text:
# Siuda Baba
Siuda Baba – dawny, polski zwyczaj ludowy obchodzony w Poniedziałek Wielkanocny, który współcześnie zachował się jedynie w podkrakowskich wsiach. Siuda Baba to mężczyzna przebrany za usmoloną kobietę w podartym ubraniu. Chodzi od domu do domu w towarzystwie Cygana i kilku krakowiaków, zbierając datki i szukając młodych panien, by wysmarować je sadzą.

## Geneza zwyczaju
Etnolożka Barbara Ogrodowska jest zdania, że tradycja ta nawiązuje do wiosennych słowiańskich obrzędów wypędzania zimy. Związana jest z nią legenda o pogańskiej świątyni w Lednicy Górnej, która stała nad źródełkiem w świętym gaju pod Kopcową Górą. Kapłanka, która strzegła w niej ognia, wychodziła raz do roku z nadejściem wiosny w poszukiwaniu następczyni. Wybrana przez nią dziewczyna nie mogła się wykupić, dlatego panny chowały się, gdzie mogły. Symbolizująca kapłankę Siuda Baba jest czarna od sadzy, bo przez cały rok pilnowania ognia kapłance nie było wolno ani przebrać się, ani myć lub - według innej wersji - ponieważ następczyni czerniono twarz.
Wśród mieszkańców Lednicy Górnej nie ma zgody co do lokalizacji „świętego źródła”, o ten status konkurują dwa z trzech źródeł potoku Ledy, znajdujące się na terenie wsi. Źródła otoczone są nimbem tajemniczości i niechętnie pokazywane turystom, a dostęp do nich jest utrudniony ze względu na położenie na terenie prywatnych posesji.
Zwyczaj ten obecnie zachował się jedynie w okolicach Krakowa. Do legendy dodany został wątek chrześcijański i tradycyjnie co roku widowisko Siudej jest wystawiane w Poniedziałek Wielkanocny we wsi Lednica Górna. Wprawdzie można się na nie natknąć także w pobliskiej Wieliczce, jednak według mieszkańców Lednicy nie jest to prawdziwa Siuda Baba, mimo że naśladuje ją dosyć dokładnie.
Zgodnie z tradycją Siuda Baba to mężczyzna przebrany za usmoloną, niechlujną kobietę w podartym ubraniu. Na szyi nosi sznury korali z kasztanów lub ziemniaków, a na plecach duży kosz owinięty płachtą. Postać pojawiająca się w Wieliczce nosi duży krzyż w dłoni, a w ręce bat unurzany w sadzy i nie towarzyszy jej orszak.
Siuda Baba chodzi od domu do domu w towarzystwie drugiego mężczyzny przebranego za Cygana oraz czterech chłopców, którzy powinni być przebrani w tradycyjne stroje krakowskie, chociaż nie zawsze przestrzega się tego wymogu. Siuda Baba (w Wieliczce) lub jeden z krakowiaków (w Lednicy Górnej) niesie „wózek” (wielkanocny ogródek) i zbiera datki. Nagabują przechodniów, czerniąc im twarze sadzą, według niektórych źródeł także oblewając wodą z sikawki.

## Szczegółowy przebieg obrzędu
W skład orszaku Siudej Baby wchodzi osiem (lub sześć) osób – młodych mężczyzn w wieku 20-24 lata: sześciu (lub czterech) Krakowiaków, Cygan oraz sama Siuda Baba. Zanim ruszą obchodzić domy we wsi, muszą się przygotować. Rano wszyscy spotykają się w domu Cygana, tam ubierają się w swoje stroje – Krakowiacy w stroje krakowskie, Siuda Baba w obdartą, brudną spódnicę i korale (kiedyś z ziemniaków, kasztanów, później drewniane), a także przewieszoną przez ramię chustę, w której trzyma pudełko z sadzą wymieszaną z kremem. Cygan natomiast w czarne spodnie z przyszytymi cienkimi skrawkami materiału, czarną bluzkę oraz czarny kapelusz. Jego niezbędnym rekwizytem jest bat, z którego strzela pojawiając się na posesjach mieszkańców wsi. Zarówno Cygan jak i Siuda Baba mają dokładnie wysmarowane sadzą dłonie i twarze. Niosą ze sobą zapas przygotowanej wcześniej mieszanki sadzy z kremem, aby smarować nią innych. Krakowiacy ubrani są w stroje krakowskie, które niegdyś szyte były w tradycyjny sposób przez miejscowych, a od lat 70. lub 80. XX wieku są to stroje kupowane w wytwórniach. Do ich rekwizytów należy „wózek” z figurką Jezusa, do którego chętni sąsiedzi będą mogli wrzucać swoje datki. Wózek przygotowywany jest przez miejscowe dziewczęta.
Orszak zazwyczaj ma zaplanowaną trasę, a prowadzi go Cygan. Zazwyczaj biegnie on na samym przedzie, aby jak najszybciej dotrzeć na kolejną posesję. Wizyta Siudej Baby rozpoczyna się od strzału batem Cygana. W zależności od tego, na ile chłopcy są zaprzyjaźnieni z danym domem, ich odwiedziny przebiegają odmiennie. Jeśli domownicy są przychylni lub są ich bliskimi znajomymi, chłopcy nie mają oporu, aby wkroczyć bez szczególnego pozwolenia. Zdarza się jednak, że trafiają do ludzi im nieznanych – wtedy Cygan, po strzale batem, uprzejmie pyta, czy domownicy życzą sobie ich odwiedzin. Odpowiedź odmowna czasem może mieć negatywne skutki – na przykład naznaczenie sadzą klamki od drzwi wejściowych lub skrzynki na listy czy innych obiektów w gospodarstwie. Gdy jednak domownicy zgadzają się na wizytę Siudej Baby, próg domu przekraczają Krakowiacy. Czasem cały obrzęd odbywa się na podwórzu, w ganku lub w progu. Po krótkim powitalnym zapytaniu: „Czy przyjmujecie zmartwychwstałego Pana Jezusa?” i pozytywnej odpowiedzi, Krakowiacy wyśpiewują pieśń Wielkanocną, potrząsając przy tym „wózkiem” i przypiętymi do pasa brzękadłami.
„Zmartwychwstał Zbawiciel, Świata Odkupiciel
Piekło swoją mocą, zburzył jedną nocą.
Poszła była poszła Matuleńka Boża
Na łączkę zieloną, po wodę studzienną ...”
W pieśń wpleciony jest wątek Siudej Baby. Na słowa „Gdzie ta Siuda Baba…” Siuda Baba wskakuje do domu i niekiedy z pomocą Cygana smaruje sadzą dłonie i twarze każdego domownika, ale przede wszystkim łapie lub szuka ukrytych młodych dziewcząt. Domownicy żegnają całą świtę, często obdarowując ją świątecznym ciastem lub innymi smakołykami, wrzucają też pieniężne podarki do „wózka”. Pochód trwa do późnego wieczora.
Za Siudą Babą biegają gapie i dzieci, wykrzykując:
Siuda, ruda popielata
Z batem lata.
Siuda, ruda popielata
Co kominy wymiata.

## Pochód Siudej Baby współcześnie
Chłopcy organizujący pochód są w wieku od 20 do 24 lat, a motywacją do organizowania obrzędu jest dla młodych dobra zabawa, odwiedziny znajomych i możliwość uzyskania datków. Młodzież zaangażowana w organizację obrzędu (oprócz tego, że funkcje wśród nich są podzielone) ma pewne zasady – np. ci, którzy pierwszy raz chodzą w orszaku, zazwyczaj noszą wózek z podobizną Jezusa i potrząsają nim w czasie śpiewania pieśni. Cygani natomiast często są wybierani „po rodzinie”. Dzięki temu zachowana zostaje tajemnica sporządzania bata (chłopcy uważają, że istnieje specjalny sposób robienia bata, który znają tylko oni) i umiejętność widowiskowego nim strzelania. A dzięki temu, że często młodszy brat przejmuje „fuchę” po starszym bracie, który był Cyganem i na przykład się ożenił, uczy się od niego, jak należy z niego strzelać. Zasadą jest także to, że tylko kawalerowie mogą należeć do świty Siudej Baby.
W związku z migracjami ludności, także w Lednicy Górnej pojawiają się nowi mieszkańcy, którzy nie są zaznajomieni z miejscowymi zwyczajami. Niektórzy na wizytę Siudej reagują bardzo entuzjastycznie, traktując ją trochę jak atrakcję turystyczną. Inni natomiast nie odnoszą się do tego zwyczaju zbyt przychylnie i nie otwierają swoich drzwi.
Wśród mieszkańców zaznajomionych z tradycją poczernienie twarzy przez Siudą Babę uznawane jest za dobrą wróżbę na kolejny rok, a pannie zwiastuje szybkie zamążpójście. Jeśli Siuda zobaczy, że wysmarowana osoba zetrze sadzę, wysmaruje ją ponownie jeszcze bardziej. W Lednicy Górnej działa Stowarzyszenie Wspierające Rozwój Wsi Lednica Górna „Ledniczanie”, które pomaga młodzieży w podtrzymywaniu tradycji. Siuda Baba funkcjonuje jako symbol wsi, co znajduje odzwierciedlenie w lokalnych wyrobach rękodzielniczych.

title: Siuda Baba

wikitext:
[[Plik:Lednica Górna Siuda Baba 2015-04-06 316a.jpg|thumb|Lednica Górna, Cygan i Siuda Baba.]]
'''Siuda Baba''' – dawny, polski zwyczaj ludowy obchodzony w [[Poniedziałek Wielkanocny]], który współcześnie zachował się jedynie w podkrakowskich wsiach. Siuda Baba to mężczyzna przebrany za usmoloną kobietę w podartym ubraniu. Chodzi od domu do domu w towarzystwie Cygana i kilku krakowiaków, zbierając datki i szukając młodych panien, by wysmarować je sadzą.

== Geneza zwyczaju ==
[[File:Lednica Górna Siuda Baba 2015-04-06 310a.jpg|thumb|Siuda Baba, 2015]]
Etnolożka [[Barbara Ogrodowska]] jest zdania, że tradycja ta nawiązuje do wiosennych [[Słowianie|słowiańskich]] obrzędów wypędzania zimy{{r|Ogrodowska}}. Związana jest z nią legenda o [[Pogaństwo|pogańskiej]] świątyni w [[Lednica Górna|Lednicy Górnej]], która stała nad źródełkiem w świętym gaju pod Kopcową Górą. Kapłanka, która strzegła w niej ognia, wychodziła raz do roku z nadejściem wiosny w poszukiwaniu następczyni. Wybrana przez nią dziewczyna nie mogła się wykupić, dlatego panny chowały się, gdzie mogły. Symbolizująca kapłankę Siuda Baba jest czarna od sadzy, bo przez cały rok pilnowania ognia kapłance nie było wolno ani przebrać się, ani myć{{r|Zinkow}} lub - według innej wersji - ponieważ następczyni czerniono twarz.

Wśród mieszkańców Lednicy Górnej nie ma zgody co do lokalizacji „świętego źródła”, o ten status konkurują dwa z trzech źródeł potoku [[Leda (potok)|Ledy]], znajdujące się na terenie wsi{{r|obser}}. Źródła otoczone są nimbem tajemniczości{{r|Zinkow}} i niechętnie pokazywane turystom, a dostęp do nich jest utrudniony ze względu na położenie na terenie prywatnych posesji{{r|obser}}.

Zwyczaj ten obecnie zachował się jedynie w okolicach [[Kraków|Krakowa]]. Do legendy dodany został wątek chrześcijański i tradycyjnie co roku widowisko Siudej jest wystawiane w Poniedziałek Wielkanocny we wsi Lednica Górna. Wprawdzie można się na nie natknąć także w pobliskiej [[Wieliczka|Wieliczce]], jednak według mieszkańców Lednicy nie jest to prawdziwa Siuda Baba, mimo że naśladuje ją dosyć dokładnie{{r|Zinkow}}.

Zgodnie z tradycją Siuda Baba to mężczyzna przebrany za usmoloną, niechlujną kobietę w podartym ubraniu. Na szyi nosi sznury korali z kasztanów lub ziemniaków, a na plecach duży kosz owinięty płachtą. Postać pojawiająca się w Wieliczce nosi duży krzyż w dłoni, a w ręce bat unurzany w sadzy i nie towarzyszy jej orszak{{r|Zinkow}}.

Siuda Baba chodzi od domu do domu w towarzystwie drugiego mężczyzny przebranego za Cygana oraz czterech chłopców, którzy powinni być przebrani w tradycyjne stroje krakowskie, chociaż nie zawsze przestrzega się tego wymogu{{r|Zinkow}}. Siuda Baba (w Wieliczce) lub jeden z krakowiaków (w Lednicy Górnej) niesie „wózek” (wielkanocny ogródek) i zbiera datki{{r|Zinkow|obser}}. Nagabują przechodniów, czerniąc im twarze sadzą{{r|Zinkow|obser}}, według niektórych źródeł także oblewając wodą z sikawki{{r|Ogrodowska}}.

== Szczegółowy przebieg obrzędu ==
[[File:Lednica Górna Siuda Baba 2015-04-06 160a.jpg|thumb|Grupa Krakowiaków z cyganem czekają przed domem, Lednica Górna]]
[[Plik:Lednica Górna Siuda Baba 2015-04-06 390.jpg|thumb|Bat używany przez Cygana z grupy Siudej Baby - Poniedziałek Wielkanocny, 2015 r.]]
W skład orszaku Siudej Baby<ref>„Siuda” może oznaczać „kotna”; określenie to może też mieć związek ze zbożem, na co wskazuje okoliczna gwara, za: Targosz K. ''Korzenie i kształty teatru do 1500 roku w perspektywie Krakowa, wyd. Secesja, Kraków, 1995, s. 22.''</ref> wchodzi osiem (lub sześć{{r|Zinkow}}) osób – młodych mężczyzn w wieku 20-24 lata: sześciu (lub czterech{{r|Zinkow}}) Krakowiaków, Cygan oraz sama Siuda Baba. Zanim ruszą obchodzić domy we wsi, muszą się przygotować. Rano wszyscy spotykają się w domu Cygana, tam ubierają się w swoje stroje – Krakowiacy w [[strój krakowski|stroje krakowskie]], Siuda Baba w obdartą, brudną spódnicę i korale (kiedyś z ziemniaków, kasztanów, później drewniane), a także przewieszoną przez ramię chustę, w której trzyma pudełko z sadzą wymieszaną z kremem. Cygan natomiast w czarne spodnie z przyszytymi cienkimi skrawkami materiału, czarną bluzkę oraz czarny kapelusz. Jego niezbędnym rekwizytem jest bat, z którego strzela pojawiając się na posesjach mieszkańców wsi. Zarówno Cygan jak i Siuda Baba mają dokładnie wysmarowane sadzą dłonie i twarze. Niosą ze sobą zapas przygotowanej wcześniej mieszanki sadzy z kremem, aby smarować nią innych. Krakowiacy ubrani są w stroje krakowskie, które niegdyś szyte były w tradycyjny sposób przez miejscowych, a od lat 70. lub 80. XX wieku są to stroje kupowane w wytwórniach. Do ich rekwizytów należy „wózek” z figurką [[Jezus Chrystus|Jezusa]], do którego chętni sąsiedzi będą mogli wrzucać swoje datki. Wózek przygotowywany jest przez miejscowe dziewczęta{{r|obser|Zinkow}}.
[[File:2015 Siuda Baba. Lednica.webm|thumb|Siuda Baba - przebieg obrzędu, Lednica Górna, 2015]]
Orszak zazwyczaj ma zaplanowaną trasę, a prowadzi go Cygan. Zazwyczaj biegnie on na samym przedzie, aby jak najszybciej dotrzeć na kolejną posesję. Wizyta Siudej Baby rozpoczyna się od strzału batem Cygana. W zależności od tego, na ile chłopcy są zaprzyjaźnieni z danym domem, ich odwiedziny przebiegają odmiennie. Jeśli domownicy są przychylni lub są ich bliskimi znajomymi, chłopcy nie mają oporu, aby wkroczyć bez szczególnego pozwolenia. Zdarza się jednak, że trafiają do ludzi im nieznanych – wtedy Cygan, po strzale batem, uprzejmie pyta, czy domownicy życzą sobie ich odwiedzin. Odpowiedź odmowna czasem może mieć negatywne skutki – na przykład naznaczenie sadzą klamki od drzwi wejściowych lub skrzynki na listy czy innych obiektów w gospodarstwie. Gdy jednak domownicy zgadzają się na wizytę Siudej Baby, próg domu przekraczają Krakowiacy. Czasem cały obrzęd odbywa się na podwórzu, w ganku lub w progu. Po krótkim powitalnym zapytaniu: „''Czy przyjmujecie zmartwychwstałego Pana Jezusa?''” i pozytywnej odpowiedzi, Krakowiacy wyśpiewują pieśń Wielkanocną, potrząsając przy tym „wózkiem” i przypiętymi do pasa brzękadłami.
:„''Zmartwychwstał Zbawiciel, Świata Odkupiciel''
:''Piekło swoją mocą, zburzył jedną nocą.''
:''Poszła była poszła Matuleńka Boża''
:''Na łączkę zieloną, po wodę studzienną ...''”
W pieśń wpleciony jest wątek Siudej Baby. Na słowa „''Gdzie ta Siuda Baba…''” Siuda Baba wskakuje do domu i niekiedy z pomocą Cygana smaruje sadzą dłonie i twarze każdego domownika, ale przede wszystkim łapie lub szuka ukrytych młodych dziewcząt. Domownicy żegnają całą świtę, często obdarowując ją świątecznym ciastem lub innymi smakołykami, wrzucają też pieniężne podarki do „wózka”. Pochód trwa do późnego wieczora{{r|obser|Zinkow}}.

Za Siudą Babą biegają gapie i dzieci, wykrzykując:
: ''Siuda, ruda popielata''
: ''Z batem lata.''
: ''Siuda, ruda popielata''
: ''Co kominy wymiata.''

== Pochód Siudej Baby współcześnie ==
[[Plik:Lednica_Górna_Siuda_Baba_2015-04-06_010.jpg|thumb|Czarny Cygan z Siudą Babą, wyrób rękodzielniczy z Lednicy Górnej]]
Chłopcy organizujący pochód są w wieku od 20 do 24 lat, a motywacją do organizowania obrzędu jest dla młodych dobra zabawa, odwiedziny znajomych i możliwość uzyskania datków. Młodzież zaangażowana w organizację obrzędu (oprócz tego, że funkcje wśród nich są podzielone) ma pewne zasady – np. ci, którzy pierwszy raz chodzą w orszaku, zazwyczaj noszą wózek z podobizną Jezusa i potrząsają nim w czasie śpiewania pieśni. Cygani natomiast często są wybierani „po rodzinie”. Dzięki temu zachowana zostaje tajemnica sporządzania bata (chłopcy uważają, że istnieje specjalny sposób robienia bata, który znają tylko oni) i umiejętność widowiskowego nim strzelania. A dzięki temu, że często młodszy brat przejmuje „fuchę” po starszym bracie, który był Cyganem i na przykład się ożenił, uczy się od niego, jak należy z niego strzelać. Zasadą jest także to, że tylko kawalerowie mogą należeć do świty Siudej Baby{{r|obser}}.

W związku z migracjami ludności, także w Lednicy Górnej pojawiają się nowi mieszkańcy, którzy nie są zaznajomieni z miejscowymi zwyczajami. Niektórzy na wizytę Siudej reagują bardzo entuzjastycznie, traktując ją trochę jak atrakcję turystyczną. Inni natomiast nie odnoszą się do tego zwyczaju zbyt przychylnie i nie otwierają swoich drzwi.

Wśród mieszkańców zaznajomionych z tradycją poczernienie twarzy przez Siudą Babę uznawane jest za dobrą wróżbę na kolejny rok, a pannie zwiastuje szybkie zamążpójście. Jeśli Siuda zobaczy, że wysmarowana osoba zetrze sadzę, wysmaruje ją ponownie jeszcze bardziej. W Lednicy Górnej działa Stowarzyszenie Wspierające Rozwój Wsi Lednica Górna „Ledniczanie”, które pomaga młodzieży w podtrzymywaniu tradycji. Siuda Baba funkcjonuje jako symbol wsi, co znajduje odzwierciedlenie w lokalnych wyrobach rękodzielniczych{{r|obser|lednica}}.

{{Commonscat|Siuda Baba}}
== Zobacz też ==

* [[Wielkanoc]]
* [[Poniedziałek Wielkanocny]]
* [[Śmiergust]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
# <ref name=lednica>{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20110318003336/http://www.lednica.wieliczka.eu/stowarzyszenie-mieszkancow |tytuł=Stowarzyszenie mieszkańców |praca=Lednica Górna: internetowy portal mieszkańców |data dostępu=2015-06-28}}</ref>
# <ref name=Ogrodowska>{{cytuj książkę |autor=Barbara Ogrodowska |tytuł=Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce |wydawca=Verbinum |miejsce=Warszawa |rok=2001 |strony=190}}</ref>
# <ref name="obser">Zapis obserwacji etnograficznej, prowadzonej dnia 6 kwietnia 2015 r. w miejscowości Lednica Górna w ramach projektu [[Wikiprojekt:GLAM/Projekty/Rok obrzędowy z Wikipedią|Rok obrzędowy z Wikipedią]]; materiał źródłowy w: Dział Dokumentacji Archiwalnej i Fotograficzno-Filmowej PME w Warszawie.</ref>
# <ref name=Zinkow>{{cytuj książkę|imię=Julian |nazwisko=Zinkow |tytuł=Krakowskie podania, legendy i zwyczaje (oraz wybór podań i legend jurajskich) |wydawca=Wydawnictwo „Platan” |miejsce=Kraków |data=2004 |strony=216-218}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* Tadeusz Seweryn, ''Tradycje i zwyczaje krakowskie'', Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, Kraków 1961.
* Julian Zinkow, ''Krakowskie podania, legendy i zwyczaje (oraz wybór podań i legend jurajskich)'', Wydawnictwo „Platan”, Kraków 2004.

{{Polskie obrzędy i zwyczaje ludowe}}

[[Kategoria:Krakowskie tradycje]]
[[Kategoria:Zwyczaje wielkanocne]]
[[Kategoria:Polskie obrzędy i zwyczaje ludowe]]
[[Kategoria:Wielkanoc w słowiańskiej tradycji]]
[[Kategoria:Kobieta]]


text:
# Agustín Pagola Gómez
Agustín Pagola Gómez, ros. Агустин Пагола Гомес (ur. 18 listopada 1922 w Errenterii, zm. 16 listopada 1975 w Moskwie) – rosyjski piłkarz pochodzenia hiszpańskiego, grający na pozycji obrońcy, reprezentant ZSRR, trener piłkarski.

## Kariera piłkarska

### Kariera klubowa
Bask z urodzenia. W 1937 roku był kapitanem juniorskiej reprezentacji Kraju Basków, która rozegrała kilka spotkań z zespołami juniorskimi Moskwy. Po wybuchu wojny domowej w Hiszpanii, wraz z rówieśnikami, dziećmi wielu hiszpańskich republikanów, przyjechał do Związku Radzieckiego. Po przyjeździe do Moskwy, na swoją drugą ojczyznę, grał w zespole Domu Młodzieży Hiszpańskiej, studiował i uzyskał zawód. W 1940 rozpoczął karierę piłkarską w drużynie fabryki "Krasnaja Roza" w Moskwie. W 1944 został piłkarzem Krylji Sowietow Moskwa, skąd w 1947 przeszedł do Torpeda Moskwa. Również był oddelegowany do Szachtar Donieck podczas ich tournée po Bułgarii i Rumunii w 1951 roku. W latach 1951–1953 pełnił funkcję kapitana Torpeda. W 1954 zakończył swoją karierę piłkarską.

### Kariera reprezentacyjna
W 1952 był powołany do reprezentacji Związku Radzieckiego na Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach, ale nie zagrał żadnego meczu.

## Kariera trenerska
W 1956 roku powrócił do Hiszpanii. Trenował juniorską reprezentację prowincji Guipúzcoa i juniorski zespół Tolos (Hiszpania) (1957–1961). Był członkiem Komunistycznej Partii Hiszpanii i uczestniczył w działalności konspiracyjnej. Później mieszkał i pracował pod innym nazwiskiem w niektórych krajach, np. w Wenezueli. Zmarł 16 listopada 1975 w Moskwie na nieuleczalną chorobę. Został pochowany na Cmentarzu Dońskim.

## Sukcesy i odznaczenia

### Sukcesy klubowe
- brązowy medalista Mistrzostw ZSRR: 1953
- zdobywca Pucharu ZSRR: 1949, 1952
- finalista Pucharu ZSRR: 1947

### Sukcesy reprezentacyjne
- uczestnik Igrzysk Olimpijskich: 1952

### Sukcesy indywidualne
- wybrany do listy 33 najlepszych piłkarzy ZSRR: Nr 1 (1952), Nr 2 (1948, 1951), Nr 3 (1949, 1950)

### Odznaczenia
- tytuł Mistrza Sportu ZSRR
- tytuł Zasłużonego Mistrza Sportu ZSRR: 1952

wikiname: plwiki

title: Agustín Pagola Gómez

in_language: pl

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Agustín Pagola Gómez
 |imię i nazwisko org     = {{k|ru|Агустин Пагола Гомес}}
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 18 listopada 1922
 |miejsce urodzenia       = [[Errenteria]]
 |data śmierci            = 16 listopada 1975
 |miejsce śmierci         = [[Moskwa]]
 |wzrost                  = 169 cm
 |pozycja                 = [[Obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
! 1935–1937 ! Errenteria
! 1937–1939 ! Dom Młodzieży Moskwa
 |kariera seniorska       =
! 1940–1941 ! Krasnaja Roza Moskwa                                            !   ? ! ?
! 1944–1946 ! [[Krylja Sowietow Moskwa (piłka nożna)|Krylja Sowietow Moskwa]] !  22 ! 0
! 1947–1956 ! [[Torpedo Moskwa]]                                              ! 185 ! 0
 |kariera reprezentacyjna = ! 1952 ! {{reprezentacja|SUN|pn}} ! 0 ! 0
 |kariera trenerska       =
! 1957–1961 ! Tolos (juniorzy)
! ?         ! reprezentacja Guipúzcoa
 |medale                  =
 |odznaczenia             = {{Order|SU-ZMSZSRR||20}}
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Agustín Pagola Gómez''', [[język rosyjski|ros.]] Агустин Пагола Гомес (ur. [[18 listopada]] [[1922]] w [[Errenteria|Errenterii]], zm. [[16 listopada]] [[1975]] w [[Moskwa|Moskwie]]) – [[Rosja|rosyjski]] [[piłka nożna|piłkarz]] pochodzenia [[Hiszpania|hiszpańskiego]], grający na pozycji [[Obrońca (piłka nożna)|obrońcy]], [[Reprezentacja Związku Radzieckiego w piłce nożnej mężczyzn|reprezentant ZSRR]], trener piłkarski.

== Kariera piłkarska ==
=== Kariera klubowa ===
Bask z urodzenia. W 1937 roku był kapitanem juniorskiej reprezentacji Kraju Basków, która rozegrała kilka spotkań z zespołami juniorskimi Moskwy. Po wybuchu wojny domowej w Hiszpanii, wraz z rówieśnikami, dziećmi wielu hiszpańskich republikanów, przyjechał do Związku Radzieckiego. Po przyjeździe do Moskwy, na swoją drugą ojczyznę, grał w zespole Domu Młodzieży Hiszpańskiej, studiował i uzyskał zawód. W 1940 rozpoczął karierę piłkarską w drużynie fabryki "Krasnaja Roza" w Moskwie. W 1944 został piłkarzem [[Krylja Sowietow Moskwa (piłka nożna)|Krylji Sowietow Moskwa]], skąd w 1947 przeszedł do [[Torpedo Moskwa|Torpeda Moskwa]]. Również był oddelegowany do [[Szachtar Donieck]] podczas ich tournée po Bułgarii i Rumunii w 1951 roku. W latach 1951–1953 pełnił funkcję kapitana Torpeda. W 1954 zakończył swoją karierę piłkarską.

=== Kariera reprezentacyjna ===
W 1952 był powołany do [[Reprezentacja Związku Radzieckiego w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Związku Radzieckiego]] na [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1952|Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach]], ale nie zagrał żadnego meczu.

== Kariera trenerska ==
W 1956 roku powrócił do Hiszpanii. Trenował juniorską reprezentację [[Gipuzkoa|prowincji Guipúzcoa]] i juniorski zespół Tolos (Hiszpania) (1957–1961). Był członkiem Komunistycznej Partii Hiszpanii i uczestniczył w działalności konspiracyjnej. Później mieszkał i pracował pod innym nazwiskiem w niektórych krajach, np. w Wenezueli. Zmarł 16 listopada 1975 w Moskwie na nieuleczalną chorobę<ref>[http://100goals.ru/spaniards-in-the-ussr Испанцы в СССР]</ref>. Został pochowany na [[Cmentarz Doński|Cmentarzu Dońskim]]<ref>{{Cytuj stronę |url=http://sport-necropol.narod.ru/gomes.html |tytuł=Спортивный некрополь. Гомес Агустин (Августин) Пагола (1922-1975) |data dostępu=2011-07-23 |archiwum=https://web.archive.org/web/20100804144822/http://sport-necropol.narod.ru/gomes.html |zarchiwizowano=2010-08-04 }}</ref>.

== Sukcesy i odznaczenia ==
=== Sukcesy klubowe ===
* brązowy medalista [[Wyższa liga ZSRR w piłce nożnej mężczyzn|Mistrzostw ZSRR]]: 1953
* zdobywca [[Puchar Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w piłce nożnej mężczyzn|Pucharu ZSRR]]: 1949, 1952
* finalista Pucharu ZSRR: 1947

=== Sukcesy reprezentacyjne ===
* uczestnik [[Piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952|Igrzysk Olimpijskich]]: 1952

=== Sukcesy indywidualne ===
* wybrany do [[Lista najlepszych piłkarzy roku w ZSRR|listy 33 najlepszych piłkarzy ZSRR]]: Nr 1 (1952), Nr 2 (1948, 1951), Nr 3 (1949, 1950)

=== Odznaczenia ===
* tytuł [[Mistrz Sportu|Mistrza Sportu ZSRR]]
* tytuł [[Zasłużony Mistrz Sportu|Zasłużonego Mistrza Sportu ZSRR]]: 1952

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Rusteam|108100220297798}}
* {{Playerhistory|53838}}
* [http://www.zatorpedo.narod.ru/zalslavy/gomes.html Sylwetka w Sali Honorowej Torpeda Moskwy] {{lang|ru}}

{{IO ZSRR 1952}}

{{SORTUJ:Gómez, Agustín Pagola}}
[[Kategoria:Radzieccy olimpijczycy (Helsinki 1952)]]
[[Kategoria:Radzieccy piłkarze]]
[[Kategoria:Rosyjscy piłkarze]]
[[Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952]]
[[Kategoria:Piłkarze Krylji Sowietow Moskwa]]
[[Kategoria:Piłkarze Torpeda Moskwa]]
[[Kategoria:Zasłużeni Mistrzowie Sportu ZSRR]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1922]]
[[Kategoria:Zmarli w 1975]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Dońskim w Moskwie]]
[[Kategoria:Baskijscy piłkarze]]
[[Kategoria:Osoby pochodzenia hiszpańskiego]]
[[Kategoria:Osoby pochodzenia francuskiego]]

title: · Agustín Pagola GómezАгустин Пагола Гомес

Data i miejsce urodzenia: 18 listopada 1922 · Errenteria

Data i miejsce śmierci: 16 listopada 1975 · Moskwa

Pozycja: obrońca

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

Errenteria

Dom Młodzieży Moskwa

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Krasnaja Roza Moskwa · ? · (?)

Krylja Sowietow Moskwa · 22 · (0)

Torpedo Moskwa · 185 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

ZSRR · 0 · (0)

title: Kariera trenerska

Lata: Drużyna

Tolos (juniorzy)

reprezentacja Guipúzcoa

Kariera trenerska:
1.
Odznaczenia
Zasłużony Mistrz Sportu ZSRR


text:
# Okręg Warszawa Województwo Batalionów Chłopskich
II Okręg Warszawa Województwo Batalionów Chłopskich – jeden z okręgów w strukturze organizacyjnej Batalionów Chłopskich. Został utworzony w 1943 i obejmował terytorium przedwojennego województwa warszawskiego, zarówno północnej części wcielonej do III Rzeszy jak i pozostałej wcielonej do GG.

## Struktura organizacyjna
Na czele okręgu stała jego Komenda Główna.
- Komendantami głównymi byli kolejno:
  - Stefan Pawłowski
  - Tadeusz Wyrzykowski
  - Tadeusz Szeląg
  - Tadeusz Ilczuk
- Szefem sztabu był:
  - Tadeusz Golka
- Szefem wyszkolenia bojowego był:
  - Bogumił Karaszewski
- Szefem organizacyjnym był:
  - Hieronim Ligocki
- Szefem łączności był:
  - Stanisław Laskowski
- Komendantem Ludowej Straży Bezpieczeństwa był:
  - Hieronim Ligocki
- Szefem sanitarnym była:
  - Helena Zacharczuk
- W kierownictwie Ludowego Związku Kobiet i Zielonego Krzyża były:
  - Wiktoria Dzierżkowa
  - Jadwiga Stolarska-Łobodowa

- Podokręg Centralny - bezpośrednio podporządkowany komendantowi Okręgu II
  - 1 - Obwód Garwolin (Komendanci: Bolesław Warowny, Władysław Bąbik)
  - 3 - Obwód Węgrów (Komendanci: Stanisław Matuszak, Władysław Omietański)
  - 7 - Obwód Łowicz (Komendanci: Franciszek Kaszewski, Kazimierz Stolarczyk, Kazimierz Kurczak)
  - 9 - Obwód Rawa Mazowiecka  (Komendanci: Antoni Urbański, Hieronim Ligocki, Jan Wyczański)
  - 10 - Obwód Siedlce (1 stycznia 1943 włączony do Okręgu IV Lublin, gdzie otrzymał nr 9)
  - 10 - Obwód Skierniewice (w późniejszym czasie włączony do Okręgu V Łódź) (Komendant: Szymon Zbudniewek)
  - 11 - Obwód Sochaczew (Komendanci: Zygmunt Pruski, Eugeniusz Kacprzak, Jan Ziętek)
  - 30 - Obwód Sokołów Podlaski (Komendant: Andrzej Prokopczuk)

- Podokręg II a[1] (wyodrębniony 1 kwietnia 1943 z Podokręgu Centralnego) (Komendant: Stanisław Kasperlik)
  - 2 - Obwód Mińsk Mazowiecki (Komendanci: Bronisław Krasiński, Józef Łoboda)
  - 5 - Obwód Radzymin (Komendant: Marian Gotowiec)
  - 6 - Obwód Warszawa Prawobrzeżna (Komendanci: Mieczysław Dańko, Tadeusz Makowski)
  -  ? - Obwód Warszawa Lewobrzeżna (Komendant: Zenon Marczak)
  - 7 - Obwód Błonie (Komendant: Stanisław Słoniewski)
  - 8 - Obwód Grójec (Komendant: Antoni Dębski)

- Podokręg "Reich", "Wkra" (od czerwca 1943) (Komendanci: Jan Kowalski, Antoni Załęski, Mieczysław Kazimierowicz)
  - 11 - Obwód Sierpc
  - 12 - Obwód Płock (Komendant: Antoni Wiatr)
  - 13 - Obwód Płońsk (Komendanci: Kazimierz Kuligowski, Stanisław Byber)
  - 14 - Obwód Ciechanów (Komendant: Józef Stefaniak)
  - 15 - Obwód Pułtusk (Komendant: Roman Wiśniewski)
  - 16 - Obwód Maków Mazowiecki (Komendant: Czesław Czarniecki)
  - 17 - Obwód Przasnysz (Komendanci: Ignacy Ossowski, Wojciech Łysonik)
  - 18 - Obwód Mława (Komendanci: Ryszard Siemiątkowski, Jan Załęski, Józef Przybyszewski)
  - 18 a - Obwód Działdowo (Komendanci: Bernard Zieliński, Henryk Kolk)
  - Obwód "Wystruć" (powiaty Insterburg, Labiau, Elchniederung w Prusach Wschodnich) (Komendant: Antoni Rejowski).

wikitext:
{{Jednostka wojskowa infobox
 |nazwa                = II Okręg Warszawa Województwo
 |nazwa oryginalna     =
 |znak                 =
 |kategoria wojska     = lądowe
 |motto                =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |państwo              = Polska
 |wariant flagi        = PPP
 |sformowanie          =
 |rozformowanie        =
 |nazwa wyróżniająca   =
 |patron               =
 |święto               =
 |nadanie sztandaru    =
 |rodowód              =
 |kontynuacja          =
 |dowódca pierwszy     =
 |dowódca obecny       =
 |dowódca ostatni      =
 |działania zbrojne    =
 |numer                =
 |kryptonim            =
 |dyslokacja           =
 |rodzaj sił zbrojnych =
 |formacja             = [[Bataliony Chłopskie]]
 |rodzaj wojsk         = [[partyzant]]ka
 |podległość           =
 |skład                =
 |odznaczenia          =
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''II Okręg Warszawa Województwo Batalionów Chłopskich''' – jeden z okręgów w strukturze organizacyjnej [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]]. Został utworzony w [[1943]] i obejmował terytorium przedwojennego województwa warszawskiego, zarówno północnej części wcielonej do [[III Rzesza|III Rzeszy]] jak i pozostałej wcielonej do GG.

== Struktura organizacyjna ==
Na czele okręgu stała jego Komenda Główna.
* Komendantami głównymi byli kolejno:
** [[Stefan Pawłowski]]
** [[Tadeusz Wyrzykowski (prawnik)|Tadeusz Wyrzykowski]]
** [[Tadeusz Szeląg]]
** [[Tadeusz Ilczuk]]
* Szefem sztabu był:
** [[Tadeusz Golka]]
* Szefem wyszkolenia bojowego był:
** [[Bogumił Karaszewski]]
* Szefem organizacyjnym był:
** [[Hieronim Ligocki]]
* Szefem łączności był:
** [[Stanisław Laskowski (żołnierz)|Stanisław Laskowski]]
* Komendantem [[Ludowa Straż Bezpieczeństwa|Ludowej Straży Bezpieczeństwa]] był:
** [[Hieronim Ligocki]]
* Szefem sanitarnym była:
** [[Helena Zacharczuk]]
* W kierownictwie [[Ludowy Związek Kobiet|Ludowego Związku Kobiet]] i [[Zielony krzyż|Zielonego Krzyża]] były:
** [[Wiktoria Dzierżkowa]]
** [[Jadwiga Stolarska-Łobodowa]]

* Podokręg Centralny - bezpośrednio podporządkowany komendantowi Okręgu II
** 1 - Obwód Garwolin (Komendanci: [[Bolesław Warowny]], [[Władysław Bąbik]])
** 3 - Obwód Węgrów (Komendanci: [[Stanisław Matuszak]], [[Władysław Omietański]])
** 7 - Obwód Łowicz (Komendanci: [[Franciszek Kaszewski]], [[Kazimierz Stolarczyk]], [[Kazimierz Kurczak]])
** 9 - Obwód Rawa Mazowiecka  (Komendanci: [[Antoni Urbański]], [[Hieronim Ligocki]], [[Jan Wyczański]])
** 10 - Obwód Siedlce ([[1 stycznia]] 1943 włączony do Okręgu IV Lublin, gdzie otrzymał nr 9)
** 10 - Obwód Skierniewice (w późniejszym czasie włączony do Okręgu V Łódź) (Komendant: [[Szymon Zbudniewek]])
** 11 - Obwód Sochaczew (Komendanci: [[Zygmunt Pruski]], [[Eugeniusz Kacprzak]], [[Jan Ziętek]])
** 30 - Obwód Sokołów Podlaski (Komendant: [[Andrzej Prokopczuk]])

* Podokręg II a<ref>Wojtas podaje, że w skład podokręgu wchodził również obwód Warszawa Lewobrzeżna. Nie podaje jednak numeru przypisanego temu obwodowi.</ref> (wyodrębniony [[1 kwietnia]] 1943 z Podokręgu Centralnego) (Komendant: [[Stanisław Kasperlik]])
** 2 - Obwód Mińsk Mazowiecki (Komendanci: [[Bronisław Krasiński]], [[Józef Łoboda]])
** 5 - Obwód Radzymin (Komendant: [[Marian Gotowiec (profesor)|Marian Gotowiec]])
** 6 - Obwód Warszawa Prawobrzeżna (Komendanci: [[Mieczysław Dańko]], [[Tadeusz Makowski (Czarny)|Tadeusz Makowski]])
** ? - Obwód Warszawa Lewobrzeżna (Komendant: [[Zenon Marczak]])
** 7 - Obwód Błonie (Komendant: [[Stanisław Słoniewski]])
** 8 - Obwód Grójec (Komendant: [[Antoni Dębski (żołnierz)|Antoni Dębski]])

* Podokręg "Reich", "Wkra" (od czerwca [[1943]]) (Komendanci: [[Jan Kowalski (żołnierz)|Jan Kowalski]], [[Antoni Załęski (żołnierz)|Antoni Załęski]], [[Mieczysław Kazimierowicz]])
** 11 - Obwód Sierpc
** 12 - Obwód Płock (Komendant: [[Antoni Wiatr]])
** 13 - Obwód Płońsk (Komendanci: [[Kazimierz Kuligowski]], [[Stanisław Byber]])
** 14 - Obwód Ciechanów (Komendant: [[Józef Stefaniak (żołnierz)|Józef Stefaniak]])
** 15 - Obwód Pułtusk (Komendant: [[Roman Wiśniewski]])
** 16 - Obwód Maków Mazowiecki (Komendant: [[Czesław Czarniecki]])
** 17 - Obwód Przasnysz (Komendanci: [[Ignacy Ossowski]], [[Wojciech Łysonik]])
** 18 - Obwód Mława (Komendanci: [[Ryszard Siemiątkowski]], [[Jan Załęski (żołnierz)|Jan Załęski]], [[Józef Przybyszewski]])
** 18 a - Obwód Działdowo (Komendanci: [[Bernard Zieliński]], [[Henryk Kolk]])
** Obwód "Wystruć" (powiaty Insterburg, Labiau, Elchniederung w Prusach Wschodnich) (Komendant: [[Antoni Rejowski]]).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Janusz Gmitruk, Piotr Matusak, Jan Nowak, ''Kalendarium działalności bojowej Batalionów Chłopskich 1940-1945'', Warszawa 1983.
* {{Cytuj książkę|nazwisko=Wojtas|imię=Marian|autor link=Marian Wojtas|tytuł=Słownik biograficzny żołnierzy Batalionów Chłopskich|tom=V|data=2009|wydawca=Wydawnictwo Bestprint|miejsce=Lublin|isbn=978-8360702-72-7|strony=724-727}}

{{Bataliony Chłopskie}}

[[Kategoria:Okręgi Batalionów Chłopskich]]
[[Kategoria:Dystrykt warszawski]]
[[Kategoria:Konspiracyjne oddziały Wojska Polskiego w Warszawie]]

title: II Okręg Warszawa Województwo

Państwo: Polskie Państwo Podziemne

Formacja: Bataliony Chłopskie

Rodzaj wojsk: partyzantka


text:
# Steven Gerrard
Steven George Gerrard (wym. [ˈdʒɛrɑ:d], ur. 30 maja 1980 w Whiston) – angielski piłkarz i trener piłkarski.
Występował na pozycji pomocnika. Przez niemal całą karierę występował w Liverpoolu, w którym zadebiutował w 1998 roku. W 2003 został kapitanem drużyny. Z Liverpoolem dwukrotnie zdobył Puchar Anglii, trzykrotnie Puchar Ligi Angielskiej oraz dwukrotnie Tarczę Wspólnoty. Ponadto triumfował w Lidze Mistrzów, Pucharze UEFA oraz dwukrotnie w Superpucharze Europy. W 2015, po 28 latach spędzonych na Anfield przeniósł się do amerykańskiego Los Angeles Galaxy, w barwach którego rok później zakończył piłkarską karierę.
W reprezentacji Anglii zadebiutował w roku 2000. Wystąpił wraz z nią na Mistrzostwach Europy w 2000, 2004 i 2012, a także na Mistrzostwach Świata w 2006, gdzie był najlepszym strzelcem zespołu i w 2010, gdzie był kapitanem drużyny. 16 maja 2012 został mianowany stałym kapitanem reprezentacji Anglii. Rolę tę pełnił do 2014, kiedy to zakończył reprezentacyjną karierę.
Po zakończeniu kariery zawodniczej trener drużyny Liverpoolu U-18 oraz U-19, szkockiego klubu Rangers F.C. oraz Aston Villa F.C.

## Dzieciństwo i początki kariery
Gerrard urodził się 30 maja 1980 roku jako drugi syn Paula i Julie. Wychowywał się w dzielnicy Huyton przy ulicy Ironside. Pochodzi z piłkarskiej rodziny. Jego ojciec pracował jako robotnik. Swoją przygodę z piłką rozpoczął w drużynie Denburn do lat 13, z którą wygrał ligę Edgehill. Grał także w szkolnej drużynie, z którą wygrał lokalny puchar. Pozwalało to jej zagrać spotkanie na Wembley, w którym pomocnik nie wystąpił z powodu kontuzji kolana. Gerrard grał także w zespole Whiston Juniors. W wieku ośmiu lat dołączył do szkółki piłkarskiej Liverpoolu, gdzie grał między innymi z Michaelem Owenem i Jasonem Koumasem. W tym czasie o Gerrarda ubiegały się takie zespoły jak Manchester United, West Ham United, Everton czy Tottenham Hotspur, jednak Anglik wolał pozostać w Liverpoolu. W wieku 9 lat Gerrard miał wypadek. W czasie gry w piłkę z jego przyjacielem Markiem widły wbiły mu się w nogę i od straty palca uratował go Steve Heighway, dyrektor akademii Liverpoolu. Gerrard z początku uczęszczał do szkoły podstawowej w Huyton przy ulicy Świętego Michała, następnie uczęszczał do Cardinal Heenan Catholic. W wieku 14 lat był na testach w Lilleshall, jednak nie dostał się na zgrupowanie reprezentacji. W tym czasie Gerrard był także testowany przez Manchester United, jednak postanowił wrócić do Liverpoolu. Po tym wydarzeniu podpisał juniorski kontrakt z klubem.

## Kariera klubowa

### Pierwsza drużyna
W listopadzie 1997 roku podpisał swój pierwszy zawodowy kontrakt z Liverpoolem. Zadebiutował w meczu przeciw Blackburn Rovers 29 listopada 1998, wchodząc jako zmiennik w drugiej połowie.
W tym samym sezonie zadebiutował w pierwszym składzie The Reds. W meczu Pucharu UEFA przeciw Celcie Vigo, pomimo przegranej klubu, Gerrard był chwalony jako jeden z najlepszych graczy meczu. W sumie wystąpił w 13 meczach sezonu, grając jako zastępca kontuzjowanego Jamiego Redknappa.
W kolejnym sezonie 1999/2000 razem z Redknappem tworzył już środek pola Liverpoolu. W czasie swoich pierwszych derby miasta z Evertonem „zaliczył” swoją pierwszą czerwoną kartkę (chociaż wszedł jako zmiennik). W grudniu strzelił swoją pierwszą bramkę, w wygranym 4:1 meczu z Sheffield Wednesday.
W sezonie 2000/2001 rozegrał dla klubu z Anfield już 50 spotkań, strzelając w nich 10 bramek. Liverpool zdobył w roku 2001 aż pięć trofeów: (Puchar UEFA, Puchar Anglii, Puchar Ligi, Tarczę Dobroczynności i Superpuchar Europy), w czym Gerrard miał olbrzymi udział. Strzelił bramkę między innymi w finale Pucharu UEFA przeciwko Deportivo Alavés (5:4).
Został także mianowany najlepszym graczem młodego pokolenia w lidze angielskiej.

### Sezon 2004/2005
W Liverpoolu nastąpiły zmiany. Zwolniono Gérarda Houlliera, a na jego miejsce zatrudniono Rafę Beníteza, byłego już szkoleniowca Valencii, który zdobył z tym klubem dwukrotnie mistrzostwo Hiszpanii, oraz Puchar UEFA.
Nowy menadżer przekonał Gerrarda do pozostania w klubie, chociaż próby sprowadzenia go podejmowała Chelsea, wówczas już rządzona przez Romana Abramowicza.
Gerrard zapewnił Liverpoolowi wyjście z grupy w Lidze Mistrzów, strzelając decydującą o zwycięstwie 3:1 nad Olympiakosem Pireus w ostatniej kolejce, dzięki czemu The Reds awansowali do fazy grupowej kosztem Greków.
Pokonując po drodze Bayer 04 Leverkusen, Juventus F.C. i Chelsea, Liverpool dotarł niespodziewanie do finału rozgrywek, w którym spotkał się z Milanem. Po pierwszej połowie meczu wydawało się, że prowadzący 3:0 Włosi nie oddadzą tytułu. Jednak zmiany dokonane przez trenera Beníteza, a także zawziętość jego graczy odmieniły mecz. Bramkę na 3:1 strzelił właśnie Gerrard, dając tym samym nadzieję swojej drużynie i podrywając ją do walki. W ciągu kilku minut, po golach Vladimíra Šmicera i Xabiego Alonso liverpoolczycy doprowadzili do remisu 3:3. Mecz zakończył się rzutami karnymi, wygranymi przez The Reds.
Ponownie swoje zainteresowanie kapitanem Liverpoolu wyraziła Chelsea, a próby wykupienia go zaczął także Real Madryt. Gerrard początkowo nie chciał odchodzić, chciał podpisać ze zwycięzcami Champions League nowy kontrakt. Jednak negocjacje przeciągały się ponad półtora miesiąca. Na początku lipca 2005 rozmowy zostały zerwane. Starania Rafy Beníteza, prezesa klubu, oraz błagania fanów zespołu doprowadziły jednak do powrotu do negocjacji. 8 lipca Gerrard przeprosił fanów klubu za wcześniejsze oświadczenie i podpisał nowy czteroletni kontrakt wart 100 000 funtów tygodniowo.
Wkrótce pod jego przywództwem Liverpool zdobył Superpuchar Europy. Otrzymał tytuł najlepszego gracza Ligi Mistrzów za sezon 2004/2005 i był w trójce najwyżej sklasyfikowanych graczy w konkursie o Złotą Piłkę France Football.

### Sezon 2005/2006
W tym sezonie Gerrard strzelił 23 bramki w 53 występach w barwach klubu, a w kwietniu gracze Premiership wybrali go najlepszym piłkarzem sezonu. Sezon ligowy The Reds zakończyli na 3. miejscu, za Chelsea i Manchesterem United.
Liverpool zdobył także kolejne trofeum – Puchar Anglii. W finale z West Ham United Gerrard strzelił dwie bramki, w tym gola na 3:3 w doliczonym czasie gry. Po bezbramkowej dogrywce Liverpool wygrał puchar po rzutach karnych.
Po sezonie ponownie pojawiły się plotki o odejściu Gerrarda do Chelsea, jednak tym razem szybko uciął je sam gracz, oświadczając, że pozostaje na Anfield Road.

### Sezon 2006/2007
Latem 2006 mając 26 lat, Gerrard zagrał w swoich pierwszych Mistrzostwach Świata. Po tym jak strzelił dwa gole w fazie grupowej, był jednym z trzech piłkarzy, którzy zmarnowali jedenastkę w ćwierćfinałach, po których Anglia odpadła z Portugalią w rzutach karnych. W obliczu klęski i odejścia Beckhama, Gerrard był szeroko postrzegany jako następny kapitan reprezentacji. Nowy trener Steve McLaren w końcu wręczył opaskę środkowemu obrońcy Chelsea, Johnowi Terry’emu, a pomocnik Liverpoolu został wicekapitanem. Idol z Anfield powrócił z Niemiec na kolejny sezon pełen niezapomnianych wydarzeń, podczas którego pokonał rekord strzelecki w Europie należący wówczas do Iana Rusha. Jego strzał głową z PSV Eindhoven był 15. golem w rozgrywkach o Puchar Europy. Gerrard wyprzedził w klasyfikacji sławnego strzelca o jednego gola.
W grudniu 2006, Gerrard otrzymał MBE, który potem odebrał z rąk Królowej w Pałacu Buckingham. Ponadto Liverpool zakończył sezon w kolejnym finale Ligi Mistrzów i ponownie przeciwnikiem The Reds był Milan. The Reds przegrali 2:1 w Atenach, ale Gerrard bez zastanowienia podpisał nowy czteroletni kontrakt, który zatrzyma go na Anfield do 2011 roku.

### Sezon 2007/2008
Początek sezonu 2007/08 był dla niego wahaniem formy. Strzelił decydującego gola po rzucie wolnym w pierwszym meczu z Aston Villą, a także w swoim 400. występie dla klubu z Arsenalem. Sezon ligowy zakończył się dla Gerrarda bez trofeów, mimo iż kapitan strzelił w nim aż 21 goli. Jeden z nich to wykonany z zimną krwią rzut karny, który dał Liverpoolowi awans do półfinału Ligi Mistrzów.

### Sezon 2008/2009
W październiku 2008 roku zdobył setną bramkę dla klubu, potężnie uderzając z rzutu wolnego przeciwko PSV. W ten sposób dołączył on do elitarnej grupy 16 legend, które osiągnęły taki wyczyn.
Gol ten był jednym z 24 Gerrarda podczas sezonu 2008/2009. Rekord życiowy zdobytych bramek podczas jednego sezonu przyniósł mu nagrodę gracza roku według związku dziennikarzy piłkarskich. Niestety, jego osiągnięcie nie wystarczyło na zdobycie Premier League, pomimo że to był najlepszy ligowy sezon Liverpoolu od 1990 roku.

### Dalsza kariera
<<<1>>>
2 stycznia 2015 r. poinformowano, że Steven Gerrard postanowił nie przedłużać wygasającego z końcem sezonu 2014/2015 kontraktu z klubem. Niespełna tydzień później potwierdzono, że kolejną drużyną dotychczasowego kapitana the Reds będzie Los Angeles Galaxy z amerykańskiej ligi MLS.
W listopadzie 2016 zakończył piłkarską karierę.

## Kariera reprezentacyjna
W pierwszej reprezentacji Anglii zadebiutował 31 maja 2000 roku w meczu przeciwko Ukrainie. Następnie trener Kevin Keegan zabrał go na Euro 2000, jednak na mistrzostwach zagrał tylko w jednym meczu, wchodząc z ławki.
Swoją pierwszą bramkę dla reprezentacji strzelił w wygranym 5:1 meczu z Niemcami we wrześniu 2001 w ramach eliminacji do Mundialu 2002. Była to bramka na 1:2. Niestety z powodu kontuzji Gerrard nie mógł zagrać w turnieju finałowym, a Anglia odpadła po ćwierćfinale z Brazylią.
Jego pierwszym turniejem w pierwszej jedenastce Synów Albionu było Euro 2004 w Portugalii. Był to jednak kolejny nieudany dla Anglii turniej. Odpadli w ćwierćfinale po meczu z Portugalią. Wcześniej w meczu z Francją Gerrard popełnił katastrofalny błąd w doliczonym czasie gry, podając piłkę pod nogi Thierry’ego Henry’ego, który został sfaulowany w polu karnym. Zinedine Zidane wykorzystał rzut karny. Anglia przegrała ten mecz 1:2.
Także kolejne mistrzostwa świata nie były udane. Gerrard, tak jak cała reprezentacja, nie wyróżnił się niczym szczególnym, chociaż strzelił na turnieju 2 bramki. Anglia odpadła ponownie w ćwierćfinale, po kolejnej porażce z Portugalią.
Po trzech nieudanych turniejach selekcjonerem mianowano Steve’a McClarena. Gerrard został mianowany wicekapitanem reprezentacji. Nowy szkoleniowiec przesunął go na prawe skrzydło, w miejsce odsuniętego od kadry Davida Beckhama, ponieważ współpraca w środku pola między Gerrardem a Frankiem Lampardem wyraźnie się nie układała.
W 2010 roku podczas Mundialu 2010 w 4. minucie meczu ze Stanami Zjednoczonymi zdobył gola dającego prowadzenie. Następnie wyrównał Clint Dempsey i spotkanie zakończyło się remisem 1:1. Po meczu Gerrard bronił przed mediami Roberta Greena, który nie obronił strzału amerykańskiego zawodnika.
W 2012 roku, Gerrard znalazł się w ostatecznym, 23-osobowym składzie reprezentacji Anglii, która wystąpi na Euro 2012.
16 maja 2012 roku, Gerrard został mianowany stałym kapitanem reprezentacji Anglii. 11 czerwca 2012 roku zagrał w zremisowanym 1:1 meczu Anglii z Francją, w ramach Euro 2012, w którym zaliczył asystę. 15 czerwca 2012 rozegrał kolejny mecz grupowy turnieju, ze Szwecją (3:2), w którym asystował przy bramce swojego klubowego kolegi, Andy’ego Carrolla. W ostatnim meczu fazy grupowej z Ukrainą również zaliczył asystę, tym razem podając do Wayne’a Rooneya.

## Kariera szkoleniowa
W sezonie 2017/2018 trenował sekcję młodzieżową Liverpoolu U18 oraz U19 w Młodzieżowej Lidze Mistrzów. 4 maja 2018 roku został oficjalnie zaprezentowany jako nowy trener Rangers F.C.
11 listopada 2021 został nowym szkoleniowcem angielskiej Aston Villi, zastąpił na tym stanowisku Deana Smitha. Funkcję tę pełnił do października 2022 (zastąpił go Unai Emery). W 2023 był jednym z kandydatów do objęcia stanowiska selekcjonera reprezentacji Polski.

## Statystyki kariery
Aktualne na dzień 24 maja 2015 r.
| 1998/99            | Liverpool          | Premier League      | 12  | 0   | 0  | 0  | 0  | 0 | 1   | 0  | 13  | 0   |
| 1999/00            | Liverpool          | Premier League      | 29  | 1   | 2  | 0  | 0  | 0 | –   | –  | 31  | 1   |
| 2000/01            | Liverpool          | Premier League      | 33  | 7   | 4  | 1  | 4  | 0 | 9   | 2  | 50  | 10  |
| 2001/02            | Liverpool          | Premier League      | 28  | 3   | 2  | 0  | 0  | 0 | 15  | 1  | 45  | 4   |
| 2002/03            | Liverpool          | Premier League      | 34  | 5   | 2  | 0  | 6  | 2 | 11  | 0  | 54  | 7   |
| 2003/04            | Liverpool          | Premier League      | 34  | 4   | 3  | 0  | 2  | 0 | 8   | 2  | 47  | 6   |
| 2004/05            | Liverpool          | Premier League      | 30  | 7   | 0  | 0  | 3  | 2 | 10  | 4  | 43  | 13  |
| 2005/06            | Liverpool          | Premier League      | 32  | 10  | 6  | 4  | 1  | 1 | 12  | 7  | 53  | 23  |
| 2006/07            | Liverpool          | Premier League      | 36  | 7   | 1  | 0  | 1  | 1 | 12  | 3  | 51  | 11  |
| 2007/08            | Liverpool          | Premier League      | 34  | 11  | 3  | 3  | 2  | 1 | 13  | 6  | 52  | 21  |
| 2008/09            | Liverpool          | Premier League      | 31  | 16  | 3  | 1  | 0  | 0 | 10  | 7  | 44  | 24  |
| 2009/10            | Liverpool          | Premier League      | 33  | 9   | 2  | 1  | 1  | 0 | 13  | 2  | 49  | 12  |
| 2010/11            | Liverpool          | Premier League      | 21  | 4   | 1  | 0  | 0  | 0 | 2   | 4  | 24  | 8   |
| 2011/12            | Liverpool          | Premier League      | 18  | 5   | 6  | 2  | 4  | 2 | –   | –  | 28  | 9   |
| 2012/13            | Liverpool          | Premier League      | 36  | 9   | 1  | 0  | 1  | 0 | 8   | 1  | 46  | 10  |
| 2013/14            | Liverpool          | Premier League      | 34  | 13  | 3  | 1  | 2  | 0 | –   | –  | 39  | 14  |
| 2014/15            | Liverpool          | Premier League      | 29  | 9   | 3  | 2  | 3  | 0 | 6   | 2  | 41  | 13  |
| 2015               | Los Angeles Galaxy | Major League Soccer | 13  | 2   | 1  | 0  | –  | – | 0   | 0  | 15  | 2   |
| 2016               | Los Angeles Galaxy | Major League Soccer | 21  | 3   | 0  | 0  | –  | – | 2   | 0  | 23  | 3   |
| Łącznie w karierze | Łącznie w karierze | Łącznie w karierze  | 538 | 125 | 43 | 15 | 30 | 9 | 132 | 41 | 748 | 191 |

### Trener
| Zespół  | Od             | Do                | Statystyka | Statystyka | Statystyka | Statystyka | Statystyka |
| Zespół  | Od             | Do                | M          | W          | R          | P          | % W        |
| ------- | -------------- | ----------------- | ---------- | ---------- | ---------- | ---------- | ---------- |
| Rangers | 1 czerwca 2018 | 11 listopada 2021 | 193        | 125        | 42         | 26         | 64,77      |
| Łącznie | Łącznie        | Łącznie           | 193        | 125        | 42         | 26         | 64,77      |

## Życie osobiste
Żonaty z Brytyjką Alex Curran, ślub pary odbył się 16 czerwca 2007. Ma z nią trzy córki – urodzoną w 2004 Lilly-Ella, Lexie, która przyszła na świat w maju 2006 roku, Lourdes urodzoną w listopadzie 2011 roku oraz syna Lio George urodzonego w kwietniu 2017 roku.
Jeden z jego kuzynów, kuzyn Anthony również jest piłkarzem. Był zawodnikiem m.in. Cardiff City. Inny kuzyn, Jon-Paul Gilhooley, w wieku 10 lat zginął w katastrofie na stadionie Hillsborough.

## Osiągnięcia

### Jako gracz
Liverpool
- Puchar Anglii (2×): 2000/01, 2005/06
- Puchar Ligi (3×): 2000/01, 2002/03, 2011/12
- Tarcza Wspólnoty (1×): 2006
- Liga Mistrzów (1×): 2004/05
- Puchar UEFA (1×): 2000/01
- Superpuchar Europy (1×): 2001
- Wicemistrzostwo Anglii (3×): 2001/02, 2008/09, 2013/14

Indywidualne
- Król asyst Premier League: 2013/14
- Klubowy piłkarz roku według UEFA: 2004/05
- 3. miejsce w plebiscycie Złota Piłka: 2005
- Młody Gracz Roku według PFA: 2000/01
- Gracz Roku według PFA: 2005/06
- Gracz Roku według FWA: 2008/09
- Najlepszy zawodnik w finale Ligi Mistrzów: 2004/05
- Najbardziej popularny zawodnik według IFFHS: 2006
- Angielski piłkarz roku: 2007, 2012
- Gracz sezonu w Liverpool: 2004, 2006, 2007, 2009
- Piłkarz miesiąca w Premier League: marzec 2001, marzec 2003, grudzień 2004, kwiecień 2006, marzec 2009, marzec 2014
- Srebrna Piłka Klubowych mistrzostwa świata: 2005
- Drużyna roku w Premier League według PFA: 2000/01, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2013/14
- Drużyna Roku UEFA: 2005, 2006, 2007
- Drużyna Roku UEFA Ultimate
- Drużyna Roku według FIFPro: 2007, 2008, 2009
- Drużyna Roku według ESM: 2008/09
- Drużyna turnieju Mistrzostw Europy: 2012

### Jako trener
Indywidualne
- Trener miesiąca w Scottish Premiership: kwiecień 2019, wrzesień 2019, grudzień 2019, sierpień 2020, październik 2020, listopad 2020, luty 2021
- Mistrzostwo Scottish Premiership z Rangers F.C.: 2021

title: Steven Gerrard

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko           = Steven Gerrard
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Steven Gerrard 2018.jpg
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     = Steven George Gerrard
 |imię i nazwisko urodzenia =
 |data urodzenia            = 30 maja 1980
 |miejsce urodzenia         = [[Whiston (Merseyside)|Whiston]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 183 cm
 |pozycja                   = [[Pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         = ! 1987–1998 ! [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
 |kariera seniorska         = ! 1998–2015 ! [[Liverpool F.C.|Liverpool]] ! 504 ! 120
! 2015–2016 ! [[Los Angeles Galaxy]] ! 34 ! 5
 |data seniorzy             =
 |kariera reprezentacyjna   = ! 1999–2000 ! {{reprezentacja|Anglia|rodzaj=U-21|pn}} ! 4 ! 1
! 2000–2014 ! {{reprezentacja|Anglia|pn}} ! 114 ! 21
 |data reprezentacja        =
 |kariera trenerska         =
! 2017–2018 ! [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] (juniorzy)
! 2018–2021 ! [[Rangers F.C.|Rangers FC]]
! 2021–2022 ! [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
! 2023–2025 ! [[Ettifaq FC]]
 |faksymile                 =
 |opis faksymile            =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Steven Gerrard
 |wikicytaty                = Steven Gerrard
 |www                       =
}}
[[Plik:Liverpool footballer Steven Gerrard.jpg|thumb|200px|Gerrard podczas meczu [[Liga Mistrzów UEFA|Ligi Mistrzów]] Liverpool – [[Real Betis]] w [[Liga Mistrzów UEFA (2005/2006)|sezonie 2005/2006]]]]
'''Steven George Gerrard''' (wym. [{{IPA|ˈdʒɛrɑ:d}}], ur. [[30 maja]] [[1980]] w [[Whiston (Merseyside)|Whiston]]) – [[Anglia|angielski]] [[Piłka nożna|piłkarz]] i [[trener|trener piłkarski]].

Występował na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]]. Przez niemal całą karierę występował w [[Liverpool F.C.|Liverpoolu]], w którym zadebiutował w 1998 roku. W 2003 został kapitanem drużyny. Z Liverpoolem dwukrotnie zdobył [[Puchar Anglii w piłce nożnej|Puchar Anglii]], trzykrotnie [[Puchar Ligi Angielskiej w piłce nożnej|Puchar Ligi Angielskiej]] oraz dwukrotnie [[Tarcza Wspólnoty|Tarczę Wspólnoty]]. Ponadto triumfował w [[Liga Mistrzów UEFA (2004/2005)|Lidze Mistrzów]], [[Liga Europy UEFA|Pucharze UEFA]] oraz dwukrotnie w [[Superpuchar UEFA|Superpucharze Europy]]. W 2015, po 28 latach spędzonych na [[Anfield (stadion)|Anfield]] przeniósł się do amerykańskiego [[Los Angeles Galaxy]], w barwach którego rok później zakończył piłkarską karierę.

W reprezentacji Anglii zadebiutował w roku 2000. Wystąpił wraz z nią na [[Mistrzostwa Europy w piłce nożnej|Mistrzostwach Europy]] w [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2000|2000]], [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2004|2004]] i [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012|2012]], a także na [[Mistrzostwa świata w piłce nożnej mężczyzn|Mistrzostwach Świata]] w [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2006|2006]], gdzie był najlepszym strzelcem zespołu i w [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010|2010]], gdzie był kapitanem drużyny. 16 maja 2012 został mianowany stałym kapitanem reprezentacji Anglii. Rolę tę pełnił do 2014, kiedy to zakończył reprezentacyjną karierę.

Po zakończeniu kariery zawodniczej trener drużyny [[Liverpool F.C.|Liverpoolu]] U-18 oraz U-19, szkockiego klubu [[Rangers F.C.]] oraz [[Aston Villa F.C.]]

== Dzieciństwo i początki kariery ==
Gerrard urodził się 30 maja 1980 roku jako drugi syn Paula i Julie<ref name="wstęp" />. Wychowywał się w dzielnicy Huyton przy ulicy Ironside<ref name="wstęp" />. Pochodzi z piłkarskiej rodziny. Jego ojciec pracował jako robotnik<ref name="rozdział I" />. Swoją przygodę z piłką rozpoczął w drużynie Denburn do lat 13, z którą wygrał ligę Edgehill. Grał także w szkolnej drużynie, z którą wygrał lokalny puchar. Pozwalało to jej zagrać spotkanie na [[Stadion Wembley (1923)|Wembley]], w którym pomocnik nie wystąpił z powodu kontuzji kolana<ref name="rozdział I" />. Gerrard grał także w zespole Whiston Juniors<ref name="aresztowanie" />. W wieku ośmiu lat dołączył do szkółki piłkarskiej Liverpoolu<ref name="Steven Gerrard 2 Dalsze lata" />, gdzie grał między innymi z [[Michael Owen|Michaelem Owenem]] i [[Jason Koumas|Jasonem Koumasem]]<ref name="rozdział III" />. W tym czasie o Gerrarda ubiegały się takie zespoły jak [[Manchester United F.C.|Manchester United]], [[West Ham United F.C.|West Ham United]], [[Everton F.C.|Everton]] czy [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], jednak Anglik wolał pozostać w Liverpoolu<ref name="rozdział III" />. W wieku 9 lat Gerrard miał wypadek. W czasie gry w piłkę z jego przyjacielem Markiem widły wbiły mu się w nogę i od straty palca uratował go [[Steve Heighway]], dyrektor akademii Liverpoolu<ref name="rozdział I" />. Gerrard z początku uczęszczał do szkoły podstawowej w Huyton przy ulicy Świętego Michała, następnie uczęszczał do Cardinal Heenan Catholic<ref name="rozdział I" />. W wieku 14 lat był na testach w Lilleshall, jednak nie dostał się na zgrupowanie reprezentacji<ref name="rozdział III" />. W tym czasie Gerrard był także testowany przez Manchester United, jednak postanowił wrócić do Liverpoolu. Po tym wydarzeniu podpisał juniorski kontrakt z klubem<ref name="rozdział III" />.

== Kariera klubowa ==
=== Pierwsza drużyna ===
W listopadzie 1997 roku podpisał swój pierwszy zawodowy kontrakt z Liverpoolem. Zadebiutował w meczu przeciw [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] 29 listopada 1998, wchodząc jako zmiennik w drugiej połowie.
W tym samym sezonie zadebiutował w pierwszym składzie The Reds. W meczu [[Liga Europy UEFA|Pucharu UEFA]] przeciw [[Celta Vigo|Celcie Vigo]], pomimo przegranej klubu, Gerrard był chwalony jako jeden z najlepszych graczy meczu{{fakt|data=2007-06}}. W sumie wystąpił w 13 meczach sezonu, grając jako zastępca kontuzjowanego [[Jamie Redknapp|Jamiego Redknappa]].

W kolejnym sezonie 1999/2000 razem z Redknappem tworzył już środek pola Liverpoolu. W czasie swoich pierwszych derby miasta z Evertonem „zaliczył” swoją pierwszą czerwoną kartkę (chociaż wszedł jako zmiennik). W grudniu strzelił swoją pierwszą bramkę, w wygranym 4:1 meczu z [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]].

W sezonie 2000/2001 rozegrał dla klubu z [[Anfield (stadion)|Anfield]] już 50 spotkań, strzelając w nich 10 bramek. Liverpool zdobył w roku 2001 aż pięć trofeów: ([[Liga Europy UEFA|Puchar UEFA]], [[Puchar Anglii w piłce nożnej|Puchar Anglii]], [[Puchar Ligi Angielskiej w piłce nożnej|Puchar Ligi]], [[Tarcza Wspólnoty|Tarczę Dobroczynności]] i [[Superpuchar UEFA|Superpuchar Europy]]), w czym Gerrard miał olbrzymi udział. Strzelił bramkę między innymi w finale Pucharu UEFA przeciwko [[Deportivo Alavés]] (5:4).
Został także mianowany najlepszym graczem młodego pokolenia w lidze angielskiej{{fakt|data=2007-06}}.

=== Sezon 2004/2005 ===
W Liverpoolu nastąpiły zmiany. Zwolniono [[Gérard Houllier|Gérarda Houlliera]], a na jego miejsce zatrudniono [[Rafael Benítez|Rafę Beníteza]], byłego już szkoleniowca [[Valencia CF|Valencii]], który zdobył z tym klubem dwukrotnie mistrzostwo Hiszpanii, oraz Puchar UEFA.
Nowy menadżer przekonał Gerrarda do pozostania w klubie, chociaż próby sprowadzenia go podejmowała [[Chelsea F.C.|Chelsea]], wówczas już rządzona przez [[Roman Abramowicz|Romana Abramowicza]].

Gerrard zapewnił Liverpoolowi wyjście z grupy w [[Liga Mistrzów UEFA|Lidze Mistrzów]], strzelając decydującą o zwycięstwie 3:1 nad [[Olympiakos SFP|Olympiakosem Pireus]] w ostatniej kolejce, dzięki czemu The Reds awansowali do fazy grupowej kosztem Greków.
Pokonując po drodze [[Bayer 04 Leverkusen]], [[Juventus F.C.]] i Chelsea, Liverpool dotarł niespodziewanie do finału rozgrywek, w którym spotkał się z [[A.C. Milan|Milanem]]. Po pierwszej połowie meczu wydawało się, że prowadzący 3:0 Włosi nie oddadzą tytułu. Jednak zmiany dokonane przez trenera Beníteza, a także zawziętość jego graczy odmieniły mecz. Bramkę na 3:1 strzelił właśnie Gerrard, dając tym samym nadzieję swojej drużynie i podrywając ją do walki. W ciągu kilku minut, po golach [[Vladimír Šmicer|Vladimíra Šmicera]] i [[Xabi Alonso|Xabiego Alonso]] liverpoolczycy doprowadzili do remisu 3:3. Mecz zakończył się rzutami karnymi, wygranymi przez The Reds.

Ponownie swoje zainteresowanie kapitanem Liverpoolu wyraziła Chelsea, a próby wykupienia go zaczął także [[Real Madryt]]{{fakt|data=2008-08}}. Gerrard początkowo nie chciał odchodzić, chciał podpisać ze zwycięzcami Champions League nowy kontrakt. Jednak negocjacje przeciągały się ponad półtora miesiąca. Na początku lipca 2005 rozmowy zostały zerwane. Starania Rafy Beníteza, prezesa klubu, oraz błagania fanów zespołu{{fakt|data=2007-06}} doprowadziły jednak do powrotu do negocjacji. 8 lipca Gerrard przeprosił fanów klubu za wcześniejsze oświadczenie i podpisał nowy czteroletni kontrakt wart 100 000 [[Funt szterling|funtów]] tygodniowo.

Wkrótce pod jego przywództwem Liverpool zdobył Superpuchar Europy. Otrzymał tytuł najlepszego gracza Ligi Mistrzów za sezon 2004/2005 i był w trójce najwyżej sklasyfikowanych graczy w konkursie o Złotą Piłkę France Football.

=== Sezon 2005/2006 ===
W tym sezonie Gerrard strzelił 23 bramki w 53 występach w barwach klubu, a w kwietniu gracze Premiership wybrali go najlepszym piłkarzem sezonu. Sezon ligowy The Reds zakończyli na 3. miejscu, za Chelsea i Manchesterem United.

Liverpool zdobył także kolejne trofeum – Puchar Anglii. W finale z West Ham United Gerrard strzelił dwie bramki, w tym gola na 3:3 w doliczonym czasie gry. Po bezbramkowej dogrywce Liverpool wygrał puchar po rzutach karnych.

Po sezonie ponownie pojawiły się plotki o odejściu Gerrarda do Chelsea, jednak tym razem szybko uciął je sam gracz, oświadczając, że pozostaje na Anfield Road.

=== Sezon 2006/2007 ===
[[Plik:The big 4-0.jpg|thumb|left|175px]]
Latem 2006 mając 26 lat, Gerrard zagrał w swoich pierwszych Mistrzostwach Świata. Po tym jak strzelił dwa gole w fazie grupowej, był jednym z trzech piłkarzy, którzy zmarnowali jedenastkę w ćwierćfinałach, po których Anglia odpadła z Portugalią w rzutach karnych. W obliczu klęski i odejścia Beckhama, Gerrard był szeroko postrzegany jako następny kapitan reprezentacji. Nowy trener Steve McLaren w końcu wręczył opaskę środkowemu obrońcy Chelsea, [[John Terry|Johnowi Terry’emu]], a pomocnik Liverpoolu został wicekapitanem. Idol z Anfield powrócił z Niemiec na kolejny sezon pełen niezapomnianych wydarzeń, podczas którego pokonał rekord strzelecki w Europie należący wówczas do Iana Rusha. Jego strzał głową z [[PSV Eindhoven]] był 15. golem w rozgrywkach o Puchar Europy. Gerrard wyprzedził w klasyfikacji sławnego strzelca o jednego gola.

W grudniu 2006, Gerrard otrzymał MBE, który potem odebrał z rąk Królowej w Pałacu Buckingham. Ponadto Liverpool zakończył sezon w kolejnym finale Ligi Mistrzów i ponownie przeciwnikiem The Reds był Milan. The Reds przegrali 2:1 w Atenach, ale Gerrard bez zastanowienia podpisał nowy czteroletni kontrakt, który zatrzyma go na Anfield do 2011 roku.

=== Sezon 2007/2008 ===
Początek sezonu 2007/08 był dla niego wahaniem formy. Strzelił decydującego gola po rzucie wolnym w pierwszym meczu z [[Aston Villa F.C.|Aston Villą]], a także w swoim 400. występie dla klubu z [[Arsenal F.C.|Arsenalem]]. Sezon ligowy zakończył się dla Gerrarda bez trofeów, mimo iż kapitan strzelił w nim aż 21 goli. Jeden z nich to wykonany z zimną krwią rzut karny, który dał Liverpoolowi awans do półfinału Ligi Mistrzów.

=== Sezon 2008/2009 ===
[[Plik:Steven Gerrard 2010.jpg|thumb|175px|Gerrard podczas rozgrzewki przed meczem pamiątkowym z okazji jubileuszu [[Jamie Carragher|Jamiego Carraghera]] (2010)]]
W październiku 2008 roku zdobył setną bramkę dla klubu, potężnie uderzając z rzutu wolnego przeciwko PSV. W ten sposób dołączył on do elitarnej grupy 16 legend, które osiągnęły taki wyczyn.

Gol ten był jednym z 24 Gerrarda podczas sezonu 2008/2009. Rekord życiowy zdobytych bramek podczas jednego sezonu przyniósł mu nagrodę gracza roku według związku dziennikarzy piłkarskich. Niestety, jego osiągnięcie nie wystarczyło na zdobycie Premier League, pomimo że to był najlepszy ligowy sezon Liverpoolu od 1990 roku.

=== Dalsza kariera ===
<<<1>>>

2 stycznia 2015 r. poinformowano, że Steven Gerrard postanowił nie przedłużać wygasającego z końcem [[Premier League (2014/2015)|sezonu 2014/2015]] kontraktu z klubem<ref name="L2015" />. Niespełna tydzień później potwierdzono, że kolejną drużyną dotychczasowego kapitana the Reds będzie [[Los Angeles Galaxy]] z amerykańskiej ligi [[Major League Soccer|MLS]]<ref name="LAl" /><ref name="LAla" />.

W listopadzie 2016 zakończył piłkarską karierę<ref name="Steven Gerrard confirms retirement" />.

== Kariera reprezentacyjna ==
[[Plik:FRA-ENG Euro 2012 (8).jpg|thumb|250px|Gerrard w walce o piłkę z [[Franck Ribéry|Franckiem Ribéry]] podczas [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012|Euro 2012]]]]
W [[Reprezentacja Anglii w piłce nożnej mężczyzn|pierwszej reprezentacji Anglii]] zadebiutował 31 maja 2000 roku w meczu przeciwko [[Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn|Ukrainie]]. Następnie trener [[Kevin Keegan]] zabrał go na [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2000|Euro 2000]], jednak na mistrzostwach zagrał tylko w jednym meczu, wchodząc z ławki.

Swoją pierwszą bramkę dla reprezentacji strzelił w wygranym 5:1 meczu z Niemcami we wrześniu 2001 w ramach eliminacji do [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2002|Mundialu 2002]]. Była to bramka na 1:2. Niestety z powodu kontuzji Gerrard nie mógł zagrać w turnieju finałowym, a Anglia odpadła po ćwierćfinale z Brazylią.

Jego pierwszym turniejem w pierwszej jedenastce ''Synów Albionu'' było [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2004|Euro 2004]] w Portugalii. Był to jednak kolejny nieudany dla Anglii turniej. Odpadli w ćwierćfinale po meczu z [[Reprezentacja Portugalii w piłce nożnej mężczyzn|Portugalią]]. Wcześniej w meczu z [[Reprezentacja Francji w piłce nożnej mężczyzn|Francją]] Gerrard popełnił katastrofalny błąd w doliczonym czasie gry, podając piłkę pod nogi [[Thierry Henry|Thierry’ego Henry’ego]], który został sfaulowany w polu karnym. [[Zinédine Zidane|Zinedine Zidane]] wykorzystał rzut karny. Anglia przegrała ten mecz 1:2.

Także kolejne mistrzostwa świata nie były udane. Gerrard, tak jak cała reprezentacja, nie wyróżnił się niczym szczególnym, chociaż strzelił na turnieju 2 bramki. Anglia odpadła ponownie w ćwierćfinale, po kolejnej porażce z Portugalią.
Po trzech nieudanych turniejach selekcjonerem mianowano [[Steve McClaren|Steve’a McClarena]]. Gerrard został mianowany wicekapitanem reprezentacji. Nowy szkoleniowiec przesunął go na prawe skrzydło, w miejsce odsuniętego od kadry [[David Beckham|Davida Beckhama]], ponieważ współpraca w środku pola między Gerrardem a [[Frank Lampard|Frankiem Lampardem]] wyraźnie się nie układała.

W 2010 roku podczas [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010|Mundialu 2010]] w 4. minucie meczu ze [[Reprezentacja Stanów Zjednoczonych w piłce nożnej mężczyzn|Stanami Zjednoczonymi]] zdobył gola dającego prowadzenie. Następnie wyrównał [[Clint Dempsey]] i spotkanie zakończyło się remisem 1:1. Po meczu Gerrard bronił przed mediami [[Robert Green (piłkarz)|Roberta Greena]], który nie obronił strzału amerykańskiego zawodnika.

W 2012 roku, Gerrard znalazł się w ostatecznym, 23-osobowym składzie reprezentacji Anglii, która wystąpi na [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012|Euro 2012]].
16 maja 2012 roku, Gerrard został mianowany stałym kapitanem reprezentacji Anglii. 11 czerwca 2012 roku zagrał w zremisowanym 1:1 meczu Anglii z Francją, w ramach Euro 2012, w którym zaliczył asystę. 15 czerwca 2012 rozegrał kolejny mecz grupowy turnieju, ze [[Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej mężczyzn|Szwecją]] (3:2), w którym asystował przy bramce swojego klubowego kolegi, [[Andy Carroll|Andy’ego Carrolla]]. W ostatnim meczu fazy grupowej z Ukrainą również zaliczył asystę, tym razem podając do [[Wayne Rooney|Wayne’a Rooneya]].

== Kariera szkoleniowa ==
W sezonie 2017/2018 trenował sekcję młodzieżową Liverpoolu U18 oraz U19 w [[Liga Młodzieżowa UEFA|Młodzieżowej Lidze Mistrzów]]<ref name="Steven Gerrard to take over" /><ref name="Gerrard to take charge of" />. 4 maja 2018 roku został oficjalnie zaprezentowany jako nowy trener [[Rangers F.C.]]

11 listopada 2021 został nowym szkoleniowcem angielskiej [[Aston Villa F.C.|Aston Villi]], zastąpił na tym stanowisku [[Dean Smith (ur. 1971)|Deana Smitha]]<ref name="Wirtualna Polska Media2021" />. Funkcję tę pełnił do października 2022 (zastąpił go [[Unai Emery]])<ref name="Utytułowany trener przejął" />. W 2023 był jednym z kandydatów do objęcia stanowiska selekcjonera [[Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Polski]]<ref name="Gerrard trenerem reprezentacji" /><ref name="Sensacyjny kandydat na selekcjonera" /><ref name="To oni byli kandydatami na" />.

== Statystyki kariery ==
: ''Aktualne na dzień 24 maja 2015 r.''
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!colspan=3|
!colspan=2| Liga
!rowspan=22 width=1|
!colspan=2| Puchar
!rowspan=22 width=1|
!colspan=2| Puchar ligi
!rowspan=22 width=1|
!colspan=2| {{Tooltip|R. kont.|Rozgrywki kontynentalne}}
!rowspan=22 width=1|
!colspan=2| Łącznie
|-
!Sezon !! Klub !! Liga !! {{Tooltip|M|Liczba spotkań}} !! {{Tooltip|G|Liczba bramek}} !! {{Tooltip|M|Liczba spotkań}} !! {{Tooltip|G|Liczba bramek}} !! {{Tooltip|M|Liczba spotkań}} !! {{Tooltip|G|Liczba bramek}} !! {{Tooltip|M|Liczba spotkań}} !! {{Tooltip|G|Liczba bramek}} !! {{Tooltip|M|Liczba spotkań}} !! {{Tooltip|G|Liczba bramek}}
|-
|[[Premier League (1998/1999)|1998/99]]
|rowspan=17| [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
|rowspan=17| [[Premier League]]
|12 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 || 13 || 0
|-
|[[Premier League (1999/2000)|1999/00]]
|29 || 1 || 2 || 0 || 0 || 0 ||colspan=2| – || 31 || 1
|-
|[[Premier League (2000/2001)|2000/01]]
|33 || 7 || 4 || 1 || 4 || 0 || 9 || 2 || 50 || 10
|-
|[[Premier League (2001/2002)|2001/02]]
|28 || 3 || 2 || 0 || 0 || 0 || 15 || 1 || 45 || 4
|-
|[[Premier League (2002/2003)|2002/03]]
|34 || 5 || 2 || 0 || 6 || 2 || 11 || 0 || 54<ref name="uwaga1" group="uwaga" /> || 7
|-
|[[Premier League (2003/2004)|2003/04]]
|34 || 4 || 3 || 0 || 2 || 0 || 8 || 2 || 47 || 6
|-
|[[Premier League (2004/2005)|2004/05]]
|30 || 7 || 0 || 0 || 3 || 2 || 10 || 4 || 43 || 13
|-
|[[Premier League (2005/2006)|2005/06]]
|32 || 10 || 6 || 4 || 1 || 1 || 12 || 7 || 53<ref name="uwaga2" group="uwaga" /> || 23<ref name="uwaga3" group="uwaga" />
|-
|[[Premier League (2006/2007)|2006/07]]
|36 || 7 || 1 || 0 || 1 || 1 || 12 || 3 || 51<ref name="uwaga4" group="uwaga" /> || 11
|-
|[[Premier League (2007/2008)|2007/08]]
|34 || 11 || 3 || 3 || 2 || 1 || 13 || 6 || 52 || 21
|-
|[[Premier League (2008/2009)|2008/09]]
|31 || 16 || 3 || 1 || 0 || 0 || 10 || 7 || 44 || 24
|-
|[[Premier League (2009/2010)|2009/10]]
|33 || 9 || 2 || 1 || 1 || 0 || 13 || 2 || 49 || 12
|-
|[[Premier League (2010/2011)|2010/11]]
|21 || 4 || 1 || 0 || 0 || 0 || 2 || 4 || 24 || 8
|-
|[[Premier League (2011/2012)|2011/12]]
|18 || 5 || 6 || 2 || 4 || 2 ||colspan=2| – || 28 || 9
|-
|[[Premier League (2012/2013)|2012/13]]
|36 || 9 || 1 || 0 || 1 || 0 || 8 || 1 || 46 || 10
|-
|[[Premier League (2013/2014)|2013/14]]
|34 || 13 || 3 || 1 || 2 || 0 ||colspan=2| – || 39 || 14
|-
|[[Premier League (2014/2015)|2014/15]]
|29 || 9 || 3 || 2 || 3 || 0 || 6 || 2 || 41 || 13
|-
|[[Major League Soccer (2015)|2015]]
|rowspan=2| [[Los Angeles Galaxy]]
|rowspan=2| [[Major League Soccer]]
|13 || 2 || 1 || 0 ||colspan=2| – || 0 || 0 || 15<ref name="uwaga5" group="uwaga" /> || 2
|-
|[[Major League Soccer (2016)|2016]]
|21 || 3 || 0 || 0 ||colspan=2| – || 2 || 0 || 23 || 3
|-
!colspan=3| Łącznie w karierze
!538 !! 125 !! 43 !! 15 !! 30 !! 9 !! 132 !! 41 !! 748 !! 191
|}

=== Trener ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan=2| Zespół
!rowspan=2| Od
!rowspan=2| Do
!colspan=5| Statystyka
|-
!{{Tooltip|M|Liczba spotkań}} !! {{Tooltip|W|Liczba wygranych spotkań}} !! {{Tooltip|R|Liczba zremisowanych spotkań}} !! {{Tooltip|P|Liczba przegranych spotkań}} !! {{Tooltip|% W|Procent wygranych spotkań}}
|-
|[[Rangers F.C.|Rangers]]
|1 czerwca 2018
|11 listopada 2021
{{Zwycięstwa i porażki|193|125|42|26|w=ś}}
|-
!colspan=3| Łącznie
{{Podsumowanie zwycięstw i porażek|193|125|42|26|w=ś}}
|}

== Życie osobiste ==
Żonaty z Brytyjką Alex Curran, ślub pary odbył się 16 czerwca 2007. Ma z nią trzy córki – urodzoną w 2004 Lilly-Ella, Lexie, która przyszła na świat w maju 2006 roku, Lourdes urodzoną w listopadzie 2011 roku oraz syna Lio George urodzonego w kwietniu 2017 roku<ref name="Liam Corless2017" />.

Jeden z jego kuzynów, kuzyn [[Anthony Gerrard|Anthony]] również jest piłkarzem. Był zawodnikiem m.in. [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]]. Inny kuzyn, Jon-Paul Gilhooley, w wieku 10 lat zginął w katastrofie na stadionie [[Hillsborough Stadium|Hillsborough]].

== Osiągnięcia ==
=== Jako gracz ===
'''Liverpool'''
* [[Puchar Anglii w piłce nożnej|Puchar Anglii]] (2×): [[Puchar Anglii w piłce nożnej (2000/2001)|2000/01]], 2005/06
* [[Puchar Ligi Angielskiej w piłce nożnej|Puchar Ligi]] (3×): 2000/01, 2002/03, 2011/12
* [[Tarcza Wspólnoty]] (1×): 2006
* [[Liga Mistrzów UEFA|Liga Mistrzów]] (1×): [[Liga Mistrzów UEFA (2004/2005)|2004/05]]
* [[Liga Europy UEFA|Puchar UEFA]] (1×): [[Puchar UEFA (2000/2001)|2000/01]]
* [[Superpuchar UEFA|Superpuchar Europy]] (1×): [[Superpuchar Europy UEFA 2001|2001]]
* [[Premier League|Wicemistrzostwo Anglii]] (3×): [[Premier League (2001/2002)|2001/02]], [[Premier League (2008/2009)|2008/09]], [[Premier League (2013/2014)|2013/14]]

'''Indywidualne'''
* Król asyst [[Premier League]]: [[Premier League (2013/2014)|2013/14]]
* Klubowy piłkarz roku według [[UEFA]]: 2004/05
* 3. miejsce w plebiscycie [[Złota Piłka]]: 2005
* Młody Gracz Roku według PFA: [[Premier League (2000/2001)|2000/01]]
* [[Piłkarz roku w Anglii (PFA)|Gracz Roku według PFA]]: [[Premier League (2005/2006)|2005/06]]
* [[Piłkarz roku w Anglii (FWA)|Gracz Roku według FWA]]: [[Premier League (2008/2009)|2008/09]]
* Najlepszy zawodnik w finale [[Liga Mistrzów UEFA|Ligi Mistrzów]]: [[Liga Mistrzów UEFA (2004/2005)|2004/05]]
* Najbardziej popularny zawodnik według [[Międzynarodowa Federacja Historyków i Statystyków Futbolu|IFFHS]]: 2006
* Angielski piłkarz roku: 2007, 2012
* Gracz sezonu w [[Liverpool F.C.|Liverpool]]: 2004, 2006, 2007, 2009
* Piłkarz miesiąca w [[Premier League]]: marzec 2001, marzec 2003, grudzień 2004, kwiecień 2006, marzec 2009, marzec 2014
* Srebrna Piłka [[Klubowe mistrzostwa świata w piłce nożnej|Klubowych mistrzostwa świata]]: [[Klubowe Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2005|2005]]
* Drużyna roku w [[Premier League]] według PFA: [[Premier League (2000/2001)|2000/01]], [[Premier League (2003/2004)|2003/04]], [[Premier League (2004/2005)|2004/05]], [[Premier League (2005/2006)|2005/06]], [[Premier League (2006/2007)|2006/07]], [[Premier League (2007/2008)|2007/08]], [[Premier League (2008/2009)|2008/09]], [[Premier League (2013/2014)|2013/14]]
* [[Drużyna Roku UEFA]]: 2005, 2006, 2007
* [[Drużyna Roku UEFA|Drużyna Roku UEFA Ultimate]]
* Drużyna Roku według [[FIFPro]]: 2007, 2008, 2009
* Drużyna Roku według [[European Sports Media|ESM]]: 2008/09
* Drużyna turnieju [[Mistrzostwa Europy w piłce nożnej|Mistrzostw Europy]]: [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012|2012]]

=== Jako trener ===
'''Indywidualne'''
* Trener miesiąca w [[Scottish Premiership]]: kwiecień 2019, wrzesień 2019, grudzień 2019, sierpień 2020, październik 2020, listopad 2020, luty 2021
* Mistrzostwo [[Scottish Premiership]] z [[Rangers F.C.]]: 2021

== Uwagi ==
{{Uwagi|
<ref name="uwaga1">W tym mecz o [[Tarcza Wspólnoty (2002)|Tarczę Wspólnoty]].</ref>
<ref name="uwaga2">W tym dwa mecze w ramach [[Klubowe Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2005|Klubowego Pucharu Świata]].</ref>
<ref name="uwaga3">W tym jedna bramka w ramach [[Klubowe Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2005|Klubowego Pucharu Świata]].</ref>
<ref name="uwaga4">W tym mecz o [[Tarcza Wspólnoty (2006)|Tarczę Wspólnoty]].</ref>
<ref name="uwaga5">W tym jeden mecz w ramach [[Major League Soccer|MLS Playoffs]].</ref>
}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="aresztowanie">{{cytuj stronę |url = http://www.sport.pl/pilka/1,65080,6104558,Steven_Gerrard_aresztowany.html |tytuł = Steven Gerrard aresztowany |data = 29 grudnia 2008 |opublikowany = sport.pl |data dostępu = 2009-05-30}}</ref>
<ref name="Gerrard to take charge of">{{cytuj stronę |url = http://www.liverpoolfc.com/news/academy/274431-gerrard-to-take-charge-of-u19s-in-uefa-youth-league |tytuł = Gerrard to take charge of U19s in UEFA Youth League |opublikowany = liverpoolfc.com |język = en |data dostępu = 2017-11-03}}</ref>
<ref name="Gerrard trenerem reprezentacji">{{cytuj |tytuł = Gerrard trenerem reprezentacji Polski? Anglicy już widzą poważną przeszkodę |data dostępu = 2023-01-24 |opublikowany = Sport.pl |url = https://www.sport.pl/pilka/7,65037,29344242,gerrard-trenerem-reprezentacji-polski-anglicy-juz-widza-powazna.html |język = pl}}</ref>
<ref name="L2015">{{cytuj stronę |url = http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/177354-lfc-statement-on-steven-gerrard |tytuł = LFC statement on Steven Gerrard |data = 2015-01-02 |opublikowany = [[Liverpool F.C.]] |język = en |archiwum = https://www.webcitation.org/6VPI5gfPP?url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/177354-lfc-statement-on-steven-gerrard |zarchiwizowano = 2015-01-07 |data dostępu = 2015-01-07}}</ref>
<ref name="LAl">{{cytuj stronę |url = http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/177682-steven-gerrard-set-to-join-la-galaxy |tytuł = Steven Gerrard set to join LA Galaxy |nazwisko = Carroll |imię = James |data = 2015-01-07 |opublikowany = [[Liverpool F.C.]] |język = en |archiwum = https://www.webcitation.org/6VPIBU9Yl?url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/177682-steven-gerrard-set-to-join-la-galaxy |zarchiwizowano = 2015-01-07 |data dostępu = 2015-01-07}}</ref>
<ref name="LAla">{{cytuj stronę |url = http://www.lagalaxy.com/news/2015/01/la-galaxy-sign-midfielder-steven-gerrard |tytuł = LA Galaxy sign midfielder Steven Gerrard |data = 2015-01-07 |opublikowany = [[Los Angeles Galaxy]] |język = en |archiwum = https://www.webcitation.org/6VPIJCGjD?url=http://www.lagalaxy.com/news/2015/01/la-galaxy-sign-midfielder-steven-gerrard |zarchiwizowano = 2015-01-07 |data dostępu = 2015-01-07}}</ref>
<ref name="Liam Corless2017">{{cytuj |autor = Liam Corless |tytuł = „Our family is complete”: Steven Gerrard confirms birth of first son |data = 2017-04-29 |data dostępu = 2021-05-17 |opublikowany = mirror |url = http://www.mirror.co.uk/sport/football/news/our-family-complete-liverpool-legend-10320064 |język = en}}</ref>
<ref name="rozdział I">{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20071016220856/http://lfc.pl/dzialy.php?typ=tekst&nid=268 |tytuł = Steven Gerrard: 1 – Urodzony dla Liverpoolu |opublikowany = lfc.pl |data dostępu = 2009-05-30}}</ref>
<ref name="rozdział III">{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20071016220907/http://lfc.pl/dzialy.php?typ=tekst&nid=271 |tytuł = Steven Gerrard: 3 – Nauka w szkole marzeń |opublikowany = lfc.pl |data dostępu = 2009-05-30}}</ref>
<ref name="Sensacyjny kandydat na selekcjonera">{{cytuj |tytuł = Sensacyjny kandydat na selekcjonera reprezentacji Polski! PZPN podjął rozmowy z angielską legendą [nasz news] |data dostępu = 2023-01-24 |opublikowany = Meczyki.pl |url = https://www.meczyki.pl/newsy/sensacyjny-kandydat-na-selekcjonera-reprezentacji-polski-pzpn-podjal-rozmowy-z-angielska-legenda-nasz-news/203865-n |język = pl}}</ref>
<ref name="Steven Gerrard 2 Dalsze lata">{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20071016220901/http://lfc.pl/dzialy.php?typ=tekst&nid=270 |tytuł = Steven Gerrard: 2 – Dalsze lata życia |opublikowany = lfc.pl |data dostępu = 2009-05-31}}</ref>
<ref name="Steven Gerrard confirms retirement">{{cytuj stronę |url = http://www.liverpoolfc.com/news/announcements/244291-steven-gerrard-confirms-retirement-from-football |tytuł = Steven Gerrard confirms retirement from football |opublikowany = liverpoolfc.com |język = en |data dostępu = 2017-03-01}}</ref>
<ref name="Steven Gerrard to take over">{{cytuj stronę |url = http://www.liverpoolfc.com/news/academy/261418-steven-gerrard-to-take-over-as-lfc-s-u18s-manager |tytuł = Steven Gerrard to take over as LFC’s U18s manager |opublikowany = liverpoolfc.com |język = en |data dostępu = 2017-11-03}}</ref>
<ref name="To oni byli kandydatami na">{{cytuj |tytuł = To oni byli kandydatami na selekcjonera reprezentacji Polski! Dziś wszystko się wyjaśniło |data = 2023-01-24 |data dostępu = 2023-01-24 |praca = www.przegladsportowy.onet.pl |url = https://przegladsportowy.onet.pl/pilka-nozna/reprezentacja-polski/to-oni-byli-kandydatami-na-selekcjonera-reprezentacji-polski-zostal-nim-fernando/tge1cdt |język = pl}}</ref>
<ref name="Utytułowany trener przejął">{{cytuj |praca = Eurosport |tytuł = Utytułowany trener przejął klub Polaków |data = 2022-10-24 |data dostępu = 2022-10-26 |opublikowany = tvn24.pl |url = https://eurosport.tvn24.pl/pilka-nozna,105/unai-emery-nowym-trenerem-aston-villi-premier-league,1122508.html |język = pl}}</ref>
<ref name="Wirtualna Polska Media2021">{{cytuj |autor = Wirtualna Polska Media |tytuł = Oficjalnie. Steven Gerrard menedżerem Aston Villi – WP SportoweFakty |data = 2021-11-11 |data dostępu = 2021-11-11 |opublikowany = sportowefakty.wp.pl |url = https://sportowefakty.wp.pl/pilka-nozna/969666/oficjalnie-steven-gerrard-menedzerem-aston-villi |język = pl}}</ref>
<ref name="wstęp">{{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20071016220850/http://lfc.pl/dzialy.php?typ=tekst&nid=267 |tytuł = Steven Gerrard: Wstęp |opublikowany = lfc.pl |data dostępu = 2009-05-30}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Soccerbase|15643}}
* {{NFT|2181}}
* {{transfermarkt|p|id=3109|nazwa=Steven Gerrard|data dostępu=2020-11-24}}

{{Grupa szablonów
| tytuł = Kariera trenerska
| zwijanie = zwinięte
| lista =
{{Trenerzy piłkarscy Aston Villa F.C.}}
{{Trenerzy piłkarscy Rangers F.C.}}
}}
{{Grupa szablonów
|tytuł=Składy reprezentacji Anglii
|lista=
{{Anglia 2000}}
{{Anglia 2004}}
{{Anglia 2006}}
{{Anglia 2010}}
{{Anglia 2012}}
{{Anglia 2014}}
}}
{{Grupa szablonów
| tytuł = Osiągnięcia i nagrody
| zwijanie = zwinięte
| lista =
{{Młody zawodnik roku PFA}}
{{Drużyna gwiazd Euro 2012}}
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Gerrard, Steven}}
[[Kategoria:Reprezentanci Anglii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Liverpool F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Los Angeles Galaxy]]
[[Kategoria:Zdobywcy Pucharu Europy i Ligi Mistrzów UEFA]]
[[Kategoria:Angielscy trenerzy piłkarscy]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Rangers F.C.]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2000]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2004]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2006]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2012]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2014]]
[[Kategoria:Piłkarze ze 100 i więcej występami w reprezentacji]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1980]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Aston Villa F.C.]]
[[Kategoria:Trenerzy piłkarzy Ettifaq FC]]
[[Kategoria:Reprezentanci Anglii U-21 w piłce nożnej]]

title: · Steven Gerrard

Pełne imię i nazwisko: Steven George Gerrard

Data i miejsce urodzenia: 30 maja 1980 · Whiston

Pozycja: pomocnik

title: Kariera juniorska

Liverpool

title: Kariera seniorska

Liverpool · 504 · (120)

Los Angeles Galaxy · 34 · (5)

title: Kariera reprezentacyjna

Anglia U-21 · 4 · (1)

Anglia · 114 · (21)

title: Kariera trenerska

Liverpool FC (juniorzy)

Rangers FC

Aston Villa

Ettifaq FC


text:
# Żeglarska Odznaka Turystyczna
Żeglarska Odznaka Turystyczna (ŻOT) – wyróżnienie przyznawane w turystyce kwalifikowanej, ustanowione przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Celem jest zachęcenie do systematycznego uprawiania turystyki żeglarskiej. O odznakę można ubiegać się od 12 roku życia.

## Odznaka
Odznaka jest okrągła. Głównym jej motywem jest żaglówka na wodzie wpleciona w kotwicę.

## Zasady zdobywania odznaki
Odznakę zdobywa się biorąc udział w rejsach turystycznych jachtem żaglowym po wodach morskich i śródlądowych.
Odznaka ma następujące szczeble:
- popularna – 100 punktów w ciągu jednego sezonu
- brązowa – 300 punktów w ciągu jednego sezonu
- srebrna – 900 punktów w ciągu dwóch sezonów
- złota – 1800 punktów w czasie dłuższym niż 2 sezony
- duża srebrna – 3000 punktów w czasie dłuższym niż 3 sezony na co najmniej 2 akwenach
- duża złota – 4200 punktów w czasie dłuższym niż 4 sezony na co najmniej 3 akwenach
- za wytrwałość

Punkty zdobywa się następująco:
Na wodach śródlądowych:
- 1 punkt – 1 km płynąc z prądem
- 2 punkty – płynąc po wodach stojących
- 3 punkty – płynąc pod prąd

Na wodach morskich:
- 1 punkty – za przepłynięcie 1 mili morskiej w rejsach morskich
- 2 punkty – za przepłynięcie jednej mili morskiej w rejsach zatokowych i zalewowych

Ponadto jest opracowany system premii.

title: Żeglarska Odznaka Turystyczna

wikitext:
'''Żeglarska Odznaka Turystyczna''' (ŻOT) – wyróżnienie przyznawane w turystyce kwalifikowanej, ustanowione przez [[Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze]]. Celem jest zachęcenie do systematycznego uprawiania turystyki żeglarskiej. O odznakę można ubiegać się od 12 roku życia<ref name=regulamin>{{Cytuj | url=https://www.pttk.pl/pttk/przepisy/index.php?co=ro_zot | tytuł=Paragrafy w PTTK<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=www.pttk.pl | język=pl | data dostępu=2017-11-21}}</ref>.

== Odznaka ==
Odznaka jest okrągła. Głównym jej motywem jest żaglówka na wodzie wpleciona w kotwicę.

== Zasady zdobywania odznaki ==
Odznakę zdobywa się biorąc udział w rejsach turystycznych [[jacht]]em żaglowym po wodach morskich i śródlądowych.

Odznaka ma następujące szczeble:
* popularna – 100 punktów w ciągu jednego sezonu
* brązowa – 300 punktów w ciągu jednego sezonu
* srebrna – 900 punktów w ciągu dwóch sezonów
* złota – 1800 punktów w czasie dłuższym niż 2 sezony
* duża srebrna – 3000 punktów w czasie dłuższym niż 3 sezony na co najmniej 2 [[akwen]]ach
* duża złota – 4200 punktów w czasie dłuższym niż 4 sezony na co najmniej 3 akwenach
* za wytrwałość
Punkty zdobywa się następująco:

Na wodach śródlądowych:
* 1 punkt – 1 km płynąc z prądem
* 2 punkty – płynąc po wodach stojących
* 3 punkty – płynąc pod prąd

Na wodach morskich:
* 1 punkty – za przepłynięcie 1 mili morskiej w rejsach morskich
* 2 punkty – za przepłynięcie jednej [[mila morska|mili morskiej]] w rejsach zatokowych i zalewowych
Ponadto jest opracowany system premii<ref name=regulamin />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Odznaki PTTK}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Odznaki Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego]]