text:
# Feliks Oraczewski
Feliks Oraczewski herbu Szreniawa, inna forma nazwiska: Feliks Szczęsny Oraczewski, krypt.: F. O.; F. O. P. K., (ur. 14 stycznia 1739 w Przybysławicach koło Krakowa – zm. 12 sierpnia 1799 w Wiedniu) – polski działacz polityczny i oświatowy, komedio- i dramatopisarz, poeta, publicysta i pedagog, przedstawiciel dyplomatyczny Rzeczypospolitej we Francji w latach 1790–1794, poseł ekstraordynaryjny Rzeczypospolitej w Paryżu w 1792 roku, członek Komisji Edukacji Narodowej w latach 1786–1792.

## Życiorys
Urodził się w Przybysławicach (pow. olkuski), jako syn Aleksandra Oraczewskiego hb. Szreniawa, starosty rogowskiego, i Elżbiety z Miaskowskich h. Bończa. Pierwsze nauki pobierał (1750-1756) w Szkołach Nowodworskich w Krakowie, a od kwietnia 1757 podjął studia w Szkole Rycerskiej we francuskim Lunéville. Zwiedził Włochy, Francję i Austrię. Po powrocie do Polski wstąpił do wojska, otrzymując stopień podpułkownika wojsk koronnych. W roku 1771 ponownie wyjechał do Francji i przez kilka miesięcy przebywał w Paryżu. Jako poseł krakowski, podczas sejmu delegacyjnego (1773-1774), przemawiał za laicyzacją szkół i przejęciem dóbr pojezuickich na cele edukacji. Wkrótce potem wystąpieniami publicznymi przeciw polityce państw zaborczych ściągnął na siebie represje o charakterze materialnym, do konfiskaty majątku włącznie.
Konsyliarz Rady Nieustającej (1778-1780), członek Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej, wolnomularz, członek konfederacji targowickiej, w 1792 odznaczony Orderem Orła Białego.
Wychowanek Szkoły Rycerskiej w Lunéville, członek Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych oraz Komisji Edukacji Narodowej, poseł Polski w Paryżu, rektor Krakowskiej Szkoły Głównej (ówczesna nazwa Uniwersytetu Jagiellońskiego) po reformie Kołlątaja w latach 1786-1790, jeden ze współtwórców krakowskiego teatru.
Członek konfederacji 1773 roku. Jako poseł krakowski na Sejm Rozbiorowy 1773-1775 był przedstawicielem opozycji. W 1773 Oraczewski wystąpił podczas obrad sejmu ze stanowczą prośbą powołania sejmowej delegacji, która miałaby opracować projekt edukacji krajowej, dzięki któremu to można by "ludzi zrobić Polaków, a Polaków obywatelami". Była to podstawa dla powołania Komisji Edukacji Narodowej.
W latach 1791–1792 pełnił funkcję posła polskiego w Paryżu.
W 1787 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława.

## Twórczość

### Ważniejsze dzieła i mowy
1. Mowy... posła województwa krakowskiego. Pierwsza dnia 29 kwietnia miana. (Mowa druga dnia 10 maja miana. Mowa trzecia dnia 11 maja miana), brak miejsca wydania (1773); w czasie tegoż sejmu wyd. także osobno następujące mowy: z 21 września 1773; 22 i 28 stycznia (wraz z projektem), 6 maja, 1 i 3 października 1774 (wraz z projektem); fragm. mowy z 21 września 1773 przedr.: J. Lewicki w: Geneza Komisji Edukacji Narodowej, Warszawa 1923 "Biblioteka Filomacka" nr 7; S. Tync w: Komisja Edukacji Narodowej. Wybór źródeł, Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126
2. Wiersze ogł. w "Zabawach Przyjemnych i Pożytecznych" 1774-1775 (Myśl przyjaciela na dzień urodzenia J. Wielmożnego Potockiego, pisarza litewskiego, 28 lutego 1774; 1774 t. 9 cz. 1; Święto natury. Z okoliczności imienin J. O. Kscia Jmci A. Czartoryskiego; 1775 t. 11 cz. 1; O słodyczach przyjaźni. Do przyjaciela; 1775 t. 11 cz. 1)
3. Pieniacz. Komedia w 3 aktach, wyst. Warszawa 13 lutego 1775, wyd. Warszawa 1775, (z przedmową: Do dam polskich; autorstwo na podst. współczesnej adnotacji ustalił L. Bernacki)
4. Relacja z poselstwa odprawionego na Sejmie Ekstraordynaryjnym Warszawskim, zaczętym w roku 1771, a skończonym w roku 1776, ... na sejmiku poselskim z roku 1776, dnia 15 Julii uczyniona... w Proszowicach[9], brak miejsca wydania (1776)
5. Zwycięstwo pod Orszą. Tragedia (tekst niezachowany, powst. i wystawiona przed rokiem 1777)[10], (dwuwiersz z aktu II użyty jako motto dzieła M. J. Mniszcha: Kazimierz Wielki, Warszawa 1777)
6. Polak cudzoziemiec w Warszawie. Komedia w 3 aktach, wyst. i wydany Warszawa 1778; odpis w rękopisie Ossolineum (Zbiory Pawlikowskich, sygn. 50); hipotezę o autorstwie Oraczewskiego wysunęła Z. Wołoszyńska
7. Zabawy, czyli życie bez celu. Komedia we 3 aktach, wyst. Warszawa 1779, wyd. Warszawa 1780; wyd. następne oprac. Z. Wołoszyńska w: Komedia obyczajowa warszawska t. 1, Warszawa 1960 "Teatr Polskiego Oświecenia"; odpis w rękopisie Ossolineum, sygn. 11250/I
8. Zdanie... przed podaniem kandydatów od laski w Proszowicach na sejmiku dnia 19 sierpnia roku 1782 słyszane[11] (Kraków 1782)
9. Rywale, czyli capstrzyk w Krakowie. Opera w 2 aktach z muzyką p. (W.) Zagórskiego, Kraków 1786, (wyd. anonimowe, hipotezę o autorstwie Oraczewskiego wysunął Z. Raszewski)
10. Mowa w dzień rozpoczęcia wizyty Szkoły Głównej Koronnej na sesji dnia 19 maja roku 1786... miana, Kraków (1786)
11. Mowa przy objęciu rządów Stanu Akademickiego w Koronie dnia 3 października roku 1786... miana[12], Kraków (1786)
12. Feliks z Przybysławic Oraczewski... (Ordynacja Sądów Rektorskich Szkoły Głównej Koronnej). Działo się w Krakowie roku 1786 dnia 3 października, (Kraków 1786)
13. Powitanie... Stanisława Augusta... imieniem Akademii Krakowskiej... 1787 dnia 17 czerwca, brak miejsca wydania (1787); także Warszawa (1787); druk. wraz z "Odpowiedzią Jego Królewskiej Mci"
14. Projekt Związku Filantropów, uwieczniający w Krakowskim Województwie pamięć bytności Stanisława Augusta... (Kraków 1787), przedr. "Pamiętnik Historyczno-Polityczny" 1787, t. 4, cz. 10, s. 924-941; pierwodruk zawierał także: Obwieszczenie powtórne; obie pozycje przedr. K. Zathey, "Ze skarbca kultury" 1952, nr 1
15. Mowa na inauguracji Departamentu Regencji Kandydatów 29 stycznia 1788, ogł. w: Porządek materii z nauk moralnych..., Kraków 1788, przedr. J. Leniek w: Kandydaci stanu akademickiego..., Tarnopol 1891
16. List do przyjaciela z Warszawy, brak miejsca wydania (około roku 1789); autorstwo domniemane: na Oraczewskiego wskazał F. Bentkowski, a za nim także Estreicher XXIII (1910) 386
17. Uwagi z przyczyny Zakusu nad zaciekami Wszechnicy Krakowskiej, brak miejsca wydania (1789), fragmenty przedr. Z. Florczak, L. Pszczołowska w: Ludzie Oświecenia o języku i stylu t. 1, Warszawa 1958; druk anonimowy; autorstwo Oraczewskiego lub M. Fijałkowskiego(?) według domniemania M. Chamcówny.

Niektóre pisma Oraczewskiego ukazały się w czasopismach i książkach: "Pamiętnik Historyczno-Polityczny" (Listy z Paryża względem jednego osobliwszego wynalazku; 1783, t. 2, cz. 9, s. 319-329), "Pamiętnik Warszawski" (Pieśń, inc.: Na dolinie przy olszynie...; t. 12, 1818, s. 222-224), S. Tomkiewicz: Z wieku Stanisława Augusta t. 2, Kraków 1882, s. 74-75 (fragm. wiersza: Powrót do zdrowia Sylwii).
Wiele jego wierszy znajdowało się w nieistniejącym obecnie rękopisie Biblioteki Narodowej Litteraria 262-M (zobacz Biblioteka Narodowa w Warszawie. Rękopisy, nabytki, dary, zeszyt 2, Warszawa 1935). W rękopisie Ossolineum, sygn. 780/II, k. 438, znajduje się wiersz: Z okoliczności promocji J. WW. Hetmanów (Niepochlebne, nieskore pióro do wielbienia...).

### Listy i materiały
1. Do S. K. Potockiego z zbiorze korespondencji z lat 1771-1777, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Archiwum Wilanowskie, sygn. 260)
2. Do Stanisława Augusta 6 listów z Krakowa (czerwiec 1774 - styczeń 1778), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 679 – 2 listy: z Krakowa (3 lutego 1778), z Wrocławia (15 lutego 1791), rękopis jak wyżej sygn. 735 – 32 listy z Krakowa, Wiednia i Paryża (sierpień 1780 - czerwiec 1784), rękopis jak wyżej sygn. 678 – list z 15 maja 1783, rękopis jak wyżej sygn. 674 – 5 listów z Paryża, Krakowa i Warszawy (styczeń 1784 - styczeń 1791), rękopis jak wyżej sygn. 729 – list z Krakowa z 27 października 1784, rękopis jak wyżej sygn. 698 – 3 listy z Krakowa (sierpień 1787 - wrzesień 1789), rękopis jak wyżej sygn. 700 – 3 listy z Krakowa (styczeń - maj 1788), rękopis jak wyżej sygn. 723 – 2 listy z Krakowa(?) brak daty (prawdopodobnie z drugiej połowy roku 1790) i z Warszawy z 3 grudnia 1790, rękopis jak wyżej sygn. 926 – 126 listów z Paryża, Szwajcarii, Monachium i Wiednia, z lat 1791-1794, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Zbiór Popielów, sygn. 418) – list z Wiednia(?) z 8 kwietnia 1795; list nieznany, wzmianka o nim w liście Stanisława Augusta do E. Grabowskiej z 27 kwietnia 1795, rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 3157
3. Do I. Potockiego w zbiorze korespondencji z lat 1783-1784, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Archiwum Wilanowskie, sygn. 279 b, t. 2) – w zbiorze korespondencji z lat 1786-1788, rękopis jak wyżej sygn. 279 b, t. 4; list z 28 grudnia 1788 ogł. M. Skorzepianka: F. Oraczewski. Rektor Krakowskiej Szkoły Głównej, Kraków 1935 "Biblioteka Krakowska" nr 84, s. 183-192 – w zbiorze z lat 1789-1790, rękopis jak wyżej sygn. 279 b, t. 5
4. Do Jana Śniadeckiego z Krakowa z 12 lipca 1787, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 3131; ogł. M. Baliński: Pamiętniki o Janie Śniadeckim t. 2, Wilno 1865, s. 106-108 – list z Krakowa z 9 września 1787, znajdował się w Zbiorach Jaszuńskich I, s. 95-98; odpis L. Kamykowskiego w Bibliotece PAN Kraków, sygn. 2816
5. Do J. Przybylskiego z lat 1788-1790, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148, t. 2, 3
6. Do Szkoły Głównej Koronnej z Paryża z 5 czerwca 1791, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Archiwum Senatu, sygn. 8)
7. Do I. Czartoryskiej list bez daty (pisany po roku 1788), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. III 1961 (podpis: Oraczewscy)
8. Od Stanisława Augusta 3 listy (lipiec 1774 - sierpień 1779), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 679 – 19 listów (sierpień 1780 - czerwiec 1784), rękopis jak wyżej sygn. 678 – 4 listy (luty 1784 - czerwiec 1790), rękopis jak wyżej sygn. 729 – 4 listy (styczeń-maj 1788), rękopis jak wyżej sygn. 723 – 14 listów z lat 1791-1794, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Zbiór Popielów, sygn. 418)
9. Od H. Kołłątaja z 31 maja 1786, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Metryka Litewska, dz. IX, t. 95)
10. Od I. Lisieckiego z 12 lipca 1787, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. 3
11. Od A. Badurskiego z 5 marca 1788, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148, t. 2
12. Od J. U. Niemcewicza z 7 września 1789, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. 6; ogł. L. Kamykowski, "Ruch Literacki" 1931 nr 8, s. 243-244
13. Od M. Poniatowskiego z roku 1789, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Archiwum Senatu, sygn. 6)
14. Wizyta Szkoły Głównej Koronnej przez... r. 1786, wyd. W. Seredyński w: Zapiski i dokumenta do dziejów instrukcji publicznej w Polsce, "Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce" t. 3 (1884) i odb.
15. Memoriał profesrów Szkoły Głównej Koronnej wniesiony do Komisji Edukacji Narodowej w sierpniu 1789 (przeciw Oraczewskiemu), wyd. S. Tync: Rządy Oraczewskiego w: Komisja Edukacji Narodowej. Wybór źródeł, Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126.

wikiname: plwiki

title: Feliks Oraczewski

in_language: pl

wikitext:
{{Szlachcic infobox
 |imię              = Feliks Oraczewski
 |wszystkie imiona  =
 |imię oryginalne   =
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |herb              = POL COA Szreniawa.svg
 |opis herbu        = Szreniawa
 |tytuł             =
 |dynastia          =
 |rodzina           =
 |data urodzenia    = [[14 stycznia]] [[1739]]
 |miejsce urodzenia = [[Przybysławice (gmina Zielonki)|Przybysławicach]] koło [[Kraków|Krakowa]]
 |data śmierci      = [[12 sierpnia]] [[1799]]
 |miejsce śmierci   = [[Wiedeń]]
 |ojciec            =
 |matka             =
 |mąż               =
 |żona              =
 |dzieci            =
 |rodzeństwo        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |odznaczenia       = {{order|OOB}} {{order|PL-OŚS|1}}
 |commons           =
}}
'''Feliks Oraczewski''' [[Szreniawa (herb szlachecki)|herbu Szreniawa]], inna forma nazwiska: ''Feliks Szczęsny Oraczewski'', krypt.: ''F. O.; F. O. P. K.'', (ur. [[14 stycznia]] [[1739]] w [[Przybysławice (gmina Zielonki)|Przybysławicach]] koło [[Kraków|Krakowa]] – zm. [[12 sierpnia]] [[1799]] w [[Wiedeń|Wiedniu]]) – polski działacz polityczny i oświatowy, komedio- i dramatopisarz, poeta, publicysta i pedagog, przedstawiciel dyplomatyczny Rzeczypospolitej we Francji w latach [[1790]]–[[1794]]<ref>Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 67.</ref>, poseł ekstraordynaryjny Rzeczypospolitej w [[Paryż]]u w [[1792]] roku<ref>[[Jerzy Łojek]], Materiały cło historii polskiej służby zagranicznej w latach 1788— 1795, w: [[Przegląd Historyczny]] 53/2, 1962, s. 522.</ref>, członek [[Komisja Edukacji Narodowej|Komisji Edukacji Narodowej]] w latach [[1786]]–[[1792]]<ref>Ambroise Jobert, Komisja Edukacji Narodowej w Polsce (1773–1794). Jej dzieło wychowania obywatelskiego, przełożyła i uzupełniła Mirosława Chamcówna, przedmową opatrzył Henryk Barycz, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1979, s. 278.</ref>.

== Życiorys ==
Urodził się w [[Przybysławice (gmina Zielonki)|Przybysławicach]] (pow. olkuski), jako syn Aleksandra Oraczewskiego hb. Szreniawa, starosty rogowskiego, i Elżbiety z Miaskowskich h. Bończa. Pierwsze nauki pobierał (1750-1756) w Szkołach Nowodworskich w Krakowie, a od kwietnia 1757 podjął studia w Szkole Rycerskiej we francuskim [[Lunéville]]. Zwiedził Włochy, Francję i Austrię. Po powrocie do Polski wstąpił do wojska, otrzymując stopień podpułkownika wojsk koronnych. W roku 1771 ponownie wyjechał do Francji i przez kilka miesięcy przebywał w Paryżu. Jako poseł krakowski, podczas sejmu delegacyjnego (1773-1774), przemawiał za laicyzacją szkół i przejęciem dóbr pojezuickich na cele edukacji. Wkrótce potem wystąpieniami publicznymi przeciw polityce państw zaborczych ściągnął na siebie represje o charakterze materialnym, do konfiskaty majątku włącznie.

Konsyliarz [[Rada Nieustająca|Rady Nieustającej]] (1778-1780), członek [[Zgromadzenie Przyjaciół Konstytucji Rządowej|Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej]], [[wolnomularstwo|wolnomularz]], członek [[konfederacja targowicka|konfederacji targowickiej]]<ref>Korwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 140.</ref>, w 1792 odznaczony [[Order Orła Białego|Orderem Orła Białego]]<ref>Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 264.</ref>.

Wychowanek Szkoły Rycerskiej w [[Lunéville]], członek [[Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych|Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych]] oraz [[Komisja Edukacji Narodowej|Komisji Edukacji Narodowej]], poseł Polski w Paryżu, rektor Krakowskiej Szkoły Głównej (ówczesna nazwa Uniwersytetu Jagiellońskiego) po reformie Kołlątaja w latach 1786-1790, jeden ze współtwórców krakowskiego teatru.

Członek konfederacji [[1773]] roku<ref>Ryszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: [[Kwartalnik Historyczny]], LXXIX, nr 3, 1972, s. 560.</ref>. Jako poseł krakowski na [[Sejm Rozbiorowy 1773-1775]] był przedstawicielem opozycji<ref>Ryszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: [[Kwartalnik Historyczny]], LXXIX, nr 3, 1972, s. 557, 560.</ref>. W 1773 Oraczewski wystąpił podczas obrad sejmu ze stanowczą prośbą powołania sejmowej delegacji, która miałaby opracować projekt edukacji krajowej, dzięki któremu to można by "ludzi zrobić Polaków, a Polaków obywatelami". Była to podstawa dla powołania [[Komisja Edukacji Narodowej|Komisji Edukacji Narodowej]].

W latach 1791–1792 pełnił funkcję posła polskiego w Paryżu.

W 1787 został kawalerem [[Order Świętego Stanisława|Orderu Świętego Stanisława]]<ref>Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 194.</ref>.

== Twórczość ==
=== Ważniejsze dzieła i mowy ===
# ''Mowy... posła województwa krakowskiego. Pierwsza dnia 29 kwietnia miana. (Mowa druga dnia 10 maja miana. Mowa trzecia dnia 11 maja miana)'', brak miejsca wydania (1773); w czasie tegoż sejmu wyd. także osobno następujące mowy: z 21 września 1773; 22 i 28 stycznia (wraz z projektem), 6 maja, 1 i 3 października 1774 (wraz z projektem); fragm. mowy z 21 września 1773 przedr.: J. Lewicki w: ''Geneza Komisji Edukacji Narodowej'', Warszawa 1923 "Biblioteka Filomacka" nr 7; [[Stanisław Tync|S. Tync]] w: ''Komisja Edukacji Narodowej. Wybór źródeł'', Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126
# Wiersze ogł. w "Zabawach Przyjemnych i Pożytecznych" 1774-1775 (Myśl przyjaciela na dzień urodzenia J. Wielmożnego Potockiego, pisarza litewskiego, 28 lutego 1774; 1774 t. 9 cz. 1; Święto natury. Z okoliczności imienin J. O. Kscia Jmci A. Czartoryskiego; 1775 t. 11 cz. 1; O słodyczach przyjaźni. Do przyjaciela; 1775 t. 11 cz. 1)
#[https://polona.pl/item/pieniacz-komedya-w-trzech-aktach,MTE2Nzg1Njg/4/#info:metadata ''Pieniacz. Komedia w 3 aktach'',] wyst. Warszawa 13 lutego 1775, wyd. Warszawa 1775, (z przedmową: Do dam polskich; autorstwo na podst. współczesnej adnotacji ustalił L. Bernacki)
# ''Relacja z poselstwa odprawionego na Sejmie Ekstraordynaryjnym Warszawskim, zaczętym w roku 1771, a skończonym w roku 1776, ... na sejmiku poselskim z roku 1776, dnia 15 Julii uczyniona... w Proszowicach''<ref>{{Cytuj |autor = Feliks Oraczewski |tytuł = Relacya z poselstwa odprawionego na seymie extraordynaryinym warszawskim, zaczętym roku 1773 a skończonym roku 1776, przez Felixa Oraczewskiego na seymiku poselskim w roku 1776 dnia 15 Julij uczyniona w woiewodztwie krakowskim w Proszowicach, wyd. 1776. |data =  |data dostępu = 2018-09-24 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/relacya-z-poselstwa-odprawionego-na-seymie-extraordynaryinym-warszawskim-zaczetym-roku,MTY2ODQ1/0/#info:metadata}}</ref>, brak miejsca wydania (1776)
# ''Zwycięstwo pod Orszą. Tragedia'' (tekst niezachowany, powst. i wystawiona przed rokiem 1777)<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor link = | tytuł = Słownik Pisarzy Polskich| wydawca = Krakowskie Wydawnictwo Naukowe| miejsce = Kraków| rok = 2008| strony = 346| isbn = 978-83-7435-787-6}}</ref>, (dwuwiersz z aktu II użyty jako motto dzieła M. J. Mniszcha: ''Kazimierz Wielki'', Warszawa 1777)
# ''[https://polona.pl/item/polak-cudzoziemiec-w-warszawie-komedya-we-trzech-aktach,MTE2Nzg2NjQ/6/#info:metadata Polak cudzoziemiec w Warszawie. Komedia w 3 aktach]'', wyst. i wydany Warszawa 1778; odpis w rękopisie Ossolineum (Zbiory Pawlikowskich, sygn. 50); hipotezę o autorstwie Oraczewskiego wysunęła Z. Wołoszyńska
# ''[https://polona.pl/item/zabawy-czyli-zycie-bez-celu-komedya-we-trzech-aktach,MTE2Nzg5NDI/4/#info:metadata Zabawy, czyli życie bez celu. Komedia we 3 aktach]'', wyst. Warszawa 1779, wyd. Warszawa 1780; wyd. następne oprac. Z. Wołoszyńska w: ''Komedia obyczajowa warszawska'' t. 1, Warszawa 1960 "Teatr Polskiego Oświecenia"; odpis w rękopisie Ossolineum, sygn. 11250/I
# ''Zdanie... przed podaniem kandydatów od laski w Proszowicach na sejmiku dnia 19 sierpnia roku 1782 słyszane''<ref>{{Cytuj |autor = Feliks Oraczewski |tytuł = Zdanie Felixa Oraczewskiego, obywatela woiewodztwa krakowskiego przed podaniem kandydatow do laski w Proszowicach na seymiku, dnia 19 sierpnia roku 1782 słyszane, wyd. 1782. |data =  |data dostępu = 2018-09-24 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/zdanie-felixa-oraczewskiego-obywatela-woiewodztwa-krakowskiego-przed-podaniem-kandydatow,MTEzNjA2/2/#info:metadata}}</ref> (Kraków 1782)
# ''Rywale, czyli capstrzyk w Krakowie. Opera w 2 aktach z muzyką p. (W.) Zagórskiego'', Kraków 1786, (wyd. anonimowe, hipotezę o autorstwie Oraczewskiego wysunął Z. Raszewski)
# ''Mowa w dzień rozpoczęcia wizyty Szkoły Głównej Koronnej na sesji dnia 19 maja roku 1786... miana'', Kraków (1786)
# ''Mowa przy objęciu rządów Stanu Akademickiego w Koronie dnia 3 października roku 1786... miana''<ref>{{Cytuj |autor = Felix Oraczewski |tytuł = Mowa przy obięciu rządów Stanu Akademickiego w Koronie dnia 3 października roku 1786 / przez J.W. Felixa Oraczewskiego [...] wizytatora miana, wyd. 1786. |data =  |data dostępu = 2018-09-24 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/mowa-przy-obieciu-rzadow-stanu-akademickiego-w-koronie-dnia-3-pazdziernika-roku-1786,MTEzNTA5/0/#info:metadata}}</ref>, Kraków (1786)
# Feliks z Przybysławic Oraczewski... (Ordynacja Sądów Rektorskich Szkoły Głównej Koronnej). Działo się w Krakowie roku 1786 dnia 3 października, (Kraków 1786)
# ''[https://polona.pl/item/powitanie-nayiasnieyszego-stanislawa-augusta-krola-polskiego-imieniem-akademii,MTE2MTExODc/2/#info:metadata Powitanie... Stanisława Augusta... imieniem Akademii Krakowskiej... 1787 dnia 17 czerwca]'', brak miejsca wydania (1787); także Warszawa (1787); druk. wraz z "Odpowiedzią Jego Królewskiej Mci"
# ''Projekt Związku Filantropów, uwieczniający w Krakowskim Województwie pamięć bytności Stanisława Augusta...'' (Kraków 1787), przedr. "Pamiętnik Historyczno-Polityczny" 1787, t. 4, cz. 10, s. 924-941; pierwodruk zawierał także: Obwieszczenie powtórne; obie pozycje przedr. K. Zathey, "Ze skarbca kultury" 1952, nr 1
# ''Mowa na inauguracji Departamentu Regencji Kandydatów 29 stycznia 1788'', ogł. w: ''Porządek materii z nauk moralnych...'', Kraków 1788, przedr. J. Leniek w: ''Kandydaci stanu akademickiego...'', Tarnopol 1891
# ''List do przyjaciela z Warszawy'', brak miejsca wydania (około roku 1789); autorstwo domniemane: na Oraczewskiego wskazał F. Bentkowski, a za nim także Estreicher XXIII (1910) 386
# ''Uwagi z przyczyny Zakusu nad zaciekami Wszechnicy Krakowskiej'', brak miejsca wydania (1789), fragmenty przedr. Z. Florczak, L. Pszczołowska w: ''Ludzie Oświecenia o języku i stylu'' t. 1, Warszawa 1958; druk anonimowy; autorstwo Oraczewskiego lub M. Fijałkowskiego(?) według domniemania M. Chamcówny.

Niektóre pisma Oraczewskiego ukazały się w czasopismach i książkach: "Pamiętnik Historyczno-Polityczny" (Listy z Paryża względem jednego osobliwszego wynalazku; 1783, t. 2, cz. 9, s. 319-329), "Pamiętnik Warszawski" (Pieśń, inc.: Na dolinie przy olszynie...; t. 12, 1818, s. 222-224), S. Tomkiewicz: ''Z wieku Stanisława Augusta'' t. 2, Kraków 1882, s. 74-75 (fragm. wiersza: Powrót do zdrowia Sylwii).

Wiele jego wierszy znajdowało się w nieistniejącym obecnie rękopisie Biblioteki Narodowej Litteraria 262-M (zobacz ''Biblioteka Narodowa w Warszawie. Rękopisy, nabytki, dary'', zeszyt 2, Warszawa 1935). W rękopisie Ossolineum, sygn. 780/II, k. 438, znajduje się wiersz: Z okoliczności promocji J. WW. Hetmanów (Niepochlebne, nieskore pióro do wielbienia...).

=== Listy i materiały ===
# Do S. K. Potockiego z zbiorze korespondencji z lat 1771-1777, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Archiwum Wilanowskie, sygn. 260)
# Do Stanisława Augusta 6 listów z Krakowa (czerwiec 1774 - styczeń 1778), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 679 – 2 listy: z Krakowa (3 lutego 1778), z Wrocławia (15 lutego 1791), rękopis jak wyżej sygn. 735 – 32 listy z Krakowa, Wiednia i Paryża (sierpień 1780 - czerwiec 1784), rękopis jak wyżej sygn. 678 – list z 15 maja 1783, rękopis jak wyżej sygn. 674 – 5 listów z Paryża, Krakowa i Warszawy (styczeń 1784 - styczeń 1791), rękopis jak wyżej sygn. 729 – list z Krakowa z 27 października 1784, rękopis jak wyżej sygn. 698 – 3 listy z Krakowa (sierpień 1787 - wrzesień 1789), rękopis jak wyżej sygn. 700 – 3 listy z Krakowa (styczeń - maj 1788), rękopis jak wyżej sygn. 723 – 2 listy z Krakowa(?) brak daty (prawdopodobnie z drugiej połowy roku 1790) i z Warszawy z 3 grudnia 1790, rękopis jak wyżej sygn. 926 – 126 listów z Paryża, Szwajcarii, Monachium i Wiednia, z lat 1791-1794, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Zbiór Popielów, sygn. 418) – list z Wiednia(?) z 8 kwietnia 1795; list nieznany, wzmianka o nim w liście Stanisława Augusta do E. Grabowskiej z 27 kwietnia 1795, rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 3157
# Do I. Potockiego w zbiorze korespondencji z lat 1783-1784, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Archiwum Wilanowskie, sygn. 279 b, t. 2) – w zbiorze korespondencji z lat 1786-1788, rękopis jak wyżej sygn. 279 b, t. 4; list z 28 grudnia 1788 ogł. M. Skorzepianka: ''F. Oraczewski. Rektor Krakowskiej Szkoły Głównej'', Kraków 1935 "Biblioteka Krakowska" nr 84, s. 183-192 – w zbiorze z lat 1789-1790, rękopis jak wyżej sygn. 279 b, t. 5
# Do Jana Śniadeckiego z Krakowa z 12 lipca 1787, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 3131; ogł. M. Baliński: ''Pamiętniki o Janie Śniadeckim'' t. 2, Wilno 1865, s. 106-108 – list z Krakowa z 9 września 1787, znajdował się w Zbiorach Jaszuńskich I, s. 95-98; odpis L. Kamykowskiego w Bibliotece PAN Kraków, sygn. 2816
# Do J. Przybylskiego z lat 1788-1790, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148, t. 2, 3
# Do Szkoły Głównej Koronnej z Paryża z 5 czerwca 1791, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Archiwum Senatu, sygn. 8)
# Do I. Czartoryskiej list bez daty (pisany po roku 1788), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. III 1961 (podpis: ''Oraczewscy'')
# Od Stanisława Augusta 3 listy (lipiec 1774 - sierpień 1779), rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 679 – 19 listów (sierpień 1780 - czerwiec 1784), rękopis jak wyżej sygn. 678 – 4 listy (luty 1784 - czerwiec 1790), rękopis jak wyżej sygn. 729 – 4 listy (styczeń-maj 1788), rękopis jak wyżej sygn. 723 – 14 listów z lat 1791-1794, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Zbiór Popielów, sygn. 418)
# Od H. Kołłątaja z 31 maja 1786, rękopis: Archiwum Główne Akt Dawnych (Metryka Litewska, dz. IX, t. 95)
# Od I. Lisieckiego z 12 lipca 1787, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. 3
# Od A. Badurskiego z 5 marca 1788, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148, t. 2
# Od J. U. Niemcewicza z 7 września 1789, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. 6; ogł. L. Kamykowski, "Ruch Literacki" 1931 nr 8, s. 243-244
# Od M. Poniatowskiego z roku 1789, rękopis: Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Archiwum Senatu, sygn. 6)
# ''Wizyta Szkoły Głównej Koronnej przez... r. 1786'', wyd. W. Seredyński w: ''Zapiski i dokumenta do dziejów instrukcji publicznej w Polsce'', "Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce" t. 3 (1884) i odb.
# ''Memoriał profesrów Szkoły Głównej Koronnej wniesiony do Komisji Edukacji Narodowej w sierpniu 1789 (przeciw Oraczewskiemu)'', wyd. S. Tync: ''Rządy Oraczewskiego'' w: ''Komisja Edukacji Narodowej. Wybór źródeł'', Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126.

== Bibliografia ==
** Aleksandra Janiszewska, ''[https://web.archive.org/web/20160305101139/http://www.lazienki-krolewskie.pl/pl/publikacje/tego-roku-w-paryzu%20korespondencja-krola-stanislawa-augusta-z-fel Tego roku w Paryżu. Korespondencja króla Stanisława Augusta z Feliksem Oraczewskim, 1782–1784],'' [Http://www.lazienki-krolewskie.pl/pl Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie]<nowiki>, Warszawa 2014.ISBN 978-83-64178-09-2.</nowiki>
** Melanja Skorzepianka, ''Feliks Oraczewski'', Kraków 1935
** {{cytuj książkę | rozdział = T. 5: Oświecenie | tytuł = Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut | wydawca = [[Państwowy Instytut Wydawniczy]] | miejsce = Warszawa | rok = 1967 | strony = 437-440}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22Oraczewski,_Feliks_(1739--1799)%22 Publikacje Feliksa Oraczewskiego] w bibliotece [[Polona]]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Oraczewski, Feliks}}
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Rycerskiej w Lunéville]]
[[Kategoria:Członkowie konfederacji Adama Ponińskiego 1773]]
[[Kategoria:Oraczewscy herbu Szreniawa|Feliks Oraczewski]]
[[Kategoria:Posłowie nadzwyczajni I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Polscy działacze oświatowi]]
[[Kategoria:Polscy pisarze]]
[[Kategoria:Polscy komediopisarze XVIII wieku]]
[[Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski we Francji (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Konsyliarze Rady Nieustającej]]
[[Kategoria:Polscy wolnomularze]]
[[Kategoria:Członkowie Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych]]
[[Kategoria:Członkowie Komisji Edukacji Narodowej]]
[[Kategoria:Członkowie Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej]]
[[Kategoria:Konfederaci targowiccy]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm Rozbiorowy (1773–1775)]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie)]]
[[Kategoria:Rektorzy Szkoły Głównej Koronnej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1739]]
[[Kategoria:Zmarli w 1799]]

{{Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego}}

title: Feliks Oraczewski

Data i miejsce urodzenia: 14 stycznia 1739 · Przybysławicach koło Krakowa

Data i miejsce śmierci: 12 sierpnia 1799 · Wiedeń


text:
# Szurpek porosły
Szurpek porosły (Orthotrichum lyellii (Hook.) Taylor) – gatunek mchu należący do rodziny szurpkowatych (Orthotrichaceae). Nazwa łacińska mchu pochodzi od nazwiska Charlesa Lyella.

## Rozmieszczenie geograficzne
Gatunek występuje w Europie środkowej i zachodniej, w Skandynawii, w Danii i na Kaukazie. Ponadto występuje w Algierii oraz w zachodniej części Ameryki Północnej. W Polsce gatunek znajdowany na całym niżu oraz w niższych położeniach górskich.

## Morfologia
PokrójMech plagiotropowy o zbitych żółtozielonych darniach (starsze darnie mają kolor brązowy).
Budowa gametofituŁodygi brązowe o długości 0,5-4 cm okryte są liśćmi o długości 2,5-3 mm. Liście mają kształt równowąskolancetowaty, są łódkowate i krótko zaostrzone na szczycie. Z brzegów i powierzchni liści wyrastają wielokomórkowe rozmnóżki o barwie zielonej (w młodości), później zmieniającej się w czerwonobrązową. Komórki blaszki liściowej o zgrubiałych błonach. W przekroju poprzecznym widoczne są brodawki o długości równej połowie szerokości komórki.
Budowa sporofituPuszka podłużnie jajowata o barwie bladożółtej. Perystom jest podwójny.

## Ekologia
Gatunek rośnie na pniach drzew leśnych (dąb, buk, jodła, świerk), rzadziej na głazach narzutowych.

## Zagrożenie i ochrona
Roślina objęta jest w Polsce częściową ochroną gatunkową na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 w sprawie ochrony gatunkowej roślin. W latach 2004–2014 podlegała ochronie ścisłej.
Siedlisko szurpka porosłego w Polsce ujęte w systemie ochrony zagrożonych składników różnorodności biologicznej kontynentu europejskiego „Natura 2000” to Doliny Erozyje Wysoczyzny Elbląskiej.

title: Szurpek porosły

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = Szurpek porosły
 |grafika              = Orthotrichum.lyellii.jpg
 |opis grafiki         = Szurpek porosły na skale
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="goffinet" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[mchy]]
 |klasa                = [[prątniki]]
 |rząd                 = [[szurpkowce]]
 |rodzina              = [[szurpkowate]]
 |rodzaj               = [[szurpek]]
 |gatunek              = szurpek porosły
 |nazwa łacińska       = Orthotrichum lyellii
 |autor                = ([[William Jackson Hooker|Hook.]]) [[Thomas Taylor|Taylor]]
 |cytat                = Muscol. Brit.:76, pl. 22. 1818{{r|tpl}}
 |synonimy             =
 |wikispecies          = Orthotrichum lyellii
 |commons              = Category:Orthotrichum lyellii
}}
[[Plik:Orthotrichum lyellii 3983.JPG|thumb|Liść z rozmnóżkami]]
'''Szurpek porosły''' (''Orthotrichum lyellii'' ([[William Jackson Hooker|Hook.]]) [[Thomas Taylor|Taylor]]) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[mchy|mchu]] należący do rodziny [[szurpkowate|szurpkowatych]] (''Orthotrichaceae''). Nazwa łacińska mchu pochodzi od nazwiska [[Charles Lyell|Charlesa Lyella]]{{r|journal}}.

== Rozmieszczenie geograficzne ==
Gatunek występuje w Europie środkowej i zachodniej, w [[Półwysep Skandynawski|Skandynawii]], w [[Dania|Danii]] i na [[Kaukaz (łańcuch górski)|Kaukazie]]. Ponadto występuje w [[Algieria|Algierii]] oraz w zachodniej części Ameryki Północnej. W Polsce gatunek znajdowany na całym niżu oraz w niższych położeniach górskich{{r|Szafran}}.

== Morfologia ==
; Pokrój: Mech plagiotropowy o zbitych żółtozielonych darniach (starsze darnie mają kolor brązowy).
; Budowa [[gametofit]]u: Łodygi brązowe o długości 0,5-4 cm okryte są liśćmi o długości 2,5-3 mm. Liście mają kształt równowąskolancetowaty, są łódkowate i krótko zaostrzone na szczycie. Z brzegów i powierzchni liści wyrastają wielokomórkowe [[rozmnóżka|rozmnóżki]] o barwie zielonej (w młodości), później zmieniającej się w czerwonobrązową. Komórki blaszki liściowej o zgrubiałych błonach. W przekroju poprzecznym widoczne są brodawki o długości równej połowie szerokości komórki.
; Budowa [[sporofit]]u: [[Zarodnia|Puszka]] podłużnie jajowata o barwie bladożółtej. [[Perystom (botanika)|Perystom]] jest podwójny{{r|Szafran}}.

== Ekologia ==
Gatunek rośnie na pniach drzew leśnych ([[dąb]], [[buk]], [[jodła]], [[świerk]]), rzadziej na głazach narzutowych{{r|Szafran}}.

== Zagrożenie i ochrona ==
Roślina objęta jest w Polsce częściową [[Ochrona gatunkowa roślin|ochroną gatunkową]] na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 w sprawie ochrony gatunkowej roślin{{r|rozp2014}}. W latach 2004–2014 podlegała [[ochrona ścisła|ochronie ścisłej]]{{r|rozp2004}}.

Siedlisko szurpka porosłego w Polsce ujęte w systemie ochrony zagrożonych składników różnorodności biologicznej kontynentu europejskiego „Natura 2000”{{r|natura2000}} to Doliny Erozyje [[Wysoczyzna Elbląska|Wysoczyzny Elbląskiej]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2021-03-26}}</ref>
# <ref name=goffinet>{{Goffinet |data dostępu = 2015-06-01}}</ref>
# <ref name=journal>{{cytuj stronę |url=http://www.archive.org/stream/journalbotanybr21unkngoog/journalbotanybr21unkngoog_djvu.txt | tytuł=Journal of botany: British and foreign, Volume 37 | data dostępu=2011-01-24 | język=en}}</ref>
# <ref name=natura2000>{{cytuj stronę |url=http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/pl/gatunki.php |tytuł=Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000: ''Orthotrichum lyellii'' |data dostępu=2011-01-23 |język=pl}}</ref>
# <ref name=rozp2004>Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną ({{Dziennik Ustaw|rok=2004|numer=168|pozycja=1764}}).</ref>
# <ref name=rozp2014>Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin ({{Dziennik Ustaw|rok=2014|numer=0|pozycja=1409}}).</ref>
# <ref name="Szafran">{{Cytuj książkę |nazwisko =Szafran |imię=Bronisław |tytuł=Mchy (Musci) |tom=II |wydawca=PWN |miejsce=Warszawa |rok=1961 |strony=32}}</ref>
# <ref name=tpl>{{cytuj stronę |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35173547 |tytuł=''Orthotrichum lyellii'' Hook. & Taylor |praca=The Plant List |data dostępu=2015-06-04 |język=en}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Szurpkowce]]
[[Kategoria:Rośliny chronione]]

title: Szurpek porosły

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: mchy

Klasa: prątniki

Rząd: szurpkowce

Rodzina: szurpkowate

Rodzaj: szurpek

Gatunek: szurpek porosły


text:
# Authezat
Authezat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Puy-de-Dôme.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 490 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 85 osób/km² (wśród 1310 gmin Owernii Authezat plasuje się na 414. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 959.).

title: Authezat

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Authezat
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Authezat
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Owernia-Rodan-Alpy
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Puy-de-Dôme]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Clermont-Ferrand|Clermont-Ferrand]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 63021
 |powierzchnia                    = 5,76 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 490
 |gęstość zaludnienia             = 85 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 63730
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Puy-de-Dôme
 |współrzędne                     = 45°38′N 3°12′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Authezat''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Owernia-Rodan-Alpy]], w departamencie [[Puy-de-Dôme]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 490 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 85 osób/km² (wśród 1310 gmin [[Owernia|Owernii]] Authezat plasuje się na 414. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 959.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Clermont-Ferrand}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Puy-de-Dôme]]

title: Authezat

Państwo: Francja

Region: Owernia-Rodan-Alpy

Departament: Puy-de-Dôme

Okręg: Clermont-Ferrand

• gęstość: 85 os./km²


text:
# Orsziwci
Orsziwci (ukr. Оршівці) – wieś na Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, w rejonie czerniowieckim, nad Prutem. W 2001 roku liczyła 2380 mieszkańców.

title: Orsziwci

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Orsziwci
 |nazwa oryginalna             = {{k|uk|Оршівці}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-77
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon czerniowiecki|czerniowiecki]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 2380
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = +380 3736
 |kod pocztowy                 = 59321
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód czerniowiecki
 |współrzędne                  = 48°25'10"N 25°37'43"E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Orsziwci''' ({{w języku|uk|Оршівці}}) – wieś na [[Ukraina|Ukrainie]], w [[Obwód czerniowiecki|obwodzie czerniowieckim]], w [[Rejon czerniowiecki|rejonie czerniowieckim]], nad [[Prut]]em. W 2001 roku liczyła 2380 mieszkańców{{r|rada}}.

== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name=rada>{{cytuj stronę | url = http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7503/A005?rdat1=14.02.2011&rf7571=39136 | język = uk | tytuł = с Оршівці, Чернівецька область, Кіцманський район | data dostępu = 2021-11-28 | opublikowany = Офіційний портал Верховної Ради України}}</ref>
</references>

[[Kategoria:Wsie w obwodzie czerniowieckim]]

title: OrsziwciОршівці

Państwo: Ukraina

Obwód: czerniowiecki

Rejon: czerniowiecki


text:
# 33 (liczba)
33 (trzydzieści trzy) – liczba naturalna następująca po 32 i poprzedzająca 34.

## 33 w nauce
- liczba atomowa arsenu
- obiekt na niebie Messier 33
- galaktyka NGC 33
- planetoida (33) Polyhymnia

## 33 w kalendarzu
33. dniem w roku jest 2 lutego. Zobacz też co wydarzyło się w 33 roku n.e.

## Inne
- wiek 33 lat to tzw. lata Chrystusowe.

title: 33 (liczba)

wikitext:
{{dopracować|źródła=2024-12}}
{{Liczba naturalna infobox
 |liczba       = 33
 |faktoryzacja = <math>3 \times 11</math>
 |dzielniki    = 3, 11
 |rzymski      = XXXIII
 |2            = 100001
 |8            = 41
 |16           = 21
 |grecki       =
 |łacina       =
 |tocjent      = 20
 |tau          = 4
 |sigma        = 48
 |pi           = 11
 |Mobius       = 1
 |Mertens      = −3
 |słownie      = trzydzieści trzy
}}

== 33 w nauce ==
* [[liczba atomowa]] [[arsen]]u
* obiekt na niebie [[Galaktyka Trójkąta|Messier 33]]
* galaktyka [[NGC 33]]
* planetoida [[(33) Polyhymnia]]

== 33 w kalendarzu ==
33. dniem w roku jest [[2 lutego]]. Zobacz też co wydarzyło się w [[33|33 roku n.e.]]

== Inne ==
* wiek 33 lat to tzw. lata [[Jezus Chrystus|Chrystusowe]].

== Zobacz też ==
* [[dzielnik|dzielnik i cechy podzielności]]
* [[symbolika liczb]]
{{Commonscat|33 (number)}}

[[Kategoria:Liczby naturalne|0033]]

title: 33

faktoryzacja: {\displaystyle 3\times 11}

zapis rzymski: XXXIII


text:
# Kacper Błoński
Kacper Błoński, znany również jako Blonsky (ur. 22 października 1998 w Sokołowie Podlaskim) – polski youtuber, influencer, raper i freak fighter.

## Życiorys
Urodził się 22 października 1998 w Sokołowie Podlaskim. Karierę w internecie rozpoczął od współpracy z Blowkiem, z którym nagrywał wspólnie filmy na serwisie Youtube. W latach 2019–2020 uczestniczył w stworzonym przez Stuu projekcie „Team X”.

### Kariera muzyczna
W 2019, podczas trwania projektu „Team X”, mężczyzna opublikował swój debiutancki singel, pt. „Eluwina”, który za swoją wysoką sprzedaż uzyskał w Polsce status platynowej płyty 23 grudnia 2024 oraz zajął 1. miejsce na karcie na czasie na serwisie YouTube. Youtuber nie zwolnił tempa oraz w 2020 zamieścił kolejny singel, pt. „Crusher”, który powtórzył sukces „Eluwiny” zdobywając platynową płytę.
W 2021 mężczyzna nagrał piosenkę dla swojej, obecnej w tamtym czasie, dziewczyny, pt. „Tylko Ty”, która uzyskała status złotej płyty w Polsce. Utwór zszokował internautów oraz podbił listę z najpopularniejszymi wideo na YouTube. W niecałą dobę teledysk został odtworzony ponad 660 tys. razy oraz zajął 1. miejsce karty na czasie.

### Kariera freak show fight
Zawodnik freak fightów walczył w federacjach Fame MMA oraz Clout MMA. Debiutancką walkę stoczył w 2020 w Łodzi przeciwko Marcinowi Dubielowi na Fame 8. Ma w karierze cztery wygrane i trzy przegrane walki.

#### Formuła MMA
21 listopada 2020 Kacper zawalczył z Marcinem Dubielem na gali Fame 8 w DoubleTree by Hilton Hotel Łódź. Zwyciężył w trzeciej rundzie po jednogłośnej decyzji sędziów.
6 marca 2021 zawalczył z Sylwestrem Wardęgą na gali Fame 9 ponownie w DoubleTree by Hilton Hotel Łódź. Zwyciężył w pierwszej rundzie przez techniczne poddanie przeciwnika (duszenie zza pleców).
20 listopada 2021 zawalczył z Mateuszem „Matt Fit Lovers” Januszem na gali Fame 12 w Ergo Arena. Zwyciężył w trzeciej rundzie po niejednogłośnej decyzji sędziów.
20 maja 2023 zawalczył z Amadeuszem „Ferrari” Roślikiem na gali Fame 18 w Atlas Arena w Łodzi. Przegrał w trzeciej rundzie przez jednogłośną decyzję sędziów.

#### Formuła klatki rzymskiej 3m x 3m
26 sierpnia 2022 zawalczył ponownie z Marcinem Dubielem na gali Fame 15 w Atlas Arena w Łodzi. Walka odbyła się na zasadzie bez limitu czasowego. Przegrał przez TKO (ciosy pięściami) w 17 minucie i 52 sekundzie.

#### Boks w małych rękawicach do MMA
29 września 2023 zawalczył z Danielem „Ostrym” Ostaszewskim na gali Fame Friday Arena 2 w Netto Arena w Szczecinie. Walka odbyła się na specjalnych zasadach: bez limitu czasowego, dozwolone uderzenia łokciami. Wygrał przez TKO (ciosy pięściami) po 7 minutach i 46 sekundach.

#### Formuła K-1 w małych rękawicach
8 czerwca 2024 zawalczył z Adamem "AJ" Josefem oraz Zbigniewem Bartmanem na gali Clout 5 w Spodku w Katowicach. Przegrał w szóstej rundzie przez jednogłośną decyzję sędziów.

## Życie prywatne
W 2020 roku Kacper w trakcie trwania projektu „Team X”, spotykał się z Julią Kosterą, jednak influencerzy rozstali się w 2022 roku.
Od 2023 jest w związku z Young Leosią.

## Dyskografia

### Single
| Rok                                                                                | Tytuł         | Najwyższa pozycje na liście | Najwyższa pozycje na liście | Najwyższa pozycje na liście | Najwyższa pozycje na liście | Najwyższa pozycje na liście | Certyfikat              | Sprzedaż       |
| Rok                                                                                | Tytuł         | AirPlay                     | OLiS                        | Spotify                     | iTunes                      | YouTube                     | Certyfikat              | Sprzedaż       |
| Rok                                                                                | Tytuł         | POL                         | POL                         | POL                         | POL                         | POL                         | Certyfikat              | Sprzedaż       |
| ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------- | --------------------------- | --------------------------- | --------------------------- | --------------------------- | --------------------------- | ----------------------- | -------------- |
| 2019                                                                                | „Eluwina”     | –                           | X                           | 84                          | 9                           | 7                           | - ZPAV: platynowa płyta | - POL: 20 000+ |
| 2020                                                                                | „Crusher”     | 61                          | X                           | 79                          | –                           | 8                           | - ZPAV: platynowa płyta | - POL: 20 000+ |
| 2020                                                                                | „Dziś tańczę” | –                           | X                           | –                           | 22                          | 16                          |                         |                |
| 2020                                                                                | „Gessler”     | –                           | X                           | –                           | –                           | –                           |                         |                |
| 2021                                                                                | „Tylko Ty”    | –                           | X                           | 30                          | 6                           | –                           | - ZPAV: złota płyta     | - POL: 10 000+ |
| 2021                                                                                | „Zew”         | –                           | X                           | –                           | –                           | –                           |                         |                |
| 2022                                                                                | „Szaman”      | –                           | –                           | –                           | –                           | –                           |                         |                |
| 2022                                                                                | „Lovair”      | –                           | –                           | –                           | –                           | –                           |                         |                |
| 2023                                                                                | „Crush”       | –                           | 90                          | 107                         | –                           | 52                          |                         |                |
| 2024                                                                                | „Cuba Libre”  | –                           | 80                          | 78                          | –                           | 50                          |                         |                |
| 2024                                                                                | „Lód”         | –                           | –                           | –                           | 54                          | 97                          |                         |                |
| 2025                                                                                | „Vixa”        | –                           | –                           | –                           | –                           | –                           |                         |                |
| „–” oznacza, że singel nie był notowany na danej liście. „X” oznacza, że lista przebojów nie istniała w danym okresie. |               |                             |                             |                             |                             |                             |                         |                |

### Single promocyjne
| Rok  | Tytuł                                                         | Najwyższa pozycja na listach |
| Rok  | Tytuł                                                         | POL                          |
| ---- | ------------------------------------------------------------- | ---------------------------- |
| 2025 | „Labubu” (Kacper Błoński, Friz, Postirol, Hi Hania, Kartonii) | 5                            |

title: Kacper Błoński

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Kacper Błoński
 |pseudonim                 = Blonsky
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 22 października 1998
 |miejsce urodzenia         = [[Sokołów Podlaski]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[youtuber]], [[influencer]], [[raper]], [[freak show fight|freak fighter]]
 |narodowość                = [[polska]]
 |partnerka                 = [[Young Leosia]] (od 2023)
Julia Kostera (2020–2022)
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}

'''Kacper Błoński''', znany również jako '''Blonsky''' (ur. [[22 października]] [[1998]] w [[Sokołów Podlaski|Sokołowie Podlaskim]]) – [[Polacy|polski]] [[youtuber]], [[influencer]], [[raper]] i [[Freak show fight|freak fighter]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Kacper Blonsky - wiek, wzrost, walki, dziewczyna, waga, samochód, bilans, Fame MMA |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.eska.pl |url = https://www.eska.pl/news/kacper-blonsky-wiek-wzrost-walki-dziewczyna-waga-samochod-bilans-fame-mma-14-05-aa-JY6Z-qGnJ-G6ua.html}}</ref><ref name=":3">{{Cytuj |autor = AndrzejZT |tytuł = Kacper Błoński - Wiek, FAME MMA, Leosia, Fagata, Instagram |data = 2024-06-08 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = ZawódTyper |url = https://zawodtyper.pl/kacper-blonski-fame-mma-walki/ |język = pl}}</ref>.

== Życiorys ==
Urodził się [[22 października]] [[1998]] w [[Sokołów Podlaski|Sokołowie Podlaskim]]<ref name=":0" />. Karierę w internecie rozpoczął od współpracy z [[Blowek|Blowkiem]], z którym nagrywał wspólnie filmy na serwisie [[YouTube|Youtube]]<ref>{{Cytuj |tytuł = 15 ciekawostek o Kacprze Błońskim! |data = 2018-07-08 |data dostępu = 2025-05-30 |opublikowany = DDOB |url = https://ddob.com/blogbook/id/139459/15-ciekawostek-o-kacprze-blonskim}}</ref>. W latach 2019–2020 uczestniczył w stworzonym przez [[Stuu]] projekcie „[[Team X (zespół)|Team X]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = Team X |data = 2022-12-07 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = Rozrywka Wprost |url = https://rozrywka.wprost.pl/tematy/10994263/team-x-co-to-tworcy-premiera-czlonkowie-prowadzacy.html}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Kto odszedł z Team X? Zmiany w projekcie. - BrandBuddies.pl |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.brandbuddies.pl |url = https://www.brandbuddies.pl/news/415-kto-odszedl-z-team-x-zmiany-w-projekcie}}</ref>.

=== Kariera muzyczna ===
W 2019, podczas trwania projektu „Team X”, mężczyzna opublikował swój debiutancki singel, pt. „[[Eluwina]]”, który za swoją wysoką sprzedaż uzyskał w Polsce status [[Certyfikat sprzedaży w przemyśle muzycznym|platynowej płyty]] 23 grudnia 2024 oraz zajął 1. miejsce na karcie na czasie na serwisie [[YouTube]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Kacper Blonsky - TEKST Eluwina. O czym jest piosenka? |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.eska.pl |url = https://www.eska.pl/news/kacper-blonsky-tekst-eluwina-o-czym-jest-piosenka-aa-aAuY-Fhho-bEPw.html}}</ref><ref name=":2" />. Youtuber nie zwolnił tempa oraz w 2020 zamieścił kolejny singel, pt. „[[Crusher]]”, który powtórzył sukces „Eluwiny” zdobywając platynową płytę<ref name=":2" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Największy polski Crusher powraca! Kacper Blonsky z nowym singlem |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.eska.pl |url = https://www.eska.pl/news/najwiekszy-polski-crusher-powraca-kacper-blonsky-z-nowym-singlem-aa-CpYf-yNAr-kUDY.html}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Kacper zaprezentował nowy hit. Czy "Crusher przebije "Eluwinę"? |data = 2020-01-30 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = Ofeminin |url = https://www.ofeminin.pl/lifestyle/to-nas-kreci/byla-eluwina-czas-na-crusher-kacper-blonsky-z-nowym-hitem/n9ph7wb}}</ref>.

W 2021 mężczyzna nagrał piosenkę dla swojej, obecnej w tamtym czasie, dziewczyny, pt. „[[Tylko Ty (singel Kacpra Błońskiego)|Tylko Ty]]”, która uzyskała status [[Certyfikat sprzedaży w przemyśle muzycznym|złotej płyty]] w Polsce<ref name=":4" />. Utwór zszokował internautów oraz podbił listę z najpopularniejszymi wideo na YouTube. W niecałą dobę teledysk został odtworzony ponad 660 tys. razy oraz zajął 1. miejsce karty na czasie<ref>{{Cytuj |tytuł = Kacper Blonsky z miłosną piosenką dla Julki. Nieznane filmy z ich życia zrobiły furorę w sieci! |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.eska.pl |url = https://www.eska.pl/news/kacper-blonsky-z-milosna-piosenka-dla-julki-nieznane-filmy-z-ich-zycia-zrobily-furore-w-sieci-aa-2sqs-kZuk-hXDa.html}}</ref>.

=== Kariera freak show fight ===
Zawodnik freak fightów walczył w federacjach [[Fame MMA]] oraz Clout MMA. Debiutancką walkę stoczył w 2020 w [[Łódź|Łodzi]] przeciwko [[Marcin Dubiel|Marcinowi Dubielowi]] na [[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame 8: Dubiel vs. Blonsky|Fame 8]]. Ma w karierze cztery wygrane i trzy przegrane walki<ref name=":3" /><ref name=":5">{{Cytuj |tytuł = Kacper Błoński ("Crusher") {{!}} MMA Fighter Page |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = Tapology |url = https://www.tapology.com/fightcenter/fighters/277579-kacper-blonki |język = en}}</ref>.

==== Formuła MMA ====
21 listopada 2020 Kacper zawalczył z [[Marcin Dubiel|Marcinem Dubielem]] na gali ''[[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame 8: Dubiel vs. Blonsky|Fame 8]]'' w [[DoubleTree by Hilton Hotel Łódź]]. Zwyciężył w trzeciej rundzie po jednogłośnej decyzji sędziów<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Fame MMA 8. Kacper Błoński - Marcin Dubiel. Decyzja w walce wieczoru. "Blonsky" chce bić się z Wardęgą! |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = sportowefakty.wp.pl |url = https://sportowefakty.wp.pl/sportowybar/910713/fame-mma-8-kacper-blonsky-blonski-marcin-dubiel-decyzja-w-walce-wieczoru |język = pl}}</ref>.

6 marca 2021 zawalczył z [[Sylwester Wardęga|Sylwestrem Wardęgą]] na gali ''[[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame 9: Let’s Play|Fame 9]]'' ponownie w [[Tauron Arena Kraków|DoubleTree by Hilton Hotel Łódź]]. Zwyciężył w pierwszej rundzie przez techniczne poddanie przeciwnika (duszenie zza pleców)<ref>{{Cytuj |autor = Wirtualna Polska Media |tytuł = Fame MMA 9. Wyniki gali. Zwycięstwa "Araba", Błońskiego, "Kubańczyka" i Wybrańczyk |czasopismo = sportowefakty.wp.pl |data dostępu = 2025-01-26 |url = https://sportowefakty.wp.pl/sportowybar/927548/fame-mma-9-wyniki-gali-zwyciestwa-araba-blonskiego-kubanczyka-i-wybranczyk |archiwum = http://web.archive.org/web/20240526083729/https://sportowefakty.wp.pl/sportowybar/927548/fame-mma-9-wyniki-gali-zwyciestwa-araba-blonskiego-kubanczyka-i-wybranczyk |zarchiwizowano = 2024-05-26 |język = pl}}</ref>.

20 listopada 2021 zawalczył z [[Mateusz Janusz|Mateuszem „Matt Fit Lovers” Januszem]] na gali ''[[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame 12: Don Kasjo vs. Polish Zombie|Fame 12]]'' w [[Ergo Arena]]. Zwyciężył w trzeciej rundzie po niejednogłośnej decyzji sędziów<ref>{{Cytuj |autor = Maciej Zimny |tytuł = FAME 12. Kacper Blonsky pokonał "Fit Loversa" niejednogłośną decyzją sędziów po wyrównanej walce {{!}} MMAROCKS |data = 2021-11-20 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = MMA Rocks! |url = https://www.mmarocks.pl/fame-mma-12/fame-12-kacper-blonsky-pokonal-fit-loversa-niejednoglosna-decyzja-sedziow-po-wyrownanej-walce |język = pl}}</ref>.

20 maja 2023 zawalczył z Amadeuszem „Ferrari” Roślikiem na gali ''[[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame 18: Crusher vs. Ferrari|Fame 18]]'' w [[Atlas Arena]] w [[Łódź|Łodzi]]. Przegrał w trzeciej rundzie przez jednogłośną decyzję sędziów<ref>{{Cytuj |tytuł = Amadeusz Ferrari Roślik - Kacper Błoński: WYNIK walki Fame MMA 18. Kto wygrał 20.05.2023? |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.eska.pl |url = https://www.eska.pl/sport/amadeusz-ferrari-roslik-kacper-blonski-wynik-walki-fame-mma-18-kto-wygral-20-05-2023-aa-e5wZ-PvXc-9pcB.html}}</ref>.

==== Formuła klatki rzymskiej 3m x 3m ====
26 sierpnia 2022 zawalczył ponownie z Marcinem Dubielem na gali ''[[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame 15: Zemsta|Fame 15]]'' w Atlas Arena w Łodzi. Walka odbyła się na zasadzie bez limitu czasowego. Przegrał przez TKO (ciosy pięściami) w 17 minucie i 52 sekundzie<ref>{{Cytuj |tytuł = FAME MMA 15: co za walka! Błoński opuścił klatkę nieprzytomny na noszach! |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = Przegląd Sportowy Onet |url = https://przegladsportowy.onet.pl/ofsajd/fame-mma-15-demolka-w-klatce-blonski-wyniesiony-na-noszach/7h9vrs5}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = 18 minut batalii Błońskiego z Dubielem na Fame MMA 15. Przegrany wyniesiony na noszach |data = 2022-08-26 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = Sport.pl |url = https://www.sport.pl/inne/7,102005,28835985,18-minut-batalii-blonskiego-z-dubielem-na-fame-mma-15-przegrany.html}}</ref>.

==== Boks w małych rękawicach do MMA ====
29 września 2023 zawalczył z Danielem „Ostrym” Ostaszewskim na gali ''[[Lista i wyniki gal Fame MMA#Fame Friday Arena 2: Prezes FEN vs. Boxdel 2|Fame Friday Arena 2]]'' w [[Netto Arena]] w [[Szczecin|Szczecinie]]. Walka odbyła się na specjalnych zasadach: bez limitu czasowego, dozwolone uderzenia łokciami. Wygrał przez TKO (ciosy pięściami) po 7 minutach i 46 sekundach<ref>{{Cytuj |autor = Szymon Zawada |tytuł = Kto wygrał walkę Kacper Błoński vs Ostry - FAME MMA Friday Arena 2 |data = 2023-09-29 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = ZawódTyper |url = https://zawodtyper.pl/kto-wygral-walke-kacper-blonski-vs-ostry-na-fame-mma-friday-arena-2/ |język = pl}}</ref>.

==== Formuła K-1 w małych rękawicach ====
8 czerwca 2024 zawalczył z Adamem "AJ" Josefem oraz Zbigniewem Bartmanem na gali ''Clout 5'' w [[Spodek (hala widowiskowa)|Spodku]] w [[Katowice|Katowicach]]. Przegrał w szóstej rundzie przez jednogłośną decyzję sędziów<ref>{{Cytuj |autor = Adam Szymański |tytuł = Clout MMA 5 karta walk - znamy rywala Denisa Załęckiego! |data = 2024-06-08 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = ZawódTyper |url = https://zawodtyper.pl/clout-mma-5-karta-walk/ |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Clout MMA 5. Zobacz, kto wygrał na gali w Katowicach [CLOUT MMA, WYNIKI] |data = 2024-06-08 |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = Sport.pl |url = https://www.sport.pl/inne/7,102005,31043341,clout-mma-5-wyniki-na-zywo-rzezniczak-vs-szalony-reporter.html}}</ref>.
== Życie prywatne ==
W 2020 roku Kacper w trakcie trwania projektu „Team X”, spotykał się z Julią Kosterą, jednak influencerzy rozstali się w 2022 roku<ref>{{Cytuj |autor = Kinga Michalska |tytuł = Kacper Blonsky i Julia Kostera oficjalnie razem. Potwierdzili już kolejny raz |czasopismo = gwiazdy.wp.pl |data = 2020-03-01 |data dostępu = 2025-01-26 |url = https://gwiazdy.wp.pl/kacper-blonsky-i-julia-kostera-oficjalnie-razem-potwierdzili-juz-kolejny-raz-6484061541189249a |archiwum = http://web.archive.org/web/20240916033235/https://gwiazdy.wp.pl/kacper-blonsky-i-julia-kostera-oficjalnie-razem-potwierdzili-juz-kolejny-raz-6484061541189249a |zarchiwizowano = 2024-09-16}}</ref><ref name=":0" />.

Od 2023 jest w związku z [[Young Leosia|Young Leosią]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Young Leosia i Kacper Blonsky – historia związku. Unikają dram i nagrywają dla siebie romantyczne piosenki. Wiadomo, jak się poznali {{!}} Glamour |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.glamour.pl |url = https://www.glamour.pl/news/young-leosia-i-kacper-blonsky-historia-zwiazku-240514081056/ |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Young Leosia będzie mieć dziecko?! Niespodziewanie przekazała radosną wiadomość! |data dostępu = 2025-01-26 |opublikowany = www.eska.pl |url = https://www.eska.pl/news/young-leosia-bedzie-miec-dziecko-niespodziewanie-przekazala-radosna-wiadomosc-aa-Vbhj-Qumh-kMuK.html}}</ref>.

== Dyskografia ==

=== Single ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="3" |Rok
! rowspan="3" |Tytuł
! colspan="5" |Najwyższa pozycje na liście<ref>{{Cytuj stronę|url=https://app.soundcharts.com/app/artist/kacper-blonsky/charts?platform=ALL|tytuł=Kacper Blonsky – Charts|data dostępu=2025-01-26|opublikowany=Soundcharts|język=en}}</ref>
! rowspan="3" |Certyfikat
! rowspan="3" |Sprzedaż
|-
![[OLiA|AirPlay]]
![[OLiS – single w streamie|OLiS]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|tytuł=Kacper Blonsky – CRUSH (OLiS – single w streamie: 29.09.2023–05.10.2023)|data dostępu=2025-01-26|praca=[[ZPAV]]|opublikowany=www.olis.pl|język=pl}}
{{Cytuj stronę|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|tytuł=Kacper Blonsky, francis, Kaptur – Cuba Libre (OLiS – single w streamie: 19.01.2024–25.01.2024)|data dostępu=2025-01-26|praca=[[ZPAV]]|opublikowany=www.olis.pl|język=pl}}</ref>
![[Spotify]]
![[ITunes|iTunes]]
![[YouTube]]
|-
! colspan="5" |[[Polska|POL]]
|-
|2019
| align="left" |„[[Eluwina]]”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Eluwina - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/eluwina-single/1765154027|data dostępu=2025-01-26|emisja=2019-01-10}}</ref>
|–
| rowspan="6" |X
|84
|9
|7
|
* [[Związek Producentów Audio-Video|ZPAV]]: [[Certyfikat sprzedaży w przemyśle muzycznym|platynowa płyta]]<ref name=":2">{{Cytuj stronę|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-wyroznien/platynowe-plyty|tytuł=OLiS – oficjalna lista wyróżnień – platynowe płyty|data dostępu=2025-01-26|opublikowany=www.olis.pl|język=pl}}</ref>
|
* POL: 20 000+<ref name=":1">{{Cytuj |autor = Onyx Sp. z o.o., tel. +48 572 400 000, www.onyx.pl |tytuł = ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Wyróżnienia - Regulamin |data dostępu = 2025-08-10 |opublikowany = bestsellery.zpav.pl |url = http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/regulamin.php |archiwum = https://web.archive.org/web/20171111062326/http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/regulamin.php |zarchiwizowano = 2017-11-11}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2020
| align="left" |„[[Crusher]]”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Crusher - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/crusher-single/1765154350|data dostępu=2025-01-26|emisja=2020-01-31}}</ref>
|61
|79
|–
|8
|
* ZPAV: platynowa płyta<ref name=":2" />
|
* POL: 20 000+<ref name=":1" />
|-
| align="left" |„Dziś tańczę”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Dziś Tańczę - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/dzi%C5%9B-ta%C5%84cz%C4%99-single/1768688188|data dostępu=2025-01-26|emisja=2020-08-05}}</ref>
|–
|–
|22
|16
|
|
|-
| align="left" |„Gessler”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Gessler - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/gessler-single/1768690899|data dostępu=2025-01-26|emisja=2020-09-01}}</ref>
|–
|–
|–
|–
|
|
|-
| rowspan="2" |2021
| align="left" |„[[Tylko Ty (singel Kacpra Błońskiego)|Tylko Ty]]”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Tylko Ty - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/tylko-ty-single/1768694640|data dostępu=2025-01-26|emisja=2021-02-15}}</ref><ref group="uwaga">Singel został wydany pierwotnie pod nazwą „Walentynki”, później nazwa została zmieniona na „Tylko Ty”</ref>
|–
|30
|6
|–
|
* ZPAV: [[Certyfikat sprzedaży w przemyśle muzycznym|złota płyta]]<ref name=":4">{{Cytuj stronę|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-wyroznien/zlote-plyty|tytuł=OLiS – oficjalna lista wyróżnień – złote płyty|autor=|data dostępu=2025-01-26|opublikowany=www.olis.pl|język=pl}}</ref>
|
* POL: 10 000+<ref name=":1" />
|-
| align="left" |„Zew”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Zew - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/zew-single/1768694545|data dostępu=2025-01-26|emisja=2021-07-13}}</ref>
|–
|–
|–
|–
|
|
|-
| rowspan="2" |2022
| align="left" |„Szaman”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Szaman - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/szaman-single/1768697472|data dostępu=2025-01-26|emisja=2022-07-22}}</ref>
|–
|–
|–
|–
|–
|
|
|-
| align="left" |„Lovair”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=LOVAIR - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/lovair-single/1768690874|data dostępu=2025-01-26|emisja=2022-11-19}}</ref>
|–
|–
|–
|–
|–
|
|
|-
|2023
| align="left" |„Crush”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=CRUSH - Single by Kacper Blonsky on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/crush-single/1705730677|data dostępu=2025-01-26|emisja=2023-09-29}}</ref>
|–
|90
|107
|–
|52
|
|
|-
| rowspan="2" |2024
| align="left" |„Cuba Libre”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Cuba Libre - Single by Kacper Blonsky, francis & Kaptur on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/cuba-libre-single/1724735388|data dostępu=2025-01-26|emisja=2024-01-19}}</ref>
|–
|80
|78
|–
|50
|
|
|-
| align="left" |„Lód”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Lód - Single by Kacper Blonsky & Jonatan on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/l%C3%B3d-single/1728078168|data dostępu=2025-01-26|emisja=2024-02-09}}</ref>
|–
|–
|–
|54
|97
|
|
|-
|2025
| align="left" |„Vixa”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=VIXA - Single by Kacper Blonsky & Mercury on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/vixa-single/1785935050|data dostępu=2025-01-26|emisja=2025-01-09}}</ref>
|–
|–
|–
|–
|–
|
|
|-
| colspan="9" style="font-size:8pt;" |„–” oznacza, że singel nie był notowany na danej liście.
„X” oznacza, że lista przebojów nie istniała w danym okresie.
|}

=== Single promocyjne ===
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Rok
! rowspan="2" |Tytuł
!Najwyższa
pozycja
na listach
|-
![[OLiS – single w streamie|POL]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|tytuł=Ekipa, Friz, Kacper Blonsky, Postirol, Kartonii – Labubu (OLiS – single w streamie: 13.06.2025–19.06.2025)|data dostępu=2025-06-19|praca=[[ZPAV]]|opublikowany=www.olis.pl|język=pl}}</ref>
|-
|2025
| align="left" |„[[Labubu (singel)|Labubu]]”<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=LABUBU by Friz, Kacper Blonsky, Postirol & Kartonii on Apple Music|url=https://music.apple.com/pl/album/labubu-single/1818418426|data dostępu=2025-06-08}}</ref>
(Kacper Błoński, [[Friz]], [[Postirol]], [[Hi Hania]], [[Kartonii]])
| align="center" |5
|}

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Błoński, Kacper}}
[[Kategoria:Polskie osobowości YouTube]]
[[Kategoria:Polskie osobowości internetowe]]
[[Kategoria:Zdobywcy złotych płyt]]
[[Kategoria:Zdobywcy platynowych płyt]]
[[Kategoria:Freak fighterzy]]
[[Kategoria:Raperzy]]

title: Kacper BłońskiBlonsky

Data i miejsce urodzenia: 22 października 1998 · Sokołów Podlaski

Zawód, zajęcie: youtuber, influencer, raper, freak fighter

Narodowość: polska

Partnerka: Young Leosia (od 2023) · Julia Kostera (2020–2022)


text:
# Wydawnictwo Astrum
Wydawnictwo Astrum – polskie wydawnictwo, z siedzibą we Wrocławiu.
Wydawnictwo zostało założone w 1990 roku we Wrocławiu przez Jolantę i Lecha Tkaczyków, którzy zarządzają firmą do dziś. Do końca maja 2007 ukazało się ponad 600 tytułów. Publikacje dzielą się na trzy główne obszary:
- prace o charakterze edukacyjnym z zakresu zarządzania oraz szeroko pojętej psychologii i komunikacji międzyludzkiej, przeznaczone zarówno dla studentów, jak i praktyków biznesu; są one wydawane głównie w serii wydawniczej Kreatywność,
- książki popularnonaukowe, ukierunkowane na zdrowe żywienie i dbałość o ekologiczny styl życia,
- książki o tematyce ezoterycznej, związanej z parapsychologią, radiestezją, różdżkarstwem, feng shui i New Age (to właśnie dzięki książkom ezoterycznym oficyna osiągnęła ogromny sukces wydawniczy i finansowy, i z czasem poszerzyła swoją ofertę o kolejne działy tematyczne),
- wydania albumowe, bajki dla dzieci, poezja i beletrystyka,
- seria Cywilizacje, w ramach której ukazały się Historia filozofii w pigułce Moniki Kierepko i Mity Greków i Rzymian Alicji Wach-Brzezińskiej,
- słowniki, poradniki językowe, rozmówki.

title: Wydawnictwo Astrum

wikitext:
{{Wydawnictwo infobox
 |nazwa              = Wydawnictwo Astrum sp. z o.o.
 |skrót              = Astrum
 |grafika            =
 |opis grafiki       =
 |status_prawny      =
 |adres              = ul. Norwida 19/6, 50-374 Wrocław
 |rok_założenia      = [[1990]]
 |rok_zamknięcia     =
 |publikacji_rocznie =
 |publikacji         = ponad 600
 |dyrektor           = Lech Tkaczyk
 |redaktor_naczelny  = Elżbieta Bursztynowicz
 |kapitał            =
 |ISBN               = 978-83-7277
 |www                = http://www.astrum.wroc.pl/
}}
{{Przekierowanie|Astrum|[[Svema|Astrum - firma produkująca błony fotograficzne, na maszynach Svemy]]}}

'''Wydawnictwo Astrum''' – polskie wydawnictwo, z siedzibą we [[Wrocław]]iu.

Wydawnictwo zostało założone w [[1990]] roku we [[Wrocław]]iu przez Jolantę i [[Lech Tkaczyk|Lecha Tkaczyków]], którzy zarządzają firmą do dziś<ref>{{Cytuj | url=http://www.astrum.wroc.pl/aktualnosci.php | tytuł=Księgarnia internetowa Wydawnictwa ASTRUM<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=www.astrum.wroc.pl | data dostępu=2017-11-27}}</ref>. Do końca maja 2007 ukazało się ponad 600 tytułów. Publikacje dzielą się na trzy główne obszary:
* prace o charakterze edukacyjnym z zakresu [[zarządzanie|zarządzania]] oraz szeroko pojętej [[psychologia|psychologii]] i komunikacji międzyludzkiej, przeznaczone zarówno dla studentów, jak i praktyków biznesu; są one wydawane głównie w serii wydawniczej ''Kreatywność'',
* książki popularnonaukowe, ukierunkowane na zdrowe żywienie i dbałość o ekologiczny styl życia,
* książki o tematyce [[ezoteryka|ezoterycznej]], związanej z [[parapsychologia|parapsychologią]], [[radiestezja|radiestezją]], [[radiestezja|różdżkarstwem]], [[feng shui]] i [[New Age]] (to właśnie dzięki książkom ezoterycznym oficyna osiągnęła ogromny sukces wydawniczy i finansowy, i z czasem poszerzyła swoją ofertę o kolejne działy tematyczne),
* wydania albumowe, bajki dla dzieci, poezja i beletrystyka,
* seria ''Cywilizacje'', w ramach której ukazały się ''Historia filozofii w pigułce'' [[Monika Kierepko|Moniki Kierepko]] i ''Mity Greków i Rzymian'' [[Alicja Wach-Brzezińska|Alicji Wach-Brzezińskiej]],
* słowniki, poradniki językowe, rozmówki.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Polskie wydawnictwa książkowe]]
[[Kategoria:Polskie wydawnictwa z siedzibą we Wrocławiu]]

title: Wydawnictwo Astrum sp. z o.o.

Skrót: Astrum

Adres: ul. Norwida 19/6, 50-374 Wrocław

Wszystkich publikacji: ponad 600

Dyrektor: Lech Tkaczyk

Redaktor naczelny: Elżbieta Bursztynowicz


text:
# Cmentarz wojenny w Jasieńcu
Cmentarz wojenny w Jasieńcu – cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Jasieniec w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Puchaczów.
Cmentarz założono na planie prostokąta o bokach 25 na 13 m, w lesie należącym do majątku Wesołówka. Pierwotnie składał się z 8 mogił zbiorowych i 17 pojedynczych. Obecnie układ mogił zatarty, teren wykorzystywany jest jako szkółka leśna.
Na cmentarzu pochowano:
- około 40 żołnierzy niemieckich z 146 pułku piechoty
- około 30 żołnierzy rosyjskich

poległych 2 - 4 sierpnia 1915.

title: Cmentarz wojenny w Jasieńcu

wikitext:
{{Cmentarz infobox
 |nazwa                    = Cmentarz wojenny w Jasieńcu
 |nazwa oryginalna         = Soldatenfriedhof nr 30 Malinówka
 |zabytek                  =
 |zdjęcie                  =
 |opis zdjęcia             =
 |nazwa pełna              =
 |poprzednie nazwy         =
 |państwo                  = POL
 |miejscowość              = [[Jasieniec (województwo lubelskie)|Jasieniec]]
 |adres                    =
 |typ cmentarza            = wojenny
 |wyznanie                 =
 |stan cmentarza           = nieczynny
 |powierzchnia cmentarza   = 0,03 ha
 |liczba pochówków         = ok. 70
 |liczba grobów            = 25
 |liczba kwater            =
 |data otwarcia            = 1915
 |data ostatniego pochówku =
 |data likwidacji          =
 |zarządca                 =
 |architekt                =
 |mapa cmentarza           =
 |kod mapy                 = Puchaczów (gmina)
 |współrzędne              = 51.27172584219482 N, 23.0576135431821 E
 |commons                  =
 |www                      =
}}
'''Cmentarz wojenny w Jasieńcu''' – cmentarz z [[I wojna światowa|I wojny światowej]] znajdujący się we wsi [[Jasieniec (województwo lubelskie)|Jasieniec]] w [[województwo lubelskie|województwie lubelskim]], w [[Powiat łęczyński|powiecie łęczyńskim]], w [[Puchaczów (gmina)|gminie Puchaczów]].

Cmentarz założono na planie prostokąta o bokach 25 na 13 m, w lesie należącym do majątku [[Wesołówka (powiat łęczyński)|Wesołówka]]. Pierwotnie składał się z 8 mogił zbiorowych i 17 pojedynczych. Obecnie układ mogił zatarty, teren wykorzystywany jest jako [[szkółka leśna]].

Na cmentarzu pochowano:
* około 40 żołnierzy [[Armia Cesarstwa Niemieckiego|niemieckich]] z [[146 Pułk Piechoty (1 Mazurski)|146 pułku piechoty]]
* około 30 żołnierzy [[Armia Imperium Rosyjskiego|rosyjskich]]
poległych 2 - 4 sierpnia 1915.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę
|nazwisko = Dąbrowski
|imię = Marcin
|tytuł = Cmentarze wojenne z lat I wojny światowej w dawnym województwie Lubelskim
|data = 2004
|wydawca = Tow. Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
|miejsce = Lublin
|isbn = 83-7306-208-4
|strony = 104
}}

{{Cmentarze z I wojny światowej - woj. lubelskie}}

{{SORTUJ:Jasieniec}}
[[Kategoria:Cmentarze z I wojny światowej w województwie lubelskim]]
[[Kategoria:Cmentarze w powiecie łęczyńskim]]
[[Kategoria:Jasieniec (województwo lubelskie)|Cmentarz wojenny]]

title: Cmentarz wojenny w JasieńcuSoldatenfriedhof nr 30 Malinówka

Państwo: Polska

Miejscowość: Jasieniec

Typ cmentarza: wojenny

Stan cmentarza: nieczynny


text:
# Okrog pri Motniku
Okrog pri Motniku – wieś w Słowenii, w gminie Kamnik. W 2018 roku liczyła 65 mieszkańców.

title: Okrog pri Motniku

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Okrog pri Motniku
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Słowenia
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Kamnik|Kamnik]]

 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2018
 |liczba ludności              = 65{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Okrog pri Motniku''' – [[wieś]] w [[Słowenia|Słowenii]], w [[Gmina Kamnik|gminie Kamnik]]. W 2018 roku liczyła 65 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=https://www.stat.si/StatWeb/File/NewsAttachment/2521|tytuł=Prebivalci po spolu, občine in naselja, Slovenija, 1. januar 2018|opublikowany=Statistični urad Republike Slovenije|język=sl|data dostępu=2019-03-26}}</ref>
}}

{{Gmina Kamnik}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Kamnik]]

title: Okrog pri Motniku

Państwo: Słowenia

Gmina: Kamnik


text:
# Szamil Basajew
Szamil Sałmanowicz Basajew, czecz. Салман ВоӀ Шамиль, Salmani voj Şamil; ros. Шамиль Салманович Басаев (ur. 14 stycznia 1965, zm. 10 lipca 2006) – przywódca rebeliantów czeczeńskich. Uznawany zarówno za patriotę walczącego o uniezależnienie Czeczenii od Rosji, jak i za jednego z najgroźniejszych terrorystów światowych (tę ostatnią opinię wyrażała nie tylko Rosja, ale też Organizacja Narodów Zjednoczonych, Departament Stanu USA i Komisja Europejska). W 2003 roku zmienił swoje imię i nazwisko na Abdallah Szamil Abu-Idris.

## Życiorys
Pochodził z górskiej wioski Wiedieno w południowo-wschodniej Czeczenii przy granicy z Dagestanem, z rodziny czeczeńsko-awarskiej o silnym poczuciu świadomości patriotyczno-narodowej. Swoje imię otrzymał na cześć słynnego przywódcy powstania górali kaukaskich przeciwko Rosji w latach 1834–1859 – imama Szamila. W 1982 ukończył dziesięcioletnią szkołę średnią w Ałchan-Kała pod Groznym. W latach 1983–1985 odbył zasadniczą służbę wojskową w szeregach Armii Radzieckiej, w jednostce straży pożarnej. Trzykrotnie zdawał bez powodzenia egzaminy wstępne na Wydział Prawniczy Uniwersytetu im. Łomonosowa, ostatecznie został w 1987 przyjęty na Moskiewski Instytut Inżynierów Urządzenia Terenu. Według różnych źródeł studia porzucił po roku lub został skreślony z listy studentów za brak wyników. W tym czasie zajął się działalnością gospodarczą, m.in. składaniem i sprzedażą komputerów osobistych, co było zajęciem dochodowym. W czasie nieudanego przewrotu w Moskwie stanął po stronie Borysa Jelcyna; w sierpniu 1991 był jednym z obrońców gmachu parlamentu – „Białego domu”, za co otrzymał później od Jelcyna okolicznościowy dyplom z podziękowaniami.
We wrześniu 1991 powrócił do rodzinnej Czeczenii, gdzie jako członek ochotniczej gwardii narodowej ochraniał obrady czeczeńskiego Kongresu Narodowego w Groznym, który w październiku tego samego roku doprowadził do wyboru na prezydenta republiki Dżochara Dudajewa. Po jednostronnym ogłoszeniu przez Dudajewa niepodległości Czeczenii i wprowadzeniu przez prezydenta Jelcyna stanu wyjątkowego w tej republice porwał rosyjski samolot pasażerski i zmusił go do lądowania w Ankarze, gdzie w trakcie konferencji prasowej zażądał odwołania stanu wyjątkowego w Czeczenii. Ostatecznie uwolnił zakładników, a władze tureckie pozwoliły mu na powrót do Czeczenii. Bez powodzenia startował w wyborach prezydenckich w Czeczenii w 1991 roku.
W latach 1992–1993 wraz z rosyjskimi i czeczeńskimi ochotnikami walczył przeciwko Gruzji po stronie separatystycznego rządu Abchazji. Szkolił się w obozach wojskowych w Rosji (1992) i paramilitarnych w Afganistanie (1994).
Po wybuchu I wojny w Czeczenii uczestniczył w walkach z Rosjanami jako jeden z głównych komendantów polowych. Podczas I szturmu Groznego dowodził oddziałem czeczeńskiego specnazu i był jednym z ostatnich dowódców walczących w mieście; jednej z dzielnic jego przedmieścia – Czarnorzecza – bronił aż do połowy marca. W 1995 najechał rosyjskie miasto Budionnowsk, biorąc ok. 1600 – głównie cywilnych – zakładników. Po kilku dniach walk przerywanych negocjacjami, ogłoszono tymczasowe zawieszenie broni w Czeczenii w zamian za zwolnienie zakładników, natomiast za samym Basajewem wysłano w Rosji list gończy. W czerwcu 1996 dowodził spektakularną operacją odbicia Groznego (operacja Dżihad).
W maju 1995, w wyniku precyzyjnego nalotu lotniczego na jego dom w Wiedieno zginęło 11 członków jego najbliższej rodziny.
Po wycofaniu się wojsk rosyjskich ubiegał się o urząd prezydenta Czeczenii w wyborach w styczniu 1997, przegrał jednak z szefem sztabu sił czeczeńskich Asłanem Maschadowem. Objął stanowisko wicepremiera, a później premiera, z którego zrezygnował w lipcu 1998. Jako premier, pomimo tego że był jednocześnie ścigany rosyjskim listem gończym, uczestniczył w rokowaniach pokojowych z Rosją.
W sierpniu 1999 oddziały bojowników islamskich, kierowane przez Basajewa i jego arabskiego brata krwi Chattaba, wkroczyły do Dagestanu, ogłaszając Basajewa przywódcą republiki islamskiej. Stało się to jednym z pretekstów rozpoczęcia II wojny czeczeńskiej.
W początkowej fazie drugiej wojny, stracił stopę w wybuchu miny, idąc jako pierwszy przez pole minowe podczas przebijania się z Groznego 2 lutego 2000. Od tego czasu prowadził walkę partyzancką, m.in. osobiście dowodząc opanowaniem stolicy Inguszetii, Nazrania, w czerwcu 2004 roku. Od 2001 stał na czele zorganizowanego przez siebie „batalionu” najbardziej radykalnych bojowników kaukaskich, gotowych do przeprowadzania aktów terroru na terenie Rosji i ataków samobójczych (zarówno na cele militarne, jak i cywilne).
Wziął odpowiedzialność za wiele zamachów, m.in. za atak z 9 maja 2004 na paradę z okazji dnia zwycięstwa w Groznym, w którym zginął m.in. promoskiewski prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow. W liście publikowanym w Internecie 17 września 2004, Basajew przyznał się do odpowiedzialności za wzięcie ok. 1100 zakładników w szkole w Biesłanie dwa tygodnie wcześniej (podał wiele szczegółów ataku, a także szczegółowy skład komanda, które go wykonywało). Oświadczył także, że jednoczesne zamachy bombowe na dwa samoloty pasażerskie z 24 sierpnia oraz dwa wybuchy w Moskwie, które miały miejsce 31 sierpnia, także były częścią jego operacji Bumerang (serii ataków terrorystycznych w Moskwie i na Kaukazie w latach 2003–2004). Osobiście zdalnie zdetonował też prowadzoną przez samobójcę ciężarówkę, która zniszczyła siedzibę prorosyjskich władz w Groznym w grudniu 2002 roku.
W 2005 r. został mianowany I wicepremierem w rządzie separatystów w zamian za wyrzeczenie się terroryzmu. W czerwcu 2006 został mianowany przez separatystycznego prezydenta Doku Umarowa zastępcą i wiceprezydentem Czeczenii, także faktycznym dowódcą formacji zrzeszających wszystkie antyrządowe ugrupowania zbrojne na rosyjskim Północnym Kaukazie poza granicami Czeczenii (Dagestan, Inguszetia, Kabardo-Bałkaria), tzw. Frontu Kaukaskiego.
Zginął w nocy z 9 na 10 lipca 2006 w Inguszetii, w okolicy wioski Ekażewo; według szefa rosyjskiej Federalnej Służby Bezpieczeństwa Nikołaja Patruszewa przyczyną śmierci Basajewa była eksplozja ciężarówki kamaz, przewożącej materiały wybuchowe. Oprócz Szamila Basajewa w wyniku najprawdopodobniej przypadkowej eksplozji zginęli też inni bojownicy (według funkcjonariuszy Federalnej Służby Bezpieczeństwa dwunastu, według separatystów trzech).

title: Szamil Basajew

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Szamil Basajew
 |imię i nazwisko org       = {{k|ru|Шамиль Салманович Басаев}}
 |grafika                   = Shamil Basaev2.jpg
 |opis grafiki              = Szamil Basajew w 1995 roku
 |alt grafiki               =
 |pełne imię i nazwisko     = Szamil Sałmanowicz Basajew
 |data urodzenia            = [[14 stycznia]] [[1965]]
 |miejsce urodzenia         = [[Wiedieno|Dysznie-Wiedieno]], [[Czeczeńsko-Inguska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka|Czeczeńsko-Inguska ASRR]], [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|Rosyjska FSRR]], [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związek Radziecki]]
 |data śmierci              = [[10 lipca]] [[2006]]
 |miejsce śmierci           = [[Ekażewo]], [[Inguszetia]], [[Rosja]]
 |odznaczenia               = [[Plik:Hero pr.jpg|20px|Bohater Abchazji]]
 |commons                   = Category:Shamil Basaev
 |wikicytaty                = Szamil Basajew
}}
'''Szamil Sałmanowicz Basajew''', [[język czeczeński|czecz.]] Салман ВоӀ Шамиль, ''Salmani voj Şamil''; [[Język rosyjski|ros.]] Шамиль Салманович Басаев (ur. [[14 stycznia]] [[1965]], zm. [[10 lipca]] [[2006]]) – przywódca rebeliantów [[Czeczenia|czeczeńskich]]. Uznawany zarówno za patriotę walczącego o uniezależnienie Czeczenii od [[Rosja|Rosji]], jak i za jednego z najgroźniejszych [[terroryzm|terrorystów]] światowych (tę ostatnią opinię wyrażała nie tylko [[Rosja]], ale też [[Organizacja Narodów Zjednoczonych]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.un.org/sc/committees/1267/aq_sanctions_list.shtml | tytuł = The new consolidated list of individuals and entities belonging to or associated with the Taliban and Al-Quaida organization as established and maintained by the 1267 committee | opublikowany = un.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20131128153520/http://www.un.org/sc/committees/1267/aq_sanctions_list.shtml | zarchiwizowano = 2013-11-28}}.</ref>, [[Departament Stanu USA]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://usinfo.state.gov/ei/Archive/2004/Jan/07-157373.html | tytuł = U.S. Designates Chechen Rebel Leader as Terrorist | opublikowany = usinfo.state.gov | archiwum = https://web.archive.org/web/20080216090707/http://usinfo.state.gov/ei/Archive/2004/Jan/07-157373.html | zarchiwizowano = 2008-02-16}}.</ref> i [[Komisja Europejska]]<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32003R1607:EN:HTML Commission Regulation No 1607/2003 ... imposing certain specific restrictive measures directed against certain persons and entities associated with Usama bin Laden...]</ref>). W 2003 roku zmienił swoje imię i nazwisko na '''Abdallah Szamil Abu-Idris'''.

== Życiorys ==
Pochodził z górskiej wioski [[Wiedieno]] w południowo-wschodniej Czeczenii przy granicy z [[Dagestan]]em, z rodziny [[Czeczeni|czeczeńsko]]-[[Awarowie|awarskiej]] o silnym poczuciu świadomości patriotyczno-narodowej. Swoje imię otrzymał na cześć słynnego przywódcy powstania górali kaukaskich przeciwko Rosji w latach 1834–1859 – [[Szamil|imama Szamila]]. W 1982 ukończył dziesięcioletnią szkołę średnią w Ałchan-Kała pod Groznym. W latach 1983–1985 odbył zasadniczą służbę wojskową w szeregach [[Armia Czerwona|Armii Radzieckiej]], w jednostce straży pożarnej. Trzykrotnie zdawał bez powodzenia egzaminy wstępne na Wydział Prawniczy Uniwersytetu im. Łomonosowa, ostatecznie został w 1987 przyjęty na Moskiewski Instytut Inżynierów Urządzenia Terenu. Według różnych źródeł studia porzucił po roku lub został skreślony z listy studentów za brak wyników. W tym czasie zajął się działalnością gospodarczą, m.in. składaniem i sprzedażą komputerów osobistych, co było zajęciem dochodowym. W czasie nieudanego [[Pucz moskiewski|przewrotu]] w [[Moskwa|Moskwie]] stanął po stronie [[Borys Jelcyn|Borysa Jelcyna]]; w sierpniu 1991 był jednym z obrońców gmachu parlamentu – „Białego domu”, za co otrzymał później od Jelcyna okolicznościowy dyplom z podziękowaniami.

We wrześniu 1991 powrócił do rodzinnej Czeczenii, gdzie jako członek ochotniczej gwardii narodowej ochraniał obrady czeczeńskiego Kongresu Narodowego w [[Grozny]]m, który w październiku tego samego roku doprowadził do wyboru na prezydenta republiki [[Dżochar Dudajew|Dżochara Dudajewa]]. Po jednostronnym ogłoszeniu przez Dudajewa niepodległości Czeczenii i wprowadzeniu przez prezydenta Jelcyna stanu wyjątkowego w tej republice porwał rosyjski samolot pasażerski i zmusił go do lądowania w [[Ankara|Ankarze]], gdzie w trakcie konferencji prasowej zażądał odwołania [[stan wyjątkowy|stanu wyjątkowego]] w Czeczenii. Ostatecznie uwolnił zakładników, a władze tureckie pozwoliły mu na powrót do Czeczenii. Bez powodzenia startował w wyborach prezydenckich w Czeczenii w 1991 roku.

W latach 1992–1993 wraz z rosyjskimi i czeczeńskimi ochotnikami [[Wojna w Abchazji (1992–1993)|walczył]] przeciwko [[Gruzja|Gruzji]] po stronie separatystycznego rządu [[Abchazja|Abchazji]]. Szkolił się w obozach wojskowych w Rosji (1992) i paramilitarnych w [[Afganistan]]ie (1994).

Po wybuchu [[I wojna czeczeńska|I wojny w Czeczenii]] uczestniczył w walkach z Rosjanami jako jeden z głównych komendantów polowych. Podczas [[szturm Groznego (1994-1995)|I szturmu Groznego]] dowodził oddziałem czeczeńskiego specnazu i był jednym z ostatnich dowódców walczących w mieście; jednej z dzielnic jego przedmieścia – Czarnorzecza – bronił aż do połowy marca. W 1995 [[Atak na Budionnowsk|najechał rosyjskie miasto Budionnowsk]], biorąc ok. 1600 – głównie cywilnych – zakładników. Po kilku dniach walk przerywanych negocjacjami, ogłoszono tymczasowe zawieszenie broni w Czeczenii w zamian za zwolnienie zakładników, natomiast za samym Basajewem wysłano w Rosji list gończy. W czerwcu 1996 dowodził spektakularną operacją odbicia [[Grozny|Groznego]] (operacja Dżihad).

W maju 1995, w wyniku precyzyjnego nalotu lotniczego na jego dom w Wiedieno zginęło 11 członków jego najbliższej rodziny.

Po wycofaniu się wojsk rosyjskich ubiegał się o urząd prezydenta Czeczenii w wyborach w styczniu 1997, przegrał jednak z szefem sztabu sił czeczeńskich [[Asłan Maschadow|Asłanem Maschadowem]]. Objął stanowisko wicepremiera, a później premiera, z którego zrezygnował w lipcu 1998. Jako premier, pomimo tego że był jednocześnie ścigany rosyjskim listem gończym, uczestniczył w rokowaniach pokojowych z Rosją.

W sierpniu 1999 oddziały bojowników islamskich, kierowane przez Basajewa i jego arabskiego brata krwi [[Ibn al-Chattab|Chattaba]], wkroczyły do [[Dagestan]]u, ogłaszając Basajewa przywódcą republiki islamskiej. Stało się to jednym z pretekstów rozpoczęcia [[II wojna czeczeńska|II wojny czeczeńskiej]].

W początkowej fazie drugiej wojny, stracił stopę w wybuchu miny, idąc jako pierwszy przez pole minowe podczas przebijania się z Groznego 2 lutego 2000. Od tego czasu prowadził walkę partyzancką, m.in. osobiście dowodząc opanowaniem stolicy [[Inguszetia|Inguszetii]], [[Nazrań|Nazrania]], w czerwcu 2004 roku. Od 2001 stał na czele zorganizowanego przez siebie „batalionu” najbardziej radykalnych bojowników [[Kaukaz (kraina historyczna)|kaukaskich]], gotowych do przeprowadzania aktów terroru na terenie Rosji i ataków samobójczych (zarówno na cele militarne, jak i cywilne).

Wziął odpowiedzialność za wiele zamachów, m.in. za atak z 9 maja 2004 na paradę z okazji dnia zwycięstwa w Groznym, w którym zginął m.in. promoskiewski prezydent Czeczenii [[Achmat Kadyrow|Achmad Kadyrow]]. W liście publikowanym w Internecie 17 września 2004, Basajew przyznał się do odpowiedzialności za [[Atak terrorystyczny na szkołę w Biesłanie|wzięcie ok. 1100 zakładników w szkole w Biesłanie]] dwa tygodnie wcześniej (podał wiele szczegółów ataku, a także szczegółowy skład komanda, które go wykonywało). Oświadczył także, że jednoczesne zamachy bombowe na dwa samoloty pasażerskie z 24 sierpnia oraz dwa wybuchy w Moskwie, które miały miejsce 31 sierpnia, także były częścią jego operacji Bumerang (serii ataków terrorystycznych w Moskwie i na Kaukazie w latach 2003–2004). Osobiście zdalnie zdetonował też prowadzoną przez samobójcę ciężarówkę, która zniszczyła siedzibę prorosyjskich władz w Groznym w grudniu 2002 roku.

W 2005 r. został mianowany I wicepremierem w rządzie separatystów w zamian za wyrzeczenie się terroryzmu. W czerwcu 2006 został mianowany przez separatystycznego prezydenta [[Doku Umarow]]a zastępcą i wiceprezydentem Czeczenii, także faktycznym dowódcą formacji zrzeszających wszystkie antyrządowe ugrupowania zbrojne na rosyjskim Północnym Kaukazie poza granicami Czeczenii (Dagestan, Inguszetia, [[Kabardo-Bałkaria]]), tzw. Frontu Kaukaskiego.

Zginął w nocy z 9 na 10 lipca 2006 w Inguszetii, w okolicy wioski Ekażewo; według szefa rosyjskiej [[Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej|Federalnej Służby Bezpieczeństwa]] [[Nikołaj Patruszew|Nikołaja Patruszewa]] przyczyną śmierci Basajewa była eksplozja ciężarówki [[KAMAZ|kamaz]], przewożącej materiały wybuchowe. Oprócz Szamila Basajewa w wyniku najprawdopodobniej przypadkowej eksplozji zginęli też inni bojownicy (według funkcjonariuszy Federalnej Służby Bezpieczeństwa dwunastu, według separatystów trzech).

== Zobacz też ==
* [[Szamil]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj|autor = Mirosław Kuleba |tytuł = Szamil Basajew: Rycerski etos a powinność żołnierska |data = 2007 |isbn = 978-83-86010-16-5 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Fundacja Odysseum |oclc = 169951251}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Basajew, Szamil}}
[[Kategoria:Czeczeńscy politycy]]
[[Kategoria:Czeczeńscy terroryści]]
[[Kategoria:Członkowie Specnazu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1965]]
[[Kategoria:Zmarli w 2006]]
[[Kategoria:Uczestnicy I wojny czeczeńskiej]]

title: Szamil BasajewШамиль Салманович Басаев

Pełne imię i nazwisko: Szamil Sałmanowicz Basajew

Data i miejsce urodzenia: 14 stycznia 1965 · Dysznie-Wiedieno, Czeczeńsko-Inguska ASRR, Rosyjska FSRR, Związek Radziecki

Data i miejsce śmierci: 10 lipca 2006 · Ekażewo, Inguszetia, Rosja


text:
# Metropolia Harare
Metropolia Harare – jedna z 2 metropolii kościoła rzymskokatolickiego w Zimbabwe. Została ustanowiona 1 stycznia 1955 jako metropolia Salisbury, 25 czerwca 1982 zmieniono nazwę na obecną.
Metropolici Harare są jednocześnie prymasami Zimbabwe.

## Diecezje
- Archidiecezja Harare
  - Diecezja Chinhoyi
  - Diecezja Gokwe
  - Diecezja Mutare

## Metropolici
- Aston Sebastian Joseph Chichester (1955-1956)
- Francis William Markall (1956-1976)
- Patrick Chakaipa (1976-2003)
- Robert Ndlovu (od 2004)

title: Metropolia Harare

wikitext:
{{Administratura kościelna infobox
 |nazwa                          = Metropolia Harare
 |nazwa oryginalna               =
 |typ administratury             = Metropolia
 |grafika                        = 2013 Harare Zimbabwe 8638132278.jpg
 |opis grafiki                   = Archikatedra w Harare
 |alt grafiki                    =
 |państwo                        = ZWE
 |miejscowość                    = Harare
 |adres                          =
 |data powołania                 = 1 stycznia 1955
 |data zamknięcia                =
 |wyznanie                       = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                        = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |nadrzędna administratura typ   =
 |nadrzędna administratura nazwa =
 |obiekt sakralny typ            =
 |obiekt sakralny nazwa          =
 |administrator                  = abp [[Robert Ndlovu]]
 |administrator pomocniczy       =
 |administrator senior           =
 |rok danych statystycznych      =
 |procent wiernych               =
 |liczba wiernych                =
 |liczba kapłanów diecezjalnych  =
 |liczba kapłanów zakonnych      =
 |liczba kapłanów                =
 |liczba osób zakonnych          =
 |liczba diecezji                = 4
 |liczba dekanatów               =
 |liczba parafii                 =
 |liczba klasztorów              =
 |powierzchnia                   =
 |mapa                           =
 |opis mapy                      =
 |alt mapy                       =
 |współrzędne                    = 17°49′15,5″S 31°03′11,2″E
 |commons                        =
 |www                            =
}}
'''Metropolia Harare''' – jedna z 2 [[Metropolia (religia)|metropolii]] kościoła [[Kościół łaciński|rzymskokatolickiego]] w [[Zimbabwe]]. Została ustanowiona 1 stycznia 1955 jako metropolia Salisbury, 25 czerwca 1982 zmieniono nazwę na obecną.

Metropolici Harare są jednocześnie prymasami Zimbabwe.

== Diecezje ==
* [[Archidiecezja Harare]]
** [[Diecezja Chinhoyi]]
** [[Diecezja Gokwe]]
** [[Diecezja Mutare]]

== Metropolici ==
* [[Aston Sebastian Joseph Chichester]] (1955-1956)
* [[Francis William Markall]] (1956-1976)
* [[Patrick Chakaipa]] (1976-2003)
* [[Robert Ndlovu]] (od 2004)

== Bibliografia ==
* {{catholic-hierarchy |typ = diecezja |id = dhara |tytuł = Metropolia Harare |data dostępu = 2019-07-19}}
* {{Gcatholic|http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/hara0.htm|Metropolia Harare}}

{{Diecezje rzymskokatolickie w Zimbabwe}}

[[Kategoria:Religia w Harare]]
[[Kategoria:Metropolie rzymskokatolickie w Zimbabwe]]

title: Metropolia Harare

Państwo: Zimbabwe

Siedziba: Harare

Data powołania: 1 stycznia 1955

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Metropolita: abp Robert Ndlovu