text:
# (3398) Stättmayer
(3398) Stättmayer – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 168 dni w średniej odległości 2,29 j.a. Została odkryta 10 sierpnia 1978 roku w Obserwatorium La Silla przez Hansa-Emila Schustera. Nazwa planetoidy pochodzi od Petera Stättmayera (ur. 1945), dyrektora obserwatorium w Monachium. Została nadana z okazji 50. rocznicy jego urodzin. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (3398) 1978 PC.

title: (3398) Stättmayer

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 3398
 |       nazwa = Stättmayer
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Hans-Emil Schuster]]
 |       dzień = 10 sierpnia
 |         rok = 1978
 |występowanie = [[Pas planetoid|Pas główny]]
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 2,2871
 |    mimośród = 0,2376
 |  peryhelium = 1,7437
 |    aphelium = 2,8305
 |         lat = 3
 |         dni = 168
 |      godzin = 9
 |    prędkość = 19,69
 |  nachylenie = 24,19
 |    średnica =
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo =
 |     jasność = 13,1
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(3398) Stättmayer''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 3 lat i 168 dni w średniej odległości 2,29 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Została odkryta 10 sierpnia 1978 roku w [[Obserwatorium La Silla]] przez [[Hans-Emil Schuster|Hansa-Emila Schustera]]. Nazwa planetoidy pochodzi od ''Petera Stättmayera'' (ur. 1945), dyrektora obserwatorium w Monachium. Została nadana z okazji 50. rocznicy jego urodzin. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe '''(3398) 1978 PC'''.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 3001–4000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|3398}}
* {{JPLorb|3398}}
* {{MPC|3398}}

{{SORTUJ:Stättmayer}}
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1978]]

title: (3398) Stättmayer

Odkrywca: Hans-Emil Schuster

Data odkrycia: 10 sierpnia 1978

Przynależność · obiektu: Pas główny

Okres obiegu · wokół Słońca: 3 lata 168 dni 9 godzin


text:
# Łyko wtórne
Łyko wtórne, floem wtórny – złożona tkanka roślinna, powstająca przez podziały komórek miazgi twórczej – kambium. Powstaje ona po zewnętrznej stronie kambium i sięga do kory pierwotnej lub perydermy. Łyko wtórne jest jedną z tkanek przewodzących odpowiedzialnych za transport związków organicznych w roślinach naczyniowych.

## Proces powstawania łyka wtórnego
Łyko wtórne powstaje w wyniku podziałów komórek kambium – tkanki merystematycznej, która znajduje się pomiędzy łykiem pierwotnym, a ksylemem. Komórki kambium dzieląc się, różnicują się na drewno i łyko wtórne. Po zewnętrznej stronie kambium odkładane są komórki łyka wtórnego, a po stronie wewnętrznej komórki drewna wtórnego. Nowo powstałe łyko, nazywamy łykiem funkcjonującym. W przyszłości może się ono przekształcić w łyko niefunkcjonujące. Wytwarzanie łyka wtórnego jest procesem cyklicznym. W ciągu sezonu może odbyć się jeden lub kilka takich cykli. Ilość cykli jest zależna od aktywności kambium, a ta jest regulowana przez czynniki środowiskowe.

## Budowa
Łyko wtórne zbudowane jest z niżej wymienionych elementów komórkowych:
- Elementy sitowe – u roślin okrytonasiennych są to człony rurek sitowych wraz z komórkami towarzyszącymi. W przypadku roślin nagonasiennych elementami sitowymi są głównie komórki sitowe[1],
- Miękisz łykowy – w miękiszu gromadzą się substancje odżywcze takie jak skrobia, tłuszcze oraz glukoza. W niektórych jego komórkach odkładane są również kryształy szczawianu wapnia,
- Włókna łykowe – przeważnie drewnieją i obumierają. Pełnią wtedy funkcję układu mechanicznego łodygi. Włókna pozostałe w stanie żywym służą do gromadzenia materiałów zapasowych[4],
- Mleczniki – pojedyncze komórki lub ich grupy połączone ze sobą, zawierające lateks in. sok mleczny. Niekiedy pełnią one specjalne funkcje takie jak transport substancji organicznych, zabezpieczanie ran czy gromadzenie wody, jednak i tak są zaliczane do układu wydzielniczego[1][2].

Poszczególne gatunki roślin różnią się anatomiczną budową łyka i rodzajem elementów histologicznych.

### Klasyfikacja komórek miękiszu łykowego
Poniższy podział opiera się na występowaniu lub braku połączeń komórek miękiszu z elementami sitowymi za pomocą pól sitowych.
1. Komórki białkowe – komórki mające połączenia z elementami sitowymi. Występują one u roślin iglastych. Mogą należeć do zarówno do systemu podłużnego, jak i do systemu poprzecznego. Komórki białkowe mają gęstą oraz silnie barwiącą się cytoplazmę. Nie tworzy się w nich skrobia oraz nie gromadzą żywic. Komórki te są żywe tylko i wyłącznie w łyku funkcjonującym, ponieważ obumierają wraz z komórkami sitowymi.
2. Komórka towarzysząca – zazwyczaj łączy się jedynie z siostrzanym członem rurki sitowej, choć w niektórych przypadkach może tworzyć połączenia z kilkoma członami. Połączenia te zachodzą za pośrednictwem plazmodesm. Nie każdy człon rurki sitowej ma komórkę towarzyszącą.
3. Komórki miękiszowe – nie są one tak ściśle powiązane z elementami sitowymi. Ich podstawową właściwością jest magazynowanie skrobi w łyku wtórnym. Poza skrobią, komórki te gromadzą również, głównie w okresie zimowym, znaczne ilości tłuszczów oraz glukozy, a także odkładają kryształy szczawianu wapnia[1].

## Łyko funkcjonujące i niefunkcjonujące
W łyku wtórnym, w zależności od tego, czy występują w nim żywe elementy sitowe, możemy wyróżnić dwa pokłady: łyko funkcjonujące (nowo utworzone łyko zawsze jest funkcjonujące) oraz łyko niefunkcjonujące.
U większości gatunków drzew dwuliściennych, jak i iglastych elementy sitowe żyją i funkcjonują tylko w sezonie, w którym zostały utworzone. Okres w jakim funkcjonują w ciągu tego samego roku nie jest taki sam. Za zakończenie funkcjonowania elementów sitowych przyjmuje się moment, w którym obumierają komórki towarzyszące, a duże złogi kalozy odkładają się na polach sitowych. Zdarza się, że elementy sitowe funkcjonują po przezimowaniu na początku następnego sezonu. W takiej sytuacji elementy sitowe mogą wytwarzać kalozę spoczynkową. Niektóre rośliny np. palmy, mogą jednak funkcjonować bez wytwarzania kalozy spoczynkowej, nawet przez wiele lat.
Okres, w którym roślina gromadzi maksymalnie dużo łyka funkcjonującego przypada na sierpień i wrzesień.  Wtedy odbywa się najbardziej intensywne odprowadzanie węglowodanów do korzeni oraz pnia rośliny. Maksymalne nagromadzenie się łyka występuje częściowo w okresie zrzucania liści, a zaraz po nim pokład rocznego przyrostu łyka znacznie się zmniejsza, czego skutkiem jest obumieranie elementów sitowych. Obumarłe elementy sitowe ulegają zgniataniu. Zmniejszenie grubości pokładu łyka powoduje uciskanie na komórki miękiszowe promieni, czego efektem jest ich skrócenie lub wyginanie. W przypadku roślin iglastych, promienie wielokrotnie nie ulegają skróceniu, zaś zmieniają przebieg na skośny.
Komórki miękiszowe łyka niefunkcjonującego nie tracą zdolności do wzrostu podziałowego. Łyko niefunkcjonujące posiada także zdolność do stycznego rozrastania się – wzrost dylatacyjny, który zachodzi na skutek grubienia kolumny drewna. Wzrost ten nie jest równomierny na całym obwodzie łyka, ale występują sektory tzw. rosnące i nierosnące. Zewnętrzne części łyka niefunkcjonującego odcięte są z reguły przez perydermę i tworzą okrywę mechaniczną w postaci martwicy korkowej.

wikiname: plwiki

title: Łyko wtórne

in_language: pl

wikitext:
'''Łyko wtórne''', '''floem wtórny''' – złożona [[Tkanki roślinne|tkanka roślinna]], powstająca przez podziały komórek miazgi twórczej – [[kambium]]. Powstaje ona po zewnętrznej stronie kambium i sięga do [[Kora pierwotna|kory pierwotnej]] lub [[Peryderma|perydermy]]<ref name=":0">Zygmunt Hejnowicz, ''Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Cz.2.'' Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985, s. 736-750, 817–830. {{ISBN|8301004207}}.</ref>. Łyko wtórne jest jedną z [[Tkanka przewodząca|tkanek przewodzących]] odpowiedzialnych za transport związków organicznych w [[Rośliny naczyniowe|roślinach naczyniowych]]<ref name=":1">Zygmunt Hejnowicz, ''Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Cz.1.'' Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985, s. 81, 144-145, 249-252. {{ISBN|8301004207}}.</ref>.

== Proces powstawania łyka wtórnego ==
Łyko wtórne powstaje w wyniku podziałów komórek kambium – tkanki merystematycznej, która znajduje się pomiędzy łykiem pierwotnym, a [[Drewno (botanika)|ksylemem]]. Komórki kambium dzieląc się, różnicują się na [[Drewno (botanika)|drewno]] i łyko wtórne. Po zewnętrznej stronie kambium odkładane są komórki łyka wtórnego, a po stronie wewnętrznej komórki [[Drewno wtórne|drewna wtórnego]]. Nowo powstałe łyko, nazywamy łykiem funkcjonującym. W przyszłości może się ono przekształcić w łyko niefunkcjonujące. Wytwarzanie łyka wtórnego jest procesem cyklicznym. W ciągu sezonu może odbyć się jeden lub kilka takich cykli. Ilość cykli jest zależna od aktywności kambium, a ta jest regulowana przez czynniki środowiskowe<ref name=":0" /><ref>Waldemar Wojciechowski, Jacek Kęsy, Jan Kopcewicz, "Mechanizmy powstawania drewna u drzew leśnych", ''Zarządzanie ochroną przyrody w lasach'', tom 07 (2013), s. 207-209, https://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-816fde60-27e8-4632-ad29-a9b3eaf1ce3e</ref>.

== Budowa ==
Łyko wtórne zbudowane jest z niżej wymienionych elementów komórkowych:
* '''Elementy sitowe''' – u [[Okrytonasienne|roślin okrytonasiennych]] są to człony [[Rurki sitowe|rurek sitowych]] wraz z komórkami towarzyszącymi. W przypadku [[Nagonasienne|roślin nagonasiennych]] elementami sitowymi są głównie [[Komórki sitowe (botanika)|komórki sitowe]]<ref name=":0" />,
* '''[[Miękisz łykowy]]''' – w miękiszu gromadzą się substancje odżywcze takie jak skrobia, tłuszcze oraz glukoza. W niektórych jego komórkach odkładane są również kryształy szczawianu wapnia,
* '''Włókna łykowe''' – przeważnie drewnieją i obumierają. Pełnią wtedy funkcję układu mechanicznego łodygi. Włókna pozostałe w stanie żywym służą do gromadzenia materiałów zapasowych<ref>Benedykt Halicz, ''Botanika.'' Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 222-223.</ref>,
* '''[[Rurka mleczna|Mleczniki]]''' – pojedyncze komórki lub ich grupy połączone ze sobą, zawierające lateks in. [[sok mleczny]]. Niekiedy pełnią one specjalne funkcje takie jak transport substancji organicznych, zabezpieczanie ran czy gromadzenie wody, jednak i tak są zaliczane do układu wydzielniczego<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
Poszczególne gatunki roślin różnią się anatomiczną budową łyka i rodzajem elementów histologicznych.

=== Klasyfikacja komórek miękiszu łykowego ===
Poniższy podział opiera się na występowaniu lub braku połączeń komórek miękiszu z elementami sitowymi za pomocą pól sitowych.

# '''Komórki białkowe''' – komórki mające połączenia z elementami sitowymi. Występują one u roślin [[Iglaste|iglastych]]. Mogą należeć do zarówno do systemu podłużnego, jak i do systemu poprzecznego. Komórki białkowe mają gęstą oraz silnie barwiącą się [[Cytoplazma|cytoplazmę]]. Nie tworzy się w nich skrobia oraz nie gromadzą [[Żywica|żywic]]. Komórki te są żywe tylko i wyłącznie w łyku funkcjonującym, ponieważ obumierają wraz z [[Komórki sitowe (botanika)|komórkami sitowymi]].
# '''Komórka towarzysząca''' – zazwyczaj łączy się jedynie z siostrzanym członem [[rurki sitowe]]j, choć w niektórych przypadkach może tworzyć połączenia z kilkoma członami. Połączenia te zachodzą za pośrednictwem [[Plazmodesma|plazmodesm]]. Nie każdy człon rurki sitowej ma komórkę towarzyszącą.
# '''Komórki miękiszowe''' – nie są one tak ściśle powiązane z elementami sitowymi. Ich podstawową właściwością jest magazynowanie skrobi w łyku wtórnym. Poza skrobią, komórki te gromadzą również, głównie w okresie zimowym, znaczne ilości tłuszczów oraz glukozy, a także odkładają kryształy szczawianu wapnia<ref name=":0" />.

== Łyko funkcjonujące i niefunkcjonujące ==
W łyku wtórnym, w zależności od tego, czy występują w nim żywe elementy sitowe, możemy wyróżnić dwa pokłady: łyko funkcjonujące (nowo utworzone łyko zawsze jest funkcjonujące) oraz łyko niefunkcjonujące<ref name=":0" />.

U większości gatunków [[Dwuliścienne|drzew dwuliściennych]], jak i [[Iglaste|iglastych]] elementy sitowe żyją i funkcjonują tylko w sezonie, w którym zostały utworzone. Okres w jakim funkcjonują w ciągu tego samego roku nie jest taki sam. Za zakończenie funkcjonowania elementów sitowych przyjmuje się moment, w którym obumierają komórki towarzyszące, a duże złogi [[Kaloza|kalozy]] odkładają się na polach sitowych. Zdarza się, że elementy sitowe funkcjonują po przezimowaniu na początku następnego sezonu. W takiej sytuacji elementy sitowe mogą wytwarzać kalozę spoczynkową. Niektóre rośliny np. palmy, mogą jednak funkcjonować bez wytwarzania kalozy spoczynkowej, nawet przez wiele lat<ref name=":0" />.

Okres, w którym roślina gromadzi maksymalnie dużo łyka funkcjonującego przypada na sierpień i wrzesień.  Wtedy odbywa się najbardziej intensywne odprowadzanie węglowodanów do korzeni oraz pnia rośliny. Maksymalne nagromadzenie się łyka występuje częściowo w okresie zrzucania liści, a zaraz po nim pokład rocznego przyrostu łyka znacznie się zmniejsza, czego skutkiem jest obumieranie elementów sitowych. Obumarłe elementy sitowe ulegają zgniataniu. Zmniejszenie grubości pokładu łyka powoduje uciskanie na komórki miękiszowe promieni, czego efektem jest ich skrócenie lub wyginanie. W przypadku roślin iglastych, promienie wielokrotnie nie ulegają skróceniu, zaś zmieniają przebieg na skośny<ref name=":0" />.

Komórki miękiszowe łyka niefunkcjonującego nie tracą zdolności do wzrostu podziałowego. Łyko niefunkcjonujące posiada także zdolność do stycznego rozrastania się – wzrost dylatacyjny, który zachodzi na skutek grubienia kolumny drewna. Wzrost ten nie jest równomierny na całym obwodzie łyka, ale występują sektory tzw. rosnące i nierosnące. Zewnętrzne części łyka niefunkcjonującego odcięte są z reguły przez [[Peryderma|perydermę]] i tworzą okrywę mechaniczną w postaci [[Martwica korkowa|martwicy korkowej]]<ref name=":0" />.

== Zobacz też ==
* [[łyko]]
* [[botanika]]
* [[transport floemowy]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Zygmunt Hejnowicz, ''Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych, Cz. 1.'' Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985, s. 81, 144-145, 249-252.  {{ISBN|8301004207}}.
* Zygmunt Hejnowicz, ''Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych, Cz. 2''. Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985, s. 736-750, 817-830. {{ISBN|8301004207}}.
* Benedykt Halicz, ''Botanika''. Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 222-223.

[[Kategoria:Tkanki roślinne]]


text:
# Ola Gert Aanjesen
Ola Gert Aanjesen (ur. 30 sierpnia 1918, zm. 2 września 2002) – norweski lotnik oraz skoczek narciarski, as myśliwski okresu II wojny światowej.

## Życiorys
Urodził się w 1918. W 1939 ukończył szkołę handlową w Trondheim i podjął studia na Wydziale Chemii Wyższej Szkoły Technicznej w Trondheim. Podczas inwazji Niemiec na Norwegię wstąpił do wojska i brał udział w patrolach na nartach. Szybki odwrót wojsk norweskich przed przeważającymi siłami Wermachtu zmusił jego oddział do odwrotu przez Szwecję w nadziei osiągnięcia Narviku, gdzie jeszcze trwały walki. Niestety został aresztowany przez władze szwedzkie i przekazany Niemcom. Jak wielu innych Norwegów podpisał dokument w którym zobowiązał się nie walczyć dalej z Niemcami. Po kapitulacji Norwegii wznowił studia i nawiązał kontakt z ruchem oporu. W 1941 przedostał się kutrem rybackim na Szetlandy. W Wielkiej Brytanii dołączył do Norweskich Sił Powietrznych i został skierowany na szkolenie do Kanady.
Od kwietnia 1943 służył w 332 dywizjonie, 22 czerwca nad Rotterdamem zniszczył prawdopodobnie messerschmitta Bf 109. 3 kwietnia 1945 został zestrzelony dowódca dywizjonu Kaare Bolstad, Aanjesen przejął jego obowiązki które pełnił do końca wojny.
Ola Gert Aanjesen zestrzelił 5 samolotów indywidualnie, jeden zespołowo, jeden zniszczył prawdopodobnie i jeden uszkodził. Został odznaczony Medalem Świętego Olafa z gałązką dębową, Norweskim Medalem Wojny, Medalem Wolności Haakona VII oraz brytyjskim Distinguished Flying Cross.
Po zakończeniu działań wojennych podjął pracę jako pilot w norweskich liniach lotniczych (Det Norske Luftfartselskap), od 1946 Scandinavian Airlines System, gdzie pracował do przejścia na emeryturę.
Ola Aanjesen uprawiał skoki narciarskie, był zawodnikiem Sportsklubben Freidig w Trondheim. W 1938 roku zajął 5. miejsce na mistrzostwach Norwegii juniorów, rok później zajął 3. miejsce w zawodach juniorów w Östersund. W 1942 podczas szkolenia w Kanadzie brał udział w kilku ważnych zawodach w Stanach Zjednoczonych i zdobył mistrzostwo USA, które wtedy były otwarte dla obcokrajowców. Wygrał również Mistrzostwa wschodnich Stanów Zjednoczonych  (Eastern Championship) oraz zajął drugie miejsce na Mistrzostwach Środkowych Stanów (Central Champhionship). We wszystkich zawodach występował pod swoim imieniem Ola, dopiero po wojnie zaczął używać nazwiska w sporcie. W 1946 zajął 2. miejsce w zawodach w Gråkallbakken.

## Odznaczenia
- Medal Świętego Olafa z gałązką dębową
- Norweski Medal Wojny
- Medal Wolności Haakona VII
- Distinguished Flying Cross

title: Ola Gert Aanjesen

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Ola Gert Aanjesen
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lotnictwo
 |zwycięstwa          = 5 1/2
 |grafika             = Aanjesen.jpg
 |opis grafiki        = Ola Gert Aanjesen pierwszy z prawej
 |stopień grafika     = NOR OF3.png
 |stopień             = [[major]]
 |data urodzenia      = [[30 sierpnia]] [[1918]]
 |miejsce urodzenia   = Melbu, [[Norwegia]]
 |data śmierci        = [[2 września]] [[2002]]
 |miejsce śmierci     =
 |lata służby         =
 |siły zbrojne        = [[Plik:Roundel of the United Kingdom.svg|20px]] [[Royal Air Force|RAF]]<br />[[Plik:Roundel of Norway.svg|20px]] [[Norweskie Siły Powietrzne]]
 |jednostki           =  No.332 Squadron RAF
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[II wojna światowa]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|MŚO|2}} [[Plik:Krigsmedaljen stripe.svg|40px]] {{order|MWHVII}} {{order|DFC|1}}
 |commons             =
}}
'''Ola Gert Aanjesen''' (ur. [[30 sierpnia]] [[1918]]<ref name="WW2">[https://www.tracesofwar.com/persons/44493/Aanjesen-Ola-Gert.htm TracesOfWar: Ola Gert Aanjesen] (besøkt 23. januar 2017)</ref><ref name=stud>Tryggve Juul Møller (red.): ''[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013042906044 Studentene fra 1939]''. Bokkomiteen for studentene fra 1939, Oslo 1964 (s. 648, digitalisert av Nasjonalbiblioteket)</ref>, zm. [[2 września]] [[2002]]) – [[Norwegia|norweski]] lotnik oraz [[Skoki narciarskie|skoczek narciarski]], [[as myśliwski]] okresu [[II wojna światowa|II wojny światowej]].

== Życiorys ==
Urodził się w 1918. W 1939 ukończył szkołę handlową w [[Trondheim]] i podjął studia na Wydziale Chemii Wyższej Szkoły Technicznej w Trondheim<ref name=WW2/><ref name=stud/>. Podczas [[Kampania norweska|inwazji]] Niemiec na [[Norwegia|Norwegię]] wstąpił do wojska i brał udział w patrolach na nartach. Szybki odwrót wojsk norweskich przed przeważającymi siłami [[Wehrmacht|Wermachtu]] zmusił jego oddział do odwrotu przez [[Szwecja|Szwecję]] w nadziei osiągnięcia [[Narwik|Narviku]], gdzie jeszcze trwały [[Bitwa o Narwik|walki]]. Niestety został aresztowany przez władze szwedzkie i przekazany Niemcom. Jak wielu innych [[Norwegowie|Norwegów]] podpisał dokument w którym zobowiązał się nie walczyć dalej z Niemcami. Po kapitulacji Norwegii wznowił studia i nawiązał kontakt z ruchem oporu. W 1941 przedostał się kutrem rybackim na [[Szetlandy]]. W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] dołączył do [[Norweskie Siły Powietrzne|Norweskich Sił Powietrznych]] i został skierowany na szkolenie do [[Kanada|Kanady]]<ref name=WW2/>.

Od kwietnia 1943 służył w 332 dywizjonie, 22 czerwca nad [[Rotterdam]]em zniszczył prawdopodobnie [[Messerschmitt Bf 109|messerschmitta Bf 109]]<ref name=WW2/>. 3 kwietnia 1945 został zestrzelony dowódca dywizjonu Kaare Bolstad, Aanjesen przejął jego obowiązki które pełnił do końca wojny.

Ola Gert Aanjesen zestrzelił 5 samolotów indywidualnie, jeden zespołowo, jeden zniszczył prawdopodobnie i jeden uszkodził<ref>Vera Henriksen: ''[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010030903027 Luftforsvarets historie. Bind 2. Fem år i utlegd (juni 1940 - mai 1945)]''. Aschehoug, Oslo 1996. {{ISBN|82-03-22070-3}} (s. 560-561, digitalisert av Nasjonalbiblioteket)</ref>. Został odznaczony [[Medal Świętego Olafa|Medalem Świętego Olafa z gałązką dębową]], Norweskim Medalem Wojny, [[Medal Wolności Haakona VII|Medalem Wolności Haakona VII]] oraz [[Wielka Brytania|brytyjskim]] [[Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej|Distinguished Flying Cross]]<ref name=WW2/>.

Po zakończeniu działań wojennych podjął pracę jako pilot w norweskich liniach lotniczych (''Det Norske Luftfartselskap''), od 1946 [[Scandinavian Airlines System]], gdzie pracował do przejścia na emeryturę<ref>Thor J. Hafstad: ''[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015111908178 Trondheim Flyklubbs historie gjennom 50 år]''. Thor J. Hafstad 1997 (s. 71, digitalisert av Nasjonalbiblioteket)</ref>.

Ola Aanjesen uprawiał [[skoki narciarskie]], był zawodnikiem Sportsklubben Freidig w Trondheim. W 1938 roku zajął 5. miejsce na mistrzostwach Norwegii juniorów, rok później zajął 3. miejsce w zawodach juniorów w [[Östersund]]<ref name=ski>Ragnvald Johnsen (red.): ''[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012020108121 Norske skiløpere - Skihistorisk oppslagsverk i 5 bind - Møre og Romsdal, Trøndelag]''. Skiforlaget - Erling Ranheim, Oslo 1958 (s. 686, digitalisert av Nasjonalbiblioteket)</ref>. W 1942 podczas szkolenia w Kanadzie brał udział w kilku ważnych zawodach w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] i zdobył mistrzostwo USA, które wtedy były otwarte dla obcokrajowców. Wygrał również Mistrzostwa wschodnich Stanów Zjednoczonych  (''Eastern Championship'') oraz zajął drugie miejsce na Mistrzostwach Środkowych Stanów (''Central Champhionship''). We wszystkich zawodach występował pod swoim imieniem Ola, dopiero po wojnie zaczął używać nazwiska w sporcie<ref>Harold "Cork" Anson: ''Jumping through time - A history of ski jumping in the United States and Southwest Canada''. Port Hole Publications, Florence, Oregon 2010. {{ISBN|978-0-9768107-7-3}} (s. 96 og 110)</ref>. W 1946 zajął 2. miejsce w zawodach w Gråkallbakken<ref name=ski/>.

== Odznaczenia ==
* [[Medal Świętego Olafa|Medal Świętego Olafa z gałązką dębową]]
* Norweski Medal Wojny
* [[Medal Wolności Haakona VII]]
* [[Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej|Distinguished Flying Cross]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Mistrzowie Stanów Zjednoczonych w skokach narciarskich}}

{{SORTUJ:Aanjesen, Olaf Gert}}
[[Kategoria:Asy myśliwskie II wojny światowej]]
[[Kategoria:Oficerowie RAF]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wybitnej Służby Lotniczej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1918]]
[[Kategoria:Zmarli w 2002]]
[[Kategoria:Norwescy wojskowi]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem św. Olafa]]
[[Kategoria:Norwescy skoczkowie narciarscy]]

title: Ola Gert Aanjesen

Data i miejsce urodzenia: 30 sierpnia 1918 · Melbu, Norwegia

Data śmierci: 2 września 2002

Siły zbrojne: RAF · Norweskie Siły Powietrzne

Jednostki: No.332 Squadron RAF

Główne wojny i bitwy: II wojna światowa


text:
# Stanisław Kruszewski (żołnierz)
Stanisław Kruszewski (ur. 22 października 1893 w Mariińskim Posadzie, zm. 10 sierpnia 1919 w Słucku) – rotmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

## Życiorys
Urodził się 22 października 1893 w Mariinskim Posadzie, w rodzinie Klemensa (1858–1945), inżyniera leśnika, i Kazimiery z Ostromęckich (1866-1933). Był młodszym bratem Mieczysława (1889–1940), majora saperów Wojska Polskiego, szefa Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego. Naukę pobierał w Symbirsku, Warszawie i Kazaniu, następnie studiował w Kijowie, ukończył Twerską Szkołę Kawalerii. W lutym 1915 roku został wcielony do armii rosyjskiej. Od grudnia 1917 roku służył w I Korpusie Polskim, w którym wcielony został do 3 pułku ułanów.
Uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w Warszawie, a w późniejszym okresie objął dowodzenie nad 2 szwadronem 3 pułku ułanów. 22 maja 1919 został ranny pod wsią Nienatowo, w trakcie walk o Łuniniec. Poległ 10 sierpnia 1919 roku podczas walk o Słuck, gdy na czele swego szwadronu, wspomaganego I batalionem 35 pułku piechoty, wdarł się po brawurowym ataku do tego silnie bronionego miasteczka. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 68-4-28). Stanisław Kruszewski nie założył rodziny.
15 lipca 1920 został pośmiertnie zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej.

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 4379 pośmiertnie[8][9][10]
- Krzyż Walecznych[2] pośmiertnie[11]

title: Stanisław Kruszewski (żołnierz)

wikitext:
{{inne znaczenia|rotmistrza|inne postaci noszące imię i nazwisko [[Stanisław Kruszewski]]}}
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Stanisław Kruszewski
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             = Stanisław Kruszewski rtm. kawaler VM.jpg
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = PL Epolet kpt.svg
 |stopień             = [[rotmistrz]]
 |data urodzenia      = 22 października 1893
 |miejsce urodzenia   = [[Mariinskij Posad]]
 |data śmierci        = 10 sierpnia 1919
 |miejsce śmierci     = [[Słuck]]
 |lata służby         = 1915–1919
 |siły zbrojne        = [[Plik:Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg|20px]] [[Armia Imperium Rosyjskiego]]
[[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]
 |formacja            = [[Plik:Odznaka I korpus w Rosji.jpg|20px]] [[I Korpus Polski w Rosji|I Korpus Polski]]
 |jednostki           = [[3 Pułk Ułanów Śląskich|3 pułk ułanów]]
 |stanowiska          = dowódca szwadronu
 |wojny i bitwy       = [[I wojna światowa]]
 [[wojna polsko-bolszewicka]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|VM|KS}} {{order|KW|1}}
 |commons             = Category:Stanisław Kruszewski (1893-1919)
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
[[Plik:Stanisław Kruszewski (żołnierz) grób.jpg|thumb|Grób Stanisława Kruszewskiego na cmentarzu Powązkowskim]]
'''Stanisław Kruszewski''' (ur. [[22 października]] [[1893]] w [[Mariinskij Posad|Mariińskim Posadzie]], zm. [[10 sierpnia]] [[1919]] w [[Słuck]]u) – [[rotmistrz]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]], [[Kawalerowie Virtuti Militari 1914–1921|kawaler Orderu Virtuti Militari]].

== Życiorys ==
Urodził się 22 października 1893 w Mariinskim Posadzie, w rodzinie Klemensa (1858–1945), inżyniera leśnika, i Kazimiery z Ostromęckich (1866-1933). Był młodszym bratem Mieczysława (1889–1940), majora saperów Wojska Polskiego, szefa Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego{{odn|Rybka|Stepan|2006|s=244, 903}}. Naukę pobierał w [[Uljanowsk|Symbirsku]], [[Warszawa|Warszawie]] i [[Kazań|Kazaniu]], następnie studiował w [[Kijów|Kijowie]], ukończył [[Twerska Szkoła Kawalerii|Twerską Szkołę Kawalerii]]. W lutym 1915 roku został wcielony do [[Armia Imperium Rosyjskiego|armii rosyjskiej]]{{odn|Polak (red.)|1991|s=80}}. Od grudnia 1917 roku służył w [[I Korpus Polski w Rosji|I Korpusie Polskim]], w którym wcielony został do [[3 Pułk Ułanów Śląskich|3 pułku ułanów]].

Uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w [[Warszawa|Warszawie]], a w późniejszym okresie objął dowodzenie nad 2 [[szwadron]]em 3 pułku ułanów. 22 maja 1919 został ranny pod wsią Nienatowo, w trakcie walk o [[Łuniniec]]. Poległ 10 sierpnia 1919 roku podczas walk o [[Słuck]], gdy na czele swego szwadronu, wspomaganego I batalionem [[35 Pułk Piechoty (II RP)|35 pułku piechoty]], wdarł się po brawurowym ataku do tego silnie bronionego miasteczka{{odn|Księga Jazdy Polskiej|1938|s=369}}{{odn|Lista strat|1934|s=430}}. Pochowany na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]] (kwatera 68-4-28)<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=16198|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=WACŁAW KRUSZEWSKI|data dostępu=2020-01-19}}</ref>. Stanisław Kruszewski nie założył rodziny{{odn|Polak (red.)|1991|s=80}}.

15 lipca 1920 został pośmiertnie zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu [[major]]a, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 28 z 28 lipca 1920 roku, s. 646, tu błędnie jako mjr ś.p. Gruszewski Stanisław}}{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 2 z 15 stycznia 1921 roku, s. 105, 21 grudnia 1920 sprostowano nazwisko z „Gruszewski” na „Kruszewski”}}.

== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Srebrny [[Order Virtuti Militari|Orderu Virtuti Militari]] nr 4379 pośmiertnie{{odn|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 13}}{{odn|Księga Jazdy Polskiej|1938|s=414}}<ref>{{Cytuj stronę |url = https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/kartoteki/KRUP-KRYS/Krup_Krys_0925.jpg |tytuł = Kartoteka personalno-odznaczeniowa |opublikowany = Wojskowe Biuro Historyczne |data dostępu = 2023-03-25}}.</ref>
* [[Krzyż Walecznych]]{{odn|Polak (red.)|1991|s=80}} pośmiertnie<ref>{{Cytuj stronę |url = https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/kartoteki/KRUP-KRYS/Krup_Krys_0923.jpg |tytuł = Kartoteka personalno-odznaczeniowa |opublikowany = Wojskowe Biuro Historyczne |data dostępu = 2023-03-25}}.</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.wbc.poznan.pl/publication/47164 | tytuł = Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych | data dostępu = 2020-03-31 | odn = {{odn/id|Dz. Pers. MSWojsk.|loc=Nr}} }}
* {{Cytuj książkę |tytuł = Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920 |url = http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=56413 |wydawca = [[Wojskowe Biuro Historyczne]] |miejsce = Warszawa |rok = 1934 |odn = {{odn/id|Lista strat|1934}}}}
* {{Cytuj książkę |tytuł = Księga Jazdy Polskiej |inni = [[Bolesław Wieniawa-Długoszowski]] (red.) [[Bronisław Rakowski]] (red.) [[Władysław Dziewanowski]] (red.) [[Karol Koźmiński]] (red.) [[Stanisław Strumph-Wojtkiewicz]] (red.) [[Stanisław Ostoja-Chrostowski]] (red.) Stanisław Haykowski (ilust.) |rok = 1938 |wydawca = Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska” |miejsce = Warszawa | odn = {{odn/id|Księga Jazdy Polskiej|1938}} }}
* {{Cytuj książkę |nazwisko= Polak (red.)|imię=Bogusław|autor link=Bogusław Polak|tom=2/1|tytuł= Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945| data=1991| wydawca=Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie| miejsce=Koszalin|isbn=8390051001|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Rybka |imię = Ryszard |nazwisko2 = Stepan |imię2 = Kamil |tytuł = Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939 |wydawca = Fundacja CDCN |miejsce = Kraków |rok = 2006 |isbn = 9788371888991 |odn = tak}}
{{Kontrola autorytatywna}}
{{SORTUJ:Kruszewski, Stanisław}}
[[Kategoria:Majorowie kawalerii II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji]]
[[Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Ułanów Śląskich]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej]]
[[Kategoria:Polegli w wojnie polsko-bolszewickiej (strona polska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1893]]
[[Kategoria:Zmarli w 1919]]
[[Kategoria:Absolwenci Twerskiej Szkoły Kawalerii]]

title: Stanisław Kruszewski

Data i miejsce urodzenia: 22 października 1893 · Mariinskij Posad

Data i miejsce śmierci: 10 sierpnia 1919 · Słuck

Siły zbrojne: Armia Imperium Rosyjskiego · Wojsko Polskie

Formacja: I Korpus Polski

Jednostki: 3 pułk ułanów

Stanowiska: dowódca szwadronu

Główne wojny i bitwy: I wojna światowa · wojna polsko-bolszewicka


text:
# Plazac
Plazac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Dordogne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 543 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 16 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Plazac plasuje się na 681. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 237.).
Nieopodal miejscowości przepływa rzeka Vimont.

title: Plazac

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Plazac
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Plazac
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         = Plazac village.JPG
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nowa Akwitania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Dordogne (departament)|Dordogne]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Sarlat-la-Canéda|Sarlat-la-Canéda]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 24330
 |powierzchnia                    = 33,94 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 543
 |gęstość zaludnienia             = 16 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 24580
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Dordogne
 |współrzędne                     = 45°2′N 1°3′E
 |commons                         = Category:Plazac
 |www                             =
}}
'''Plazac''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Nowa Akwitania]], w departamencie [[Dordogne (departament)|Dordogne]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 543 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 16 osób/km² (wśród 2290 gmin [[Akwitania|Akwitanii]] Plazac plasuje się na 681. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 237.).

Nieopodal miejscowości przepływa rzeka [[Vimont (rzeka)|Vimont]].

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Sarlat-la-Canéda}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Dordogne]]

title: Plazac

Państwo: Francja

Region: Nowa Akwitania

Departament: Dordogne

Okręg: Sarlat-la-Canéda

• gęstość: 16 os./km²


text:
# Polycentropus fluminensis
Polycentropus fluminensis – gatunek chruścika z rodziny przyocznicowatych i podrodziny Polycentropodinae.
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 2011 roku przez Stevena W. Hamiltona i Ralpha W. Holzenthala na łamach „ZooKeys”. Jako lokalizację typową wskazano południowe okolice Teresópolis w brazylijskim stanie Rio de Janeiro. Epitet gatunkowy pochodzi od demonimu oznaczającego mieszkańca Rio de Janeiro.
Chruścik o ciemnobrązowym do czarnego ciele i odnóżach. Skrzydło przednie osiąga od 6,5 do 7,5 mm długości. Brak na skrzydle łatek z jaśniejszych szczecinek, dominują delikatne szczecinki czarne. Odwłok samca ma szerokie, prawie trójkątne w widoku bocznym, a w widoku brzusznym nieco trapezowate z bardzo słabo przewężonymi pośrodku bokami oraz lekko wklęśniętym brzegiem tylnym dziewiąte sternum. Długa, trochę dłuższa niż wysokość odwłoka, delikatnie dobrzusznie zakrzywiona, w widoku grzbietowym na niemal całej długości równośrednicowa i tylko u szczytu stopniowo zwężona przysadka pośrednia ma lekko rozszerzoną nasadę. Przysadka preanalna ma krótki, u szczytu zaokrąglony, lekko wierzchołkowo-brzusznie przedłużony wyrostek mezolateralny połączony wąsko podstawą z grzbietową częścią doogonowo skierowanego, palcowatego wyrostka mezowentralnego tejże przysadki. Przysadka dolna jest w widoku brzusznym owalna z wydatnym, zaostrzonym kolcem kaudalnomezalnym, z kolei w widoku bocznym bardzo krótka, owalna, o niskiej, od góry zaokrąglonej flance grzbietowo-bocznej oraz szerokim i nasadowo umieszczonym kolcu mezowentralnym. Przeciętnie krótka fallobaza ma wyrostek wierzchołkowo-brzuszny z jednym wierzchołkiem, wąskie i zakończone młotkowatymi kolcami pasmo zesklerotyzowane endoteki i szeroki w widoku grzbietowym skleryt fallotremy. Y-kształtny skleryt subfalliczny ma nóżkę z szerokimi wypustkami bocznymi i długie ramiona.
Owad neotropikalny, endemiczny dla Brazylii.

title: Polycentropus fluminensis

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Polycentropus fluminensis''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = [[Steven Hamilton|Hamilton]] et [[Ralph Holzenthal|Holzenthal]], 2011
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[chruściki]]
 |podrząd                = [[Annulipalpia]]
 |nadrodzina             = [[Hydropsychoidea]]
 |rodzina                = [[przyocznicowate]]
 |podrodzina             = [[Polycentropodinae]]
 |rodzaj                 = ''[[Polycentropus]]''
 |gatunek                = ''Polycentropus fluminensis''
 |synonimy               =
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Polycentropus fluminensis''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[chruściki|chruścika]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[przyocznicowate|przyocznicowatych]] i podrodziny [[Polycentropodinae]].

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 2011 roku przez [[Steven Hamilton|Stevena W. Hamiltona]] i [[Ralph Holzenthal|Ralpha W. Holzenthala]] na łamach „[[ZooKeys]]”. Jako [[miejsce typowe|lokalizację typową]] wskazano południowe okolice [[Teresópolis]] w [[Brazylia|brazylijskim]] stanie [[Rio de Janeiro (stan)|Rio de Janeiro]]. [[Binominalne nazewnictwo gatunków|Epitet gatunkowy]] pochodzi od [[demonim]]u oznaczającego mieszkańca Rio de Janeiro{{r|hh}}.

Chruścik o ciemnobrązowym do czarnego ciele i [[odnóża]]ch. Skrzydło przednie osiąga od 6,5 do 7,5 mm długości. Brak na skrzydle łatek z jaśniejszych szczecinek, dominują delikatne szczecinki czarne. [[Odwłok]] samca ma szerokie, prawie trójkątne w widoku bocznym, a w widoku brzusznym nieco trapezowate z bardzo słabo przewężonymi pośrodku bokami oraz lekko wklęśniętym brzegiem tylnym dziewiąte [[sternum]]. Długa, trochę dłuższa niż wysokość odwłoka, delikatnie dobrzusznie zakrzywiona, w widoku grzbietowym na niemal całej długości równośrednicowa i tylko u szczytu stopniowo zwężona [[przysadka pośrednia]] ma lekko rozszerzoną nasadę. [[Przysadka preanalna]] ma krótki, u szczytu zaokrąglony, lekko wierzchołkowo-brzusznie przedłużony wyrostek mezolateralny połączony wąsko podstawą z grzbietową częścią doogonowo skierowanego, palcowatego wyrostka mezowentralnego tejże przysadki. [[Przysadka dolna]] jest w widoku brzusznym owalna z wydatnym, zaostrzonym kolcem kaudalnomezalnym, z kolei w widoku bocznym bardzo krótka, owalna, o niskiej, od góry zaokrąglonej flance grzbietowo-bocznej oraz szerokim i nasadowo umieszczonym kolcu mezowentralnym. Przeciętnie krótka [[fallobaza]] ma wyrostek wierzchołkowo-brzuszny z jednym wierzchołkiem, wąskie i zakończone młotkowatymi kolcami pasmo zesklerotyzowane [[endoteka|endoteki]] i szeroki w widoku grzbietowym [[skleryt]] [[fallotrema|fallotremy]]. Y-kształtny [[skleryt subfalliczny]] ma nóżkę z szerokimi wypustkami bocznymi i długie ramiona{{r|hh}}.

Owad [[kraina neotropikalna|neotropikalny]], [[endemit|endemiczny]] dla [[Brazylia|Brazylii]]{{r|hh}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="hh">{{Cytuj pismo | autor = Steven W. Hamilton, Ralph W. Holzenthal | tytuł = Twenty-four new species of Polycentropus (Trichoptera, Polycentropodidae) from Brazil | czasopismo = ZooKeys | wolumin = 76 | strony = 1-53 | data = 2011 | doi = 10.3897/zookeys.76.790}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Polycentropodidae]]
[[Kategoria:Chruściki Ameryki Południowej]]
[[Kategoria:Fauna endemiczna Brazylii]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2011 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Rząd: chruściki

Podrząd: Annulipalpia

Nadrodzina: Hydropsychoidea

Rodzina: przyocznicowate

Podrodzina: Polycentropodinae

Rodzaj: Polycentropus

Gatunek: Polycentropus fluminensis


text:
# Raphaël Colantonio
Raphaël Colantonio (ur. 1971) – francuski reżyser gier komputerowych, wieloletni współpracownik wytwórni Arkane Studios.

## Życiorys
Pracę w przemyśle gier komputerowych rozpoczął w 1993 we francuskim oddziale Electronic Arts. W 1997 przeszedł do wytwórni Infogrames, gdzie pomagał w opracowywaniu gry na licencji Smerfów na PlayStation. W 1999 założył z czwórką znajomych własną wytwórnię Arkane Studios.
Jego debiutem jako reżysera gier stała się gra fantasy Arx Fatalis (2002), którą – w obliczu groźby bankructwa Arkane – wydał za pośrednictwem niewielkiej firmy JoWooD Productions. Pomimo słabej sprzedaży Arx Fatalis zebrała nadzwyczaj pozytywne recenzje, przecierając szlak dla późniejszych symulatorów immersyjnych Arkane. Planowany sequel pod nazwą Arx Fatalis 2 został przekształcony w Dark Messiah of Might and Magic (2006) na życzenie wydawnictwa Ubisoft, które zamierzało uczynić grę częścią własnej licencjonowanej franczyzy. Dark Messiah cieszył się skromnym powodzeniem, lecz dzięki niemu Colantonio mógł kontynuować pracę w branży.
Dishonored (2012), steampunkowa gra fabularna z elementami skradanki, powstała we współpracy ze scenarzystą Harveyem Smithem, z którym Colantonio dzielił też funkcję reżysera kreatywnego. Główny bohater, wrobiony w morderstwo cesarzowej fikcyjnej krainy, próbuje odnaleźć córkę tejże, porwaną przez organizatorów zamachu stanu. Gracz ma do dyspozycji broń (białą i palną) oraz magiczne moce, przy czym gracz może się obyć bez bezpośredniej konfrontacji z przeciwnikami. Dishonored została pozytywnie przyjęta przez media branżowe, zdobyła m.in. nagrodę BAFTA za najlepszą grę roku. Z kolei Prey (2017), przy której Colantonio też sprawował stanowisko reżysera kreatywnego, była bliższa tematyce horroru fantastycznonaukowego. Wydawca gry, Bethesda Softworks, zmusił Arkane do wykorzystania licencji innej gry pod tym samym tytułem z 2006. Nie pogodziwszy się z oskarżeniami o wykorzystanie cudzej własności intelektualnej, Colantonio opuścił Arkane w 2017.
Założywszy studio WolfEye Studios, Colantonio w 2022 wydał za pośrednictwem Devolver Digital hybrydę westernu i horroru pod nazwą Weird West (2022), opartą na mechanice podobnej do swych poprzednich gier w Arkane, lecz stylistycznie przypominającą serię Fallout.

title: Raphaël Colantonio

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko            = Raphaël Colantonio
 |grafika                    = Raphaël Colantonio, Prey Q&A, ACMI Melbourne 2017.jpg
 |opis grafiki               =
 |alt grafiki                =
 |data urodzenia             = 1971
 |miejsce urodzenia          =
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |zawód                      = [[reżyser]] [[gra komputerowa|gier komputerowych]]
 |miejsce zamieszkania       = [[Francja]]
 |narodowość                 = [[Francuzi|francuska]]
 |odznaczenia                =
 |commons                    =
}}
'''Raphaël Colantonio''' (ur. 1971) – francuski [[reżyser]] [[Gra komputerowa|gier komputerowych]], wieloletni współpracownik wytwórni [[Arkane Studios]].

== Życiorys ==
Pracę w przemyśle gier komputerowych rozpoczął w 1993 we francuskim oddziale [[Electronic Arts]]. W 1997 przeszedł do wytwórni [[Atari (francuskie przedsiębiorstwo)|Infogrames]], gdzie pomagał w opracowywaniu gry na licencji ''[[Smerfy|Smerfów]]'' na [[PlayStation]]. W 1999 założył z czwórką znajomych własną wytwórnię [[Arkane Studios]]<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Russ Pitts |tytuł = The mirror men of Arkane |data = 2012-09-28 |data dostępu = 2024-09-27 |opublikowany = Polygon |url = https://www.polygon.com/2012/9/28/3425300/the-mirror-men-of-arkane |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Andy Chalk published |tytuł = Former Arkane boss on why he left triple-A: 'You're not making a game anymore, you're making a product' |czasopismo = PC Gamer |data = 2020-08-10 |data dostępu = 2024-09-27 |url = https://www.pcgamer.com/former-arkane-boss-on-why-he-left-triple-a-youre-not-making-a-game-anymore-youre-making-a-product/ |język = en}}</ref>.

Jego debiutem jako reżysera gier stała się gra fantasy ''[[Arx Fatalis]]'' (2002), którą – w obliczu groźby bankructwa Arkane – wydał za pośrednictwem niewielkiej firmy [[JoWooD Entertainment|JoWooD Productions]]<ref name=":0" />. Pomimo słabej sprzedaży ''Arx Fatalis'' zebrała nadzwyczaj pozytywne recenzje, przecierając szlak dla późniejszych {{link-interwiki |Symulator immersyjny |tekst=symulatorów immersyjnych |Q=Q30680823}} Arkane<ref>{{Cytuj |autor = Kirk McKeand |tytuł = „When a game is successful, it’s a miracle”: Arkane founder Raphael Colantonio opens new studio and vows to fight industry trends |data = 2019-11-20 |data dostępu = 2024-09-27 |opublikowany = VG247 |url = https://www.vg247.com/wolfeye-raphael-colantonio-interview |język = en}}</ref>. Planowany sequel pod nazwą ''Arx Fatalis'' ''2'' został przekształcony w ''[[Dark Messiah of Might and Magic]]'' (2006) na życzenie wydawnictwa [[Ubisoft]], które zamierzało uczynić grę częścią własnej licencjonowanej franczyzy. ''Dark Messiah'' cieszył się skromnym powodzeniem, lecz dzięki niemu Colantonio mógł kontynuować pracę w branży<ref name=":0" />.

''[[Dishonored]]'' (2012), [[steampunk]]owa gra fabularna z elementami [[Skradanka|skradanki]], powstała we współpracy ze scenarzystą Harveyem Smithem, z którym Colantonio dzielił też funkcję reżysera kreatywnego. Główny bohater, wrobiony w morderstwo cesarzowej fikcyjnej krainy, próbuje odnaleźć córkę tejże, porwaną przez organizatorów [[Zamach stanu|zamachu stanu]]. Gracz ma do dyspozycji broń (białą i palną) oraz magiczne moce, przy czym gracz może się obyć bez bezpośredniej konfrontacji z przeciwnikami<ref>{{Cytuj |autor = Carlos Zotomayor |tytuł = How Dishonored Works as a First-Person Stealth Game |data = 2022-08-30 |data dostępu = 2024-09-27 |opublikowany = Game Rant |url = https://gamerant.com/dishonored-first-person-stealth-game-success-explained/ |język = en}}</ref>. ''Dishonored'' została pozytywnie przyjęta przez media branżowe, zdobyła m.in. nagrodę [[Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych|BAFTA]] za najlepszą grę roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Dishonored wins Best Game Bafta at 2013 video game awards |czasopismo = BBC News |data = 2013-03-05 |data dostępu = 2024-09-27 |url = https://www.bbc.com/news/technology-21677124 |język = en}}</ref>. Z kolei ''[[Prey (gra komputerowa 2017)|Prey]]'' (2017), przy której Colantonio też sprawował stanowisko reżysera kreatywnego, była bliższa tematyce [[horror]]u [[Fantastyka naukowa|fantastycznonaukowego]]<ref>{{Cytuj |autor = Brian Tallerico |tytuł = “Prey” Charts Own Course Through Sci-Fi Horror Genre {{!}} Features {{!}} Roger Ebert |data = 2017-05-23 |data dostępu = 2024-09-27 |opublikowany = RogerEbert.com |url = https://www.rogerebert.com/features/prey-charts-own-course-through-sci-fi-horror-genre |język = en-US}}</ref>. Wydawca gry, [[Bethesda Softworks]], zmusił Arkane do wykorzystania licencji innej gry [[Prey (gra komputerowa 2006)|pod tym samym tytułem]] z 2006. Nie pogodziwszy się z oskarżeniami o wykorzystanie cudzej własności intelektualnej, Colantonio opuścił Arkane w 2017<ref>{{Cytuj |autor = Andy Chalk last updated |tytuł = Bethesda forced Arkane to call its game Prey, which studio founder says was ‘very, very hurtful’ |czasopismo = PC Gamer |data = 2022-08-31 |data dostępu = 2024-09-27 |url = https://www.pcgamer.com/bethesda-forced-arkane-to-call-its-game-prey-which-studio-founder-says-was-very-very-hurtful/ |język = en}}</ref>.

Założywszy studio WolfEye Studios, Colantonio w 2022 wydał za pośrednictwem {{link-interwiki |Devolver Digital |Q=Q5267669}} hybrydę [[western]]u i horroru pod nazwą ''{{link-interwiki |Weird West |Q=Q106913661}}'' (2022), opartą na mechanice podobnej do swych poprzednich gier w Arkane, lecz stylistycznie przypominającą serię ''[[Fallout (seria)|Fallout]]''<ref>{{Cytuj |autor = Jeremy Peel |tytuł = Weird West review: a breathtakingly reactive spin on classic Fallout |czasopismo = Rock, Paper, Shotgun |data = 2022-03-31 |data dostępu = 2024-09-27 |url = https://www.rockpapershotgun.com/weird-west-review |język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Colantonio, Raphaël}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1971]]
[[Kategoria:Francuscy projektanci gier komputerowych]]

title: Raphaël Colantonio

Zawód, zajęcie: reżyser gier komputerowych

Miejsce zamieszkania: Francja

Narodowość: francuska


text:
# Zborczyce
Zborczyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Gdów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

title: Zborczyce

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Zborczyce
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = małopolskie
 |powiat                 = [[Powiat wielicki|wielicki]]
 |gmina                  = [[Gdów (gmina)|Gdów]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 223<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.gdow.pl/o-gminie/ilosc-mieszkancow | tytuł = ''Liczba mieszkańców'' | data = 2019-03-17 | opublikowany = Oficjalny serwis Gminy | data dostępu = 2019-03-17}}</ref>
 |rok                    = 2018
 |strefa numeracyjna     = 12
 |kod pocztowy           = 32-420<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1616}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = KWI
 |SIMC                   = 0318966
 |kod mapy               = Gdów (gmina)
 |współrzędne            = 49°58'10"N 20°12'17"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|160348|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Zborczyce''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo małopolskie|województwie małopolskim]], w [[powiat wielicki|powiecie wielickim]], w [[Gdów (gmina)|gminie Gdów]]<ref>[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=Zborczyce&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=false GUS. Rejestr TERYT]</ref>.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo krakowskie (1975–1998)|województwa krakowskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Gdów}}

[[Kategoria:Gdów (gmina)]]
[[Kategoria:Wsie w powiecie wielickim]]

title: Zborczyce

Państwo: Polska

Województwo: małopolskie

Powiat: wielicki

Gmina: Gdów

Tablice rejestracyjne: KWI


text:
# Kornwestheim
Kornwestheim – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Stuttgart, w powiecie Ludwigsburg. Leży nad rzeką Bottwar, ok. 3 km na południe od Ludwigsburga, przy drodze krajowej B27 i linii kolejowej Heilbronn–Stuttgart, Stuttgart–Mannheim oraz InterCity ze stacją kolejową Kornwestheim.

## Współpraca
Miejscowości partnerskie:
- Eastleigh, Wielka Brytania
- Kimry, Rosja
- Villeneuve-Saint-Georges, Francja
- Weißenfels, Saksonia-Anhalt

title: Kornwestheim

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kornwestheim
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = DEU Kornwestheim COA.svg
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = DE-BW
 |1. jednostka administracyjna = |2. jednostka administracyjna = [[Rejencja Stuttgart|Stuttgart]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Powiat Ludwigsburg|Ludwigsburg]]
 |powierzchnia                 = 14,64
 |wysokość                     = 297
 |rok                          = 31 grudnia 2010
 |liczba ludności              = 31 292
 |gęstość zaludnienia          = 2 137
 |numer kierunkowy             = 07154
 |kod pocztowy                 = 70806
 |tablice rejestracyjne        = LB, VAI
 |kod mapy                     = Badenia-Wirtembergia
 |współrzędne                  = 48°52′N 9°11′E
 |commons                      = Category:Kornwestheim
 |www                          = http://www.kornwestheim.de/
}}
'''Kornwestheim''' – miasto w [[Niemcy|Niemczech]], w kraju związkowym [[Badenia-Wirtembergia]], w rejencji [[rejencja Stuttgart|Stuttgart]], w regionie [[region Stuttgart|Stuttgart]], w powiecie [[Powiat Ludwigsburg|Ludwigsburg]]. Leży nad rzeką [[Bottwar]], ok. 3 km na południe od [[Ludwigsburg]]a, przy [[Droga krajowa B27 (Niemcy)|drodze krajowej B27]] i linii kolejowej [[Heilbronn]]–[[Stuttgart]], Stuttgart–[[Mannheim]] oraz [[InterCity]] ze stacją kolejową [[Kornwestheim (stacja kolejowa)|Kornwestheim]].

== Współpraca ==
Miejscowości partnerskie:
* {{Flaga|GBR}} [[Eastleigh]], [[Wielka Brytania]]
* {{Flaga|Rosja}} [[Kimry]], [[Rosja]]
* {{Flaga|FRA}} [[Villeneuve-Saint-Georges]], [[Francja]]
* {{Flaga|Niemcy}} [[Weißenfels]], [[Saksonia-Anhalt]]

[[Plik:Kornwestheim Personenbahnhof 20070713.jpg|240px|left|thumb|Stacja w Kornwestheim]]
[[Plik:Kornwestheim Rangierbahnhof 20070713.jpg|left|240px|thumb|Stacja rozrządowa]]
[[Plik:KornwestheimLandkarte.png|right|240px|thumb|Mapa miasta]]

{{powiat Ludwigsburg}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Powiat Ludwigsburg]]
[[Kategoria:Miasta w Badenii-Wirtembergii]]

title: Kornwestheim

Państwo: Niemcy

Kraj związkowy: Badenia-Wirtembergia

Rejencja: Stuttgart

Powiat: Ludwigsburg

Zarządzający: Ursula Keck↗, Nico Lauxmann↗

Tablice rejestracyjne: LB, VAI


text:
# DKA (raper)
DKA, właśc. Daniel Kaczmarczyk, (ur. 28 czerwca 1981 w Knurowie) – polski wokalista, raper i lekkoatleta.

## Życiorys
Wychowywał się w Leszczynach. Po ukończeniu szkoły muzycznej I stopnia w Żorach kontynuował naukę przez rok w szkole muzycznej II stopnia w Rybniku. Głównym instrumentem Daniela Kaczmarczyka był klarnet i fortepian. Jest absolwentem nauk politycznych i germanistyki oraz podyplomowych studiów w zakresie comparative politics na Iowa State University w Stanach Zjednoczonych.
Pierwszą płytę Debiut wydał w maju 2003 roku w wytwórni S.P. Records. Album promowały dwa utwory z teledyskami: "Jakby to było" oraz "Marzenia". W sierpniu 2004 wydał drugi album pod tytułem Król aniołów (singlem z płyty był utwór o tym samym tytule), a w 2005 roku nielegal pt. Ciemne strony.
Czwarta płyta DKA która miała nazywać się Exegi Monumentum z przyczyn niezależnych od muzyka nie została wydana w SP Records. Ta sama płyta pod nazwą Stawiam sobie pomnik ukazała się w sklepach w 2006 r. wydana przez wytwórnię My Music. Singlem promującym ten album był utwór "Wybacz". We wrześniu 2007 DKA wydał kolejną płytę pod tytułem Nowy sen. Według artysty album swoim stylem różnił się od poprzednich. DKA zapowiadał szukanie nowych rozwiązań muzycznych. Płyta była promowana przez singel o tytule "Jak mam ufać sobie".
Kolejny album artysty ukazał się w październiku 2008 roku. Szósta płyta, a zarazem trzecia z kolei wydana w My Music miała tytuł Mój dzień i była kontynuacją stylu znanego z płyty "Nowy sen". 20 kwietnia 2009 ukazał się siódmy album artysty – Klimaty 2009. Tym razem raper wydał album nakładem własnej wytwórni – DonKillA Records pod pseudonimem "DKA DonKillA".
Na 4 września 2009 zaplanowana została premiera ósmej płyty Daniela Kaczmarczyka. Od 15 sierpnia promował ją singiel "Między niebem a piekłem". Tak jak miało to miejsce wcześniej w twórczości DKA, płyta nosi ten sam tytuł, co singel. Jest to kolejny album, który został wydany nakładem wytwórni DonKillA Beats.
4 czerwca 2011 do sklepów trafiła kolejna płyta DKA pt. Dekada. Została ona wydana nakładem wytwórni Olo Records, a dystrybucją całego materiału zajęła się Fonografika. 9 września 2011 roku odbył się pożegnalny koncert artysty. Jednak na oficjalniej stronie internetowej na 12 lutego 2012 zapowiedział premierę następnej płyty Czarny album.
Od 2013 roku DKA publikuje swoje nowe utwory na oficjalnym kanale YouTube. W październiku 2018 roku został nominowany do nagrody "Absolwent XXI" wieku".

## Kariera sportowa
Kaczmarczyk był także lekkoatletą specjalizującym się w skoku w dal. W swojej karierze zdobył 3 złote medale na mistrzostwach Polski w kategorii juniorów. Wiele lat trenował w klubie TL Pogoń Ruda Śląska, której barwy reprezentował na wielu różnych imprezach sportowych.
W 1997 został wicemistrzem Polski juniorów młodszych (7,32 m) na otwartym powietrzu. W 1998 został zarówno halowym i letnim mistrzem Polski juniorów młodszych, w 1999 wicemistrzem Polski. W roku 2000 zdobył wicemistrzostwo Polski juniorów w hali oraz mistrzostwo na otwartym powietrzu. Zajął 7. miejsce na Mistrzostwach Świata juniorów w Santiago. Dzięki temu sukcesowi rozpoczął studia w USA. Rekord życiowy w skoku w dal wynosi 7,85 m. Kaczmarczyk jest czterokrotnym medalistą Mistrzostw Polski seniorów (3 medale w skoku w dal oraz jeden w sztafecie 4 × 100 metrów).

## Dyskografia
| Debiut                      | - Data: 2 czerwca 2003 - Wydawca: S.P. Records       | 40 |
| Król aniołów                | - Data: 10 sierpnia 2004 - Wydawca: S.P. Records     | –  |
| Ciemne strony               | - Data: wrzesień 2005 - Wydawca: brak (nielegal)     | –  |
| Stawiam sobie pomnik        | - Data: 25 września 2006 - Wydawca: My Music         | 38 |
| Nowy sen                    | - Data: 14 września 2007 - Wydawca: My Music         | –  |
| Mój dzień                   | - Data: 24 października 2008 - Wydawca: My Music     | –  |
| Klimaty 2009                | - Data: 29 kwietnia 2009 - Wydawca: DonKillA Records | –  |
| Między niebem a piekłem     | - Data: 4 września 2009 - Wydawca: DonKillA Records  | –  |
| Kompilacja 2000-2008        | - Data: 1 czerwca 2010 - Wydawca: DonKillA Records   | –  |
| Dekada                      | - Data: 4 czerwca 2011 - Wydawca: Olo Records        | –  |
| Czarny album                | - Data: 2 lutego 2012 - Wydawca: DonKillA Records    | —  |
| "—" album nie był notowany. |                                                      |    |

| Tytuł   | Dane dot. albumu                                      |
| ------- | ----------------------------------------------------- |
| Słowa   | - Data: 11 marca 2013 - Wydawca: DonKillA Records     |
| Słowa 2 | - Data: 12 listopada 2013 - Wydawca: DonKillA Records |

| Rok  | Tytuł                 | Pozycja na liście | Pozycja na liście | Certyfikat                 | Album                |
| Rok  | Tytuł                 | SLiP              | PiK               | Certyfikat                 | Album                |
| ---- | --------------------- | ----------------- | ----------------- | -------------------------- | -------------------- |
| 2003 | „Jak by to było”      | 3                 | 2                 |                            | Debiut               |
| 2003 | „Marzenia”            | 4                 | 1                 |                            | Debiut               |
| 2004 | „Król aniołów”        | 10                | 2                 |                            | Król aniołów         |
| 2006 | „Wybacz”              | 34                | 3                 |                            | Stawiam sobie pomnik |
| 2015 | „List do przyszłości” |                   |                   | - ZPAV: platynowa płyta    |                      |
| 2016 | „Tu jest mój dom”     |                   |                   | - ZPAV: 2x platynowa płyta |                      |
| 2017 | „Tu i teraz”          |                   |                   | - ZPAV: platynowa płyta    |                      |
| 2019 | „Niech lato trwa”     |                   |                   | - ZPAV: złota płyta        |                      |

| Album                                  | Rok  | Utwór                                                      | Źródło |
| -------------------------------------- | ---- | ---------------------------------------------------------- | ------ |
| VIVA Hip Hop vol.3 (kompilacja)        | 2003 | DKA – "Jakby to było"                                      | [ 23 ] |
| OSWP – To się nie zmienia              | 2004 | gościnnie rap w utworach "Do przodu", "Chcę" i "Do przodu" | [ 24 ] |
| ESKA Squad (kompilacja)                | 2004 | DKA – "Jakby to było"                                      | [ 25 ] |
| Rap Eskadra 2 (kompilacja)             | 2005 | DKA – "Król aniołów"                                       | [ 26 ] |
| Rap Eskadra 4 – Lato 2006 (kompilacja) | 2006 | Kabu/Majk, DKA – "Przez łzy"                               | [ 27 ] |
| Rap Eskadra 5 – Zima 2007 (kompilacja) | 2006 | DKA – "Wybacz"                                             | [ 28 ] |
| Rap Eskadra – Zima 2009 (kompilacja)   | 2008 | DKA – "Przyjdzie taki dzień"                               | [ 29 ] |

title: DKA (raper)

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = DKA
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Daniel Kaczmarczyk
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 28 czerwca 1981
 |miejsce urodzenia     = [[Knurów]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[hip-hop (muzyka)|hip-hop]], [[pop-rap]]
 |zawód                 = [[śpiew|wokalista]], [[raper]], [[Lekkoatletyka|lekkoatleta]]
 |aktywność             = od 2000
 |wydawnictwo           = [[S.P. Records|SP Records]], [[My Music]], DonKillA Records, Olo Records
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   = https://www.dkaofficial.pl
}}
'''DKA''', właśc. '''Daniel Kaczmarczyk''', (ur. [[28 czerwca]] [[1981]] w [[Knurów|Knurowie]]<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Cała|imię=Andrzej|tytuł=Beaty, rymy, życie. Leksykon muzyki hip-hop|wydawca=Kurpisz S.A.|miejsce=Poznań|data=2005|strony=167|isbn=83-89738-75-9|nazwisko2=Miszczak|imię2=Radek}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://hiphopedia.info/index.php?site=show_artist&id=17&typ=O|tytuł=DKA |opublikowany=hiphopedia.info|język=pl|data dostępu=2011-09-16}}</ref>) – polski [[śpiew|wokalista]], [[raper]] i lekkoatleta.

== Życiorys ==
Wychowywał się w [[Czerwionka-Leszczyny|Leszczynach]]. Po ukończeniu szkoły muzycznej I stopnia w [[Żory|Żorach]] kontynuował naukę przez rok w szkole muzycznej II stopnia w [[Rybnik]]u. Głównym instrumentem Daniela Kaczmarczyka był [[klarnet]] i [[fortepian]]. Jest absolwentem nauk politycznych i germanistyki oraz podyplomowych studiów w zakresie comparative politics na [[Iowa State University]] w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]].

Pierwszą płytę ''Debiut'' wydał w maju 2003 roku w wytwórni [[S.P. Records]]. Album promowały dwa utwory z teledyskami: "Jakby to było" oraz "Marzenia". W sierpniu 2004 wydał drugi album pod tytułem ''Król aniołów'' (singlem z płyty był utwór o tym samym tytule), a w 2005 roku nielegal pt. ''Ciemne strony''.

Czwarta płyta DKA która miała nazywać się ''Exegi Monumentum'' z przyczyn niezależnych od muzyka nie została wydana w SP Records. Ta sama płyta pod nazwą ''Stawiam sobie pomnik'' ukazała się w sklepach w 2006 r. wydana przez wytwórnię [[My Music]]. Singlem promującym ten album był utwór "Wybacz". We wrześniu 2007 DKA wydał kolejną płytę pod tytułem ''Nowy sen''. Według artysty album swoim stylem różnił się od poprzednich<ref name=autonazwa1>{{cytuj stronę|url=https://archive.is/20130503195301/http://muzyka.onet.pl/10176,84890,69301,plyty.html|tytuł=Nowy Sen – DKA|opublikowany=muzyka.onet.pl|język=pl|data dostępu=2012-06-01}}</ref>. DKA zapowiadał szukanie nowych rozwiązań muzycznych<ref name=autonazwa1 />. Płyta była promowana przez singel o tytule "Jak mam ufać sobie".

Kolejny album artysty ukazał się w październiku 2008 roku. Szósta płyta, a zarazem trzecia z kolei wydana w [[My Music]] miała tytuł ''Mój dzień'' i była kontynuacją stylu znanego z płyty "Nowy sen"<ref>{{cytuj stronę|url=https://archive.is/20120713094452/http://muzyka.onet.pl/10176,88150,69301,plyty.html|tytuł=Mój Dzień – DKA|opublikowany=muzyka.onet.pl|język=pl|data dostępu=2012-06-01}}</ref>. 20 kwietnia 2009 ukazał się siódmy album artysty – ''Klimaty 2009''. Tym razem raper wydał album nakładem własnej wytwórni – [[DonKillA Records]] pod pseudonimem "DKA DonKillA".

Na 4 września 2009 zaplanowana została premiera ósmej płyty Daniela Kaczmarczyka. Od 15 sierpnia promował ją singiel "Między niebem a piekłem"<ref>{{cytuj stronę|url=http://mp3.wp.pl/p/informacje/njus/276545.html|tytuł= DKA bawi się w piekło-niebo?|opublikowany=mp3.wp.pl|język=pl|data dostępu=2012-06-01}}</ref>. Tak jak miało to miejsce wcześniej w twórczości DKA, płyta nosi ten sam tytuł, co singel. Jest to kolejny album, który został wydany nakładem wytwórni DonKillA Beats.

4 czerwca 2011 do sklepów trafiła kolejna płyta DKA pt. ''Dekada''<ref>{{cytuj stronę|url=http://muzyka.wp.pl/rid,619875,title,Dekada,plyta.html?ticaid=1c792|tytuł=DKA – Dekada|opublikowany=muzyka.wp.pl|język=pl|data dostępu=2012-06-01}}</ref>. Została ona wydana nakładem wytwórni Olo Records, a dystrybucją całego materiału zajęła się Fonografika. 9 września 2011 roku odbył się pożegnalny koncert artysty<ref>{{cytuj stronę|url=http://muzyka.onet.pl/newsy/hip-hop/dka-konczy-kariere,1,4847172,wiadomosc.html|tytuł=DKA kończy karierę|opublikowany=[[Onet.pl]]|język=pl|data dostępu=2011-09-13}}</ref>. Jednak na oficjalniej stronie internetowej na 12 lutego 2012 zapowiedział premierę następnej płyty ''Czarny album''<ref>{{cytuj stronę|url=https://archive.is/20130503161920/http://www.dka.com.pl/pl/index|tytuł=DKA – Czarny Album przedsprzedaż|data dostępu=2011-12-29}}</ref>.

Od 2013 roku DKA publikuje swoje nowe utwory na oficjalnym kanale YouTube<ref>{{Cytuj |tytuł = DKAtv |data dostępu = 2018-11-15 |opublikowany = YouTube |url = http://www.youtube.com/dkatv |język = pl}}</ref>. W październiku 2018 roku został nominowany do nagrody "Absolwent XXI" wieku"<ref>{{Cytuj |tytuł = Daniel Kaczmarczyk – kandydat – Absolwent XXI wieku |data dostępu = 2018-11-15 |opublikowany = aplikuj.pl |url = https://www.aplikuj.pl/absolwent/kandydat/103/daniel-kaczmarczyk |język = pl}}</ref>.

== Kariera sportowa ==
Kaczmarczyk był także [[Lekkoatletyka|lekkoatletą]] specjalizującym się w [[Skok w dal|skoku w dal]]. W swojej karierze zdobył 3 złote medale na mistrzostwach Polski w kategorii juniorów. Wiele lat trenował w klubie TL Pogoń Ruda Śląska, której barwy reprezentował na wielu różnych imprezach sportowych.

W 1997 został wicemistrzem Polski juniorów młodszych (7,32 m) na otwartym powietrzu. W 1998 został zarówno halowym i letnim mistrzem Polski juniorów młodszych, w 1999 wicemistrzem Polski. W roku 2000 zdobył wicemistrzostwo Polski juniorów w hali oraz mistrzostwo na otwartym powietrzu. Zajął 7. miejsce na [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2000|Mistrzostwach Świata juniorów]] w [[Santiago]]. Dzięki temu sukcesowi rozpoczął studia w USA. Rekord życiowy w skoku w dal wynosi 7,85 m<ref>{{PZLA|778|name=Daniel Kaczmarczyk}}</ref><ref>{{tilastopaja |id=9100 |nazwa=DKA |data dostępu=2012-06-01}}</ref>. Kaczmarczyk jest czterokrotnym medalistą [[Mistrzostwa Polski seniorów w lekkoatletyce|Mistrzostw Polski seniorów]] (3 medale w [[Skok w dal|skoku w dal]] oraz jeden w [[Sztafeta 4 × 100 metrów|sztafecie 4 × 100 metrów]]).

== Dyskografia ==
{|
|valign="top"|
; Albumy
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|-
! scope="col" rowspan="2" style="width:15em;"| Tytuł
! scope="col" rowspan="2" | Dane dot. albumu
! scope="col" colspan="1" | Pozycja na liście
|-
! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;" |[[OLiS|POL]]
|-
! scope="row" |''[[Debiut (album DKA)|Debiut]]''
|
* Data: 2 czerwca 2003
* Wydawca: S.P. Records
|| 40<ref>{{cytuj stronę|url=http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=1279&lang=|tytuł=OLiS – sprzedaż w okresie 27.03.2020 – 02.04.2020|opublikowany=olis.onyx.pl|język=pl|data dostępu=2020-04-09}}</ref>
|-
! scope="row" |''[[Król aniołów]]''
|
* Data: 10 sierpnia 2004
* Wydawca: S.P. Records
|| –
|-
! scope="row" |''Ciemne strony''
|
* Data: wrzesień 2005
* Wydawca: brak (nielegal)
|| –
|-
! scope="row" |''[[Stawiam sobie pomnik]]''
|
* Data: 25 września 2006
* Wydawca: My Music
|| 38<ref>{{cytuj stronę|url=http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=336&lang=|tytuł=OLiS – sprzedaż w okresie 25.09.2006 – 01.10.2006|opublikowany=olis.onyx.pl|język=pl|data dostępu=2011-06-12}}</ref>
|-
! scope="row" |''[[Nowy sen]]''
|
* Data: 14 września 2007
* Wydawca: My Music
|| –
|-
! scope="row" |''[[Mój dzień]]''
|
* Data: 24 października 2008
* Wydawca: My Music
|| –
|-
! scope="row" |''Klimaty 2009''
|
* Data: 29 kwietnia 2009
* Wydawca: DonKillA Records
|| –
|-
! scope="row" |''Między niebem a piekłem''
|
* Data: 4 września 2009
* Wydawca: DonKillA Records
|| –
|-
! scope="row" |''Kompilacja 2000-2008''
|
* Data: 1 czerwca 2010
* Wydawca: DonKillA Records
|| –
|-
! scope="row" |''Dekada''
|
* Data: 4 czerwca 2011
* Wydawca: Olo Records
|| –
|-
! scope="row" |''Czarny album''
|
* Data: 2 lutego 2012
* Wydawca: DonKillA Records
|| —
|-
| colspan="20" style="font-size:90%" | "—" album nie był notowany.
|}
|width="10"|
|valign="top"|
; Minbialbumy
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|-
! scope="col" style="width:15em;"| Tytuł
! scope="col" | Dane dot. albumu
|-
! scope="row" |''Słowa''
|
* Data: 11 marca 2013
* Wydawca: DonKillA Records
|-
! scope="row" |''Słowa 2''
|
* Data: 12 listopada 2013
* Wydawca: DonKillA Records
|}
; Notowane i certyfikowane utwory
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
|-
! rowspan="2" |Rok
! rowspan="2" |Tytuł
! colspan="2" |Pozycja na liście
! rowspan="2" |[[certyfikat sprzedaży w przemyśle muzycznym|Certyfikat]]
! rowspan="2" |Album
|-
! style="font-size:85%;" |[[Szczecińska Lista Przebojów|SLiP]]
<ref name="www.radioszczecin.pl">{{cytuj stronę | url = https://archive.is/20130503213523/http://www.radioszczecin.pl/program/audycje/slip/statystyki/stats.php?a=wyk&id=1168 | tytuł = SLiP – Statystyki dla wykonawcy DKA| opublikowany = radioszczecin.pl | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
! style="font-size:85%;" |[[Polskie Radio Pomorza i Kujaw|PiK]]
<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.radiopik.pl/go.php/download/Z2Z4L3JhZGlvcGlrL3BsL3JhZGlvX2xpc3RhX3ByemVib2pvdy52MC8yNg/25_2003.doc | tytuł = Archiwum listy przebojów Radia PiK – Notowania z roku 2003 | opublikowany = radiopik.pl | język = pl | data dostępu = 2012-10-11 | archiwum = https://web.archive.org/web/20150725162114/http://www.radiopik.pl/go.php/download/Z2Z4L3JhZGlvcGlrL3BsL3JhZGlvX2xpc3RhX3ByemVib2pvdy52MC8yNg/25_2003.doc | zarchiwizowano = 2015-07-25}}
{{cytuj stronę | url = http://www.radiopik.pl/go.php/download/Z2Z4L3JhZGlvcGlrL3BsL3JhZGlvX2xpc3RhX3ByemVib2pvdy52MC8yNg/26_2004.doc | tytuł = Archiwum listy przebojów Radia PiK – Notowania z roku 2004 | opublikowany = radiopik.pl | język = pl | data dostępu = 2012-10-11 | archiwum = https://web.archive.org/web/20140222164919/http://www.radiopik.pl/go.php/download/Z2Z4L3JhZGlvcGlrL3BsL3JhZGlvX2xpc3RhX3ByemVib2pvdy52MC8yNg/26_2004.doc | zarchiwizowano = 2014-02-22}}
{{cytuj stronę | url = http://www.radiopik.pl/go.php/muzyka/lista_przebojow/go:archi:55/art6.html | tytuł = Lista przebojów PR PiK – Notowanie nr: 849 z dnia: 17-12-2006 | opublikowany = radiopik.pl | język = pl | data dostępu = 2012-10-11 | archiwum = https://web.archive.org/web/20120524002019/http://www.radiopik.pl/go.php/muzyka/lista_przebojow/go:archi:55/art6.html | zarchiwizowano = 2012-05-24}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2003
| align="left" |„Jak by to było”
|| 3 || 2
|
| rowspan="2" align="left" |''Debiut''
|-
| align="left" |„Marzenia”
|| 4 || 1
|
|-
| 2004
| align="left" |„Król aniołów”
|| 10 || 2
|
| align="left" |''Król aniołów''
|-
| 2006
| align="left" |„Wybacz”
|| 34 || 3
|
| align="left" |''Stawiam sobie pomnik''
|-
| 2015
| align="left" |„List do przyszłości”<ref>{{Cytuj |tytuł = „List do przyszłości” – Single DKA |url = https://music.apple.com/ca/album/list-do-przysz%C5%82o%C5%9Bci-single/1441905980 |opublikowany = Apple Music |data = 2015-05-17 |data dostępu = 2024-07-15 |język = en}}</ref>
||  ||
| align="left" |
* [[Związek Producentów Audio-Video|ZPAV]]: platynowa płyta<ref name="platyna">{{Cytuj |tytuł = Oficjalna Lista Wyróżnień – platynowe płyty |url = https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-wyroznien/platynowe-plyty |opublikowany = OLiS |data dostępu = 2024-07-15}}</ref>
|
|-
| 2016
| align="left" |„Tu jest mój dom”<ref>{{Cytuj |tytuł = „Tu jest mój dom” – Single DKA |url = https://music.apple.com/us/album/tu-jest-m%C3%B3j-dom-single/1441919663 |opublikowany = Apple Music |data = 2016-10-02 |data dostępu = 2024-07-15 |język = en}}</ref>
||  ||
| align="left" |
* ZPAV: 2x platynowa płyta<ref name="platyna" />
|
|-
| 2017
| align="left" |„Tu i teraz”<ref>{{Cytuj |tytuł = „Tu i teraz” – Single DKA |url = https://music.apple.com/us/album/tu-i-teraz-single/1441973438 |opublikowany = Apple Music |data = 2017-07-13 |data dostępu = 2024-07-15 |język = en}}</ref>
||  ||
| align="left" |
* ZPAV: platynowa płyta<ref name="platyna" />
|
|-
| 2019
| align="left" |„Niech lato trwa”<ref>{{Cytuj |tytuł = „Niech lato trwa” – Single DKA |url = https://music.apple.com/us/album/niech-lato-trwa-single/1469755303 |opublikowany = Apple Music |data = 2019-06-22 |data dostępu = 2024-07-15 |język = en}}</ref>
||  ||
| align="left" |
* ZPAV: złota płyta<ref>{{Cytuj |tytuł = Oficjalna Lista Wyróżnień – złote płyty |url = https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-wyroznien/zlote-plyty |opublikowany = OLiS |data dostępu = 2024-07-15}}</ref>
|
|-
|}

; Inne
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! scope="col" | Album
! scope="col" | Rok
! scope="col" | Utwór
! scope="col" | Źródło
|-
! scope="row" |''VIVA Hip Hop vol.3'' (kompilacja)
|2003
| DKA – "Jakby to było"
|<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=1077 | tytuł = VIVA Hip Hop vol.3 | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|-
! scope="row" |OSWP – ''To się nie zmienia''
|rowspan=2|2004
|gościnnie rap w utworach "Do przodu", "Chcę" i "Do przodu"
|<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=689 | tytuł = OSWP – "To Się Nie Zmienia" | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|-
! scope="row" |''ESKA Squad'' (kompilacja)
| DKA – "Jakby to było"
|<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=434 | tytuł = ESKA Squad | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|-
! scope="row" |''Rap Eskadra 2'' (kompilacja)
|2005
| DKA – "Król aniołów"
|<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=432 | tytuł = Rap Eskadra 2 | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|-
! scope="row" |''Rap Eskadra 4 – Lato 2006'' (kompilacja)
| rowspan=2|2006
| Kabu/Majk, DKA – "Przez łzy"
|<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=503 | tytuł = Rap Eskadra 4 – Lato 2006 | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|-
! scope="row" |''Rap Eskadra 5 – Zima 2007'' (kompilacja)
| DKA – "Wybacz"
|<ref>{{cytuj stronę | url = https://archive.is/20120803224540/http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=963 | tytuł = Rap Eskadra 5 – Zima 2007 | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|-
! scope="row" |''Rap Eskadra – Zima 2009'' (kompilacja)
|2008
| DKA – "Przyjdzie taki dzień"
|<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.hiphopedia.info/index.php?site=show_album&id=1828 | tytuł = Rap Eskadra – Zima 2009 | opublikowany = hiphopedia.info | język = pl | data dostępu = 2012-07-17}}</ref>
|}
|}

== Zobacz też ==
* [[Hip-hopolo]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.dka.com.pl Oficjalna strona DKA]

[[Kategoria:Urodzeni w 1981]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Knurowie]]
[[Kategoria:Polscy raperzy]]
[[Kategoria:Polscy skoczkowie w dal]]
[[Kategoria:Polscy wokaliści hip-hopowi]]
[[Kategoria:Polscy tekściarze]]
[[Kategoria:Wykonawcy polskiego hip-hopu XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy właściciele wytwórni muzycznych]]
[[Kategoria:Zdobywcy platynowych płyt]]

title: DKA

Imię i nazwisko: Daniel Kaczmarczyk

Data i miejsce urodzenia: 28 czerwca 1981 · Knurów

Gatunki: hip-hop, pop-rap

Zawód: wokalista, raper, lekkoatleta

Wydawnictwo: SP Records, My Music, DonKillA Records, Olo Records


text:
# Sąd kościelny
Sąd kościelny – sąd działający w imieniu Kościoła, którego wyroki opierają się na prawie kanonicznym. Sądy kościelne zostały ustanowione w początkach Kościoła, rozwinęły się od strony procedury w średniowieczu wraz z rozwojem doktryny prawa kanonicznego, która korzystała z kodeksu Justyniana opartego na tradycji prawa rzymskiego oraz pozostałych części Corpus Iuris Civilis oraz leges Romanae Barbarorum. Sądy kościelne rozstrzygały spory w ramach instytucji kościelnych, a na poziomie społecznym pełniły funkcje współczesnych sądów cywilnych, karnych i administracyjnych zwłaszcza tam, gdzie jurysdykcja świecka nie istniała lub nie miała możliwości faktycznego działania.
W średniowieczu papieże ustanowili szczególny rodzaj sądów kościelnych podlegających im bezpośrednio. W ten sposób powstały trybunały Inkwizycji. Sądy kościelne miały w średniowieczu bardzo szeroki zakres jurysdykcji.
Na wzór instytucji kościelnych w Europie rozwinęło się sądownictwo świeckie podlegające władzy państwowej. W efekcie jurysdykcja sądów kościelnych została znacznie ograniczona. Wprowadzenie zasady rozdziału kościoła od państwa zawęziło zakres prawa kościelnego do wewnętrznych sporów w instytucji religijnej (causae spirituales). Egzekucja wyroków sądów kościelnych została znacznie ograniczona wyłącznie do sankcji, które mógł zastosować kościół (ekskomunika, pozbawienie urzędów i tytułów kościelnych itp.). W wieku XX przeprowadzono reformę prawa kanonicznego, która ukształtowała współczesne zasady funkcjonowania sądów kościelnych.

## Współczesne kodyfikacje
Sądy kościelne w Kościele rzymskokatolickim opierają swoje wyroki na prawie kanonicznym wywodzącym się z tradycji tej instytucji. W 1983 roku papież zatwierdził nowy kodeks składający w jedną całość zmiany prawa kanonicznego dokonane w wieku XX. Katolickie Kościoły wschodnie posługują się swoim kodeksem prawa kanonicznego, które zostało ujednolicone w 1991 roku.

## Katolickie sądy kościelne

### Sądy diecezjalne
Najniższą instancję sądów kościelnych stanowią sądy biskupie związane z daną diecezją lub eparchią w kościołach prawosławnych. Kościół nie uznaje zasady trójpodziału władzy i dlatego najwyższym sędzią jest biskup, pełniący równocześnie funkcje wykonawcze i prawodawcze. Swoją władzę biskup ceduje na wikariusza sądowego, choć w szczególnych sprawach sam może rozstrzygać. Sędziowie rozstrzygający sprawy w sądach kościelnych muszą się wykazać znajomością prawa kanonicznego potwierdzoną odpowiednimi dyplomami uczelni kościelnych.
Biskup wyznacza dla postępowań przed sądem duchownym promotora sprawiedliwości, który reprezentuje diecezję na podobnej zasadzie jak prokurator działający w imieniu państwa. Powód w procesie może powołać adwokata przemawiającego w jego imieniu.
Niektóre sprawy nie mogą być rozpatrywane przez sądy diecezjalne:
- sprawy przeciw diecezji lub biskupowi,
- spory w łonie zakonów.

### Sądy apelacyjne
Apelacyjne sądy kościelne mają w swojej jurysdykcji metropolię kościelną i są ustanawiane przez metropolitę. Apelacje z sądów diecezjalnych są rozpatrywane w metropolii odpowiadającej każdej diecezji. Jeżeli sprawa dotyczy archidiecezji, trafia przed sąd apelacyjny innej metropolii, aby ten sam sąd nie rozpatrywał apelacji od własnego wyroku. W niektórych przypadkach apelacja jest rozpatrywana niezależnie od wniosków składanych przez obie strony procesu, np. w przypadkach stwierdzenia nieważności ślubu kościelnego.

### Najwyższa instancja
Od wyroków sądów metropolitarnych można się odwołać do Roty Rzymskiej, która pełni funkcję sądu. Jeżeli sąd apelacyjny podtrzyma wyrok sądu diecezjalnego, apelacja do Roty Rzymskiej nie jest możliwa. W sprawach, które rozstrzygał papież, żadna apelacja nie jest przewidziana.

### Inne trybunały kościelne
W Kurii Rzymskiej ustanowiono dwa inne trybunały. Pierwszy z nich stanowi Sygnatura Apostolska, która rozpatruje spory dotyczące jurysdykcji między sądami kościelnymi. Papież może przekazać z innego sądu niektóre sprawy do Sygnatury Apostolskiej. W trybie odwoławczym od decyzji sądów diecezjalnych nie przysługuje prawo do apelacji do tego trybunału.
Trzeci trybunał w Kurii Rzymskiej stanowi Penitencjaria Apostolska. Nie rozpatruje ona apelacji od wyroków sądów diecezjalnych ani metropolitarnych. W Kościele katolickim duchowni w sakramencie pokuty mają prawo do udzielania odpuszczenia za grzechy. W niektórych przypadkach prawo do odpuszczenia grzechu ma tylko papież. Penitencjaria Apostolska rozstrzyga w takich sprawach, udzielając pokuty penitentowi, którego grzech może zostać odpuszczony po jej spełnieniu. Sprawę do tego trybunału zgłasza spowiednik. Wyrok oraz cały przebieg sprawy są objęte tajemnicą spowiedzi, kiedy grzech ma charakter prywatny (np. zbezczeszczenie eucharystii). Jeżeli grzech popełniony przez wiernego dotyczy innej osoby, postępowanie oraz wyrok są jawne dla pokrzywdzonego, a w sprawach publicznych dla wszystkich.

### Kontrowersje
W średniowieczu sądy kościelne wydały wiele wyroków, które dzisiaj uznaje się za niesprawiedliwe. Wraz z pojawieniem się herezji papieże ustanowili podlegające im bezpośrednio sądy kościelne, które nazwano Inkwizycją. Krytycy twierdzą, że heretycy lub osoby posądzone o konszachty z mocami piekielnymi, były torturowane i palone na stosie na mocy wyroków sądów kościelnych. W konflikt z prawem kanonicznym weszło wiele postaci historycznych, które stanęły przed trybunałami Inkwizycji lub sądami biskupimi. Krytycy przypominają wyroki przeciw Galileuszowi, Giordano Bruno oraz Joannie d’Arc.
Apologeci sądów kościelnych twierdzą, że w porównaniu do innych średniowiecznych instytucji sądowniczych, zapewniały one oskarżonym więcej praw, stosując tortury tylko w ostateczności. Herezje stanowiły zagrożenie dla ładu społecznego panującego w średniowiecznej Europie, a sądy kościelne zarówno papieskie jak i biskupie przyczyniały się do sprawiedliwego osądzenia osób podważających powszechnie przyjęte normy.

## Anglikańskie sądy kościelne
W kościele anglikańskim sądy kościelne są zorganizowane analogicznie do sądów katolickich. Głową kościoła anglikańskiego jest król Wielkiej Brytanii, który tytularnie sprawuje nadzór nad sądami kościelnymi. Zakres ich jurysdykcji odnosi się do spraw dyscyplinarnych wewnątrz kościoła oraz sporów dogmatycznych.

### Sądy pierwszej i drugiej instancji
Jurysdykcja poszczególnych sądów kościelnych jest podzielona terytorialnie oraz zależy od charakteru sprawy. Na najniższym poziomie sprawy nie dotyczące doktryny wiary rozstrzyga Sąd Archidiakoński (ang.  Archdeaconry Court), który ustanawia lokalny archidiakon. Kolejną instancję stanowi sąd biskupi. W archidiecezji Canterbury jest określany jako Sąd Komisaryczny (ang. Commissary Court), któremu przewodzi komisarz generalny (ang. commissiary-general). Sąd biskupi w innych diecezjach stanowi Konsystorz (ang. Consistory Court) zbierający się pod przewodnictwem kanclerza (ang. chancellor).

### Sądy trzeciej instancji
Z dwoma brytyjskimi archidiecezjami w Canterbury oraz w Yorku związane są dwa sądy archidiecezjalne rozpatrujące apelacje od wyroków sądów niższych instancji. W Canterbury apelacje rozstrzyga Arches Court, któremu przewodniczy Dean of Arches, a w Jorku sąd określany jest jako Chancery Court, któremu przewodniczy Auditor.
Nad sprawami dotyczącymi doktryny, ceremonii i rytuałów jurysdykcję ma tylko specjalny trybunał określany jako Court of Ecclesiastical Causes Reserved, który składa się z trzech biskupów diecezjalnych oraz dwóch sędziów apelacyjnych. Apelacje od wyroków sądów archidiecezjalnych można składać do Komitetu Sprawiedliwości Rady Królewskiej (ang. Judicial Committee of the Privy Council), która rozpatruje je w imieniu głowy kościoła anglikańskiego. Sprawy przeciw arcybiskupom rozstrzyga specjalna komisja Commissions of Convocation.
W Kościele Episkopalnym w Stanach Zjednoczonych należącym do wspólnoty kościołów anglikańskich, funkcjonują tylko sądy dyscyplinarne rozpatrujące sprawy przeciw duchownym. Funkcjonują dwa systemy trybunałów. Pierwszy ma jurysdykcję nad pastorami oraz diakonami, a drugi rozstrzyga sprawy dotyczące biskupów.

title: Sąd kościelny

wikitext:
'''Sąd kościelny''' – sąd działający w imieniu [[Kościół (organizacja)|Kościoła]], którego wyroki opierają się na [[prawo kanoniczne|prawie kanonicznym]]. Sądy kościelne zostały ustanowione w początkach Kościoła, rozwinęły się od strony procedury w [[średniowiecze|średniowieczu]] wraz z rozwojem doktryny prawa kanonicznego, która korzystała z [[kodeks Justyniana|kodeksu Justyniana]] opartego na tradycji [[prawo rzymskie|prawa rzymskiego]] oraz pozostałych części Corpus Iuris Civilis oraz leges Romanae Barbarorum. Sądy kościelne rozstrzygały spory w ramach instytucji kościelnych, a na poziomie społecznym pełniły funkcje współczesnych sądów [[Prawo cywilne|cywilnych]], karnych i administracyjnych zwłaszcza tam, gdzie jurysdykcja świecka nie istniała lub nie miała możliwości faktycznego działania.

W średniowieczu papieże ustanowili szczególny rodzaj sądów kościelnych podlegających im bezpośrednio. W ten sposób powstały trybunały [[Inkwizycja|Inkwizycji]]. Sądy kościelne miały w średniowieczu bardzo szeroki zakres jurysdykcji.

Na wzór instytucji kościelnych w Europie rozwinęło się sądownictwo [[Laicyzm|świeckie]] podlegające władzy państwowej. W efekcie jurysdykcja sądów kościelnych została znacznie ograniczona. Wprowadzenie zasady [[Rozdział państwa od kościoła|rozdziału kościoła od państwa]] zawęziło zakres prawa kościelnego do wewnętrznych sporów w instytucji religijnej (causae spirituales). Egzekucja wyroków sądów kościelnych została znacznie ograniczona wyłącznie do sankcji, które mógł zastosować kościół ([[ekskomunika]], pozbawienie urzędów i tytułów kościelnych itp.). W wieku XX przeprowadzono reformę prawa kanonicznego, która ukształtowała współczesne zasady funkcjonowania sądów kościelnych.

== Współczesne kodyfikacje ==
Sądy kościelne w [[Kościół łaciński|Kościele rzymskokatolickim]] opierają swoje wyroki na [[Prawo kanoniczne|prawie kanonicznym]] wywodzącym się z tradycji tej instytucji. W 1983 roku papież zatwierdził nowy kodeks składający w jedną całość zmiany prawa kanonicznego dokonane w wieku XX. [[Katolickie Kościoły wschodnie]] posługują się swoim kodeksem prawa kanonicznego, które zostało ujednolicone w 1991 roku.

== Katolickie sądy kościelne ==
=== Sądy diecezjalne ===
Najniższą instancję sądów kościelnych stanowią sądy biskupie związane z daną diecezją lub [[eparchia|eparchią]] w kościołach prawosławnych. Kościół nie uznaje zasady trójpodziału władzy i dlatego najwyższym sędzią jest biskup, pełniący równocześnie funkcje wykonawcze i prawodawcze. Swoją władzę biskup ceduje na [[wikariusz sądowy|wikariusza sądowego]], choć w szczególnych sprawach sam może rozstrzygać. Sędziowie rozstrzygający sprawy w sądach kościelnych muszą się wykazać znajomością prawa kanonicznego potwierdzoną odpowiednimi dyplomami uczelni kościelnych.

Biskup wyznacza dla postępowań przed sądem duchownym promotora sprawiedliwości, który reprezentuje diecezję na podobnej zasadzie jak prokurator działający w imieniu państwa. Powód w procesie może powołać adwokata przemawiającego w jego imieniu.

Niektóre sprawy nie mogą być rozpatrywane przez sądy diecezjalne:
* sprawy przeciw diecezji lub biskupowi,
* spory w łonie zakonów.

=== Sądy apelacyjne ===
Apelacyjne sądy kościelne mają w swojej jurysdykcji [[Metropolia (religia)|metropolię kościelną]] i są ustanawiane przez [[Metropolita|metropolitę]]. Apelacje z sądów diecezjalnych są rozpatrywane w metropolii odpowiadającej każdej diecezji. Jeżeli sprawa dotyczy [[Archidiecezja|archidiecezji]], trafia przed sąd apelacyjny innej metropolii, aby ten sam sąd nie rozpatrywał apelacji od własnego wyroku. W niektórych przypadkach apelacja jest rozpatrywana niezależnie od wniosków składanych przez obie strony procesu, np. w przypadkach stwierdzenia nieważności ślubu kościelnego.

=== Najwyższa instancja ===
Od wyroków sądów metropolitarnych można się odwołać do [[Rota Rzymska|Roty Rzymskiej]], która pełni funkcję sądu. Jeżeli sąd apelacyjny podtrzyma wyrok sądu diecezjalnego, apelacja do Roty Rzymskiej nie jest możliwa. W sprawach, które rozstrzygał [[papież]], żadna apelacja nie jest przewidziana<ref>Kan. 333 § 3 KPK.</ref>.

=== Inne trybunały kościelne ===
W [[Kuria Rzymska|Kurii Rzymskiej]] ustanowiono dwa inne trybunały. Pierwszy z nich stanowi [[Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej|Sygnatura Apostolska]], która rozpatruje spory dotyczące jurysdykcji między sądami kościelnymi. Papież może przekazać z innego sądu niektóre sprawy do Sygnatury Apostolskiej. W trybie odwoławczym od decyzji sądów diecezjalnych nie przysługuje prawo do apelacji do tego trybunału.

Trzeci trybunał w Kurii Rzymskiej stanowi [[Penitencjaria Apostolska]]. Nie rozpatruje ona apelacji od wyroków sądów diecezjalnych ani metropolitarnych. W Kościele katolickim duchowni w sakramencie pokuty mają prawo do udzielania odpuszczenia za grzechy. W niektórych przypadkach prawo do odpuszczenia grzechu ma tylko papież. Penitencjaria Apostolska rozstrzyga w takich sprawach, udzielając pokuty [[Penitent (katolicyzm)|penitentowi]], którego grzech może zostać odpuszczony po jej spełnieniu. Sprawę do tego trybunału zgłasza spowiednik. Wyrok oraz cały przebieg sprawy są objęte [[tajemnica spowiedzi|tajemnicą spowiedzi]], kiedy grzech ma charakter prywatny (np. zbezczeszczenie eucharystii). Jeżeli grzech popełniony przez wiernego dotyczy innej osoby, postępowanie oraz wyrok są jawne dla pokrzywdzonego, a w sprawach publicznych dla wszystkich.

=== Kontrowersje ===
{{osobny artykuł|Inkwizycja}}
W średniowieczu sądy kościelne wydały wiele wyroków, które dzisiaj uznaje się za niesprawiedliwe. Wraz z pojawieniem się herezji papieże ustanowili podlegające im bezpośrednio sądy kościelne, które nazwano Inkwizycją. Krytycy twierdzą, że heretycy lub osoby posądzone o konszachty z mocami piekielnymi, były torturowane i palone na stosie na mocy wyroków sądów kościelnych. W konflikt z prawem kanonicznym weszło wiele postaci historycznych, które stanęły przed trybunałami Inkwizycji lub sądami biskupimi. Krytycy przypominają wyroki przeciw [[Galileusz]]owi, [[Giordano Bruno]] oraz [[Joanna d’Arc|Joannie d’Arc]].

Apologeci sądów kościelnych twierdzą, że w porównaniu do innych średniowiecznych instytucji sądowniczych, zapewniały one oskarżonym więcej praw, stosując tortury tylko w ostateczności. Herezje stanowiły zagrożenie dla ładu społecznego panującego w średniowiecznej Europie, a sądy kościelne zarówno papieskie jak i biskupie przyczyniały się do sprawiedliwego osądzenia osób podważających powszechnie przyjęte normy.

== Anglikańskie sądy kościelne ==
W [[Anglikanizm|kościele anglikańskim]] sądy kościelne są zorganizowane analogicznie do sądów katolickich. Głową kościoła anglikańskiego jest król Wielkiej Brytanii, który tytularnie sprawuje nadzór nad sądami kościelnymi. Zakres ich jurysdykcji odnosi się do spraw dyscyplinarnych wewnątrz kościoła oraz sporów dogmatycznych.

=== Sądy pierwszej i drugiej instancji ===
Jurysdykcja poszczególnych sądów kościelnych jest podzielona terytorialnie oraz zależy od charakteru sprawy. Na najniższym poziomie sprawy nie dotyczące doktryny wiary rozstrzyga Sąd [[Archidiakon|Archidiakoński]] (ang. '' Archdeaconry Court''), który ustanawia lokalny archidiakon. Kolejną instancję stanowi sąd biskupi. W archidiecezji [[Canterbury]] jest określany jako Sąd Komisaryczny (ang. ''Commissary Court''), któremu przewodzi komisarz generalny (ang. ''commissiary-general''). Sąd biskupi w innych diecezjach stanowi [[Konsystorz]] (ang. ''Consistory Court'') zbierający się pod przewodnictwem kanclerza (ang. ''chancellor'').

=== Sądy trzeciej instancji ===
Z dwoma brytyjskimi archidiecezjami w Canterbury oraz w [[York]]u związane są dwa sądy archidiecezjalne rozpatrujące apelacje od wyroków sądów niższych instancji. W Canterbury apelacje rozstrzyga ''Arches Court'', któremu przewodniczy ''Dean of Arches'', a w Jorku sąd określany jest jako ''Chancery Court'', któremu przewodniczy ''Auditor''.

Nad sprawami dotyczącymi doktryny, ceremonii i rytuałów jurysdykcję ma tylko specjalny trybunał określany jako ''Court of Ecclesiastical Causes Reserved'', który składa się z trzech biskupów diecezjalnych oraz dwóch sędziów apelacyjnych. Apelacje od wyroków sądów archidiecezjalnych można składać do Komitetu Sprawiedliwości Rady Królewskiej (ang. ''Judicial Committee of the Privy Council''), która rozpatruje je w imieniu głowy kościoła anglikańskiego. Sprawy przeciw arcybiskupom rozstrzyga specjalna komisja ''Commissions of Convocation''.

W [[Kościół Episkopalny w Stanach Zjednoczonych|Kościele Episkopalnym w Stanach Zjednoczonych]] należącym do wspólnoty kościołów anglikańskich, funkcjonują tylko sądy dyscyplinarne rozpatrujące sprawy przeciw duchownym. Funkcjonują dwa systemy trybunałów. Pierwszy ma jurysdykcję nad pastorami oraz diakonami, a drugi rozstrzyga sprawy dotyczące biskupów.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę |url = http://www.newadvent.org/cathen/04447a.htm |tytuł = Historia katolickich sądów kościelnych |język = en}}
* {{cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20100303041401/http://legal-directory.net/english-law/ecclesiastical-courts.htm |tytuł = Krótki artykuł o anglikańskich sądach kościelnych |język = en}}
* {{cytuj stronę |url = http://www.cofe.anglican.org/about/churchlawlegis/canons/07g157-165.pdf |tytuł = Opracowanie o anglikańskich sądach kościelnych |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20080626050134/http://www.cofe.anglican.org/about/churchlawlegis/canons/07g157-165.pdf |zarchiwizowano = 2008-06-26 |data dostępu = 2007-03-24}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Prawo kanoniczne]]