text:
# Ullevi
Ullevi, Ullevi Stadion (dawniej także Nya Ullevi) – wielofunkcyjny stadion sportowy w Göteborgu na którym odbyły się m.in. Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2006 i Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 1995. Był również jedną z głównych aren piłkarskich Mistrzostw Europy 1992 na którym rozegrano mecz finałowy. Na stadionie rozegrano także mecz finałowy Pucharu UEFA w sezonie 2003/04.
W latach 2002–2004 odbyły się trzy rundy żużlowego Grand Prix Skandynawii. Na bieżni w ciągu kilku dni budowano tor czasowy. Stadion niechlubnie zapisał się w historii Grand Prix, gdy w 2003 po raz pierwszy przełożono zawody o tydzień z uwagi na złe przygotowanie toru czasowego (drugi taki przypadek miał miejsce w roku 2008 w Gelsenkirchen, przy czym w Niemczech zawody odwołano i rozegrano tydzień później w Bydgoszczy). Z tego powodu nie przedłużono umowy na organizację turnieju i GP Skandynawii od 2005 rozgrywane są na G&B Arena w Malilla.
Zanim wybudowano Ullevi Stadion, określenie Ullevi używano w stosunku do Gamla Ullevi (Old Ullevi).

title: Ullevi

wikitext:
{{Stadion infobox
 |nazwa                 = Ullevi
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = Ullevi stadium in gothenburg 20060510.jpg
 |opis zdjęcia          =
 |pełna nazwa           = Ullevi
 |przydomek             =
 |poprzednia nazwa      =
 |państwo               = SWE
 |miejscowość           =
 |adres                 = [[Göteborg]]
 |architekt             =
 |koszt budowy          =
 |data budowy           = [[1957]]–[[1958|58]]
 |data otwarcia         = [[29 maja]] [[1958]]
 |data przebudowy       =
 |data zamknięcia       =
 |właściciel            =
 |operator              =
 |klub                  = ''brak''
 |inauguracja           = [[29 maja]] [[1958]]
 |pojemność stadionu    = 43 000<br />75 000 podczas [[koncert]]ów
 |rekordowa frekwencja  =
 |oświetlenie           =
 |wymiary boiska        =
 |nawierzchnia boiska   = [[wiechlinowate|trawa]]
 |długość toru          =
 |nawierzchnia toru     =
 |dodatkowe wyposażenie =
 |kod mapy              = Göteborg
 |współrzędne           = 57°42′21″N 11°59′14″E
 |commons               = Category:Ullevi
 |www                   =
}}
'''Ullevi, Ullevi Stadion''' (''dawniej także '''Nya Ullevi''''') – wielofunkcyjny [[stadion]] sportowy w [[Göteborg]]u na którym odbyły się m.in. [[Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2006]] i [[Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 1995]]. Był również jedną z głównych aren piłkarskich [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 1992|Mistrzostw Europy 1992]] na którym rozegrano mecz finałowy. Na stadionie rozegrano także mecz finałowy [[Puchar UEFA 2003/2004|Pucharu UEFA w sezonie 2003/04]].

W latach 2002–2004 odbyły się trzy rundy [[Sport żużlowy|żużlowego]] [[Grand Prix Skandynawii na żużlu|Grand Prix Skandynawii]]. Na bieżni w ciągu kilku dni budowano [[Tor czasowy w sporcie żużlowym|tor czasowy]]. Stadion niechlubnie zapisał się w historii [[Grand Prix IMŚ na żużlu|Grand Prix]], gdy w 2003 po raz pierwszy przełożono zawody o tydzień z uwagi na złe przygotowanie toru czasowego (drugi taki przypadek miał miejsce w roku 2008 w Gelsenkirchen, przy czym w Niemczech zawody odwołano i rozegrano tydzień później w Bydgoszczy). Z tego powodu nie przedłużono umowy na organizację turnieju i GP Skandynawii od 2005 rozgrywane są na [[Dackarna Målilla|G&B Arena]] w [[Malilla]].

Zanim wybudowano Ullevi Stadion, określenie Ullevi używano w stosunku do [[Gamla Ullevi (1916)|Gamla Ullevi]] (''Old Ullevi'').

== Zobacz też ==
* [[Scandinavium]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://stadiony.net/stadium.php?s=139 Ullevi w serwisie stadiony.net]

{{Stadiony mistrzostw świata w lekkoatletyce}}
{{Stadiony mistrzostw Europy w lekkoatletyce}}
{{Żużlowe Grand Prix Skandynawii}}
{{Stadiony Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1958}}
{{Stadiony Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 1992}}
{{Stadiony finałowe Pucharu UEFA i Ligi Europy UEFA}}
{{Stadiony finałowe Pucharu Zdobywców Pucharów}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Stadiony lekkoatletyczne w Szwecji]]
[[Kategoria:Stadiony piłkarskie w Szwecji]]
[[Kategoria:Stadiony żużlowe w Szwecji]]
[[Kategoria:Obiekty sportowe w Göteborgu]]

title: Ullevi

Państwo: Szwecja

Adres: Göteborg

Klub: brak

Pojemność stadionu: 43 000 · 75 000 podczas koncertów

Nawierzchnia boiska: trawa


text:
# Mury miejskie w Kłodzku
Mury miejskie w Kłodzku – system obronnych umocnień miasta.

## Historia
Najstarsze miejskie mury obronne Kłodzka powstały najprawdopodobniej jeszcze w końcu XIII wieku i zastąpiły umocnienia ziemno-drewniane. Wzmianki źródłowe potwierdzają ich rozbudowę w 1426 roku (zewnętrzny, drugi pierścień murów) i w 1469 roku. W wiekach późniejszych mury były wielokrotnie rozbudowywane, m.in. w pierwszej połowie XVI w. dobudowano baszty przy bramach miejskich.
W 1877 roku cesarz niemiecki Wilhelm I wydał zgodę na likwidację obwarowań. Rozpoczęto burzenie bram i murów – w 1879 roku bramy Zielonej, przed 1888 rokiem Czeskiej, w 1904 roku mostowych i w 1911 roku Ząbkowickiej. W miejscach zasypywanych fos i bastionów zaczęto zakładać miejskie promenady.
Obecnie istnieją spore fragmenty miejskich fortyfikacji, często są one wbudowane w kamienice. Najlepiej zachowane fragmenty murów są: wzdłuż ul. Nad Kanałem, po obu stronach mostu gotyckiego, wzdłuż ul. Stryjeńskiej, poniżej ul. Łukasińskiego, oraz pomiędzy ul. Zycha i Traugutta.
Decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 10 maja 1960 roku kłodzkie mury obronne zostały wpisane do rejestru zabytków

## Architektura
Zachowane fragmenty wzniesione z nieregularnych kamieni, uzupełnionych niekiedy cegłą, biegną od wschodu i południowego wschodu, wzdłuż kanału Młynówki, oraz od północnego zachodu, na tyłach ulic Czeskiej i Zycha. Otaczając miasto stykały się po jego północnej stronie z umocnieniami wzgórza zamkowego, później twierdzy. Podwójny pas murów wzmocniony był basztami łupinowymi na planie prostokąta i półkola, i zespolony bramą z mostem gotyckim, przerzuconym nad Młynówką. W drugiej połowie XV wieku baszty i bramy otrzymały zwieńczenia z ostrosłupowych hełmów. Poza górną bramą mostową oraz bramą w dole mostu (na wyspie Piasek) były jeszcze trzy inne: Czeska, Zielona i Ząbkowicka (poprzedzona tzw. bramą wewnętrzną) oraz furty: Wodna i Łazienna.

## Galeria – nieistniejące obecnie bramy miejskie
- Brama mostowa górna (od strony mostu gotyckiego)
- Brama mostowa górna widziana z Rynku
- Brama ząbkowicka zewnętrzna
- Brama mostowa dolna (od strony mostu gotyckiego)
- Brama czeska od przedmieścia
- Brama czeska (od strony miasta)
- Brama zielona

wikiname: plwiki

title: Mury miejskie w Kłodzku

in_language: pl

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Mury miejskie w Kłodzku
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               = A/4345/688 z 10.05.1960
 |zdjęcie               = 2024 Kłodzko, ul. Zawiszy Czarnego, mury miejskie (2).jpg
 |opis zdjęcia          = Mury miejskie w Kłodzku
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = dolnośląskie
 |miejscowość           = [[Kłodzko]]
 |adres                 =
 |typ budynku           =
 |styl architektoniczny =
 |architekt             =
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           =
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    = 1426 r.
 |ukończenie budowy     =
 |przebudowy            = 1879 do 1911 r.
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            =
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Kłodzko
 |współrzędne           = 50°26′19″N 16°39′19″E
 |commons               = Category:Defensive walls in Kłodzko
 |www                   =
}}
'''Mury miejskie w Kłodzku''' – system obronnych umocnień miasta.

== Historia ==
Najstarsze miejskie [[Mury miejskie|mury obronne]] [[Kłodzko|Kłodzka]] powstały najprawdopodobniej jeszcze w końcu XIII wieku i zastąpiły umocnienia ziemno-drewniane{{r|gład}}. Wzmianki [[Źródła historyczne|źródłowe]] potwierdzają ich rozbudowę w 1426 roku (zewnętrzny, drugi pierścień murów) i w 1469 roku. W wiekach późniejszych mury były wielokrotnie rozbudowywane, m.in. w pierwszej połowie XVI w. dobudowano baszty przy bramach miejskich<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Pilch |imię = Józef |tytuł = Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska |wydawca = Wydawnictwo Arkady |miejsce = Warszawa |rok = 2005 |strony = 154 |isbn = 83-213-4366-X}}</ref>.

W 1877 roku [[Władcy Niemiec#Hohenzollernowie|cesarz niemiecki]] [[Wilhelm I Hohenzollern|Wilhelm I]] wydał zgodę na likwidację obwarowań. Rozpoczęto burzenie bram i murów – w 1879 roku bramy Zielonej, przed 1888 rokiem Czeskiej, w 1904 roku mostowych i w 1911 roku Ząbkowickiej. W miejscach zasypywanych [[Fosa|fos]] i [[bastion]]ów zaczęto zakładać miejskie [[Promenada (budowla)|promenady]]<ref name="gład">{{cytuj książkę |nazwisko = Gładkiewicz |imię = Ryszard |autor link = Ryszard Gładkiewicz |tytuł = Kłodzko. Dzieje miasta |wydawca = Muzeum Ziemi Kłodzkiej |miejsce = Kłodzko |rok = 1998 |strony = 51 |isbn = 83-904888-0-9}}</ref>.

Obecnie istnieją spore fragmenty miejskich fortyfikacji, często są one wbudowane w kamienice. Najlepiej zachowane fragmenty murów są: wzdłuż ul. Nad Kanałem, po obu stronach [[Most gotycki na Młynówce w Kłodzku|mostu gotyckiego]], wzdłuż ul. Stryjeńskiej, poniżej ul. Łukasińskiego, oraz pomiędzy ul. Zycha i Traugutta<ref name="staffa">{{cytuj książkę |nazwisko = Staffa |imię = Marek |autor link = Marek Staffa |tytuł = [[Słownik geografii turystycznej Sudetów]], t. 15 |wydanie = I |wydawca = Wydawnictwo I-BiS |miejsce = Wrocław |rok = 1994 |strony = 217, 218}}</ref>.

Decyzją [[Wojewódzki konserwator zabytków|wojewódzkiego konserwatora zabytków]] z dnia 10 maja 1960 roku kłodzkie mury obronne zostały wpisane do [[Rejestr zabytków|rejestru zabytków]]<ref name="nid">{{cytuj stronę |url = http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf |tytuł = Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego |opublikowany = Narodowy Instytut Dziedzictwa |archiwum = https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf |zarchiwizowano = 2021-10-31 |data dostępu = 2013-02-14 }}</ref>

== Architektura ==
Zachowane fragmenty wzniesione z nieregularnych [[Skała|kamieni]], uzupełnionych niekiedy [[Cegła|cegłą]], biegną od wschodu i południowego wschodu, wzdłuż kanału [[Młynówka (Kłodzko)|Młynówki]], oraz od północnego zachodu, na tyłach ulic Czeskiej i Zycha. Otaczając miasto stykały się po jego północnej stronie z umocnieniami wzgórza zamkowego, później [[Twierdza Kłodzko|twierdzy]]{{r|staffa}}. Podwójny pas murów wzmocniony był [[Baszta łupinowa|basztami łupinowymi]] na planie prostokąta i półkola, i zespolony bramą z [[Most gotycki na Młynówce w Kłodzku|mostem gotyckim]], przerzuconym nad [[Młynówka (Kłodzko)|Młynówką]]. W drugiej połowie XV wieku baszty i [[Brama miejska|bramy]] otrzymały [[Zwieńczenie|zwieńczenia]] z [[ostrosłup]]owych [[Dach hełmowy|hełmów]]{{r|gład}}. Poza górną bramą mostową oraz bramą w dole mostu (na [[Wyspa Piasek w Kłodzku|wyspie Piasek]]) były jeszcze trzy inne: Czeska, Zielona i Ząbkowicka (poprzedzona tzw. bramą wewnętrzną) oraz furty: Wodna i Łazienna{{r|staffa}}.

== Galeria – stan obecny ==
<gallery>
Plik:2014 Kanał Młynówka i mury miejskie w Kłodzku.jpg
Plik:Kłodzko Mury obronne.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne 8.jpg
Plik:Kłodzko, mury obronne 6.jpg
Plik:Kłodzko, mury obronne 2.jpg
Plik:Kłodzko, mury obronne, 02.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 03.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 17.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 24.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 06.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 09.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 19.JPG
Plik:Kłodzko, mury obronne, 14.JPG
</gallery>

== Galeria – nieistniejące obecnie bramy miejskie ==
<gallery>
Plik:Kłodzko, brama mostowa górna.JPG|Brama mostowa górna (od strony mostu gotyckiego)
Plik:Kłodzko, brama mostowa górna 1.JPG|Brama mostowa górna widziana z Rynku
Plik:Kłodzko, brama zabkowicka.JPG|Brama ząbkowicka zewnętrzna
Plik:Kłodzko, brama mostowa dolna.JPG|Brama mostowa dolna (od strony mostu gotyckiego)
Plik:Kłodzko, brama czeska.JPG|Brama czeska od przedmieścia
Plik:Kłodzko, brama czeska 1.JPG|Brama czeska (od strony miasta)
Plik:Kłodzko, mury miejskie, brama zielona.jpg|Brama zielona
</gallery>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Ryszard Gładkiewicz]] (redakcja), „Kłodzko. Dzieje miasta”, [[Kłodzko]], [[Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku|MZK]], 1998, {{ISBN|83-904888-0-9}}.
* [[Marek Staffa]] (redakcja), „[[Słownik geografii turystycznej Sudetów]]”, tom 15, Wrocław, I-BiS, 1994, {{ISBN|83-85773-06-1}}.
* {{Cytuj |autor = Józef Pilch |tytuł = Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska |data = 2005 |isbn = 83-213-4366-X |miejsce = Warszawa |wydawca = [[Wydawnictwo „Arkady”]] |oclc = 69480077}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://dolny-slask.org.pl/544446,Klodzko,Bramy_Miejskie.html Zdjęcia bram miejskich na stronie „Wratislaviae Amici”]

[[Kategoria:Zabytki nieruchome w Kłodzku]]
[[Kategoria:Mury obronne polskich miast|Kłodzko]]
[[Kategoria:Obiekty inżynierii wojskowej w Kłodzku]]

title: Mury miejskie w Kłodzku

Państwo: Polska

Województwo: dolnośląskie

Miejscowość: Kłodzko


text:
# Korowki (obwód smoleński)
Korowki (ros. Коровки) – wieś (ros. деревня, trb. dieriewnia) w zachodniej Rosji, w osiedlu wiejskim Ponizowskoje rejonu rudniańskiego w obwodzie smoleńskim.

## Geografia
Miejscowość położona jest nad Kasplą, 13 km od granicy z Białorusią, przy drodze regionalnej 66K-30 (Diemidow – Ponizowje – Zaozierje), 1 km od centrum administracyjnego osiedla wiejskiego (sieło Ponizowje), 37,5 km od centrum administracyjnego rejonu (Rudnia), 82 km od Smoleńska.
W granicach miejscowości znajdują się ulice: Nabierieżnaja, Oziornaja.

## Historia
W czasie II wojny światowej od lipca 1941 roku wieś była okupowana przez hitlerowców. Wyzwolenie nastąpiło w październiku 1943 roku.

## Demografia
W 2010 r. miejscowość zamieszkiwało 28 osób.

title: Korowki (obwód smoleński)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Korowki
 |nazwa oryginalna             = {{k|ru|Коровки}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = obwód smoleński
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna = [[Rejon rudniański (obwód smoleński)|rudniański]]
 |powierzchnia                 = 0,13
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 28<ref name="dem">{{Cytuj stronę |url = http://pop-stat.mashke.org/russia-census-2010/smolenskaja.htm |archiwum = https://web.archive.org/web/20201118160628/http://pop-stat.mashke.org/russia-census-2010/smolenskaja.htm |tytuł = Смоленская область. Численность населения на 01.10.2010 года |opublikowany = pop-stat.mashke.org |data dostępu = 2021-04-22}} (ros.)</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = +7 48141<ref name="tel">{{Cytuj stronę |url = https://na-svyazi.ru/russia_code.htm |tytuł = Телефонные коды городов Российской Федерации |opublikowany = na-svyazi.ru |data dostępu = 2021-04-22}} (ros.)</ref>
 |kod pocztowy                 = 216783<ref name="post">{{Cytuj stronę |url = https://vinfo.russianpost.ru/servlet/department |tytuł = Поиск объектов почтовой связи |opublikowany = vinfo.russianpost.ru |data dostępu = 2021-04-22}} (ros.)</ref>
 |tablice rejestracyjne        = 67
 |współrzędne                  = 55° 16′ 53″ N, 31° 6′ 13″ E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Korowki''' ({{w języku|ru|Коровки}}) – wieś (ros. деревня, [[Transkrypcja (językoznawstwo)|trb.]] dieriewnia) w zachodniej [[Rosja|Rosji]], w [[Osiedle wiejskie (Rosja)|osiedlu wiejskim]] [[Ponizowskoje (obwód smoleński)|Ponizowskoje]] [[Rejon rudniański (obwód smoleński)|rejonu rudniańskiego]] w [[obwód smoleński|obwodzie smoleńskim]].

== Geografia ==
Miejscowość położona jest nad [[Kaspla (rzeka)|Kasplą]], 13 km od granicy z [[Białoruś|Białorusią]], przy drodze regionalnej [[Droga 66K-30 (Rosja)|66K-30]] ([[Diemidow]] – [[Ponizowje (sieło, rejon rudniański)|Ponizowje]] – [[Zaozierje (rejon rudniański)|Zaozierje]]), 1 km od centrum administracyjnego osiedla wiejskiego ([[wieś#Wsie w Rosji|sieło]] Ponizowje), 37,5 km od centrum administracyjnego rejonu ([[Rudnia (rejon rudniański)|Rudnia]]), 82 km od [[Smoleńsk]]a.

W granicach miejscowości znajdują się ulice: Nabierieżnaja, Oziornaja<ref name="geo">{{Cytuj stronę |url = https://mapdata.ru/smolenskaya-oblast/rudnyanskiy-rayon/derevnya-korovki/ |tytuł = Деревня Коровки на карте |opublikowany = mapdata.ru |data dostępu = 2021-04-22}} (ros.)</ref>.

== Historia ==
W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] od lipca 1941 roku wieś była okupowana przez [[Nazizm|hitlerowców]]. Wyzwolenie nastąpiło w październiku 1943 roku<ref name="his1">{{Cytuj stronę |url = http://mil.ru/winner_may/history/more.htm?id=12199512%40cmsArticle | archiwum = https://web.archive.org/web/20200607202052/http://mil.ru/winner_may/history/more.htm?id=12199512%40cmsArticle | tytuł = Смоленская наступательная операция |opublikowany = mil.ru |data dostępu = 2021-04-22}} (ros.)</ref>.

== Demografia ==
W 2010 r. miejscowość zamieszkiwało 28 osób<ref name="dem" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w obwodzie smoleńskim]]
[[Kategoria:Miejscowości rejonu rudniańskiego w obwodzie smoleńskim]]

title: KorowkiКоровки

Państwo: Rosja

Obwód: smoleński

Rejon: rudniański


text:
# Tłumacze bez Granic
Tłumacze bez Granic, TWB (od ang. Translators Without Borders) – organizacja non-profit zajmująca się dostarczaniem innym tego typu organizacjom bezpłatnych usług tłumaczeniowych, z siedzibą w Danbury w stanie Connecticut, w Stanach Zjednoczonych.
Powstała w 2010 jako siostrzany projekt Traducteurs Sans Frontières, stowarzyszenia założonego w 1993 przez paryskie biuro tłumaczeń Lexcelera (wcześniej Eurotexte). W 2012 liczba zaangażowanych na zasadzie wolontariatu tłumaczy wynosiła około 1600. Tłumacze bez Granic wspierają proces przekazywania wiedzy dostępnej w różnych językach, nawiązując i utrzymując współpracę z organizacjami non-profit zgłaszającymi zapotrzebowanie na tłumaczenia wykonane przez sprawdzonych specjalistów.
Organizacja współpracuje z pozarządowymi organizacjami pożytku publicznego i przedsiębiorstwami społecznymi, które potrzebują usług tłumaczeniowych. Wśród nich są Lekarze bez Granic, Lekarze Świata, UNICEF, Oxfam, Handicap International. Do tłumaczonych materiałów należą raporty, wywiady oraz relacje z objętych konfliktami rejonów świata, jak Burundi, Sudan i Afganistan. Roczna wydajność liczona jest w milionach słów. Według danych z witryny internetowej (początek 2013) łączna liczba przetłumaczonych dla różnych organizacji słów sięga 13 milionów, co odpowiada datkowi przekraczającemu 2 miliony dolarów.
Według klasyfikacji obowiązującej w Stanach Zjednoczonych Tłumacze bez Granic mają status organizacji non-profit 501(c)3. Jej prezesem jest Lori Thicke.

## Metody rekrutacji tłumaczy

### Platforma tłumaczeniowa
W maju 2011 w serwisie ProZ.com utworzono automatyczną platformę tłumaczeniową Translators without Borders Workspace. Służy ona do zamieszczania projektów przez zaakceptowane organizacje non-profit oraz przesyłania powiadomień do tłumaczy przez kierowników zleceń, współpracujących z Tłumaczami bez Granic na zasadzie wolontariatu. Przekłady wykonywane są przez liczną grupę wolontariuszy, co ogranicza koszty.
Metoda ta znacząco wpływa na wydajność pracy w organizacji. Podczas zarządzania pracą bez wspomagania się dodatkowymi narzędziami organizacja zajmowała się tłumaczeniem 29 zleceń liczących, łącznie 37 000 słów, w siedmiu parach językowych, dla dziewięciu organizacji. W styczniu 2012, siedem miesięcy po uruchomieniu platformy Translators Without Borders Workspace, wydajność wzrosła do 183 zleceń, liczących łącznie 280 000 słów, w 25 parach językowych, tłumaczonych dla 24 organizacji. Średnia miesięczna wydajność Tłumaczy bez Granic utrzymuje się na takim właśnie poziomie.

### Wolontariat
Za pośrednictwem witryny internetowej chęć pracy mogą zgłaszać zawodowi tłumacze ze stażem pracy nie krótszym niż 4 lata. Jeśli spełniony jest warunek ukończenia studiów na kierunku tłumaczeniowym lub w powiązanej dziedzinie, staż pracy może wynosić 2 lata. Podanie przetwarzane jest szybciej w przypadku posiadaczy certyfikatu ATA, tłumaczy Lionbridge lub członków sieci Proz.com Certified PRO. Tacy kandydaci otrzymują pozwolenie na dołączenie do platformy Translators Without Borders Workspace. O zakwalifikowaniu się powiadamiani są w ciągu trzydziestu dni od zgłoszenia.

## Przedsięwzięcia

### HealthPhone
Najważniejszym przedsięwzięciem realizowanym przez Tłumaczy bez Granic jest tłumaczenie nagrań wideo dla Mother and Child Health and Education Trust w Indiach. Projekt HealthPhone zapoczątkowany przez Nanda Wadhwaniego obejmuje nagrywanie filmów o tematyce zdrowotnej przeznaczonych do odtworzenia w telefonach komórkowych i skierowanych do mieszkańców Indii i innych krajów. Filmy poruszają wiele tematów związanych ze zdrowiem, m.in. karmienie piersią, niedożywienie czy praktyki w okresie połogu i opieka nad noworodkami.
Dzięki przetłumaczonym napisom filmy mogą oglądać mieszkańcy Indii i Afryki, którzy nie znają ich języka źródłowego. Dotychczas napisy przetłumaczono na języki suahili i hiszpański, a także 10 języków Indii.

### Projekt ACCEPT
W styczniu 2012 Tłumacze bez Granic (we współpracy z Uniwersytetem Genewskim, Acrolinx, Uniwersytetem w Edynburgu i firmą Symantec) rozpoczęła realizację międzynarodowego projektu badawczego ACCEPT. ACCEPT to skrót oznaczający Automated Community Content Editing Portal (portal do automatycznej edycji treści). Celem projektu jest zapewnienie odpowiedniej jakości tłumaczenia maszynowego treści publikowanych na stronach internetowych. W to przedsięwzięcie zaangażowana jest również Lexcelera. Okres realizacji projektu to 36 miesięcy.

### Centrum szkoleniowe w Kenii
Miliony Kenijczyków mówią w języku suahili, który jest lingua franca mieszkańców wschodniego rejonu Afryki. Celem projektu jest przetłumaczenie na ten język materiałów związanych z opieką zdrowotną. W kwietniu 2012 w Nairobi otwarto pierwsze centrum tłumaczeń medycznych (Healthcare Translation Centre) należące do Tłumaczy bez Granic. Centrum znajduje się w kampusie organizacji East Africa Bible Translation and Literacy (BTL). W styczniu 2013 siedziba centrum została przeniesiona do głównego budynku kampusu.
Celem Healthcare Translation Center jest prowadzenie intensywnych szkoleń tłumaczeniowych dla mieszkańców Kenii. Zawodowi tłumacze wspomagają proces przekładu informacji medycznych na język suahili. Do centrum przyjmowane są osoby posiadające wykształcenie językowe lub medyczne.
Na początku 2013 zespół liczył trzynastu wyszkolonych tłumaczy i korektorów. Translators Without Borders ocenia stosowane metody szkoleniowe i weryfikuje możliwość ich wykorzystania w innych miejscach.

### Fund a Translator
Program Fund a Translator ma na celu zebranie środków niezbędnych do kształcenia tłumaczy lokalnych języków w krajach trzeciego świata. Zebrane fundusze są przeznaczane na zakup sprzętu, opłacenie szkolenia i dostępu do Internetu. W 2012 w ramach projektu rozpoczęło naukę trzynastu tłumaczy lokalnych języków, którzy specjalizować się będą w tłumaczeniach związanych z opieką zdrowotną. Roczny koszt edukacji w ośrodku szkoleniowym w Nairobi to 1000 dolarów.
W 2012 polska firma TextPartner zorganizowała pierwszą wyprawę rowerową mającą na celu propagowanie idei Tłumaczy bez Granic oraz pozyskanie środków dla programu Fund a Translator. Podczas czterodniowego przejazdu z Katowic do Budapesztu (400 km) zebrano 2000 dolarów. Na przełomie maja i czerwca 2013 odbyła się wyprawa na trasie wiodącej przez pięć krajów, której efektem było zgromadzenie 3250 dolarów. Kolejny przejazd, tym razem na dystansie około 2300 kilometrów, poprzez kraje leżące nad Bałtykiem, planowany jest na przełom kwietnia i maja 2014.

### Projekt tłumaczeniowy Wikipedia Medicine 80×80
W 2011 Tłumacze bez Granic rozpoczęła przedsięwzięcie, którego celem jest przekład najważniejszych artykułów o tematyce medycznej zamieszczonych w anglojęzycznej wersji Wikipedii. W pierwszej kolejności zespół Wikiprojektu Nauki medyczne dokonuje korekty 80 tekstów o tematyce medycznej, tak aby otrzymały status Dobrych artykułów lub Artykułów na medal. Po poprawieniu treści artykułów następuje ich przetłumaczenie na uproszczony język angielski (zasady zamieszczono na odpowiedniej stronie Wikipedii) oraz ponad 80 innych języków. W końcowej fazie przedsięwzięcia artykuły zostaną przetłumaczone na wszystkie 285 języków, w których redagowana jest Wikipedia. Szacowany czas realizacji projektu wynosi kilka lat.
Wszystkie treści dostępne są za pośrednictwem sieci komórkowych. Wybrane treści udostępniono za darmo za pośrednictwem mobilnych operatorów współpracujących z Wikipedią (Telnor, Orange i STC) w Afryce, Azji Południowo-Wschodniej i na Bliskim Wschodzie. Wiele artykułów nagrano w formie audio. Niektóre z nich oczekują na publikację w ogólnodostępnych czasopismach medycznych.

## Zarząd
Pracą Tłumaczy bez Granic kieruje zarząd oraz komitet wykonawczy składający się z członków zarządu. Nad codziennymi działaniami czuwa dyrektor programowy zatrudniony w sierpniu 2012.

title: Tłumacze bez Granic

wikitext:
[[Plik:TWB.svg|alt=Słowa ''Translators Without Borders'' umieszczone na przezroczystym tle; pierwsze jest czarne, ostatnie dwa pomarańczowe|thumb|242px|Logo organizacji Tłumacze bez Granic]]

'''Tłumacze bez Granic''', '''TWB''' (od ang. Translators Without Borders) – [[organizacja non-profit]] zajmująca się dostarczaniem innym tego typu organizacjom bezpłatnych usług tłumaczeniowych, z siedzibą w [[Danbury (Connecticut)|Danbury]] w stanie [[Connecticut]], w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]].

Powstała w 2010 jako siostrzany projekt Traducteurs Sans Frontières, stowarzyszenia założonego w 1993 przez paryskie biuro tłumaczeń Lexcelera (wcześniej Eurotexte). W 2012 liczba zaangażowanych na zasadzie [[wolontariat]]u tłumaczy wynosiła około 1600<ref>{{cytuj pismo|autor=Nataly Kelly|data=12 marca 2011|url=http://www.huffingtonpost.com/nataly-kelly/translators-without-borde_b_1122452.html|tytuł=Translators without Borders Prepares to Bridge the Last Language Mile|czasopismo=The Huffington Post|data dostępu=2012-05-10|język=en}}</ref>. Tłumacze bez Granic wspierają proces przekazywania wiedzy dostępnej w różnych językach, nawiązując i utrzymując współpracę z organizacjami non-profit zgłaszającymi zapotrzebowanie na tłumaczenia wykonane przez sprawdzonych specjalistów<ref>{{cytuj stronę|url=http://translorial.com/2012/01/01/translating-for-humanity/|tytuł=Translating for Humanity|autor=Françoise Herrmann|opublikowany=translatorial.com|data=2011|data dostępu=2013-03-04|język=en}}</ref>.

Organizacja współpracuje z pozarządowymi [[organizacja pożytku publicznego|organizacjami pożytku publicznego]] i przedsiębiorstwami społecznymi, które potrzebują usług tłumaczeniowych. Wśród nich są [[Lekarze bez Granic]], [[Lekarze Świata]], [[Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci|UNICEF]], [[Oxfam]], [[Handicap International]]. Do tłumaczonych materiałów należą raporty, wywiady oraz relacje z objętych konfliktami rejonów świata, jak [[Burundi]], [[Sudan]] i [[Afganistan]]. Roczna wydajność liczona jest w milionach słów<ref>{{cytuj pismo|czasopismo=Multilingual Computing and Technology|wolumin=12|numer=8|język=en}}</ref>. Według danych z witryny internetowej (początek 2013) łączna liczba przetłumaczonych dla różnych organizacji słów sięga 13 milionów, co odpowiada datkowi przekraczającemu 2 miliony dolarów.

Według klasyfikacji obowiązującej w Stanach Zjednoczonych Tłumacze bez Granic mają status organizacji non-profit 501(c)3. Jej prezesem jest [[Lori Thicke]].

== Metody rekrutacji tłumaczy ==
=== Platforma tłumaczeniowa ===
[[Plik:TWBK-photo.jpg|thumb|Wolontariusze projektu ''Words of Relief'' z flagą Tłumaczy bez Granic]]
W maju 2011 w serwisie [[ProZ.com]] utworzono automatyczną platformę tłumaczeniową ''Translators without Borders Workspace''. Służy ona do zamieszczania projektów przez zaakceptowane organizacje non-profit oraz przesyłania powiadomień do tłumaczy przez kierowników zleceń, współpracujących z Tłumaczami bez Granic na zasadzie wolontariatu. Przekłady wykonywane są przez liczną grupę wolontariuszy, co ogranicza koszty.

Metoda ta znacząco wpływa na [[wydajność pracy]] w organizacji. Podczas zarządzania pracą bez wspomagania się dodatkowymi narzędziami organizacja zajmowała się tłumaczeniem 29 zleceń liczących, łącznie 37 000 słów, w siedmiu parach językowych, dla dziewięciu organizacji. W styczniu 2012, siedem miesięcy po uruchomieniu platformy Translators Without Borders Workspace, wydajność wzrosła do 183 zleceń, liczących łącznie 280 000 słów, w 25 parach językowych, tłumaczonych dla 24 organizacji<ref>{{cytuj pismo|autor=Rebecca Petras|data=30-11-2012|url=http://web.archive.org/web/20131029192336/http://hir.harvard.edu/youth-on-fire/translation?page=0,2|tytuł=Translation|czasopismo=Harvard International Review|data dostępu=2013-01-11|język=en}}</ref>. Średnia miesięczna wydajność Tłumaczy bez Granic utrzymuje się na takim właśnie poziomie.

=== Wolontariat ===
Za pośrednictwem witryny internetowej chęć pracy mogą zgłaszać zawodowi tłumacze ze stażem pracy nie krótszym niż 4 lata. Jeśli spełniony jest warunek ukończenia studiów na kierunku tłumaczeniowym lub w powiązanej dziedzinie, staż pracy może wynosić 2 lata<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20160429084856/http://translatorswithoutborders.org/volunteers/translator-app|tytuł=Translator Application Form|opublikowany=Translators without Borders|data dostępu=2013-03-04|język=en}}</ref>. Podanie przetwarzane jest szybciej w przypadku posiadaczy certyfikatu {{Link-interwiki|Związek Tłumaczy Amerykańskich|tekst=ATA|Q=Q4064185}}, tłumaczy {{Link-interwiki|Lionbridge|Q=Q1577907}} lub członków sieci Proz.com Certified PRO. Tacy kandydaci otrzymują pozwolenie na dołączenie do platformy ''Translators Without Borders Workspace''. O zakwalifikowaniu się powiadamiani są w ciągu trzydziestu dni od zgłoszenia.

== Przedsięwzięcia ==
=== HealthPhone ===
Najważniejszym przedsięwzięciem realizowanym przez Tłumaczy bez Granic jest tłumaczenie nagrań wideo dla Mother and Child Health and Education Trust w Indiach. Projekt HealthPhone zapoczątkowany przez Nanda Wadhwaniego obejmuje nagrywanie filmów o tematyce zdrowotnej przeznaczonych do odtworzenia w telefonach komórkowych i skierowanych do mieszkańców Indii i innych krajów<ref>{{cytuj stronę|url=http://rising.globalvoicesonline.org/blog/2012/08/30/languages-translating-health-content-without-borders/|autor=Marie-Laure Le Guen|tytuł=Languages: Translating Health Content Without Borders|opublikowany=Rising Voices|data=30 sierpnia 2012|język=en|data dostępu=2013-03-04}}</ref>. Filmy poruszają wiele tematów związanych ze zdrowiem, m.in. [[karmienie piersią]], [[niedożywienie]] czy praktyki w okresie [[połóg|połogu]] i opieka nad [[noworodek|noworodkami]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20121022223234/http://twbnewsletter.translatorswithoutborders.org:80/the-health-phone-subtitling-project-saving-lives-through-captioning/|tytuł=The Health Phone Project: Saving lives through subtitling|opublikowany=Twbnewsletter.translatorswithoutborders.org|data dostępu=2013-01-11|język=en}}</ref>.

Dzięki przetłumaczonym napisom filmy mogą oglądać mieszkańcy Indii i Afryki, którzy nie znają ich języka źródłowego. Dotychczas napisy przetłumaczono na języki [[suahili]] i [[język hiszpański|hiszpański]], a także 10 języków [[Indie|Indii]].

=== Projekt ACCEPT ===
W styczniu 2012 Tłumacze bez Granic (we współpracy z [[Uniwersytet Genewski|Uniwersytetem Genewskim]], Acrolinx, [[Uniwersytet Edynburski|Uniwersytetem w Edynburgu]] i firmą [[Symantec]]) rozpoczęła realizację międzynarodowego projektu badawczego ACCEPT. ACCEPT to skrót oznaczający Automated Community Content Editing Portal (portal do automatycznej edycji treści). Celem projektu jest zapewnienie odpowiedniej jakości tłumaczenia maszynowego treści publikowanych na stronach internetowych<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.accept.unige.ch/Description.html|opublikowany=UNIGE – ACCEPT|tytuł=Project description|język=en}}</ref>. W to przedsięwzięcie zaangażowana jest również Lexcelera<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20150701200029/http://www.lexcelera.com/en/lexcelera-announces-award-of-a-research-grant-in-language-technology-from-the-european-commission/|tytuł=Lexcelera announces award of a research grant in language technology from the European Commission|opublikowany=Lexcelera.com|data=26-04-2012|data dostępu=2013-01-11|język=en}}</ref>. Okres realizacji projektu to 36 miesięcy.

=== Centrum szkoleniowe w Kenii ===
Miliony Kenijczyków mówią w języku suahili, który jest ''lingua franca'' mieszkańców wschodniego rejonu Afryki<ref>{{cytuj stronę|url=http://goafrica.about.com/od/peopleandculture/a/swahili_2.htm|tytuł=About Swahili (Kiswahili) – Origins, Who Speaks Swahili; Online Courses; Swahili Language Schools; Swahili Dictionaries|autor=Anouk Zijlma|opublikowany=GoAfrica.About.com|data dostępu=2013-03-04|język=en}}</ref>. Celem projektu jest przetłumaczenie na ten język materiałów związanych z [[Opieka zdrowotna|opieką zdrowotną]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://archive.is/20130217004434/http://www.voanews.com/content/translators-bridges-communication-in-kenya-healthcare-149036215/370034.html|tytuł=Translators Bridge Communication in Kenya Healthcare|opublikowany=Voice of America|data=25 kwietnia 2012|data dostępu=2013-03-04|język=en}}</ref>. W kwietniu 2012 w [[Nairobi]] otwarto pierwsze centrum tłumaczeń medycznych (Healthcare Translation Centre) należące do Tłumaczy bez Granic. Centrum znajduje się w kampusie organizacji East Africa Bible Translation and Literacy (BTL)<ref>{{cytuj pismo|url=http://www.multilingual.com/articles/201209-32/|tytuł=MultiLingual|czasopismo=MultiLingual|data=wrzesień 2012|język=en|data dostępu=2013-03-06}}</ref>. W styczniu 2013 siedziba centrum została przeniesiona do głównego budynku kampusu.

Celem Healthcare Translation Center jest prowadzenie intensywnych szkoleń tłumaczeniowych dla mieszkańców [[Kenia|Kenii]]. Zawodowi tłumacze wspomagają proces przekładu informacji medycznych na język [[suahili]]. Do centrum przyjmowane są osoby posiadające wykształcenie językowe lub medyczne.

Na początku 2013 zespół liczył trzynastu wyszkolonych tłumaczy i korektorów. Translators Without Borders ocenia stosowane metody szkoleniowe i weryfikuje możliwość ich wykorzystania w innych miejscach.

=== Fund a Translator ===
[[Plik:Translation Matters The Story of our Work in Kenya.ogv|thumb|Film na temat roli tłumaczeń w budowaniu społeczności lokalnych w Kenii]]
Program Fund a Translator ma na celu zebranie środków niezbędnych do kształcenia tłumaczy lokalnych języków w krajach trzeciego świata. Zebrane fundusze są przeznaczane na zakup sprzętu, opłacenie szkolenia i dostępu do Internetu. W 2012 w ramach projektu rozpoczęło naukę trzynastu tłumaczy lokalnych języków, którzy specjalizować się będą w tłumaczeniach związanych z opieką zdrowotną. Roczny koszt edukacji w ośrodku szkoleniowym w Nairobi to 1000 dolarów<ref name=OnOurBikes>{{cytuj stronę|url=http://www.onourbikes.info|tytuł=Translation saves lives! And we are on our bikes to help save more!|autor=Marek & Lucjan|opublikowany=OnOurBikes.info|data dostępu=2013-03-06|język=en}}</ref>.

W 2012 polska firma TextPartner zorganizowała pierwszą wyprawę rowerową<ref name=OnOurBikes/> mającą na celu propagowanie idei Tłumaczy bez Granic oraz pozyskanie środków dla programu Fund a Translator. Podczas czterodniowego przejazdu z Katowic do Budapesztu (400 km) zebrano 2000 dolarów. Na przełomie maja i czerwca 2013 odbyła się wyprawa na trasie wiodącej przez pięć krajów, której efektem było zgromadzenie 3250 dolarów. Kolejny przejazd, tym razem na dystansie około 2300 kilometrów, poprzez kraje leżące nad Bałtykiem, planowany jest na przełom kwietnia i maja 2014<ref name=OnOurBikes/><ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20130127191238/http://twbnewsletter.translatorswithoutborders.org:80/creative-fundraising/|autor=Lucy Williams|tytuł=Creative Fundraising: Marek and Lucjan – Text Partner|data dostępu=2013-03-06|język=en}}</ref>.

=== Projekt tłumaczeniowy Wikipedia Medicine 80×80 ===
[[Plik:GLAM-WIKI 2015 - 11 April - Medical Collaborations - James Heilman.webm|thumb|Dr. [[James Heilman]] przedstawia założenia współpracy między TWB a Wikipedią podczas konferencji [[GLAM]] w 2015]]
W 2011 Tłumacze bez Granic rozpoczęła przedsięwzięcie, którego celem jest przekład najważniejszych artykułów o tematyce medycznej zamieszczonych w anglojęzycznej wersji Wikipedii<ref>{{cytuj pismo|url=http://www.guardian.co.uk/global-development/poverty-matters/2012/apr/11/volunteers-translation-language-health-messages|tytuł=Translators fight the fatal effects of the language gap|autor=Mark Tran|data=11 kwietnia 2012|czasopismo=The Guardian|data dostępu=2012-05-10|język=en}}</ref>. W pierwszej kolejności zespół Wikiprojektu Nauki medyczne dokonuje korekty 80 tekstów o tematyce medycznej, tak aby otrzymały status Dobrych artykułów lub Artykułów na medal<ref>{{cytuj stronę|url=http://blog.wikimedia.org/2012/08/09/wikipedia-project-takes-on-global-healthcare-information-gap/|tytuł=Wikipedia project takes on global healthcare information gap|autor=Jake Orlowitz|data=9 sierpnia 2012|opublikowany=Wikimedia Foundation blog|data dostępu=2013-03-04|język=en}}</ref>. Po poprawieniu treści artykułów następuje ich przetłumaczenie na uproszczony język angielski (zasady zamieszczono na odpowiedniej stronie Wikipedii) oraz ponad 80 innych języków. W końcowej fazie przedsięwzięcia artykuły zostaną przetłumaczone na wszystkie 285 języków, w których redagowana jest Wikipedia. Szacowany czas realizacji projektu wynosi kilka lat.

Wszystkie treści dostępne są za pośrednictwem sieci komórkowych. Wybrane treści udostępniono za darmo za pośrednictwem mobilnych operatorów współpracujących z Wikipedią (Telnor, Orange i STC) w Afryce, Azji Południowo-Wschodniej i na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]. Wiele artykułów nagrano w formie audio. Niektóre z nich oczekują na publikację w ogólnodostępnych czasopismach medycznych.

== Zarząd ==
Pracą Tłumaczy bez Granic kieruje zarząd oraz komitet wykonawczy składający się z członków zarządu. Nad codziennymi działaniami czuwa dyrektor programowy zatrudniony w sierpniu 2012<ref>{{cytuj pismo|url=http://web.archive.org/web/20160304062816/http://translatorswithoutborders.org/sites/all/themes/twb/pdfs/LocalizingWithCommunityTranslation.pdf|tytuł=Localizing with community translation|autor=Rebecca Petras|czasopismo=MultiLingual|numer=październik/listopad 2011|data dostępu=2013-03-04|język=en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://translatorswithoutborders.org Witryna internetowa Tłumaczy bez Granic] {{lang|en}}

[[Kategoria:Międzynarodowe organizacje pozarządowe]]
[[Kategoria:Tłumaczenie]]
[[Kategoria:Organizacje non-profit]]


text:
# Romanowo (powiat koniński)
Romanowo – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w południowowschodniej części gminy Sompolno, w sołectwie Przystronie.
Wieś ulokowana jest pomiędzy drogą wojewódzką nr 263 na północy i Jeziorem Mostkowskim na południowym zachodzie.
Na terenie Romanowa znajduje się 9 gospodarstw rolnych o profilu ogrodniczym (specjalizacje: jabłonie, kwiaty cebulowe). Mieszkańcy miejscowości wyznania katolickiego przynależą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Mąkolnie.

## Historia
Nazwa Romanowo wywodzi się prawdopodobnie od nazwiska właściciela majątku - Romanowicza, który jeszcze w czasie rozbiorów rozparcelował go i sprzedał.
W pobliżu wsi przebiegają tory Sompolińskiej Kolei Dojazdowej zbudowane przez niemiecką armię w czasie I wojny światowej.
W czasach międzywojennych mieszkańcy wsi Romanowo zajmowali się rolnictwem oraz produkcją przemysłową (manufaktura – produkcja dachówki cementowej).
W czasie II wojny światowej mieszkańcy wsi zostali wysiedleni przez Niemców. Część wysłano na przymusowe roboty, a resztę przesiedlono. W czasie okupacji do momentu wejścia wojsk sowieckich (styczeń 1945), wieś zamieszkiwało w zawłaszczonych gospodarstwach kilka rodzin niemieckich (m.in. Schmidt i Glitzke).
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

title: Romanowo (powiat koniński)

wikitext:
{{Inne znaczenia||[[Romanowo]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Romanowo
 |rodzaj miejscowości    = kolonia
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat koniński|koniński]]
 |gmina                  = [[Sompolno (gmina)|Sompolno]]
 |sołectwo               = [[Przystronie (województwo wielkopolskie)|Przystronie]]
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    = 2006
 |strefa numeracyjna     = 63
 |kod pocztowy           = 62-610<ref name="poczta"/>
 |tablice rejestracyjne  = PKN
 |SIMC                   = 0295691{{r|wykaz}}
 |kod mapy               = Sompolno (gmina)
 |współrzędne            = 52°21'27"N 18°35'29"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|116399|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Romanowo''' – [[kolonia (osada)|kolonia]]{{r|Romanowo}} w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat koniński|powiecie konińskim]], w południowowschodniej części [[Sompolno (gmina)|gminy Sompolno]]{{r|wykaz}}, w sołectwie [[Przystronie (województwo wielkopolskie)|Przystronie]]{{r|program OŚ}}.

Wieś ulokowana jest pomiędzy [[Droga wojewódzka nr 263|drogą wojewódzką nr 263]] na północy i [[Jezioro Mostkowskie|Jeziorem Mostkowskim]]{{r|hydronimy}} na południowym zachodzie{{r|geoportal}}.

Na terenie Romanowa znajduje się 9 gospodarstw rolnych o profilu ogrodniczym (specjalizacje: jabłonie, kwiaty cebulowe). Mieszkańcy miejscowości wyznania [[kościół łaciński|katolickiego]] przynależą do [[Parafia św. Andrzeja Apostoła w Mąkolnie|parafii św. Andrzeja Apostoła w Mąkolnie]]{{r|parafia}}.

== Historia ==
Nazwa Romanowo wywodzi się prawdopodobnie od nazwiska właściciela majątku - Romanowicza, który jeszcze w czasie [[Rozbiory Polski|rozbiorów]] [[parcelacja|rozparcelował]] go i sprzedał.

W pobliżu wsi przebiegają tory [[Sompolińska Kolej Dojazdowa|Sompolińskiej Kolei Dojazdowej]] zbudowane przez niemiecką armię w czasie [[I wojna światowa|I wojny światowej]]{{r|baza}}.

W czasach [[Historia Polski (1918–1939)|międzywojennych]] mieszkańcy wsi Romanowo zajmowali się rolnictwem oraz produkcją przemysłową (manufaktura – produkcja [[dachówka|dachówki cementowej]]).

W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] mieszkańcy wsi zostali wysiedleni przez [[III Rzesza|Niemców]]. Część wysłano na [[Roboty przymusowe w III Rzeszy|przymusowe roboty]], a resztę [[Kraj Warty|przesiedlono]]. W czasie [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji]] do momentu wejścia [[Armia Czerwona|wojsk sowieckich]] (styczeń 1945), wieś zamieszkiwało w zawłaszczonych gospodarstwach kilka [[Niemcy (naród)|rodzin niemieckich]] (m.in. Schmidt i Glitzke).

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo konińskie|województwa konińskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="poczta">{{Poczta Polska|2022-10|s=1096}}</ref>
<ref name = "wykaz">{{cytuj stronę | url = http://mac.bip.gov.pl/fobjects/download/618/zalacznik-pdf.html | tytuł = Projekt rozporządz. - wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (Załącznik do rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji) | data = 2012-04-18  | opublikowany = BIP Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji | strony = 1880 | data dostępu = 2013-03-04}}</ref>
<ref name = "Romanowo">{{cytuj stronę | url = http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa;jsessionid=755665B13E487447BE3C72D91596B0AC?searchString=Romanowo&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=false | tytuł = TERYT > Wyszukiwanie > Wyniki wyszukiwania > Romanowo, kolonia | opublikowany = Główny Urząd Statystyczny | data dostępu = 2013-03-04}}</ref>
<ref name="program OŚ">{{cytuj stronę | url = http://www.sompolno.bip.net.pl/?p=document&action=show&id=3443&bar_id=2253 | tytuł = Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Sompolno na lata 2009 – 2012 z perspektywą na lata 2013 – 2016 | autor = Biuro Rzeczoznawstwa i Ekonomii Środowiska CODEX Sadowski i Wspólnicy S. J. | opublikowany = BIP Urząd Miejski w Sompolnie | strony = 10 | data dostępu = 2013-03-04}}</ref>
<ref name = "geoportal">{{cytuj stronę | url = http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?gpmap=gp0&bbox=467145.828125,497391.6796875,474839.578125,500635.4296875&SRS=2180| tytuł = Romanowo na mapie Geoportalu Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej | opublikowany = [[Główny Geodeta Kraju]] | data dostępu = 2013-03-04}}</ref>
<ref name="hydronimy">{{Hydronimy2|s=222}}</ref>
<ref name="parafia">{{cytuj stronę | url = http://sompolno.pl/parafie-gminy-sompolno/ | tytuł = Mąkolno | opublikowany = Urząd Miejski w Sompolnie | data dostępu = 2013-03-03 | archiwum = https://web.archive.org/web/20160207065718/http://sompolno.pl/parafie-gminy-sompolno/ | zarchiwizowano = 2016-02-07 }}</ref>
<ref name="baza">{{cytuj stronę | url = http://www.bazakolejowa.pl//index.php?dzial=linie&id=902&od=6&do=11&okno=historia | tytuł = Linia Sompolno - Dąbie nad Nerem | opublikowany = Ogólnopolska Baza Kolejowa | data dostępu = 2013-03-04}}</ref>
}}

{{Gmina Sompolno}}

[[Kategoria:Sompolno (gmina)]]

title: Romanowo

Województwo: wielkopolskie

Powiat: koniński

Gmina: Sompolno

Sołectwo: Przystronie

Tablice rejestracyjne: PKN


text:
# Grand Prix Finał na żużlu
Finał Grand Prix w sporcie żużlowym to zawody z cyklu żużlowego Grand Prix.
Finałowe Grand Prix po raz pierwszy odbyło się 18 października 2008 roku w Bydgoszczy. Zawody te zastąpiły Grand Prix Niemiec, które to miało być ostatnią eliminacją w sezonie, jednak ze względu na złe przygotowanie sztucznej nawierzchni na stadionie Veltins-Arena, Grand Prix z Gelsenkirchen przeniesiono do Bydgoszczy. Nazwę z Grand Prix Niemiec zmieniono na Finał Grand Prix właśnie.
W roku 2010 w Polsce miały miejsce trzy turnieje GP: w Lesznie (Grand Prix Europy), w Toruniu i w Bydgoszczy. Bydgoski turniej był ostatnią eliminacją cyklu, jednakże nie zdecydowano się nazwać go Finałem Grand Prix – zarówno zawody w Toruniu jak i w Bydgoszczy odbywały się jako Grand Prix Polski. Różniły się jednak nazwą: turniej toruński odbył się jako FIM Toruń Speedway Grand Prix of Poland, zaś bydgoski – FIM Bydgoszcz Speedway Grand Prix of Poland.
Gdy w roku 2011 organizację ostatniego turnieju przejął Gorzów Wielkopolski, nazwano go podobnie – FIM Gorzów Speedway Grand Prix of Poland.

## Podium
| Sezon | Nr             | Miejsce   | Stadion         |               |                  |              |
| 2008  | 1 (111) wyniki | Bydgoszcz | Stadion Polonii | Tomasz Gollob | Hans N. Andersen | Greg Hancock |

### Zwycięzcy
- 1x – Tomasz Gollob

### Finaliści
- 1x – Leigh Adams, Hans N. Andersen, Tomasz Gollob, Greg Hancock

title: Grand Prix Finał na żużlu

wikitext:
{{Żużlowe Grand Prix infobox
 |kod kraju       = POL
 |nazwa angielska = FIM Speedway Grand Prix Final
 |stadion         = [[Stadion Polonii Bydgoszcz|Stadion Polonii]]
 |lokalizacja     = [[Bydgoszcz]] ([[Polska]])
 |lata            = 1 ([[2008]])
 |rodzaj toru     = stadion żużlowy
 |dlugosc toru    = 348 m
 |rekord toru     = 60,11 s {{Flaga|POL}} '''[[Tomasz Gollob]]'''
[[20 czerwca]] [[1999]]
 |rok             = 2008
 |data            = [[18 października]]
 |widzow          = ok. 17 000
 |sedzia          =
 |ncd             =
 |podium          = 1. {{Flaga|POL}} '''[[Tomasz Gollob]]'''
2. {{Flaga|DNK}} [[Hans Andersen (żużlowiec)|Hans N. Andersen]]
3. {{Flaga|USA}} [[Greg Hancock]]
}}
'''Finał Grand Prix''' w [[Sport żużlowy|sporcie żużlowym]] to zawody z cyklu [[grand Prix IMŚ na żużlu|żużlowego Grand Prix]].

Finałowe Grand Prix po raz pierwszy odbyło się [[18 października]] [[2008]] roku w [[Bydgoszcz]]y. Zawody te zastąpiły Grand Prix Niemiec, które to miało być ostatnią eliminacją w sezonie, jednak ze względu na złe przygotowanie sztucznej nawierzchni na stadionie [[Veltins-Arena]], Grand Prix z [[Gelsenkirchen]] przeniesiono do Bydgoszczy<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.zuzel.sport24.pl/news/show/72414/grand_prix/grand_prix_niemiec_w_..._bydgoszczy| tytuł = Grand Prix Niemiec odwołane!| autor = | opublikowany = Sport24.pl| język = | data dostępu = 2010-09-27| archiwum = https://web.archive.org/web/20081014060623/http://www.zuzel.sport24.pl/news/show/72414/grand_prix/grand_prix_niemiec_w_..._bydgoszczy| zarchiwizowano = 2008-10-14}}</ref>. Nazwę z Grand Prix Niemiec zmieniono na Finał Grand Prix właśnie.

W roku [[2010]] w Polsce miały miejsce trzy turnieje GP: w [[Leszno|Lesznie]] (Grand Prix Europy), w [[Toruń|Toruniu]] i w Bydgoszczy. Bydgoski turniej był ostatnią eliminacją cyklu, jednakże nie zdecydowano się nazwać go Finałem Grand Prix – zarówno zawody w Toruniu jak i w Bydgoszczy odbywały się jako Grand Prix Polski. Różniły się jednak nazwą: turniej toruński odbył się jako FIM Toruń Speedway Grand Prix of Poland, zaś bydgoski – FIM Bydgoszcz Speedway Grand Prix of Poland.

Gdy w roku [[2011]] organizację ostatniego turnieju przejął [[Gorzów Wielkopolski]], nazwano go podobnie – FIM Gorzów Speedway Grand Prix of Poland.

== Podium ==
{| class="wikitable"
|-
! width=50px| Sezon
! width=50px| Nr
! width=80px| Miejsce
! width=130px| Stadion
| align="center" width=140px {{Żużel/Kolor|M1}}|[[Plik:Gold medal icon.svg|16px]]
| align="center" width=140px {{Żużel/Kolor|M2}}|[[Plik:Silver medal icon.svg|16px]]
| align="center" width=140px {{Żużel/Kolor|M3}}|[[Plik:Bronze medal icon.svg|16px]]

|- align="center"
|'''[[grand Prix IMŚ na żużlu 2008|2008]]'''
|'''1 (111)'''
  [[Finał Grand Prix na żużlu 2008|wyniki]] || align="center" | [[Bydgoszcz]]
|[[Stadion Polonii Bydgoszcz|Stadion Polonii]]
|{{Żużel/Kolor|m1}}| {{Flaga|POL}} '''[[Tomasz Gollob]]'''
|{{Żużel/Kolor|m2}}| {{Flaga|DNK}} [[Hans Andersen (żużlowiec)|Hans N. Andersen]]
|{{Żużel/Kolor|m3}}| {{Flaga|USA}} [[Greg Hancock]]
|}

===Zwycięzcy===
* 1x – Tomasz Gollob

===Finaliści===
* 1x – Leigh Adams, Hans N. Andersen, Tomasz Gollob, Greg Hancock

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Żużlowe Grand Prix}}
{{Żużlowe Grand Prix w Bydgoszczy}}

[[Kategoria:Grand Prix Finał na żużlu| ]]

title: · Grand Prix PolskiFIM Speedway Grand Prix Final

Stadion: Stadion Polonii

Lokalizacja: Bydgoszcz (Polska)

Rodzaj toru: stadion żużlowy

Rekordzista: 60,11 s Tomasz Gollob · 20 czerwca 1999

Data: 18 października

Podium: 1. Tomasz Gollob · 2. Hans N. Andersen · 3. Greg Hancock


text:
# Philipp Degen
Philipp Degen (ur. 15 lutego 1983 w Bazylei) – szwajcarski piłkarz występujący na pozycji prawego obrońcy, uczestnik Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2006 i Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2008.
Jego brat bliźniak David Degen również jest piłkarzem.

title: Philipp Degen

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Philip Degen
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Philipp Degen 2.jpg
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = [[15 lutego]] [[1983]]
 |miejsce urodzenia       = [[Bazylea]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 185 cm
 |pozycja                 = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1995–2005 ! [[FC Basel]] ! 55 ! 4
! 2002–2003 ! → [[FC Aarau]] (wyp.) ! 16 ! 0
! 2005–2008 ! [[Borussia Dortmund]] ! 68 ! 1
! 2008–2011 ! [[Liverpool F.C.]] ! 7 ! 0
! 2010–2011 ! → [[VfB Stuttgart]] (wyp.) ! 5 ! 0
! 2011−2016 ! [[FC Basel]] ! 75 ! 7
 |data seniorzy           =
 |kariera reprezentacyjna = ! 2005–2009 ! {{reprezentacja|CHE|pn}} ! 32 ! 0
 |data reprezentacja      =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Philipp Degen''' (ur. [[15 lutego]] [[1983]] w [[Bazylea|Bazylei]]) – [[Szwajcaria|szwajcarski]] piłkarz występujący na pozycji prawego [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]], uczestnik [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2006|Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2006]] i [[Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2008|Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2008]].

Jego brat bliźniak [[David Degen]] również jest piłkarzem.

== Bibliografia ==
* {{Soccerbase|26748}}
* {{NFT|p|9983}}

{{Grupa szablonów
 |tytuł = Składy reprezentacji Szwajcarii
 |zwijanie =
 |lista =
{{Szwajcaria U-21 2004}}
{{Szwajcaria 2006}}
{{Szwajcaria 2008}}
}}

{{SORTUJ:Degen, Philipp}}
[[Kategoria:Piłkarze FC Basel]]
[[Kategoria:Piłkarze FC Aarau]]
[[Kategoria:Piłkarze Borussii Dortmund]]
[[Kategoria:Piłkarze Liverpool F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze VfB Stuttgart]]
[[Kategoria:Reprezentanci Szwajcarii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy U-21 w Piłce Nożnej 2004]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2006]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2008]]
[[Kategoria:Bliźnięta]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bazylei]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1983]]

title: · Philip Degen

Data i miejsce urodzenia: 15 lutego 1983 · Bazylea

Pozycja: obrońca

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

FC Basel · 55 · (4)

→ FC Aarau (wyp.) · 16 · (0)

Borussia Dortmund · 68 · (1)

Liverpool F.C. · 7 · (0)

→ VfB Stuttgart (wyp.) · 5 · (0)

FC Basel · 75 · (7)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Szwajcaria · 32 · (0)


text:
# Wiener Außenring Schnellstraße
Droga ekspresowa S1 (niem. Schnellstraße S1) także Wiener Außenring Schnellstraße (Wiedeńska Zewnętrzna Obwodnica Ekspresowa) – droga ekspresowa w Austrii w ciągu trasy europejskiej E60.
Pierwszy odcinek trasy otwarty w 2006 roku łączy autostradę A2 z A4 i stanowi południowo-wschodni fragment budowanej Zewnętrznej Obwodnicy Wiednia.  31 października 2009 roku otwarto do ruchu odcinek Wien-Süßenbrunn - Eibesbrunn. Po przedłużeniu drogi w północnej części Wiednia obwodnica została 1 lutego 2010 roku połączona z autostradą A5 oraz wewnętrznymi autostradami wiedeńskimi A23 i A22.

title: Wiener Außenring Schnellstraße

wikitext:
{{dopracować|źródła=2016-03}}
{{Droga infobox
 |typ                      = S
 |kraj                     = A
 |numer                    = 1
 |tabliczka                =
 |zbudowano                = 39,7
 |długość                  = 63,3
 |początek drogi           = [[Vösendorf]]
({{Współrzędne|48°7′N 16°20′E|umieść=w tekście}})
 |koniec drogi             = [[Korneuburg]]
({{Współrzędne|48°22′N 16°19′E|umieść=w tekście}})
 |1. jezdnia               =
 |1. jezdnia opis          =
 |w budowie                =
 |2. jezdnia               =
 |2. jezdnia opis          =
 |jednostki                =
 |1. jednostka             = [[Dolna Austria]]
 |2. jednostka             = [[Wiedeń]]
 |3. jednostka             =
 |4. jednostka             =
 |5. jednostka             =
 |6. jednostka             =
 |7. jednostka             =
 |8. jednostka             =
 |9. jednostka             =
 |mapa                     = Karte S1 AT.svg
 |podpis mapy              = {{legenda|#0D88D3|Odcinek istniejący}}
{{legenda|#DC35A3|Odcinek planowany}}
 |mapa szczegółowa         =
 |podpis mapy szczegółowej =
 |zdjęcie                  = Austria S1 Schwechat Ost 2005.jpg
 |podpis zdjęcia           =
 |przebieg określenie      =
 |trasa                    =
{{AS-kontynuacja|ok|A-A|21|e=60}}
{{AS-węzeł|ok|WA|0|opcja=KNT|[[Vösendorf]] {{AS-droga|A-A|2|59}}|A-A|21|60}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|Vösendorf|dlugosc=900}}
{{AS-węzeł|ok|WB|2|[[Wiedeń|Wien]]-Vorarlberger Allee}}
{{AS-węzeł|ok|WB|3|[[Wiedeń|Wien]]-Laxenburger Straße|A-B|230}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|Pottendorfer Linie|dlugosc=}}

{{AS-węzeł|bud|WB|4|Güterterminal Inzersdorf}}
{{AS-węzeł|ok|WB|5|[[Wiedeń|Wien]]-Rothneusiedl|A-B|16}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|Rustenfeld|dlugosc=300}}
{{AS-węzeł|ok|WB|7|[[Leopoldsdorf (Dolna Austria)|Leopoldsdorf]]|A-B|16}}
{{AS-obiekt|ok|MOP2|Schwechat|km=9}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|pod Ostbahn|dlugosc=120}}
{{AS-węzeł|ok|WB|10|[[Rannersdorf]]|A-B|14}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|Rannersdorf|dlugosc=1800}}
{{AS-węzeł|ok|WB|13|[[Schwechat]]-Süd}}
{{AS-węzeł|ok|WB|14|[[Schwechat]]-Ost|A-B|9}} {{AS-droga|A-B|10}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|Schwechat|dlugosc=190}}
{{AS-przeszkoda|ok|WIA|nad [[Kolej podmiejska Bratysława - Wiedeń|Pressburger Bahn]]|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|ok|WB|15|[[Mannswörth]]/[[OMV]]}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad [[Schwechat]]|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|ok|WA|16|opcja=KNT|[[Schwechat]]|A-A|4|58}} {{AS-droga|E|60}}
{{AS-kreska}}
{{AS-info|Odcinek planowany|styl=background:#dddddd}}
{{AS-przeszkoda|pro|TUN|pod [[Dunaj]]em i [[Lobau]]|dlugosc=8275}}
{{AS-węzeł|pro|WB|24|[[Plik:Gtk-go-down.svg|16px|Półwęzeł]] [[Eßling]]|A-B|3}}
{{AS-węzeł|pro|WB|25|[[Großenzersdorf]]}}
{{AS-węzeł|pro|WB|27|[[Plik:Gtk-go-up.svg|16px|Półwęzeł]] Raasdorf}}
{{AS-przeszkoda|pro|WIA|nad [[Marchegger Ostbahn]]|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|pro|WA|28|opcja=KNT|[[Raasdorf (Austria)|Raasdorf]] (Spange Flugfeld Aspern)|A-S|1}}
{{AS-węzeł|pro|WA|31|opcja=KNT|[[Deutsch-Wagram]]|A-S|8}}
{{AS-węzeł|pro|WA|34|opcja=KNT|[[Wiedeń|Wien]]-Süßenbrunn|A-S|2|461}}
{{AS-węzeł|pro|WB|35|[[Wiedeń|Wien]]-Süßenbrunn / [[Aderklaa]]|A-B|8}}
{{AS-kreska}}
{{AS-kontynuacja|ok|A-S|2|e=461|kierunek=z|}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|pod [[Nordbahn]]|dlugosc=}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad [[Marchfeldkanal]]|dlugosc=}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad Abzugsgraben|dlugosc=}}
{{AS-obiekt|ok|MOP2|Deutsch-Wagram|km=39}}
{{AS-węzeł|ok|WB|40|[[Seyring]]}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|pod [[Laaer Ostbahn]]|dlugosc=}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad Abzugsgraben|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|ok|WA|44|opcja=KNT|[[Eibesbrunn]]|A-A|5|461}}
{{AS-węzeł|ok|WB|45|[[Eibesbrunn]]|A-B|7}}
{{AS-węzeł|ok|WB|48|[[Hagenbrunn]]}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad Abzugsgraben|dlugosc=}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|[[Tradenberg]]|dlugosc=2400}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|[[Stetten (Austria)|Stetten]]|dlugosc=3200}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad [[Donaugraben]]|dlugosc=}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|pod [[Linia kolejowa Korneuburg – Hohenau|linią kolejową Korneuburg – Hohenau]]|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|ok|WB|55|[[Korneuburg]]-Nord|A-B|6}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|[[Kreuzenstein]]|dlugosc=1500}}
{{AS-węzeł|ok|WB|58|[[Korneuburg]]-West|A-B|305}}
{{AS-przeszkoda|ok|TUN|pod [[Nordwestbahn]]|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|ok|WA|59|opcja=KNT|[[Korneuburg]]-West {{AS-droga|A-A|22}}|E|49|59}}
 |1. łącznik - nazwa       = Spange Flugfeld Aspern
 |1. łącznik - trasa       =
{{AS-węzeł|pro|WA||Raasdorf|A-S|1}}
{{AS-węzeł|pro|WB||Telefonweg}}
{{AS-przeszkoda|pro|TUN||Grünbrücke Cassinonestraße|dlugosc=}}
{{AS-węzeł|pro|WB||Flugfeld [[Aspern]]}}
{{AS-obiekt|pro|SKN}}
{{AS-kontynuacja|pro|||kierunek=do|Heidjöchl}}
 |commons                  =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
'''Droga ekspresowa S1''' ([[język niemiecki|niem]]. ''Schnellstraße S1'') także ''Wiener Außenring Schnellstraße (Wiedeńska Zewnętrzna Obwodnica Ekspresowa)'' – [[droga ekspresowa]] w [[Austria|Austrii]] w ciągu trasy europejskiej [[E60 (trasa europejska)|E60]].

Pierwszy odcinek trasy otwarty w [[2006]] roku łączy autostradę [[Autostrada A2 (Austria)|A2]] z [[Autostrada A4 (Austria)|A4]] i stanowi południowo-wschodni fragment budowanej Zewnętrznej Obwodnicy Wiednia.  31 października [[2009]] roku otwarto do ruchu odcinek [[Wiedeń|Wien]]-Süßenbrunn - [[Eibesbrunn]]. Po przedłużeniu drogi w północnej części [[Wiedeń|Wiednia]] obwodnica została 1 lutego 2010 roku połączona z autostradą [[Autostrada A5 (Austria)|A5]] oraz wewnętrznymi autostradami wiedeńskimi [[Autostrada A23 (Austria)|A23]] i [[Autostrada A22 (Austria)|A22]].

{{Autostrady i drogi ekspresowe w Austrii}}

[[Kategoria:Drogi ekspresowe w Austrii]]

Kraje związkowe: Dolna Austria, · Wiedeń


text:
# Carry On! (album zespołu Jazz Carriers)
Carry On! – album polskiego zespołu jazzowego Jazz Carriers. Płyta ukazała się jako vol. 34 serii Polish Jazz.
Album nagrany został w Warszawie w lutym 1973. LP został wydany w 1973 przez Polskie Nagrania „Muza” w wersji stereofonicznej pod numerem katalogowym SXL 0962. Reedycja na CD ukazała się w 2017 nakładem Polskich Nagrań (nr katalogowy 01902 9 58435 8 8).
Jest to jedyna płyta długogrająca nagrana przez Jazz Carriers.

## Muzycy
- Zbigniew Jaremko – saksofon sopranowy, saksofon tenorowy
- Henryk Miśkiewicz – saksofon altowy
- Paweł Perliński – fortepian
- Marian Komar – kontrabas
- Zbigniew Kitliński – perkusja
- Józef Gawrych – instrumenty perkusyjne

## Lista utworów
Strona A
| 1. | „Carry On” (Zbigniew Jaremko)     | 5:14  |
|    |                                   |       |
| 2. | „Carriers’ Blues” (Marian Komar)  | 6:04  |
|    |                                   |       |
| 3. | „Szara kolęda” (Krzysztof Komeda) | 4:03  |
|    |                                   |       |
| 4. | „Frytki” (Paweł Perliński)        | 5:33  |
|    |                                   |       |
|    |                                   | 20:54 |
|    |                                   |       |
Strona B
| 1. | „Mała septyma” (Henryk Miśkiewicz) | 6:17  |
|    |                                    |       |
| 2. | „Bezdroża” (Paweł Perliński)       | 6:22  |
|    |                                    |       |
| 3. | „Supplement” (Zbigniew Jaremko)    | 6:43  |
|    |                                    |       |
|    |                                    | 19:22 |
|    |                                    |       |

## Informacje uzupełniające
- Reżyser nagrania – Antoni Karużas
- Inżynier dźwięku – Krystyna Diakon
- Omówienie płyty (tekst na okładce) – Kazimierz Czyż
- Omówienie płyty (tekst reedycji z 2017) – Tomasz Szachowski
- Projekt okładki – Marek Karewicz

title: Carry On! (album zespołu Jazz Carriers)

wikitext:
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = studyjny
 |tytuł                     = Carry On!
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Jazz Carriers]]
 |wydany                    = [[1973 w muzyce|1973]]
 |nagrywany                 = luty 1973
 |gatunek                   = [[jazz]], [[Jazz-rock|fusion]]
 |długość                   = 40:16
 |wytwórnia                 = [[Polskie Nagrania „Muza”]] SXL 0962
 |producent                 =
 |oceny                     =
 |rok wydania               = 1973
 |poprzedni album           =
 |rok poprzedniego albumu   =
 |następny album            =
 |rok następnego albumu     =
}}
'''Carry On!''' – album polskiego zespołu jazzowego [[Jazz Carriers]]. Płyta ukazała się jako vol. 34 serii [[Polish Jazz]].

Album nagrany został w Warszawie w lutym 1973. LP został wydany w 1973 przez [[Polskie Nagrania „Muza”]] w wersji stereofonicznej pod numerem katalogowym SXL 0962. Reedycja na CD ukazała się w 2017 nakładem Polskich Nagrań (nr katalogowy 01902 9 58435 8 8).

Jest to jedyna płyta długogrająca nagrana przez Jazz Carriers.

== Muzycy ==
* [[Zbigniew Jaremko]] – [[saksofon sopranowy]], [[saksofon tenorowy]]
* [[Henryk Miśkiewicz]] – [[saksofon altowy]]
* [[Paweł Perliński]] – [[fortepian]]
* [[Marian Komar]] – [[kontrabas]]
* [[Zbigniew Kitliński]] – [[perkusja]]
* [[Józef Gawrych]] – [[Instrument perkusyjny|instrumenty perkusyjne]]

== Lista utworów ==
; Strona A
{{Lista utworów
|1||„Carry On”  ([[Zbigniew Jaremko]])  |5:14|
|2||„Carriers’ Blues”  ([[Marian Komar]])  |6:04|
|3||„Szara kolęda”  ([[Krzysztof Komeda]])  |4:03|
|4||„Frytki”  ([[Paweł Perliński]])  |5:33|
}}
; Strona B
{{Lista utworów
|1||„Mała septyma”  ([[Henryk Miśkiewicz]]) |6:17|
|2||„Bezdroża”  (Paweł Perliński) |6:22|
|3||„Supplement”  (Zbigniew Jaremko) |6:43|
}}

== Informacje uzupełniające ==
* Reżyser nagrania – [[Antoni Karużas]]
* Inżynier dźwięku – Krystyna Diakon
* Omówienie płyty (tekst na okładce) – [[Kazimierz Czyż (krytyk)|Kazimierz Czyż]]
* Omówienie płyty (tekst reedycji z 2017) – [[Tomasz Szachowski]]
* Projekt okładki – [[Marek Karewicz]]

== Bibliografia ==
* Tomasz Szachowski – omówienie na reedycji z 2017
* {{KPPG|album|6212|Carry On!}}
* {{Cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/Jazz-Carriers-Carry-On/master/906554 | tytuł = ''Jazz Carriers – Carry On!'' | opublikowany = [[Discogs]] | język = en | data dostępu = 2018-09-01}}

[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 1973]]
[[Kategoria:Polish Jazz]]

title: Carry On!

Nagrywany: luty 1973

Gatunek: jazz, fusion

Wydawnictwo: Polskie Nagrania „Muza” SXL 0962


text:
# Papuzica duża
Papuzica duża, waza duża (Coracopsis vasa) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny sępic (Psittrichasidae), zamieszkujący Madagaskar oraz Komory. Nie jest zagrożony wyginięciem.

## Podgatunki i zasięg występowania
Obecnie wyróżnia się trzy podgatunki papuzicy dużej:
- Coracopsis vasa comorensis – zamieszkuje wyspy Wielki Komor, Mohéli i Anjouan
- Coracopsis vasa drouhardi – zachodnia i południowa część Madagaskaru
- Coracopsis vasa vasa – występuje na wschodnim Madagaskarze

## Wygląd
Osiąga do 50 cm długości, a waży do około 0,5 kg. Ptaki te są przede wszystkim czarne, z odcieniami brązów i szarości. Samice różnią się od samców przede wszystkim większymi rozmiarami. Ponadto samica w okresie godowym traci część piór występujących na jej głowie.

## Ekologia i zachowanie

### Środowisko
Zamieszkuje różnorodne siedliska – od wilgotnych, gęstych lasów po otwarte, suche tereny lesiste i sawanny, obszary uprawne i zamieszkane przez człowieka.

### Rozmnażanie
Sezon rozrodczy papuzicy dużej nie jest dobrze znany, ale prawdopodobnie trwa od października do grudnia. Papugi te mają bardzo nietypową biologię i sposób łączenia się w pary. Samice są o 25% większe od samców i fizycznie nad nimi dominują. Ptaki te żyją w grupach, w których każda samica ma od trzech do ośmiu partnerów. Kopulacja tych ptaków może trwać do 90 minut. Rozróżnia się dwa jej warianty: krótką (trwającą 1–3 sekund) i długą (średnio 36 minut). W zniesieniu 3 lub 4 lekko eliptyczne jaja o wymiarach 46,0×34,0 mm. Inkubacja w niewoli trwa 17 dni, a młode są opierzone po 7 tygodniach od wyklucia.

### Pożywienie
Zjada nasiona, orzechy, jagody i inne owoce, a także rośliny uprawne – kukurydzę, ryż i proso.

## Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje papuzicę dużą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie jest dokładnie znana, jej trend uznaje się za malejący, głównie z powodu utraty siedlisk i prześladowań ze strony ludzi. Gatunek został wymieniony w Załączniku II konwencji CITES.

title: Papuzica duża

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Papuzica duża
 |nazwa łacińska         = ''Coracopsis vasa''
 |TSN                    = 177606
 |zoolog                 = ([[George Shaw (zoolog)|Shaw]], 1812)
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Coracopsis vasa -Madagascar-8.jpg
 |opis grafiki           = Papuzica duża na Madagaskarze
 |2. grafika             = Greater vasa parrot (Coracopsis vasa drouardi) female, breeding plumage.jpg
 |opis 2. grafiki        = Samica w trakcie okresu godowego
 |alt 2. grafiki         =
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |gromada                = [[ptaki]]
 |podgromada             = [[Neornithes]]
 |infragromada           = [[ptaki neognatyczne]]
 |rząd                   = [[papugowe]]
 |rodzina                = [[sępice]]
 |podrodzina             = [[papuzice]]
 |rodzaj                 = ''[[Papuzice|Coracopsis]]''
 |gatunek                = papuzica duża
 |synonimy               =
* ''Psittacus Vasa'' Shaw, 1812{{r|ibc}}
* ''Mascarinus vasa'' (Shaw, 1812){{r|avibase}}
* ''Psittacus (Coracopsis) comorensis'' W. Peters, 1854{{r|avibase}}
* ''Coracopsis vasa wulsini'' Bangs, 1929{{r|avibase}}
* ''Coracopsis vasa makawa'' Benson, 1960{{r|avibase}}
 |ranga podtaksonu       = [[Podgatunek|Podgatunki]]
 |podtaksony             =
* ''C. v. comorensis'' (W. Peters, 1854)
* ''C. v. drouhardi'' Lavauden, 1929
* ''C. v. vasa'' (Shaw, 1812)
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 22685261
 |wikispecies            = Coracopsis vasa
 |commons                = Category:Coracopsis vasa
}}
'''Papuzica duża'''{{r|mk}}, waza duża<ref name=":0" /> (''Coracopsis vasa'') – gatunek średniej wielkości [[ptaki|ptaka]] z rodziny [[sępice|sępic]] (Psittrichasidae), zamieszkujący [[Madagaskar]] oraz [[Komory]]. Nie jest zagrożony wyginięciem.

== Podgatunki i zasięg występowania ==
Obecnie wyróżnia się trzy podgatunki papuzicy dużej{{r|ibc|ioc|po}}:
* ''Coracopsis vasa comorensis'' – zamieszkuje wyspy [[Wielki Komor]], [[Mohéli]] i [[Anjouan]]
* ''Coracopsis vasa drouhardi'' – zachodnia i południowa część Madagaskaru
* ''Coracopsis vasa vasa'' – występuje na wschodnim Madagaskarze

== Wygląd ==
Osiąga do 50 cm długości, a waży do około 0,5 kg. Ptaki te są przede wszystkim czarne, z odcieniami brązów i szarości. Samice różnią się od samców przede wszystkim większymi rozmiarami. Ponadto samica w okresie godowym traci część piór występujących na jej głowie<ref name=":0" />.

== Ekologia i zachowanie ==
=== Środowisko ===
Zamieszkuje różnorodne siedliska – od wilgotnych, gęstych lasów po otwarte, suche tereny lesiste i [[Sawanna|sawanny]], obszary uprawne i zamieszkane przez człowieka{{r|pe}}.

=== Rozmnażanie ===
[[Plik:Coracopsis vasa MHNT.ZOO.2010.11.148.12.jpg|thumb|240px|Jajo z kolekcji muzealnej]]
Sezon rozrodczy papuzicy dużej nie jest dobrze znany, ale prawdopodobnie trwa od października do grudnia{{r|pe}}. Papugi te mają bardzo nietypową biologię i sposób łączenia się w pary. Samice są o 25% większe od samców i fizycznie nad nimi dominują. Ptaki te żyją w grupach, w których każda samica ma od trzech do ośmiu partnerów. Kopulacja tych ptaków może trwać do 90 minut. Rozróżnia się dwa jej warianty: krótką (trwającą 1–3 sekund) i długą (średnio 36 minut){{r|tb}}. W zniesieniu 3 lub 4 lekko eliptyczne jaja o wymiarach 46,0×34,0 mm. Inkubacja w niewoli trwa 17 dni, a młode są opierzone po 7 tygodniach od wyklucia{{r|pe}}.

=== Pożywienie ===
Zjada nasiona, orzechy, [[Jagoda (botanika)|jagody]] i inne owoce, a także rośliny uprawne – kukurydzę, ryż i [[proso]]{{r|pe}}.

== Status ==
[[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody]] (IUCN) uznaje papuzicę dużą za [[gatunek najmniejszej troski]] (LC – ''Least Concern'') nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie jest dokładnie znana, jej trend uznaje się za malejący, głównie z powodu utraty siedlisk i prześladowań ze strony ludzi{{r|iucn}}. Gatunek został wymieniony w Załączniku II konwencji [[Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem|CITES]]{{r|cites}}.

== Przypisy ==
<references>
<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = CentrumEgzotyki.pl – HODOWLA PAPUG – Papuzica duża |data dostępu = 2019-01-18 |url = http://www.centrumegzotyki.pl/papuzica-duza/ |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20200218024515/http://www.centrumegzotyki.pl/papuzica-duza/ |zarchiwizowano = 2020-02-18}}</ref>
<ref name="avibase">{{Cytuj stronę | url = https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=FCED8B3A57021870&sec=synonyms | tytuł = Vasa Parrot ''Coracopsis vas''a | autor = D. Lepage | praca = Avibase | język = en | data dostępu = 2023-01-28}}</ref>
<ref name="cites">{{Cytuj stronę | url = https://speciesplus.net/#/taxon_concepts/3722/legal | tytuł = ''Coracopsis vasa'' | praca = Species+ | opublikowany = UNEP-WCMC, CITES Secretariat | język = en | data dostępu = 2020-10-11}}</ref>
<ref name="ibc">{{cytuj stronę|url = http://ibc.lynxeds.com/species/vasa-parrot-coracopsis-vasa|tytuł = Vasa Parrot (''Coracopsis vasa'')|opublikowany = IBC: The Internet Bird Collection|język = en|archiwum = https://web.archive.org/web/20160307195001/http://ibc.lynxeds.com/species/vasa-parrot-coracopsis-vasa|zarchiwizowano = 2016-03-07|data dostępu = 2020-10-11}}</ref>
<ref name="ioc">{{Cytuj stronę | url = https://www.worldbirdnames.org/bow/parrots/ | tytuł = Parrots, cockatoos | autor = F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.) | opublikowany = IOC World Bird List (v10.2) | język = en | data dostępu = 2020-10-11}}</ref>
<ref name="mk">Systematyka i nazewnictwo polskie za: {{cytuj stronę|autor = P. Mielczarek & M. Kuziemko |url = http://listaptakow.eko.uj.edu.pl/nonpasserines3.html#Psittrichasidae |tytuł = Rodzina: Psittrichasidae von Boetticher, 1959 (1854) – sępice (wersja: 2022-09-13)|opublikowany = Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego |praca = Kompletna lista ptaków świata|data dostępu = 2023-01-28}}</ref>
<ref name=pe>{{Cytuj |tytuł = Vasa Parrot (Coracopsis vasa) | praca = Parrot Encyclopedia |data dostępu = 2019-01-18 |opublikowany = World Parrot Trust |url = https://www.parrots.org/encyclopedia/vasa-parrot}}</ref>
<ref name=po>{{Cytuj |tytuł = Papuzica duża (Coracopsis vasa) |opublikowany = ptakiozdobne.pl |url = http://www.ptakiozdobne.pl/174_papuzica_duza.html |archiwum = https://web.archive.org/web/20220812155123/https://www.ptakiozdobne.pl/174_Papuzica_duza.html |zarchiwizowano = 2022-08-12}}</ref>
<ref name=tb>{{Cytuj |autor = Tim Birkhead |tytuł = Bird Sense |data = 2012 |isbn = 1620401894}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = https://ebird.org/species/vaspar1 | tytuł = Zdjęcia i nagrania audiowizualne | praca = eBird | opublikowany = Cornell Lab of Ornithology | język = en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Sępice]]
[[Kategoria:Ptaki Madagaskaru]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1812 roku]]

title: Papuzica duża

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Gromada: ptaki

Podgromada: Neornithes

Infragromada: ptaki neognatyczne

Rząd: papugowe

Rodzina: sępice

Podrodzina: papuzice

Rodzaj: Coracopsis

Gatunek: papuzica duża

title: Podgatunki

Podgatunki:
Kategoria zagrożenia (CKGZ)
· najmniejszej troski


text:
# 5 Północny Pułk Strzelecki
5 Północny Pułk Strzelecki (ros. 5-й Северный стрелковый полк) – oddział wojskowy Białych podczas wojny domowej w Rosji
Pułk został sformowany na pocz. maja 1919 r. na bazie 3 Samodzielnego Batalionu Obwodu Północnego oraz 1 i 3 Kompanii 1 Północnego Pułku Strzeleckiego. Na jego czele stanął dowodzący wojskami Białych w Oneskim Rejonie ppłk (mianowany pułkownikiem) Iwan I. Michiejew. 30 maja tego roku pułk wszedł w skład 3 Północnej Brygady Strzeleckiej. W tym czasie do pułku włączono 1 Oddział Karabinów Maszynowych 1 Północnego Pułku Strzeleckiego. W nocy z 20 na 21 lipca większość żołnierzy pułku podniosła bunt, zabiła wielu oficerów (m.in. Brytyjczyków), po czym przeszła na stronę bolszewików. Został im też przekazany płk I. I. Michiejew i kilku oficerów sztabu Rejonu Oneskiego. W tej sytuacji bolszewicka 18 Dywizja Strzelecka bez walki zajęła miasto Onega. Reszta 5 Północnego Pułku Strzeleckiego pod koniec września została przemianowana na 13 Północny Pułk Strzelecki. Rozformowano go już 30 października. Na bazie sztabu pułku został utworzony Archangielski Pułk Strzelecki.

title: 5 Północny Pułk Strzelecki

wikitext:
'''5 Północny Pułk Strzelecki''' ([[język rosyjski|ros.]] ''5-й Северный стрелковый полк'') – oddział wojskowy [[Biała Armia|Białych]] podczas wojny domowej w [[Rosja|Rosji]]

Pułk został sformowany na pocz. maja [[1919]] r. na bazie 3 Samodzielnego Batalionu Obwodu Północnego oraz 1 i 3 Kompanii 1 Północnego Pułku Strzeleckiego. Na jego czele stanął dowodzący wojskami Białych w Oneskim Rejonie ppłk (mianowany pułkownikiem) [[Iwan Michiejew|Iwan I. Michiejew]]. 30 maja tego roku pułk wszedł w skład 3 Północnej Brygady Strzeleckiej. W tym czasie do pułku włączono 1 Oddział Karabinów Maszynowych 1 Północnego Pułku Strzeleckiego. W nocy z 20 na 21 lipca większość żołnierzy pułku podniosła bunt, zabiła wielu oficerów (m.in. Brytyjczyków), po czym przeszła na stronę bolszewików. Został im też przekazany płk I. I. Michiejew i kilku oficerów sztabu Rejonu Oneskiego. W tej sytuacji bolszewicka 18 Dywizja Strzelecka bez walki zajęła miasto [[Onega (miasto)|Onega]]. Reszta 5 Północnego Pułku Strzeleckiego pod koniec września została przemianowana na 13 Północny Pułk Strzelecki. Rozformowano go już 30 października. Na bazie sztabu pułku został utworzony [[Archangielski Pułk Strzelecki]].

== Linki zewnętrzne ==
* [http://militera.lib.ru/memo/russian/dobrovolsky_ss/07.html Działania wojenne Białych na północy Rosji (jęz. rosyjski)]

== Bibliografia ==
* Siergiej W. Wołkow, Белое движение. Энциклопедия Гражданской войны, 2002

[[Kategoria:Pułki Białej Armii]]


text:
# Melle (Niemcy)
Melle – miasto uzdrowiskowe oraz gmina samodzielna (niem. Einheitsgemeinde) w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia w powiecie Osnabrück. Liczy ok. 46,5 tys. mieszkańców.
W mieście znajduje się stacja kolejowa.
Swoje siedziby ma tu prywatne muzeum motoryzacji oraz przedsiębiorstwo akwarystyczne Tetra GmbH.

## Współpraca
Miejscowości partnerskie:
- Bad Dürrenberg, Saksonia-Anhalt
- Cires-lès-Mello, Francja
- Eecke, Francja
- Eiken, Szwajcaria (kontakty utrzymuje dzielnica Eicken-Bruche)
- Eke, Belgia
- Gandawa, Belgia (kontakty utrzymuje dzielnica Sint-Denijs-Westrem)
- Jēkabpils, Łotwa
- Melle, Belgia
- Melle, Francja
- New Melle, Stany Zjednoczone
- Niğde, Turcja
- Reinickendorf, Berlin
- Resko, Polska
- Röckwitz, Meklemburgia-Pomorze Przednie
- Torżok, Rosja

## Pojazdy w muzeum motoryzacji
- Motocykl Velocette LE (1947)
- Mikrosamochody BMW Isetta 300 i BMW 600 (lata 1950.)
- Motocykl AJS 500 cm3 (1929)

title: Melle (Niemcy)

wikitext:
{{inne znaczenia|miasta w Niemczech|[[Melle|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Melle
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = DEU Melle COA.svg
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Melle
 |państwo                      = Dolna Saksonia
 |powierzchnia                 = 254,00
 |wysokość                     = 76
 |rok                          = 31.12.2008
 |liczba ludności              = 46 540
 |gęstość zaludnienia          = 183
 |numer kierunkowy             = 05226, 05422, 05427-05429
 |kod pocztowy                 = 49324, 49326, 49328
 |tablice rejestracyjne        = OS, BSB, MEL, WTL
 |plan miasta                  = Melle in OS.svg
 |kod mapy                     = DE-NI
 |współrzędne                  = 52°12′N 8°20′E
 |commons                      = Category: Melle (Lower Saxony)
 |www                          = http://www.stadt-melle.de
}}
'''Melle''' – miasto [[uzdrowisko]]we oraz [[wspólnoty administracyjne i związki gmin w Niemczech|gmina samodzielna]] ([[język niemiecki|niem.]] ''Einheitsgemeinde'') w [[Niemcy|Niemczech]], w [[kraj związkowy|kraju związkowym]] [[Dolna Saksonia]] w [[Landkreis Osnabrück|powiecie Osnabrück]]. Liczy ok. 46,5 tys. mieszkańców.

W mieście znajduje się [[Melle (stacja kolejowa w Niemczech)|stacja kolejowa]].
Swoje siedziby ma tu prywatne muzeum motoryzacji oraz przedsiębiorstwo akwarystyczne [[Tetra GmbH]].

== Współpraca ==
Miejscowości partnerskie:<ref>[http://www.stadt-melle.de Współpraca]</ref>
* {{Flaga|DEU}} [[Bad Dürrenberg]], [[Saksonia-Anhalt]]
* {{Flaga|FRA}} [[Cires-lès-Mello]], [[Francja]]
* {{Flaga|FRA}} [[Eecke]], Francja
* {{Flaga|SUI}} [[Eiken]], [[Szwajcaria]] (kontakty utrzymuje dzielnica [[Eicken-Bruche]])
* {{Flaga|BEL}} [[Eke (Nazareth)|Eke]], [[Belgia]]
* {{Flaga|BEL}} [[Gandawa]], Belgia (kontakty utrzymuje dzielnica [[Sint-Denijs-Westrem]])
* {{Flaga|Łotwa}} [[Jēkabpils]], [[Łotwa]]
* {{Flaga|BEL}} [[Melle (Belgia)|Melle]], [[Belgia]]
* {{Flaga|FRA}} [[Melle (Francja)|Melle]], Francja
* {{Flaga|USA}} [[New Melle]], [[Stany Zjednoczone]]
* {{Flaga|TUR}} [[Niğde]], [[Turcja]]
* {{Flaga|DEU}} [[Reinickendorf (okręg administracyjny)|Reinickendorf]], [[Berlin]]
* {{Flaga|POL}} [[Resko]], [[Polska]]
* {{Flaga|DEU}} [[Röckwitz]], [[Meklemburgia-Pomorze Przednie]]
* {{Flaga|RUS}} [[Torżok]], [[Rosja]]

== Pojazdy w muzeum motoryzacji ==
<gallery>
Plik:Velocette LE 1947.jpg|Motocykl [[Velocette]] LE (1947)
Plik:BMW Isetta 300 i BMW 600.jpg|Mikrosamochody [[BMW Isetta]] 300 i BMW 600 (lata 1950.)
Plik:Motocykl AJS 500 cm3 z 1929 r..jpg|Motocykl [[AJS]] 500 cm3 (1929)
</gallery>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat Osnabrück}}
{{Hanza}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Powiat Osnabrück]]
[[Kategoria:Miasta w Dolnej Saksonii]]
[[Kategoria:Uzdrowiska w Niemczech]]

title: Melle

Herb: Flaga

Państwo: Niemcy

Kraj związkowy: Dolna Saksonia

Zarządzający: Jutta Dettmann↗

Tablice rejestracyjne: OS, BSB, MEL, WTL


text:
# NGC 2586
NGC 2586 – gwiazda potrójna znajdująca się w gwiazdozbiorze Hydry. Skatalogował ją Frank Muller w 1886 roku jako obiekt typu „mgławicowego”. Identyfikacja obiektu jest prawie pewna, mimo to niektóre źródła, np. baza SIMBAD, jako NGC 2586 identyfikują galaktykę MCG-01-22-012 (PGC 23603).

title: NGC 2586

wikitext:
{{Koordynaty astronomiczne|08|23|31|4|-04|57|05|}}
{{Gwiazda infobox
 |nazwa                       = NGC 2586
 |oznaczenie Bayera           =
 |grafika                     = NGC 2586 SDSS.png
 |opis grafiki                = Gwiazda potrójna NGC 2586 oraz galaktyka [[NGC 2585]] ([[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]])
 |epoka                       = J2000
 |gwiazdozbiór                = [[Gwiazdozbiór Hydry|Hydra]]
 |rektascensja                = {{RA|08|23|31,4}}{{r|cseligman}}
 |deklinacja                  = {{DEC|–04|57|05}}{{r|cseligman}}
 |paralaksa                   =
 |odległość                   =
 |pasmo                       =
 |wielkość obserwowana        =
 |strumień promieniowania     =
 |rozmiar kątowy              =
 |ruch własny RA              =
 |ruch własny DEC             =
 |prędkość radialna           =
 |rodzaj gwiazdy              = [[gwiazda wielokrotna|potrójna]]
 |typ widmowy                 =
 |masa                        =
 |promień                     =
 |pole powierzchni            =
 |objętość                    =
 |gęstość                     =
 |metaliczność                =
 |wielkość absolutna          =
 |jasność                     =
 |okres obrotu                =
 |prędkość obrotu             =
 |inklinacja                  =
 |spłaszczenie                =
 |przyspieszenie grawitacyjne =
 |prędkość ucieczki           =
 |wiek                        =
 |temperatura                 =
 |krąży wokół                 =
 |półoś wielka                =
 |okres orbitalny             =
 |mimośród                    =
 |prędkość ruchu              =
 |skład                       =
 |Flamsteed                   =
 |2MASS                       =
 |BD                          =
 |CD                          =
 |FK5                         =
 |GC                          =
 |GJ                          =
 |HD                          =
 |HIP                         =
 |HR                          =
 |SAO                         =
 |inne nazwy                  =
 |mapa                        =
 |opis mapy                   =
 |alt mapy                    =
 |commons                     =
}}
'''NGC 2586''' – [[gwiazda wielokrotna|gwiazda potrójna]] znajdująca się w [[Gwiazdozbiór Hydry|gwiazdozbiorze Hydry]]{{r|cseligman}}. Skatalogował ją [[Frank Muller]] w 1886 roku jako obiekt typu „mgławicowego”{{r|cseligman}}. Identyfikacja obiektu jest prawie pewna{{r|corwin}}, mimo to niektóre źródła, np. baza [[SIMBAD]]{{r|simbad}}, jako NGC 2586 identyfikują [[galaktyka|galaktykę]] MCG-01-22-012 (PGC 23603).

== Zobacz też ==
* [[Lista obiektów NGC]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="corwin">{{Cytuj stronę | url = http://haroldcorwin.net/ngcic/ngcnotes.all | tytuł = NGC 2586 | nazwisko = Corwin Jr. | imię = Harold G. | data = 2017-06-20 | praca = Notes on the NGC objects, particularly those missing, misidentified, or otherwise unusual | język = en | data dostępu = 2017-10-24}}</ref>
<ref name="cseligman">{{Cytuj stronę | url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc25a.htm#2586 | tytuł = NGC 2586 | nazwisko = Seligman | imię = Courtney | opublikowany = Celestial Atlas | język = en | data dostępu = 2014-09-08}}</ref>
<ref name=simbad>{{simbad|NGC 2586}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEDS|NGC 2586}}
* {{NED|NGC 2586}}

[[Kategoria:Obiekty NGC|2586]]
[[Kategoria:Gwiazdy potrójne]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Hydry]]

title: NGC 2586

Gwiazdozbiór: Hydra

Rodzaj gwiazdy: potrójna


text:
# Amunicja fosforowa
Amunicja fosforowa – rodzaj amunicji wykorzystującej jeden z alotropów fosforu – fosfor biały. Używana jako amunicja dymna, oświetlająca oraz zapalająca. Stosowana zarówno w bombach i pociskach. Jej efekt zapalający zbliżony jest do napalmu.
Broń zawierająca biały fosfor rozprzestrzenia związek zapalający, którego temperatura spalania przekracza 800° C. Spalanie trwa do momentu wypalenia całego fosforu lub zatrzymania dostępu tlenu.

## Stosowanie
Użycie jej na terenach mocno zaludnionych jest zakazane przez konwencję genewską (protokół dodatkowy z 1977 r., zabraniający stosowania w walce metod i środków powodujących zbędne cierpienia oraz długotrwałe i poważne szkody w środowisku naturalnym) i konwencję o zakazie lub ograniczeniu użycia pewnych broni konwencjonalnych, m.in. z powodu aspektów broni chemicznej (biały fosfor jest nie tylko łatwopalny, ale także mocno trujący).
Użycie amunicji fosforowej na terenach miejskich stanowi jedną ze zbrodni wojennych popełnionych przez Rosję na Ukrainie w 2022 r.

title: Amunicja fosforowa

wikitext:
[[Plik:A-1E drops white phosphorus bomb 1966.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:A-1E_drops_white_phosphorus_bomb_1966.jpg|mały|Wybuch amerykańskiej bomby fosforowej w [[Wietnam]]ie, 1966 r.]]
'''Amunicja fosforowa''' – rodzaj [[Amunicja|amunicji]] wykorzystującej jeden z [[Alotropia|alotropów]] [[fosfor]]u – [[fosfor biały]]. Używana jako amunicja [[Amunicja dymna|dymna]], [[Amunicja oświetlająca|oświetlająca]] oraz [[Amunicja zapalająca|zapalająca]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Pyrotechnics, Explosives, & Fireworks |data dostępu = 2022-11-29 |opublikowany = www.faqs.org |url = http://www.faqs.org/docs/air/ttpyro.html}}</ref>. Stosowana zarówno w [[bomba]]ch i [[pocisk]]ach. Jej efekt zapalający zbliżony jest do [[napalm]]u<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Mateusz Łysoń |tytuł = Czym jest broń fosforowa? Niczym broń prosto z piekła |data = 2022-08-05 |data dostępu = 2022-11-28 |opublikowany = CHIP |url = https://www.chip.pl/2022/08/zakazana-bron-fosforowa-w-uzyciu-czyli-ciag-dalszy-rosyjskiego-bestialstwa |język = pl}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj |autor = Jakub Wojciechowski |tytuł = Broń fosforowa – co to jest i dlaczego jej użycie przeciw ludziom jest zbrodnią wojenną? |data = 2022-03-14 |data dostępu = 2022-11-28 |opublikowany = Radio Pogoda |url = https://radiopogoda.pl/bron-fosforowa-co-to-jest-i-dlaczego-jej-uzycie-przeciw-ludziom-jest-zbrodnia-wojenna |język = pl}}</ref>.

Broń zawierająca biały fosfor rozprzestrzenia związek zapalający, którego temperatura spalania przekracza 800° C<ref name=":2">{{Cytuj |autor = B.S. Atiyeh, S.W.A. Gunn, S.N. Hayek |tytuł = Military and Civilian Burn Injuries During Armed Conflicts |czasopismo = Annals of Burns and Fire Disasters |data = 2007-12-31 |data dostępu = 2022-11-29 |issn = 1592-9558 |wolumin = 20 |numer = 4 |s = 203–215 |pmid = 21991098 |pmc = PMC3188083}}</ref>. Spalanie trwa do momentu wypalenia całego fosforu lub zatrzymania dostępu tlenu<ref name=":2" />.

== Stosowanie ==
Użycie jej na terenach mocno zaludnionych jest zakazane przez [[Konwencje genewskie|konwencję genewską]] (protokół dodatkowy z 1977 r., zabraniający stosowania w walce metod i środków powodujących zbędne cierpienia oraz długotrwałe i poważne szkody w środowisku naturalnym) i [[Konwencja o zakazie lub ograniczeniu użycia pewnych broni konwencjonalnych|konwencję o zakazie lub ograniczeniu użycia pewnych broni konwencjonalnych]], m.in. z powodu aspektów [[Broń chemiczna|broni chemicznej]] (biały fosfor jest nie tylko łatwopalny, ale także mocno [[Trucizna|trujący]])<ref name=":0" /><ref name=":1" />.

Użycie amunicji fosforowej na terenach miejskich stanowi jedną ze [[Zbrodnia wojenna|zbrodni wojennych]] popełnionych przez [[Inwazja Rosji na Ukrainę|Rosję na Ukrainie]] w 2022 r.<ref>{{Cytuj |tytuł = Rosjanie użyli piekielnie groźnej amunicji fosforowej. Atak nastąpił w pobliżu Kijowa |data = 2022-03-23 |data dostępu = 2022-11-28 |opublikowany = niezalezna.pl |url = https://niezalezna.pl/435593-rosjanie-uzyli-piekielnie-groznej-amunicji-fosforowej-atak-nastapil-w-poblizu-kijowa}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Rosjanie użyli zakazanej broni na Ukrainie |data = 2022-03-22 |data dostępu = 2022-11-28 |opublikowany = www.tvp.info |url = https://www.tvp.info/59177175/wojna-na-ukrainie-rosjanie-uzyli-zakazanej-broni-pociskow-fosforowych-jest-nagranie |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Przemysław Juraszek |tytuł = Rosja stosuje biały fosfor. Sprawia niewyobrażalne cierpienie |data = 2022-03-13 |data dostępu = 2022-11-28 |opublikowany = WP Tech |url = https://tech.wp.pl/rosja-stosuje-bialy-fosfor-sprawia-niewyobrazalne-cierpienie,6746823775169120a |język = pl}}</ref>

== Zobacz też ==
* [[Amunicja dymna]]
* [[Amunicja smugowa]]
* [[Amunicja wskaźnikowa]]
* [[Amunicja zapalająca]]

== Przypisy ==
{{Commonscat|White phosphorus ordnance}}
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Amunicja]]
[[Kategoria:Broń zapalająca]]


text:
# Wadochowice
Wadochowice (niem. Wiesenthal) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice, na Dolnym Śląsku.

## Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

## Historia
Nazwa miejscowości składa się z dwóch członów Wadoch oraz patronimicznej końcówki -owice. Jest ona charakterystyczną dla Polski nazwą patronimiczną pochodzącą od imienia pierwszego zasadźcy Wadocha. Miejscowość powstała w średniowieczu z połączenia dwóch wsi Wadochowic oraz Nieciepłej Izby. W języku polskim nazywana była po złączeniu Jaksice od imienia jej właściciela polskiego rycerza Jaksy. Natomiast mnisi z niemieckiego zakonu cystersów z pobliskiego Henrykowa nazywali ją po niemiecku Wisental. Fakt ten opisuje spisana po łacinie w latach 1269–1273 Księga henrykowska w następującym fragmencie: "Quarto de Wisintal notandum, quod hec villa constat ex duabus hereditatibus, quarum maior Wadochowitz, minor Neteplaistba vocabatur; quibus in unam villam redactis ipsa villa wulgariter Wisintal est vocata. Fuit autem hec villa cuiucdam militis satis famosi, Iaxe nomine, et propterea quidam Poloni adhuc appellant ipsam villam Iaxsitz, nomen predicti militis imitantes"
Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskich formach Wadochewitz, Wadohovich wielokrotnie notuje wraz z sąsiednimi wsiami spisana po łacinie w latach 1269–1273 Księga henrykowska we fragmencie "Polonico Wadochewitz" oraz innych występujących w tej księdze. Niemiecki historyk Gustav Adolf Stenzel w swoich komentarzach do tej księgi wydanych w roku 1854 jako pierwotną nazwę miejscowości podaje Wadochowiz.

## Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest:
- kościół filialny pw. św. Wawrzyńca, z XV w., lata 1706-1707

title: Wadochowice

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Wadochowice
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Wadochowice, Kościół św. Wawrzyńca - fotopolska.eu (105184).jpg
 |opis zdjęcia           = Kościół św. Wawrzyńca
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = dolnośląskie
 |powiat                 = [[Powiat ząbkowicki|ząbkowicki]]
 |gmina                  = [[Ziębice (gmina)|Ziębice]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 250<ref name=GUS>[http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.]</ref>
 |rok                    = III 2011
 |strefa numeracyjna     = 74
 |kod pocztowy           = 57-210<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1328}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = DZA
 |SIMC                   = 0856959
 |kod mapy               = Ziębice (gmina)
 |współrzędne            = 50°40'34"N 17°01'17"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|143580|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Wadochowice
 |www                    =
}}
'''Wadochowice''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Wiesenthal'') – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[powiat ząbkowicki|powiecie ząbkowickim]], w [[Ziębice (gmina)|gminie Ziębice]], na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]].

== Podział administracyjny ==
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo wałbrzyskie|województwa wałbrzyskiego]].

== Historia ==
Nazwa miejscowości składa się z dwóch członów ''Wadoch'' oraz patronimicznej końcówki ''-owice''. Jest ona charakterystyczną dla Polski nazwą patronimiczną pochodzącą od imienia pierwszego zasadźcy Wadocha{{odn|Łowmiański|1967|s=38}}. Miejscowość powstała w [[średniowiecze|średniowieczu]] z połączenia dwóch wsi ''Wadochowic'' oraz ''Nieciepłej Izby''. W języku polskim nazywana była po złączeniu ''Jaksice'' od imienia jej właściciela polskiego rycerza Jaksy. Natomiast mnisi z niemieckiego zakonu [[Cystersi|cystersów]] z pobliskiego [[Henryków (województwo dolnośląskie)|Henrykowa]] nazywali ją po niemiecku ''Wisental''. Fakt ten opisuje spisana po [[język łaciński|łacinie]] w latach 1269–1273 [[Księga henrykowska]] w następującym fragmencie: ''"Quarto de Wisintal notandum, quod hec villa constat ex duabus hereditatibus, quarum maior Wadochowitz, minor Neteplaistba vocabatur; quibus in unam villam redactis ipsa villa wulgariter Wisintal est vocata. Fuit autem hec villa cuiucdam militis satis famosi, Iaxe nomine, et propterea quidam Poloni adhuc appellant ipsam villam Iaxsitz, nomen predicti militis imitantes"''{{odn|Łowmiański|1967|s=37}}<ref>Księga Henrykowska tom II, par. 154, s.331, 1269–1273.</ref>

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej [[język staropolski|staropolskich]] formach ''Wadochewitz'', ''Wadohovich''{{odn|Stenzel|1854|s=136}} wielokrotnie notuje wraz z sąsiednimi wsiami spisana po [[język łaciński|łacinie]] w latach 1269–1273 [[Księga henrykowska]] we fragmencie ''"Polonico Wadochewitz"'' oraz innych występujących w tej księdze{{odn|Stenzel|1854|s=92}}. Niemiecki historyk Gustav Adolf Stenzel w swoich komentarzach do tej księgi wydanych w roku 1854 jako pierwotną nazwę miejscowości podaje ''Wadochowiz''{{odn|Stenzel|1854|s=92}}.

== Zabytki ==
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego|opublikowany=[[Narodowy Instytut Dziedzictwa]]|data dostępu=2012-11-09|strony=249 | archiwum = https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf | zarchiwizowano = 2021-10-31 }}</ref>:
* kościół filialny pw. św. Wawrzyńca, z XV w., lata 1706-1707

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko = Łowmiański | imię = Henryk |autor link= Henryk Łowmiański| tytuł = Początki Polski | wydawca = Polskie Wydawnictwo Naukowe | miejsce = Warszawa | rok = 1967 | strony = | isbn = |odn= tak}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Stenzel | imię = Gustav Adolf | tytuł = Liber Fundationis Claustri Sanctae Mariae Virginis in Henrichow | wydawca = Josef Max & Komp. | miejsce = Breslau | rok = 1854 | strony = | isbn = |odn= tak}}

{{Gmina Ziębice}}

[[Kategoria:Ziębice (gmina)]]

title: Wadochowice

Powiat: ząbkowicki

Gmina: Ziębice

Tablice rejestracyjne: DZA