezja)
- 1951: Në tingujt e revolucionit (poezja)
- 1957: Dielli i jetës sonë (poezja)
- 1957: Një histori e lashtë stërgjyshore (poezja)
- 1960: Në shpellën e kuqe (dramat)
- 1962: Në zgjim
- 1966: Blerim nëntori (poezja)
- 1989: Vepra letrare (tom 1-2)

title: Andrea Varfi

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Andrea Varfi
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             = Bokërrima
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = 21 lutego 1914
 |miejsce urodzenia     = [[Qeparo]]
 |data śmierci          = 18 września 1992
 |miejsce śmierci       = [[Tirana]]
 |narodowość            = albańska
 |język                 = albański
 |Alma Mater            = [[Uniwersytet w Perugii]]
 |dziedzina sztuki      = [[poezja]], [[dramat]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Andrea Epaminondas Varfi''' (ur. [[21 lutego]] [[1914]] we wsi Qeparo k. Wlory, zm. [[18 września]] [[1992]] w [[Tirana|Tiranie]]{{r|vatra}}) – [[Albania|albański]] poeta, publicysta i tłumacz.

== Życiorys ==
Uczył się w szkole handlowej we [[Wlora|Wlorze]], a następnie w [[gimnazjum]] w Tiranie{{r|vatra}}. W 1941 ukończył studia [[Agronomia|agronomiczne]] na [[Uniwersytet w Perugii|Uniwersytecie w Perugii]], broniąc pracy [[doktor]]skiej{{r|tirana}}. Po powrocie do kraju pracował w Szkole Rolniczej w [[Kavajë|Kavai]]{{r|vatra}}. Związany z grupą komunistyczną Zjarri w czasie wojny dołączył do [[Ruch oporu|ruchu oporu]] i trafił do 5 Brygady Uderzeniowej [[Armia Narodowo-Wyzwoleńcza|AWN]], w której odpowiadał za [[Propaganda|propagandę]] i agitację{{r|vatra}}.

Po zakończeniu wojny objął stanowisko dyrektora wydziału kultury i propagandy w ministerstwie rolnictwa{{r|vatra}}. W latach 1945–1947 pełnił funkcję redaktora naczelnego czasopisma ''Bujku i Ri'' (Nowy Rolnik). W 1947 został uwięziony przez władze komunistyczne razem z [[Jusuf Vrioni|Jusufem Vrionim]], Lazërem Radi i [[Mitrush Kuteli|Mitrushem Kuteli]] pod zarzutem współpracy z misją brytyjską działającą w Albanii{{r|tema}}. Po uwolnieniu pracował w wydawnictwie Naim Frashëri{{r|vatra}}. Zmarł w 1992 w Tiranie.

Pozostawił pięć tomików poezji, [[dramat]], a także drobne utwory satyryczne i tłumaczenia poezji włoskiej ([[Ugo Foscolo]]) i rosyjskiej (Aleksander Kononow){{r|vatra}}. Przetłumaczył i wydał w Albanii jedyny tomik poezji [[Pashko Vasa|Pashko Vasy]] ''Rose e spine'', opublikowany w 1873 w [[Język włoski|języku włoskim]]{{r|tirana}}. W tekstach publicystycznych używał pseudonimów Ager i Bokërrima{{r|tirana}}. Imię Varfiego nosi ulica we Wlorze.

== Twórczość ==
* 1930: ''Këngë e ritme'' (poezja)
* 1951: ''Në tingujt e revolucionit'' (poezja)
* 1957: ''Dielli i jetës sonë'' (poezja)
* 1957: ''Një histori e lashtë stërgjyshore'' (poezja)
* 1960: ''Në shpellën e kuqe'' (dramat)
* 1962: ''Në zgjim''
* 1966: ''Blerim nëntori'' (poezja)
* 1989: ''Vepra letrare'' (tom 1-2)

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=vatra>{{cytuj | url = https://gazetavatra.com/shkrimtari-andrea-varfi/ | tytuł = Shkrimtari Andrea Varfi| opublikowany = gazetavatra.com| język = sq|data dostępu= 2024-01-08}}</ref>
<ref name=tema>{{cytuj | url = https://www.gazetatema.net/2022/02/21/drejtesi-edhe-ne-komunizem-pafajesia-e-agjentit-andrea-varfi-si-nje-rast-i-rralle | tytuł = Drejtësi edhe në komunizëm? Pafajësia e agjentit Andrea Varfi, si një rast i rrallë| opublikowany = gazetatema.net| język = sq|data dostępu= 2024-01-08}}</ref>
<ref name=tirana>{{cytuj | url = https://web.archive.org/web/20180402085525/http://www.tiranaobserver.al/andrea-varfi-poet-i-marsheve-shqiperues-dhe-pershtates-gjurmelenes | tytuł = Andrea Varfi, poet i marsheve, shqipërues dhe përshtatës gjurmëlënës| opublikowany = tiranaobserver.al| język = sq|data dostępu= 2024-01-08}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}
{{SORTUJ:Varfi, Andrea}}
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Perugii]]
[[Kategoria:Albańscy agronomowie]]
[[Kategoria:Albańscy komuniści]]
[[Kategoria:Albańscy poeci XX wieku]]
[[Kategoria:Albańscy redaktorzy naczelni]]
[[Kategoria:Albańscy tłumacze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1914]]
[[Kategoria:Zmarli w 1992]]
[[Kategoria:Tłumacze z języka włoskiego]]
[[Kategoria:Tłumacze literatury niemieckojęzycznej]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Narodowo-Wyzwoleńczej]]

title: Andrea VarfiBokërrima

Data i miejsce urodzenia: 21 lutego 1914 · Qeparo

Data i miejsce śmierci: 18 września 1992 · Tirana

Narodowość: albańska

Język: albański

Alma Mater: Uniwersytet w Perugii

Dziedzina sztuki: poezja, dramat


text:
# Cobi (maskotka)
Cobi – oficjalna maskotka XXV Letnich Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie w 1992 roku. Przedstawia kubistyczny wizerunek żółtego psa – owczarka katalońskiego. Maskotka została zaprojektowana przez hiszpańskiego projektanta Javiera Mariscala. Zaprezentowano ją oficjalnie 15 marca 1988 roku. Jej imię zainspirowały inicjały hiszpańskiej nazwy organizatora Igrzysk w Barcelonie – Comité Organizador de las Olimpiadas de Barcelona (COOB).
Przed i podczas Igrzysk, Cobi był używany w reklamach oficjalnych sponsorów imprezy, takich jak np. Coca-Cola czy Danone. Posiadał swój serial telewizyjny (The Cobi Troupe), był także sprzedawany jako pamiątka.

title: Cobi (maskotka)

wikitext:
[[Plik:Figureta d'en Cobi (2).jpg|thumb|Cobi]]
'''Cobi''' – oficjalna [[Maskotka igrzysk olimpijskich|maskotka]] [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992|XXV Letnich Igrzysk Olimpijskich]] w [[Barcelona|Barcelonie]] w 1992 roku. Przedstawia [[Kubizm|kubistyczny]] wizerunek żółtego psa – [[Owczarek kataloński|owczarka katalońskiego]]. Maskotka została zaprojektowana przez [[Hiszpania|hiszpańskiego]] projektanta [[Javier Mariscal|Javiera Mariscala]]. Zaprezentowano ją oficjalnie 15 marca 1988 roku. Jej imię zainspirowały inicjały hiszpańskiej nazwy organizatora Igrzysk w Barcelonie – Comité Organizador de las Olimpiadas de Barcelona (COOB).

Przed i podczas Igrzysk, Cobi był używany w reklamach oficjalnych sponsorów imprezy, takich jak np. [[Coca-Cola]] czy [[Danone]]. Posiadał swój serial telewizyjny (''[[The Cobi Troupe]]''), był także sprzedawany jako pamiątka.

== Bibliografia ==
{{dopracować|sekcja|przypisy=2021-06}}
* {{Cytuj pismo|autor=Jordi Busquet, Jordi Farré|url=http://www.raco.cat/index.php/Temes/article/viewFile/29255/40801|tytuł=Aceptación y apropiación social de la mascota olímpica de Barcelona'92|czasopismo=Temes de disseny|rok=1992|oznaczenie=7|strony=29–36|język=es|data dostępu=2012-07-29}}
* {{Cytuj pismo|autor=Miquel de Moragas Spá|url=http://www.raco.cat/index.php/Temes/article/viewFile/29265/40810|tytuł=Diseño: promoción e identidad de Barcelona'92|czasopismo=Temes de disseny|rok=1992|oznaczenie=7|strony=65–71|język=es|data dostępu=2012-07-29}}
== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę|url=http://www.mariscal.com/es/proyectos/cobi|tytuł=Apostamos por un diseño de vanguardia y fue la mascota más rentable de unos Juegos Olímpicos para el COI • COBI|opublikowany=Estudios Mariscal|język=es|data dostępu=2012-07-29|archiwum=https://web.archive.org/web/20120617223059/http://www.mariscal.com/es/proyectos/cobi/|zarchiwizowano=2012-06-17}}
* {{Cytuj stronę|url=http://www.aldaver.com/Images/Os/ms1992sm.gif|tytuł=Cobi|opublikowany=aldaver.com|data dostępu=2012-07-29|archiwum=https://web.archive.org/web/20120427021610/http://www.aldaver.com/Images/Os/ms1992sm.gif|zarchiwizowano=2012-04-27}}

[[Kategoria:Maskotki igrzysk olimpijskich]]


text:
# Gwiazda pięciopromienna
Gwiazda pięciopromienna (☆) jest często spotykanym ideogramem. Gdy jest narysowana za pomocą odcinków równej długości a kąt między ramionami w każdym z jej szczytów wynosi 36°, określana jest jako „złota gwiazda pięciopromienna”. Gdy połączymy liniami prowadzonymi wewnątrz gwiazdy jej ramiona, otrzymamy pentagram – symbol o odniesieniach mistycznych i magicznych.

## Symbolika

### Gwiazda pięciopromienna w weksylologii
- flaga Pakistanu
- flaga Chile
- flaga Nowej Zelandii
- flaga Maroka
- flaga Etiopii
- flaga Chińskiej Republiki Ludowej
- flaga europejska
- flaga Filipin
- flaga Singapuru
- flaga Turcji
- flaga Stanów Zjednoczonych
- flaga Somalii
- flaga Bośni i Hercegowiny
- flaga Korei Północnej
- flaga Wietnamu
- flaga Panamy
- flaga Grenady
- flaga Wysp Salomona
- flaga Algierii
- flaga Australii

Gwiazdy pięciopromienne często występują na flagach, najczęściej są jednobarwne, niekiedy zdarza się, że mają obwódkę odmiennego koloru, jak np. na fladze Nowej Zelandii. Pentagram obecnie występuje na dwóch flagach państwowych: Maroka i Etiopii. Są spotykane znacznie częściej, niż inny symbol weksylologiczny – gwiazda ośmiopromienna.
Gwiazdy pięciopromienne występują na fladze Stanów Zjednoczonych. Każda z nich symbolizuje jeden stan.

### Druzowie
Druzowie, będący potomkami uchodźców z Egiptu rządzonego przez Fatymidów, używają jako symbolu gwiazdy pięciopromiennej o ramionach w barwach zielonej, czerwonej, żółtej, błękitnej i białej. Obecnie zamieszkują głównie Syrię, Liban i Izrael. Mimo iż dzielą część wierzeń z muzułmanami i chrześcijanami, przez wyznawców tych dwóch religii uważani są za pogan.
- Gwiazda Druzów

### Inne użycie symbolu
- Gwiazda pięciopromienna była symbolem Imperium Osmańskiego.
- Gwiazda pięciopromienna jest jednym z symboli bahaizmu, symbolizuje w tej religii "haykal" (arab. świątynia) – manifestację Boga, symbol wprowadził i wyjaśnił jego znaczenie Báb.
- Jest to również symbol używany przez terrorystów z marksistowsko-leninowskiej grupy Czerwone Brygady.
- W masonerii gwiazda pięciopromienna symbolizuje światło, wiedzę i doskonałość.
- Zielona gwiazda pięciopromienna jest symbolem esperanta[3].

- Gwiazda pięciopromienna jako symbol bahaistyczny
- Znak jednego z korpusów Armii Unii
- Znak jednego z korpusów Armii Unii
- Typowe przedstawienie gwiazdy i półksiężyca
- Zielona gwiazda – symbol esperanta

## Wzory
- Bok: {\displaystyle a}
- Obwód: {\displaystyle 10a}
- Promień okręgu opisanego: {\displaystyle R=a{\sqrt {1+{\tfrac {2}{\sqrt {5}}}}}}
- Promień okręgu wpisanego: {\displaystyle r=a{\sqrt {\tfrac {2}{5+{\sqrt {5}}}}}}

title: Gwiazda pięciopromienna

wikitext:
[[Plik:Five-pointed star.svg|thumb|120px|''Złota'' gwiazda pięciopromienna]]
'''Gwiazda pięciopromienna'''<ref>{{Cytuj książkę | autor = Paweł Dudziński | tytuł = Alfabet heraldyczny | wydawca = Diogenes | miejsce = Warszawa | data = 1997 | strony = 81}}</ref> (☆) jest często spotykanym [[ideogram]]em. Gdy jest narysowana za pomocą odcinków równej długości a kąt między ramionami w każdym z jej szczytów wynosi 36°, określana jest jako „złota gwiazda pięciopromienna”<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.symbols.com/encyclopedia/28/2824.html | tytuł = Encyklopedia symboli | opublikowany = symbols.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20061111121634/http://www.symbols.com/encyclopedia/28/2824.html | zarchiwizowano = 2006-11-11}} {{lang|en}}</ref>. Gdy połączymy liniami prowadzonymi wewnątrz gwiazdy jej ramiona, otrzymamy [[pentagram]] – [[symbol]] o odniesieniach [[mistycyzm|mistycznych]] i [[magia|magicznych]].

== Symbolika ==
=== Gwiazda pięciopromienna w weksylologii ===
<gallery>
Plik:Flag of Pakistan.svg|[[flaga Pakistanu]]
Plik:Flag of Chile.svg|[[flaga Chile]]
Plik:Flag of New Zealand.svg|[[flaga Nowej Zelandii]]
Plik:Flag of Morocco.svg|[[flaga Maroka]]
Plik:Flag of Ethiopia.svg|[[flaga Etiopii]]
Plik:Flag of the People's Republic of China.svg|[[flaga Chińskiej Republiki Ludowej]]
Plik:Flag of Europe.svg|[[flaga europejska]]
Plik:Flag of the Philippines.svg|[[flaga Filipin]]
Plik:Flag of Singapore.svg|[[flaga Singapuru]]
Plik:Flag of Turkey.svg|[[flaga Turcji]]
Plik:Flag of the United States.svg|[[flaga Stanów Zjednoczonych]]
Plik:Flag of Somalia.svg|[[flaga Somalii]]
Plik:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|[[flaga Bośni i Hercegowiny]]
Plik:Flag of North Korea.svg|[[flaga Korei Północnej]]
Plik:Flag of Vietnam.svg|[[flaga Wietnamu]]
Plik:Flag of Panama.svg|[[flaga Panamy]]
Plik:Flag of Grenada.svg|[[flaga Grenady]]
Plik:Flag of the Solomon Islands.svg|[[flaga Wysp Salomona]]
Plik:Flag of Algeria.svg|[[flaga Algierii]]
Plik:Flag of Australia.svg|[[flaga Australii]]
</gallery>

Gwiazdy pięciopromienne często występują na flagach, najczęściej są jednobarwne, niekiedy zdarza się, że mają obwódkę odmiennego koloru, jak np. na fladze [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]]. [[Pentagram]] obecnie{{kiedy|data=2012-10}} występuje na dwóch flagach państwowych: [[Maroko|Maroka]] i [[Etiopia|Etiopii]]. Są spotykane znacznie częściej, niż inny symbol [[weksylologia|weksylologiczny]] – [[gwiazda ośmiopromienna]].

Gwiazdy pięciopromienne występują na fladze [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]]. Każda z nich symbolizuje jeden [[Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych|stan]].

=== Druzowie ===
[[Druzowie]], będący potomkami uchodźców z [[Egipt]]u rządzonego przez [[Fatymidzi|Fatymidów]], używają jako symbolu gwiazdy pięciopromiennej o ramionach w barwach zielonej, czerwonej, żółtej, błękitnej i białej. Obecnie zamieszkują głównie [[Syria|Syrię]], [[Liban]] i [[Izrael]]. Mimo iż dzielą część wierzeń z [[islam|muzułmanami]] i [[chrześcijaństwo|chrześcijanami]], przez wyznawców tych dwóch religii uważani są za [[pogaństwo|pogan]].

<gallery>
Plik:Druze star.svg|Gwiazda Druzów
</gallery>

=== Inne użycie symbolu ===
* Gwiazda pięciopromienna była symbolem [[Imperium Osmańskie]]go.
* Gwiazda pięciopromienna jest jednym z symboli [[bahaizm]]u, symbolizuje w tej religii "'''haykal'''" ([[język arabski|arab.]] ''świątynia'') – manifestację Boga, symbol wprowadził i wyjaśnił jego znaczenie [[Báb]].
* Jest to również symbol używany przez [[terroryzm|terrorystów]] z [[Leninizm|marksistowsko-leninowskiej]] grupy [[Czerwone Brygady]].
* W [[wolnomularstwo|masonerii]] gwiazda pięciopromienna symbolizuje światło, wiedzę i doskonałość.
* [[Zielona gwiazda]] pięciopromienna jest symbolem [[Esperanto|esperanta]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://esperanto.pl/?q=pl/node/23 | tytuł = O esperanto | opublikowany = Pola Esperanto-Asocio | data dostępu = 2012-10-19}}</ref>.

<gallery>
Plik:Haykal-Bab-2.gif|Gwiazda pięciopromienna jako symbol bahaistyczny
Plik:VIIcorpsbadge.png|Znak jednego z korpusów [[Armia Unii|Armii Unii]]
Plik:XIIcorpsbadge.png|Znak jednego z korpusów [[Armia Unii|Armii Unii]]
Plik:Star and Crescent.svg|Typowe przedstawienie gwiazdy i [[półksiężyc]]a
Plik:Esperanto star.svg|Zielona gwiazda – symbol esperanta
</gallery>

== Wzory ==
* Bok: <math>a</math>
* Obwód: <math>10 a</math>
* Promień okręgu opisanego: <math>R = a \sqrt{1+\tfrac{2}{\sqrt 5}}</math>
*Promień okręgu wpisanego: <math>r = a
\sqrt{\tfrac{2}{5 + \sqrt 5}}
</math>

== Zobacz też ==
* [[Biała gwiazda]]
* [[Czerwona gwiazda]]
* [[Pentagram]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Gwiazdy (symbole)]]