text:
# Hanuszyszki
Hanuszyszki (lit. Onuškis) – miasteczko na Litwie w rejonie trockim, ok. 30 km od Trok i 16 km na południowy wschód od Wysokiego Dworu, 584 mieszkańców (2001). Siedziba gminy Hanuszyszki, litewski pomnik urbanistyki.

## Historia
Podczas okupacji hitlerowskiej, w lipcu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 300 osób. 21 września 1941 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów wywieziono do getta w Panošiškis, by następnie zamordować w lesie Worniki. Sprawcami zbrodni byli żołnierze z Einsatzkommando 3, oraz litewskie służby bezpieczeństwa. Dowodzili Martin Weiss i Ypatingas Burys.

## Gminy partnerskie
- Gmina Laszki, Polska

title: Hanuszyszki

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Hanuszyszki
 |nazwa oryginalna             = Onuškis
 |zdjęcie                      = Church of Onushkis.JPG
 |opis zdjęcia                 = Kościół w Hanuszyszkach
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Hanuszyszek
 |państwo                      = okręg wileński
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 584
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = LT-21025
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 54°29′N 24°35′E
 |commons                      = Category:Onuškis
 |www                          =
}}
{{ISG|Hanuszyszki}}
'''Hanuszyszki''' ([[język litewski|lit.]] ''Onuškis'') – [[miasteczka na Litwie|miasteczko na Litwie]] w [[Rejon trocki|rejonie trockim]], ok. 30 km od [[Troki|Trok]] i 16 km na południowy wschód od [[Wysoki Dwór|Wysokiego Dworu]], 584 mieszkańców (2001). Siedziba [[Hanuszyszki (gmina)|gminy Hanuszyszki]], litewski [[pomnik urbanistyki]].

== Historia ==
Podczas okupacji hitlerowskiej, w lipcu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 300 osób. 21 września 1941 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów wywieziono do getta w Panošiškis, by następnie zamordować w lesie Worniki. Sprawcami zbrodni byli żołnierze z Einsatzkommando 3, oraz litewskie służby bezpieczeństwa. Dowodzili Martin Weiss i Ypatingas Burys<ref>{{Cytuj |redaktor = Geoffrey P. Megargee |tytuł = Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945 |wolumin = II, part B |s = 1097}}</ref>.

== Gminy partnerskie ==
* {{Flaga|POL}} [[Laszki (gmina)|Gmina Laszki]], [[Polska]]

== Zobacz też ==
* [[gmina Hanuszyszki]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasteczka w okręgu wileńskim]]
[[Kategoria:Miejscowości w rejonie trockim]]

title: HanuszyszkiOnuškis

Państwo: Litwa

Okręg: wileński


text:
# Indolestes goniocercus
Indolestes goniocercus – gatunek ważki z rodziny pałątkowatych (Lestidae).

wikiname: plwiki

title: Indolestes goniocercus

in_language: pl

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Indolestes goniocercus''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = Lieftinck, 1960
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[ważki]]
 |podrząd                = [[ważki równoskrzydłe]]
 |nadrodzina             = [[Lestoidea (nadrodzina)|Lestoidea]]
 |rodzina                = [[pałątkowate]]
 |podrodzina             = [[Sympecmatinae]]
 |rodzaj                 = ''[[Indolestes]]''
 |gatunek                = ''Indolestes goniocercus''
 |synonimy               =
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 122310021
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Indolestes goniocercus''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[ważki]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[pałątkowate|pałątkowatych]] (Lestidae).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę|url=http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|tytuł=World Odonata List|autor=Schorr i inni|data=2011|język=en|data dostępu=2011-11-15|archiwum=https://www.webcitation.org/6AzZ0JhPS?url=http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|zarchiwizowano=27 września 2012}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Indolestes]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1960 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: ważki

Podrząd: ważki równoskrzydłe

Nadrodzina: Lestoidea

Rodzina: pałątkowate

Podrodzina: Sympecmatinae

Rodzaj: Indolestes

Gatunek: Indolestes goniocercus


text:
# Tōkaidō (region)
Tōkaidō (jap. 東海道, dosł. droga wschodniego morza) – jeden z siedmiu dawnych okręgów w Japonii, w systemie podziału terytorialnego gokishichidō, obejmujący południowo-wschodnią część Honsiu.
Prowincje okręgu Tōkaidō:
- Prowincja Iga
- Prowincja Ise
- Prowincja Shima
- Prowincja Owari
- Prowincja Mikawa
- Prowincja Tōtōmi
- Prowincja Suruga
- Prowincja Kai
- Prowincja Izu
- Prowincja Sagami
- Prowincja Musashi
- Prowincja Awa
- Prowincja Kazusa
- Prowincja Shimousa
- Prowincja Hitachi

title: Tōkaidō (region)

wikitext:
[[Plik:Tokaido.svg|thumb|300px|Tōkaidō]]
{{nihongo|'''Tōkaidō'''|東海道,|dosł. droga wschodniego morza}} – jeden z siedmiu dawnych okręgów w [[Japonia|Japonii]], w systemie podziału terytorialnego [[gokishichidō]], obejmujący południowo-wschodnią część [[Honsiu]].

Prowincje okręgu Tōkaidō<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Titsingh | imię = Isaac |autor link = Isaac Titsingh | tytuł = Nipon o daï itsi ran; ou, Annales des empereurs du Japon | strony = 57, przypis 1}}</ref>:

* [[Prowincja Iga]]
* [[Prowincja Ise]]
* [[Prowincja Shima]]
* [[Prowincja Owari]]
* [[Prowincja Mikawa]]
* [[Prowincja Tōtōmi]]
* [[Prowincja Suruga]]
* [[Prowincja Kai]]
* [[Prowincja Izu]]
* [[Prowincja Sagami]]
* [[Prowincja Musashi]]
* [[Prowincja Awa (Chiba)|Prowincja Awa]]
* [[Prowincja Kazusa]]
* [[Prowincja Shimousa]]
* [[Prowincja Hitachi]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Titsingh I., ''Nipon o daï itsi ran; ou, Annales des empereurs du Japon'', Paris, 1834.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Regiony Japonii]]


text:
# Ištvan Semeredi
Ištvan Semeredi (ur. 8 kwietnia 1948) – jugosłowiański zapaśnik walczący w stylu klasycznym. Olimpijczyk z Monachium 1972, gdzie zajął czwarte miejsce w kategorii plus 100 kg.
Czwarty na mistrzostwach Europy w 1973 roku.

title: Ištvan Semeredi

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Ištvan Semeredi
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 8 kwietnia 1948
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 190 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      = RK [[Senta]]
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|YUG|wariant=SFR}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Ištvan Semeredi''' (ur. [[8 kwietnia]] [[1948]]<ref>{{Cytuj| url = https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/se/istvan-semeredi-1.html| tytuł = Ištvan Semeredi Biography and Olympic Results| opublikowany = Sports-Reference.com| data dostępu = 2019-05-29| język = en| archiwum = https://web.archive.org/web/20200418105400/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/se/istvan-semeredi-1.html| zarchiwizowano = 18 kwietnia 2020}}</ref>) – [[Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii|jugosłowiański]] [[zapasy|zapaśnik]] walczący w stylu klasycznym. [[Igrzyska olimpijskie|Olimpijczyk]] z [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1972|Monachium 1972]], gdzie zajął czwarte miejsce w kategorii plus 100 kg.

Czwarty na [[Mistrzostwa Europy w zapasach|mistrzostwach Europy]] w [[Mistrzostwa Europy w Zapasach 1973|1973]]<ref>{{Cytuj | url = https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=3C44EAFA80424ABDB21811616483B4AC| tytuł = Semeredi, Istvan| opublikowany = Unitedwrestling.com | data dostępu = 2019-05-29| język = en}}</ref> roku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Zapaśnicy Jugosławii na igrzyskach olimpijskich – Monachium 1972}}

{{SORTUJ:Semeredi, Ištvan}}
[[Kategoria:Jugosłowiańscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Jugosłowiańscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1948]]
[[Kategoria:Zapaśnicy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1972]]

title: · Ištvan Semeredi

Data urodzenia: 8 kwietnia 1948

Klub: RK Senta


text:
# Wyładowanie koronowe
Wyładowanie koronowe, wyładowanie ulotowe, wyładowanie niezupełne, ulot – wyładowanie elektryczne spowodowane przez jonizację płynu (czyli cieczy lub gazu) otaczającego przewodnik, które pojawia się, gdy gradient potencjału przekracza pewną wartość, ale warunki są niewystarczające do przebicia lub powstania łuku.

## Opis zjawiska
Wyładowanie niezupełne jest procesem, w którym prąd zaczyna płynąć w neutralnym płynie, zwykle powietrzu, z elektrody ulotowej podłączonej do wysokiego napięcia. Ruch ładunków jest możliwy dzięki jonizacji ośrodka, powodującej wytwarzanie plazmy wokół elektrody. Powstające jony unoszą ładunek elektryczny do obszaru niższego potencjału otaczającego elektrodę zbiorczą lub rekombinują, tworząc ponownie neutralne atomy.
Jeżeli elektroda ulotowa ma bardzo mały promień krzywizny (jest zaostrzona lub ma postać cienkiego przewodu) wokół niej wytwarza się duży gradient potencjału. W takiej sytuacji może dojść do wyładowania w postaci iskry lub łuku elektrycznego. Jeżeli napięcie jest na tyle niskie, że nie pozwala na powstanie kanału plazmy, ale dość wysokie, aby medium uległo częściowej jonizacji, powstaje wyładowanie koronowe.
Korony mogą być dodatnie i ujemne. Jeżeli elektroda ulotowa jest spolaryzowana dodatnio, wyładowanie koronowe jest dodatnie, a przy odwrotnej polaryzacji ujemne. Opis zjawisk fizycznych zachodzących w obu przypadkach różni się. Asymetria wynika z odmiennej natury ujemnych i dodatnich nośników ładunku. Ujemne nośniki ładunku, czyli elektrony, są bardzo lekkie, natomiast nośniki dodatnie, czyli jony, są znacznie cięższe. W efekcie drgań termicznych występujących przy normalnym ciśnieniu i temperaturze elektrony mogą zostać wytrącone ze swoich orbitali.
Różnica między koroną dodatnią a ujemną staje się widoczna, jeżeli rozważymy tempo produkcji ozonu powstającego podczas wyładowań koronowych. Ujemna korona wytwarza znacznie więcej ozonu niż dodatnia.

## Praktyczne zastosowania
Wyładowania koronowe mogą być użytecznym zjawiskiem występującym w wielu przemysłowych zastosowaniach:
- usuwanie niepożądanych ładunków elektrycznych z powierzchni samolotów podczas lotu, aby uniknąć niekontrolowanych wyładowań elektrycznych, które mogą zakłócić pracę systemów awioniki
- wytwarzanie ozonu
- jonizacja metodą APCI (od ang. atmospheric pressure chemical ionisation) w komorze jonizacyjnej spektrometru mas
- usuwanie pyłów z powietrza w układach klimatyzacji
- Odpylanie gazów technologicznych lub odlotowych w elektrofiltrach[2]
- usuwanie niepożądanych substancji organicznych z powietrza
- kserokopiarka
- jonizator powietrza
- fotografia kirlianowska
- silnik jonowy
- laser azotowy
- licznik Geigera

Wyładowania koronowe umożliwiają wytworzenie naładowanych powierzchni. Efekt ten jest wykorzystywany w kserokopiarce. Wyładowania koronowe pozwalają na usuwanie z powietrza pyłów przez ich naładowanie, a następnie osadzenie na elektrodzie o przeciwnym znaku. Wolne rodniki oraz jony powstające podczas wyładowania koronowego mogą niszczyć toksyczne związki chemiczne.

## Problemy
Wyładowania koronowe generują zakłócenia w postaci fal dźwiękowych słyszalnych dla człowieka oraz promieniowania elektromagnetycznego utrudniającego odbiór sygnałów radiowych, co jest szczególnie dokuczliwe w pobliżu linii wysokiego napięcia. Energia elektryczna ucieka w powietrze, powodując wytwarzanie szkodliwego dla człowieka ozonu oraz tlenków azotu. Z tego względu urządzenia elektryczne są konstruowane tak, aby zmniejszać wyładowania koronowe.
Wyładowania są niepożądane:
- podczas przesyłu energii elektrycznej ze względu na:
  - straty energii
  - uciążliwy hałas
  - zakłócenia radioelektryczne
  - fioletowoniebieską poświatę
  - wytwarzanie ozonu
  - uszkodzenia izolacji
- wewnątrz urządzeń elektrycznych (transformator, kondensator, silnik elektryczny, prądnica).

## Mechanizm wyładowania koronowego
Niektóre zjawiska fizyczne są wspólne dla wyładowania koronowego dodatniego i ujemnego.
1. Obojętna cząsteczka w silnym polu elektrycznym może zostać zjonizowana na skutek oddziaływania zewnętrznego, np. po absorpcji fotonu lub zderzenia termicznego, co prowadzi do powstania jonów oraz wolnych elektronów.
2. Na ładunki znajdujące się w polu elektrycznym działa siła rozdzielająca dodatnie od ujemnych, co przeciwdziała rekombinacji cząstek o przeciwnych znakach. Pole elektryczne nadaje naładowanym cząstkom energię kinetyczną.
3. Duży stosunek ładunku elektronu do jego masy sprawia, że elektrony są rozpędzane do znacznie większych prędkości niż jony dodatnie. Rozpędzone elektrony mogą zderzyć się z obojętnym atomem, wybijając z jego powłok elektronowych kolejne elektrony. Powstaje lawina elektronów charakterystyczna zarówno dla wyładowań koronowych dodatnich, jak i ujemnych.
4. W wyładowaniu koronowym dodatnim i ujemnym jony dodatnie powstające podczas serii lawin są przyciągane do elektrody ujemnej, co zamyka obwód i podtrzymuje przepływ prądu, a elektrony są przyciągane do elektrody dodatniej.

## Prawo Peeka
W 1915 amerykański fizyk Frank William Peek opublikował empiryczną zależność opisującą warunki niezbędne do wystąpienia wyładowania koronowego między dwoma przewodami:
{\displaystyle e_{v}=m_{v}g_{v}\delta r\ln \left({\frac {S}{r}}\right),}
gdzie:
ev – napięcie ulotu (CIV ang. corona inception voltage) w kilowoltach konieczne do rozpoczęcia wyładowania koronowego między przewodami,
mv – współczynnik nieregularności przewodów zależny od ich stanu. Gładkie druty mają mv = 1, chropowate, brudne lub pokryte nalotem od 0,98 do 0,93, a kable od 0,87 do 0,83;
r – promień przewodów,
S – odległość między przewodami,
{\displaystyle \delta } – współczynnik gęstości,
gv – krytyczny gradient potencjału.
Współczynnik gęstości opisany jest równaniem:
{\displaystyle \delta ={\frac {0{,}294\,b}{273+t}}}
w którym:
b – ciśnienie w hPa
t – temperatura w stopniach Celsjusza
Dla warunków normalnych (25 °C i 1013,25 hPa):
{\displaystyle \delta ={\frac {0{,}294\cdot 1013{,}25}{273+25}}=1.}
Wartość gv – krytyczny gradient potencjału dla ulotu można obliczyć na podstawie zależności:
{\displaystyle g_{v}=g_{0}\delta \left(1+{\frac {0{,}0951}{\sqrt {\delta r}}}\right),}
przy czym g0 – krytyczny gradient potencjału około 3⋅106V/m dla powietrza w warunkach normalnych.
Prąd przewodzony przez koronę można obliczyć jako całkę z gęstości prądu elektrycznego po powierzchni przewodnika. Straty mocy są iloczynem napięcia oraz prądu.

## Korony dodatnie

### Właściwości
Korona dodatnia rozkłada się jednorodnie na całej długości przewodnika. Może być obserwowana jako niebieska lub biała poświata, a większość wytwarzanego promieniowania znajduje się w zakresie niewidocznego dla człowieka ultrafioletu. Równomierne rozłożenie plazmy wokół elektrody ulotowej wynika z jednorodności źródła wtórnych kaskad elektronowych. Przy takim samym napięciu oraz kształcie elektrod korona dodatnia jest mniej widoczna niż ujemna. Ilość wolnych elektronów jest znacznie mniejsza. Pojawiają się wyłącznie przy powierzchni przewodnika.
Elektrony w koronie dodatniej koncentrują się blisko powierzchni elektrody ulotowej, w obszarze wysokiego gradientu potencjału, tak więc mają wysoką energię, podczas kiedy w koronie ujemnej wiele elektronów znajduje się dalej od elektrody ulotowej w obszarze wypełnionym znacznie słabszym polem. W reakcjach wymagających większych energii aktywacji wysokoenergetyczne elektrony z korony dodatniej są bardziej użyteczne niż te z korony ujemnej. Elektronów w koronie ujemnej jest więcej, ale udział cząstek o wyższej energii jest mniejszy. Wytwarzanie ozonu wymaga na tyle niskich energii, że korona ujemna okazuje się znacznie bardziej wydajna w jego produkcji. W tym zastosowaniu liczy się bardziej liczba elektronów niż ich energia.
Poza plazmą otaczającą elektrodę ulotową występuje przepływ niskoenergetycznych jonów. W przypadku korony dodatniej podążają one od elektrody zbiorczej do ulotowej. Przy odwrotnej polaryzacji poruszają się w kierunku przeciwnym.

### Mechanizm
Rozwój korony dodatniej rozpoczyna się od przypadkowej jonizacji atomów gazu przez czynniki zewnętrzne takie jak zderzenia atomów z cząstkami promieniowania kosmicznego lub przez pochłanianie fotonów. Elektrony są przyciągane do elektrody ulotowej, a jony dodatnie odpychane. Niesprężyste zderzenia w pobliżu elektrody prowadzą do dalszej jonizacji, wytwarzając kaskady elektronów.
W koronie dodatniej elektrony wtórne niezbędne do kolejnych reakcji są wytwarzanie głównie w płynie w obszarze poza plazmą. Ich źródłem są ultrafioletowe fotony wytwarzane przez plazmę przez elektrony wracające do niższych stanów energetycznych. Nowe elektrony są przyciągane do obszaru plazmy wokół elektrody ulotowej, wytwarzając kolejne kaskady naładowanych cząstek.
Obszar korony dodatniej można podzielić na dwa regiony:
- Region wokół elektrody ulotowej zawierający wiele naładowanych elektronów oraz jonów, który ma właściwości plazmy.
- Region położony dalej, w którym znajdują się ciężkie jony dodatnie przemieszczające się powoli do elektrody zbiorczej.

## Korony ujemne

### Właściwości
Korona ujemna jest bardzo niejednorodna. Źródłem złożonych kształtów korony są niewielkie nierówności na powierzchni elektrody ulotowej. W pobliżu ostrych krawędzi na elektrodzie w koronie pojawiają się charakterystyczne zgrubienia, których kształt określają parametry pola elektrycznego. Właściwości korony ujemnej wiążą się z powstawaniem elektronów wtórnych w kaskadach kolejnych zderzeń. Korona ujemna jest zwykle większa od dodatniej, bo elektrony w większej liczbie opuszczają bezpośrednie sąsiedztwo przewodnika. Całkowita liczba elektronów oraz ich gęstość jest większa niż w przypadku korony dodatniej, ale większość z nich ma niższą energię, bo znajdują się w obszarze o mniejszym gradiencie potencjału.

### Mechanizm
Korony ujemne są bardziej złożone niż dodatnie. Cały proces rozpoczyna się od elektronu pierwotnego powstającego na skutek oddziaływania na płyn promieniowania kosmicznego lub ultrafioletowego. Elektron pierwotny poprzez kaskadę kolejnych zderzeń staje się źródłem lawiny cząstek rozchodzącej się od elektrody ulotowej. Głównym źródłem elektronów w koronie ujemnej jest efekt fotoelektryczny zachodzący na powierzchni elektrody ulotowej. Praca wyjścia, czyli energia potrzebna do uwolnienia elektronów na powierzchni elektrody, jest mniejsza niż energia konieczna dla jonizacji atomów płynu w warunkach normalnych. W przypadku korony ujemnej podobnie jak w dodatniej głównym źródłem elektronów są fotony powstające na skutek powrotu wzbudzonych atomów tworzących plazmę na niższe stany energetyczne. Na dodatek jonizacja gazu jest trudniejsza niż w koronie dodatniej, bo jony dodatnie przemieszczają się do elektrody ulotowej, tworząc wokół niej ciasną otoczkę. Niekiedy zderzenia jonów dodatnich z elektrodą również prowadzą do powstawania nowych elektronów.
Pierwsza różnica między korona dodatnią i ujemną tkwi w odmiennej naturze zjawisk odpowiedzialnych za powstawanie lawin elektronów wtórnych. W koronie dodatniej kaskady zderzeń dotyczą atomów płynu, a w ujemnej powierzchni elektrody ulotowej.
Druga różnica dotyczy procesu powstawania jonów w neutralnym płynie. Elektrony opuszczające elektrodę ulotową są pochłaniane przez atomy płynu, np. przez cząsteczki tlenu lub pary wodnej. W ten sposób powstają jony ujemne, które podążają do elektrody zbiorczej. W ten sposób obwód zostaje zamknięty.
Koronę ujemną można podzielić na trzy obszary coraz bardziej odległe od elektrody ulotowej:
1. Obszar wewnętrzny zawiera wysokoenergetyczne elektrony, które niesprężyście zderzają się neutralnymi atomami, co prowadzi do lawinowego narastania liczby naładowanych cząstek. Plazma w obszarze wewnętrznym ma zdolność jonizacji.
2. Obszar pośredni, w którym elektrony łączą się z neutralnymi atomami, powodując powstawanie jonów ujemnych, ale nie mają dość energii, aby powodować kaskady zderzeń. Plazma zawarta w obszarze pośrednim jest ośrodkiem, w którym mogą zachodzić reakcje typowe dla takich warunków, ale nie jest źródłem dalszej jonizacji.
3. Obszar zewnętrzny, w którym występują tylko jony ujemne wędrujące powoli do elektrody zbiorczej. Pole elektryczne jest w nim jednorodne i nie występują zjawiska jonizacji.

title: Wyładowanie koronowe

wikitext:
[[Plik:Коронный разряд.jpg|thumb|Wyładowanie koronowe na cewce wysokonapięciowej]]
[[Plik:Коронный разряд2.jpg|thumb|Wyładowanie koronowe na kole zębatym]]

'''Wyładowanie koronowe''', '''wyładowanie ulotowe''', '''wyładowanie niezupełne''', '''ulot''' – [[wyładowanie elektryczne]] spowodowane przez [[jonizacja|jonizację]] płynu (czyli cieczy lub gazu) otaczającego [[przewodnik elektryczny|przewodnik]], które pojawia się, gdy [[gradient (matematyka)|gradient]] potencjału przekracza pewną wartość, ale warunki są niewystarczające do [[przebicie elektryczne|przebicia]] lub powstania [[łuk elektryczny|łuku]].

== Opis zjawiska ==
[[Wyładowanie niezupełne]] jest procesem, w którym [[prąd elektryczny|prąd]] zaczyna płynąć w neutralnym płynie, zwykle powietrzu, z [[Elektroda|elektrody]] ulotowej podłączonej do [[wysokie napięcie|wysokiego napięcia]]. Ruch ładunków jest możliwy dzięki jonizacji ośrodka, powodującej wytwarzanie [[plazma|plazmy]] wokół elektrody. Powstające jony unoszą [[ładunek elektryczny]] do obszaru niższego potencjału otaczającego elektrodę zbiorczą lub rekombinują, tworząc ponownie neutralne atomy.

Jeżeli elektroda ulotowa ma bardzo mały [[krzywizna krzywej|promień krzywizny]] (jest zaostrzona lub ma postać cienkiego przewodu) wokół niej wytwarza się duży gradient potencjału. W takiej sytuacji może dojść do wyładowania w postaci [[Wyładowanie iskrowe|iskry]] lub [[łuk elektryczny|łuku elektrycznego]]. Jeżeli napięcie jest na tyle niskie, że nie pozwala na powstanie kanału plazmy, ale dość wysokie, aby medium uległo częściowej jonizacji, powstaje wyładowanie koronowe<ref>{{Cytuj stronę|url = http://weirdscience.eu/Wy%C5%82adowanie%20koronowe.html|tytuł = Wyładowanie koronowe|autor = Marek Ples|opublikowany = Weirdscience.eu|język =|data dostępu = 2015-07-06}}</ref>.

Korony mogą być dodatnie i ujemne. Jeżeli elektroda ulotowa jest [[indukcja elektrostatyczna|spolaryzowana]] dodatnio, wyładowanie koronowe jest dodatnie, a przy odwrotnej polaryzacji ujemne. Opis [[Zjawisko fizyczne|zjawisk fizycznych]] zachodzących w obu przypadkach różni się. Asymetria wynika z odmiennej natury ujemnych i dodatnich [[Nośniki ładunku|nośników ładunku]]. Ujemne nośniki ładunku, czyli elektrony, są bardzo lekkie, natomiast nośniki dodatnie, czyli jony, są znacznie cięższe. W efekcie drgań termicznych występujących przy [[warunki normalne|normalnym ciśnieniu i temperaturze]] elektrony mogą zostać wytrącone ze swoich [[orbital]]i.

Różnica między koroną dodatnią a ujemną staje się widoczna, jeżeli rozważymy tempo produkcji [[ozon]]u powstającego podczas wyładowań koronowych. Ujemna korona wytwarza znacznie więcej ozonu niż dodatnia.

== Praktyczne zastosowania ==
Wyładowania koronowe mogą być użytecznym zjawiskiem występującym w wielu przemysłowych zastosowaniach:
* usuwanie niepożądanych ładunków elektrycznych z powierzchni samolotów podczas lotu, aby uniknąć niekontrolowanych wyładowań elektrycznych, które mogą zakłócić pracę systemów [[awionika|awioniki]]
* wytwarzanie ozonu
* jonizacja metodą {{J|en|APCI}} (od {{ang.|atmospheric pressure chemical ionisation}}) w komorze jonizacyjnej [[Spektrometria mas|spektrometru mas]]
* usuwanie pyłów z powietrza w układach klimatyzacji
* Odpylanie gazów technologicznych lub odlotowych w [[elektrofiltr]]ach<ref>{{cytuj książkę|autor=Jerzy Warych |tytuł= Oczyszczanie gazów; procesy i aparatura |wydawca=Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa|rok=1998|isbn = 83-204-2305-8}}</ref>
* usuwanie niepożądanych substancji organicznych z powietrza
* [[kserokopiarka]]
* jonizator powietrza
* [[fotografia kirlianowska]]
* [[silnik jonowy]]
* [[laser azotowy]]
* [[licznik Geigera]]

Wyładowania koronowe umożliwiają wytworzenie naładowanych powierzchni. Efekt ten jest wykorzystywany w [[kserokopiarka|kserokopiarce]]. Wyładowania koronowe pozwalają na usuwanie z powietrza pyłów przez ich naładowanie, a następnie osadzenie na elektrodzie o przeciwnym znaku. [[Rodniki|Wolne rodniki]] oraz jony powstające podczas wyładowania koronowego mogą niszczyć [[Toksyny|toksyczne]] [[Związek chemiczny|związki chemiczne]].

== Problemy ==
Wyładowania koronowe generują zakłócenia w postaci fal dźwiękowych słyszalnych dla człowieka oraz [[promieniowanie elektromagnetyczne|promieniowania elektromagnetycznego]] utrudniającego odbiór sygnałów radiowych, co jest szczególnie dokuczliwe w pobliżu linii wysokiego napięcia. [[Energia elektryczna]] ucieka w powietrze, powodując wytwarzanie szkodliwego dla człowieka ozonu oraz [[tlenek azotu|tlenków azotu]]. Z tego względu urządzenia elektryczne są konstruowane tak, aby zmniejszać wyładowania koronowe.

Wyładowania są niepożądane:
* podczas przesyłu energii elektrycznej ze względu na:
** straty energii
** uciążliwy hałas
** [[zakłócenia radiowe|zakłócenia radioelektryczne]]
** fioletowoniebieską poświatę
** wytwarzanie ozonu
** uszkodzenia izolacji
* wewnątrz [[Urządzenie elektryczne|urządzeń elektrycznych]] ([[transformator]], [[kondensator]], [[silnik elektryczny]], [[prądnica]]).

== Mechanizm wyładowania koronowego ==
Niektóre zjawiska fizyczne są wspólne dla wyładowania koronowego dodatniego i ujemnego.
# Obojętna [[cząsteczka]] w silnym [[Pole elektryczne|polu elektrycznym]] może zostać zjonizowana na skutek oddziaływania zewnętrznego, np. po absorpcji fotonu lub zderzenia termicznego, co prowadzi do powstania jonów oraz [[Elektron swobodny|wolnych elektronów]].
# Na ładunki znajdujące się w polu elektrycznym działa siła rozdzielająca dodatnie od ujemnych, co przeciwdziała rekombinacji cząstek o przeciwnych znakach. Pole elektryczne nadaje naładowanym cząstkom [[Energia kinetyczna|energię kinetyczną]].
# Duży stosunek ładunku elektronu do jego masy sprawia, że elektrony są rozpędzane do znacznie większych prędkości niż jony dodatnie. Rozpędzone elektrony mogą zderzyć się z obojętnym atomem, wybijając z jego powłok elektronowych kolejne elektrony. Powstaje lawina elektronów charakterystyczna zarówno dla wyładowań koronowych dodatnich, jak i ujemnych.
# W wyładowaniu koronowym dodatnim i ujemnym jony dodatnie powstające podczas serii lawin są przyciągane do elektrody ujemnej, co zamyka obwód i podtrzymuje przepływ prądu, a elektrony są przyciągane do elektrody dodatniej.

== Prawo Peeka ==
W 1915 amerykański fizyk Frank William Peek opublikował<ref>{{cytuj książkę |autor=F.W. Peek |url = http://www.ee.vill.edu/ion/p183.html |tytuł = {{J|en|Dielectric Phenomena in High Voltage Engineering}}|wydawca=McGraw-Hill |rok=1929|isbn = 0-9726596-6-8 |język=en}}</ref> [[Prawa fizyki|empiryczną zależność]] opisującą warunki niezbędne do wystąpienia wyładowania koronowego między dwoma przewodami:
: <math>e_v = m_v g_v \delta r \ln \left(\frac{S}{r} \right),</math>

gdzie:
: {{Mvar|ev}} – napięcie ulotu ({{J|en|CIV}} ang. {{K|en|corona inception voltage}}) w kilowoltach konieczne do rozpoczęcia wyładowania koronowego między przewodami,
: {{Mvar|mv}} – współczynnik nieregularności przewodów zależny od ich stanu. Gładkie [[drut]]y mają {{Mvar|mv}} = 1, chropowate, brudne lub pokryte nalotem od 0,98 do 0,93, a [[Kabel elektryczny|kable]] od 0,87 do 0,83;
: {{Mvar|r}} – promień przewodów,
: {{Mvar|S}} – odległość między przewodami,
: <math>\delta</math> – współczynnik [[gęstość|gęstości]],
: {{Mvar|gv}} – krytyczny gradient potencjału.

Współczynnik gęstości opisany jest równaniem:
: <math>\delta = \frac{0{,}294\,b}{273 + t}</math>

w którym:
: {{Mvar|b}} – [[ciśnienie]] w [[paskal|hPa]]
: {{Mvar|t}} – temperatura w [[Skala Celsjusza|stopniach Celsjusza]]

Dla [[warunki normalne|warunków normalnych]] (25 °C i 1013,25 hPa):
: <math>\delta = \frac{0{,}294\cdot1013{,}25}{273 + 25} = 1.</math>

Wartość {{Mvar|gv}} – krytyczny gradient potencjału dla ulotu można obliczyć na podstawie zależności:
: <math>g_v = g_0 \delta \left( 1 + \frac{0{,}0951}{\sqrt{\delta r}} \right),</math>

przy czym {{Mvar|g0}} – krytyczny gradient potencjału około 3⋅106[[wolt|V]]/m dla powietrza w warunkach normalnych<ref>{{cytuj stronę |url = http://hypertextbook.com/facts/2000/AliceHong.shtml |tytuł = {{J|en|Electric Field to Produce Spark in Air (Dielectric Breakdown)}} |data dostępu = 2007-02-27}}</ref>.

Prąd przewodzony przez koronę można obliczyć jako [[całka|całkę]] z [[Gęstość prądu elektrycznego|gęstości prądu elektrycznego]] po powierzchni przewodnika. Straty [[moc]]y są iloczynem napięcia oraz prądu.

== Korony dodatnie ==
=== Właściwości ===
Korona dodatnia rozkłada się jednorodnie na całej długości przewodnika. Może być obserwowana jako niebieska lub biała poświata, a większość wytwarzanego promieniowania znajduje się w zakresie niewidocznego dla człowieka [[ultrafiolet]]u. Równomierne rozłożenie plazmy wokół elektrody ulotowej wynika z jednorodności źródła wtórnych kaskad elektronowych. Przy takim samym napięciu oraz kształcie elektrod korona dodatnia jest mniej widoczna niż ujemna. Ilość wolnych elektronów jest znacznie mniejsza. Pojawiają się wyłącznie przy powierzchni przewodnika.

Elektrony w koronie dodatniej koncentrują się blisko powierzchni elektrody ulotowej, w obszarze wysokiego gradientu potencjału, tak więc mają wysoką energię, podczas kiedy w koronie ujemnej wiele elektronów znajduje się dalej od elektrody ulotowej w obszarze wypełnionym znacznie słabszym polem. W reakcjach wymagających większych [[Energia aktywacji|energii aktywacji]] wysokoenergetyczne elektrony z korony dodatniej są bardziej użyteczne niż te z korony ujemnej. Elektronów w koronie ujemnej jest więcej, ale udział cząstek o wyższej energii jest mniejszy. Wytwarzanie ozonu wymaga na tyle niskich energii, że korona ujemna okazuje się znacznie bardziej wydajna w jego produkcji. W tym zastosowaniu liczy się bardziej liczba elektronów niż ich energia.

Poza plazmą otaczającą elektrodę ulotową występuje przepływ niskoenergetycznych jonów. W przypadku korony dodatniej podążają one od elektrody zbiorczej do ulotowej. Przy odwrotnej polaryzacji poruszają się w kierunku przeciwnym.

=== Mechanizm ===
Rozwój korony dodatniej rozpoczyna się od przypadkowej jonizacji atomów gazu przez czynniki zewnętrzne takie jak zderzenia atomów z cząstkami [[promieniowanie kosmiczne|promieniowania kosmicznego]] lub przez [[Absorpcja (optyka)|pochłanianie]] [[foton]]ów. Elektrony są przyciągane do elektrody ulotowej, a jony dodatnie odpychane. Niesprężyste zderzenia w pobliżu elektrody prowadzą do dalszej jonizacji, wytwarzając kaskady elektronów.

W koronie dodatniej elektrony wtórne niezbędne do kolejnych reakcji są wytwarzanie głównie w płynie w obszarze poza plazmą. Ich źródłem są ultrafioletowe fotony wytwarzane przez plazmę przez elektrony wracające do niższych [[Poziom energetyczny|stanów energetycznych]]. Nowe elektrony są przyciągane do obszaru plazmy wokół elektrody ulotowej, wytwarzając kolejne kaskady naładowanych cząstek.

Obszar korony dodatniej można podzielić na dwa regiony:
* Region wokół elektrody ulotowej zawierający wiele naładowanych elektronów oraz jonów, który ma właściwości plazmy.
* Region położony dalej, w którym znajdują się ciężkie jony dodatnie przemieszczające się powoli do elektrody zbiorczej.

== Korony ujemne ==
=== Właściwości ===
Korona ujemna jest bardzo niejednorodna. Źródłem złożonych kształtów korony są niewielkie nierówności na powierzchni elektrody ulotowej. W pobliżu ostrych krawędzi na elektrodzie w koronie pojawiają się charakterystyczne zgrubienia, których kształt określają parametry pola elektrycznego. Właściwości korony ujemnej wiążą się z powstawaniem [[elektron]]ów wtórnych w kaskadach kolejnych zderzeń. Korona ujemna jest zwykle większa od dodatniej, bo elektrony w większej liczbie opuszczają bezpośrednie sąsiedztwo przewodnika. Całkowita liczba elektronów oraz ich gęstość jest większa niż w przypadku korony dodatniej, ale większość z nich ma niższą energię, bo znajdują się w obszarze o mniejszym gradiencie potencjału.

=== Mechanizm ===
Korony ujemne są bardziej złożone niż dodatnie. Cały proces rozpoczyna się od elektronu pierwotnego powstającego na skutek oddziaływania na płyn promieniowania kosmicznego lub ultrafioletowego. Elektron pierwotny poprzez kaskadę kolejnych zderzeń staje się źródłem lawiny cząstek rozchodzącej się od elektrody ulotowej. Głównym źródłem elektronów w koronie ujemnej jest [[efekt fotoelektryczny]] zachodzący na powierzchni elektrody ulotowej. [[Praca wyjścia]], czyli energia potrzebna do uwolnienia elektronów na powierzchni elektrody, jest mniejsza niż energia konieczna dla jonizacji atomów płynu w warunkach normalnych. W przypadku korony ujemnej podobnie jak w dodatniej głównym źródłem elektronów są fotony powstające na skutek powrotu wzbudzonych atomów tworzących plazmę na niższe stany energetyczne. Na dodatek jonizacja gazu jest trudniejsza niż w koronie dodatniej, bo jony dodatnie przemieszczają się do elektrody ulotowej, tworząc wokół niej ciasną otoczkę. Niekiedy zderzenia jonów dodatnich z elektrodą również prowadzą do powstawania nowych elektronów.

Pierwsza różnica między korona dodatnią i ujemną tkwi w odmiennej naturze zjawisk odpowiedzialnych za powstawanie lawin elektronów wtórnych. W koronie dodatniej kaskady zderzeń dotyczą atomów płynu, a w ujemnej powierzchni elektrody ulotowej.

Druga różnica dotyczy procesu powstawania jonów w neutralnym płynie. Elektrony opuszczające elektrodę ulotową są pochłaniane przez atomy płynu, np. przez cząsteczki [[tlen]]u lub [[para wodna|pary wodnej]]. W ten sposób powstają jony ujemne, które podążają do elektrody zbiorczej. W ten sposób obwód zostaje zamknięty.

Koronę ujemną można podzielić na trzy obszary coraz bardziej odległe od elektrody ulotowej:
# Obszar wewnętrzny zawiera wysokoenergetyczne elektrony, które niesprężyście zderzają się neutralnymi atomami, co prowadzi do lawinowego narastania liczby naładowanych cząstek. Plazma w obszarze wewnętrznym ma zdolność jonizacji.
# Obszar pośredni, w którym elektrony łączą się z neutralnymi atomami, powodując powstawanie jonów ujemnych, ale nie mają dość energii, aby powodować kaskady zderzeń. Plazma zawarta w obszarze pośrednim jest ośrodkiem, w którym mogą zachodzić reakcje typowe dla takich warunków, ale nie jest źródłem dalszej jonizacji.
# Obszar zewnętrzny, w którym występują tylko jony ujemne wędrujące powoli do elektrody zbiorczej. Pole elektryczne jest w nim jednorodne i nie występują zjawiska jonizacji.

== Zobacz też ==
* [[ognie świętego Elma]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj |tytuł = {{J|en|Direct-Current Corona Enhanced Chemical Reactions, Ph.D. Thesis}} |autor = Junhong Chen |wydawca = {{J|en|University of Minnesota, USA}} | data=sierpień 2002 |język = en}}
* {{cytuj książkę |autor = Leonard Loeb |tytuł = {{J|en|Electrical Coronas Their Basic Physical Mechanisms}} |wydawca = {{J|en|University of California Press}} |rok = 1965 |id =  |język = en}}
* {{cytuj książkę |autor = James D. Cobine |tytuł = {{J|en|Gaseous Conductors; Theory and Engineering Applications}} |wydawca = {{J|en|McGraw-Hill or Dover reprints}} |rok = 1941, dodruki w 1958, 1970 |id =  |język = en}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://blazelabs.com/l-intro.asp | tytuł = Blaze Labs Research | opublikowany = blazelabs.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20040807155838/http://blazelabs.com/l-intro.asp | zarchiwizowano = 2004-08-07}} – wiele informacji na temat właściwości koron oraz prawa Peeka {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ee.vill.edu/ion/p61.html | tytuł = Villanova University | opublikowany = ee.vill.edu | archiwum = https://web.archive.org/web/20050308014911/http://www.ee.vill.edu/ion/p61.html | zarchiwizowano = 2005-03-08}} – modelowanie korony dla różnych układów elektrod {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ce-mag.com/archive/1999/novdec/mrstatic.html | tytuł = Różnice między koroną oraz iskrą | opublikowany = ce-mag.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20110708130104/http://www.ce-mag.com/archive/1999/novdec/mrstatic.html | zarchiwizowano = 2011-07-08}} {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wyładowania elektryczne]]


text:
# Karolina (powiat piaseczyński)
Karolina – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria.
| SIMC    | Nazwa    | Rodzaj     |
| ------- | -------- | ---------- |
| 0001761 | Walewice | przysiółek |

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.
Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 50.

title: Karolina (powiat piaseczyński)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Karolina (ujednoznacznienie)|Karolina w innych znaczeniach tego słowa]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Karolina
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Karolina powiat piaseczynski.JPG
 |opis zdjęcia           = Widok wsi Karolina od strony drogi krajowej
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = mazowieckie
 |powiat                 = [[Powiat piaseczyński|piaseczyński]]
 |gmina                  = [[Góra Kalwaria (gmina)|Góra Kalwaria]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 224{{r|rap}}
 |rok                    = 2023
 |strefa numeracyjna     = 22
 |kod pocztowy           = 05-530{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = WPI
 |SIMC                   = 0001755{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Góra Kalwaria (gmina)
 |współrzędne            = 51°57'50"N 21°10'48"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|50819|data=2024-01-09}}</ref>
 |commons                = Category:Karolina, powiat piaseczyński
 |www                    =
}}
'''Karolina''' – [[wieś]] sołecka{{r|sol}} w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat piaseczyński|powiecie piaseczyńskim]], w [[Góra Kalwaria (gmina)|gminie Góra Kalwaria]]{{r|R2013|teryt}}.

{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Karolina{{r|R2013|teryt}}
! SIMC !! Nazwa !!  Rodzaj
|-
| 0001761 || [[Walewice (Karolina)|Walewice]] || przysiółek
|}

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[Województwo warszawskie (1975–1998)|województwa warszawskiego]].

Przez miejscowość przebiega [[Droga krajowa nr 50 (Polska)|droga krajowa nr 50]].

== Zobacz też ==
* [[Karolina-Kolonia]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[https://bip-v1-files.idcom-jst.pl/sites/47313/wiadomosci/758577/files/raport_o_stanie_gminy_za_rok_2023_v_ost.pdf Raport o stanie gminy Góra Kalwaria w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023] s. 10-11</ref>
* <ref name=sol>https://gorakalwaria.pl/cms/1411/soltysi Strona gminy, sołtysi]</ref>
* <ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name =  "teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=422|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|III|851|Karolina 1(4) ''K. powiat grójecki''}}

{{Gmina Góra Kalwaria}}

[[Kategoria:Karolina (powiat piaseczyński)]]

title: Karolina

Państwo: Polska

Województwo: mazowieckie

Powiat: piaseczyński

Gmina: Góra Kalwaria

Tablice rejestracyjne: WPI


text:
# Braidwood (Australia)
Braidwood – miasto w Australii, w stanie Nowa Południowa Walia.

title: Braidwood (Australia)

wikitext:
{{dopracować|źródła=2024-12}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Braidwood
 |nazwa oryginalna             = Braidwood
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Braidwood
 |państwo                      = AU-NSW
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |powierzchnia                 = 4,87
 |wysokość                     = 667
 |rok                          = 2016
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = 2622
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 35°26′0″S 149°48′0″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Braidwood''' – miasto w [[Australia|Australii]], w stanie [[Nowa Południowa Walia]].

[[Kategoria:Miejscowości w Nowej Południowej Walii]]

title: Braidwood

Państwo: Australia

Stan: Nowa Południowa Walia


text:
# David Chocarro
David Chocarro (ur. 5 kwietnia 1980 roku w Buenos Aires) – argentyński aktor filmowy i telewizyjny, model i prezenter telewizyjny.

## Życiorys
Brał udział w kampaniach reklamowych: Gatorade, Panasonic, Clean & Clear, Bacardi, Gillette, Coca Cola i Verizon. Był gospodarzem programu "Spa Men" poświęconemu pielęgnacji i męskiej estetyce, nadawanym z wielkim sukcesem w Ameryce Łacińskiej, Stanach Zjednoczonych i Europie, za pośrednictwem Utilísima TV.
W telenoweli kanału Telemundo Ktoś Cię obserwuje (Alguien te mira, 2010) grał Benjamina Morandé, męża Tatiany Wood (Geraldine Bazan), wspólnika Juliána (Rafael Amaya) i Piedad (Danna García), kochanka Camili (Ximena Duque).

## Wybrana filmografia

### Filmy fabularne
- 2002: Kiebre jako Kiebre
- 2008: Pan i Pani Pells (Los Exitosos Pells) jako Polityk

### Seriale TV
- 2005: Floricienta
- 2006: Dusza piracka (Alma Pirata) jako Lucas
- 2006: Jesteś moim życiem (Sos mi vida) jako lekarz
- 2008: Casi Ángeles jako Matt
- 2010: Los Exitosos Pérez jako Ignacio 'Nacho' de la Torre
- 2010: Malparida jako Roberto Doval Hijo
- 2010: Aurora jako Christian Santana
- 2010: Ktoś Cię obserwuje (Alguien te mira) jako Benjamin Morandé
- 2011: Dom po sąsiedzku (La Casa de al Lado) jako Adolfo Acosta Errazuriz – Ismael Mora / Leonardo Acosta Errazuriz – Iván Mora
- 2012: El Rostro de la Venganza jako Martín Méndez / Diego Mercader
- 2014: En Otra Piel jako Diego Ochoa

title: David Chocarro

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = David Chocarro
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = David Chocarro.jpg
 |opis grafiki              = David Chocarro
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = 5 kwietnia 1980
 |miejsce urodzenia         = [[Buenos Aires]], [[Argentyna]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = aktor, model, prezenter telewizyjny
 |lata aktywności           = od 2002
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       =
}}
'''David Chocarro''' (ur. [[5 kwietnia]] [[1980 w filmie|1980]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20150307181715/http://latiniconos.com:80/david-chocarro/|tytuł=David Chocarro|opublikowany=Latin Iconos|język=es|data dostępu=2014-08-12}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20160331215825/http://www.venezuelaaldia.com/2014/03/exclusiva-vad-david-chocarro-gustaria-envejecer-viendo-mis-hijas-felices-y-mi-esposa-conmigo/|tytuł=Exclusiva VAD:David Chocarro|opublikowany=Venezuela al Día|język=es|data dostępu=2014-08-12}}</ref> roku w [[Buenos Aires]]) – argentyński aktor filmowy i telewizyjny, model i prezenter telewizyjny<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.laprensa.hn/suplementos/719179-98/david-chocarro|tytuł=David Chocarro|opublikowany=La Prensa|język=es|data dostępu=2014-08-12}}</ref>.

== Życiorys ==

Brał udział w kampaniach reklamowych: [[Gatorade]], [[Panasonic]], Clean & Clear, [[Bacardi]], [[Gillette]], [[Coca Cola]] i [[Verizon]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20160607125605/http://novelas.about.com:80/od/telenovelas-celebridades/tp/Papacitos-Argentinos.htm|tytuł=Papacitos Argentinos-Telenovelas y más|opublikowany=About.com|język=es|data dostępu=2014-08-12}}</ref>. Był gospodarzem programu "Spa Men" poświęconemu pielęgnacji i męskiej estetyce, nadawanym z wielkim sukcesem w [[Ameryka Łacińska|Ameryce Łacińskiej]], [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] i [[Europa|Europie]], za pośrednictwem Utilísima TV<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.ecured.cu/index.php/David_Chocarro|tytuł=David Chocarro|opublikowany=EcuRed|język=es|data dostępu=2014-08-12}}</ref>.

W [[Telenowela|telenoweli]] kanału [[Telemundo]] ''[[Ktoś Cię obserwuje]]'' (''Alguien te mira'', 2010) grał Benjamina Morandé, męża Tatiany Wood (Geraldine Bazan), wspólnika Juliána ([[Rafael Amaya]]) i Piedad ([[Danna García]]), kochanka Camili ([[Ximena Duque]]).

== Wybrana filmografia ==
=== Filmy fabularne ===
* [[2002 w filmie|2002]]: ''Kiebre'' jako Kiebre
* [[2008 w filmie|2008]]: ''[[Pan i Pani Pells]]'' (''Los Exitosos Pells'') jako Polityk
=== Seriale TV ===
* 2005: ''Floricienta''
* 2006: ''Dusza piracka'' (''Alma Pirata'') jako Lucas
* 2006: ''[[Jesteś moim życiem]]'' (''Sos mi vida'') jako lekarz
* 2008: ''Casi Ángeles'' jako Matt
* 2010: ''Los Exitosos Pérez'' jako Ignacio 'Nacho' de la Torre
* 2010: ''Malparida'' jako Roberto Doval Hijo
* 2010: ''[[Aurora (telenowela)|Aurora]]'' jako Christian Santana
* 2010: ''[[Ktoś Cię obserwuje]]'' (''Alguien te mira'') jako Benjamin Morandé
* 2011: ''[[Dom po sąsiedzku]]'' (''La Casa de al Lado'') jako Adolfo Acosta Errazuriz – Ismael Mora / Leonardo Acosta Errazuriz – Iván Mora
* 2012: ''[[El Rostro de la Venganza]]'' jako Martín Méndez / Diego Mercader
* 2014: ''[[En Otra Piel]]'' jako Diego Ochoa

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|1867915|David Chocarro}}
* {{Filmweb|osoba|1158589|David Chocarro}}

{{SORTUJ:Chocarro, David}}
[[Kategoria:Argentyńscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Argentyńscy modele]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Buenos Aires]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1980]]

title: David Chocarro

Data i miejsce urodzenia: 5 kwietnia 1980 · Buenos Aires, Argentyna

Zawód: aktor, model, prezenter telewizyjny


text:
# Park Narodowy „Jugyd Wa”
Park Narodowy „Jugyd Wa” (ros. Национальный парк «Югыд Ва») – rosyjski park narodowy położony na Uralu (Uralu Subpolarnym i Uralu Północnym).
Park Narodowy „Jugyd Wa” obejmuje obszar o powierzchni około 18 917 km², co czyni go największym parkiem narodowym Rosji oraz z uwagi na położenie największym na kontynencie europejskim. Administracyjnie park położony jest w południowo-wschodniej części Republiki Komi.
Park został utworzony dekretem rządu rosyjskiego z dnia 23 kwietnia 1994 roku w celu ochrony i rekreacyjnego wykorzystania lasów tajgi Uralu. Na południe od niego znajduje się znacznie starszy Peczorsko-Iłycki Rezerwat Biosfery. W 1995 roku park i rezerwat zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pod wspólną nazwą „Dziewicze lasy Komi”. W 2000 roku został zakwalifikowany przez BirdLife International jako ostoja ptaków IBA.
Ponad połowa powierzchni parku jest pokryta tajgą (około 51%), na wyższych wysokościach chronionego obszaru można znaleźć głównie połacie tundry. Istnieje także około 20 km² łąk, zarówno alpejskich, jak i łąk w dolinach rzecznych. W parku żyje około 180 gatunków ptaków, w tym kilka bardzo rzadkich, także około dwudziestu gatunków ryb słodkowodnych. Do najczęściej spotykanych ssaków zamieszkujących te tereny zalicza się m.in.: zające bielaki, renifery, gronostaje, wydry, łosie, rosomaki, kuny leśne, mustele, a także niedźwiedzie oraz polatuchy.
Ze względu na odległe położenie parku od miejsc gęsto zaludnionych, jego wykorzystanie turystyczne jest słabe. Zgodnie z informacjami przedstawianymi przez zarząd odpowiadający za nadzór w parku narodowym mieszczący się w mieście Wuktył, jest odwiedzany przez około 4000 turystów rocznie, czyli znacznie mniej niż w przypadku innych parków o podobnych możliwościach rekreacyjnych.

title: Park Narodowy „Jugyd Wa”

wikitext:
{{Obszar chroniony infobox
 |nazwa                = Park Narodowy „Jugyd Wa”
 |nazwa oryginalna     = {{k|ru|Национальный парк «Югыд Ва»}}
 |kod obszaru          =
 |logo                 =
 |grafika              = Саблинский хребет.jpg
 |opis grafiki         =
 |rodzaj               = [[park narodowy]]
 |państwo              = RU-KO
 |położenie            = [[Wuktył]], [[Inta]], [[Peczora (miasto)|Peczora]],
 |siedziba             = [[Wuktył]]
 |mezoregion           =
 |data utworzenia      = [[23 kwietnia]] [[1994]]{{r|minpri}}
 |akt prawny           =
 |data likwidacji      =
 |powód likwidacji     =
 |powierzchnia         = 18917 km²
 |powierzchnia otuliny =
 |obszary chronione    =
 |ochrona              = kategoria [[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody|IUCN]] –  '''II''' (park narodowy)
 |odwiedzający         = ok. 4000 <small>(dane za 2006 rok){{r|Krasnoje}}</small>
 |dyrekcja             =
 |plan                 =
 |opis planu           =
 |kod mapy             = RU-KO
 |współrzędne          = 62°25′N 58°47′E
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''Park Narodowy „Jugyd Wa”'''<ref>{{cytuj| tytuł=Zmiany wprowadzone na 80. posiedzeniu Komisji (26 czerwca 2013 roku) | url=http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zmiany_egzonimow/zmiany_egzonimow_na_80_posiedzeniu.pdf | wydawca= [[Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej|KSNG]] | język=pl | data dostępu = 2016-08-27}}</ref> ([[język rosyjski|ros.]] Национальный парк «Югыд Ва») – rosyjski [[park narodowy]] położony na [[Ural|Uralu]] ([[Ural Subpolarny|Uralu Subpolarnym]] i [[Ural Północny|Uralu Północnym]]){{r|test2}}.

Park Narodowy „Jugyd Wa” obejmuje obszar o powierzchni około 18 917 km², co czyni go największym parkiem narodowym [[Rosja|Rosji]]{{r|test}} oraz z uwagi na położenie największym na [[Kontynent|kontynencie]] [[Europa|europejskim]]{{r|Krasnoje}}. Administracyjnie park położony jest w południowo-wschodniej części [[Republika Komi|Republiki Komi]].

Park został utworzony dekretem [[Rząd Federacji Rosyjskiej|rządu rosyjskiego]] z dnia 23 kwietnia 1994 roku{{r|minpri}} w celu ochrony i rekreacyjnego wykorzystania lasów [[Tajga|tajgi]] Uralu. Na południe od niego znajduje się znacznie starszy [[Peczorsko-Iłycki Rezerwat Biosfery]]{{r|test2}}. W 1995 roku park i rezerwat zostały wpisane na [[Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Europie|listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]{{r|test}} pod wspólną nazwą „[[Dziewicze lasy Komi]]”{{r|test}}<ref>{{Cytuj |autor = UNESCO World Heritage Centre |tytuł = Virgin Komi Forests |data dostępu = 2021-10-12 |opublikowany = UNESCO World Heritage Centre |url = http://whc.unesco.org/en/list/719/ |język = en}}</ref>. W 2000 roku został zakwalifikowany przez [[BirdLife International]] jako [[Ostoje ptaków IBA|ostoja ptaków IBA]]<ref>{{Cytuj |tytuł = BirdLife Data Zone |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = datazone.birdlife.org |url = http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/1479}}</ref>.

Ponad połowa powierzchni parku jest pokryta tajgą (około 51%){{r|test2}}, na wyższych wysokościach chronionego obszaru można znaleźć głównie połacie [[tundra|tundry]]. Istnieje także około 20 km² łąk{{r|flora}}, zarówno alpejskich, jak i łąk w dolinach rzecznych. W parku żyje około 180 gatunków ptaków, w tym kilka bardzo rzadkich, także około dwudziestu gatunków ryb słodkowodnych{{r|fauna}}. Do najczęściej spotykanych ssaków zamieszkujących te tereny zalicza się m.in.: [[Zając bielak|zające bielaki]], [[renifer]]y, [[gronostaj]]e, [[Wydry (ssaki)|wydry]], [[Łoś|łosie]], [[rosomak]]i, [[Kuna leśna|kuny leśne]], [[Mustela|mustele]], a także [[Niedźwiedź (rodzaj ssaka)|niedźwiedzie]] oraz [[polatuchy]]{{r|fauna}}.

Ze względu na odległe położenie parku od miejsc gęsto zaludnionych, jego wykorzystanie turystyczne jest słabe. Zgodnie z informacjami przedstawianymi przez zarząd odpowiadający za nadzór w parku narodowym mieszczący się w mieście [[Wuktył]], jest odwiedzany przez około 4000 turystów rocznie<ref group="uwaga">Dane na rok 2006.</ref>, czyli znacznie mniej niż w przypadku innych parków o podobnych możliwościach rekreacyjnych{{r|Krasnoje}}.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="test">{{cytuj stronę|url=http://oopt.info/ugydva/|tytuł=ЮГЫД ВА национальный парк|opublikowany=oopt.info|język=ru|data dostępu=2011-11-28}}</ref>
* <ref name="test2">{{cytuj stronę|url=http://www.floranimal.ru/national/park.php?pid=133|tytuł=Расположение и история национального парка „Югыд Ва”|opublikowany=www.floranimal.ru|język=ru|data dostępu=2011-11-28}}</ref>
* <ref name="Krasnoje">{{cytuj pismo|tytuł=Светлое будущее «Светлой воде» или о том, как развиваться национальному парку «Югыд ва»|url=http://www.yugydva.komi.com/publish/436.htm|czasopismo=Красное знамя (Krasnoje znamja)|wolumin= nr 40|data= 2006-03-15| język=ru|data dostępu=2011-11-28}}</ref>
* <ref name="minpri">{{cytuj stronę|url=http://yugydva.zapoved.ru/|tytuł=Национальный парк «Югыд-ва»|autor=Министрo природных ресурсов и экологии Российской Федерации|język=ru|data dostępu=2011-11-30|archiwum=https://web.archive.org/web/20070927225238/http://yugydva.zapoved.ru/|zarchiwizowano=2007-09-27}}</ref>
* <ref name="fauna">{{cytuj stronę|url=http://www.yugydva.komi.com/?page=fauna.htm|tytuł=Фауна|autor=Park Narodowy „Jugyd wa”|język=ru|data dostępu=2011-11-28}}</ref>
* <ref name="flora">{{cytuj stronę|url=http://www.yugydva.komi.com/?page=flora.php|tytuł=Флора|autor=Park Narodowy „Jugyd wa”|język=ru|data dostępu=2011-11-28}}</ref>
}}
{{Parki narodowe w Rosji}}
{{Obiekty UNESCO w Rosji}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Parki narodowe w Rosji|Jugyd Wa]]
[[Kategoria:Republika Komi]]
[[Kategoria:Ural]]
[[Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Rosji]]
[[Kategoria:Ostoje ptaków IBA w Rosji]]

title: Park Narodowy „Jugyd Wa”Национальный парк «Югыд Ва»

Państwo: Rosja

Republika: Komi

Położenie: Wuktył, Inta, Peczora

Siedziba: Wuktył

Data utworzenia: 23 kwietnia 1994

Ochrona: kategoria IUCN – II (park narodowy)

Odwiedzający: ok. 4000 (dane za 2006 rok)


text:
# Fabián Assmann
Walter Fabián Assmann (ur. 23 marca 1986 w Zárate) – argentyński piłkarz grający na pozycji bramkarza w Independiente.

## Kariera
Assmann piłkarską karierę rozpoczynał grając w juniorach Independiente. Przed sezonem 2006/07 został włączony do szerokiej kadry zespołu. W argentyńskiej drużynie zadebiutował 22 kwietnia 2007 roku w spotkaniu z Nueva Chicago Buenos Aires. Do końca rozgrywek wystąpił jeszcze w trzech innych ligowych spotkaniach. Latem 2007 roku jego główny rywal do gry w pierwszym składzie – Oscar Ustari – przeniósł się do Getafe CF, przez co Assmann stał się podstawowym bramkarzem klubu i przez następne dwa lata rozegrał 76. meczów.
W maju 2009 roku piłkarzem zainteresowanie wyraziło kilka angielskich klubów, m.in. Chelsea, Everton, Arsenal i Birmingham City. Assmann nie przeszedł do żadnej drużyny z Premier League, lecz został wypożyczony do UD Las Palmas. W Segunda División zadebiutował 12 września w spotkaniu z Numancią, w którym zachował czyste konto. W sezonie 2009/10 wystąpił w 21. ligowych pojedynkach, a jego zespół uplasował się na 17. miejscu w tabeli. Latem 2010 roku powrócił do Independiente.

title: Fabián Assmann

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Fabián Assmann
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   = Walter Fabián Assmann
 |data urodzenia          = [[23 marca]] [[1986]]
 |miejsce urodzenia       = [[Zárate]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 188 cm
 |pozycja                 = [[bramkarz]]
 |klub                    = [[CA Independiente|Independiente]]
 |numer w klubie          = 1
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 2006–     ! [[CA Independiente|Independiente]] ! 80 ! 0
! 2009–2010 ! → [[UD Las Palmas]] (wyp.)         ! 21 ! 0
 |data seniorzy           = 11 lipca 2010
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Walter Fabián Assmann''' (ur. [[23 marca]] [[1986]] w [[Zárate]]) – argentyński [[piłkarz]] grający na pozycji [[bramkarz]]a w [[CA Independiente|Independiente]].

== Kariera ==
Assmann piłkarską karierę rozpoczynał grając w juniorach [[CA Independiente|Independiente]]. Przed sezonem 2006/07 został włączony do szerokiej kadry zespołu. W argentyńskiej drużynie zadebiutował 22 kwietnia 2007 roku w spotkaniu z [[Club Atlético Nueva Chicago|Nueva Chicago Buenos Aires]]. Do końca rozgrywek wystąpił jeszcze w trzech innych ligowych spotkaniach. Latem 2007 roku jego główny rywal do gry w pierwszym składzie – [[Óscar Ustari|Oscar Ustari]] – przeniósł się do [[Getafe CF]], przez co Assmann stał się podstawowym bramkarzem klubu i przez następne dwa lata rozegrał 76. meczów.

W maju 2009 roku piłkarzem zainteresowanie wyraziło kilka angielskich klubów, m.in. [[Chelsea F.C.|Chelsea]]<ref>{{cytuj stronę |url=http://www.goal.com/en/news/585/argentina/2009/05/06/1248650/fabian-assman-confirms-chelsea-interest |tytuł=Fabian Assmann Confirms Chelsea Interest |opublikowany=goal.com |data dostępu=2010-08-06 |język=pl}}</ref>, [[Everton F.C.|Everton]], [[Arsenal F.C.|Arsenal]] i [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]]<ref>{{cytuj stronę |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11670_5343845,00.html |tytuł=Chelsea lodge Assmann interest |opublikowany=skysports.com |data dostępu=2010-08-06 |język=pl}}</ref>. Assmann nie przeszedł do żadnej drużyny z [[Premier League]], lecz został wypożyczony do [[UD Las Palmas]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.udlaspalmas.es/Paginas/Actualidad.php?Nivel=18&id=4704 | tytuł = Fabián Assmann, refuerzo para la portería amarilla | opublikowany = udlaspalmas.es | data dostępu = 2010-08-05 | język = es | archiwum = https://web.archive.org/web/20090830111301/http://www.udlaspalmas.es/Paginas/Actualidad.php?Nivel=18&id=4704 | zarchiwizowano = 2009-08-30 }}</ref>. W [[Segunda División]] zadebiutował 12 września w spotkaniu z [[CD Numancia|Numancią]], w którym zachował czyste konto. W sezonie 2009/10 wystąpił w 21. ligowych pojedynkach, a jego zespół uplasował się na 17. miejscu w tabeli. Latem 2010 roku powrócił do Independiente<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.udlaspalmas.es/Paginas/Actualidad.php?Nivel=18&id=6547 | tytuł = La UD Las Palmas comunica a once jugadores que no formarán parte del próximo proyecto deportivo | opublikowany = udlaspalmas.es | data dostępu = 2010-08-06 | język = es | archiwum = https://web.archive.org/web/20100630002134/http://www.udlaspalmas.es/Paginas/Actualidad.php?Nivel=18&id=6547 | zarchiwizowano = 2010-06-30 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==

{{SORTUJ:Assamann, Fabián}}
[[Kategoria:Argentyńscy piłkarze]]
[[Kategoria:Piłkarze CA Independiente]]
[[Kategoria:Piłkarze UD Las Palmas]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]

title: · Fabián Assmann

Pełne imię i nazwisko: Walter Fabián Assmann

Data i miejsce urodzenia: 23 marca 1986 · Zárate

Pozycja: bramkarz

Klub: Independiente

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Independiente · 80 · (0)

→ UD Las Palmas (wyp.) · 21 · (0)