text:
# Alon Amsel
Alon Amsel (ur. 22 lipca 1979) – belgijski brydżysta, World Master (WBF).

## Wyniki brydżowe

### Olimpiady
Na olimpiadach uzyskał następujące rezultaty:
| Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów | Olimpiady brydżowe. Zawody teamów |
| Rok                               | Miejsce                           | Zawody                            | Kategoria                         | Drużyna                           | Pozycja                           |
| --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- | --------------------------------- |
| 2008                              | Pekin                             | 1. Olimpiada Sportów Umysłowych   | Open                              | Belgium                           | 9                                 |

### Zawody światowe
W światowych zawodach zdobył następujące lokaty:
| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów  | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów |
| Rok                                    | Miejsce                                | Zawody                                  | Kategoria                              | Drużyna                                | Pozycja                                |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | --------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| 2004                                   | Stambuł                                | 2. Puchar Świata Teamów Akademickich    | Open                                   | Belgium                                | 2                                      |
| 2000                                   | Maastricht                             | 1. Akademickie Mistrzostwa Świata Temów | Open                                   | Belgium                                | 15                                     |

### Zawody europejskie
W europejskich zawodach zdobył następujące lokaty:
| Zawody europejskie. Konkurencja teamów | Zawody europejskie. Konkurencja teamów | Zawody europejskie. Konkurencja teamów    | Zawody europejskie. Konkurencja teamów | Zawody europejskie. Konkurencja teamów | Zawody europejskie. Konkurencja teamów |
| Rok                                    | Miejsce                                | Zawody                                    | Kategoria                              | Drużyna                                | Pozycja                                |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | ----------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| 2013                                   | Ostenda                                | 6. Otwarte Mistrzostwa Europy             | Open                                   | Nerazzurri                             | 73                                     |
| 2008                                   | Pau                                    | 49. Mistrzostwa Europy Teamów             | Open                                   | Belgium                                | 25                                     |
| 2004                                   | Praga                                  | 19. Młodzieżowe Mistrzostwa Europy Teamów | Juniorzy                               | Belgium                                | 8                                      |

## Klasyfikacja
- Alon Amsel – klasyfikacja WBF (ang.)
- Alon Amsel – klasyfikacja EBL (ang.)

title: Alon Amsel

wikitext:
{{Brydżysta infobox
 | imię i nazwisko = Alon Amsel
 | zdjęcie =
 | opis zdjęcia =
 | państwo = Belgia
 | data urodzenia = [[22 lipca]] [[1979]]
 | data śmierci =
 | cezar =
 | kod_WBF = 4224
 | kod_EBL = 4224
 | tytuł PZBS =
 | ranking PZBS =
 | data rankingu PZBS =
 | tytuł WBF Open = World Master
 | tytuł WBF Kobiet =
 | tytuł WBF Seniorów =
 | ranking WBF Open = 707
 | ranking WBF Kobiet =
 | ranking WBF Seniorów =
 | data rankingu WBF = [[13 grudnia]] [[2014]]
 | EC =
 | tytuł EBL =
 | ranking EBL Open = 1283
 | ranking EBL Kobiet =
 | ranking EBL Seniorów =
 | ranking EBL Juniorów =
 | data rankingu EBL = [[13 grudnia]] [[2014]]
}}
'''Alon Amsel''' (ur. [[22 lipca]] [[1979]]) – [[Belgia|belgijski]] [[Brydż sportowy|brydżysta]], [[Tytuły klasyfikacyjne w brydżu sportowym|World Master]] ([[Światowa Federacja Brydża|WBF]]).

== Wyniki brydżowe ==
=== Olimpiady ===

Na '''olimpiadach''' uzyskał następujące rezultaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| [[Olimpiada brydżowa|Olimpiady brydżowe]]. Zawody teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!2008
|[[Pekin]]||1. Olimpiada Sportów Umysłowych||Open||Belgium||9<ref name="WOL2008-o-W-S">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/nlEVz | tytuł=1st WORLD MIND SPORTS GAMES, Beijing, China • 3 - 18 October 2008. Open, Women, and Seniors  | data dostępu=2012-01-25 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{{clear}}

=== Zawody światowe ===
W '''światowych''' zawodach zdobył następujące lokaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!2004
|[[Stambuł]]||2. Puchar Świata Teamów Akademickich||Open||Belgium||2<ref name="WUT04Stambul">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/yNaz6 | tytuł=2nd WORLD UNIVERSITY TEAM CUP • Results & Participants (University)| data dostępu=2011-11-07 | autor=WBF | data=2004 | język=en}}</ref><ref name="WUT04StambulDaR">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/CkaMc | tytuł=12th World Team Olympiad • Days and Rounds | data dostępu=2011-11-07 | autor=WBF | data=2004 | język=en}}</ref>
|-
!2000
|[[Maastricht]]||1. Akademickie Mistrzostwa Świata Temów||Open||Belgium||15<ref name="WTU2000">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/HfcJ0 | tytuł=1st WORLD UNIVERSITY TEAM CHAMPIONSHIP, Maastricht, Netherlands • 26 August - 2 September 2000 | data dostępu=2012-01-28 | autor=WBF | język=en}}</ref>
|}

{{clear}}

=== Zawody europejskie ===
W '''europejskich''' zawodach zdobył następujące lokaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Zawody europejskie. Konkurencja teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!2013
|[[Ostenda]]||[[6. Otwarte Mistrzostwa Europy w Brydżu Sportowym|6. Otwarte Mistrzostwa Europy]]||Open||Nerazzurri||73<ref name="ETC2013o">{{cytuj stronę | url=http://www.eurobridge.org/Repository/competitions/13OOstende/Microsite/asp/knockoutphase.asp?qtournid=992&qphase=FF&qround=2| tytuł=6th EUROPEAN OPEN CHAMPIONSHIPS, Ostend, Belgium • 15 - 29 June 2013| data dostępu=2013-06-26 | autor=EBL | język=en}}</ref>
|-
!2008
|[[Pau (Pireneje Atlantyckie)|Pau]]||49. Mistrzostwa Europy Teamów||Open||Belgium||25<ref name="ETC2008o-W-S">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/JLsO | tytuł=49th EUROPEAN TEAM CHAMPIONSHIPS, Pau, France • 14 - 28 June 2008 | data dostępu=2012-01-12 | autor=EBL | język=en}}</ref>
|-
!2004
|[[Praga]]||19. Młodzieżowe Mistrzostwa Europy Teamów||Juniorzy||Belgium||8<ref name="ETCY2004-J-Ms-D">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/7T8R | tytuł=19th EUROPEAN YOUTH TEAM CHAMPIONSHIPS, Prague, Czech Republic • 1 - 11 August 2004. Juniors series, Youngsters series, and Girls series | data dostępu=2012-01-20 | autor=EBL | język=en}}</ref>
|}

{{clear}}

== Klasyfikacja ==

* {{Klasyfikacja WBF|4224|Alon Amsel}}
* {{Klasyfikacja EBL|4224|Alon Amsel}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę | url=http://www.infobridge.it/Campioni_AmselA.htm | tytuł=Alon Amsel | data dostępu=2014-12-13 | język=en}}
== Zobacz też ==
* [[Brydż sportowy]]

{{SORTUJ:Amsel, Alon}}
[[Kategoria:Belgijscy brydżyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1979]]

title: · Alon Amsel

Państwo: Belgia

Tytuł WBF (O): World Master


text:
# Al-Mansura (Ar-Rakka)
Al-Mansura (arab. المنصورة) – miasto w Syrii, w muhafazie Ar-Rakka. W 2004 roku liczyło 16 158 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: Al-Mansura (Ar-Rakka)

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Al-Mansura
 |nazwa oryginalna             = {{k|ar|المنصورة}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Syria
 |1. jednostka administracyjna = Ar-Rakka
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2004
 |liczba ludności              = 16 158<ref>{{Cytuj | url=https://data.humdata.org/dataset/syrian-arab-republic-other-0-0-0-0-0-0-0/resource/35d4e236-b0d2-41ee-be06-7b04e70e319a | tytuł=Syrian Arab Republic - Population Statiscs - syr_pop_2004_sycensus_0.xls - Humanitarian Data Exchange | opublikowany=data.humdata.org | język=en | data dostępu=2017-11-16}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 35 50N 38 44E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Al-Mansura''' ([[Język arabski|arab.]] المنصورة) – miasto w [[Syria|Syrii]], w muhafazie Ar-Rakka. W 2004 roku liczyło 16 158 mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Muhafaza Ar-Rakka}}

[[Kategoria:Miasta w muhafazie Ar-Rakka]]

title: Al-Mansuraالمنصورة

Państwo: Syria

Muhafaza: Ar-Rakka


text:
# Herb Jordanowa
Herb Jordanowa – jeden z symboli miasta Jordanów w postaci herbu.

## Wygląd i symbolika
Herb przedstawia w polu srebrnym trzy czarne rogi myśliwskie, jeden nad drugim; posiadają obręcze, ustniki i sznury złote. Herb szlachecki Trąby występuje też w postaci trzech trąb połączonych ustnikami. Taka forma przedstawiona jest na fasadzie dawnego sądu grodzkiego i obecnego ratusza, oraz na odrzwiach zakrystii miejscowego kościoła.
Herb nawiązuje do herbu rodziny Jordanów, która pieczętowała się herbem Trąby.

## Historia
W 1564 r. król Zygmunt August zezwolił wojewodzie krakowskiemu Spytkowi Wawrzyńcowi Jordanowi z Zakliczyna na założenie miasta Jordanowa („aby mógł w Ziemi Krakowskiej na surowym korzeniu w dobrach swoich we wsi Malejowa, założyć zbudować i wyposażyć nowe miasto zwane Jordanów”).
Herb ten został zatwierdzony 9 kwietnia 1937 r. przez MSW RP.

title: Herb Jordanowa

wikitext:
{{Herb infobox
 |nazwa              = Herb Jordanowa
 |grafika            =
 |opis grafiki       =
 |typ herbu          = miejski
 |alternatywne nazwy =
 |projektant         =
 |pierwsza wzmianka  =
 |wprowadzony        =
 |ostatnie zmiany    =
 |wycofany           =
 |commons            = Category:Trąby (coat of arms)
}}
'''Herb Jordanowa''' – jeden z symboli miasta [[Jordanów]] w postaci [[herb]]u<ref>{{Cytuj stronę | url =http://bip.malopolska.pl/api/files/1462932 | tytuł =Uchwała Nr XIX/146/2012 Rady Miasta Jordanowa z dnia 29 października 2012 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Jordanowa | opublikowany =Biuletyn Informacji Publicznej | data dostępu = 2020-10-07}}</ref>.

== Wygląd i symbolika ==
Herb [[Blazonowanie|przedstawia]] w polu srebrnym trzy czarne [[Róg (instrument muzyczny)|rogi myśliwskie]], jeden nad drugim; posiadają obręcze, ustniki i sznury złote. Herb szlachecki ''Trąby'' występuje też w postaci trzech trąb połączonych ustnikami. Taka forma przedstawiona jest na fasadzie [[Budynek dawnego Ratusza i Sądu Grodzkiego w Jordanowie|dawnego sądu grodzkiego]] i [[Ratusz w Jordanowie|obecnego ratusza]], oraz na odrzwiach zakrystii miejscowego kościoła{{Odn|Bednarz|2023|s=80}}.

Herb nawiązuje do herbu rodziny Jordanów, która pieczętowała się herbem [[Trąby (herb szlachecki)|Trąby]].

== Historia ==
W 1564 r. król [[Zygmunt II August|Zygmunt August]] zezwolił wojewodzie krakowskiemu [[Spytek Wawrzyniec Jordan|Spytkowi Wawrzyńcowi Jordanowi]] z Zakliczyna na założenie miasta [[Jordanów|Jordanowa]] („aby mógł w Ziemi Krakowskiej na surowym korzeniu w dobrach swoich we wsi [[Malejowa]], założyć zbudować i wyposażyć nowe miasto zwane Jordanów”).

Herb ten został zatwierdzony 9 kwietnia 1937 r. przez MSW RP<ref>{{Cytuj stronę | url =http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP19370980140/O/M19370140.pdf | tytuł =Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 kwietnia 1937 r. w sprawie zatwierdzenia herbu miasta Jordanowa. | opublikowany =Internetowy System Aktów Prawnych | data dostępu = 2020-10-07}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Marian Gumowski|M.Gumowski]]. „Herby miast polskich”. Warszawa 1960.
* A. Plewako, J. Wanag „Herbarz miast polskich”. Warszawa 1994.
* L. Pudłowski „Heraldyka miejska II Rzeczypospolitej”, w „Polskie tradycje samorządowe a heraldyka”. Lublin 1992.
* {{Cytuj |autor = Stanisław Bednarz |tytuł = Jordanów odkrywany na nowo |data = 2023 |miejsce = Kraków |isbn = 978-83-65323-64-4 |wydawca = Wydawnictwo „Arkady” |odn = tak}}

[[Kategoria:Herby miast województwa małopolskiego|Jordanów]]
[[Kategoria:Jordanów]]

title: Herb Jordanowa

Typ herbu: miejski


text:
# NGC 6906
NGC 6906 (również PGC 64601 lub UGC 11548) – galaktyka spiralna z poprzeczką (SBbc), znajdująca się w gwiazdozbiorze Orła. Odkrył ją Albert Marth 15 sierpnia 1863 roku.

title: NGC 6906

wikitext:
{{Koordynaty astronomiczne|20|23|34|0|+06|26|40|}}
{{Galaktyka infobox
 |        nazwa = NGC 6906
 |      zdjęcie = NGC6906 - SDSS DR14.jpg
 |         opis = NGC 6906 ([[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]])
 |     odkrywca = [[Albert Marth]]
 |        dzień = 15 sierpnia
 |          rok = 1863
 | gwiazdozbiór = [[Gwiazdozbiór Orła|Orzeł]]
 |          typ = [[galaktyka spiralna z poprzeczką|spiralna z poprzeczką]] (SBbc)
 | rektascensja = {{RA|20|23|34,0}}
 |   deklinacja = {{DEC|+06|26|40}}
 |       odl_ly =
 |       odl_pc =
 |     redshift = 0,01620{{r|simbad}}
 |      jas_wid = 12,4
 |     rozm_kąt = 1,6' × 0,8'
 |      wymiary =
 |      jas_abs =
 |         masa =
 |     satelity =
 |      alt_ozn = UGC 11548, MCG 1-52-3, ZWG 399.6, IRAS20211+0616, PGC 64601
 |      commons = Category:NGC 6906
}}
'''NGC 6906''' (również '''PGC 64601''' lub '''UGC 11548''') – [[galaktyka spiralna z poprzeczką]] (SBbc), znajdująca się w [[Gwiazdozbiór Orła|gwiazdozbiorze Orła]]. Odkrył ją [[Albert Marth]] 15 sierpnia 1863 roku{{r|cseligman}}.

== Zobacz też ==
* [[Lista obiektów NGC]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="cseligman">{{Cytuj stronę | url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc69.htm#6906 | tytuł = NGC 6906 | nazwisko = Seligman | imię = Courtney | opublikowany = Celestial Atlas | język = en | data dostępu = 2015-11-19}}</ref>
<ref name=simbad>{{simbad|NGC 6906}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEDS|NGC 6906}}
* {{Simbad|NGC 6906}}
* {{NED|NGC 6906}}

[[Kategoria:Obiekty NGC|6906]]
[[Kategoria:Galaktyki spiralne z poprzeczką]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Orła]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1863]]

title: NGC 6906

Odkrywca: Albert Marth

Data odkrycia: 15 sierpnia 1863

Gwiazdozbiór: Orzeł

Typ: spiralna z poprzeczką (SBbc)


text:
# Chazelles (Charente)
Chazelles – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1428 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 55 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Chazelles plasuje się na 202. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 234.).

title: Chazelles (Charente)

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Chazelles
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Chazelles
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nowa Akwitania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Charente (departament)|Charente]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Angoulême|Angoulême]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 16093
 |powierzchnia                    = 25,96 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 1428
 |gęstość zaludnienia             = 55 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 16380
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Charente
 |współrzędne                     = 45°39′N 0°22′E
 |commons                         = Category: Chazelles (Charente)
 |www                             =
}}
'''Chazelles''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Nowa Akwitania]], w departamencie [[Charente (departament)|Charente]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1428 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 55 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu [[Poitou-Charentes]] Chazelles plasuje się na 202. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 234.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Angoulême}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Charente]]

title: Chazelles

Państwo: Francja

Region: Nowa Akwitania

Departament: Charente

Okręg: Angoulême

• gęstość: 55 os./km²


text:
# Janina Szabatowska
Janina Kazimiera Szabatowska pseud.: Janka, Bohdanowa (ur. 23 lutego?/7 marca 1899 w Cieszanowie, zm. 9 kwietnia 1977 w Warszawie) – polska harcerka, uczestniczka obrony Lwowa w 1918 roku i II powstania śląskiego; w okresie międzywojennym inż. chemik, pracowniczka Politechniki Lwowskiej; od 1940 roku jako „Janka” w Związku Odwetu (później Kedywie) KG ZWZ-AK w Warszawie, od roku 1943 organizatorka i kierowniczka warszawskich wytwórni materiałów wybuchowych „Farbiarnia” i „Kinga”, w powstaniu warszawskim jako „Bohdanowa” w zgrupowaniu mjr. Stefana Orlewicza w Szefostwie Służby Uzbrojenia Komendy Głównej AK „Leśnictwo”; po wojnie pracowniczka Instytutu Chemii Ogólnej w Warszawie.

## Życiorys
Janina Szabatowska ukończyła szkołę powszechną w Cieszanowie, a następnie klasyczne Prywatne Gimnazjum Żeńskie im. Zofii Strzałkowskiej we Lwowie, gdzie należała do harcerstwa. Po maturze i ukończeniu rocznego kursu w Akademii Handlowej podjęła studia chemiczne na Politechnice Lwowskiej. Uczestniczyła w obronie Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej, potem brała udział w kampanii plebiscytowej w powiecie gliwickim i w II powstaniu śląskim (od lipca 1920 roku do kwietnia 1921 roku). Wróciła do Lwowa, gdzie ukończyła studia z tytułem inżyniera chemika w 1925 roku. Do 1928 roku pracowała w Dublanach jako asystentka w Katedrze Technologii Rolnej Politechniki Lwowskiej, następnie, w latach 1929–1933 pracowała w Naukowej Organizacji Gorzelnictwa we Lwowie. Od 1934 roku do wybuchu wojny kierowała Centralnym Laboratorium Kopalni Pszczyńskich w Kostuchnie koło Katowic.
We wrześniu 1939 roku przebywała we Lwowie, mieszkając u swej siostry Bronisławy. W maju 1940 roku wyjechała do Warszawy, gdzie utrzymywała się ze sprzedaży własnego wyrobu ciast i kosmetyków. We wrześniu 1940 roku rozpoczęła służbę w szefostwie Związku Odwetu Związku Walki Zbrojnej, pod pseudonimem Janka, początkowo jako łączniczka działu łączności wewnętrznej. W latach 1941–1943 służyła jako zastępczyni kpt. dr. Zbigniewa Leliwy-Sujkowskiego, szefa Biura Studiów Środków Walki Sabotażowo-Dywersyjnej ZO KG ZWZ, współpracując z Biurem Badań Technicznych Wydziału Saperów. Objęła funkcję kierowniczki łączności zewnętrznej Związku Odwetu, współpracując z Wandą Nowicką-Mech „Różą” i Cecylią Tomaszewską-Stokłosińską „Krystyną”, kolejnymi kierowniczkami działów łączności oraz zaopatrzenia i transportu ZO w Wydziale Saperów KG ZWZ.
W lutym 1943 roku, na polecenie komendanta ZO i szefa Wydziału Saperów w Oddziale III KG ZWZ-AK płk. Franciszka Niepokólczyckiego „Teodora”, „Janka” zorganizowała i kierowała wytwórniami materiałów wybuchowych w Warszawie. Na wiosnę ruszyła pierwsza z nich – „Farbiarnia” przy ul. Krochmalnej. Pracowało w niej kilkanaście osób, i wytworzono tam w 1943 roku 27 ton szedytu. Następnie zorganizowała Wytwórnię Materiałów Wybuchowych „Kinga” przy ul. Solec 103, w której produkowano amonit. Kierowała tą wytwórnią do listopada 1943 roku. Następnie, wiosną 1944 roku, „Janka”, ponownie na polecenie „Teodora”, uruchomiła produkcję azotanu amonu, uruchomiła nowe zakłady produkcyjne przy ul. Komitetowej i przy rogu ulic Wolskiej i Płockiej. W lokalu kontaktowym przy ul. Radnej, w którym mieszkała,  produkowała tzw. smółki powodujące korozje metali, przeznaczone dla niemieckich fabryk.
Gdy po wybuchu powstania warszawskiego okazało się, że jest odcięta od swoich wytwórni, „Janka” zgłosiła się do zgrupowania mjr. Stefana Orlewicza „Podoskiego”, gdzie przybrała pseudonim „Bohdanowa”. Została przydzielona do oddziału produkującego materiały wybuchowe przy ul. Kruczej. Po pewnym czasie został on przeniesiony do gmachu Biblioteki Publicznej przy ul. Koszykowej. Po upadku powstania wyszła z ludnością cywilną. Trafiła do Krakowa, następnie do Rabki.
Wiosną 1945 roku Janina Szabatowska udała się na Śląsk, gdzie uzyskała koncesję na tymczasowe zabezpieczenie fabryki spożywczej w Bytomiu. W październiku tego roku wydzierżawiła tę fabrykę i przekształciła ją w Laboratorium Chemiczno-Kosmetyczne „Solly”. Będąc udziałowcem spółki powstałej w celu zarządzania laboratorium, kierowała jego produkcją do czasu likwidacji fabryki w 1948 roku. Wyjechała wtedy do Warszawy, gdzie w styczniu 1949 roku podjęła pracę w Głównym Instytucie Chemii Przemysłowej (w 1951 roku przekształconym w Instytut Chemii Ogólnej) na stanowisku kierownika sprawozdawczości w dziale planowania, od 1953 roku – w dziale dokumentacji i informacji naukowo-technicznej, a od 1961 roku – na stanowisku adiunkta. Napisała dwa artykuły, poświęcone tragicznym wydarzeniom w „Kindze”.

## Awanse
- porucznik[3]

## Odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari – nadanie zostało zweryfikowane przez Kapitułę Londyńską z numerem krzyża 12541 oraz przez GKWO przy ZG ZBoWiD w 1964 roku z numerem legitymacji DK-0103/W.
- Krzyż Walecznych
- Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami[2]

## Życie rodzinne
Janina Szabatowska urodziła się w rodzinie oficera austriackiego Piotra Szabatowskiego i Barbary Marii z domu Żdan.
Jej starsza siostra Bronisława, późniejsza żona Bolesława Wysłoucha była szefem łączności Komendy Okręgu ZWZ Lwów, więźniarką NKWD, a później pułkownikiem Polskich Sił Zbrojnych, inspektorem Pomocniczej Służby Kobiet przy 2. Korpusie Polskim, żołnierzem Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej, Armii Krajowej, łączniczką Komendanta ZWZ-AK gen. Leopolda Okulickiego, również odznaczona krzyżem Virtuti Militari.
Jej brat Konrad był członkiem Tajnej Organizacji Wojskowej w Cieszanowie, ranny w obronie Lwowa w 1919 roku, kapral w wojnie polsko-bolszewickiej.
Janina Szabatowska nie założyła rodziny. Zmarła 9 kwietnia 1977 w Warszawie, pochowana w grobie rodzinnym na cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

title: Janina Szabatowska

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Janina Kazimiera Szabatowska
 |pseudonim                 = Janka, Bohdanowa
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = {{data|1899-03-07}}
 |miejsce urodzenia         = [[Cieszanów]]
 |data śmierci              = [[9 kwietnia]] [[1977]]
 |miejsce śmierci           = [[Warszawa]]
 |miejsce spoczynku         = [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach]]
 |zawód                     = inżynier chemik
 |miejsce zamieszkania      = Warszawa
 |narodowość                = polska
 |odznaczenia               = {{Order|VM|KS}} {{Order|KW|1}} {{Order|KZM|S}}
 |commons                   =
}}
'''Janina Kazimiera Szabatowska'''  [[Pseudonim|pseud.]]: ''Janka, Bohdanowa'' (ur. {{data|1899-03-07}} w [[Cieszanów|Cieszanowie]], zm. [[9 kwietnia]] [[1977]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – [[Polacy|polska]] [[Harcerze|harcerka]], uczestniczka [[Bitwa o Lwów (1918–1919)|obrony Lwowa w 1918 roku]] i [[II powstanie śląskie|II powstania śląskiego]]; w [[Historia Polski (1918–1939)|okresie międzywojennym]] inż. [[Chemia|chemik]], pracowniczka [[Politechnika Lwowska|Politechniki Lwowskiej]]; od 1940 roku jako „Janka” w [[Związek Odwetu|Związku Odwetu]] (później [[Kedyw (wojsko)|Kedywie]]) [[Komenda Główna Armii Krajowej|KG ZWZ-AK]] w Warszawie, od roku 1943 organizatorka i kierowniczka warszawskich wytwórni materiałów wybuchowych „Farbiarnia” i [[Wytwórnia Materiałów Wybuchowych „Kinga” przy ul. Solec w Warszawie|„Kinga”]], w [[Powstanie warszawskie|powstaniu warszawskim]] jako „Bohdanowa” w zgrupowaniu mjr. Stefana Orlewicza w Szefostwie Służby Uzbrojenia Komendy Głównej AK „Leśnictwo”; po wojnie pracowniczka [[Instytut Chemii Ogólnej|Instytutu Chemii Ogólnej]] w Warszawie.

== Życiorys ==
Janina Szabatowska ukończyła szkołę powszechną w Cieszanowie, a następnie klasyczne [[Prywatne Gimnazjum Żeńskie im. Zofii Strzałkowskiej we Lwowie]], gdzie należała do [[Harcerstwo|harcerstwa]]. Po maturze i ukończeniu rocznego kursu w Akademii Handlowej podjęła studia chemiczne na [[Politechnika Lwowska|Politechnice Lwowskiej]]. Uczestniczyła w obronie [[Lwów|Lwowa]] w trakcie [[Wojna polsko-ukraińska|wojny polsko-ukraińskiej]], potem brała udział w [[Plebiscyt na Górnym Śląsku|kampanii plebiscytowej]] w [[Powiat gliwicki|powiecie gliwickim]] i w [[II powstanie śląskie|II powstaniu śląskim]] (od lipca 1920 roku do kwietnia 1921 roku). Wróciła do Lwowa, gdzie ukończyła studia z tytułem inżyniera chemika w 1925 roku. Do 1928 roku pracowała w [[Dublany (miasto)|Dublanach]] jako [[Asystent (stanowisko na uczelni)|asystentka]] w Katedrze Technologii Rolnej Politechniki Lwowskiej, następnie, w latach 1929–1933 pracowała w Naukowej Organizacji Gorzelnictwa we Lwowie. Od 1934 roku do wybuchu [[II wojna światowa|wojny]] kierowała Centralnym Laboratorium Kopalni Pszczyńskich w [[Kostuchna|Kostuchnie]] koło [[Katowice|Katowic]].

We wrześniu 1939 roku przebywała we Lwowie, mieszkając u swej siostry [[Bronisława Wysłouchowa|Bronisławy]]. W maju 1940 roku wyjechała do Warszawy, gdzie utrzymywała się ze sprzedaży własnego wyrobu ciast i kosmetyków. We wrześniu 1940 roku rozpoczęła służbę w szefostwie [[Związek Odwetu|Związku Odwetu]] [[Związek Walki Zbrojnej|Związku Walki Zbrojnej]], pod pseudonimem Janka, początkowo jako łączniczka działu łączności wewnętrznej. W latach 1941–1943 służyła jako zastępczyni kpt. dr. [[Zbigniew Leliwa-Sujkowski|Zbigniewa Leliwy-Sujkowskiego]], szefa Biura Studiów Środków Walki Sabotażowo-Dywersyjnej ZO KG ZWZ{{r|ST}}, współpracując z Biurem Badań Technicznych Wydziału Saperów. Objęła funkcję kierowniczki łączności zewnętrznej Związku Odwetu, współpracując z Wandą Nowicką-Mech „Różą” i Cecylią Tomaszewską-Stokłosińską „Krystyną”, kolejnymi kierowniczkami działów łączności oraz zaopatrzenia i transportu ZO w Wydziale Saperów KG ZWZ{{r|JS}}.

W lutym 1943 roku, na polecenie komendanta ZO i szefa Wydziału Saperów w [[Oddział III Operacyjny|Oddziale III]] KG ZWZ-AK płk. [[Franciszek Niepokólczycki|Franciszka Niepokólczyckiego]] „Teodora”, „Janka” zorganizowała i kierowała wytwórniami materiałów wybuchowych w Warszawie. Na wiosnę ruszyła pierwsza z nich – „Farbiarnia” przy [[Ulica Krochmalna w Warszawie|ul. Krochmalnej]]. Pracowało w niej kilkanaście osób, i wytworzono tam w 1943 roku 27 ton [[szedyt]]u. Następnie zorganizowała [[Wytwórnia Materiałów Wybuchowych „Kinga” przy ul. Solec w Warszawie|Wytwórnię Materiałów Wybuchowych „Kinga” przy ul. Solec 103]], w której produkowano [[Amonit (materiał wybuchowy)|amonit]]. Kierowała tą wytwórnią do listopada 1943 roku. Następnie, wiosną 1944 roku, „Janka”, ponownie na polecenie „Teodora”, uruchomiła produkcję [[Azotan amonu|azotanu amonu]], uruchomiła nowe zakłady produkcyjne przy ul. Komitetowej i przy rogu ulic [[Ulica Wolska w Warszawie|Wolskiej]] i [[Ulica Płocka w Warszawie|Płockiej]]. W lokalu kontaktowym przy ul. Radnej, w którym mieszkała,  produkowała tzw. smółki powodujące korozje metali, przeznaczone dla niemieckich fabryk{{r|JS}}.

Gdy po wybuchu [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] okazało się, że jest odcięta od swoich wytwórni, „Janka” zgłosiła się do zgrupowania mjr. Stefana Orlewicza „Podoskiego”, gdzie przybrała pseudonim „Bohdanowa”. Została przydzielona do oddziału produkującego materiały wybuchowe przy [[Ulica Krucza w Warszawie|ul. Kruczej]]. Po pewnym czasie został on przeniesiony do gmachu [[Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego|Biblioteki Publicznej]] przy [[Ulica Koszykowa w Warszawie|ul. Koszykowej]]. Po upadku powstania wyszła z ludnością cywilną. Trafiła do [[Kraków|Krakowa]], następnie do [[Rabka-Zdrój|Rabki]]{{r|JS}}.

Wiosną 1945 roku Janina Szabatowska udała się na Śląsk, gdzie uzyskała koncesję na tymczasowe zabezpieczenie fabryki spożywczej w [[Bytom]]iu. W październiku tego roku wydzierżawiła tę fabrykę i przekształciła ją w Laboratorium Chemiczno-Kosmetyczne „Solly”. Będąc udziałowcem spółki powstałej w celu zarządzania laboratorium, kierowała jego produkcją do czasu likwidacji fabryki w 1948 roku. Wyjechała wtedy do Warszawy, gdzie w styczniu 1949 roku podjęła pracę w Głównym Instytucie Chemii Przemysłowej (w 1951 roku przekształconym w [[Instytut Chemii Ogólnej]]) na stanowisku kierownika sprawozdawczości w dziale planowania, od 1953 roku – w dziale dokumentacji i informacji naukowo-technicznej, a od 1961 roku – na stanowisku [[adiunkt]]a. Napisała dwa artykuły, poświęcone tragicznym wydarzeniom w „Kindze”{{r|JS}}.

== Awanse ==
* [[porucznik]]{{r|PB}}

== Odznaczenia ==
* Krzyż Srebrny Orderu Wojennego [[Order Virtuti Militari|Virtuti Militari]] – nadanie zostało zweryfikowane przez Kapitułę Londyńską z numerem krzyża 12541 oraz przez GKWO przy ZG [[Związek Bojowników o Wolność i Demokrację|ZBoWiD]] w 1964 roku z numerem legitymacji DK-0103/W.
* [[Krzyż Walecznych]]
* [[Krzyż Zasługi z Mieczami|Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami]]{{r|JS}}

== Życie rodzinne ==
Janina Szabatowska urodziła się w rodzinie oficera austriackiego Piotra Szabatowskiego i Barbary Marii z domu Żdan{{r|BW}}.

Jej starsza siostra [[Bronisława Wysłouchowa|Bronisława]], późniejsza żona [[Bolesław Wysłouch|Bolesława Wysłoucha]] była szefem łączności [[Okręg Lwów Armii Krajowej|Komendy Okręgu ZWZ Lwów]], więźniarką [[NKWD]], a później pułkownikiem{{r|PU}} [[Polskie Siły Zbrojne|Polskich Sił Zbrojnych]], inspektorem [[Pomocnicza Służba Kobiet|Pomocniczej Służby Kobiet]] przy [[2 Korpus Polski (PSZ)|2. Korpusie Polskim]], żołnierzem [[Służba Zwycięstwu Polski|Służby Zwycięstwu Polski]], [[Związek Walki Zbrojnej|Związku Walki Zbrojnej]], [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], łączniczką Komendanta ZWZ-AK [[Leopold Okulicki|gen. Leopolda Okulickiego]], również odznaczona krzyżem Virtuti Militari.

Jej brat Konrad był członkiem Tajnej Organizacji Wojskowej w Cieszanowie, ranny w [[Bitwa o Lwów (1918–1919)|obronie Lwowa w 1919 roku]], kapral w [[Wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej]]{{r|JS}}.

Janina Szabatowska nie założyła rodziny. Zmarła 9 kwietnia 1977 w Warszawie, pochowana w grobie rodzinnym na [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach|cmentarzu Wojskowym na Powązkach]].

== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name=JS>{{Cytuj | url = https://kpbc.umk.pl/Content/201318/Szabatowska_Janina_3670_WSK.pdf | tytuł = Teczka Janiny Szabatowskiej w archiwum Fundacji Generał Marii Wittek | data dostępu = 2023-04-09}}</ref>
<ref name=PU>{{Cytuj | url = http://317psk.flog.pl/wpis/2058233/pulkownik-bronislawa-wyslouchowa-inspektorka-pomocniczej-wojskowej-sluzby-kobiet-przy-2-korpusie-jej-podlegala-cala-psk-przy-2-korpusie |tytuł = Pułkownik Bronisława Wysłouchowa, Inspektorka Pomocniczej Wojskowej Służby Kobiet przy 2 Korpusie. Jej podlegała cała P.S.K. przy 2 Korpusie – Fotoblog 317psk.flog.pl | opublikowany = 317psk.flog.pl |język = pl |data dostępu = 2017-11-17}}</ref>
<ref name=PB>{{Cytuj | url = https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/janina-szabatowska,43328.html | tytuł = Powstańcze biogramy. Janina Szabatowska | opublikowany = www.1944.pl | data dostępu = 2023-04-09}}</ref>
<ref name=BW>{{Cytuj | url = https://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=sw.10162 | tytuł = Profil  Bronisławy Szabatowskiej w Wielkiej genealogii Minakowskiego | opublikowany = wielcy.pl | data dostępu = 2023-04-09}}</ref>
<ref name=ST>{{Cytuj | url = https://www.dws-xip.com/PW/formacje/pw98.html | tytuł = Polska Podziemna. Komenda Główna ZWZ-AK 1940–1944. Część druga | issn = 2082-7431 | autor = Radosław Butryński | opublikowany = www.dwa-xip.com | data dostępu = 2023-04-09}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Szabatowska, Janina}}
[[Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Odwetu]]

[[Kategoria:Działacze polskiego podziemia 1939–1945]]
[[Kategoria:Harcerze]]
[[Kategoria:Kobiety – powstańcy warszawscy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Cieszanowie]]
[[Kategoria:Łączniczki Związku Walki Zbrojnej]]

[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami]]
[[Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie]]
[[Kategoria:Polscy inżynierowie chemicy]]
[[Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska)]]
[[Kategoria:Uczestnicy II powstania śląskiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1899]]
[[Kategoria:Zmarli w 1977]]

title: Janina Kazimiera SzabatowskaJanka, Bohdanowa

Data i miejsce urodzenia: 23 lutego?/7 marca 1899 · Cieszanów

Data i miejsce śmierci: 9 kwietnia 1977 · Warszawa

Miejsce spoczynku: Cmentarz Wojskowy na Powązkach

Zawód, zajęcie: inżynier chemik

Miejsce zamieszkania: Warszawa

Narodowość: polska


text:
# Mahovo
Mahovo – wieś w Chorwacji, w żupanii sisacko-moslawińskiej, w gminie Martinska Ves. W 2011 roku liczyła 269 mieszkańców.

title: Mahovo

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Mahovo
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = żupania sisacko-moslawińska
 |2. jednostka administracyjna = [[gmina Martinska Ves|Martinska Ves]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 269{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Mahovo''' – [[wieś]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania sisacko-moslawińska|żupanii sisacko-moslawińskiej]], w [[gmina Martinska Ves|gminie Martinska Ves]]. W 2011 roku liczyła 269 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=210}}</ref>
}}

{{gmina Martinska Ves}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w żupanii sisacko-moslawińskiej]]

title: Mahovo

Państwo: Chorwacja

Żupania: sisacko-moslawińska

Gmina: Martinska Ves


text:
# Onufry (Chawruk)
Onufry, imię świeckie Jarosław Jarosławowycz Chawruk (ur. 25 czerwca 1966 w Dermaniu) – biskup Kościoła Prawosławnego Ukrainy (do 2018 Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego).

## Życiorys
Absolwent Instytutu Pedagogicznego im. Łesi Ukrainki w Łucku (wydział historii i nauk społecznych) oraz seminarium duchownego w Kijowie, w trybie zaocznym. Od 1988 do 1991 pracował jako nauczyciel. 10 marca 1991 arcybiskup rówieński i ostrogski Ireneusz wyświęcił go na diakona. Służył w cerkwi Trójcy Świętej w Dermaniu oraz w tamtejszym monasterze żeńskim pod tym samym wezwaniem. 3 czerwca 1991 arcybiskup Ireneusz wyświęcił go na kapłana i skierował do pracy duszpasterskiej w cerkwi św. Michała Archanioła w Myrotynie. W 2002 został proboszczem cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Ostrogu.
W 2003 rozpoczął studia podyplomowe na Uniwersytecie Narodowym „Akademia Ostrogska” w celu uzyskania tytułu kandydata nauk religioznawczych. Od 2005 jest wykładowcą tejże uczelni. 25 października tego samego roku złożył wieczyste śluby mnisze w monasterze św. Jerzego na Kozackich Mogiłach (jurysdykcja Patriarchatu Kijowskiego). 30 października tego samego roku przyjął chirotonię na biskupa dermańskiego, wikariusza eparchii rówieńskiej. W 2006 został ordynariuszem eparchii winnickiej. W 2012 otrzymał godność arcybiskupią. Rok później został przeniesiony na katedrę czerniowiecką i kocmańską.

title: Onufry (Chawruk)

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię przybrane          = Onufry
 |imię przybrane org      =
 |imię i nazwisko         = Jarosław Chawruk
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = Arcybiskup czerniowiecki i kocmański
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Ukraina]]
 |data urodzenia          = 25 czerwca 1966
 |miejsce urodzenia       =
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Arcybiskup czerniowiecki i kocmański
 |1. funkcja - okres      = od 2013
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[Prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                 = [[Kościół Prawosławny Ukrainy]]
 |inkardynacja            = [[Eparchia czerniowiecko-kocmańska]]
 |data ślubów zakonnych   = 25 października 2005
 |data diakonatu          = 10 marca 1991
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 3 czerwca 1991
 |data nominacji          =
 |data sakry              = 30 października 2005
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 30 października 2005
 |miejscowość konsekracji   =
 |miejsce konsekracji       =
 |konsekrator               =
 |współkonsekratorzy        =
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Epifaniusz (Dumenko)]]|15 listopada 2009}}
}}
'''Onufry''', imię świeckie '''Jarosław Jarosławowycz Chawruk''' (ur. [[25 czerwca]] [[1966]] w [[Dermań|Dermaniu]]) – biskup [[Kościół Prawosławny Ukrainy|Kościoła Prawosławnego Ukrainy]] (do 2018 [[Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego|Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego]]).

== Życiorys ==
Absolwent Instytutu Pedagogicznego im. [[Łesia Ukrainka|Łesi Ukrainki]] w [[Łuck]]u (wydział historii i nauk społecznych) oraz seminarium duchownego w [[Kijów|Kijowie]], w trybie zaocznym. Od 1988 do 1991 pracował jako nauczyciel. 10 marca 1991 arcybiskup [[Eparchia rówieńska (Patriarchat Moskiewski)|rówieński i ostrogski]] [[Ireneusz (Seredni)|Ireneusz]] wyświęcił go na [[diakon]]a. Służył w cerkwi Trójcy Świętej w Dermaniu oraz w tamtejszym [[Monaster Trójcy Świętej w Dermaniu|monasterze żeńskim]] pod tym samym wezwaniem. 3 czerwca 1991 arcybiskup Ireneusz wyświęcił go na [[Prezbiter|kapłana]] i skierował do pracy duszpasterskiej w cerkwi św. Michała Archanioła w Myrotynie. W 2002 został [[proboszcz]]em cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Ostrogu.

W 2003 rozpoczął studia podyplomowe na Uniwersytecie Narodowym „Akademia Ostrogska” w celu uzyskania tytułu [[Kandydat nauk|kandydata nauk]] religioznawczych. Od 2005 jest wykładowcą tejże uczelni. 25 października tego samego roku złożył [[Postrzyżyny mnisze|wieczyste śluby mnisze]] w [[Kozackie Mogiły|monasterze św. Jerzego na Kozackich Mogiłach]] (jurysdykcja Patriarchatu Kijowskiego). 30 października tego samego roku przyjął [[Chirotonia|chirotonię]] na biskupa dermańskiego, wikariusza [[Eparchia rówieńska (Kościół Prawosławny Ukrainy)|eparchii rówieńskiej]]. W 2006 został [[ordynariusz]]em [[Eparchia winnicko-tulczyńska|eparchii winnickiej]]. W 2012 otrzymał godność [[arcybiskup]]ią. Rok później został przeniesiony na katedrę [[Eparchia czerniowiecko-kocmańska|czerniowiecką i kocmańską]].

== Bibliografia ==
* [https://archive.is/20130430105831/http://www.cerkva.info/uk/episkopat/60-ep-onufrij.html Biogram na stronie Kościoła]

{{Biskupi eparchii winnickiej (KPU)}}

{{Biskupi Kościoła Prawosławnego Ukrainy}}

{{SORTUJ:Onufry (Chawruk)}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1966]]
[[Kategoria:Eparchia rówieńska (Kościół Prawosławny Ukrainy)]]
[[Kategoria:Eparchia winnicko-tulczyńska]]
[[Kategoria:Eparchia czerniowiecko-kocmańska]]
[[Kategoria:Biskupi Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego]]
[[Kategoria:Biskupi Kościoła Prawosławnego Ukrainy]]

title: Onufry

Kraj działania: Ukraina

Data urodzenia: 25 czerwca 1966

Wyznanie: prawosławne

Kościół: Kościół Prawosławny Ukrainy

Inkardynacja: Eparchia czerniowiecko-kocmańska

Śluby zakonne: 25 października 2005

Prezbiterat: 3 czerwca 1991

Chirotonia biskupia: 30 października 2005

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 30 października 2005

Epifaniusz (Dumenko): 15 listopada 2009


text:
# Trojanówka (rzeka)
Trojanówka – rzeka, dopływ Prosny, dolny bieg Cieni, na Wysoczyźnie Kaliskiej. Powierzchnia dorzecza wynosi 476,1 km².
Rzeka przyjmuje nazwę Trojanówka od wsi Gruszczyce, skąd płynie w kierunku północnym. Przepływa między miastem Błaszki a wsią Borysławice. Za wsią Staw biegnie już w kierunku zachodnim, odbierając wody Tymianki i przechodząc przez stawy rybne. Dalej płynie przez Opatówek. Na południowy wschód od wsi Trojanów do Trojanówki uchodzi rzeka Pokrzywnica. Wody Trojanówki przechodzą przez sztuczne Jezioro Pokrzywnickie, a następnie uchodzą do Prosny w granicach administracyjnych Kalisza, na osiedlu Piwonice.
Według badań z 2006 Trojanówka miała wody IV klasy czystości.
Wiele publikacji ukazuje Trojanówkę jako dopływ Pokrzywnicy. Jednakże Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych określiła, że to Trojanówka jest recypientem.

title: Trojanówka (rzeka)

wikitext:
{{inne znaczenia|rzeki|[[Trojanówka]]}}
{{Rzeka infobox
 |nazwa               = Trojanówka
 |zdjęcie             = Trojanówka.jpg
 |opis zdjęcia        = Trojanówka wypływająca z [[Jezioro Pokrzywnickie|Jeziora Pokrzywnickiego]]
 |kontynent           = Europa
 |państwo             = Polska
 |lokalizacja         =
 |rodzaj cieku        = rzeka
 |długość             =
 |spadek              =
 |powierzchnia zlewni = 476,1
 |średni przepływ     =
 |miejsce przepływu   =
 |źródło: miejsce     =
 |źródło: wysokość    =
 |źródło: współrzędne = 51°36'40"N 18°28'21"E
 |ujście: recypient   = [[Prosna]]
 |ujście: miejsce     = [[Kalisz]]
 |ujście: wysokość    = 102,9 m n.p.m.
 |ujście: współrzędne = 51°43'59″N 18°06'43″E
 |mapa                =
 |opis mapy           =
 |szlak               =
 |kod mapy            = powiat kaliski
 |wariant mapy        =
 |commons             =
}}
'''Trojanówka''' – [[rzeka]], dopływ [[Prosna|Prosny]]<ref name="KNMiOF"/>, dolny bieg [[Cienia (dopływ Trojanówki)|Cieni]], na [[Wysoczyzna Kaliska|Wysoczyźnie Kaliskiej]]. Powierzchnia dorzecza wynosi 476,1 km²<ref name="GalubaPancewicz2005"/>.

Rzeka przyjmuje nazwę Trojanówka od wsi [[Gruszczyce]]<ref name="KNMiOF"/>, skąd płynie w kierunku północnym. Przepływa między miastem [[Błaszki]] a wsią [[Borysławice]]. Za wsią [[Staw (powiat kaliski)|Staw]] biegnie już w kierunku zachodnim, odbierając wody [[Tymianka (dopływ Trojanówki)|Tymianki]] i przechodząc przez stawy rybne. Dalej płynie przez [[Opatówek]]. Na południowy wschód od wsi [[Trojanów (województwo wielkopolskie)|Trojanów]] do Trojanówki uchodzi rzeka [[Pokrzywnica (dopływ Trojanówki)|Pokrzywnica]]. Wody Trojanówki przechodzą przez sztuczne [[Jezioro Pokrzywnickie]], a następnie uchodzą do [[Prosna|Prosny]] w granicach administracyjnych [[Kalisz]]a, na osiedlu [[Piwonice]].

Według badań z 2006 Trojanówka miała [[klasy jakości wód w Polsce|wody IV klasy czystości]]<ref>Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu: [http://www.poznan.wios.gov.pl/aqua/index.php?dzial=punkt&pkt=003300013&rok=2006&dane=diagn Stan czystości wód województwa wielkopolskiego]. [dostęp 2012-03-31]</ref>.

Wiele publikacji ukazuje Trojanówkę jako dopływ [[Pokrzywnica (dopływ Trojanówki)|Pokrzywnicy]]<ref name="GalubaPancewicz2005">Galuba M., Pancewicz M., ''[http://www.kalisz.pl/files/1192012823470cac173dceb/folder.pdf Kaliski Węzeł Wodny i zarządzanie wodami]'', Kalisz 2005, s. 15–16.</ref>. Jednakże [[Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych]] określiła, że to Trojanówka jest recypientem<ref name="KNMiOF">{{Hydronimy1|s=297}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Rzeki Polski]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Rzeki w Polsce]]
[[Kategoria:Dorzecze Prosny]]

title: Trojanówka

Kontynent: Europa

Państwo: Polska

Recypient: Prosna

Miejsce: Kalisz


text:
# Kuna (rodzaj ssaków)
Kuna (Martes) – rodzaj ssaków z podrodziny Guloninae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae), skupiający niewielkie zwierzęta lądowe, o wydłużonym ciele, ostrym pysku i sporych, trójkątnych uszach.

## Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach półkuli północnej.

## Charakterystyka
Długość ciała 36–70 cm, ogona 11,5–50 cm; masa ciała 470–550 g (samce są większe i cięższe od samic). Kuny są nieco większe niż spokrewnione z nimi łasicowate z rodzaju Mustela. Ich kończyny są krótkie, półstopochodne. Ogon zazwyczaj długi, uwłosiony gęściej niż u Mustela, ubarwienie najczęściej ciemne, czasem z białą lub żółtawą (pomarańczową) plamą na stronie brzusznej, w okolicy piersiowej. Są zwierzętami drapieżnymi, wszystkożernymi. Zamieszkują lasy, zazwyczaj z dużym udziałem drzew iglastych. Sprawnie wspinają się po drzewach. Polują w nocy.

## Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1792 roku francuski lekarz i zoolog Philippe Pinel w artykule poświęconym badaniom żuchwy zwierząt czworonożnych opublikowanym na łamach Actes de la Société d’Histoire Naturelle de Paris. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) kuna domowa (M. foina).

### Etymologia
- Martes: łac. martes ‘kuna’[15].
- Zibellina: wł. zibellino ‘soból’, od nowołac. sabellinus ‘soból’, od łac. sabellum ‘soból’[16]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Mustela zibellina Linnaeus, 1758.
- Hydrocyon: gr. ὑδρο- hudro- ‘wodny-’, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos ‘woda’; κυων kuōn, κυνος kunos ‘pies’[17]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Hydrocyon sansaniensis Lartet, 1851.
- Mustela: łac. mustela ‘łasica’, od zdrobnienia mus, muris ‘mysz’[18]. Gatunek typowy: Blasius wymienił dwa gatunki – Mustela foina Erxleben, 1777 (= Mustela foina von Schreber, 1776) i Mustela martes Linnaeus, 1758 – nie wyznaczając typu nomenklatorycznego.
- Charronia: gr. χαρων kharōn ‘lew’ (tj. podobny do lwa), prawdopodobnie od Charona (gr. Χαρων Kharōn, łac. Charon) – w mitologii greckiej boga umierających i konających, przewoźnika dusz przez rzekę Acheron[19]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Maustela flavigula Boddaert, 1785.
- Foina: wł. fuina, foina lub foin ‘tchórz zwyczajny’[20]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Mustela foina Erxleben, 1777 (= Mustela foina von Schreber, 1776.
- Lamprogale: gr. λαμπρος lampros ‘lśniący, jasny’[21]; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’[22].
- Sansanictis: Sansan, Francja; gr. ικτις iktis, ικτιδις iktidis ‘łasica’[9]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Hydrocyon Sansaniensis Lartet, 1851.

### Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:
| Podrodzaj | Grafika | Gatunek          | Autor i rok opisu   | Nazwa zwyczajowa | Podgatunki         | Rozmieszczenie geograficzne                                                                                | Podstawowe wymiary                         | Status IUCN |
| --------- | ------- | ---------------- | ------------------- | ---------------- | ------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------ | ----------- |
| Charronia |         | Martes flavigula | (Boddaert, 1785)    | kuna żółtogardła | 6 podgatunków      | Himalaje (na wschód od Pakistanu) na wschód do Chińskiej Republiki Ludowej, na północ do Rosyjskiego Dalekiego Wschodu i Półwyspu Koreańskiego, Tajwan, kontynentalna południowo-wschodnia Azja, Sumatra, Jawa i Borneo; zakres wysokości: 200–3000 m n.p.m. | DC: 45–65 cm DO: 37–45 cm MC: 1,3–3 kg     | LC          |
| Charronia |         | Martes gwatkinsi | Horsfield, 1851     | kuna tamilska    | gatunek monotypowy | Ghaty Zachodnie, Indie; zakres wysokości: 120–2385 m n.p.m.                                                                                | DC: 50–70 cm DO: 35 50cm MC: 1–3 kg        | VU          |
| Martes    |         | Martes foina     | (Erxleben, 1777)    | kuna domowa      | gatunek monotypowy | środkowa i południowa kontynentalna Europa, Kaukaz, Bliski Wschód, Azja Środkowa do Mongolii, Chińskiej Republiki Ludowej i północnej Mjanmy; introdukowany do Stanów Zjednoczonych (Wisconsin); zakres wysokości: do 4000 m n.p.m.                          | DC: 40–54 cm DO: 22–30 cm MC: 1,1–2,3 kg   | LC          |
| Martes    |         | Martes zibellina | (Linnaeus, 1758)    | soból tajgowy    | gatunek monotypowy | Rosja (na wschód od zachodniego podnóża Uralu), Mongolia, Chińska Republika Ludowa, Korea Północna i Japonia (Hokkaido); zakres wysokości: 20–2200 m n.p.m.                                                                                | DC: 35–56 cm DO: 11,5–19 cm MC: 700–1800 g | LC          |
| Martes    |         | Martes martes    | (Linnaeus, 1758)    | kuna leśna       | gatunek monotypowy | większość Europy do Rosji (zachodnia Syberia), główne wyspy Morza Śródziemnego, Bliski Wschód (Turcja, Kaukaz, Irak i Iran); zakres wysokości: 0–2300 m n.p.m.                                                                                | DC: 45–58 cm DO: 16–28 cm MC: 0,8–1,8 kg   | LC          |
| Martes    |         | Martes melampus  | (J.A. Wagner, 1840) | kuna japońska    | 3 podgatunki       | Półwysep Koreański, Japonia (Honsiu, Kiusiu, Sikoku i Cuszima); wprowadzony na Sado i Hokkaido (Japonia); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.                                                                                | DC: 47–54 cm DO: 17–22 cm MC: 1–1,5 kg     | LC          |
| Martes    |         | Martes americana | (Turton, 1806)      | kuna amerykańska | gatunek monotypowy | większość Ameryki Północnej od Alaski przez większość zalesionej Kanady po północno-wschodnie Stany Zjednoczone                                                                                | DC: 32–45 cm DO: 18–23 cm MC: 280–1250 g   | LC          |
| Martes    |         | Martes caurina   | (Merriam, 1890)     | kuna zachodnia   | gatunek monotypowy | południowa Alaska, zachodnia Kanada, zachodnie Stany Zjednoczone (na południe do Kalifornii i Kolorado), niektóre wyspy u wybrzeży Alaski i Kolumbii Brytyjskiej (w tym Vancouver)                                                                           | DC: 32–45 cm DO: 18–23 cm MC: 280–1250 g   | NE          |

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  VU  – gatunek narażony;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe:
- Martes crassidens Jiangzuo Qigao, Gimranov, Liu Jinyuan, Liu Sizhao, Jin Changzhu & Liu Jinyi, 2021[26] (Azja; pliocen)
- Martes foxi Hibbard & Riggs, 1949[27] (Ameryka Północna; pliocen)
- Martes ginsburgi Montoya, Morales & Abella, 2011[28] (Europa; miocen)
- Martes glareae Sinclair, 1915[29] (Ameryka Północna; pliocen)
- Martes khelifensis Ginsburg, 1977[30] (Afryka; miocen)
- Martes lydekkeri (Colbert, 1933)[31] (Azja; miocen)
- Martes oregonensis Shotwell, 1970[32] (Ameryka Północna; pliocen)
- Martes petersbuchensis Morlo, 1996[33] (Europa; miocen)
- Martes stirtoni R.L. Wilson, 1968[34] (Ameryka Północna; pliocen)
- Martes ten Shikama, 1949[35] (Azja; plejstocen)
- Martes vetus Kretzoi, 1947[36] (Europa; plejstocen)
- Martes wenzensis Stach, 1959[37] (Europa; pliocen)

Takson o niepewnej pozycji systematycznej:
- „Martes” sansaniensis (Lartet, 1851)

title: Kuna (rodzaj ssaków)

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Kuna
 |nazwa łacińska         = ''Martes''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = [[Philippe Pinel|Pinel]], 1792<ref name="Pinel" />
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Martes martes crop.jpg
 |opis grafiki           = [[Kuna leśna]] (''M. martes'')
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |gromada                = [[ssaki]]
 |rząd                   = [[drapieżne]]
 |podrząd                = [[psokształtne]]
 |infrarząd              = [[Arctoidea]]
 |nadrodzina             = [[łasicokształtne]]
 |rodzina                = [[łasicowate]]
 |podrodzina             = [[Guloninae]]
 |rodzaj                 = kuna
 |typ nomenklatoryczny   = ''Martes domestica'' {{small|Pinel, 1792}} (= ''Mustela foina'' {{small|[[Johann Christian Polycarp Erxleben|Erxleben]], 1777}})
 |synonimy               = * ''Martes''{{refn|grupa=uwaga|Nazwa odrzucona, publikacja Frischa ''Das Natur-System der Vierfüßigen Thiere''została uznana za nieważną (poza kilkoma wyjątkami) na mocy uprawnień [[Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej|ICZN]], ze względu na niekonsekwentne stosowanie nazewnictwa binominalnego<ref name="ICZN" />.}} {{small|[[Johann Leonhard Frisch|Frisch]], 1775}}<ref name="Frisch" />
* ''Zibellina'' {{small|[[Johann Jakob Kaup|Kaup]], 1829}}<ref name="Kaup" />
* ''Hydrocyon''<ref group="uwaga">Młodszy [[homonimia (taksonomia)|homonim]] ''Hydrocyon'' {{small|G. Cuvier, 1819}} ([[Promieniopłetwe|Actinopterygii]]).</ref> {{small|[[Édouard Lartet|Lartet]], 1851}}<ref name="lar" />
* ''Mustela''<ref group="uwaga">Nie ''Mustela'' {{small|Linnaeus, 1758}}.</ref> {{small|[[Johann Heinrich Blasius|Blasius]], 1857}}<ref name="bla" />
* ''Charronia'' {{small|[[John Edward Gray|J.E. Gray]], 1865}}<ref name="Gray" />
* ''Foina'' {{small|J.E. Gray, 1865}}<ref name="Gray" />
* ''Lamprogale''<ref group="uwaga">Nazwa zastępcza dla ''Charronia'' {{small|J.E. Gray, 1765}}, ponieważ Ognev uważał, że nazwa ta jest zajęta przez ''Charonia'' {{small|Gistel, 1847}} ([[mięczaki|Mollusca]]).</ref> {{small|[[Siergiej Ogniow|Ognev]], 1928}}<ref name="Ognev" />
* ''Sansanictis'' {{small|[[Léonard Ginsburg|Ginsburg]], 1961}}<ref name="gin61" />
 |ranga podtaksonu       = [[Rodzaj (biologia)|Podrodzaje]] i [[Gatunek (biologia)|gatunki]]
 |podtaksony             = ''2 podrodzaje i 20 gatunków (w tym 12 wymarłych) – zobacz opis w tekście''
 |wikispecies            = Martes
 |commons                = Category:Martes
}}
'''Kuna'''<ref name="miiz" /> (''Martes'') – [[rodzaj (biologia)|rodzaj]] [[ssaki|ssaków]] z [[rodzina (biologia)|podrodziny]] [[Guloninae]] w obrębie [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[łasicowate|łasicowatych]] (Mustelidae), skupiający niewielkie zwierzęta lądowe, o wydłużonym ciele, ostrym pysku i sporych, trójkątnych uszach.

== Rozmieszczenie geograficzne ==
Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach [[Półkula północna|półkuli północnej]]<ref name="icmw" /><ref name="hmw" /><ref name="Wilson&Reeder" />.

== Charakterystyka ==
Długość ciała 36–70 cm, ogona 11,5–50 cm; masa ciała 470–550 g ([[samiec|samce]] są większe i cięższe od [[samica|samic]])<ref name="hmw" /><ref name="amw" />. Kuny są nieco większe niż spokrewnione z nimi łasicowate z rodzaju ''[[łasica|Mustela]]''. Ich kończyny są krótkie, półstopochodne. Ogon zazwyczaj długi, uwłosiony gęściej niż u ''Mustela'', ubarwienie najczęściej ciemne, czasem z białą lub żółtawą (pomarańczową) plamą na stronie brzusznej, w okolicy piersiowej. Są zwierzętami drapieżnymi, wszystkożernymi. Zamieszkują lasy, zazwyczaj z dużym udziałem drzew iglastych. Sprawnie wspinają się po drzewach. Polują w nocy.

== Systematyka ==
Rodzaj zdefiniował w 1792 roku francuski lekarz i [[zoologia|zoolog]] [[Philippe Pinel]] w artykule poświęconym badaniom żuchwy zwierząt czworonożnych opublikowanym na łamach ''Actes de la Société d’Histoire Naturelle de Paris''<ref name="Pinel" />. [[gatunek typowy|Gatunkiem typowym]] jest (oryginalne oznaczenie) kuna domowa (''M. foina'').

=== [[Etymologia]] ===
* ''Martes'': {{łac.|martes}} ‘kuna’{{odn|Palmer|1904|s=[https://www.biodiversitylibrary.org/page/27792148 401]}}.
* ''Zibellina'': {{W języku|it|zibellino}} ‘soból’, od nowołac. ''sabellinus'' ‘soból’, od łac. ''sabellum'' ‘soból’{{odn|Palmer|1904|s=[https://www.biodiversitylibrary.org/page/27792462 715]}}. [[Gatunek typowy]] (oryginalne oznaczenie): ''Mustela zibellina'' {{small|Linnaeus, 1758}}.
* ''Hydrocyon'': {{gr.|ὑδρο-}} ''hudro-'' ‘wodny-’, od ὑδωρ ''hudōr'', ὑδατος ''hudatos'' ‘woda’; κυων ''kuōn'', κυνος ''kunos'' ‘pies’{{odn|Palmer|1904|s=[{{Google Books|ApMeAQAAIAAJ|strony=335|link=tak}} 335]}}. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †''Hydrocyon sansaniensis'' {{small|Lartet, 1851}}.
* ''Mustela'': łac. ''mustela'' ‘łasica’, od zdrobnienia ''mus'', ''muris'' ‘mysz’{{odn|Palmer|1904|s=[{{Google Books|ApMeAQAAIAAJ|strony=436|link=tak}} 436]}}. Gatunek typowy: Blasius wymienił dwa gatunki – ''Mustela foina'' {{small|Erxleben, 1777}} (= ''Mustela foina'' {{small|von Schreber, 1776}}) i ''Mustela martes'' {{small|Linnaeus, 1758}} – nie wyznaczając typu nomenklatorycznego.
* ''Charronia'': gr. χαρων ''kharōn'' ‘lew’ (tj. podobny do lwa), prawdopodobnie od [[Charon (mitologia)|Charona]] (gr. Χαρων ''Kharōn'', łac. ''Charon'') – w mitologii greckiej boga umierających i konających, przewoźnika dusz przez rzekę Acheron{{odn|Palmer|1904|s=[https://www.biodiversitylibrary.org/page/27791926 179]}}. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): ''Maustela flavigula'' {{small|Boddaert, 1785}}.
* ''Foina'': {{W języku|it|fuina}}, ''foina'' lub ''foin'' ‘tchórz zwyczajny’{{odn|Palmer|1904|s=[{{Google Books|ApMeAQAAIAAJ|strony=285|link=tak}} 285]}}. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): ''Mustela foina'' {{small|Erxleben, 1777}} (= ''Mustela foina'' {{small|von Schreber, 1776}}.
* ''Lamprogale'': {{gr.|λαμπρος}} ''lampros'' ‘lśniący, jasny’{{odn|Jaeger|1959|s=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=176 136]}}; γαλεη ''galeē'' lub γαλη ''galē'' ‘łasica’{{odn|Jaeger|1959|s=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=147 107]}}.
* ''Sansanictis'': Sansan, Francja; gr. ικτις ''iktis'', ικτιδις ''iktidis'' ‘łasica’<ref name="gin61" />. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †''Hydrocyon Sansaniensis'' {{small|Lartet, 1851}}.

=== Podział systematyczny ===
Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki<ref name="mdd" /><ref name="amw" /><ref name="icmw" />:
{| class="wikitable"
! Podrodzaj
! Grafika
! Gatunek
! Autor i rok opisu
! Nazwa zwyczajowa<ref name="miiz" />
! Podgatunki<ref name="hmw" /><ref name="icmw" /><ref name="amw" />
! Rozmieszczenie geograficzne<ref name="hmw" /><ref name="icmw" /><ref name="amw" />
! Podstawowe wymiary<ref name="hmw" /><ref name="amw" /><ref group="uwaga">'''DC''' – długość ciała; '''DO''' – długość ogona; '''MC''' – masa ciała</ref>
! Status
[[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody|IUCN]]<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.iucnredlist.org/search?taxonomies=110498&searchType=species| tytuł = Taxonomy: ''Martes'' – Genus| opublikowany = The IUCN Red List of Threatened Species | data dostępu = 2025-06-15| język = en}}</ref>
|-
|''Charronia''
|[[Plik:Martes flavigula (white background).png|centruj|150px]]
|''Martes flavigula''
|([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1785)
|[[kuna żółtogardła]]
|6 podgatunków
|[[Himalaje]] (na wschód od [[Pakistan]]u) na wschód do [[Chińska Republika Ludowa|Chińskiej Republiki Ludowej]], na północ do [[Rosyjski Daleki Wschód|Rosyjskiego Dalekiego Wschodu]] i [[Półwysep Koreański|Półwyspu Koreańskiego]], [[Tajwan (wyspa)|Tajwan]], kontynentalna południowo-wschodnia [[Azja]], [[Sumatra]], [[Jawa]] i [[Borneo]]; zakres wysokości: 200–3000 m [[n.p.m.]]
|DC: 45–65 cm
DO: 37–45 cm
MC: 1,3–3 kg
|align=center|{{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|''Charronia''
|[[Plik:Martes gwatkinsii (white background).png|centruj|80px]]
|''Martes gwatkinsi''
|[[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851
|[[kuna tamilska]]
|[[takson monotypowy|gatunek monotypowy]]
|[[Ghaty Zachodnie]], [[Indie]]; zakres wysokości: 120–2385 m n.p.m.
|DC: 50–70 cm
DO: 35 50cm
MC: 1–3 kg
|align=center|{{Colorbox|#daa520|{{Kolor|#ffffff|'''VU'''}}}}
|-
|''Martes''
|[[Plik:Mustelidae Martes foina foina 2.jpg|centruj|150px]]
|''Martes foina''
|([[Johann Christian Polycarp Erxleben|Erxleben]], 1777)
|[[kuna domowa]]
|gatunek monotypowy
|środkowa i południowa kontynentalna Europa, [[Kaukaz (region)|Kaukaz]], [[Bliski Wschód]], [[Azja Środkowa]] do [[Mongolia|Mongolii]], Chińskiej Republiki Ludowej i północnej [[Mjanma|Mjanmy]]; introdukowany do [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]] ([[Wisconsin]]); zakres wysokości: do 4000 m n.p.m.
|DC: 40–54 cm
DO: 22–30 cm
MC: 1,1–2,3 kg
|align=center|{{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|''Martes''
|[[Plik:Wiki-ezokuroten1.jpg|centruj|150px]]
|''Martes zibellina''
|(Linnaeus, 1758)
|[[soból tajgowy]]
|gatunek monotypowy
|[[Rosja]] (na wschód od zachodniego podnóża [[Ural]]u), Mongolia, Chińska Republika Ludowa, [[Korea Północna]] i [[Japonia]] ([[Hokkaido]]); zakres wysokości: 20–2200 m n.p.m.
|DC: 35–56 cm
DO: 11,5–19 cm
MC: 700–1800 g
|align=center|{{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|''Martes''
|[[Plik:Martes martes (white background).png|centruj|150px]]
|''Martes martes''
|([[Karol Linneusz|Linnaeus]], 1758)
|[[kuna leśna]]
|gatunek monotypowy
|większość Europy do Rosji (zachodnia [[Syberia]]), główne wyspy [[Morze Śródziemne|Morza Śródziemnego]], Bliski Wschód ([[Turcja]], Kaukaz, [[Irak]] i [[Iran]]); zakres wysokości: 0–2300 m n.p.m.
|DC: 45–58 cm
DO: 16–28 cm
MC: 0,8–1,8 kg
|align=center|{{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|''Martes''
|[[Plik:202310 Japanese marten.svg|centruj|150px]]
|''Martes melampus''
|([[Johann Andreas Wagner|J.A. Wagner]], 1840)
|[[kuna japońska]]
|3 podgatunki
|Półwysep Koreański, Japonia ([[Honsiu]], [[Kiusiu]], [[Sikoku]] i [[Cuszima]]); wprowadzony na [[Sado (Japonia)|Sado]] i Hokkaido (Japonia); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.
|DC: 47–54 cm
DO: 17–22 cm
MC: 1–1,5 kg
|align=center|{{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|''Martes''
|[[Plik:Pine marten sax-zim bog 2.17.24 DSC 4430-topaz-denoiseraw-sharpen 1.jpg|centruj|150px]]
|''Martes americana''
|([[William Turton|Turton]], 1806)
|[[kuna amerykańska]]
|gatunek monotypowy
|większość [[Ameryka Północna|Ameryki Północnej]] od [[Alaska|Alaski]] przez większość zalesionej [[Kanada|Kanady]] po północno-wschodnie [[Stany Zjednoczone]]
|DC: 32–45 cm
DO: 18–23 cm
MC: 280–1250 g
|align=center|{{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}}
|-
|''Martes''
|[[Plik:Martes caurina 130333517.jpg|centruj|150px]]
|''Martes caurina''
|([[Clinton Hart Merriam|Merriam]], 1890)
|[[kuna zachodnia]]
|[[takson monotypowy|gatunek monotypowy]]
|południowa Alaska, zachodnia Kanada, zachodnie Stany Zjednoczone (na południe do [[Kalifornia|Kalifornii]] i [[Kolorado (stan)|Kolorado]]), niektóre wyspy u wybrzeży Alaski i [[Kolumbia Brytyjska|Kolumbii Brytyjskiej]] (w tym [[Vancouver (wyspa)|Vancouver]])
|DC: 32–45 cm
DO: 18–23 cm
MC: 280–1250 g
|align=center|{{Colorbox|#c6c6c6|{{Kolor|#000000|'''NE'''}}}}
|}
Kategorie IUCN: {{Colorbox|#008000|{{Kolor|#ffffff|'''LC'''}}}} – [[gatunek najmniejszej troski]], {{Colorbox|#daa520|{{Kolor|#ffffff|'''VU'''}}}} – [[gatunek narażony]]; {{Colorbox|#c6c6c6|{{Kolor|#000000|'''NE'''}}}} – [[Czerwona księga gatunków zagrożonych|gatunki niepoddane jeszcze ocenie]].

Opisano również gatunki wymarłe<ref name="zij" />:
* ''[[Martes crassidens]]'' {{small|[[Jiangzuo Qigao]], [[Dmitrij Gimranow|Gimranov]], [[Liu Jinyuan]], [[Liu Sizhao]], [[Jin Changzhu]] & [[Liu Jinyi]], 2021}}<ref name="jia&inni" /> (Azja; [[pliocen]])
* ''[[Martes foxi]]'' {{small|[[Claude W. Hibbard|Hibbard]] & [[Elmer S. Riggs|Riggs]], 1949}}<ref name="hib&rig" /> (Ameryka Północna; pliocen)
* ''[[Martes ginsburgi]]'' {{small|[[Plinio Montoya|Montoya]], [[Jorge Morales|Morales]] & [[Juan Abella|Abella]], 2011}}<ref name="mon&inni" /> ([[Europa]]; [[miocen]])
* ''[[Martes glareae]]'' {{small|[[William John Sinclair|Sinclair]], 1915}}<ref name="sin" /> (Ameryka Północna; pliocen)
* ''[[Martes khelifensis]]'' {{small|[[Léonard Ginsburg|Ginsburg]], 1977}}<ref name="gin77" /> ([[Afryka]]; miocen)
* ''[[Martes lydekkeri]]'' {{small|([[Edwin H. Colbert|Colbert]], 1933)}}<ref name="col" /> (Azja; miocen)
* ''[[Martes oregonensis]]'' {{small|[[J. Arnold Shotwell|Shotwell]], 1970}}<ref name="sho" /> (Ameryka Północna; pliocen)
* ''[[Martes petersbuchensis]]'' {{small|[[Michael Morlo|Morlo]], 1996}}<ref name="mor" /> (Europa; miocen)
* ''[[Martes stirtoni]]'' {{small|[[Richard Leland Wilson|R.L. Wilson]], 1968}}<ref name="wil" /> (Ameryka Północna; pliocen)
* ''[[Martes ten]]'' {{small|[[Tokio Shikama|Shikama]], 1949}}<ref name="shi" /> (Azja; [[plejstocen]])
* ''[[Martes vetus]]'' {{small|[[Miklós Kretzoi|Kretzoi]], 1947}}<ref name="kre" /> (Europa; plejstocen)
* ''[[Martes wenzensis]]'' {{small|[[Jan Stach (zoolog)|Stach]], 1959}}<ref name="sta" /> (Europa; pliocen)

Takson o niepewnej pozycji systematycznej<ref name="lar" /><ref name="zij2" />:
* ''„Martes” sansaniensis'' {{small|(Lartet, 1851)}}

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Pinel">{{cytuj pismo |autor = P. Pinel|tytuł = Recherches sur une nouvelle méthode de classification des quadrupèdes, fondée sur la structure méchanique des parties osseuses qui servent à l’articulation de la mâchoire inférieure|url = https://biodiversitylibrary.org/item/163187#page/89/mode/1up|czasopismo = Actes de la Société d’Histoire Naturelle de Paris| wolumin = 1| strony = 55|rok = 1792|język = fr}}</ref>
<ref name="Frisch">{{cytuj książkę| autor = J.L. Frisch| tytuł = Das Natur-System der Vierfüßigen Thiere|url = https://bildsuche.digitale-sammlungen.de/index.html?c=viewer&bandnummer=bsb00001196&pimage=19&v=100&nav=&l=de|rok = 1775|wydawca = Christian Friedrich Günther|miejsce = [[Głogów|Glogau]]| strony = 11| język = de}}</ref>
<ref name="Kaup">{{cytuj książkę| autor = J.J. Kaup| tytuł = Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält |url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/41576419|rok = 1829|wydawca = In commission bei Carl Wilhelm Leske|miejsce = Darmstadt | strony = 34|język = de}}</ref>
<ref name="lar">{{cytuj książkę| autor = É. Lartet| tytuł = Notice sur la colline de Sansan, suivie d’une récapitulation des diverses espèces d’animaux vertébrés fossiles, trouvés soit à Sansan, soit dans d’autres gisements du terrain tertiaire miocène dans le bassin sous-pyrénéen|url = https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5987520x/f23.item|rok = 1851|wydawca = J.-A. Portes|miejsce = Auch |strony = 17|język = fr}}</ref>
<ref name="bla">{{cytuj książkę| autor = J.H. Blasius| tytuł = Fauna der Wirbelthiere Deutschlands und der angrenzenden Länder von Mitteleuropa|url = {{Google Books|J2s-AAAAcAAJ|strony=211|link=tak}}| rok = 1857|wydawca = Friedrich Vieweg und Sohn|miejsce = Braunschweig|część = 1|tytuł części = Säugethiere|strony = 211|język = de}}</ref>
<ref name="Gray">{{cytuj pismo |autor = J.E. Gray|tytuł = Revision of the genera and species of Mustelidae contained in the British Museum|url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/28497039|czasopismo = [[Journal of Zoology|Proceedings of the Zoological Society of London]]| wolumin = 1864 |strony = 108|rok = 1864 |język = en}}</ref>
<ref name="Ognev">{{cytuj pismo |autor = С.И. Огнёв|tytuł = Новые данные по систематике и географическому распространению некоторых видов сем. Mustelidae|url = |czasopismo = Мемуары Зоолoгическаго отд-ния о-ва любителей естествознания, антропологии, этнографии| wolumin = 2| strony = 26, 30|rok = 1928|język = ru}}</ref>
<ref name="ICZN">{{cytuj pismo |autor = F. Hemming|tytuł = Opinion 258. Rejection for nomenclatorial Purposes of the work by Frisch (J. L.) published in 1775 under the title Das Natur-system der Vierfüssigen Thiere|url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/34655044|czasopismo = Opinions and declarations rendered by the International Commission on Zoological Nomenclature| wolumin = 5| strony = 55–72|rok = 1954 |język = en}}</ref>
<ref name="gin61">{{cytuj pismo |autor = L. Ginsburg |tytuł = La faune des carnivores miocènes de Sansan (Gers)|url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/58361036|czasopismo = Mémoires du Muséum national d’Histoire naturelle | oznaczenie = Série C Sciences de la terre|wolumin = 9| numer = 1|strony = 107|rok = 1961|doi = |język = fr}}</ref>
<ref name="miiz">Nazwy zwyczajowe za: {{Cytuj książkę | autor = W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz| tytuł = Polskie nazewnictwo ssaków świata | wydawca = Muzeum i Instytut Zoologii PAN | miejsce = Warszawa | rok = 2015 | isbn = 978-83-88147-15-9| strony = 157–158 | język = pl en}}</ref>
<ref name="icmw">{{cytuj książkę| autor = C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest| tytuł = Illustrated Checklist of the Mammals of the World|url = https://www.lynxeds.com/product/illustrated-checklist-of-the-mammals-of-the-world/| rok = 2020|wydawca = Lynx Edicions|miejsce = Barcelona|część = 2|tytuł części = Eulipotyphla to Carnivora|isbn = 978-84-16728-35-0|strony = 452–454|język = en}}</ref>
<ref name="hmw">{{cytuj książkę| autor = D.E. Wilson, R.A. Mittermeier (redaktorzy)| tytuł = Handbook of the Mammals of the World| autor r = S. Larivière, A.P. Jennings| rozdział = Family Mustelidae (Weasels and relatives) | url = |rok = 2009|wydawca = Lynx Edicions |miejsce = Barcelona|część = 1| tytuł części = Carnivores| isbn = 978-84-96553-49-1 |strony = 628–632|język = en}}</ref>
<ref name="Wilson&Reeder">{{cytuj stronę|autor = D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy)|url = https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14001203|tytuł = Genus ''Martes'' |opublikowany = Johns Hopkins University Press |praca = Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) |rok = 2005 | data dostępu = 2021-05-23}}</ref>
<ref name="mdd">{{cytuj stronę | url = https://www.mammaldiversity.org/explore/| tytuł = The ASM Mammal Diversity Database| praca = ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2)|opublikowany = American Society of Mammalogists| data dostępu = 2025-06-15| autor = C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham| język = en}}</ref>
<ref name="amw">{{cytuj książkę| autor = Lynx Nature Books| tytuł = All the Mammals of the World|url = | rozdział = Class Mammalia|rok = 2023|wydawca = Lynx Edicions|miejsce = Barcelona|isbn = 978-84-16728-66-4|strony = 685–686|język = en}}</ref>
<ref name="zij">{{cytuj | url = http://hesperomys.com/t/22074| tytuł = Martes Pinel, 1792| opublikowany = Hesperomys project (Version 23.8.1)| data dostępu = 2023-12-20| autor = J.S. Zijlstra | doi = 10.5281/zenodo.7654755|język = en}}</ref>
<ref name="jia&inni">{{cytuj pismo |autor = Q. Jiangzuo, D. Gimranov, J. Liu, S. Liu, C. Jin & J. Liu|tytuł = A new fossil marten from Jinyuan Cave, northeastern China reveals the origin of the Holarctic marten group|url = |czasopismo = Quaternary International| wolumin = 591 |strony = 48|rok = 2021|doi = 10.1016/j.quaint.2020.10.064|język = en}}</ref>
<ref name="hib&rig">{{cytuj pismo |autor = C.W. Hibbard & E.S. Riggs|tytuł = Upper Pliocene vertebrates from Keefe Canyon, Meade County, Kansas |url = |czasopismo = Bulletin of the Geological Society of America| wolumin = 60|numer = 5|strony = 836|rok = 1949|doi = 10.1130/0016-7606(1949)60[829:UPVFKC]2.0.CO;2|język = en}}</ref>
<ref name="mon&inni">{{cytuj pismo |autor = P. Montoya, J. Morales & J. Abella|tytuł = Musteloidea (Carnivora, Mammalia) from the Late Miocene of Venta del Moro (Valencia, Spain) |url = |czasopismo = Estudios Geológicos| wolumin = 67|numer = 2|strony = 194|rok = 2011|doi = 10.3989/egeol.40576.183|język = en}}</ref>
<ref name="sin">{{cytuj pismo |autor = W.J. Sinclair|tytuł = Additions to the fauna of the Lower Pliocene Snake Creek Beds (Results of the Princeton University 1914 Expedition to Nebraska)|url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/31206315|czasopismo = Proceedings of the American Philosophical Society held at Philadelphia for promoting useful knowledge | wolumin = 54|numer = 217|strony = 80|rok = 1915| język = en}}</ref>
<ref name="gin77">{{cytuj pismo |autor = L. Ginsburg|tytuł = Les carnivores du Miocène de Beni Mellal (Maroc)|url = |czasopismo = Géologie méditerranéenne| wolumin = 4|numer = 3|strony = 226|rok = 1977|doi = 10.3406/geolm.1977.1005|język = fr}}</ref>
<ref name="col">{{cytuj pismo |autor = E.H. Colbert|tytuł = A new mustelid from the Lower Siwalik beds of northern India|url = http://hdl.handle.net/2246/2042|czasopismo = American Museum novitates | wolumin = 605|strony = 1|rok = 1933| język = en}}</ref>
<ref name="sho">{{cytuj pismo |autor = J.A. Shotwell|tytuł = Pliocene mammals of southeast Oregon and adjacent Idaho |url = https://scholarsbank.uoregon.edu/xmlui/handle/1794/20010 |czasopismo = Bulletin of the Museum of Natural History, University of Oregon| wolumin = 17 |strony = 79|rok = 1970| język = en}}</ref>
<ref name="mor">{{cytuj pismo |autor = M. Morlo|tytuł = Carnivoren aus dem Unter-Miozän des Mainzer Beckens (2. Mustelida, Pinnipedia, Feliformia, Palaeogale)|url = |czasopismo = Senckenbergiana lethaea| wolumin = 76|numer = 1–2|strony = 240|rok = 1996|doi = 10.1007/BF03042850|język = de}}</ref>
<ref name="wil">{{cytuj pismo |autor = R.L. Wilson |tytuł = Systematics and faunal analysis of a Lower Pliocene vertebrate assemblage from Trego County, Kansas|url = https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/48424/ID272.pdf?sequence=2&isAllowed=y|czasopismo = Contributions from the Museum of Paleontology, University of Michigan| wolumin = 22|numer = 7|strony = 109|rok = 1968| język = en}}</ref>
<ref name="shi">{{cytuj pismo |autor = T. Shikama|tytuł = The Kuzuü ossuaries. Geological and palaeontological studies of the limestone fissure deposits, in Kuzuü, Totigi Prefecture|url = |czasopismo = Science Reports of the Tohoku Imperial University| oznaczenie = 2nd series|wolumin = 23 |strony = 156|rok = 1949 |język = }}</ref>
<ref name="kre">{{cytuj pismo |autor = M. Kretzoi|tytuł = New names for mammals|url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/ORSZ_TTUD_Annales_1947_040/?pg=288&layout=s|czasopismo = Annales historico-naturales Musei Nationalis Hungarici | wolumin = 40 |strony = 286|rok = 1947|język = en}}</ref>
<ref name="sta">{{cytuj pismo |imię = J. | nazwisko = Stach|tytuł = On some Mustelinae from the Pliocene bone breccia of Weze|url = https://www.app.pan.pl/archive/published/app04/app04-101.pdf|czasopismo = Acta Palaeontologica Polonica| wolumin = 4|numer = 2|strony = 110|rok = 1959| język = en}}</ref>
<ref name="zij2">{{cytuj | url = http://hesperomys.com/t/22092| tytuł = †"Martes" sansaniensis (Lartet, 1851)| opublikowany = Hesperomys project (Version 23.8.1)| data dostępu = 2023-12-20| autor = J.S. Zijlstra | doi = 10.5281/zenodo.7654755|język = en}}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{cytuj pismo| odn = tak | imię = T.S. | nazwisko = Palmer| autor link = Theodore Sherman Palmer|tytuł = Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals|url = http://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/9/mode/1up|rok = 1904|czasopismo = North American Fauna| wolumin = 23 | strony = 1–984 |język = en}}
* {{cytuj książkę| imię = E.C.| nazwisko = Jaeger| tytuł = Source-book of biological names and terms|url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=7|rok = 1959|wydawca = Charles C. Thomas|miejsce = Springfield|wydanie = 3 (Revised second printing)| strony = 1–316|odn = tak | język = en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Łasicowate]]

title: Kuna

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Gromada: ssaki

Rząd: drapieżne

Podrząd: psokształtne

Infrarząd: Arctoidea

Nadrodzina: łasicokształtne

Rodzina: łasicowate

Podrodzina: Guloninae

Rodzaj: kuna