text:
# Aralia sercowata
Aralia sercowata, dzięgława sercowata, bluszczownik sercowaty (Aralia cordata Thunb.) – gatunek rośliny z rodziny araliowatych. Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej: Japonia, Chiny, Korea, Tajwan, Wyspy Kurylskie, Sachalin.

## Morfologia
Bylina dorastająca do 2–3 m wysokości. liście 2-3 krotnie pierzaste, złożone, do 15 cm długości i 8–10 szerokości. Kwiat drobny skupiony w baldachach. Owoc – drobna jagoda.

## Zastosowanie
Młode pędy używane na sałatki i jarzynę. Lokalnie z korzenia otrzymuje się leki ziołowe. Może być uprawiana w strefach mrozoodporności 4-10, a więc również w Polsce jest wystarczająco odporna na mróz.

wikiname: plwiki

title: Aralia sercowata

in_language: pl

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = Aralia sercowata
 |grafika              = Aralia cordata kz01.jpg
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="apweb" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[rośliny naczyniowe]]
 |podgromada           = [[rośliny nasienne]]
 |nadklasa             = [[okrytonasienne]]
 |klasa                = ''[[Magnoliopsida]]''
 |nadrząd              = [[astropodobne]]
 |rząd                 = [[selerowce]]
 |rodzina              = [[araliowate]]
 |rodzaj               = [[aralia]]
 |gatunek              = aralia sercowata
 |nazwa łacińska       = Aralia cordata
 |autor                = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]
 |cytat                = Fl. jap. 127. 1784
 |synonimy             =
* ''Aralia edulis'' Siebold & Zucc<ref name="grin" />.
 |wikispecies          =
 |commons              = Category:Aralia cordata
}}
'''Aralia sercowata''', dzięgława sercowata, bluszczownik sercowaty (''Aralia cordata'' Thunb.) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] rośliny z rodziny [[araliowate|araliowatych]]. Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej: [[Japonia]], [[Chiny]], [[Korea]], [[Tajwan (wyspa)|Tajwan]], [[Wyspy Kurylskie]], [[Sachalin]]<ref name="grin">{{Cytuj stronę |url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomysearch.aspx?language=en |tytuł=Germplasm Resources Information Network (GRIN)|data dostępu = 2010-05-05}}</ref>.

== Morfologia ==
[[Plik:Aralia cordata Aralia sercowata 2019-08-09 02.jpg|left|thumb|200px|Owoce]]
[[Bylina (botanika)|Bylina]] dorastająca do 2–3 m wysokości. [[Liść|liście]] 2-3 krotnie pierzaste, złożone, do 15 cm długości i 8–10 szerokości. [[Kwiat]] drobny skupiony w [[baldach]]ach. [[Owoc]] – drobna jagoda.

== Zastosowanie ==
Młode [[Pęd (botanika)|pędy]] używane na sałatki i jarzynę. Lokalnie z [[korzeń|korzenia]] otrzymuje się leki ziołowe. Może być uprawiana w [[Strefy mrozoodporności|strefach mrozoodporności 4-10]], a więc również w Polsce jest wystarczająco odporna na mróz<ref name="E">{{Botanica2005}}</ref>.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2020-02-20}}</ref>
<ref name="apweb">{{Angiosperm Phylogeny Website |data dostępu = 2010-04-16}}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę|autor=Zbigniew Podbielkowski|tytuł=Słownik roślin użytkowych|wydawca = PWRiL| miejsce = W-wa| rok = 1985|isbn=83-09-00256-4}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Araliowate]]

title: Aralia sercowata

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: rośliny naczyniowe

Podgromada: rośliny nasienne

Nadklasa: okrytonasienne

Klasa: Magnoliopsida

Nadrząd: astropodobne

Rząd: selerowce

Rodzina: araliowate

Rodzaj: aralia

Gatunek: aralia sercowata


text:
# 88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej – oddział przeciwlotniczy ludowego Wojska Polskiego.

## Formowanie i zmiany organizacyjne
We wrześniu 1945 4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej została przeformowana w 88 pułk artylerii przeciwlotniczej. Pułk stacjonował w garnizonie Gdynia, a następnie w Koszalinie. Na jego bazie w 1951 sformowano 16 Dywizję Artylerii Przeciwlotniczej.

## Skład organizacyjny
Dowództwo i sztab
- dywizjon artylerii przeciwlotniczej średniego kalibru
- dywizjon artylerii przeciwlotniczej małego kalibru

Razem w pułku
- 13 armat przeciwlotniczych 37 mm wz. 1939
- 13 armat przeciwlotniczych 85 mm wz.39
- 732 żołnierzy.

## Dowódcy jednostki
Dowódcy 88 paplot sformowanego w 1946 i 88 daplot
- mjr/ppłk Mieczysław Zylber (1945-26.07.1946)
- kpt. Bronisław Juźkow (27.04 - 27.10.1947)
- mjr Bolesław Tatarski (28.10.1947 - 08.10.1950)
- mjr Jan Ziółkowski (09.10.1950 - 14.05.1957) (88 daplot)
- ppłk Zygmunt Miklaszewski (15.05.1957 - 02.12.1959)
- mjr Jan Banaszyk (03.12.1959 - 05.02.1963)
- ppłk Kołacz[5]

## Przekształcenia
4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej → 88 pułk artylerii przeciwlotniczej → 88 pułk artylerii przeciwlotniczej OPL → 88 pułk artylerii przeciwlotniczej → 88 dywizjon artylerii przeciwlotniczej → 83 pułk artylerii przeciwlotniczej → 8 pułk przeciwlotniczy

title: 88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej

wikitext:
{{Jednostka wojskowa infobox
 |nazwa                = 88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
 |nazwa oryginalna     =
 |znak                 = Korpusówka_wria.png
 |kategoria wojska     = lądowe
 |motto                =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |państwo              = POL
 |sformowanie          = 1945
 |rozformowanie        = 1951
 |nazwa wyróżniająca   =
 |patron               =
 |święto               =
 |nadanie sztandaru    =
 |rodowód              =
 |kontynuacja          = [[8 Pułk Przeciwlotniczy|8 pplot]]
 |dowódca pierwszy     =
 |dowódca obecny       =
 |dowódca ostatni      =
 |działania zbrojne    =
 |numer                = JW 1223<ref>Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy WP Nr 053/Org. z  30.03.1946 roku</ref>
 |dyslokacja           = [[Gdynia]], [[Koszalin]]{{odn|Kajetanowicz|2005|s=431}}
 |rodzaj sił zbrojnych =
 |formacja             =
 |rodzaj wojsk         = [[Wojska obrony przeciwlotniczej]]
 |podległość           = [[4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej]]
[[Pomorski Okręg Wojskowy]]
[[16 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej]]{{odn|Kajetanowicz|2005|s=431}}{{odn|Kajetanowicz|2005|s=428}}
 |skład                =
 |odznaczenia          =
 |commons              =
 |www                  =
}}

[[Plik:Armata plot wz39 85mm RB.jpg|thumb|240px|[[85 mm armata przeciwlotnicza wz. 1939 (KS-12)|85 mm armata przeciwlotnicza wz.39]]]]
[[Plik:Armata plot wz39=37mm RB.jpg|thumb|240px|[[37 mm armata przeciwlotnicza wz. 1939 (61-K)|37 mm armata przeciwlotnicza wz. 1939]]]]

'''88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej''' – oddział przeciwlotniczy [[Ludowe Wojsko Polskie|ludowego Wojska Polskiego]].

== Formowanie i zmiany organizacyjne ==
We wrześniu 1945 [[4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej]] została przeformowana w 88 pułk artylerii przeciwlotniczej. Pułk stacjonował w garnizonie [[Gdynia]], a następnie w [[Koszalin]]ie. Na jego bazie w 1951 sformowano [[16 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej|16 Dywizję Artylerii Przeciwlotniczej]].

== Skład organizacyjny ==
[[Dowództwo]] i [[sztab]]
* dywizjon artylerii przeciwlotniczej średniego kalibru
* dywizjon artylerii przeciwlotniczej małego kalibru

Razem w pułku
* 13 [[37 mm armata przeciwlotnicza wz. 1939 (61-K)|armat przeciwlotniczych 37 mm wz. 1939]]
* 13 armat przeciwlotniczych 85 mm wz.39
* 732 żołnierzy.
== Dowódcy jednostki ==
Dowódcy 88 paplot sformowanego w 1946 i 88 daplot<ref name=pogranicze>{{Cytuj książkę | nazwisko= Kozłowski [red.] |imię=  Kazimierz |tytuł= Generałowie i wybrani dowódcy|strony=202-208}}</ref>
* mjr/ppłk [[Mieczysław Zylber]] (1945-26.07.1946)
* kpt. Bronisław Juźkow (27.04 - 27.10.1947)
* mjr Bolesław Tatarski (28.10.1947 - 08.10.1950)
* mjr Jan Ziółkowski (09.10.1950 - 14.05.1957) (88 daplot)
* ppłk Zygmunt Miklaszewski (15.05.1957 - 02.12.1959)
* mjr Jan Banaszyk (03.12.1959 - 05.02.1963)
* ppłk Kołacz<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko= Kopczewski | imię=Marian  | inni= | tytuł= Obrona Przeciwlotnicza Wojska Polskiego w latach 1919-1994|strony=210}}</ref>

== Przekształcenia ==
[[4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej]] → '''88 pułk artylerii przeciwlotniczej''' → 88 pułk artylerii przeciwlotniczej OPL → 88 pułk artylerii przeciwlotniczej → 88 dywizjon artylerii przeciwlotniczej → [[83 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej|83 pułk artylerii przeciwlotniczej]] → [[8 Pułk Przeciwlotniczy|8 pułk przeciwlotniczy]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Kajetanowicz | imię=Jerzy | autor link= Jerzy Kajetanowicz| tytuł=Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie | data=2005 | wydawca=Europejskie Centrum Edukacyjne | miejsce=Toruń; Łysomice | isbn = 83-88089-67-6 |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Wojtaszak | imię=Andrzej  | nazwisko2= Kozłowski | imię2=Kazimierz | tytuł=Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa | data=2001 | wydawca=Oddział Edukacji Obywatelskiej | miejsce=Szczecin | isbn=83-86992-76-X | strony=}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Kopczewski | imię=Marian  | inni= | tytuł= Obrona Przeciwlotnicza Wojska Polskiego w latach 1919-1994 | data=1994 | wydawca=Wydawnictwo naukowe WSOWOPlot| miejsce=Koszalin | isbn=8390148900 | strony=}}
{{Wojska przeciwlotnicze ludowego Wojska Polskiego}}
{{ludowe Wojsko Polskie}}

[[Kategoria:Wojsko Polskie w Gdyni]]
[[Kategoria:Wojsko Polskie w Koszalinie]]
[[Kategoria:Pułki artylerii przeciwlotniczej ludowego Wojska Polskiego]]
[[Kategoria:Oddziały Pomorskiego Okręgu Wojskowego]]
[[Kategoria:Oddziały 16 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej]]
[[Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1945]]
[[Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1951]]

title: · 88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej

Państwo: Polska

Kontynuacja: 8 pplot

Dyslokacja: Gdynia, Koszalin

Rodzaj wojsk: Wojska obrony przeciwlotniczej

Podległość: 4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej · Pomorski Okręg Wojskowy · 16 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej


text:
# VNTR
VNTR (z ang. variable number of tandem repeats – zmienna liczba powtórzeń tandemowych) – miejsce w genomie zawierające powtarzający się motyw więcej niż 3 nukleotydów, np. ...ACTGACTGACTGACTGACTG... Sekwencję taką można zapisać w formacie np. (ACTG)n, gdzie n oznacza liczbę powtórzeń motywu ACGT. W powtórzeniach tandemowych powtarzające się fragmenty są ułożone jeden obok drugiego (jeśli powtarzające się fragmenty są rozdzielone innymi sekwencjami, noszą one nazwę powtórzeń rozproszonych). Loci VNTR na ogół charakteryzują się wysokim poziomem zmienności w populacji. Można je podzielić ze względu na długość motywu na sekwencje mikrosatelitarne o długości motywu od 4–5 par zasad (bp) i sekwencje minisatelitarne (czasem utożsamiane z VNRT) o długości motywu od 6 (czasem minimalna liczba określana jest jako większa, np. 16 lub 20 bp) do ok. 100 par zasad (niektórzy autorzy wskazują mniejszą liczbę, np. 64 bp). Do sekwencji powtarzalnych należy również satelitarne DNA.
W genetyce, biologii molekularnej oraz inżynierii genetycznej znajdowanie liczby powtórzeń motywu w locus ułatwia odczytywanie DNA organizmów. Po raz pierwszy metoda VNTR została zastosowana w procesie tworzenia genetycznej mapy człowieka. Technika VNTR opiera się na analizie tandemowo powtarzających się sekwencji par zasad o długości kilkunastu do kilkudziesięciu nukleotydów. Liczba powtórzeń sekwencji minisatelitarnych może wynosić nawet do 1000 i jest często zróżnicowana wśród genotypów tego samego gatunku biologicznego, co jest powodowane licznymi zdarzeniami rekombinacyjnymi.

## Historia VNTR
Pierwszy wysoko zmienny region został wyizolowany z biblioteki ludzkiego DNA w 1980 r. Opisano wówczas obecność 8 alleli o różnej długości u 11 analizowanych osobników. Heterozygotyczność próby wyniosła 0,79. Wynik tych badań stanowi o ich jednoznacznej przewadze nad klasycznym systemem markerów RFLP. W następnych latach wykryto kilka innych zmiennych regionów związanych z genem insuliny, genem i pseudogenem zeta-globiny i onkogenem HRas. W przeprowadzonej analizie sekwencji nukleotydowych opisanych elementów potwierdziła charakter polimorfizmu oparty na występowaniu zmiennej liczby tandemowo powtarzalnych jednostek. Dodatkową zaletą nowego systemu markerowego, jak się okazało, jest możliwość używania wielu enzymów restrykcyjnych, wynikająca z polimorfizmu insercyjno-delecyjnego.
W 1985 r. Alec Jeffreys opisał krótką sekwencję złożoną z czterokrotnego powtórzenia motywu 33 par zasad, zlokalizowaną w pierwszym intronie ludzkiego genu mioglobiny. Podobne sekwencje odnaleziono także w innych wysoko zmiennych obszarach genomu. Motyw GGGNNGTGGGG występuje w wielu opisanych rejonach charakteryzujących się zmienną liczbą tandemowych powtórzeń i jest częścią jednostki powtarzającej się każdego locus minisatelitarnego. Ten rdzeniowy rejon jest prawdopodobnie odpowiedzialny za tworzenie się minisatelitów przez inicjację tandemowej duplikacji unikatowych sekwencji DNA i utrzymywanie różnorodności w liczbie jednostek powtórzonych danego locus dzięki nierównemu crossing-over między jednostkami.

## Charakterystyka VNTR
Sekwencje minisatelitarne są wysoce mutowalne, ze wskaźnikami mutacji germinalnych szacowanymi pomiędzy 10−3 a 10−7 na podział komórki. Ten wskaźnik mutacji, który znacznie przewyższa wskaźnik SNP, czyni VNTR przydatnymi w metodzie genetycznych odcisków palców. Przewiduje się również, że VNTR charakteryzują się wysoką heterozygotycznością, wahającą się od 43% do 59%, a liczba kopii kilku loci VNTR jest u ludzi zróżnicowana populacyjnie, co sugeruje, że te VNTR nie byłyby przydatne w badaniach populacyjnych. Ponad połowa z dotychczas zidentyfikowanych ludzkich loci VNTR jest zlokalizowana w pobliżu lub w obrębie genów, a niektóre z nich występują w obrębie kodujących eksonów. Dlatego też potencjalny wpływ VNTR-ów na ekspresję genów lub produktów białkowych jest znaczny. Wykazano, że VNTR zawierają miejsca wiążące czynniki transkrypcyjne, takie jak NF-κB i Myc/HLH, są związane ze zmianami w poziomie ekspresji genów, w tym ekspresji specyficznej dla danej tkanki, a także z różnicami w splicingu genów.

## Struktura VNTR
Minisatelity składają się z powtarzających się, na ogół bogatych w GC, motywów o długości od 10 do ponad 100 par zasad. Te warianty powtórzeń przeplatają się tandemowo. Niektóre minisatelity zawierają centralną sekwencję (lub „jednostkę rdzeniową”) zasad nukleinowych „GGGCAGGANG” (gdzie N może być dowolną zasadą) lub ogólniej, składają się z motywów sekwencji puryn (adenina (A) i guanina (G)) oraz pirymidyn (cytozyna (C) i tymina (T)). Hiperzmienne minisatelity mają jednostki rdzeniowe o długości 9-64 bp i występują głównie w regionach centromerowych. U człowieka 90% minisatelitów znajduje się w regionie sub-telomerycznym chromosomów. Sama sekwencja telomerowa człowieka jest tandemowym powtórzeniem TTAGGG TTAGGG TTAGGG TTAGGG...

## Markery VNTR
Markery VNTR, jako wysoko informatywny polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych, dotyczący tandemowo powtarzalnych jednostek sekwencji nukleotydowych, zostały po raz pierwszy opisane w 1987 r. przez Yusuke Nakamurę. Użyto sondy oligonukleotydowe komplementarne do tandemowo powtarzalnych regionów genu mioglobiny (sekwencje rdzeniowe), pseudogenu zeta-globiny, genu insuliny, genu X wirusa HBV w celu przeszukiwania kosmidowych bibliotek DNA ludzkiego. Wiele ze sklonowanych, wysoko zmiennych sekwencji nie należało do rodziny sekwencji pochodzących z genu mioglobiny. Z ich sekwencji Nakamura wyprowadził nową sekwencję rdzeniową, różną od sekwencji Jeffreysa – GNNGTGGG – i używając oligonukleotydów na niej bazujących oznaczyli ponad 200 nowych loci. W genomie człowieka występuje prawdopodobnie kilka tysięcy loci VNTR, różniących się sekwencjami rdzeniowymi. Niektóre z nich zlokalizowane są w: końcu 5’ genu insuliny, genie mieliny, regionie JH ciężkiego łańcucha immunoglobuliny, końcu 3’ genu h-ras, genie alfa-globiny, genie kolagenu typu II i genie apolipoproteiny B. Loci VNTR są rozproszone we wszystkich ludzkich autosomach, chromosomie X i regionie homologii X-Y (nie opisano dotychczas sekwencji charakterystycznej dla chromosomu Y), wykazują jednak preferencje do ich terminalnych rejonów. Rozmieszczenie minisatelitów w chromosomach różnych gatunków zwierząt nie jest dokładnie poznane. W 1995 r. wyniki nielicznych jeszcze wówczas badań potwierdzały lokalizację ludzkich minisatelitów w zakończeniach chromosomów, ich niemal równomierne rozproszenie w genomie szczura i pośrednią lokalizację w genomie świni. Odcinki DNA zawierające sekwencje minisatelitarne u świni i szczura często korespondują z cytogenetycznymi markerami terminalnych odcinków chromosomów człowieka.

## Metody genotypowania VNTR
Pomimo ich biologicznego znaczenia, do lat 20. XXI w. zidentyfikowano i szczegółowo zbadano stosunkowo niewiele ludzkich VNTR. Stale rosnąca dostępność dokładnych danych pochodzących z sekwencjonowania całego genomu (WGS, z ang. whole genome sequencing) stwarza jednak możliwość wysokowydajnego genotypowania VNTR w całym genomie. Ponadto pojawienie się zestawów danych WGS uzyskanych bez stosowania PCR zmniejsza tendencyjność selekcji locus i umożliwia lepsze filtrowanie fałszywie dodatnich wariantów VNTR. Niemniej jednak genotypowanie zmienności w miejscach powtórzeń pozostaje wyzwaniem. Niewiele jest dostępnych narzędzi o wysokiej wydajności do genotypowania minisatelitów.
Metody genotypowania VNTR:
- adVNTR – wykorzystany do przewidywania zmienności w 2944 VNTR przecinających regiony kodujące
- VNTRseek – wykorzystuje program Tandem Repeats Finder (TRF) do wykrywania i charakteryzowania TRs wewnątrz odczytów, a następnie mapuje odczytane TRs do TRs w zestawie referencyjnym.  Ponieważ VNTRseek buduje profile wzorców przed mapowaniem, jest odporny na obecność SNP i małych indeli>.

## Zastosowanie VNTR
Markery VNTR szybko okazały się użyteczne w medycynie, m.in.:
- do diagnostyki chorób genetycznych
- jako element badań medycyny sądowej
- metody opierające się na wykrywaniu polimorfizmu fragmentów restrykcyjnych zawierających tandemowe powtórzenia stały się narzędziem genetyki populacyjnej
- źródło markerów o potencjalnym zastosowaniu w analizie sprzężeń i konstruowaniu map genetycznych.

title: VNTR

wikitext:
'''VNTR''' (z {{ang.|variable number of tandem repeats}} – zmienna liczba powtórzeń tandemowych) – miejsce w [[genom]]ie zawierające powtarzający się motyw więcej niż 3 [[Nukleotydy|nukleotydów]]<ref name="SD" /><ref name="Ellenbroek" />, np. ...ACTGACTGACTGACTGACTG... Sekwencję taką można zapisać w formacie np. (ACTG)n, gdzie ''n'' oznacza liczbę powtórzeń motywu ACGT. W {{link-interwiki|Powtórzenia tandemowe|tekst=powtórzeniach tandemowych|Q=Q3456514}} powtarzające się fragmenty są ułożone jeden obok drugiego (jeśli powtarzające się fragmenty są rozdzielone innymi sekwencjami, noszą one nazwę {{link-interwiki|Powtórzenia rozproszone|tekst=powtórzeń rozproszonych|Q=Q3456512}}). [[Locus|Loci]] VNTR na ogół charakteryzują się wysokim poziomem [[Zmienność genetyczna|zmienności]] w populacji. Można je podzielić ze względu na długość motywu na [[sekwencje mikrosatelitarne]] o długości motywu od 4–5 [[Para zasad|par zasad]] (bp)<ref name="Ellenbroek" /> i sekwencje minisatelitarne (czasem utożsamiane z VNRT<ref name="Blanco" />) o długości motywu od 6<ref name="Ellenbroek" /><ref name="Marwal" /> (czasem minimalna liczba określana jest jako większa, np. 16<ref name="Blanco" /> lub 20<ref name="Pitt" /> bp) do ok. 100 par zasad<ref name="Pitt" /> (niektórzy autorzy wskazują mniejszą liczbę, np. 64 bp<ref name="Blanco" />)<ref name="SD" />. Do sekwencji powtarzalnych należy również [[satelitarne DNA]].

W [[Genetyka|genetyce]], [[Biologia molekularna|biologii molekularnej]] oraz [[Inżynieria genetyczna|inżynierii genetycznej]] znajdowanie liczby powtórzeń motywu w [[locus]] ułatwia odczytywanie [[Kwas deoksyrybonukleinowy|DNA]] organizmów. Po raz pierwszy metoda VNTR została zastosowana w procesie tworzenia [[Projekt poznania ludzkiego genomu|genetycznej mapy człowieka]]. Technika VNTR opiera się na analizie tandemowo powtarzających się sekwencji par zasad o długości kilkunastu do kilkudziesięciu nukleotydów. Liczba powtórzeń sekwencji minisatelitarnych może wynosić nawet do 1000 i jest często zróżnicowana wśród [[genotyp]]ów tego samego [[Gatunek (biologia)|gatunku biologicznego]], co jest powodowane licznymi zdarzeniami [[Rekombinacja genetyczna|rekombinacyjnymi]].

== Historia VNTR ==
Pierwszy wysoko zmienny region został wyizolowany z biblioteki ludzkiego DNA w 1980 r.<ref name="Wyman" /> Opisano wówczas obecność 8 [[allel]]i o różnej długości u 11 analizowanych osobników. [[Heterozygota|Heterozygotyczność]] próby wyniosła 0,79. Wynik tych badań stanowi o ich jednoznacznej przewadze nad klasycznym systemem [[Marker genetyczny|markerów]] [[Polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych|RFLP]]. W następnych latach wykryto kilka innych zmiennych regionów związanych z genem [[Insulina|insuliny]], genem i [[pseudogen]]em {{link-interwiki|Podjednostka zeta hemoglobiny|tekst=zeta-globiny|Q=Q21114253}} i [[Onkogeny|onkogenem]] [[HRas]]. W przeprowadzonej analizie [[Sekwencja nukleotydów|sekwencji nukleotydowych]] opisanych elementów potwierdziła charakter polimorfizmu oparty na występowaniu zmiennej liczby tandemowo powtarzalnych jednostek. Dodatkową zaletą nowego systemu markerowego, jak się okazało, jest możliwość używania wielu [[Enzymy restrykcyjne|enzymów restrykcyjnych]], wynikająca z [[Polimorfizm (genetyka)|polimorfizmu]] insercyjno-delecyjnego<ref name="Zawadzka" />.

W 1985 r. [[Alec Jeffreys]] opisał krótką sekwencję złożoną z czterokrotnego powtórzenia motywu 33 par zasad, zlokalizowaną w pierwszym intronie ludzkiego genu [[Mioglobina|mioglobiny]]<ref name="Zawadzka" /><ref name="Jeffreys" />. Podobne sekwencje odnaleziono także w innych wysoko zmiennych obszarach genomu. Motyw GGGNNGTGGGG występuje w wielu opisanych rejonach charakteryzujących się zmienną liczbą tandemowych powtórzeń i jest częścią jednostki powtarzającej się każdego locus minisatelitarnego. Ten rdzeniowy rejon jest prawdopodobnie odpowiedzialny za tworzenie się minisatelitów przez inicjację tandemowej duplikacji unikatowych sekwencji DNA i utrzymywanie różnorodności w liczbie jednostek powtórzonych danego locus dzięki nierównemu crossing-over między jednostkami<ref name="Zawadzka" />.

== Charakterystyka VNTR ==
Sekwencje minisatelitarne są wysoce mutowalne, ze wskaźnikami mutacji germinalnych szacowanymi pomiędzy 10−3 a 10−7 na podział komórki. Ten wskaźnik mutacji, który znacznie przewyższa wskaźnik SNP, czyni VNTR przydatnymi w metodzie [[Genetyczny odcisk palca|genetycznych odcisków palców]]. Przewiduje się również, że VNTR charakteryzują się wysoką heterozygotycznością, wahającą się od 43% do 59%, a liczba kopii kilku loci VNTR jest u ludzi zróżnicowana populacyjnie, co sugeruje, że te VNTR nie byłyby przydatne w badaniach populacyjnych. Ponad połowa z dotychczas zidentyfikowanych ludzkich loci VNTR jest zlokalizowana w pobliżu lub w obrębie genów, a niektóre z nich występują w obrębie kodujących [[ekson]]ów. Dlatego też potencjalny wpływ VNTR-ów na [[Ekspresja genu|ekspresję genów]] lub produktów białkowych jest znaczny. Wykazano, że VNTR zawierają miejsca wiążące [[Czynnik transkrypcyjny|czynniki transkrypcyjne]], takie jak [[NF-κB]] i [[Myc|Myc/HLH]], są związane ze zmianami w poziomie ekspresji genów, w tym ekspresji specyficznej dla danej tkanki, a także z różnicami w [[splicing]]u genów<ref name="Rasekh" />.

== Struktura VNTR ==
Minisatelity składają się z powtarzających się, na ogół bogatych w GC, motywów o długości od 10 do ponad 100 par zasad. Te warianty powtórzeń przeplatają się tandemowo. Niektóre minisatelity zawierają centralną sekwencję (lub „jednostkę rdzeniową”) zasad nukleinowych „GGGCAGGANG” (gdzie N może być dowolną zasadą) lub ogólniej, składają się z motywów sekwencji [[Puryna|puryn]] ([[adenina]] (A) i [[guanina]] (G)) oraz [[Pirymidyna|pirymidyn]] ([[cytozyna]] (C) i [[tymina]] (T)). Hiperzmienne minisatelity mają jednostki rdzeniowe o długości 9-64 bp i występują głównie w regionach [[centromer]]owych. U człowieka 90% minisatelitów znajduje się w regionie sub-[[Telomer (genetyka)|telomerycznym]] [[chromosom]]ów. Sama sekwencja telomerowa człowieka jest tandemowym powtórzeniem TTAGGG TTAGGG TTAGGG TTAGGG...<ref name="Strachan" />

== Markery VNTR ==
Markery VNTR, jako wysoko informatywny polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych, dotyczący tandemowo powtarzalnych jednostek sekwencji nukleotydowych, zostały po raz pierwszy opisane w 1987 r. przez [[Yusuke Nakamura|Yusuke Nakamurę]]<ref name="Czarny" /><ref name="Nakamura" />. Użyto [[sondy oligonukleotydowe]] komplementarne do tandemowo powtarzalnych regionów genu mioglobiny (sekwencje rdzeniowe), pseudogenu zeta-globiny, genu insuliny, genu X [[Wirus zapalenia wątroby typu B|wirusa HBV]] w celu przeszukiwania [[kosmid]]owych [[Biblioteka genowa|bibliotek DNA]] ludzkiego. Wiele ze [[Klonowanie DNA|sklonowanych]], wysoko zmiennych sekwencji nie należało do rodziny sekwencji pochodzących z genu mioglobiny. Z ich sekwencji Nakamura wyprowadził nową sekwencję rdzeniową, różną od sekwencji Jeffreysa – GNNGTGGG – i używając [[Oligonukleotydy|oligonukleotydów]] na niej bazujących oznaczyli ponad 200 nowych loci. W genomie człowieka występuje prawdopodobnie kilka tysięcy loci VNTR, różniących się sekwencjami rdzeniowymi. Niektóre z nich zlokalizowane są w: [[Koniec 5′|końcu 5’]] genu insuliny, genie mieliny, regionie JH ciężkiego łańcucha immunoglobuliny, [[Koniec 3′|końcu 3’]] genu h-ras, genie {{link-interwiki|Podjednostka alfa hemoglobiny|tekst=alfa-globiny|Q=Q15328081}}, genie [[kolagen]]u typu II i genie [[Apolipoproteina|apolipoproteiny]] B. Loci VNTR są rozproszone we wszystkich ludzkich [[Autosomy|autosomach]], [[Chromosom X|chromosomie X]] i regionie homologii X-Y (nie opisano dotychczas sekwencji charakterystycznej dla chromosomu Y), wykazują jednak preferencje do ich terminalnych rejonów. Rozmieszczenie minisatelitów w chromosomach różnych gatunków zwierząt nie jest dokładnie poznane. W 1995 r. wyniki nielicznych jeszcze wówczas badań potwierdzały lokalizację ludzkich minisatelitów w zakończeniach chromosomów, ich niemal równomierne rozproszenie w genomie szczura i pośrednią lokalizację w genomie świni. Odcinki DNA zawierające sekwencje minisatelitarne u świni i szczura często korespondują z cytogenetycznymi markerami terminalnych odcinków chromosomów człowieka<ref name="Czarny" />.

== Metody genotypowania VNTR ==
Pomimo ich biologicznego znaczenia, do lat 20. XXI w. zidentyfikowano i szczegółowo zbadano stosunkowo niewiele ludzkich VNTR. Stale rosnąca dostępność dokładnych danych pochodzących z [[Sekwencjonowanie całego genomu|sekwencjonowania całego genomu]] (WGS, z {{ang.|whole genome sequencing}}) stwarza jednak możliwość wysokowydajnego [[Genotypowanie|genotypowania]] VNTR w całym genomie. Ponadto pojawienie się zestawów danych WGS uzyskanych bez stosowania [[Reakcja łańcuchowa polimerazy|PCR]] zmniejsza tendencyjność selekcji locus i umożliwia lepsze filtrowanie fałszywie dodatnich wariantów VNTR. Niemniej jednak genotypowanie zmienności w miejscach powtórzeń pozostaje wyzwaniem. Niewiele jest dostępnych narzędzi o wysokiej wydajności do genotypowania minisatelitów<ref name="Rasekh" />.

Metody genotypowania VNTR<ref name="Rasekh" />:
* adVNTR – wykorzystany do przewidywania zmienności w 2944 VNTR przecinających regiony kodujące
* VNTRseek – wykorzystuje program Tandem Repeats Finder (TRF) do wykrywania i charakteryzowania TRs wewnątrz odczytów, a następnie mapuje odczytane TRs do TRs w zestawie referencyjnym.  Ponieważ VNTRseek buduje profile wzorców przed mapowaniem, jest odporny na obecność SNP i małych indeli>.

== Zastosowanie VNTR ==
Markery VNTR szybko okazały się użyteczne w medycynie, m.in.<ref name="Czarny" />:
* do diagnostyki [[Choroby genetyczne|chorób genetycznych]]
* jako element badań [[Medycyna sądowa|medycyny sądowej]]
* metody opierające się na wykrywaniu polimorfizmu fragmentów restrykcyjnych zawierających tandemowe powtórzenia stały się narzędziem [[Genetyka populacyjna|genetyki populacyjnej]]
* źródło markerów o potencjalnym zastosowaniu w analizie sprzężeń i konstruowaniu [[Mapa genetyczna|map genetycznych]].

== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name="Blanco">{{cytuj | autor = Antonio Blanco, Gustavo Blanco | tytuł = Medical Biochemistry | rozdział = The Genetic Information (I) | data = 2017 | isbn = 978-0-12-803550-4 | oclc = 983737838 | wydawca = Academic Press/Elsevier | s = 465–492 | doi = 10.1016/b978-0-12-803550-4.00021-5 | język = en | dostęp=z}}</ref>
<ref name="Czarny">{{cytuj | autor = M. Czarny, J. Kwiatkowska, M. Słomska, B. Siemieniako, [[Ryszard Słomski|R. Słomski]] | tytuł = Możliwości badawcze polimorficznych loci DNA człowieka i ich wykorzystanie w badaniach medyczno-sądowych | data = 1995 | czasopismo=Arch. Med. Sąd. Krym. | wolumin=45 | numer=3–4 | s=257–269 | url=http://www.amsik.pl/archiwum/3_4_1995/3-4_95d.pdf | data dostępu = 2022-01-12 | dostęp=o}}</ref>
<ref name="Ellenbroek">{{cytuj | autor = Bart Ellenbroek, Jiun Youn | tytuł = Gene-Environment Interactions in Psychiatry | rozdział= The Genetic Basis of Behavior | data = 2016 | isbn = 978-0-12-801657-2 | wydawca = Academic Press/Elsevier | oclc = 955142121 | s = 19–46 | doi = 10.1016/b978-0-12-801657-2.00002-1 | język = en | dostęp=z}}</ref>
<ref name="Jeffreys">{{cytuj | autor = Alec J. Jeffreys, Victoria Wilson, Swee Lay Thein | tytuł = Hypervariable ‘minisatellite’ regions in human DNA | czasopismo = Nature | data = 1985-03 | data dostępu = 2022-01-12 | wolumin = 314 | numer = 6006 | s = 67–73 | doi = 10.1038/314067a0 | język = en | dostęp=z}}</ref>
<ref name="Marwal">{{cytuj | redaktor = Ashish S. Verma, Anchal Singh | tytuł = Animal Biotechnology. Models in Discovery and Translation | autor r= Avinash Marwal, Anurag Kumar Sahu, R.K. Gaur | rozdział= Molecular Markers | data = 2014 | isbn = 978-0-12-416002-6 | wydawca = Academic Press/Elsevier | s = 289–305 | doi = 10.1016/b978-0-12-416002-6.00016-x | oclc = 864708730 | język = en | dostęp=z}}</ref>
<ref name="Nakamura">{{cytuj | autor = Yusuke Nakamura, Cecile Juiler, Tom Holm, Peter O'Connell, Mark Leppert, Ray White | tytuł = Characterization of a human 'midisatellite' sequence | czasopismo = Nucleic Acids Research | data = 1987 | data dostępu = 2022-01-12 | wolumin = 15 | numer = 6 | s = 2537–2547 | doi = 10.1093/nar/15.6.2537 | pmid = 3031603 | pmc = PMC340667 | język = en}}</ref>
<ref name="Pitt">{{cytuj | redaktor = David Greenwood | tytuł = Medical Microbiology | autor r= T.L. Pitt, M.R. Barer | rozdział= Classification, identification and typing of micro-organisms | data = 2012 | isbn = 978-0-7020-4089-4 | oclc = 815476563 | wydawca = Churchill Livingstone/Elsevier | wydanie = 18 | s = 24–38 | doi = 10.1016/b978-0-7020-4089-4.00018-4 | pmc = PMC7171901 | język = en}}</ref>
<ref name="Rasekh">{{cytuj | autor = Marzieh Eslami Rasekh | tytuł = Characterizing VNTRs in human populations (rozprawa doktorska) | data = 2021 | data dostępu = 2022-01-12 | url = https://open.bu.edu/handle/2144/43144 | opublikowany= Boston University, Graduate School of Arts and Sciences, and College Of Engineering | język = en | dostęp=o}}</ref>
<ref name="SD">{{cytuj | tytuł = Variable Number Tandem Repeat - an overview | data dostępu = 2022-01-12 | opublikowany = ScienceDirect | url = https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/variable-number-tandem-repeat}}</ref>
<ref name="Strachan">{{cytuj | autor = Tom Strachan, Andrew Read | tytuł = Human Molecular Genetics | data = 2018 | isbn = 978-0-203-83354-4 | wydanie = 4 | wydawca = Garland Science | doi = 10.4324/9780203833544 | język = en}}</ref>
<ref name="Wyman">{{cytuj | autor = Arlene R. Wyman, Ray White | tytuł = A highly polymorphic locus in human DNA. | czasopismo = Proceedings of the National Academy of Sciences | data = 1980-11-01 | data dostępu = 2022-01-12 | wolumin = 77 | numer = 11 | s = 6754–6758 | doi = 10.1073/pnas.77.11.6754 | pmid = 6935681 | pmc = PMC350367 | język = en}}</ref>
<ref name="Zawadzka">[[Plik:CC BY-SA icon.svg | 35px]] {{cytuj | autor = Małgorzata Zawadzka | tytuł = Systemy oceny minisatelitarnego polimorfizmu DNA i możliwości ich wykorzystania w hodowli zwierząt | data = 2000 | czasopismo=Biotechnologia | numer=4 | s=62-79 | data dostępu = 2022-01-12 | url=https://rcin.org.pl/Content/140212/POZN271_175606_biotechnologia-2000-no4-zawadzka.pdf}}</ref>
</references>

[[Kategoria:Sekwencje nukleotydów]]
[[Kategoria:Genetyka molekularna]]


text:
# Masaharu Nishi
Masaharu Nishi (jap. 西 政治 Nishi Masaharu; ur. 29 maja 1977) – japoński piłkarz.

## Kariera klubowa
Od 1996 do 2003 roku występował w klubach Avispa Fukuoka i Ventforet Kofu.

## Kariera reprezentacyjna
W 1997 roku Masaharu Nishi zagrał na Mistrzostwach Świata U-20.

title: Masaharu Nishi

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Masaharu Nishi
 |imię i nazwisko org     = {{k|ja|西政治}}
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = [[29 maja]] [[1977]]
 |miejsce urodzenia       = [[Prefektura Fukuoka|Fukuoka]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  =
 |pozycja                 = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1996–1998 ! [[Avispa Fukuoka]] ! 15 ! 0
! 2003      ! [[Ventforet Kofu]] !  1 ! 0
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
{{nihongo|'''Masaharu Nishi'''|西 政治|Nishi Masaharu|ur. [[29 maja]] [[1977]]}} – [[Japonia|japoński]] [[piłka nożna|piłkarz]].

== Kariera klubowa ==
Od 1996 do 2003 roku występował w klubach [[Avispa Fukuoka]] i [[Ventforet Kofu]].

== Kariera reprezentacyjna ==
W 1997 roku Masaharu Nishi zagrał na [[Mistrzostwa Świata U-20 w Piłce Nożnej 1997|Mistrzostwach Świata U-20]].

== Bibliografia ==
* [https://data.j-league.or.jp/SFIX04/?player_id=2292 J.League Data Site]

{{Japonia U-20 1997}}

{{SORTUJ:Nishi, Masaharu}}
[[Kategoria:Japońscy piłkarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1977]]
[[Kategoria:Piłkarze Avispy Fukuoka]]
[[Kategoria:Piłkarze Ventforet Kofu]]

title: · Masaharu Nishi西政治

Data i miejsce urodzenia: 29 maja 1977 · Fukuoka

Pozycja: obrońca

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Avispa Fukuoka · 15 · (0)

Ventforet Kofu · 1 · (0)


text:
# Pedro Proença
Pedro Proença Oliveira Alves Garcia (ur. 3 listopada 1970) – były portugalski sędzia piłkarski.
Od 1998 roku prowadził mecze Primeira Liga, a od 2003 roku był sędzią międzynarodowym. Rok później sędziował trzy mecze Mistrzostw Europy U-19, w tym finał między Turcją i Hiszpanią.
Po raz pierwszy prowadził mecz w rozgrywkach UEFA w 2004 roku, gdy w 2 rundzie eliminacji Pucharu UEFA spotkały się AEK Ateny i ND Gorica. Pierwszy jego mecz w fazie grupowej Ligi Mistrzów to spotkanie z 19 września 2007, kiedy to PSV Eindhoven podejmowało CSKA Moskwa.
W sezonie 2006/2007 i 2010/2011 został wybrany najlepszym portugalskim sędzią.
19 maja 2012 Proença poprowadził finał Ligi Mistrzów pomiędzy Bayernem Monachium i Chelsea, wygrany przez angielską drużynę po rzutach karnych. Portugalczyk był głównym arbitrem dwóch meczów fazy grupowej i ćwierćfinału Euro 2012, a 29 czerwca wybrano go na sędziego finału Hiszpania-Włochy.
Proença był jednym z arbitrów na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 2014 w Brazylii.
11 października 2014 roku Pedro prowadził spotkanie Reprezentacji Polski z Niemcami, które Biało-Czerwoni wygrali 2:0.

title: Pedro Proença

wikitext:
{{Sędzia sportowy infobox
 |imię i nazwisko           = Pedro Proença
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     = Pedro Proença Oliveira Alves Garcia
 |data urodzenia            = [[3 listopada]] [[1970]]
 |miejsce urodzenia         = [[Lizbona]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |zawód                     = doradca finansowy
 |kariera sędziowska        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Pedro Proença Oliveira Alves Garcia''' (ur. [[3 listopada]] [[1970]]) – były [[Portugalczycy|portugalski]] [[Sędzia sportowy|sędzia piłkarski]].

Od 1998 roku prowadził mecze [[Primeira Liga]], a od 2003 roku był sędzią międzynarodowym<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.fifa.com/worldcup/organisation/referees/referee=196367/ | tytuł = Pedro Proença | opublikowany = fifa.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20150122180823/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/referees/referee=196367/ | zarchiwizowano = 2015-01-22}}</ref>. Rok później sędziował trzy mecze Mistrzostw Europy U-19, w tym finał między Turcją i Hiszpanią.

Po raz pierwszy prowadził mecz w rozgrywkach [[UEFA]] w 2004 roku, gdy w 2 rundzie eliminacji [[Liga Europejska UEFA|Pucharu UEFA]] spotkały się [[AEK Ateny (piłka nożna)|AEK Ateny]] i [[ND Gorica]]. Pierwszy jego mecz w fazie grupowej [[Liga Mistrzów UEFA|Ligi Mistrzów]] to spotkanie z 19 września 2007, kiedy to [[PSV Eindhoven]] podejmowało [[CSKA Moskwa (piłka nożna)|CSKA Moskwa]].

W sezonie 2006/2007 i 2010/2011 został wybrany najlepszym portugalskim sędzią.

19 maja 2012 Proença poprowadził finał Ligi Mistrzów pomiędzy [[Bayern Monachium|Bayernem Monachium]] i [[Chelsea F.C.|Chelsea]]<ref>{{Cytuj stronę|autor=AFP, wm|url=http://www.sport.pl/pilka/1,65041,11742209,Liga_Mistrzow__UEFA_oglosila_sedziego__ktory_poprowadzi.html|tytuł=Liga Mistrzów. UEFA ogłosiła sędziego, który poprowadzi finał|opublikowany=sport.pl|data=2012-05-17|data dostępu=2012-05-20}}</ref>, wygrany przez angielską drużynę po rzutach karnych. Portugalczyk był głównym arbitrem dwóch meczów fazy grupowej i ćwierćfinału Euro 2012, a 29 czerwca wybrano go na sędziego finału Hiszpania-Włochy.<ref>{{Cytuj stronę|autor=mk, reuters|url=http://www.sport.pl/euro2012/1,109071,12038835,Portugalczyk_Proenca_sedzia_finalu_Euro_2012.html|tytuł= Portugalczyk Proenca sędzią finału Euro 2012|opublikowany=sport.pl|data=2012-06-29|data dostępu=2012-06-29}}</ref>

Proença był jednym z arbitrów na [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2014|Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 2014]] w [[Brazylia|Brazylii]].

11 października 2014 roku Pedro prowadził spotkanie [[Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn|Reprezentacji Polski]] z [[Reprezentacja Niemiec w piłce nożnej mężczyzn|Niemcami]], które [[Reprezentacja Polski w piłce nożnej mężczyzn|Biało-Czerwoni]] wygrali 2:0.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Sędziowie Mistrzostw Świata 2014}}

{{DEFAULTSORT:Proença, Pedro}}
[[Kategoria:Portugalscy sędziowie piłkarscy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1970]]

title: Pedro Proença

Pełne imię i nazwisko: Pedro Proença Oliveira Alves Garcia

Data i miejsce urodzenia: 3 listopada 1970 · Lizbona

Zawód: doradca finansowy


text:
# Kołaczków (osada leśna w Polsce)
Kołaczków – osada leśna w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna.

## Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

title: Kołaczków (osada leśna w Polsce)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Kołaczków|inne znaczenia nazwy Kołaczków]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Kołaczków
 |rodzaj miejscowości    = osada leśna
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = mazowieckie
 |powiat                 = [[Powiat ciechanowski|ciechanowski]]
 |gmina                  = [[Opinogóra Górna (gmina)|Opinogóra Górna]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 23
 |kod pocztowy           = 06-406{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = WCI
 |SIMC                   = 1054191{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Opinogóra Górna (gmina)
 |współrzędne            = 52°53'29"N 20°46'52"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|199526|data=2024-01-14}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Kołaczków''' – [[osada|osada leśna]] w [[Polska|Polsce]], położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat ciechanowski|powiecie ciechanowskim]], w [[Opinogóra Górna (gmina)|gminie Opinogóra Górna]]{{r|teryt|roz}}.

== Podział administracyjny ==
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo ciechanowskie|województwa ciechanowskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2015-01|s=491}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
}}

{{Gmina Opinogóra Górna}}

[[Kategoria:Opinogóra Górna (gmina)]]

title: Kołaczków

Województwo: mazowieckie

Powiat: ciechanowski

Gmina: Opinogóra Górna

Tablice rejestracyjne: WCI


text:
# One Big Happy
One Big Happy – amerykański serial telewizyjny (komedia) wyprodukowany przez ITV Studios America oraz Marty Adelstein Productions. Twórcą serialu jest  Liz Feldman. Producentem wykonawczym jest Ellen DeGeneres. Serial był emitowany od 17 marca 2015 roku do 28 kwietnia 2015 roku przez NBC
9 maja 2015 roku, stacja NBC ogłosiła zakończenie produkcji serialu po jednym sezonie.

## Fabuła
Serial opowiada o przyjaźni między lesbijką Lizzy a Lukiem, którzy są dla siebie jak rodzeństwo. Oboje chcą wspólnie wychować dziecko. Kiedy Lizzy jest w ciąży, Luke poznaje kobietę swojego życia. Wszystko zaczyna się komplikować.

## Obsada

### Główna
- Nick Zano jako Luke[3]
- Elisha Cuthbert jako Lizzy[4]
- Kelly Brook jako Prudence[5]
- Brandon Mychal Smith jako Marcus
- Rebecca Corry jako Leisha[6]
- Chris Williams jako Roy

## Odcinki
| Sezon | Sezon | Odcinki | Oryginalna emisja NBC | Oryginalna emisja NBC | Oryginalna emisja | Oryginalna emisja | Oryginalna emisja |
| Sezon | Sezon | Odcinki | Premiera sezonu       | Finał sezonu          | Premiera sezonu   | Finał sezonu      |                   |
| ----- | ----- | ------- | --------------------- | --------------------- | ----------------- | ----------------- | ----------------- |
|       | 1     | 6       | 17 marca 2015         | 28 kwietnia 2015      | brak danych       | brak danych       |                   |

### Sezon 1 (2015)
| # | Tytuł                 | Reżyseria      | Scenariusz                          | Premiera         | Premiera |
| - | --------------------- | -------------- | ----------------------------------- | ---------------- | -------- |
| 1 | Pilot                 | Scott Ellis    | Liz Feldman                         | 17 marca 2015    |          |
| 2 | Out of the Closet     | David Trainer  | Liz Feldman                         | 24 marca 2015    |          |
| 3 | Crushing It           | Shelley Jensen | Nastaran Dibai                      | 14 kwietnia 2015 |          |
| 4 | Flight Risk           | Linda Mendoza  | Peter Blake, Liz Feldman, Sara Hess | 14 kwietnia 2015 |          |
| 5 | A Tale of Two Hubbies | Katy Garretson | Gregg Mettler                       | 21 kwietnia 2015 |          |
| 6 | Wedlocked             | Shelley Jensen | Liz Feldman                         | 28 kwietnia 2015 |          |

## Produkcja
10 maja 2014 roku, stacja NBC zamówiła 6 odcinkowy sezon, którego premiera jest zaplanowana na midseason

title: One Big Happy

wikitext:
{{Serial infobox
 |tytuł                   = One Big Happy
 |oryginalny tytuł        =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |inny tytuł              =
 |gatunek                 = [[komedia]]
 |kraj produkcji          = [[Stany Zjednoczone]]
 |oryginalny język        = [[język angielski|angielski]]
 |twórcy                  = {{link-interwiki|Liz Feldman|Q=Q6660136}}
 |główne role             = [[Elisha Cuthbert]]
[[Nick Zano]]
[[Kelly Brook]]
{{link-interwiki|Rebecca Corry|Q=Q7301707}}
[[Chris Williams (aktor)|Chris Williams]]
[[Brandon Mychal Smith]]
 |muzyka tytułowa         =
 |liczba odcinków         = 6
 |liczba serii            = 1
 |nagrody                 =
 |lista odcinków          =
 |produkcja               = Warner Bros. Television, A Very Good Production
 |produkcja wykonawcza    =
 |reżyseria               =
 |scenariusz              =
 |narracja                =
 |muzyka                  =
 |zdjęcia                 =
 |scenografia             =
 |wytwórnia               =
 |czas trwania            = około 25 [[minuta|min]]
 |kąt kamery              =
 |kraj oryginalnej emisji = [[Stany Zjednoczone]]
 |data premiery           = [[17 marca]] [[2015]]
 |stacja telewizyjna      = [[NBC]]
 |pierwsza emisja         = [[2015]]
 |lata emisji             =
 |status                  = zakończony
 |format obrazu           =
 |format dźwięku          =
 |poprzednik              =
 |kontynuacja             =
 |powiązane               =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     = http://www.nbc.com/one-big-happy
}}
'''One Big Happy''' – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[serial telewizyjny]] ([[komedia]]) wyprodukowany przez ITV Studios America oraz Marty Adelstein Productions. Twórcą serialu jest  [[Liz Feldman]]. Producentem wykonawczym jest [[Ellen DeGeneres]]. Serial był emitowany od [[17 marca]] [[2015]] roku do [[28 kwietnia]] [[2015]] roku przez [[NBC]]<ref>{{cytuj stronę | url=http://naekranie.pl/aktualnosci/nbc-oglasza-daty-premier-w-midseason | tytuł=NBC ogłasza daty premier w midseason | praca=naekranie.pl | data dostępu=2014-12-17 | język=pl}}</ref>
9 maja 2015 roku, stacja [[NBC]] ogłosiła zakończenie produkcji serialu po jednym sezonie<ref>{{cytuj stronę | url=https://archive.ph/20150509071953/http://showtv.pl/-upfronty-2015-nbc-kasuje-quot-state-of-affairs-quot-oraz-trzy-komedie.html | tytuł=NBC kasuje "State of Affairs" oraz trzy komedie | praca=showtv.pl | data dostępu=2015-05-09 | język=pl}}</ref>.

== Fabuła ==
Serial opowiada o przyjaźni między lesbijką Lizzy a Lukiem, którzy są dla siebie jak rodzeństwo. Oboje chcą wspólnie wychować dziecko. Kiedy Lizzy jest w ciąży, Luke poznaje kobietę swojego życia. Wszystko zaczyna się komplikować.

== Obsada ==
=== Główna ===
* '''[[Nick Zano]]''' jako Luke<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/18860/nick-zano-zagra-w-odcinku-pilotowym-one-big-happy | tytuł=Nick Zano zagra w odcinku pilotowym "One Big Happy" | praca=spoilertv.pl | data dostępu=2014-02-10 | język=pl}}</ref>
* '''[[Elisha Cuthbert]]''' jako Lizzy<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/19273/elisha-cuthbert-zagra-w-odcinku-pilotowym-one-big-happy | tytuł=Elisha Cuthbert zagra w odcinku pilotowym "One Big Happy" | praca=spoilertv.pl | data dostępu=2014-02-20| język=pl}}</ref>
* '''[[Kelly Brook]]''' jako Prudence<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/21076/kelly-brook-dolaczy-do-odcinka-pilotowego-one-big-happy | tytuł=Kelly Brook dołączy do odcinka pilotowego "One Big Happy" | praca=spoilertv.pl | data dostępu=2014-03-29 | język=pl}}</ref>
* '''[[Brandon Mychal Smith]]''' jako Marcus
* '''[[Rebecca Corry]]''' jako Leisha<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/20709/rebecca-corry-zagra-w-odcinku-pilotowym-one-big-happy | tytuł=Rebecca Corry zagra w odcinku pilotowym "One Big Happy" | praca=spoilertv.pl | data dostępu=2014-03-21 | język=pl}}</ref>
* '''[[Chris Williams (aktor)|Chris Williams]]''' jako Roy

== Odcinki ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! style="padding: 0px 8px" colspan="2" rowspan="2"| Sezon
! style="padding: 0px 8px" rowspan="2"| Odcinki
! colspan="2"| Oryginalna emisja {{flaga|USA}} [[NBC]]
! colspan="3"| Oryginalna emisja {{flaga|POL}}
|-
! Premiera sezonu
!  style="padding: 0px 8px"| Finał sezonu
! Premiera sezonu
! Finał sezonu
|-
 |bgcolor="#FE7F00"|
 |'''[[#Sezon 1 (2015)|1]]'''
 |6
 | [[17 marca]] [[2015]]
 |[[28 kwietnia]] [[2015]]
 |brak danych
 |brak danych
|}

=== Sezon 1 (2015) ===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="width: 100%; margin-right: 0;"
! style="background-color:#FE7F00; color: #f9f9f9;" | #
! style="background-color:#FE7F00; color: #f9f9f9;" | Tytuł
! style="background-color:#FE7F00; color: #f9f9f9;"| Reżyseria
! style="background-color:#FE7F00; color: #f9f9f9;" | Scenariusz
! style="background-color:#FE7F00; color: #f9f9f9;" | Premiera

! style="background-color:#FE7F00; color: #f9f9f9;" | Premiera
{{odcinek2/sublista
|odcinek =1
|tytuł = Pilot
|źródło = <ref>{{cytuj stronę | url=http://thefutoncritic.com/listings/20150227nbc10/ | tytuł=One Big Happy – Pilot | praca=thefutoncritic | data dostępu=2015-02-27 | język=en}}</ref>
|premiera USA = 17 marca 2015
|premiera POL =
|reżyseria = Scott Ellis
|scenariusz =Liz Feldman
|opis =
|kolor linii = FE7F00
}}
{{odcinek2/sublista
|odcinek =2
|tytuł = Out of the Closet
|źródło = <ref>{{cytuj stronę | url=http://thefutoncritic.com/listings/20150306nbc15/ | tytuł=One Big Happy – Out of the Closet| praca=thefutoncritic | data dostępu=2015-03-06 | język=en}}</ref>
|premiera USA = 24 marca 2015
|premiera POL =
|reżyseria =  David Trainer
|scenariusz =Liz Feldman
|opis =
|kolor linii = FE7F00
}}
{{odcinek2/sublista
|odcinek =3
|tytuł = Crushing It
|źródło = <ref>{{cytuj stronę | url=http://thefutoncritic.com/listings/20150325nbc01/ | tytuł=One Big Happy – Crushing It| praca=thefutoncritic | data dostępu=2015-03-25 | język=en}}</ref>
|premiera USA =14 kwietnia 2015
|premiera POL =
|reżyseria = Shelley Jensen
|scenariusz =Nastaran Dibai
|opis =
|kolor linii = FE7F00
}}
{{odcinek2/sublista
|odcinek =4
|tytuł = Flight Risk
|źródło = <ref>{{cytuj stronę | url=http://thefutoncritic.com/listings/20150313nbc08/ | tytuł=One Big Happy – Flight Risk| praca=thefutoncritic | data dostępu=2015-03-13 | język=en}}</ref>
|premiera USA = 14 kwietnia 2015
|premiera POL =
|reżyseria = Linda Mendoza
|scenariusz =Peter Blake, Liz Feldman, Sara Hess
|opis =
|kolor linii = FE7F00
}}
{{odcinek2/sublista
|odcinek =5
|tytuł =A Tale of Two Hubbies
|źródło = <ref>{{cytuj stronę | url=http://thefutoncritic.com/listings/20150404nbc09/ | tytuł=One Big Happy – A Tale of Two Hubbies| praca=thefutoncritic | data dostępu=2015-04-04 | język=en}}</ref>
|premiera USA = 21 kwietnia 2015
|premiera POL =
|reżyseria = Katy Garretson
|scenariusz =Gregg Mettler
|opis =
|kolor linii = FE7F00
}}
{{odcinek2/sublista
|odcinek =6
|tytuł =Wedlocked
|źródło = <ref>{{cytuj stronę | url=http://thefutoncritic.com/listings/20150410nbc13/ | tytuł=One Big Happy – Wedlocked| praca=thefutoncritic | data dostępu=2015-04-10 | język=en}}</ref>
|premiera USA = 28 kwietnia 2015
|premiera POL =
|reżyseria = Shelley Jensen
|scenariusz =Liz Feldman
|opis =
|kolor linii = FE7F00
}}
|}

== Produkcja ==
10 maja 2014 roku, stacja [[NBC]] zamówiła 6 odcinkowy sezon, którego premiera jest zaplanowana na midseason<ref>{{cytuj stronę | url=http://naekranie.pl/aktualnosci/upfronty-2014-nbc-zamawia-kolejne-seriale-komediowe | tytuł=UPFRONTY 2014: NBC zamawia kolejne seriale komediowe | praca=naekranie.pl | data dostępu=2014-05-10 | język=pl}}</ref><ref>{{cytuj stronę | url=http://naekranie.pl/aktualnosci/upfronty-2014-pelna-ramowka-nbc-na-sezon-2014-15 | tytuł=UPFRONTY 2014: Ramówka stacji NBC na sezon 2014/15 | praca=naekranie.pl | data dostępu=2014-05-11| język=pl}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|3501016|One Big Happy}}
* [http://www.nbc.com/one-big-happy Oficjalna strona serialu One Big Happy]

[[Kategoria:Amerykańskie telewizyjne seriale komediowe]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2015]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2015]]
[[Kategoria:Programy telewizji NBC]]

title: One Big Happy

Gatunek: komedia

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Oryginalny język: angielski

Twórcy: Liz Feldman

Główne role: Elisha Cuthbert · Nick Zano · Kelly Brook · Rebecca Corry · Chris Williams · Brandon Mychal Smith

Czas trwania odcinka: około 25 min

Kraj oryginalnej emisji: Stany Zjednoczone

Stacja telewizyjna: NBC

Status: zakończony


text:
# Nahum Carmeli
Nahum Carmeli (hebr. נחום כרמלי) (ur. 10 stycznia 1918 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 23 maja 2013 w Chulacie) – izraelski malarz pochodzący z Polski.

## Życiorys
Urodził się w Piotrkowie Trybunalskim jako Hillel Krymołowski, syn Ashera i Cypory. W wieku sześciu lat wyemigrował wraz z rodziną do Palestyny, osiedlili się w Tel Awiwie. Studiował w szkole Tachkemoni, od 1929 był członkiem ruchu młodzieżowego Bene Akiwa oraz obozów imigrantów. W wieku 15 lat zaciągnął się do Hagany, a w 1936 wyjechał na staż do Tel Chaj i brał udział w zakładaniu kibucu Chulata. W 1937 rozpoczął studia malarskie w Instytucie Avni w Tel Awiwie, wśród jego nauczycieli byli Josef Zaritzky i Awigdor Steimacki. W tym czasie zmienił nazwisko na Carmeli. W czerwcu 1941 był jednym z pierwszych ochotników, którzy zaciągnęli się do Palmachu i brał udział w inwazji na Syrię. Na początku 1943 został schwytany przez Brytyjczyków ze sprzętem wojskowym i osadzony w więzieniu w Akce, został zwolniony za kaucją, a następnie przebywał w obozie Palmachu w kibucu Negba, gdzie odbył kurs oficerski. Od tego czasu nazywał się Nahum Carmeli. Od początku 1947 do kwietnia 1948 pomagał nielegalnym imigrantom próbujących dostać się do mandatu Palestyny w ramach Aliji B, działał we Francji i Włoszech. Po powrocie do Palestyny walczył w I wojnie izraelsko-arabskiej jako członek Brygady Jiftach, uczestniczył w bitwach o Galileę, Safed, dolinę Jordanu i Sza’ar ha-Gaj, na punktach kontrolnych Latrun, walczył w Operacji Joram, Operacji Danny, oswobodzeniu Lod. Pod koniec wojny powrócił do kibucu, pracował tam w rybołówstwie i sadownictwie, a także powrócił do sztuki. W 1967 zaciągnął się do Korpusu Inżynieryjnego Dowództwa Północnego, służył jako oficer obrony z ramienia Korpusu Inżynierów. Od przejścia do rezerwy w 1982 zintensyfikował działalność artystyczną, a od 1988 zajmował się tylko sztuką.
Tworzył abstrakcje stosując technikę olejną, wiele obrazów było tworzonych z przesłaniem, jaskrawym kolorom towarzyszą czarne akcenty.

title: Nahum Carmeli

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Nahum Carmeli
 |imię i nazwisko org   = {{k|he|נחום כרמלי}}
 |pseudonim             =
 |grafika               = נחום כרמלי.jpg
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = [[10 stycznia]] [[1918]]
 |miejsce urodzenia     = [[Piotrków Trybunalski]], [[Polska]]
 |data śmierci          = [[23 maja]] [[2013]]
 |miejsce śmierci       = [[Chulata]], [[Izrael]]
 |narodowość            =
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[malarstwo]], [[grafika]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Nachum Cameli
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Nahum Carmeli''' (hebr. נחום כרמלי) (ur. [[10 stycznia]] [[1918]] w [[Piotrków Trybunalski|Piotrkowie Trybunalskim]], zm. [[23 maja]] [[2013]] w [[Chulata|Chulacie]]) – izraelski malarz pochodzący z Polski.

== Życiorys ==
Urodził się w Piotrkowie Trybunalskim jako Hillel Krymołowski, syn Ashera i Cypory. W wieku sześciu lat wyemigrował wraz z rodziną do Palestyny, osiedlili się w Tel Awiwie<ref>[https://museum.imj.org.il/artcenter/newsite/en/?artist=Carmeli,%20Nahum Nahum Carmeli, Information Center of Israel Art]</ref>. Studiował w szkole Tachkemoni, od 1929 był członkiem ruchu młodzieżowego [[Bene Akiwa]] oraz obozów imigrantów. W wieku 15 lat zaciągnął się do Hagany, a w 1936 wyjechał na staż do [[Tel Chaj]] i brał udział w zakładaniu kibucu [[Chulata]]. W 1937 rozpoczął studia malarskie w Instytucie Avni w Tel Awiwie, wśród jego nauczycieli byli Josef Zaritzky i [[Awigdor Steimacki]]. W tym czasie zmienił nazwisko na Carmeli. W czerwcu 1941 był jednym z pierwszych ochotników, którzy zaciągnęli się do Palmachu i brał udział w inwazji na Syrię. Na początku 1943 został schwytany przez Brytyjczyków ze sprzętem wojskowym i osadzony w więzieniu w [[Akka|Akce]], został zwolniony za kaucją, a następnie przebywał w obozie Palmachu w kibucu Negba, gdzie odbył kurs oficerski<ref>[https://www-palmach-org-il.translate.goog/veterans/veteranpage/?itemId=73300&_x_tr_sl=iw&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc Carmeli Krimolovsky Hilel-Nahum, Palmach]</ref>. Od tego czasu nazywał się Nahum Carmeli. Od początku 1947 do kwietnia 1948 pomagał nielegalnym imigrantom próbujących dostać się do mandatu Palestyny w ramach [[Alija B|Aliji B]], działał we Francji i Włoszech. Po powrocie do Palestyny walczył w [[I wojna izraelsko-arabska|I wojnie izraelsko-arabskiej]] jako członek [[Brygada Jiftach|Brygady Jiftach]], uczestniczył w bitwach o [[Galilea|Galileę]], [[Safed]], dolinę [[Jordan]]u i [[Sza’ar ha-Gaj]], na punktach kontrolnych [[Latrun]], walczył w [[Operacja Joram|Operacji Joram]], [[Operacja Danny|Operacji Danny]], oswobodzeniu [[Lod]]. Pod koniec wojny powrócił do kibucu, pracował tam w rybołówstwie i sadownictwie, a także powrócił do sztuki. W 1967 zaciągnął się do Korpusu Inżynieryjnego [[Dowództwo Północne (Izrael)|Dowództwa Północnego]], służył jako oficer obrony z ramienia Korpusu Inżynierów. Od przejścia do rezerwy w 1982 zintensyfikował działalność artystyczną, a od 1988 zajmował się tylko sztuką<ref>[http://tnuathaavoda.info/people/home/people/1245440402.html?cat=12 Nahum Carmeli na stronie izraelskiego ruchu robotniczego]</ref>.

Tworzył abstrakcje stosując technikę olejną, wiele obrazów było tworzonych z przesłaniem, jaskrawym kolorom towarzyszą czarne akcenty.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Carmeli, Nahum}}
[[Kategoria:Izraelscy malarze]]
[[Kategoria:Izraelscy wojskowi]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Piotrkowie Trybunalskim]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1918]]
[[Kategoria:Zmarli w 2013]]

title: Nahum Carmeliנחום כרמלי

Data i miejsce urodzenia: 10 stycznia 1918 · Piotrków Trybunalski, Polska

Data i miejsce śmierci: 23 maja 2013 · Chulata, Izrael

Dziedzina sztuki: malarstwo, grafika


text:
# Tramwaje w Graneros–La Compania
Tramwaje w Graneros–La Compania − zlikwidowany system komunikacji tramwajowej w Graneros i La Compania w Chile.

## Historia
Linię tramwaju konnego o długości 4 km otwarto w 1920. Operatorem linii była spółka Tranvías Comunidad Molino La Compañía. Linia o rozstawie szyn wynoszącym 1620 mm połączyła dworzec kolejowy w Graneros z młynem w La Compania. W 1920 tramwajami przewieziono 2000 pasażerów, a w 1921 14 400 pasażerów. Linię zamknięto po 1934.

title: Tramwaje w Graneros–La Compania

wikitext:
{{Transport publiczny infobox
 |nazwa                    = Tramwaje w Graneros–La Compania
 |nazwa oryginalna         =
 |typ systemu              = tramwaj
 |logo                     =
 |opis logo                =
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |państwo                  = CHL
 |lokalizacja              = [[Graneros]], [[La Compania]]
 |organizator              =
 |operator                 = Tranvías Comunidad Molino La Compañía
 |liczba linii             = 1
 |lata funkcjonowania      = 1920–1934
 |dzienna liczba pasażerów =
 |roczna liczba pasażerów  =
 |schemat                  =
 |opis schematu            =
 |długość sieci            = 4 km
 |rozstaw szyn             = 1620 mm
 |napięcie zasilania       =
 |liczba stacji            =
 |liczba zajezdni          =
 |liczba przystanków       =
 |liczba pojazdów          =
 |commons                  =
 |www                      =
}}
'''Tramwaje w Graneros–La Compania''' − zlikwidowany system komunikacji [[tramwaj]]owej w [[Graneros]] i [[La Compania]] w [[Chile]].

== Historia ==
Linię [[Tramwaj konny|tramwaju konnego]] o długości 4 km otwarto w 1920. Operatorem linii była spółka ''Tranvías Comunidad Molino La Compañía''. Linia o rozstawie szyn wynoszącym 1620 mm połączyła dworzec kolejowy w Graneros z młynem w La Compania. W 1920 tramwajami przewieziono 2000 pasażerów, a w 1921 14 400 pasażerów. Linię zamknięto po 1934.

== Bibliografia ==
* [http://www.tramz.com/cl/tto/06.html tramz.com]

{{Tramwaje w Chile}}

[[Kategoria:Tramwaje w Chile|Graneros]]

title: Tramwaje w Graneros–La Compania

Państwo: Chile

Lokalizacja: Graneros, La Compania

Operator: Tranvías Comunidad Molino La Compañía

Długość sieci: 4 km


text:
# Britt Richardson
Britt Richardson (ur. 25 maja 2003 w Canmore) – kanadyjska narciarka alpejska, brązowa medalistka mistrzostw świata.

## Kariera
Po raz pierwszy na arenie międzynarodowej pojawiła się 19 listopada 2019 roku w Copper Mountain, zajmując w zawodach Nor-Am Cup 22. miejsce w slalomie. W 2022 roku wystartowała na mistrzostwach świata juniorów w Panoramie, gdzie zajęła 9. miejsce w gigancie, 13. miejsce w supergigancie i 21. miejsce w kombinacji. Podczas rozgrywanych rok później mistrzostw świata juniorów w St. Anton wystartowała w gigancie i supergigancie, jednak obu konkurencji nie ukończyła.
W zawodach Pucharu Świata zadebiutowała 23 października 2021 roku w Sölden, gdzie nie zakwalifikowała się do pierwszego przejazdu w gigancie. Pierwsze pucharowe punkty wywalczyła 8 stycznia 2022 roku w Kranjskiej Gorze, kończąc giganta na 22. pozycji.
Na mistrzostwach świata w Courchevel/Méribel w 2023 roku zdobyła brązowy medal w rywalizacji drużynowej. Na tej samej imprezie zajęła również 23. miejsce w gigancie. Na rozgrywanych rok później mistrzostwach świata juniorów w Portes du Soleil zdobyła złoty medal w gigancie.

## Osiągnięcia

### Mistrzostwa świata
| Miejsce | Dzień     | Rok  | Miejscowość        | Konkurencja | Czas biegu | Strata | Zwyciężczyni      |
| ------- | --------- | ---- | ------------------ | ----------- | ---------- | ------ | ----------------- |
| 3.      | 14 lutego | 2023 | Courchevel/Méribel | Drużynowo   | -          | -      | Stany Zjednoczone |
| 21.     | 17 lutego | 2023 | Courchevel/Méribel | Gigant      | 2:07,13    | +2,64  | Mikaela Shiffrin  |

### Mistrzostwa świata juniorów
| Miejsce | Dzień       | Rok  | Miejscowość      | Konkurencja | Czas biegu | Strata | Zwyciężczyni          |
| ------- | ----------- | ---- | ---------------- | ----------- | ---------- | ------ | --------------------- |
| 13.     | 5 marca     | 2022 | Panorama         | Supergigant | 1:08,34    | +1,59  | Magdalena Egger       |
| 21.     | 6 marca     | 2022 | Panorama         | Kombinacja  | 2:03,73    | +2,99  | Marie Lamure          |
| 9.      | 9 marca     | 2022 | Panorama         | Gigant      | 2:31,02    | +1,96  | Magdalena Egger       |
| DNS     | 20 stycznia | 2023 | Sankt Anton      | Supergigant | 1:01,64    | -      | Lara Colturi          |
| DNF2    | 21 stycznia | 2023 | Sankt Anton      | Gigant      | 2:06,02    | -      | Hanna Aronsson Elfman |
| 1.      | 2 lutego    | 2024 | Portes du Soleil | Gigant      | 2:01,96    | -      | -                     |

### Puchar Świata

#### Miejsca w klasyfikacji generalnej
- sezon 2021/2022: 114.
- sezon 2022/2023: 110.
- sezon 2023/2024:

#### Miejsca na podium w zawodach
Richardson nie stawała na podium zawodów PŚ.

title: Britt Richardson

wikitext:
{{Zawodnik zima infobox
 | imię i nazwisko   = Britt Richardson
 | dyscyplina        = narciarstwo alpejskie
 | grafika           = Britt Richardson Soldeu 2024 GS 1st run (11).jpg
 | opis grafiki      = Britt Richardson w Soldeu (2024)
 | data urodzenia    = [[25 maja]] [[2003]]
 | miejsce urodzenia = [[Canmore]]
 | data śmierci      =
 | miejsce śmierci   =
 | klub              = CARC
 | wzrost            =
 | debiut            = [[23 października|23.10]] [[2021]], [[Sölden (Tyrol)|Sölden]]<br> (DNQ1 – gigant)
 | pierwsze punkty   = [[8 stycznia|8.01]] [[2022]], [[Kranjska Gora]] (22. miejsce – gigant)
 | pierwsze podium   =
 | commons           =
 | wikicytaty        =
 | www               =
 | medale            =
{{Medalista infobox/reprezentacja|CAN}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim|Mistrzostwa świata]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Alpejskim 2023|Courchevel/Méribel 2023]]|[[Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Alpejskim 2023 – rywalizacja drużynowa|Drużynowo]]}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa świata juniorów w narciarstwie alpejskim|Mistrzostwa świata juniorów]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2024|Portes du Soleil 2024]]|Gigant}}
}}
'''Britt Richardson''' (ur. [[25 maja]] [[2003]] w [[Canmore]]<ref>[https://alpinecanada.org/team/britt-richardson Alpine Canada | #CANskiteam | Brit Richardson] {{lang|en}}</ref>) – [[Kanada|kanadyjska]] [[Narciarstwo alpejskie|narciarka alpejska]], brązowa medalistka mistrzostw świata.

== Kariera ==
Po raz pierwszy na arenie międzynarodowej pojawiła się 19 listopada 2019 roku w [[Copper Mountain]], zajmując w zawodach Nor-Am Cup 22. miejsce w [[slalom]]ie. W 2022 roku wystartowała na [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2022|mistrzostwach świata juniorów w Panoramie]], gdzie zajęła 9. miejsce w [[slalom gigant|gigancie]], 13. miejsce w [[supergigant|supergigancie]] i 21. miejsce w [[kombinacja alpejska|kombinacji]]. Podczas rozgrywanych rok później [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2023|mistrzostw świata juniorów w St. Anton]] wystartowała w gigancie i supergigancie, jednak obu konkurencji nie ukończyła.

W zawodach [[Puchar Świata w narciarstwie alpejskim|Pucharu Świata]] zadebiutowała 23 października 2021 roku w [[Sölden (Tyrol)|Sölden]], gdzie nie zakwalifikowała się do pierwszego przejazdu w gigancie. Pierwsze pucharowe punkty wywalczyła 8 stycznia 2022 roku w [[Kranjska Gora|Kranjskiej Gorze]], kończąc giganta na 22. pozycji.

Na [[Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Alpejskim 2023|mistrzostwach świata w Courchevel/Méribel]] w 2023 roku zdobyła brązowy medal w rywalizacji drużynowej. Na tej samej imprezie zajęła również 23. miejsce w gigancie. Na rozgrywanych rok później [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2024|mistrzostwach świata juniorów w Portes du Soleil]] zdobyła złoty medal w gigancie.

== Osiągnięcia ==
=== [[Mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim|Mistrzostwa świata]] ===
{| width=70% style="font-size: 89%; text-align: center" class=wikitable
|-
! Miejsce
! Dzień
! Rok
! Miejscowość
! Konkurencja
! Czas biegu
! Strata
! Zwyciężczyni
|-bgcolor=ffdf9f
| 3.[[Plik:FIS bronze medal.png|15px]]
| 14 lutego
| [[Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Alpejskim 2023|2023]]
| {{flaga|FRA}} [[Courchevel]]/[[Méribel]]
| Drużynowo
| -
| -
| {{państwo|USA}}
|-
| 21.
| 17 lutego
| [[Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Alpejskim 2023|2023]]
| {{flaga|FRA}} [[Courchevel]]/[[Méribel]]
| Gigant
| 2:07,13
| +2,64
| {{Flaga|USA}} [[Mikaela Shiffrin]]
|}

=== [[Mistrzostwa świata juniorów w narciarstwie alpejskim|Mistrzostwa świata juniorów]] ===
{| width=70% style="font-size: 89%; text-align: center" class=wikitable
|-
! Miejsce
! Dzień
! Rok
! Miejscowość
! Konkurencja
! Czas biegu
! Strata
! Zwyciężczyni
|-
| 13.
| 5 marca
| [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2022|2022]]
| {{flaga|CAN}} [[Panorama (Kanada)|Panorama]]
| Supergigant
| 1:08,34
| +1,59
| {{flaga|AUT}} [[Magdalena Egger]]
|-
| 21.
| 6 marca
| [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2022|2022]]
| {{flaga|CAN}} [[Panorama (Kanada)|Panorama]]
| Kombinacja
| 2:03,73
| +2,99
| {{flaga|FRA}} [[Marie Lamure]]
|-
| 9.
| 9 marca
| [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2022|2022]]
| {{flaga|CAN}} [[Panorama (Kanada)|Panorama]]
| Gigant
| 2:31,02
| +1,96
| {{flaga|AUT}} [[Magdalena Egger]]
|-
| DNS
| 20 stycznia
| [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2023|2023]]
| {{flaga|AUT}} [[Sankt Anton am Arlberg|Sankt Anton]]
| Supergigant
| 1:01,64
| -
| {{flaga|ALB}} [[Lara Colturi]]
|-
| DNF2
| 21 stycznia
| [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2023|2023]]
| {{flaga|AUT}} [[Sankt Anton am Arlberg|Sankt Anton]]
| Gigant
| 2:06,02
| -
| {{flaga|SWE}} [[Hanna Aronsson Elfman]]
|-bgcolor=ffffbf
| 1.{{Trofeum|medal FIS|złoty}}
| 2 lutego
| [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Alpejskim 2024|2024]]
| {{flaga|FRA}} [[Portes du Soleil]]
| Gigant
| 2:01,96
| -
| -
|}

=== [[Puchar Świata w narciarstwie alpejskim|Puchar Świata]] ===
==== Miejsca w klasyfikacji generalnej ====
* [[Puchar Świata w narciarstwie alpejskim kobiet 2021/2022|sezon 2021/2022]]: 114.
* [[Puchar Świata w narciarstwie alpejskim kobiet 2022/2023|sezon 2022/2023]]: 110.
* [[Puchar Świata w narciarstwie alpejskim kobiet 2023/2024|sezon 2023/2024]]:

==== Miejsca na podium w zawodach ====
Richardson nie stawała na podium zawodów PŚ.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = https://www.fis-ski.com/DB/general/athlete-biography.html?sectorcode=AL&competitorid=240548&type=result | tytuł = RICHARDSON Britt - Athlete Information | opublikowany = fis-ski.com | data = 25.02.2023 }} {{lang|en}}

{{SORTUJ:Richardson, Britt}}
[[Kategoria:Kanadyjscy narciarze alpejscy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 2003]]

title: · Britt Richardson

Data i miejsce urodzenia: 25 maja 2003 · Canmore

Klub: CARC

Debiut w PŚ: 23.10 2021, Sölden · (DNQ1 – gigant)

Pierwsze punkty w PŚ: 8.01 2022, Kranjska Gora (22. miejsce – gigant)

title: Dorobek medalowy

brąz: Courchevel/Méribel 2023 · Drużynowo

złoto: Portes du Soleil 2024 · Gigant


text:
# (2163) Korczak
(2163) Korczak – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5 lat i 207 dni w średniej odległości 3,14 au. Została odkryta 16 września 1971 roku w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym. Nazwa planetoidy została nadana na cześć Janusza Korczaka, polskiego pedagoga, pisarza i lekarza. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (2163) 1971 SP1.

title: (2163) Korczak

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 2163
 |       nazwa = Korczak
 |  oznaczenie = 1971 SP1
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Krymskie Obserwatorium Astrofizyczne]]
 |       dzień = 16 września
 |         rok = 1971
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 3,1392
 |    mimośród = 0,1912
 |  peryhelium = 2,5387
 |    aphelium = 3,7397
 |         lat = 5
 |         dni = 206
 |      godzin = 15
 |    prędkość = 16,81
 |  nachylenie = 2,51
 |    średnica =
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo =
 |     jasność = 11,7
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(2163) Korczak''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 5 lat i 207 dni w średniej odległości 3,14 [[jednostka astronomiczna|au]]. Została odkryta 16 września 1971 roku w [[Krymskie Obserwatorium Astrofizyczne|Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym]]. Nazwa planetoidy została nadana na cześć [[Janusz Korczak|Janusza Korczaka]], [[Polska|polskiego]] [[pedagog]]a, [[pisarz]]a i [[lekarz]]a. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe '''(2163) 1971 SP1'''.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 2001–3000]]
* [[lista ponumerowanych planetoid]]

== Bibliografia ==
* {{JPL|2163}}
* {{MPC|2163}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPLorb|2163}}

{{SORTUJ:Korczak}}
[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Planetoidy z nazwami związanymi z Polską]]
[[Kategoria:Janusz Korczak]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1971]]

title: (2163) Korczak

Odkrywca: Krymskie Obserwatorium Astrofizyczne

Data odkrycia: 16 września 1971

Okres obiegu · wokół Słońca: 5 lat 206 dni 15 godzin


text:
# Antykwark
Antykwark – antycząstka kwarka.

## Własności
Posiada niezerowy ładunek (przeciwny do danego kwarku) i może być przyspieszany za pomocą pola elektrycznego lub magnetycznego. Fizyczne zachowanie antykwarka opisuje chromodynamika kwantowa. Antykwarki, tak jak kwarki, posiadają spin, obdarzone są też masą wyrażaną w MeV. Kolory przyjmowane przez antykwarki to antyczerwony, antyzielony i antyniebieski. Antykwarki, podobnie jak kwarki, nie występują samoistnie, a jedynie w cząstkach neutralnych kolorowo. Cząstki w skład których wchodzą antykwarki to bozony antymaterii i mezony.

## Rodzaje
Istnieje sześć rodzajów antykwarków:
| Generacja | Słaby izospin                    | Zapach                                 | Nazwa         | Symbol                          | Ładunek (e)                      | Masa (MeV/c-2)   | Antycząstka | Symbol            |
| --------- | -------------------------------- | -------------------------------------- | ------------- | ------------------------------- | -------------------------------- | ---------------- | ----------- | ----------------- |
| 1         | {\displaystyle {\tfrac {1}{2}}}  | {\displaystyle I_{z}=+{\tfrac {1}{2}}} | antygórny     | {\displaystyle {\overline {u}}} | {\displaystyle -{\tfrac {2}{3}}} | 1,5 – 4,0[1]     | górny       | {\displaystyle u} |
| 1         | {\displaystyle -{\tfrac {1}{2}}} | {\displaystyle I_{z}=-{\tfrac {1}{2}}} | antydolny     | {\displaystyle {\overline {d}}} | {\displaystyle +{\tfrac {1}{3}}} | 4 – 8[1]         | dolny       | {\displaystyle d} |
| 2         | {\displaystyle -{\tfrac {1}{2}}} | {\displaystyle S=-1}                   | antydziwny    | {\displaystyle {\overline {s}}} | {\displaystyle +{\tfrac {1}{3}}} | 80 – 130[1]      | dziwny      | {\displaystyle s} |
| 2         | {\displaystyle +{\tfrac {1}{2}}} | {\displaystyle C=1}                    | antypowabny   | {\displaystyle {\overline {c}}} | {\displaystyle -{\tfrac {2}{3}}} | 1150 – 1350[1]   | powabny     | {\displaystyle c} |
| 3         | {\displaystyle -{\tfrac {1}{2}}} | {\displaystyle B^{'}=-1}               | antyspodni    | {\displaystyle {\overline {b}}} | {\displaystyle +{\tfrac {1}{3}}} | 4100 – 4400[1]   | spodni      | {\displaystyle b} |
| 3         | {\displaystyle +{\tfrac {1}{2}}} | {\displaystyle T=1}                    | antyszczytowy | {\displaystyle {\overline {t}}} | {\displaystyle -{\tfrac {2}{3}}} | 170900 ± 1800[2] | szczytowy   | {\displaystyle t} |

title: Antykwark

wikitext:
'''Antykwark''' – [[antymateria|antycząstka]] [[kwark]]a.

== Własności ==
Posiada niezerowy ładunek (przeciwny do danego kwarku) i może być przyspieszany za pomocą [[pole elektrostatyczne|pola elektrycznego]] lub [[pole magnetyczne|magnetycznego]]. Fizyczne zachowanie antykwarka opisuje [[chromodynamika kwantowa]]. Antykwarki, tak jak kwarki, posiadają [[spin (fizyka)|spin]], obdarzone są też [[masa (fizyka)|masą]] wyrażaną w [[Elektronowolt|MeV]]. [[ładunek koloru|Kolory]] przyjmowane przez antykwarki to antyczerwony, antyzielony i antyniebieski. Antykwarki, podobnie jak kwarki, nie występują samoistnie, a jedynie w cząstkach neutralnych kolorowo. Cząstki w skład których wchodzą antykwarki to [[bozon]]y [[antymateria|antymaterii]] i [[mezony]].

== Rodzaje ==
Istnieje sześć rodzajów antykwarków:
:{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Generacja
! Słaby
izospin
! Zapach
! Nazwa
! Symbol
! Ładunek ([[Ładunek elementarny|e]])
! Masa ([[MeV]]/[[prędkość światła|c-2]])
! Antycząstka
! Symbol
|-
| 1
| <math>\tfrac{1}{2}</math>
| <math>I_z = +\tfrac{1}{2}</math>
| antygórny
| <math>\overline u</math>
| <math>-\tfrac{2}{3}</math>
| 1,5 – 4,0<ref name="masy">{{Cytuj pismo |autor= Eidelman, S. ''et al.''|tytuł=Review of Particle Physics|czasopismo=Physics Letters B|oznaczenie=592 (July 15, 2004)|wolumin=1-4|strony=1-5|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0370269304007579}}</ref>
| [[kwark górny|górny]]
| <math>u</math>
|-
| 1
| <math>-\tfrac{1}{2}</math>
| <math>I_z = -\tfrac{1}{2}</math>
| antydolny
| <math>\overline d</math>
| <math>+\tfrac{1}{3}</math>
| 4 – 8<ref name="masy" />
| [[kwark dolny|dolny]]
| <math>d</math>
|-
| 2
| <math>-\tfrac{1}{2}</math>
| <math>S = -1</math>
| antydziwny
| <math>\overline s</math>
| <math>+\tfrac{1}{3}</math>
| 80 – 130<ref name="masy" />
| [[kwark dziwny|dziwny]]
| <math>s</math>
|-
| 2
| <math>+\tfrac{1}{2}</math>
| <math>C = 1</math>
| antypowabny
| <math>\overline c</math>
| <math>-\tfrac{2}{3}</math>
| 1150 – 1350<ref name="masy" />
| [[kwark powabny|powabny]]
| <math>c</math>
|-
| 3
| <math>-\tfrac{1}{2}</math>
| <math>B^' = -1</math>
| antyspodni
| <math>\overline b</math>
| <math>+\tfrac{1}{3}</math>
| 4100 – 4400<ref name="masy" />
| [[kwark spodni|spodni]]
| <math>b</math>
|-
| 3
| <math>+\tfrac{1}{2}</math>
| <math>T = 1</math>
| antyszczytowy
| <math>\overline t</math>
| <math>-\tfrac{2}{3}</math>
| 170900 ± 1800<ref>{{cytuj stronę |url=http://www-cdf.fnal.gov/physics/new/top/2007/mass/tevcombination/ |tytuł=Summary of Top Mass Results - March 2007|data dostępu=2007-07-04|język=en}}</ref>
| [[kwark szczytowy|szczytowy]]
| <math>t</math>
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Cząstki elementarne}}
{{Antymateria}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kwarki]]
[[Kategoria:Antymateria]]


text:
# Poșta (okręg Tulcza)
Poșta – wieś w Rumunii, w okręgu Tulcza, w gminie Frecăței. W 2011 roku liczyła 659 mieszkańców.

title: Poșta (okręg Tulcza)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Poșta
 |nazwa oryginalna             = Poșta
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Tulcza|Tulcza]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Frecăței (gmina w okręgu Tulcza)|Frecăței]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 659
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Tulcza
 |współrzędne                  = 45°7′3″N 28°37′19″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Poșta''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Tulcza|okręgu Tulcza]], w [[Frecăței (gmina w okręgu Tulcza)|gminie Frecăței]]. W 2011 roku liczyła 659 mieszkańców{{r|rpl}}.
== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2020-12-14 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}
{{Gmina Frecăței (okręg Tulcza)}}
[[Kategoria:Wsie w okręgu Tulcza]]

title: Poșta

Państwo: Rumunia

Okręg: Tulcza

Gmina: Frecăței


text:
# Kogam (przystanek kolejowy)
Kogam (kaz. Қоғам; ros. Когам) – przystanek kolejowy w miejscowości Karaganda, w obwodzie karagandyjskim, w Kazachstanie. Położony jest na linii Astana – Szu, na trasie Nowego Jedwabnego Szlaku.

title: Kogam (przystanek kolejowy)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Kogam
 |nazwa oryginalna           = {{k|kk|Қоғам}}<br />{{k|ru|Когам}}
 |zdjęcie                    =
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = KAZ
 |miejscowość                = [[Karaganda]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              =
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 2
 |liczba krawędzi peronowych = 2
 |kasy                       =
 |linie kolejowe             =
* [[Linia kolejowa Astana – Karaganda|Astana – Karaganda]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   =
 |współrzędne                = 49°51'14.3"N 73°10'32.7"E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Kogam''' ({{w języku|kk|Қоғам}}; {{w języku|ru|Когам}}) – [[przystanek osobowy|przystanek kolejowy]] w miejscowości [[Karaganda]], w [[obwód karagandyjski|obwodzie karagandyjskim]], w [[Kazachstan]]ie. Położony jest na linii [[Astana]] – [[Szu (miasto)|Szu]], na trasie [[Jeden pas i jedna droga|Nowego Jedwabnego Szlaku]].

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url =https://railwayz.info/photolines/station/29010 | tytuł =о.п. Когам | opublikowany =railwayz.info | data = | język =ru | data dostępu = 2024-06-29}}
* {{Cytuj stronę | url =https://bilet.railways.kz/ | tytuł =Rozkłady jazdy KTŻ | opublikowany =[[Kazakstan temyr żoły]] | data = | język =kk ru | data dostępu = 2024-06-29}}

{{stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Kogam
|linia         = [[Linia kolejowa Astana – Karaganda|Astana – Karaganda]]
|kilometr      =
|poprzedni     = [[721 km (Kazachstan)|721 km]]
|poprzedni_km  =
|następny      = [[723 km]]
|następny_km   =
|inne          =
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Karagandzie]]

title: KogamҚоғам · Когам

Państwo: Kazachstan

Miejscowość: Karaganda


text:
# Cetatea (okręg Giurgiu)
Cetatea – wieś w Rumunii, w okręgu Giurgiu, w gminie Frătești. W 2011 roku liczyła 792 mieszkańców.

title: Cetatea (okręg Giurgiu)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Cetatea
 |nazwa oryginalna             = Cetatea
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Giurgiu|Giurgiu]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Frătești (gmina)|Frătești]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 792
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Giurgiu
 |współrzędne                  = 43°56′45″N 25°57′18″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Cetatea''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Giurgiu|okręgu Giurgiu]], w [[Frătești (gmina)|gminie Frătești]]. W 2011 roku liczyła 792 mieszkańców{{r|rpl}}.
== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-01-15 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}
{{Gmina Frătești}}
[[Kategoria:Wsie w okręgu Giurgiu]]

title: Cetatea

Okręg: Giurgiu

Gmina: Frătești


text:
# Humboldt (krater księżycowy)
Humboldt – duży krater uderzeniowy znajdujący się blisko wschodniej granicy widocznej półkuli Księżyca. Z tego względu z Ziemi ma podłużny wygląd. W rzeczywistości jest to nieregularny okrąg z zachodzącym na niego z południowo-zachodniej strony kraterem Barnard. Po stronie północno-zachodniej znajduje się duży krater Hecataeus, a Phillips po stronie zachodniej.
Krater ten wyróżnia się seriami promienistych pęknięć lub strumieni na zalanym lawą dnie. Przy bliższej obserwacji jedne z tych struktur wyglądają jak korytarze, którymi kiedyś płynęła lawa, a inne przypominają szczeliny wulkaniczne. Lawa mogła przenikać do krateru, a następnie stygnąć, kurczyć się, pękać i cofać. Kolejne wylewy lawy najprawdopodobniej pokrywały te wcześniejsze. Tak więc bazalt, który pokrywa dno krateru może składać się z wielu warstw lawy.
Obrzeża krateru są niskie, zerodowane i nieregularne w zarysie. Zawiera on też ciemne plamy w pobliżu ścian od strony północno-wschodniej, północno-zachodniej i południowo-wschodniej. Łańcuch kraterów prowadzący od północno-zachodniej krawędzi krateru na odległość blisko szerokości samego krateru został nazwany Cateną Humboldt.
Ze względu na położenie krateru Humboldt w pobliżu granicy widocznej strony Księżyca szczegóły jego powierzchni nie były znane dopóki nie został sfotografowany przez krążące wokół sondy kosmiczne.
Nazwa krateru pochodzi od Wilhelma von Humboldta (1767-1835), niemieckiego filozofa i językoznawcy.

## Satelickie kratery
| Humboldt | Szerokość | Długość | Średnica |
| -------- | --------- | ------- | -------- |
| B        | 30,9° S   | 83,7° E | 21 km    |
| N        | 26,0° S   | 80,5° E | 14 km    |

title: Humboldt (krater księżycowy)

wikitext:
{{Krater uderzeniowy infobox
 |nazwa             = Humboldt
 |grafika           = AS15-M-2514.jpg
 |opis grafiki      = Krater Humboldt i okolice
 |ciało niebieskie  = [[Księżyc]]
 |średnica krateru  = 207 km
 |głębokość krateru =
 |wiek              =
 |nazwany imieniem  = [[Wilhelm von Humboldt]]
 |kod mapy          = Księżyc
 |współrzędne       = 27°12′S 80°54′E
 |commons           =
}}
'''Humboldt''' – duży [[krater uderzeniowy]] znajdujący się blisko wschodniej granicy widocznej półkuli [[Księżyc]]a. Z tego względu z Ziemi ma podłużny wygląd. W rzeczywistości jest to nieregularny okrąg z zachodzącym na niego z południowo-zachodniej strony kraterem [[Barnard (krater księżycowy)|Barnard]]. Po stronie północno-zachodniej znajduje się duży krater [[Hecataeus (krater księżycowy)|Hecataeus]], a [[Phillips (krater księżycowy)|Phillips]] po stronie zachodniej.

Krater ten wyróżnia się seriami promienistych pęknięć lub strumieni na zalanym [[lawa|lawą]] dnie. Przy bliższej obserwacji jedne z tych struktur wyglądają jak korytarze, którymi kiedyś płynęła lawa, a inne przypominają szczeliny wulkaniczne. Lawa mogła przenikać do krateru, a następnie stygnąć, kurczyć się, pękać i cofać. Kolejne wylewy lawy najprawdopodobniej pokrywały te wcześniejsze. Tak więc [[bazalt]], który pokrywa dno krateru może składać się z wielu warstw lawy.

Obrzeża krateru są niskie, zerodowane i nieregularne w zarysie. Zawiera on też ciemne plamy w pobliżu ścian od strony północno-wschodniej, północno-zachodniej i południowo-wschodniej. Łańcuch kraterów prowadzący od północno-zachodniej krawędzi krateru na odległość blisko szerokości samego krateru został nazwany [[Catena Humboldt|Cateną Humboldt]].

Ze względu na położenie krateru Humboldt w pobliżu granicy widocznej strony Księżyca szczegóły jego powierzchni nie były znane dopóki nie został sfotografowany przez krążące wokół sondy kosmiczne.

Nazwa krateru pochodzi od [[Wilhelm von Humboldt|Wilhelma von Humboldta]] (1767-1835), niemieckiego filozofa i językoznawcy.

== Satelickie kratery ==
{| class="wikitable"
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Humboldt
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Szerokość
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Długość
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Średnica
|-
|align="center"|B
|align="center"|30,9° S
|align="center"|83,7° E
|align="center"|21 km
|-
|align="center"|N
|align="center"|26,0° S
|align="center"|80,5° E
|align="center"|14 km
|-
|}

== Zobacz też ==
* [[Kratery księżycowe według średnicy]]

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | inni= Praca zbiorowa| tytuł= Encyklopedia Wszechświat| data=2006 | wydawca=Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce=Warszawa | isbn=978-83-01-14848-5 | strony=155}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunar_orbiter/bin/srch_nam.shtml?Humboldt|0 Zdjęcia krateru Humboldt na LPI Moon Atlas]
* [http://www.google.com/moon/#lat=14.899999&lon=82.749999&zoom=2&apollo=&q=Humboldt%20Crater Położenie na mapie topograficznej Księżyca]

[[Kategoria:Kratery księżycowe]]

title: Humboldt

Ciało niebieskie: Księżyc

Źródło nazwy: Wilhelm von Humboldt


text:
# Thomas Stewart (śpiewak)
Thomas James Stewart (ur. 29 sierpnia 1928 w San Saba w stanie Teksas, zm. 24 września 2006 w Rockville w stanie Maryland) – amerykański śpiewak operowy, baryton.

## Życiorys
Ukończył studia matematyczne i dopiero z czasem zdecydował się poświęcić muzyce. Śpiewu uczył się w nowojorskiej Juilliard School u Macka Harrella. Zadebiutował na scenie w 1954 roku w Nowym Jorku w roli La Roche’a w amerykańskiej premierze opery Richarda Straussa Capriccio. Początkowo występował z New York City Opera i Chicago Opera w rolach basowych. W 1957 roku otrzymał stypendium Fulbrighta i wyjechał na dalsze studia do Berlina. W latach 1958–1964 występował w zachodnioberlińskiej Städtische Oper. Śpiewał także w londyńskim Covent Garden Theatre (1960–1978) i na festiwalu w Bayreuth (1960–1975). W 1966 roku rolą Forda w Falstaffie Giuseppe Verdiego debiutował na deskach nowojorskiej Metropolitan Opera. W 1981 roku kreował tytułową rolę w trakcie amerykańskiej premiery opery Lear Ariberta Reimanna w San Francisco.
Kreował role wagnerowskie: Amfortasa w Parsifalu, Donnera w Złocie Renu, Wotana w Walkirii, Gunthera w Zmierzchu bogów, Dalanda w Holendrze tułaczu, Wolframa w Tannhäuserze. Wykonywał ponadto partie Don Giovanniego w Don Giovannim, Escamilla w Carmen, Hrabiego di Luna w Trubadurze, Jagona w Otellu, Posy w Don Carlosie.
Jego żoną była śpiewaczka operowa Evelyn Lear.

title: Thomas Stewart (śpiewak)

wikitext:
{{Inne znaczenia|amerykańskiego śpiewaka|[[Thomas Stewart|inne osoby o tym imieniu i nazwisku]]}}
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Thomas Stewart
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Thomas James Stewart
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = [[29 sierpnia]] [[1928]]
 |miejsce urodzenia     = [[San Saba (Teksas)|San Saba]]
 |pochodzenie           = [[Amerykanie|amerykańskie]]
 |data śmierci          = [[24 września]] [[2006]]
 |miejsce śmierci       = [[Rockville (Maryland)|Rockville]]
 |instrument            =
 |typ głosu             = [[baryton]]
 |gatunek               = [[muzyka poważna]]
 |zawód                 = [[śpiew]]ak
 |aktywność             =
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Thomas James Stewart'''{{r|baker|grove}} (ur. [[29 sierpnia]] [[1928]] w [[San Saba (Teksas)|San Saba]] w stanie [[Teksas]]{{r|baker|grove|kydrynski}}, zm. [[24 września]] [[2006]] w [[Rockville (Maryland)|Rockville]] w stanie [[Maryland]]{{r|grove}}) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] śpiewak operowy, [[baryton]].

== Życiorys ==
Ukończył studia matematyczne i dopiero z czasem zdecydował się poświęcić muzyce{{r|baker|kydrynski}}. Śpiewu uczył się w [[Nowy Jork|nowojorskiej]] [[Juilliard School]] u [[Mack Harrell|Macka Harrella]]{{r|baker|grove|kydrynski}}. Zadebiutował na scenie w 1954 roku w Nowym Jorku w roli La Roche’a w amerykańskiej premierze opery [[Richard Strauss|Richarda Straussa]] ''[[Capriccio (opera)|Capriccio]]''{{r|baker|grove}}. Początkowo występował z [[New York City Opera]] i [[Chicago Opera]] w rolach [[bas (głos)|basowych]]{{r|baker|grove}}. W 1957 roku otrzymał [[Program Fulbrighta|stypendium Fulbrighta]] i wyjechał na dalsze studia do [[Berlin]]a{{r|baker}}. W latach 1958–1964 występował w zachodnioberlińskiej [[Deutsche Oper Berlin|Städtische Oper]]{{r|baker|grove}}. Śpiewał także w [[Londyn|londyńskim]] [[Covent Garden Theatre]] (1960–1978) i na [[festiwal w Bayreuth|festiwalu w Bayreuth]] (1960–1975){{r|baker|grove}}. W 1966 roku rolą Forda w ''[[Falstaff (opera)|Falstaffie]]'' [[Giuseppe Verdi]]ego debiutował na deskach [[Nowy Jork|nowojorskiej]] [[Metropolitan Opera]]{{r|baker|grove|kydrynski}}. W 1981 roku kreował tytułową rolę w trakcie amerykańskiej premiery opery ''Lear'' [[Aribert Reimann|Ariberta Reimanna]] w [[San Francisco]]{{r|baker|grove}}.

Kreował role wagnerowskie: Amfortasa w ''[[Parsifal (opera)|Parsifalu]]'', Donnera w ''[[Złoto Renu|Złocie Renu]]'', Wotana w ''[[Walkiria (dramat muzyczny)|Walkirii]]'', Gunthera w ''[[Zmierzch bogów (opera)|Zmierzchu bogów]]'', Dalanda w ''[[Holender tułacz|Holendrze tułaczu]]'', Wolframa w ''[[Tannhäuser (opera)|Tannhäuserze]]''{{r|kydrynski}}. Wykonywał ponadto partie Don Giovanniego w ''[[Don Giovanni]]m'', Escamilla w ''[[Carmen (opera)|Carmen]]'', Hrabiego di Luna w ''[[Trubadur (opera)|Trubadurze]]'', Jagona w ''[[Otello (opera Giuseppe Verdiego)|Otellu]]'', Posy w ''[[Don Carlos (opera)|Don Carlosie]]''{{r|baker|kydrynski}}.

Jego żoną była śpiewaczka operowa [[Evelyn Lear]]{{r|baker|grove|kydrynski}}.

== Przypisy ==
<references>
<ref name=baker>{{Cytuj książkę |tytuł = Baker’s Biographical Dictionary of Musicians |wydawca = Schirmer Books |tom = Volume 5 Pisc–Stra |miejsce = New York |rok = 2001 |isbn = 0-02-865530-3 |strony = 3480}}</ref>
<ref name=grove>{{Cytuj książkę | tytuł = The Grove Book of Opera Singers| wydawca = Oxford University Press| miejsce = Oxford| rok = 2008| isbn = 978-0-19-533765-5| strony = 466}}</ref>
<ref name=kydrynski>{{Cytuj książkę |autor = Lucjan Kydryński| tytuł = Opera na cały rok. Kalendarium |wydawca = Polskie Wydawnictwo Muzyczne |tom = 2. lipiec–grudzień |miejsce = Kraków |rok = 1989 |isbn = 83-224-0334-8 |strony = 122–123}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Stewart, Thomas}}
[[Kategoria:Amerykańscy śpiewacy operowi]]
[[Kategoria:Amerykańskie barytony]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1928]]
[[Kategoria:Zmarli w 2006]]
[[Kategoria:Absolwenci Juilliard School]]
[[Kategoria:Stypendyści Fulbrighta]]

title: Thomas Stewart

Imię i nazwisko: Thomas James Stewart

Data i miejsce urodzenia: 29 sierpnia 1928 · San Saba

Pochodzenie: amerykańskie

Data i miejsce śmierci: 24 września 2006 · Rockville

Typ głosu: baryton

Gatunki: muzyka poważna

Zawód: śpiewak


text:
# Odległość perycentrum
Odległość perycentrum – jeden z elementów orbitalnych orbity keplerowskiej, oznaczany najczęściej jako q. Opisuje minimalną odległość, na jaką ciało może zbliżyć się do masy centralnej. Jego związek z półosią wielką (a) i mimośrodem (e) opisuje zależność:
{\displaystyle q=a(1-e),}
W przypadku orbit eliptycznych możemy też zdefiniować odległość apocentrum równą
{\displaystyle Q=a(1+e).}

title: Odległość perycentrum

wikitext:
'''Odległość [[Apsyda (astronomia)|perycentrum]]''' – jeden z [[elementy orbitalne|elementów orbitalnych]] orbity keplerowskiej, oznaczany najczęściej jako ''q''. Opisuje minimalną odległość, na jaką ciało może zbliżyć się do masy centralnej. Jego związek z [[półoś wielka|półosią wielką]] (a) i [[mimośród (matematyka)|mimośrodem]] (e) opisuje zależność:
: <math>q=a(1-e),</math>

W przypadku orbit eliptycznych możemy też zdefiniować odległość [[Apsyda (astronomia)|apocentrum]] równą
: <math>Q=a(1+e).</math>

[[Kategoria:Mechanika nieba]]