text:
# Polska służba duszpasterska w wojnie polsko-bolszewickiej
Polska służba duszpasterska w wojnie polsko-bolszewickiej – organizacja i działania służby duszpasterskiej Wojska Polskiego w okresie wojny polsko-bolszewickiej.
Służba duszpasterska zapewniała żołnierzom obsługę duszpasterską. W listopadzie 1918 utworzony został w Wojsku Polskim Konsystorz Polowy, a w jego skład weszli szefowie sekcji wyznania katolickiego, greckokatolickiego, protestanckiego, prawosławnego i mojżeszowego. W marcu 1919 w miejsce Konsystorza Polowego powołano Kurię Biskupią jako biskupstwo polowe dla wyznania rzymskokatolickiego, na czele z ks. bp. Stanisławem Gallem, a 1 kwietnia utworzono Sekcję Religijno-Wyznaniową dla Wyznań Niekatolickich. Jesienią 1919 przy Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego utworzono Urząd Duszpasterstwa ND. Był to organ wspólny dla wyznań katolickich i niekatolickich. W lutym 1920 Urząd Duszpasterstwa podporządkowany został Generalnemu Inspektorowi Służb.

## Organa naczelne służby duszpasterskiej
W strukturach Departamentu Mobilizacyjno-Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, w listopadzie 1918 utworzony został Konsystorz Polowy. Na jego czele stanął ks. dziekan Jan Pajkert. Przyjął on również tytuł tymczasowego Naczelnego Kapelana Wojska Polskiego. W skład Konsystorza Polowego wchodzili szefowie: Sekcji Wyznania Katolickiego, Sekcji Grecko-Katolickiej, Sekcji Wyznania Protestanckiego, Sekcji Wyznania Prawosławnego i Sekcji Wyznania Mojżeszowego. Konsystorz zajmował się sprawami „administracji duchownej” w wojsku. Zaopatrywał kapelanów w paramenty liturgiczno-kościelne, organizował służbę duszpasterską, przeprowadził ewidencję księży pracujących na stanowiskach kapelanów wojskowych. Kwestie związane z czynnościami duszpasterskimi należały do duszpasterzy poszczególnych garnizonów i jednostek wojskowych. 18 stycznia 1919 wydano rozporządzenie Naczelnego Wodza ustalające porządek hierarchiczny duchowieństwa w Wojsku Polskim. Na jego czele stał biskup polowy, któremu podlegali: naczelny kapelan – zastępca biskupa polowego, dziekani Okręgów Generalnych i dziekan Marynarki Wojennej, proboszczowie dywizji, kapelani pułków lub równoznacznych oddziałów wojskowych.
5 lutego 1919 wizytator apostolski mons. Achille Ratti przekazał informację o utworzeniu w Polsce przez papieża Benedykta XV biskupstwa polowego. Na jego czele stanął biskup sufragan warszawski ks. bp Stanisław Gall. W sprawach duchownych był on zależny od Stolicy Apostolskiej, a w sprawach wojskowo-administracyjnych podlegał bezpośrednio ministrowi spraw wojskowych. Zastępcą biskupa polowego został wikariusz generalny ks. Jan Pajkert. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa kanonicznego Konsystorz Polowy nazwany został Kurią Polową Wojsk Polskich.
| Organizacja Polowej Kurii Biskupiej: |                                     |                                     |                                     |              |              |                                     |
| Biskup Polowy ks. dr Stanisław Gall  |                                     |                                     |                                     |              |              |                                     |
| Kanclerz ks. dr Tadeusz Jachimowski  | Kanclerz ks. dr Tadeusz Jachimowski | Wikariusz Generalny ks. Jan Pajkert | Wikariusz Generalny ks. Jan Pajkert | Oficjał Sądu | Oficjał Sądu | Dziekan Greckokatolicki             |
| Wydział Ogólno-Organizacyjny         | Wydział Ogólno-Organizacyjny        | Wydział Jurysdykcyjny               | Wydział Jurysdykcyjny               | Sąd Biskupi  | Sąd Biskupi  |                                     |
|                                      | Referat Ogólny                      |                                     | Referat Jurysdykcyjno-Liturgiczny   |              | Sędziowie    | Samodzielny Referat Greckokatolicki |
| Referat Organizacyjny                | Referat Personalny                  | Promotor Sprawiedliwości            |                                     |              |              |                                     |
| Referat Metrykalny                   | Referat Oświatowy                   | Obrońca Węzła Małżeńskiego          |                                     |              |              |                                     |
| Referat Gospodarczy                  |                                     | Notariusz                           |                                     |              |              |                                     |

W lipcu 1920, czyli w okresie największego zagrożenia utratą niepodległości, w ramach Kurii Biskupiej WP utworzony został specjalny, niezależny od struktur wojskowych, Wydział Oświaty. W ten sposób czyniono próby samodzielnego uczestnictwa kościoła katolickiego w działalności oświatowo-wychowawczej w wojsku. Spotkało się to z krytyczną oceną kierownictwa Wojska Polskiego i jesienią 1920 eksperyment został zakończony.
Dla pozostałych wyznań, w ramach Departamentu Mobilizacyjno-Organizacyjnego, utworzono Sekcję Religijno-Wyznaniową dla Wyznań Niekatolickich kierowaną przez mjr. Bronisława Pierackiego. Składała się ona z referatów wyznania: ewangelickiego, mariawickiego, prawosławnego, mojżeszowego i mahometańskiego oraz Wydziału Metrykalnego.
| Organizacja Sekcji Religijno-Wyznaniowej: |                                                              |
| Komórka organizacyjna                     | Obsada                                                       |
| szef sekcji                               | oficer sztabowy                                              |
| doradca prawny                            | kapitan korpusu sądownictwa                                  |
| kancelaria                                | naczelnik kancelarii, 2 maszynistki, pisarz, woźny, 2 gońców |
| referentura wyznań ewangelickich          | referent-pastor, pisarz                                      |
| referentura wyznania mariawickiego        | referent-kapelan, pisarz                                     |
| referentura wyznania prawosławnego        | referent-kapelan, pisarz                                     |
| referentura wyznania mojżeszowego         | referent-rabin, pisarz                                       |
| referentura wyznania mahometańskiego      | referent-mułła, pisarz                                       |
| wydział metrykalny                        | naczelnik wydziału, kancelista, maszynistka, 2 pisarzy       |
| tabor sekcji                              | powóz, woźnica, 2 konie powozowe                             |

W sierpniu powstał Główny Urząd Duszpasterski dla wyznania ewangelicko-augsburskiego kierowany przez ks. Ryszarda Paszko, w październiku Wojskowy Urząd Duszpasterski dla wyznania mahometańskiego na czele z naczelnym mułłą Sinatullem Chabibullinem, a w listopadzie Główny Urząd Duszpasterski dla wyznania ewangelicko-reformowanego, na czele z ks. Kazimierzem Szeferem i Główny Urząd Duszpasterski dla wyznania prawosławnego kierowany przez ks. Bazylego Martysza. W grudniu zaczął działać Główny Urząd Wyznaniowy dla wyznania mojżeszowego z dr. Józefem Miesesem.
W lutym 1920 nastąpiła reorganizacja naczelnych władz wojskowych, a Sekcja Religijno-Wyznaniowa dla Wyznań Niekatolickich została przemianowana na Sekcję Wyznań Obcych i podporządkowana bezpośrednio ministrowi spraw wojskowych. Sekcja wkrótce zmieniła nazwę na Sekcję Wyznań Niekatolickich i Opieki nad Grobami Wojennymi.
| Skład Sekcji Wyznań Niekatolickich i Opieki nad Grobami Wojennymi            |
| ---------------------------------------------------------------------------- |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Prawosławnego                            |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Ewangelicko-Augsburskiego                |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Ewangelicko-Unijnego                     |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Ewangelicko-Reformowanego                |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Starokatolickiego Kościoła Mariawickiego |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Mojżeszowego                             |
| Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Mahometańskiego                          |
| Główny Urząd Opieki nad Grobami Wojennymi,                                   |
| Archiwum Metrykalne                                                          |

## Działania służby w formacjach frontowych
Jesienią 1919 przy Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego utworzono Urząd Duszpasterstwa Naczelnego Dowództwa WP kierowany przez ks. Piotra Niezgodę. W lutym 1920 Urząd podporządkowany został Generalnemu Inspektorowi Służb gen. Janowi Romerowi. Urząd ten sprawował nadzór nad kapelanami i rabinami wojskowymi. Na szczeblu pułku znajdował się kapelan wojskowy. W październiku 1919 wprowadzono dwutorową podległość kapelanów wojskowych. Pod względem posługi duszpasterskiej podlegali oni Biskupowi Polowemu WP, a podległość służbowa wynikała z przyporządkowania dowódcom formacji, przy których kapelani wojskowi występowali. Przy związkach operacyjnych znajdował się dziekanat duszpasterstwa rzymskokatolickiego, któremu podlegali kapelani. Na czele duszpasterstwa dywizji stał proboszcz. Był on jednocześnie kapelanem jednego z pułków. Kapelani znajdowali się też przy oddziałach zapasowych i szpitalach.
Obok kapelanów zawodowych przewidziano też instytucję kapelanów pomocniczych, którzy powoływani byli w garnizonach liczących co najmniej tysiąc ludzi, w szpitalach wojskowych na minimum dwieście łóżek lub epidemicznych na sto łóżek. Mianował ich biskup polowy w porozumieniu z właściwymi władzami diecezjalnym i lub zakonnymi i ministrem spraw wojskowych. Kapelan pomocniczy nie mógł być wysłany na front. Pracę duszpasterską o charakterze misyjnym prowadzili lotni kapelani. Ich rolą było prowadzenie misji, rekolekcji, organizowanie spowiedzi w jednostkach liniowych. Wykonywali oni zadania specjalne, wyznaczone przez biskupa polowego, związane głównie z podnoszeniem morale i nastrojów patriotycznych wojska.
Oprócz typowej pracy duszpasterskiej, kapelani prowadzili też działalność oświatowo-wychowawczą. Odbywało się to poprzez kazania i indywidualną pracę duszpasterską z żołnierzami. W tym wypadku problematyka wychowawcza była ściśle łączona z problematyką religijną. Regulamin Wewnętrzny MSWojsk. stanowił: Duchowni wojskowi są obowiązani do bezpłatnego świadczenia posług duchownych, ściśle przestrzegając przepisów prawa kanoniczego i cywilnego. Oprócz posług duchownych obowiązani są dbać o podniesienie poziomu estetycznego wojskowych, służyć im przykładem i radą, nieść pociechę, łagodzić spory i rozbudzać uczucia koleżeństwa, zachęcać do sumiennego wykonywania obowiązków i przestrzegać dyscypliny, podnosić ducha w chwilach  zmęczenia i niebezpieczeństwa. Kapelani wojskowi w czasie wojny obowiązani są: obchodzić okopy, w czasie bitwy być w punkcie opatrunkowym swego pułku lub w miejscu wskazanym przez dowódcę pułku.
Podstawową formą działalności oświatowo-wychowawczej były pogadanki prowadzone wśród wojsk przebywających na zapleczu frontu, jak i tych będących na linii frontu. Kapelani wojskowi i rabini mieli przede wszystkim troszczyć się o narodowe i moralne powinności wobec Ojczyzny w świadomości żołnierzy, zapoznawanie ich z etyką życia społecznego, w tym uczenie tolerancji wobec innych wyznań. Elementy wychowawcze zawarte były też w kazaniach głoszonych z okazji świąt państwowych i wojskowych.
Zagadnieniem spornym w pracy duszpasterskiej w wojsku była sprawa błogosławienia małżeństw. Uchwała Konferencji Biskupów Polskich z sierpnia 1919 ustalała, że nie istnieją osobne diecezje wojskowe i parafie wojskowe. Kapelani i proboszczowie garnizonów oraz dywizji nie posiadali zatem w tym zakresie praw proboszczowskich i błogosławienia małżeństw mogą wykonywać tylko o ile ordynariusz miejsca ich do tego upoważni, lub o ile następuje porozumienie między duchowieństwem parafialnym a duchowieństwem wojskowym zatwierdzone przez władzę duchowną.
Władze wojskowe określiły godła dla kapelanów. Godłem dla kapelanów wyznania rzymsko-katolickiego był krzyż chrześcijański, dla wyznań ewangelickich był krzyż zachodni gotycki, dla wyznania prawosławnego – krzyż wschodni potrójny, dla wyznania mariawickiego – monstrancja okolona promieniami, a dla religii mahometańskiej – półksiężyc.
Duchowieństwo na mundurach nosiło „łapkę” barwy kurtki, wypustka fioletowa.
- „Łapka” duchowieństwa:
- rzymskokatolickiego
- ewangelickiego
- prawosławnego
- mahometańskiego

wikitext:
[[Plik:S7300636.JPG|thumb|[[Cmentarz Wojskowy na Powązkach]] – pomnik poległych w obronie Warszawy w 1920 r. z postacią księdza [[Ignacy Skorupka|Ignacego Skorupki]] na płaskorzeźbie]]
'''Polska służba duszpasterska w wojnie polsko-bolszewickiej''' – organizacja i [[Działania (wojsko)|działania]] służby duszpasterskiej [[Wojsko Polskie w okresie wojny polsko-bolszewickiej|Wojska Polskiego]] w okresie [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]].

Służba duszpasterska zapewniała żołnierzom [[Duszpasterstwo|obsługę duszpasterską]]. W listopadzie 1918 utworzony został w Wojsku Polskim [[Konsystorz Polowy Rzymskokatolicki|Konsystorz Polowy]], a w jego skład weszli szefowie sekcji [[Katolicyzm|wyznania katolickiego]], greckokatolickiego, protestanckiego, [[Prawosławie|prawosławnego]] i mojżeszowego. W marcu 1919 w miejsce Konsystorza Polowego powołano [[Polowa Kuria Biskupia|Kurię Biskupią]] jako biskupstwo polowe dla wyznania [[Kościół łaciński|rzymskokatolickiego]], na czele z ks. bp. [[Stanisław Gall|Stanisławem Gallem]], a 1 kwietnia utworzono Sekcję Religijno-Wyznaniową dla Wyznań Niekatolickich. Jesienią 1919 przy [[Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1919)|Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego]] utworzono Urząd Duszpasterstwa ND. Był to organ wspólny dla wyznań katolickich i niekatolickich. W lutym 1920 Urząd Duszpasterstwa podporządkowany został Generalnemu Inspektorowi Służb{{odn|Wyszczelski|2014|s=44}}.
{{osobny artykuł|Służba duszpasterska (II RP)}}

== Organa naczelne służby duszpasterskiej ==
[[Plik:Uroczystość wręczenia buławy marszałkowskiej Józefowi Piłsudskiemu (22-275-4).jpg|thumb|Uroczystość wręczenia buławy marszałkowskiej Józefowi Piłsudskiemu; z prawej biskup polowy Wojska Polskiego [[Stanisław Gall]]]]
W strukturach Departamentu Mobilizacyjno-Organizacyjnego [[Ministerstwo Spraw Wojskowych|Ministerstwa Spraw Wojskowych]], w listopadzie 1918 utworzony został [[Konsystorz Polowy Rzymskokatolicki|Konsystorz Polowy]]. Na jego czele stanął ks. dziekan [[Jan Pajkert]]. Przyjął on również tytuł tymczasowego Naczelnego Kapelana Wojska Polskiego. W skład Konsystorza Polowego wchodzili szefowie: Sekcji Wyznania Katolickiego, Sekcji Grecko-Katolickiej, Sekcji Wyznania Protestanckiego, Sekcji Wyznania Prawosławnego i Sekcji Wyznania Mojżeszowego{{odn|Wyszczelski|2006|s=195}}. Konsystorz zajmował się sprawami „administracji duchownej” w wojsku. Zaopatrywał [[kapelan]]ów w paramenty liturgiczno-kościelne, organizował służbę duszpasterską, przeprowadził ewidencję księży pracujących na stanowiskach kapelanów wojskowych. Kwestie związane z czynnościami duszpasterskimi należały do duszpasterzy poszczególnych [[garnizon]]ów i jednostek wojskowych. 18 stycznia 1919 wydano rozporządzenie [[Naczelny wódz polskich sił zbrojnych|Naczelnego Wodza]] ustalające [[Hierarchia kościelna|porządek hierarchiczny duchowieństwa]] w Wojsku Polskim. Na jego czele stał [[Biskupi polowi Wojska Polskiego|biskup polowy]], któremu podlegali: naczelny kapelan – zastępca biskupa polowego, dziekani [[Okręg wojskowy|Okręgów Generalnych]] i dziekan [[Marynarka Wojenna|Marynarki Wojennej]], [[proboszcz]]owie dywizji, kapelani [[pułk]]ów lub równoznacznych [[Oddział wojskowy|oddziałów wojskowych]]{{odn|Płoski|2002|s=244}}.

5 lutego 1919 wizytator apostolski mons. [[Pius XI|Achille Ratti]] przekazał informację o utworzeniu w Polsce przez papieża [[Benedykt XV|Benedykta XV]] biskupstwa polowego. Na jego czele stanął [[biskup sufragan]] warszawski ks. bp [[Stanisław Gall]]. W sprawach duchownych był on zależny od Stolicy Apostolskiej, a w sprawach wojskowo-administracyjnych podlegał bezpośrednio ministrowi spraw wojskowych. Zastępcą biskupa polowego został wikariusz generalny ks. Jan Pajkert{{odn|Płoski|2002|s=245}}. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa kanonicznego Konsystorz Polowy nazwany został Kurią Polową Wojsk Polskich{{odn|Płoski|2002|s=246}}.

{| class="wikitable"
| colspan="7" |'''Organizacja Polowej Kurii Biskupiej{{odn|Płoski|2002|s=248}}''':
|-
! colspan="7" |Biskup Polowy ''ks. dr Stanisław Gall''
|-
! colspan="2" |Kanclerz ''ks. dr Tadeusz Jachimowski''
! colspan="2" |Wikariusz Generalny ''ks. Jan Pajkert''
! colspan="2" |Oficjał Sądu
!Dziekan Greckokatolicki
|-
| colspan="2" |Wydział Ogólno-Organizacyjny
| colspan="2" |Wydział Jurysdykcyjny
| colspan="2" |Sąd Biskupi
|
|-
| rowspan="4" |
|Referat Ogólny
| rowspan="4" |
|Referat Jurysdykcyjno-Liturgiczny
| rowspan="4" |
|Sędziowie
|Samodzielny Referat Greckokatolicki
|-
|Referat Organizacyjny
|Referat Personalny
|Promotor Sprawiedliwości
|
|-
|Referat Metrykalny
|Referat Oświatowy
|Obrońca Węzła Małżeńskiego
|
|-
|Referat Gospodarczy
|
|Notariusz
|
|}
[[Plik:Wilno 1919 - wojsko przed katedrą NAC 1-H-402-2.jpg|thumb|Zajęcie Wilna - wojsko przed katedrą wileńską po uroczystym nabożeństwie; kwiecień 1919]]
W lipcu 1920, czyli w okresie największego zagrożenia utratą niepodległości, w ramach Kurii Biskupiej WP utworzony został specjalny, niezależny od struktur wojskowych, Wydział Oświaty. W ten sposób czyniono próby samodzielnego uczestnictwa kościoła katolickiego w działalności oświatowo-wychowawczej w wojsku. Spotkało się to z krytyczną oceną kierownictwa Wojska Polskiego i jesienią 1920 eksperyment został zakończony{{odn|Wyszczelski|2006|s=198}}.

Dla pozostałych wyznań, w ramach Departamentu Mobilizacyjno-Organizacyjnego, utworzono Sekcję Religijno-Wyznaniową dla Wyznań Niekatolickich kierowaną przez mjr. [[Bronisław Pieracki|Bronisława Pierackiego]]{{odn|Wyszczelski|2006|s=195-196}}. Składała się ona z referatów wyznania: ewangelickiego, mariawickiego, prawosławnego, mojżeszowego i mahometańskiego oraz Wydziału Metrykalnego.
{| class="wikitable"
| colspan="2" |'''Organizacja  Sekcji Religijno-Wyznaniowej'''{{odn|Szczygielski|2003|s=669}}:
|-
!Komórka organizacyjna
!Obsada
|-
|szef sekcji
|oficer sztabowy
|-
|doradca prawny
|kapitan korpusu sądownictwa
|-
|kancelaria
|naczelnik kancelarii, 2 maszynistki, pisarz, woźny, 2 gońców
|-
|referentura wyznań ewangelickich
|referent-pastor, pisarz
|-
|referentura wyznania mariawickiego
|referent-kapelan, pisarz
|-
|referentura wyznania prawosławnego
|referent-kapelan, pisarz
|-
|referentura wyznania mojżeszowego
|referent-rabin, pisarz
|-
|referentura wyznania mahometańskiego
|referent-mułła, pisarz
|-
|wydział metrykalny
|naczelnik wydziału, kancelista, maszynistka, 2 pisarzy
|-
|tabor sekcji
|powóz, woźnica, 2 konie powozowe
|}
W sierpniu powstał Główny Urząd Duszpasterski dla wyznania ewangelicko-augsburskiego kierowany przez ks. [[Ryszard Paszko|Ryszarda Paszko]], w październiku Wojskowy Urząd Duszpasterski dla wyznania mahometańskiego na czele z naczelnym mułłą Sinatullem Chabibullinem{{refn|grupa=uwaga|Mułła Sinatull Chabibullin zajmował też stanowisko referenta wyznania mahometańskiego w Sekcji Religijno-Wyznaniowej dla Wyznań Niekatolickich.}}, a w listopadzie Główny Urząd Duszpasterski dla wyznania ewangelicko-reformowanego, na czele z ks. [[Kazimierz Szefer|Kazimierzem Szeferem]] i Główny Urząd Duszpasterski dla wyznania prawosławnego kierowany przez ks. [[Bazyli Martysz|Bazylego Martysza]]. W grudniu zaczął działać Główny Urząd Wyznaniowy dla wyznania mojżeszowego z dr. [[Józef Mieses|Józefem Miesesem]]{{odn|Wyszczelski|2006|s=196}}.

W lutym 1920 nastąpiła reorganizacja naczelnych władz wojskowych, a Sekcja Religijno-Wyznaniowa dla Wyznań Niekatolickich została przemianowana na Sekcję Wyznań Obcych i podporządkowana bezpośrednio ministrowi spraw wojskowych. Sekcja wkrótce zmieniła nazwę na Sekcję Wyznań Niekatolickich i Opieki nad Grobami Wojennymi{{odn|Szczygielski|2003|s=670}}.
{| class="wikitable"
!Skład Sekcji Wyznań Niekatolickich i Opieki nad Grobami Wojennymi{{odn|Szczygielski|2003|s=670}}
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Prawosławnego
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Ewangelicko-Augsburskiego
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Ewangelicko-Unijnego
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Ewangelicko-Reformowanego
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Starokatolickiego Kościoła Mariawickiego
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Mojżeszowego
|-
|Główny Urząd Duszpasterski Wyznania Mahometańskiego
|-
|Główny Urząd Opieki nad Grobami Wojennymi,
|-
|Archiwum Metrykalne
|}

== Działania służby w formacjach frontowych ==
[[Plik:Wizytacja Frontu litewsko-białoruskiego przez Józefa Piłsudskiego (22-425-1).jpg|thumb|Msza polowa podczas wizytacji Frontu Litewsko-Białoruskiego przez Naczelnika Państwa [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]] – Grodno, 1 czerwca 1919]]
Jesienią 1919 przy Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego utworzono Urząd Duszpasterstwa [[Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1919)|Naczelnego Dowództwa WP]] kierowany przez ks. [[Piotr Niezgoda|Piotra Niezgodę]]. W lutym 1920 Urząd podporządkowany został Generalnemu Inspektorowi Służb gen. [[Jan Romer|Janowi Romerowi]]. Urząd ten sprawował nadzór nad kapelanami i [[Rabin|rabinami wojskowymi]]. Na szczeblu pułku znajdował się kapelan wojskowy{{odn|Wyszczelski|2006|s=196}}{{refn|grupa=uwaga|W listopadzie 1919 w Wojsku Polskim znajdowało się 208 kapelanów wyznania katolickiego, 1 lipca 1920 liczba księży wzrosła do 359, w tym 51 kapelanów pomocniczych. W okresie od 1 stycznia do 20 sierpnia 1920 na front skierowano 187 kapelanów i rabinów wojskowych.}}. W październiku 1919 wprowadzono dwutorową podległość kapelanów wojskowych. Pod względem posługi duszpasterskiej podlegali oni Biskupowi Polowemu WP, a podległość służbowa wynikała z przyporządkowania dowódcom formacji, przy których kapelani wojskowi występowali{{odn|Wyszczelski|2006|s=197}}{{odn|Płoski|2002|s=247}}. Przy związkach operacyjnych znajdował się dziekanat duszpasterstwa rzymskokatolickiego, któremu podlegali kapelani. Na czele duszpasterstwa dywizji stał [[proboszcz]]. Był on jednocześnie kapelanem jednego z pułków. Kapelani znajdowali się też przy oddziałach zapasowych i [[szpital]]ach{{odn|Wyszczelski|2006|s=198}}.

Obok kapelanów zawodowych przewidziano też instytucję [[Kapelan pomocniczy|kapelanów pomocniczych]], którzy powoływani byli w [[garnizon]]ach liczących co najmniej tysiąc ludzi, w szpitalach wojskowych na minimum dwieście łóżek lub epidemicznych na sto łóżek. Mianował ich biskup polowy w porozumieniu z właściwymi władzami [[diecezja]]lnym i lub [[zakon]]nymi i ministrem spraw wojskowych. Kapelan pomocniczy nie mógł być wysłany na [[Front (wojsko)|front]]. Pracę duszpasterską o charakterze misyjnym prowadzili [[Kapelan lotny|lotni kapelani]]. Ich rolą było prowadzenie misji, [[Rekolekcje|rekolekcji]], organizowanie [[Sakrament pokuty i pojednania|spowiedzi]] w jednostkach liniowych. Wykonywali oni zadania specjalne, wyznaczone przez biskupa polowego, związane głównie z podnoszeniem [[morale]] i nastrojów patriotycznych wojska{{odn|Płoski|2002|s=246}}.

Oprócz typowej pracy duszpasterskiej, kapelani prowadzili też działalność oświatowo-wychowawczą. Odbywało się to poprzez [[Kazanie|kazania]] i indywidualną pracę duszpasterską z [[żołnierz]]ami. W tym wypadku problematyka wychowawcza była ściśle łączona z problematyką religijną{{odn|Płoski|2002|s=246}}. Regulamin Wewnętrzny MSWojsk. stanowił: ''Duchowni wojskowi są obowiązani do bezpłatnego świadczenia posług duchownych, ściśle przestrzegając przepisów prawa kanoniczego i cywilnego. Oprócz posług duchownych obowiązani są dbać o podniesienie poziomu estetycznego wojskowych, służyć im przykładem i radą, nieść pociechę, łagodzić spory i rozbudzać uczucia koleżeństwa, zachęcać do sumiennego wykonywania obowiązków i przestrzegać dyscypliny, podnosić ducha w chwilach  zmęczenia i niebezpieczeństwa. Kapelani wojskowi w czasie wojny obowiązani są: obchodzić okopy, w czasie bitwy być w punkcie opatrunkowym swego pułku lub w miejscu wskazanym przez dowódcę pułku''{{odn|Wyszczelski|2006|s=197}}.

Podstawową formą działalności oświatowo-wychowawczej były [[Pogadanka|pogadanki]] prowadzone wśród wojsk przebywających na zapleczu frontu, jak i tych będących na linii frontu. Kapelani wojskowi i rabini mieli przede wszystkim troszczyć się o narodowe i moralne powinności wobec Ojczyzny w świadomości żołnierzy, zapoznawanie ich z etyką życia społecznego, w tym uczenie tolerancji wobec innych wyznań. Elementy wychowawcze zawarte były też w kazaniach głoszonych z okazji [[Święta państwowe w Polsce|świąt państwowych]] i [[Święta wojskowe w Polsce|wojskowych]]{{odn|Wyszczelski|2006|s=197}}.

Zagadnieniem spornym w pracy duszpasterskiej w wojsku była sprawa błogosławienia małżeństw. Uchwała Konferencji Biskupów Polskich z sierpnia 1919 ustalała, że nie istnieją osobne diecezje wojskowe i parafie wojskowe. Kapelani i proboszczowie garnizonów oraz dywizji nie posiadali zatem w tym zakresie praw proboszczowskich i błogosławienia małżeństw mogą wykonywać tylko o ile ordynariusz miejsca ich do tego upoważni, lub o ile następuje porozumienie między duchowieństwem parafialnym a duchowieństwem wojskowym zatwierdzone przez władzę duchowną{{odn|Płoski|2002|s=247}}.

Władze wojskowe określiły godła dla kapelanów. Godłem dla kapelanów wyznania rzymsko-katolickiego był krzyż chrześcijański, dla wyznań ewangelickich był krzyż zachodni gotycki, dla wyznania prawosławnego – krzyż wschodni potrójny, dla wyznania mariawickiego – monstrancja okolona promieniami, a dla religii mahometańskiej – półksiężyc{{odn|Szczygielski|2003|s=671}}{{odn|Przepis ubioru|1920|s=41 i tabl. XXV}}.
Duchowieństwo na mundurach nosiło „[[Patka|łapkę]]” barwy kurtki, wypustka fioletowa{{odn|Przepis ubioru|1920|s=16}}.
<gallery>
Plik:Lapka duchowni 1919.png|[[Barwy broni i służb Wojska Polskiego II RP|„Łapka” duchowieństwa]]:
Plik:Lapka duch rzym 1919.png| rzymskokatolickiego
Plik:Lapka duch ewang 1919.png|ewangelickiego
Plik:Lapka duch praw 1919.png|prawosławnego
Plik:Lapka duch mahomet 1919.png|mahometańskiego
</gallery>

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko = Lityński (red.)|imię= Adam| nazwisko2= Fiedorczyk (red.) |imię2 = Piotr |tytuł = Wielokulturowość polskiego pogranicza: ludzie, idee, prawo : materiały ze Zjazdu Katedr Historycznoprawnych |data = 2003 |rozdział = Niekatolickie duszpasterstwo wojskowe w Polsce XX wieku | nazwisko r = Szczygielski | imię r = Krzysztof | url =  https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/7338/1/K_Szczygielski_Niekatolickie_duszpasterstwo_wojskowe_w_Polsce_XX_wieku.pdf | strony = 667-682 | isbn = 8389031566 |miejsce = Białystok |wydawca = Wydawnictwo Uniwersytetu Białostockiego |odn = tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Odziemkowski |imię = Janusz |autor link = Janusz Odziemkowski |tytuł = Leksykon wojny polsko – rosyjskiej 1919 – 1920 |data = 2004 |wydawca = Oficyna Wydawnicza „Rytm” |miejsce = Warszawa |isbn = 8373990968 |odn = tak}}
* {{Cytuj pismo |nazwisko = Płoski |imię = Tadeusz |autor link = Tadeusz Płoski | tytuł = Struktura prawno-organizacyjna duszpasterstwa wojskowego w II Rzeczypospolitej |url = https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny-r2002-t45-n3_4/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny-r2002-t45-n3_4-s243-268/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny-r2002-t45-n3_4-s243-268.pdf | czasopismo = Prawo Kanoniczne |wolumin = 45 |numer = 3-4 |strony = 243-268 |rok = 2002 | issn = 0551-911X | wydawca = Wydział Prawa Kanonicznego [[Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie|UKSW]] |miejsce = Warszawa | odn = tak}}
* {{Cytuj książkę | tytuł = Przepis ubioru polowego wojsk polskich r. 1919 | url = https://polona.pl/item/przepis-ubioru-polowego-wojsk-polskich-r-1919,ODIzMTAwMTk/0/#info:metadata | wydawca = Ministerstwo Spraw Wojskowych | miejsce = Warszawa | rok = 1920 | odn={{odn/id|Przepis ubioru|1920}}}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Wyszczelski |imię = Lech |autor link = Lech Wyszczelski |tytuł = Wojsko Polskie w latach 1918–1921 |wydawca = Wydawnictwo Neriton |miejsce = Warszawa |rok = 2006 |isbn = 8389729563 |odn = tak}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Wyszczelski |imię = Lech |autor link = Lech Wyszczelski |tytuł = Wojsko II Rzeczypospolitej. Armia ułanów, szarej piechoty i serca w plecaku. Od odzyskanej niepodległości do tragicznego września |data = 2014 |isbn = 9788311130616 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Bellona. Spółka Akcyjna |odn = tak}}

{{Wojna polsko-sowiecka}}

[[Kategoria:Służba duszpasterska Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Wojna polsko-bolszewicka]]


text:
# Aroldo Spadoni
Aroldo Spadoni (ur. 20 października 1943 w Corinaldo) – włoski kolarz torowy i szosowy, srebrny medalista torowych mistrzostw świata.

## Kariera
Największy sukces w karierze Aroldo Spadoni osiągnął w 1965 roku, kiedy wspólnie z Luigim Roncaglią, Cipriano Chemello, i Cencio Mantovanim zdobył srebrny medal w drużynowym wyścigu na dochodzenie podczas torowych mistrzostw świata w San Sebastián. Był to jedyny medal wywalczony przez Spadoniego na międzynarodowej imprezie tej rangi. Startował także w wyścigach szosowych, zwyciężając między innymi w kryterium w szwajcarskim Grenchen w 1970 roku. Nigdy nie wystąpił na igrzyskach olimpijskich.

wikiname: plwiki

title: Aroldo Spadoni

in_language: pl

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Aroldo Spadoni
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = kolarstwo torowe
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[20 października]] [[1943]]
 |miejsce urodzenia         = [[Corinaldo]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|ITA}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa świata w kolarstwie torowym]]}}
{{Medalista infobox/MŚ|KT|San Sebastián|1965|srebro|Druż. na dochodzenie}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Aroldo Spadoni''' (ur. [[20 października]] [[1943]] w [[Corinaldo]]) – [[Włochy|włoski]] [[kolarstwo torowe|kolarz torowy]] i [[kolarstwo szosowe|szosowy]], srebrny medalista torowych mistrzostw świata.

== Kariera ==
Największy sukces w karierze Aroldo Spadoni osiągnął w 1965 roku, kiedy wspólnie z [[Luigi Roncaglia|Luigim Roncaglią]], [[Cipriano Chemello]], i [[Cencio Mantovani]]m zdobył srebrny medal w drużynowym wyścigu na dochodzenie podczas [[Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Torowym 1965|torowych mistrzostw świata w San Sebastián]]. Był to jedyny medal wywalczony przez Spadoniego na międzynarodowej imprezie tej rangi. Startował także w wyścigach szosowych, zwyciężając między innymi w kryterium w [[Szwajcaria|szwajcarskim]] [[Grenchen]] w 1970 roku. Nigdy nie wystąpił na [[Letnie igrzyska olimpijskie|igrzyskach olimpijskich]].

== Bibliografia ==
* [http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=24203 Profil na cyclingarchives.com] {{lang|en}}

{{SORTUJ:Spadoni, Aroldo}}
[[Kategoria:Włoscy kolarze torowi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1943]]

title: · Aroldo Spadoni

Data i miejsce urodzenia: 20 października 1943 · Corinaldo

title: Dorobek medalowy

srebro: San Sebastián 1965 · Druż. na dochodzenie


text:
# Order Czerwonego Sztandaru (Mongolia)
Order Czerwonego Sztandaru (mong. «Цэргийн гавьяаны улаан туг» одон) – odznaczenie państwowe Mongolii ustanowione w 1926 roku.

## Historia
Początkowo order nosił nazwę „Za Odwagę Wojskową”. W 1931 roku, wzorując się na radzieckim Orderze Czerwonego Sztandaru, zmieniono jego nazwę na Order Czerwonego Sztandaru za Waleczność Wojskową. W 1945 został przemianowany na Order Czerwonego Sztandaru za Zasługi Wojskowe, a od 1993 roku znów nosi oficjalną nazwę Order Czerwonego Sztandaru za Waleczność Wojskową.
Nadawany był żołnierzom, oficerom i pracownikom politycznym Mongolskiej Armii Ludowo-Rewolucyjnej, a później Mongolskiej Armii Ludowej, a także pracownikom organów bezpieczeństwa państwowego, straży granicznej i innym obywatelom, którzy dokonali bohaterskiego czynu w obronie kraju przed agresorami i przyczynili się do rozwoju armii ludowo-rewolucyjnej, wzmacniając siłę obronną kraju przed wrogami zewnętrznymi i wewnętrznymi, w dziele ochrony pokojowej pracy ludu. Order był przyznawany także żołnierzom i dowódcom Armii Czerwonej i Armii Radzieckiej oraz sił zbrojnych innych państw socjalistycznych.
Jednymi z pierwszych odznaczonych tym orderem byli marszałkowie Związku Radzieckiego Klimient Woroszyłow i Siemion Budionny oraz radzieccy piloci: Gieorgij Kaługin, Siergiej Dienisow, Hryhorij Krawczenko i Jakow Smuszkiewicz, broniący Mongolii przez Japończykami w bitwie nad Chałchin-Goł.
Ci, którzy szczególnie zasłużyli się w obronie Mongolskiej Republiki Ludowej, zostali odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru dwukrotnie, trzykrotnie, czterokrotnie, a marszałek Chorlogijn Czojbalsan otrzymał ten order pięciokrotnie. Wśród czterokrotnie odznaczonych znaleźli się m.in. marszałek Mongolii Gelegdorżyjn Demid, generał pułkownik J. Łchagwasuren, generał dywizji G. Randoo, pułkownik D. Niantajsuren, a wśród trzykrotnie odznaczonych: Klimient Woroszyłow, generałowie dywizji D. Damdinhuu, M. Zaisanow, Ch. Danzan, B. Szagdarżaw, pułkownik M. Cedendasz, dowódca brygady Ch. Szagdarsuren oraz podpułkownik W. Saarałdaj.
Mongolskim Orderem Czerwonego Sztandaru odznaczano także jednostki wojskowe, formacje, szkoły wojskowe, zakłady przemysłowe i organy administracyjne, które z sukcesem zrealizowały zadania w zakresie wzmacniania siły militarnej Mongolii i zdolności obronnych kraju. Order Czerwonego Sztandaru MPR został przyznany Akademii Wojskowej im. M.W. Frunzego, Wojskowej Akademii Politycznej im. W.I. Lenina oraz Wojskowej Akademii Logistyki i Transportu i innym radzieckim uczelniom wojskowym, które wniosły ogromny wkład w szkolenie personelu wojskowego Mongolskiej Armii Ludowej.
Order ten otrzymała także Gazeta wojskowa „Ułan Od” („Czerwona Gwiazda”), Zjednoczona Wyższa Szkoła Wojskowa, Szwadron „Mongolski Arat”, Dowództwo Wojsk Granicznych i Wewnętrznych Mongolskiej Republiki Ludowej, 44 Brygada Pancerna Gwardii „Rewolucyjna Mongolia”, Mongolski Związek Młodzieży Rewolucyjnej oraz radziecka 17 Armia.

title: Order Czerwonego Sztandaru (Mongolia)

wikitext:
{{Odznaczenie infobox
 |nazwa          = Order Czerwonego Sztandaru
«Цэргийн гавьяаны улаан туг» одон

 |awers          = MN Order Red Banner.png
 |awers opis     =
 |awers 2        =
 |awers 2 opis   =
 |rewers         =
 |rewers opis    =
 |rewers 2       =
 |rewers 2 opis  =
 |baretka        = MN Order Red Banner rib1961.svg
 |baretka opis   = do 1961
 |baretka 2      = OrdenZnam.png
 |baretka 2 opis = od 1961
 |ustanowiono    = 1926
 |wielkość       = średnica – 52 mm
 |kruszec        =
 |wydano         = ok. 9 000
 |commons        = Category:Order of the Red Banner (Mongolia)
}}
[[Plik:Церемония вручения орденов Красного Знамени Монгольской Народной Республики.jpg|thumb|Marszałek Mongolii [[Chorlogijn Czojbalsan]] odznacza mongolskim Orderem Czerwonego Sztandaru generała pułkownika [[Wasilij Sokołowski|Wasilija Sokołowskiego]], 1942]]
'''Order Czerwonego Sztandaru''' ({{w języku|mn|«Цэргийн гавьяаны улаан туг» одон}}) – [[odznaczenie]] państwowe [[Mongolia|Mongolii]] ustanowione w 1926 roku.

== Historia ==
Początkowo order nosił nazwę „Za Odwagę Wojskową”. W 1931 roku, wzorując się na [[Order Czerwonego Sztandaru|radzieckim Orderze Czerwonego Sztandaru]], zmieniono jego nazwę na Order Czerwonego Sztandaru za Waleczność Wojskową. W 1945 został przemianowany na Order Czerwonego Sztandaru za Zasługi Wojskowe, a od 1993 roku znów nosi oficjalną nazwę Order Czerwonego Sztandaru za Waleczność Wojskową.

Nadawany był żołnierzom, oficerom i pracownikom politycznym Mongolskiej Armii Ludowo-Rewolucyjnej, a później Mongolskiej Armii Ludowej, a także pracownikom organów bezpieczeństwa państwowego, straży granicznej i innym obywatelom, którzy dokonali bohaterskiego czynu w obronie kraju przed agresorami i przyczynili się do rozwoju armii ludowo-rewolucyjnej, wzmacniając siłę obronną kraju przed wrogami zewnętrznymi i wewnętrznymi, w dziele ochrony pokojowej pracy ludu. Order był przyznawany także żołnierzom i dowódcom [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] i [[Armia Radziecka|Armii Radzieckiej]] oraz sił zbrojnych innych [[blok wschodni|państw socjalistycznych]].

Jednymi z pierwszych odznaczonych tym orderem byli marszałkowie Związku Radzieckiego [[Klimient Woroszyłow]] i [[Siemion Budionny]] oraz radzieccy piloci: [[Gieorgij Kaługin]], [[Siergiej Dienisow (lotnik)|Siergiej Dienisow]], [[Hryhorij Krawczenko]] i [[Jakow Smuszkiewicz]], broniący Mongolii przez Japończykami w [[Bitwa nad Chałchin-Goł|bitwie nad Chałchin-Goł]].

Ci, którzy szczególnie zasłużyli się w obronie Mongolskiej Republiki Ludowej, zostali odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru dwukrotnie, trzykrotnie, czterokrotnie, a marszałek [[Chorlogijn Czojbalsan]] otrzymał ten order pięciokrotnie. Wśród czterokrotnie odznaczonych znaleźli się m.in. marszałek Mongolii [[Gelegdorżyjn Demid]], generał pułkownik J. Łchagwasuren, generał dywizji G. Randoo, pułkownik D. Niantajsuren, a wśród trzykrotnie odznaczonych: Klimient Woroszyłow, generałowie dywizji D. Damdinhuu, M. Zaisanow, Ch. Danzan, B. Szagdarżaw, pułkownik M. Cedendasz, dowódca brygady Ch. Szagdarsuren oraz podpułkownik W. Saarałdaj.

Mongolskim Orderem Czerwonego Sztandaru odznaczano także jednostki wojskowe, formacje, szkoły wojskowe, zakłady przemysłowe i organy administracyjne, które z sukcesem zrealizowały zadania w zakresie wzmacniania siły militarnej Mongolii i zdolności obronnych kraju. Order Czerwonego Sztandaru MPR został przyznany [[Akademia Wojskowa im. Michaiła Frunzego|Akademii Wojskowej im. M.W. Frunzego]], [[Wojskowa Akademia Polityczna im. W.I. Lenina|Wojskowej Akademii Politycznej im. W.I. Lenina]] oraz [[Wojskowa Akademia Logistyki i Transportu|Wojskowej Akademii Logistyki i Transportu]] i innym radzieckim uczelniom wojskowym, które wniosły ogromny wkład w szkolenie personelu wojskowego Mongolskiej Armii Ludowej.

Order ten otrzymała także Gazeta wojskowa „Ułan Od” („Czerwona Gwiazda”), Zjednoczona Wyższa Szkoła Wojskowa, Szwadron „Mongolski Arat”, Dowództwo Wojsk Granicznych i Wewnętrznych Mongolskiej Republiki Ludowej, 44 Brygada Pancerna Gwardii „Rewolucyjna Mongolia”, Mongolski Związek Młodzieży Rewolucyjnej oraz radziecka [[17 Armia (ZSRR)|17 Armia]].

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Herfurth |imię = D. |tytuł = Sowjetische Auszeichnungen 1918—1991. Auszeichnungen der Mongolische Volksrepublik. 1924—1992 |wydawca = Ein Katalog |miejsce = Germany |rok = 1999 | isbn = | język = de}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Викторов-Орлов |imię = И. В. |tytuł = Награды Монгольской Народной Республики. Определитель | wydawca = РИО Горьковского областного клуба экслибрисистов | miejsce = Горький |rok = 1990 |isbn = | język = ru}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Шейн |imię = Р. | nazwisko2 = Содномдаржа | imię2 = Ц. |tytuł = Государственные награды Монгольской Народной Республики. 1921—1983 гг. Справочник |wydawca = Госиздат МНР | miejsce = Улан-Батор | rok = 1984|isbn = | język = ru}}

[[Kategoria:Mongolskie odznaczenia]]

title: Order Czerwonego Sztandaru · «Цэргийн гавьяаны улаан туг» одон ·

Wielkość: średnica – 52 mm


text:
# Peter Pacult
Peter Pacult (ur. 28 października 1959 w Wiedniu) – austriacki piłkarz, występował na pozycji napastnika.

## Kariera klubowa
Pacult zawodową karierę rozpoczynał w 1980 roku w klubie Wiener SC z austriackiej Bundesligi. Jego barwy reprezentował przez 4 lata, a potem odszedł do Rapidu Wiedeń, także grającego w Bundeslidze. W 1985 roku zdobył z nim Puchar Austrii. W latach 1985–1986 dwukrotnie wywalczył z zespołem wicemistrzostwo Austrii.
W 1986 roku został graczem klubu Swarovski Tirol (Bundesliga). Spędził tam 6 lat, w tym czasie zdobywając z klubem 3 mistrzostwa Austrii (1989, 1990, 1991) oraz Puchar Austrii (1989). W 1989 roku z 26 bramkami na koncie został także królem strzelców Bundesligi. W 1992 roku odszedł do ekipy FC Linz, gdzie spędził rok.
W 1993 roku Pacult podpisał kontrakt z niemieckim TSV 1860 Monachium z 2. Bundesligi niemieckiej. W 1994 roku awansował z nim do Bundesligi. Zadebiutował w niej 20 sierpnia 1994 roku w przegranym 0:4 pojedynku z Borussią Dortmund. 21 września 1994 roku w przegranym 1:3 spotkaniu z Bayernem Monachium strzelił pierwszego gola w Bundeslidze.
W 1995 roku wrócił do Austrii, gdzie został graczem Austrii Wiedeń. W 1996 roku zakończył tam karierę.

## Kariera reprezentacyjna
W reprezentacji Austrii Pacult zadebiutował 13 października 1982 roku w wygranym 2:0 meczu eliminacji Mistrzostw Europy 1984 z Irlandią Północną. W latach 1982–1993 w drużynie narodowej rozegrał w sumie 24 spotkania i zdobył 1 bramkę.

## Kariera trenerska
W październiku 2001 roku Pacult został trenerem niemieckiego TSV 1860 Monachium. W niemieckiej Bundeslidze jako trener zadebiutował 20 października 2001 roku w przegranym 0:1 pojedynku z FC Schalke 04. W TSV pracował do marca 2003 roku.
W styczniu 2004 roku został szkoleniowcem klubu FC Kärnten. W Bundeslidze austriackiej pierwszy mecz zaliczył 21 lutego 2004 roku przeciwko Admirze Wacker Mödling (0:0). W tym samym roku spadł z zespołem do Erste Ligi.
W grudniu 2005 roku Pacult został trenerem niemieckiego Dynama Drezno z 2. Bundesligi. W 2006 roku spadł z klubem do Regionalligi Nord.
We wrześniu 2006 roku odszedł z Dynama do Rapidu Wiedeń (Bundesliga austriacka). Pierwszy ligowy mecz zaliczył tam 10 września 2006 roku przeciwko Red Bullowi Salzburg (1:1). W 2008 roku zdobył z klubem mistrzostwo Austrii.

title: Peter Pacult

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Peter Pacult
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Peter Pacult - SK Rapid Wien (1).jpg
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 28 października 1959
 |miejsce urodzenia       = [[Wiedeń]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 182 cm
 |pozycja                 = [[napastnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1980–1984 ! [[Wiener SC]]                          ! 103 !  47
! 1984–1986 ! [[Rapid Wiedeń]]                       !  58 !  26
! 1986–1992 ! [[FC Tirol Innsbruck|Swarovski Tirol]] ! 182 ! 105
! 1992–1993 ! [[FC Linz]]                            !  20 !   5
! 1993–1995 ! [[TSV 1860 Monachium]]                 !  53 !  21
! 1995–1996 ! [[Austria Wiedeń]]                     !  32 !   2
 |kariera reprezentacyjna = ! 1982–1993 ! {{Reprezentacja|AUT|pn}} ! 24 ! 1
 |kariera trenerska       =
! 2001–2003 ! [[TSV 1860 Monachium]]
! 2004–2005 ! [[FC Kärnten]]
! 2005–2006 ! [[Dynamo Drezno]]
! 2006–2011 ! [[Rapid Wiedeń]]
! 2011–2012 ! [[RB Leipzig]]
! 2012–2013 ! [[Dynamo Drezno]]
! 2015      ! [[Floridsdorfer AC]]
! 2015      ! [[NK Zavrč]]
! 2017      ! [[Cibalia Vinkovci]]
! 2017      ! [[Radnički Nisz]]
! 2018      ! [[FK Kukësi]]
! 2019      ! [[OFK Titograd Podgorica]]
! 2020–     ! [[Austria Klagenfurt (2007)|Austria Klagenfurt]]
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 = Category:Peter Pacult
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Peter Pacult''' (ur. [[28 października]] [[1959]] w [[Wiedeń|Wiedniu]]) – [[austria]]cki [[piłka nożna|piłkarz]], występował na pozycji [[napastnik]]a.

== Kariera klubowa ==
Pacult zawodową karierę rozpoczynał w 1980 roku w klubie [[Wiener SC]] z [[Bundesliga austriacka w piłce nożnej mężczyzn|austriackiej Bundesligi]]. Jego barwy reprezentował przez 4 lata, a potem odszedł do [[Rapid Wiedeń|Rapidu Wiedeń]], także grającego w Bundeslidze. W 1985 roku zdobył z nim [[Puchar Austrii w piłce nożnej|Puchar Austrii]]. W latach 1985–1986 dwukrotnie wywalczył z zespołem wicemistrzostwo Austrii.

W 1986 roku został graczem klubu [[FC Tirol Innsbruck|Swarovski Tirol]] (Bundesliga). Spędził tam 6 lat, w tym czasie zdobywając z klubem 3 mistrzostwa Austrii (1989, 1990, 1991) oraz Puchar Austrii (1989). W 1989 roku z 26 bramkami na koncie został także królem strzelców Bundesligi. W 1992 roku odszedł do ekipy [[FC Linz]], gdzie spędził rok.

W 1993 roku Pacult podpisał kontrakt z niemieckim [[TSV 1860 Monachium]] z [[2. Fußball-Bundesliga|2. Bundesligi niemieckiej]]. W 1994 roku awansował z nim do [[Bundesliga niemiecka w piłce nożnej|Bundesligi]]. Zadebiutował w niej 20 sierpnia 1994 roku w przegranym 0:4 pojedynku z [[Borussia Dortmund|Borussią Dortmund]]. 21 września 1994 roku w przegranym 1:3 spotkaniu z [[Bayern Monachium|Bayernem Monachium]] strzelił pierwszego gola w Bundeslidze.

W 1995 roku wrócił do Austrii, gdzie został graczem [[Austria Wiedeń|Austrii Wiedeń]]. W 1996 roku zakończył tam karierę.

== Kariera reprezentacyjna ==
W [[Reprezentacja Austrii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Austrii]] Pacult zadebiutował 13 października 1982 roku w wygranym 2:0 meczu eliminacji [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 1984|Mistrzostw Europy 1984]] z [[Reprezentacja Irlandii Północnej w piłce nożnej mężczyzn|Irlandią Północną]]. W latach 1982–1993 w drużynie narodowej rozegrał w sumie 24 spotkania i zdobył 1 bramkę.

== Kariera trenerska ==
W październiku 2001 roku Pacult został trenerem niemieckiego [[TSV 1860 Monachium]]. W [[Bundesliga niemiecka w piłce nożnej|niemieckiej Bundeslidze]] jako trener zadebiutował 20 października 2001 roku w przegranym 0:1 pojedynku z [[FC Schalke 04]]. W TSV pracował do marca 2003 roku.

W styczniu 2004 roku został szkoleniowcem klubu [[FC Kärnten]]. W [[Bundesliga austriacka w piłce nożnej mężczyzn|Bundeslidze austriackiej]] pierwszy mecz zaliczył 21 lutego 2004 roku przeciwko [[FC Admira Wacker Mödling|Admirze Wacker Mödling]] (0:0). W tym samym roku spadł z zespołem do [[1. liga austriacka w piłce nożnej mężczyzn|Erste Ligi]].

W grudniu 2005 roku Pacult został trenerem niemieckiego [[Dynamo Drezno|Dynama Drezno]] z [[2. Fußball-Bundesliga|2. Bundesligi]]. W 2006 roku spadł z klubem do [[Fußball-Regionalliga|Regionalligi Nord]].

We wrześniu 2006 roku odszedł z Dynama do [[Rapid Wiedeń|Rapidu Wiedeń]] (Bundesliga austriacka). Pierwszy ligowy mecz zaliczył tam 10 września 2006 roku przeciwko [[Red Bull Salzburg|Red Bullowi Salzburg]] (1:1). W 2008 roku zdobył z klubem mistrzostwo Austrii.

== Bibliografia ==
* [http://fussballdaten.de/spieler/pacultpeter/2011/ Profil na Fussballdaten] {{lang|de}}
* {{NFT|p|22890}}

{{Królowie strzelców Ligi Mistrzów UEFA}}
{{Królowie strzelców austriackiej Bundesligi}}
{{Trenerzy piłkarscy TSV 1860 Monachium}}
{{Trenerzy piłkarscy Dynama Drezno}}
{{Trenerzy piłkarscy Rapidu Wiedeń}}
{{Trenerzy piłkarscy RB Leipzig}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Pacult, Peter}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1959]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu]]
[[Kategoria:Reprezentanci Austrii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Austriaccy trenerzy piłkarscy]]
[[Kategoria:Królowie strzelców Pucharu Europy i Ligi Mistrzów UEFA]]
[[Kategoria:Piłkarze Wiener SC]]
[[Kategoria:Piłkarze Rapidu Wiedeń]]
[[Kategoria:Piłkarze Tirolu Innsbruck]]
[[Kategoria:Piłkarze FC Linz]]
[[Kategoria:Piłkarze TSV 1860 Monachium]]
[[Kategoria:Piłkarze Austrii Wiedeń]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy TSV 1860 Monachium]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Dynama Drezno]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Rapidu Wiedeń]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy RB Leipzig]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Mladosti Podgorica]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy FC Kärnten]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy FK Kukësi]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Austrii Klagenfurt]]

title: · Peter Pacult

Data i miejsce urodzenia: 28 października 1959 · Wiedeń

Pozycja: napastnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Wiener SC · 103 · (47)

Rapid Wiedeń · 58 · (26)

Swarovski Tirol · 182 · (105)

FC Linz · 20 · (5)

TSV 1860 Monachium · 53 · (21)

Austria Wiedeń · 32 · (2)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Austria · 24 · (1)

title: Kariera trenerska

Lata: Drużyna

TSV 1860 Monachium

FC Kärnten

Dynamo Drezno

Rapid Wiedeń

RB Leipzig

Dynamo Drezno

Floridsdorfer AC
NK Zavrč

Cibalia Vinkovci
Radnički Nisz

FK Kukësi

OFK Titograd Podgorica

Austria Klagenfurt


text:
# Medycyna morska i tropikalna
Medycyna morska i tropikalna – dział medycyny zajmujący się profilaktyką i leczeniem chorób związanych z pracą na morzu, np. w rybołówstwie, na statkach towarowych lub pasażerskich, okrętach marynarki wojennej i innych jednostkach pływających), oraz w stoczniach i portach), obejmując takie zagadnienia jak: regulacje prawne, bezpieczeństwo i higiena pracy na statkach, radioporadnictwo, transport chorych na morzu, ekspozycja zawodowa, patologia zawodowa, choroba morska, ratowanie rozbitków, opieka lekarska przy pracach podwodnych, czynniki psychiczne związane z pracą na statku, orzecznictwo, nadzór sanitarny w portach morskich, a także profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób występujących w strefach zwrotnikowych i podzwrotnikowych. Twórcą dziedziny medycyny tropikalnej był Patrick Manson, założyciel Londyńskiej Szkoły Higieny i Medycyny Tropikalnej.
Pionierem medycyny morskiej i tropikalnej w Polsce był Józef Jakóbkiewicz.
W Polsce jest to specjalizacja lekarska, a konsultantem krajowym w tej dziedzinie jest od 18 sierpnia 2020 jest dr hab. n. med. Wacław Nahorski, zaś właściwymi towarzystwami lekarskimi są: Polskie Towarzystwo Medycyny Morskiej, Tropikalnej i Podróży, a także Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej. W ramach Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej:
- w zakresie medycyny morskiej:
  - Krajowym Ośrodkiem Medycyny Morskiej – jest Klinika Chorób Zawodowych, Metabolicznych i Wewnętrznych
  - Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej – jest Klinika Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego
- w zakresie medycyny tropikalnej Krajowym Ośrodkiem Medycyny Tropikalnej – jest Katedra Medycyny Tropikalnej i Parazytologii, w której skład wchodzą:
  - Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych
  - Zakład Parazytologii Tropikalnej
  - Zakład Medycyny Tropikalnej i Epidemiologii

Drugim ośrodkiem referencyjnym w Polsce jest oddział kliniczny chorób tropikalnych i pasożytniczych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu, prowadzony przez Katedrę i Klinikę Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych Wydziału Medycznego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
W ograniczonym zakresie dziedziną zajmują się także ośrodki kliniczne chorób zakaźnych w Szczecinie, Warszawie, Krakowie, Łodzi, Białymstoku i we Wrocławiu, a także Wojskowy Instytut Medyczny, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny oraz Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii im. gen. Karola Kaczkowskiego.

title: Medycyna morska i tropikalna

wikitext:
'''Medycyna morska i tropikalna''' – dział [[medycyna|medycyny]] zajmujący się profilaktyką i leczeniem chorób związanych z pracą na morzu, np. w [[rybołówstwo|rybołówstwie]], na [[Statek towarowy|statkach towarowych]] lub [[Statek pasażerski|pasażerskich]], [[okręt]]ach [[Marynarka wojenna|marynarki wojennej]] i innych [[Jednostka pływająca|jednostkach pływających]]), oraz w [[stocznia]]ch i [[Port morski|portach]]), obejmując takie zagadnienia jak: regulacje [[prawo|prawne]], [[bezpieczeństwo i higiena pracy]] na statkach, radioporadnictwo, transport chorych na morzu, ekspozycja zawodowa, patologia zawodowa, [[Choroba lokomocyjna|choroba morska]], ratowanie rozbitków, opieka lekarska przy [[Nurkowanie|pracach podwodnych]], czynniki psychiczne związane z pracą na statku, [[orzecznictwo]], nadzór sanitarny w [[Port morski|portach morskich]], a także profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób występujących w [[klimat zwrotnikowy|strefach zwrotnikowych]] i [[klimat podzwrotnikowy|podzwrotnikowych]]. Twórcą dziedziny medycyny tropikalnej był [[Patrick Manson]], założyciel [[Londyńska Szkoła Higieny i Medycyny Tropikalnej|Londyńskiej Szkoły Higieny i Medycyny Tropikalnej]]{{fakt|data=2021-05}}.

Pionierem medycyny morskiej i tropikalnej w Polsce był [[Józef Jakóbkiewicz]]{{r|pubmed}}.
W Polsce jest to [[specjalizacja lekarska]]{{r|cmkp}}, a konsultantem krajowym w tej dziedzinie jest od 18 sierpnia 2020 jest dr hab. n. med. [[Wacław Nahorski]], zaś właściwymi towarzystwami lekarskimi są: Polskie Towarzystwo Medycyny Morskiej, Tropikalnej i Podróży, a także Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej. W ramach [[Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego|Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego]] oraz [[Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej|Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej]]{{r|konsultant}}:
* w zakresie medycyny morskiej:
** Krajowym Ośrodkiem Medycyny Morskiej – jest [https://informator.gumed.edu.pl/256 Klinika Chorób Zawodowych, Metabolicznych i Wewnętrznych]
** Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej – jest [https://informator.gumed.edu.pl/255 Klinika Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego]
* w zakresie medycyny tropikalnej Krajowym Ośrodkiem Medycyny Tropikalnej – jest [https://informator.gumed.edu.pl/254  Katedra Medycyny Tropikalnej i Parazytologii], w której skład wchodzą:
** Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych
** Zakład Parazytologii Tropikalnej
** Zakład Medycyny Tropikalnej i Epidemiologii

Drugim ośrodkiem referencyjnym w Polsce jest oddział kliniczny chorób tropikalnych i pasożytniczych [[Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu|Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu]], prowadzony przez Katedrę i Klinikę Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych [[Wydział Medyczny Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu|Wydziału Medycznego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu]].

W ograniczonym zakresie dziedziną zajmują się także ośrodki kliniczne chorób zakaźnych w Szczecinie, Warszawie, Krakowie, Łodzi, Białymstoku i we Wrocławiu, a także [[Wojskowy Instytut Medyczny]], [[Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny]] oraz [[Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii im. gen. Karola Kaczkowskiego]].

== Zobacz też ==
* [[choroba tropikalna]]

== Przypisy ==
<references>
<ref name="cmkp">{{Cytuj stronę |url = https://www.cmkp.edu.pl/wp-content/uploads/akredytacja2018/0794-program-1.pdf |tytuł = Program specjalizacji w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej (moduł podstawowy i moduł specjalistyczny) dla lekarzy nieposiadających odpowiedniej specjalizacji I lub II stopnia, lub tytułu specjalisty w odpowiedniej dziedzinie medycyny |data = 2018-11-13 |opublikowany = Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego |data dostępu = 2021-05-28}}</ref>
<ref name="konsultant">{{Cytuj stronę |url = https://www.gov.pl/web/zdrowie/konsultanci-krajowi |tytuł = Konsultanci krajowi |opublikowany = Ministerstwo Zdrowia |data dostępu = 2021-05-28}}</ref>
<ref name="pubmed">{{Cytuj |tytuł = Józef Jakóbkiewicz M.D., pioneer of maritime and tropical medicine in Poland |autor = Brodniewicz A |data = 1980 |czasopismo = Bull Inst Marit Trop Med Gdynia |wolumin = 31 |numer = 1–2 |pmid = 7004549 |s = 5–13 |język = en}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.medycynatropikalna.pl/ Medycyna podróży na stronie Zakładu Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej] ([[Wojskowy Instytut Medyczny]], [[Warszawa]])
* [https://ucmmit.gdynia.pl/ Strona internetowa Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej] (szpital kliniczny [[Gdański Uniwersytet Medyczny|Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego]])
* [https://informator.gumed.edu.pl/254 Krajowy Ośrodek Medycyny Tropikalnej], [[Gdynia]]

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Choroby zakaźne (specjalność lekarska)]]
[[Kategoria:Medycyna transportu]]
[[Kategoria:Specjalności lekarskie]]


text:
# Hammurabi
Hammurabi, Hammurapi (Ḫammu-rāpi) – szósty, najsłynniejszy król z I dynastii z Babilonu, syn i następca Sin-muballita, panował przez 43 lata (1792–1750 p.n.e. – chronologia średnia), twórca potęgi państwa starobabilońskiego, autor Kodeksu Praw.

## Imię
Hammurabi lub Hammurapi (w transliteracji z pisma klinowego zapisywane Ha-am-mu-ra-bi/pí) jest akadyjską formą zapisu amoryckiego imienia 'Ammu-rāpi (tłum. „wuj/stryj jest uzdrowicielem”) – od amoryckich słów hammu(m)/'ammu(m) („wuj/stryj ze strony ojca”) i rāpi’u(m) („uzdrowiciel”).

## Panowanie
Odziedziczone po ojcu niewielkie królestwo Hammurabiego obejmowało część dawnego Akadu, a największymi miastami obok samego Babilonu były Borsippa, Sippar i Dilbat. Wokół znajdowali się o wiele potężniejsi rywale: od południa jego państwo graniczyło z silnym królestwem Rim-Sina I z Larsy, a na wschodzie i północy z całym szeregiem mniej lub bardziej niezależnych miast-państw (Kisz, Kisurra, Malgum, Kazallum, Rapiqum), za którymi stały takie potęgi jak Elam, Esznunna i państwo Szamszi-Adada I. Pomimo prawdopodobnego nawiązania przyjaznych stosunków z północnym sąsiadem (Szamszi-Adadem I) sytuacja polityczna nakazywała królowi Babilonu dużą ostrożność, dlatego też skupił się on w pierwszych latach swego panowania na rozwiązywaniu najpilniejszych kwestii wewnętrznych w kraju: wydał edykty umarzające długi obywateli i rozbudował umocnienia w niektórych miastach. Do pierwszych działań wojennych przystąpił w 1786 r. p.n.e. Jego atak skierowany na południe przyniósł mu nowe zdobycze terytorialne w postaci miast Isin, Uruk i Ur. W następnym roku złupił kraj Emutbal, a w ciągu trzech kolejnych lat podbił miasta-państwa Malgum i Rapiqum. W ten sposób w ciągu niecałych 5 lat Hammurabi powiększył nieomal dwukrotnie terytorium państwa, nie wchodząc jednocześnie w konflikt z najsilniejszymi rywalami. Wszystko wskazuje, iż w tym pierwszym etapie ekspansji korzystał on z pomocy i wsparcia potężnego wówczas Szamszi-Adada I – tym zapewne należy tłumaczyć względną bierność przeciwników i najbliższych sąsiadów Hammurabiego: Larsy, Esznunny i Elamu. Wraz ze śmiercią Szamszi-Adada I w 1781 r. p.n.e. Hammurabi, pozbawiony opieki wielkiego sojusznika, zmuszony jest zaprzestać wszelkich działań ofensywnych i przez 17 lat, począwszy od 12 roku panowania, ograniczyć się do działań wewnętrznych. W tym czasie poświęcił się on rozbudowywaniu systemów irygacyjnych, wznoszeniu nowych fortyfikacji i murów obronnych miast, budowie licznych świątyń i obiektów kultu. Wykazywał też dużą aktywność dyplomatyczną w polityce zagranicznej, usiłując wejść w jak najkorzystniejszą konfigurację sojuszy. W Mezopotamii południowej wytworzyła się bowiem właśnie wtedy bardzo napięta sytuacja chwiejnej równowagi sił, co bardzo dobrze oddaje jeden z listów odnalezionych w archiwum w Mari:
„Nie ma króla, który by sam jeden był najsilniejszy. Dziesięciu lub piętnastu królów idzie za Hammurabim, panem Babilonu. Tyle samo idzie za Rim-Sinem, panem Larsy, tyle samo za Ibal-pi-Elem z Esznunny, tyle samo za Amut-pi-Elem z Qatny, a dwudziestu idzie za Jarim-Limem z Jamhadu”
Hammurabi ponownie przystępuje do działań wojennych w 1764 r. p.n.e., kiedy to wsparty posiłkami ze sprzymierzonych z nim Mari i Jamhadu odpiera atak koalicji Elamu i mniejszych państw z północnego wschodu. W rok później, w 31 roku panowania, rusza na południe i całkowicie rozbija armię Rim-Sina I z Larsy, zajmując należące doń kraj Emutbal i południowy Sumer. Wyeliminowawszy całkowicie przeciwnika z południa Hammurabi rzucił wszystkie siły na północ, rozbijając w 1762 r. p.n.e. wojska Esznunny i jej sojuszników. W 1761 r. p.n.e. zdobywa Mari, by w dwa lata później po nieudanym buncie zniszczyć je doszczętnie. Kilka lat później, w 38 roku panowania (1756 r. p.n.e.), ostatecznie zdobywa i burzy Esznunnę. Konsekwencją tego sukcesu było opanowanie w 1755 r. p.n.e. państwa Iszme-Dagana I i zmuszenie go do uznania zwierzchności królestwa babilońskiego. W ten sposób w ciągu zaledwie 10 lat Hammurabi pokonał kolejno wszystkich przeciwników i podbijając prawie całą Mezopotamię oraz zachodni Elam stworzył imperium, mogące równać się obszarem i znaczeniem z państwami Sargona Wielkiego, Naram-Sina, czy Szulgiego.

## Kodeks Hammurabiego
Hammurabi był twórcą zbioru praw, tzw. kodeksu Hammurabiego znanego z inskrypcji wyrytej na diorytowej steli, odkrytej w 1902 roku podczas wykopalisk w Suzie, starożytnej stolicy Elamu. Kodeks obejmował 282 artykuły dotyczące wymiaru sprawiedliwości: wykroczeń przeciwko własności, ziemi i zabudowaniom, kupców i agentów handlowych, kobiet, małżeństwa, własności rodzinnej i dziedziczenia, pobicia i uszkodzenia ciała, rolnictwa, najmu, własności i sprzedaży niewolników. Został sporządzony w tzw. dialekcie starobabilońskim.
Podczas swego panowania Hammurabi wyniósł kult babilońskiego boga Marduka do rangi religii państwowej.

title: Hammurabi

wikitext:
{{Inne znaczenia|Hammurapiego z Babilonu|[[Hammurapi|innych władców o tym imieniu]]}}
{{Władca infobox
 |władca            = Hammurabi
 |imiona            = Ḫammu-rāpi
 |grafika           = Codice di hammurabi 03.JPG
 |opis grafiki      = Górny fragment steli Hammurabiego z przedstawieniem boga [[Utu|Szamasza]] wręczającego Hammurabiemu symbole władzy królewskiej
 |herb              =
 |opis herbu        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |dewiza            =
 |1. tytuł          = [[Lista królów babilońskich|Król Babilonu]]
 |1. sukcesja       =
 |1. od             = ok. 1792 p.n.e.
 |1. do             = ok. 1750 p.n.e.
 |1. koronacja      =
 |1. poprzednik     = [[Sin-muballit]]
 |1. następca       = [[Samsu-iluna]]
 |2. tytuł          = [[Larsa|Król Larsy]]
 |2. od             = ok. 1763 p.n.e.
 |2. do             = ok. 1750 p.n.e.
 |2. jako           =
 |2. kogo           =
 |2. koronacja      =
 |2. poprzednik     = [[Rim-Sin I]]
 |2. następca       =
 |dynastia          = [[Lista królów babilońskich|I dynastia z Babilonu]]
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      =
 |miejsce śmierci   =
 |przyczyna śmierci =
 |data pogrzebu     =
 |miejsce spoczynku =
 |ojciec            = [[Sin-muballit]]
 |matka             =
 |rodzeństwo        =
 |1. związek z      =
 |1. związek od     =
 |1. związek do     =
 |1. dzieci         = [[Samsu-iluna]]
 |moneta            =
 |opis monety       =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Hammurabi
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
[[Plik:Hammurabi's Babylonia PL.svg|thumb|250px|Mapa [[Babilonia|Babilonii]] w czasach Hammurabiego z zaznaczonym Babilonem]]
[[Plik:Clay cone Sippar Louvre AO3277.jpg|thumb|250px|Gliniany stożek z inskrypcją Hammurabiego upamiętniającą wzniesienie murów miasta [[Sippar]]; terakota, zbiory [[Luwr]]u (AO 3277)]]
[[Plik:Hamurabi.jpg|thumb|200px|Pomnik Hammurabiego w Iraku]]
'''Hammurabi''', '''Hammurapi''' (''Ḫammu-rāpi'')<ref>Frayne D.R., ''Old Babylonian Period (2003-1595 BC)'', The Royal Inscriptions of Mesopotamia – Early Periods, tom 4, University of Toronto Press, 1990, s. 332.</ref> – szósty, najsłynniejszy król z I dynastii z [[Babilon]]u, syn i następca [[Sin-muballit]]a, panował przez 43 lata (1792–1750 p.n.e. – [[Chronologia starożytnego Bliskiego Wschodu|chronologia średnia]]), twórca potęgi państwa starobabilońskiego, autor ''Kodeksu Praw''.

== Imię ==
Hammurabi lub Hammurapi (w [[transliteracja|transliteracji]] z [[pismo klinowe|pisma klinowego]] zapisywane ''Ha-am-mu-ra-bi/pí'') jest [[język akadyjski|akadyjską]] formą zapisu [[język amorycki|amoryckiego]] imienia '''Ammu-rāpi'' (tłum. „wuj/stryj jest uzdrowicielem”) – od amoryckich słów ''hammu(m)/'ammu(m)'' („wuj/stryj ze strony ojca”) i ''rāpi’u(m)'' („uzdrowiciel”)<ref>Konrad Volk, ''A Sumerian Reader'', Editrice Pontificio Istituto Biblico, Roma 1999, s. 99, 104.</ref>.

== Panowanie ==
Odziedziczone po ojcu niewielkie królestwo Hammurabiego obejmowało część dawnego [[Imperium akadyjskie|Akadu]], a największymi miastami obok samego Babilonu były [[Borsippa]], [[Sippar]] i [[Dilbat]]. Wokół znajdowali się o wiele potężniejsi rywale: od południa jego państwo graniczyło z silnym królestwem [[Rim-Sin I|Rim-Sina I]] z [[Larsa|Larsy]], a na wschodzie i północy z całym szeregiem mniej lub bardziej niezależnych miast-państw ([[Kisz]], [[Kisurra]], [[Malgum]], [[Kazallum]], [[Rapiqum]]), za którymi stały takie potęgi jak [[Elam]], [[Esznunna]] i państwo [[Szamszi-Adad I|Szamszi-Adada I]]. Pomimo prawdopodobnego nawiązania przyjaznych stosunków z północnym sąsiadem ([[Szamszi-Adad I|Szamszi-Adadem I]]) sytuacja polityczna nakazywała królowi Babilonu dużą ostrożność, dlatego też skupił się on w pierwszych latach swego panowania na rozwiązywaniu najpilniejszych kwestii wewnętrznych w kraju: wydał edykty umarzające długi obywateli i rozbudował umocnienia w niektórych miastach. Do pierwszych działań wojennych przystąpił w 1786 r. p.n.e. Jego atak skierowany na południe przyniósł mu nowe zdobycze terytorialne w postaci miast [[Isin]], [[Uruk]] i [[Ur (miasto)|Ur]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Wielkie biografie. T. 1. Przywódcy, reformatorzy, myśliciele. Encyklopedia PWN |data = 2007 |isbn = 9788301151065 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |s = 14 |język = pl}}</ref>. W następnym roku złupił kraj [[Emutbal]], a w ciągu trzech kolejnych lat podbił miasta-państwa Malgum i Rapiqum. W ten sposób w ciągu niecałych 5 lat Hammurabi powiększył nieomal dwukrotnie terytorium państwa, nie wchodząc jednocześnie w konflikt z najsilniejszymi rywalami. Wszystko wskazuje, iż w tym pierwszym etapie ekspansji korzystał on z pomocy i wsparcia potężnego wówczas Szamszi-Adada I – tym zapewne należy tłumaczyć względną bierność przeciwników i najbliższych sąsiadów Hammurabiego: Larsy, [[Esznunna|Esznunny]] i Elamu. Wraz ze śmiercią Szamszi-Adada I w 1781 r. p.n.e. Hammurabi, pozbawiony opieki wielkiego sojusznika, zmuszony jest zaprzestać wszelkich działań ofensywnych i przez 17 lat, począwszy od 12 roku panowania, ograniczyć się do działań wewnętrznych. W tym czasie poświęcił się on rozbudowywaniu systemów irygacyjnych, wznoszeniu nowych fortyfikacji i murów obronnych miast, budowie licznych świątyń i obiektów kultu. Wykazywał też dużą aktywność dyplomatyczną w polityce zagranicznej, usiłując wejść w jak najkorzystniejszą konfigurację sojuszy. W Mezopotamii południowej wytworzyła się bowiem właśnie wtedy bardzo napięta sytuacja chwiejnej równowagi sił, co bardzo dobrze oddaje jeden z listów odnalezionych w archiwum w Mari:

''„Nie ma króla, który by sam jeden był najsilniejszy. Dziesięciu lub piętnastu królów idzie za Hammurabim, panem Babilonu. Tyle samo idzie za [[Rim-Sin I|Rim-Sinem]], panem [[Larsa|Larsy]], tyle samo za [[Ibal-pi-El II|Ibal-pi-Elem]] z [[Esznunna|Esznunny]], tyle samo za [[Amut-pi-El]]em z [[Qatna|Qatny]], a dwudziestu idzie za [[Jarim-Lim I|Jarim-Limem]] z [[Jamhad]]u”''<ref>Marek Stępień, ''Kodeks...'', s. 22.</ref>

Hammurabi ponownie przystępuje do działań wojennych w 1764 r. p.n.e., kiedy to wsparty posiłkami ze sprzymierzonych z nim [[Mari]] i [[Jamhad]]u odpiera atak koalicji [[Elam]]u i mniejszych państw z północnego wschodu. W rok później, w 31 roku panowania, rusza na południe i całkowicie rozbija armię [[Rim-Sin I|Rim-Sina I]] z [[Larsa|Larsy]], zajmując należące doń kraj [[Emutbal]] i południowy [[Sumer]]. Wyeliminowawszy całkowicie przeciwnika z południa Hammurabi rzucił wszystkie siły na północ, rozbijając w 1762 r. p.n.e. wojska [[Esznunna|Esznunny]] i jej sojuszników. W 1761 r. p.n.e. zdobywa Mari, by w dwa lata później po nieudanym buncie zniszczyć je doszczętnie. Kilka lat później, w 38 roku panowania (1756 r. p.n.e.), ostatecznie zdobywa i burzy [[Esznunna|Esznunnę]]. Konsekwencją tego sukcesu było opanowanie w 1755 r. p.n.e. państwa [[Iszme-Dagan I|Iszme-Dagana I]] i zmuszenie go do uznania zwierzchności królestwa babilońskiego. W ten sposób w ciągu zaledwie 10 lat Hammurabi pokonał kolejno wszystkich przeciwników i podbijając prawie całą Mezopotamię oraz zachodni Elam stworzył imperium, mogące równać się obszarem i znaczeniem z państwami [[Sargon Wielki|Sargona Wielkiego]], [[Naram-Sin z Akadu|Naram-Sina]], czy [[Szulgi]]ego.

== Kodeks Hammurabiego ==
{{Osobny artykuł|Kodeks Hammurabiego}}
Hammurabi był twórcą zbioru praw, tzw. [[kodeks Hammurabiego|kodeksu Hammurabiego]] znanego z inskrypcji wyrytej na [[dioryt]]owej [[stela|steli]], odkrytej w 1902 roku podczas wykopalisk w [[Suza|Suzie]], starożytnej stolicy [[Elam]]u. Kodeks obejmował 282 artykuły dotyczące wymiaru sprawiedliwości: wykroczeń przeciwko własności, ziemi i zabudowaniom, kupców i agentów handlowych, kobiet, małżeństwa, własności rodzinnej i dziedziczenia, pobicia i uszkodzenia ciała, rolnictwa, najmu, własności i sprzedaży niewolników. Został sporządzony w tzw. [[dialekt starobabiloński|dialekcie starobabilońskim]].

Podczas swego panowania Hammurabi wyniósł kult babilońskiego boga [[Marduk]]a do rangi religii państwowej.

== Zobacz też ==
* [[lista królów babilońskich]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* H.W.F. Saggs: ''Civilization Before Greece And Rome'', Yale University Press 1989, {{ISBN|0-300-04440-2}}.
* Chester G. Starr: ''A History Of The Ancient World'', Oxford University Press 1999, {{ISBN|0-19-506628-6}}.
* Marek Stępień, ''Kodeks Hammurabiego'', Wydawnictwo ALFA, Warszawa 2000, s. 19–34.

== Linki zewnętrzne ==
* [https://archive.is/20120708160435/http://cdli.ucla.edu/tools/yearnames/HTML/T12K6.htm lista „nazw rocznych” Hammurabiego na stronie Cuneiform Digital Library Initiative (CDLI)]

{{Królowie babilońscy}}
{{Władcy Sumeru}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Królowie Babilonu]]

title: HammurabiḪammu-rāpi

Poprzednik:
Sin-muballit
Rim-Sin I

Następca: Samsu-iluna

Dynastia: I dynastia z Babilonu

Ojciec: Sin-muballit

Dzieci: Samsu-iluna


text:
# 1 Korpus Armijny (Imperium Rosyjskie)
1 Korpus Armijny (ros. 1-й армейский корпус, 1 ак) – związek taktyczno-operacyjny Armii Imperium Rosyjskiego. Utworzony w 1877, rozformowany na początku 1918.

## Struktura organizacyjna
Organizacja w 1914
- dowództwo i sztab – Petersburg
- 22 Dywizja Piechoty
- 24 Dywizja Piechoty
- 1 dywizjon artylerii haubic (1-й мортирно-артиллерийский дивизион)
- 1 batalion saperów (1-й сапёрный батальон)
- 7 batalion pontonowy (7-й понтонный батальон)
- 1 kompania telegraficzna (1-я искровая рота)

## Podporządkowanie
- 2 Armii (22 września 1914 – 23 stycznia 1915)
- 12 Armii (17 lutego – 24 lipca 1915)
- 1 Armii (12 sierpnia 1915 – 1 lutego 1916)
- 2 Armii (3 marca – 1 maja 1916)
- 10 Armii (2 maja – 1 czerwca 1916)
- 8 Armii (od 20 czerwca 1916)
- Armii Specjalnej (27 lipca – 15 września 1916)
- 9 Armii (1 lutego – 1 sierpnia 1917)
- 1 Armii (18 kwietnia – grudzień 1917)

## Dowódcy Korpusu
- Aleksandr Pietrowicz Barclay de Tolly-Weymarn, generał-lejtnant, od 1882 roku generał piechoty (19 lutego 1877 – 19 stycznia 1888)
- Michaił Pawłowicz Daniłow, generał-lejtnant, od 1892 roku generał piechoty (19 stycznia 1888 – 26 maja 1896)
- Fieofił Jegorowicz Meyendorff, generał-lejtnant, od 1898 roku generał kawalerii, od 1905 roku generał-adiutant (26 maja 1896 – 19 grudnia 1905)
- Nikołaj Iudowicz Iwanow, generał-lejtnant (19 grudnia 1905 – 6 listopada 1906)
- Anton Jegorowicz Zalca, generał-lejtnant, od 1908 roku generał piechoty (9 listopada 1906 – 8 czerwca 1908)
- Władimir Nikołajewicz Nikitin, generał-lejtnant, od 1910 roku generał artylerii (8 czerwca 1908 – 11 marca 1911)
- Leonid Konstantinowicz Artamonow, generał-lejtnant, od 1913 roku generał piechoty (11 marca 1911 – 18 sierpnia 1914)
- Leonid-Otto Ottowicz Sirelius, generał piechoty (18 sierpnia 1914 – 30 sierpnia 1914)
- Aleksandr Aleksandrowicz Duszkiewicz, generał-lejtnant, od 1915 roku generał piechoty (6 października 1914 – 13 kwietnia 1916)
- Wasilij Timofiejewicz Gawriłow, generał-lejtnant (18 kwietnia 1916 – koniec 1916)
- Nikołaj Iljicz Bułatow, generał-lejtnant (koniec 1916 – 2 kwietnia 1917)
- Aleksandr Siergiejewicz Łukomski, generał-lejtnant (2 kwietnia 1917 – 2 czerwca 1917)
- Leonid Mitrofanowicz Bołchowitinow, generał-lejtnant (15 czerwca 1917 – ?)

title: 1 Korpus Armijny (Imperium Rosyjskie)

wikitext:
{{inne znaczenia|1 KA [[Imperium Rosyjskie]]go|[[1 Korpus Armijny |inne korpusy armijne noszące numer „1”]]}}

{{Jednostka wojskowa infobox
 |nazwa                = 1 Korpus Armijny
 |nazwa oryginalna     = 1-й армейский корпус
 |znak                 = Coat of Arms of Russian Empire.svg
 |kategoria wojska     = lądowe
 |motto                =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |państwo              = Rosja
 |wariant flagi        = 1914
 |sformowanie          = 1877
 |rozformowanie        = 1918
 |nazwa wyróżniająca   =
 |patron               =
 |święto               =
 |nadanie sztandaru    =
 |rodowód              =
 |kontynuacja          =
 |dowódca pierwszy     = Aleksandr Barclay de Tolly-Weymarn
 |dowódca obecny       =
 |dowódca ostatni      = Leonid Bołchowitinow
 |działania zbrojne    = [[Wojna rosyjsko-turecka (1877–1878)]],<br>[[I wojna światowa]]
 |numer                =
 |kryptonim            =
 |dyslokacja           = [[Petersburg]]
 |rodzaj sił zbrojnych = [[Armia Imperium Rosyjskiego|Cesarska Armia Rosyjska]]
 |formacja             =
 |rodzaj wojsk         =
 |podległość           = [[Petersburski Okręg Wojskowy|Petersburski OW]]
 |skład                =
 |odznaczenia          =
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''1 Korpus Armijny''' ([[język rosyjski|ros.]] 1-й армейский корпус, 1 ак) – [[Związek taktyczny|związek taktyczno-operacyjny]] [[Armia Imperium Rosyjskiego|Armii Imperium Rosyjskiego]]. Utworzony w 1877, rozformowany na początku 1918.

== Struktura organizacyjna ==
;Organizacja w 1914{{odn|The Russian Army 1914|loc=Corps}}{{odn|1-й армейский корпус|loc=Skład}}
* dowództwo i sztab – [[Petersburg]]
* [[22 Dywizja Piechoty (Imperium Rosyjskie)|22 Dywizja Piechoty]]
* [[24 Dywizja Piechoty (Imperium Rosyjskie)|24 Dywizja Piechoty]]
* 1 dywizjon artylerii haubic (1-й мортирно-артиллерийский дивизион)
* 1 batalion saperów (1-й сапёрный батальон)
* 7 batalion pontonowy (7-й понтонный батальон)
* 1 kompania telegraficzna (1-я искровая рота)

== Podporządkowanie ==
* [[2 Armia (Imperium Rosyjskie)|2 Armii]] (22 września 1914 – 23 stycznia 1915)
* [[12 Armia (Imperium Rosyjskie)|12 Armii]] (17 lutego – 24 lipca 1915)
* [[1 Armia (Imperium Rosyjskie)|1 Armii]] (12 sierpnia 1915 – 1 lutego 1916)
* [[2 Armia (Imperium Rosyjskie)|2 Armii]] (3 marca – 1 maja 1916)
* [[10 Armia (Imperium Rosyjskie)|10 Armii]] (2 maja – 1 czerwca 1916)
* [[8 Armia (Imperium Rosyjskie)|8 Armii]] (od 20 czerwca 1916)
* [[Armia Specjalna|Armii Specjalnej]] (27 lipca – 15 września 1916)
* [[9 Armia (Imperium Rosyjskie)|9 Armii]] (1 lutego – 1 sierpnia 1917)
* [[1 Armia (Imperium Rosyjskie)|1 Armii]] (18 kwietnia – grudzień 1917)

== Dowódcy Korpusu ==
* Aleksandr Pietrowicz Barclay de Tolly-Weymarn, generał-lejtnant, od 1882 roku generał piechoty (19 lutego 1877 – 19 stycznia 1888)
* Michaił Pawłowicz Daniłow, generał-lejtnant, od 1892 roku generał piechoty (19 stycznia 1888 – 26 maja 1896)
* Fieofił Jegorowicz Meyendorff, generał-lejtnant, od 1898 roku generał kawalerii, od 1905 roku generał-adiutant (26 maja 1896 – 19 grudnia 1905)
* [[Nikołaj Iwanow (generał)|Nikołaj Iudowicz Iwanow]], generał-lejtnant (19 grudnia 1905 – 6 listopada 1906)
* Anton Jegorowicz Zalca, generał-lejtnant, od 1908 roku generał piechoty (9 listopada 1906 – 8 czerwca 1908)
* Władimir Nikołajewicz Nikitin, generał-lejtnant, od 1910 roku generał artylerii (8 czerwca 1908 – 11 marca 1911)
* [[Leonid Artamonow|Leonid Konstantinowicz Artamonow]], generał-lejtnant, od 1913 roku generał piechoty (11 marca 1911 – 18 sierpnia 1914)
* [[Leonid-Otto Sirelius|Leonid-Otto Ottowicz Sirelius]], generał piechoty (18 sierpnia 1914 – 30 sierpnia 1914)
* Aleksandr Aleksandrowicz Duszkiewicz, generał-lejtnant, od 1915 roku generał piechoty (6 października 1914 – 13 kwietnia 1916)
* Wasilij Timofiejewicz Gawriłow, generał-lejtnant (18 kwietnia 1916 – koniec 1916)
* Nikołaj Iljicz Bułatow, generał-lejtnant (koniec 1916 – 2 kwietnia 1917)
* Aleksandr Siergiejewicz Łukomski, generał-lejtnant (2 kwietnia 1917 – 2 czerwca 1917)
* Leonid Mitrofanowicz Bołchowitinow, generał-lejtnant (15 czerwca 1917 – ?)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url = https://marksrussianmilitaryhistory.info/RUSS1914.html |tytuł = The Russian Army, 1914 |nazwisko = Conrad |imię = Mark |data = 2001 |język = en |data dostępu = 2023-09-30 |odn = {{odn/id|The Russian Army 1914|loc=}} }}
* {{Cytuj stronę |url = http://www.grwar.ru/units/item/72.html |tytuł = 1-й армейский корпус |nazwisko = Likhotvorik |imię = Alexey |praca = Русская армия в Первой мировой войне |opublikowany = grwar.ru |data = 2012 |język = ru |data dostępu = 2025-06-06 |odn = {{odn/id|1-й армейский корпус|loc=}} }}
* A. K. Zalesskij I mirowaja wojna. Prawitieli i wojennaczalniki. wyd. WECZE Moskwa 2000.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://regiment.ru/upr/B/2/AK/1.htm 1 Korpus Armijny na Regiment.ru] {{lang|ru}}

{{Armia Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej}}
[[Kategoria:Korpusy armijne Imperium Rosyjskiego]]
[[Kategoria:Rosyjskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1918]]
[[Kategoria:Rosyjskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1877]]
[[Kategoria:Wojsko w Petersburgu]]

title: · 1 Korpus Armijny1-й армейский корпус

Państwo: Imperium Rosyjskie

Pierwszy: Aleksandr Barclay de Tolly-Weymarn

Ostatni: Leonid Bołchowitinow

Dyslokacja: Petersburg

Rodzaj sił zbrojnych: Cesarska Armia Rosyjska

Podległość: Petersburski OW


text:
# Franciszek Fejdych
Franciszek Fejdych (ur. 7 sierpnia 1960 w Nysie) – polski samorządowiec, burmistrz Prudnika w latach 2006–2018, do 2021 przewodniczący Platformy Obywatelskiej w powiecie prudnickim.

## Życiorys
Urodził się 7 sierpnia 1960 w Nysie. Wychowywał się w Domaszkowicach. W 1972 wraz z rodzicami przeprowadził się do Nysy, gdzie zainteresował się sportami siłowymi. Zapisał się do sekcji karate w Nysie, był siatkarzem Stali Nysa, a także robił patent żeglarza, a później sternika jachtowego.
Pomimo zamieszkania w Nysie większość czasu spędzał na wsi – w swoich rodzinnych Domaszkowicach, a także w Niemysłowicach, gdzie wyszła za mąż jego siostra. W 1978 w Niemysłowicach poznał swoją przyszłą żonę. Ukończył technikum, a następnie uczęszczał do Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Opolu (obecnie Politechnika Opolska). Po studiach trafił na staż do stadniny koni, potem pracował w zakładzie mechaniki w Białej, a od 1999 pełnił funkcję prezesa Spółdzielni „Pionier” w Prudniku, „wyciągając firmę znad przepaści”.
W wyniku wyborów samorządowych w 2002 otrzymał mandat radnego Rady Miejskiej w Prudniku z ramienia KWW Tylko Razem. 26 listopada 2006, kandydując z ramienia Platformy Obywatelskiej, wygrał wybory samorządowe na burmistrza miasta i gminy Prudnik, uzyskując 4640 głosów w drugiej turze. 22 listopada 2010 został wybrany na drugą kadencję uzyskując 5767 głosów i na trzecią kadencję w 2014 (3942 głosów). W 2018 przegrał wybory w drugiej turze z Grzegorzem Zawiślakiem.
W trakcie jego urzędowania w mieście m.in. otwarto Kompleks Sportowy „Sójka”, zbudowano nowy most przy ul. Batorego, otwarto zakład Henniges Automotive w halach po dawnych ZPB „Frotex”, zainicjowano budowę nowoczesnego Centrum Przesiadkowego, przeprowadzono prace konserwacyjne na rowach komunalnych w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego, otwarto Regionalny Inkubator Przedsiębiorczości, otwarto kino „Diana”, przeprowadzono remont willi przy ul. Kościuszki 1A (Prudnicki Ośrodek Kultury), oddano do użytku budynek z mieszkaniami komunalnymi w byłych koszarach i lokale socjalne w dawnym biurowcu w Łące Prudnickiej, otwarto nową halę targową, uruchomiono schronisko „Dąbrówka” z filią w Wieszczynie, zaadaptawono dawny dom kultury na bibliotekę miejską, oddano tzw. „małą obwodnicę” na Jasionowym Wzgórzu. Został delegatem polskiej strony Parlamentu Euroregionu Pradziad z siedzibą w Prudniku.
W 2010 otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi. W 2019 został naczelnikiem wydziału utrzymania dróg Zarządu Dróg Wojewódzkich w Opolu. W 2021 został zastąpiony przez Radosława Roszkowskiego na stanowisku przewodniczącego Platformy Obywatelskiej w powiecie prudnickim.
W lutym 2024 zadeklarował ubieganie się o stanowisko radnego Rady Powiatu Prudnickiego w wyborach samorządowych w tym samym roku z list KWW Tak! Dla Ziemi Prudnickiej. Otrzymał 574 głosy, uzyskując mandat.

## Życie prywatne
Zamieszkał w Niemysłowicach. Ma żonę Jadwigę i syna Krzysztofa. Posiada dom z zapleczem gospodarczym. Zajmuje się hodowlą zwierząt i uprawą ziemi.

## Wyniki wyborcze
| Wybory | Komitet wyborczy   | Komitet wyborczy               | Organ                                         | Okręg         | Wynik       |
| ------ | ------------------ | ------------------------------ | --------------------------------------------- | ------------- | ----------- |
| 1998   |                    | Akcja Wyborcza Solidarność     | Rada Miejska w Prudniku                       | nr 5          | [ 25 ]      |
| 2002   |                    | Tylko Razem                    | Rada Miejska w Prudniku                       | nr 4          | 100 (4,44%) |
| 2005   |                    | Platforma Obywatelska RP       | Sejm V kadencji                               | nr 21         | 960 (0,36%) |
| 2006   | Burmistrz Prudnika | Platforma Obywatelska RP       |                                               | 1875 (19,24%) |             |
| 2006   | Burmistrz Prudnika | Platforma Obywatelska RP       | 4640 (61,64%)                                 |               |             |
| 2010   | Burmistrz Prudnika | Platforma Obywatelska RP       | 5767 (67,64%)                                 |               |             |
| 2014   | Burmistrz Prudnika | Platforma Obywatelska RP       | 3841 (43,57%)                                 |               |             |
| 2014   | Burmistrz Prudnika | Platforma Obywatelska RP       | 3942 (58,18%)                                 |               |             |
| 2018   | Burmistrz Prudnika |                                | KKW Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska | 3174 (30,21%) |             |
| 2018   | Burmistrz Prudnika | 3285 (35,79%)                  | KKW Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska |               |             |
| 2024   |                    | KWW Tak! Dla Ziemi Prudnickiej | Rada Powiatu Prudnickiego                     | nr 1          | 574 (6,78%) |

title: Franciszek Fejdych

wikitext:
{{Polityk infobox
 |polityk           = Franciszek Fejdych
 |grafika           = Franciszek Fejdych, 2014.jpg
 |opis grafiki      = Franciszek Fejdych (2014)
 |data urodzenia    = 7 sierpnia 1960
 |miejsce urodzenia = [[Nysa]]
 |data śmierci      =
 |miejsce śmierci   =
 |funkcja           = Burmistrz Prudnika
 |partia            = [[Platforma Obywatelska]]
 |od                = 2006
 |do                = 2018
 |poprzednik        = [[Zenon Kowalczyk (samorządowiec)|Zenon Kowalczyk]]
 |następca          = [[Grzegorz Zawiślak]]
 |odznaczenia       = {{Order|KZ|S}}
 |commons           = Category:Franciszek Fejdych
 |quote             =
}}
[[Plik:Ambassador Victor Ashe in Prudnik, Poland 2008 (1).jpg|mały|Fejdych i [[Ambasadorowie Stanów Zjednoczonych w Polsce|ambasador Stanów Zjednoczonych]] [[Victor Ashe]] (2008)]]
'''Franciszek Fejdych''' (ur. [[7 sierpnia]] [[1960]] w [[Nysa|Nysie]]) – polski samorządowiec, [[burmistrz]] [[Prudnik]]a w latach 2006–2018, do 2021 przewodniczący [[Platforma Obywatelska|Platformy Obywatelskiej]] w [[Powiat prudnicki|powiecie prudnickim]]<ref>{{Cytuj |autor = Maciej Dobrzański |tytuł = Franciszek Fejdych: nie zgłoszę kandydatów do Komisji Wyborczych |data = 2020-03-31 |data dostępu = 2020-04-03 |opublikowany = Prudnik24 |url = http://prudnik24.pl/index.php/2020/03/31/franciszek-fejdych-nie-zglosze-kandydatow-do-komisji-wyborczych/ |język = pl}}</ref>.

== Życiorys ==
Urodził się 7 sierpnia 1960 w Nysie<ref>[https://bip.prudnik.pl/download/attachment/35346/oswiadczenie-majatkowe-burmistrza-prudnika-franciszka-fejdycha.pdf Oświadczenie majątkowe burmistrza Prudnika Franciszka Fejdycha].</ref>. Wychowywał się w [[Domaszkowice|Domaszkowicach]]. W 1972 wraz z rodzicami przeprowadził się do Nysy, gdzie zainteresował się [[Sporty siłowe|sportami siłowymi]]. Zapisał się do sekcji [[karate]] w Nysie, był siatkarzem [[Stal AZS PWSZ Nysa|Stali Nysa]], a także robił patent [[Żeglarz jachtowy|żeglarza]], a później [[Sternik jachtowy|sternika jachtowego]]<ref name="tp1">{{Cytuj |autor = Damian Wicher |tytuł = Jestem jak każdy inny |data = 2006-12-20 |data dostępu = 2018-08-07 |opublikowany = tygodnikprudnicki.pl |url = http://tygodnikprudnicki.pl/tygodnik-arty-750-jestem_jak_kazdy_inny.html |język = pl}}</ref>.

Pomimo zamieszkania w Nysie większość czasu spędzał na wsi – w swoich rodzinnych Domaszkowicach, a także w [[Niemysłowice|Niemysłowicach]], gdzie wyszła za mąż jego siostra. W 1978 w Niemysłowicach poznał swoją przyszłą żonę. Ukończył technikum, a następnie uczęszczał do Wyższej Szkoły Inżynierskiej w [[Opole|Opolu]] (obecnie [[Politechnika Opolska]]). Po studiach trafił na staż do stadniny koni, potem pracował w zakładzie mechaniki w [[Biała (miasto)|Białej]]<ref name="tp1" />, a od 1999 pełnił funkcję prezesa [[Spółdzielnia „Pionier”|Spółdzielni „Pionier”]] w [[Prudnik]]u<ref>{{Cytuj |autor = Damian Wicher |tytuł = Zobacz, jak się wiedzie prudnickim ludziom Platformy |data = 2008-07-02 |data dostępu = 2018-08-07 |opublikowany = tygodnikprudnicki.pl |url = http://www.tygodnikprudnicki.pl/tygodnik-arty-3422-zobacz_jak_sie_wiedzie_prudnickim_ludziom_platformy.html |język = pl}}</ref>, „wyciągając firmę znad przepaści”<ref name="tp1" />.

W wyniku [[Wybory samorządowe w Polsce w 2002 roku|wyborów samorządowych w 2002]] otrzymał mandat radnego [[Rada Miejska w Prudniku|Rady Miejskiej w Prudniku]] z ramienia KWW Tylko Razem<ref>{{Cytuj |tytuł = Serwis PKW – Wybory 2002 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = wybory2002.pkw.gov.pl |url = https://wybory2002.pkw.gov.pl/grada/gw1/w16/p1610/g161004/index.html}}</ref>. 26 listopada [[Wybory samorządowe w Polsce w 2006 roku|2006]], kandydując z ramienia [[Platforma Obywatelska|Platformy Obywatelskiej]], wygrał wybory samorządowe na burmistrza miasta i [[Prudnik (gmina)|gminy Prudnik]], uzyskując 4640 głosów w drugiej turze<ref name="wybory2006">{{Cytuj |tytuł = Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza |data dostępu = 2018-08-07 |opublikowany = wybory2006.pkw.gov.pl |url = http://wybory2006.pkw.gov.pl/kbw/wynikiWbp2Turadb17.html?id=161004 |język = pl}}</ref>. 22 listopada [[Wybory samorządowe w Polsce w 2010 roku|2010]] został wybrany na drugą kadencję uzyskując 5767 głosów<ref>{{Cytuj |autor = Krzysztof Strauchmann |tytuł = Prudnik. Franciszek Fejdych powtarza kadencję |czasopismo = nto.pl |data dostępu = 2018-08-07 |url = http://www.nto.pl/artykuly-archiwalne/art/4170349,prudnik-franciszek-fejdych-powtarza-kadencje,id,t.html |język = pl}}</ref> i na trzecią kadencję w [[Wybory samorządowe w Polsce w 2014 roku|2014]] (3942 głosów). W [[Wybory samorządowe w Polsce w 2018 roku|2018]] przegrał wybory w drugiej turze z [[Grzegorz Zawiślak|Grzegorzem Zawiślakiem]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Prudnik: nowy burmistrz chce, aby mieszkańcy realizowali swoje pomysły |data = 2018-11-05 |data dostępu = 2018-11-22 |opublikowany = radio.opole.pl |url = http://radio.opole.pl/100,257018,prudnik-nowy-burmistrz-chce-aby-mieszkancy-reali |język = pl}}</ref>.

W trakcie jego urzędowania w mieście m.in. otwarto [[Kompleks Sportowy „Sójka” w Prudniku|Kompleks Sportowy „Sójka”]]<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Dereń |tytuł = „Sójka” już otwarta |data = 2018-09-29 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Teraz Prudnik! |url = http://terazprudnik.pl/2018/09/30/sojka-2/ |język = pl}}</ref>, zbudowano nowy most przy ul. Batorego<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Dereń |tytuł = Wojsko postawi w Prudniku most tymczasowy – to jest już pewne |data = 2018-02-21 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Teraz Prudnik! |url = http://terazprudnik.pl/2018/02/21/wojsko-postawi-prudniku-most-tymczasowy-juz-pewne/ |język = pl}}</ref>, otwarto zakład [[Henniges Automotive]] w halach po dawnych [[Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex”|ZPB „Frotex”]]<ref>{{Cytuj |autor = Maciej Dobrzański |tytuł = Amerykanie w Prudniku: Henninges rusza we wrześniu – Prudnik24 |czasopismo = Prudnik24 |data = 2016-09-17 |data dostępu = 2018-03-22 |url = http://prudnik24.pl/index.php/2016/09/17/amerykanie-w-prudniku-henninges-rusza-we-wrzesniu/ |język = pl}}</ref>, zainicjowano budowę nowoczesnego Centrum Przesiadkowego<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Dereń |tytuł = Arriva zgadza się na sprzedaż dworca, ale ostateczna decyzja jeszcze nie zapadła |data = 2017-09-30 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Teraz Prudnik! |url = http://terazprudnik.pl/2017/09/30/arriva-zgadza-sie-na-sprzedaz-dworca-ale-ostateczna-decyzja-jeszcze-nie-zapadla/ |język = pl}}</ref>, przeprowadzono prace konserwacyjne na rowach komunalnych w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Dereń |tytuł = Powódź na koniec |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = tygodnikprudnicki.pl |url = http://www.tygodnikprudnicki.pl/tygodnik-arty-5888-powodz_na_koniec.html}}</ref>, otwarto Regionalny Inkubator Przedsiębiorczości<ref>{{Cytuj |autor = Jan Poniatyszyn |tytuł = Prudnickie inkubatory przedsiębiorczości |data = 2009-04-01 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Radio Opole |url = https://radio.opole.pl/100,39523,prudnickie-inkubatory-przedsiebiorczosci |język = pl}}</ref>, otwarto kino „Diana”<ref>{{Cytuj |tytuł = I rok działalności kina „Diana” |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = prudnik.pl |url = http://prudnik.pl/5817/i-rok-dzialalnosci-kina-diana.html |język = pl}}</ref>, przeprowadzono remont [[Willa rodziny Fränkel|willi przy ul. Kościuszki 1A]] ([[Prudnicki Ośrodek Kultury]])<ref>{{Cytuj |autor = Krzysztof Strauchmann |tytuł = Remont willi rodziny Franklów w Prudniku odkrył oszałamiające zdobienia |data = 2010-09-09 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Nowa Trybuna Opolska |url = https://nto.pl/remont-willi-rodziny-franklow-w-prudniku-odkryl-oszalamiajace-zdobienia/ar/4162971 |język = pl}}</ref>, oddano do użytku budynek z mieszkaniami komunalnymi w byłych [[Koszary w Prudniku|koszarach]] i lokale socjalne w dawnym biurowcu w [[Łąka Prudnicka|Łące Prudnickiej]], otwarto nową halę targową, uruchomiono [[Schronisko „Dąbrówka” w Prudniku|schronisko „Dąbrówka”]] z filią w [[Wieszczyna|Wieszczynie]], zaadaptawono dawny dom kultury na bibliotekę miejską, oddano tzw. „małą obwodnicę” na [[Jasionowe Wzgórze|Jasionowym Wzgórzu]]<ref>{{Cytuj |autor = Krzysztof Strauchmann |tytuł = Kadencja nie była zła, ale Prudnik mógłby się lepiej i szybciej rozwijać |czasopismo = Tygodnik Kędzierzyn-Koźle/Prudnik/Głubczyce |data = 2014-10-10 |wolumin = 41 |numer = 287 |opis = bezpłatny dodatek do „[[Nowa Trybuna Opolska|Nowej Trybuny Opolskiej]]” |miejsce = Opole |wydawca = Pro Media |s = 1 |odpowiedzialność = Tomasz Kapica – redaktor prowadzący |oclc = 833857597}}</ref>. Został delegatem polskiej strony Parlamentu [[Euroregion Pradziad|Euroregionu Pradziad]] z siedzibą w Prudniku<ref>{{Cytuj |tytuł = Struktura |data dostępu = 2024-04-29 |opublikowany = europradziad.pl |url = http://www.europradziad.pl/index2.php |archiwum = https://web.archive.org/web/20141109130625/http://www.europradziad.pl/index2.php |zarchiwizowano = 2014-11-09}}</ref>.

W 2010 otrzymał Srebrny [[Krzyż Zasługi]]<ref>{{Monitor Polski|2011|31|356}}.</ref>. W 2019 został naczelnikiem wydziału utrzymania dróg Zarządu Dróg Wojewódzkich w Opolu<ref>{{Cytuj |autor = Damian Wicher |tytuł = Były burmistrz znalazł pracę |data = 2019-02-05 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Teraz Prudnik! |url = http://terazprudnik.pl/2019/02/05/byly-burmistrz-znalazl-prace/ |język = pl}}</ref>. W 2021 został zastąpiony przez [[Radosław Roszkowski|Radosława Roszkowskiego]] na stanowisku przewodniczącego Platformy Obywatelskiej w powiecie prudnickim<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Dereń |tytuł = Roszkowski nowym liderem prudnickiej Platformy |data = 2021-10-20 |data dostępu = 2022-02-11 |opublikowany = Teraz Prudnik! |url = http://terazprudnik.pl/2021/10/20/roszkowski-nowym-liderem-prudnickiej-platformy/ |język = pl}}</ref>.

W lutym 2024 zadeklarował ubieganie się o stanowisko radnego [[Rada Powiatu Prudnickiego|Rady Powiatu Prudnickiego]] w [[Wybory samorządowe w Polsce w 2024 roku|wyborach samorządowych w tym samym roku]] z list KWW Tak! Dla Ziemi Prudnickiej<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Dereń |tytuł = Kandydujący na burmistrza Prudnika Stanisław Mięczakowski chce ożywić miasto |data = 2024-02-28 |data dostępu = 2024-03-12 |opublikowany = Teraz Prudnik! |url = https://terazprudnik.pl/2024/02/wideo-kandydujacy-na-burmistrza-prudnika-stanislaw-mieczakowski-chce-ozywic-miasto/ |język = pl}}</ref>. Otrzymał 574 głosy, uzyskując mandat<ref name="pkw2024">[https://wybory.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3257155 Wybory 2024].</ref>.

== Życie prywatne ==
Zamieszkał w Niemysłowicach<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Niemysłowice w Internecie – Kandydaci na radnych i Burmistrza z naszego okręgu |data = |data dostępu = 2018-08-07 |opublikowany = niemyslowice.info |url = http://niemyslowice.info/niemyslowice-news-315.html}}</ref>. Ma żonę Jadwigę i syna Krzysztofa. Posiada dom z zapleczem gospodarczym. Zajmuje się hodowlą zwierząt i uprawą ziemi<ref name="tp1" />.

== Wyniki wyborcze ==
{| class="wikitable unsortable" align="center"
!Wybory
!colspan="2"| Komitet wyborczy
!Organ
!Okręg
!Wynik
|-
|[[Wybory samorządowe w Polsce w 1998 roku|1998]]
|style="background: #{{partie polityczne - kolor|AWS}};"”|
|[[Akcja Wyborcza Solidarność]]
| rowspan="2" |[[Rada Miejska w Prudniku]]
|nr 5
|style="background:palegreen;"| {{tak}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Wybory gminne w Prudniku |czasopismo = Tygodnik Prudnicki |data = 1998-10-15 |issn = 1231-904X |wolumin = 41 |numer = 412 |miejsce = Prudnik |wydawca = Spółka Wydawnicza „Aneks” |s = 3 |odpowiedzialność = Antoni Weigt – redaktor naczelny |url = https://sbc.org.pl/dlibra/publication/247423}}</ref>
|-
|[[Wybory samorządowe w Polsce w 2002 roku|2002]]
|style="background: #7F0000;"”|
|Tylko Razem
|nr 4
|style="background:palegreen;"| 100 (4,44%){{tak}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe |data dostępu = 2021-04-03 |opublikowany = wybory2002.pkw.gov.pl |url = https://wybory2002.pkw.gov.pl/grada/gw1/w16/p1610/g161004/index.html}}</ref>
|-
|[[Wybory parlamentarne w Polsce w 2005 roku|2005]]
|rowspan="6" style="background: #{{partie polityczne - kolor|PO}};"”|
| rowspan="6" |{{partie polityczne - nazwa|PO}}
|[[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji (2005–2007)|Sejm V kadencji]]
|[[Okręg wyborczy nr 21 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|nr 21]]
|style="background:pink;"| 960 (0,36%){{nie}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Serwis PKW – Wybory 2005 |data dostępu = 2021-09-04 |url = https://wybory2005.pkw.gov.pl/SJM/PL/WYN/21/W6511/21.htm}}</ref>
|-
| rowspan="2" |[[Wybory samorządowe w Polsce w 2006 roku|2006]]
| rowspan="7" |Burmistrz Prudnika
| rowspan="7" |
|style="background:pink;"| 1875 (19,24%)<ref name="wybory2006" />
|-
|style="background:palegreen;"| 4640 (61,64%){{tak}}<ref name="wybory2006" />
|-
|[[Wybory samorządowe w Polsce w 2010 roku|2010]]
|style="background:palegreen;"| 5767 (67,64%){{tak}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo opolskie – Powiat prudnicki – gm. Prudnik |data dostępu = 2021-04-03 |opublikowany = wybory2010.pkw.gov.pl |url = https://wybory2010.pkw.gov.pl/geo/pl/160000/161004.html#tabs-6}}</ref>
|-
| rowspan="2" |[[Wybory samorządowe w Polsce w 2014 roku|2014]]
|style="background:pink;"| 3841 (43,57%)<ref>{{Cytuj |tytuł = PKW – Samorząd 2014 (I tura) |data dostępu = 2024-04-08 |opublikowany = samorzad2014.pkw.gov.pl |url = https://samorzad2014.pkw.gov.pl/360_Wybory_Burmistrza_-_I_tura/0/161004.html}}</ref>
|-
|style="background:palegreen;"| 3942 (58,18%){{tak}}<ref>{{Cytuj |tytuł = PKW – Samorząd 2014 (II tura) |data dostępu = 2021-04-03 |opublikowany = samorzad2014.pkw.gov.pl |url = https://samorzad2014.pkw.gov.pl/361_Wybory_Burmistrza_-_II_tura/0/161004.html}}</ref>
|-
|rowspan="2"| [[Wybory samorządowe w Polsce w 2018 roku|2018]]
|rowspan="2" style="background: #{{partie polityczne - kolor|KO}};"”|
|rowspan="2"| {{partie polityczne - nazwa|KO}}
|style="background:pink;"| 3174 (30,21%)<ref>{{Cytuj |tytuł = Wybory samorządowe 2018 (I tura) |data dostępu = 2024-04-08 |opublikowany = wybory2018.pkw.gov.pl |url = https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/geografia/161004#results_vote_elect_mayor_round_1}}</ref>
|-
|style="background:pink;"| 3285 (35,79%){{Nie}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Wybory samorządowe 2018 (II tura) |data dostępu = 2021-04-03 |opublikowany = wybory2018.pkw.gov.pl |url = https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/geografia/161004#results_vote_elect_mayor_round_2}}</ref>
|-
|[[Wybory samorządowe w Polsce w 2024 roku|2024]]
|style="background: #1E85C7;"|
|KWW Tak! Dla Ziemi Prudnickiej
|[[Rada Powiatu Prudnickiego]]
|nr 1
|style="background:palegreen;"| 574 (6,78%){{Tak}}<ref name="pkw2024" />
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Fejdych, Franciszek}}
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Burmistrzowie Prudnika]]
[[Kategoria:Delegaci do Parlamentu Euroregionu Pradziad]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nysie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1960]]

title: Franciszek Fejdych

Data i miejsce urodzenia: 7 sierpnia 1960 · Nysa

Przynależność polityczna: Platforma Obywatelska

Poprzednik: Zenon Kowalczyk

Następca: Grzegorz Zawiślak