text:
# Schab
Schab – mięso pozyskiwane z tuszy wieprzowej, najczęściej przeznaczone do smażenia (kotlety schabowe) oraz do pieczenia i wędzenia. Przykładowe wyroby wędliniarskie uzyskane ze schabu to polędwica łososiowa, polędwica sopocka, schab pieczony.
Jako towar występuje schłodzony lub zamrożony, z kością lub bez. Powierzchnia powinna być czysta, nie zakrwawiona, bez przekrwień, zmiażdżonych kości. Niedopuszczalne są: oślizgłość, nalot pleśni; części rozmrożone mogą być wilgotne.
Cechy wymagane dla produktu handlowego:
- Barwa mięsa: jasnoróżowa do czerwonej, dopuszcza się zmatowienia
- Barwa tłuszczu: biała z odcieniem kremowym lub lekko różowym (w przypadku mięsa i tłuszczu mrożonego dopuszcza się nieznaczne zszarzanie barwy na powierzchni)
- Zapach: swoisty, charakterystyczny dla mięsa świeżego bez oznak zaparzenia i rozpoczynającego się psucia, niedopuszczalny zapach płciowy.

## Przygotowanie
Schab odcina się z odcinka piersiowo–lędźwiowego tuszy; linie cięć przebiegają: od przodu pomiędzy 4 a 5 kręgiem piersiowym, od góry po linii podziału tuszy, od dołu po linii prostopadłej w odległości 3 cm poniżej dolnej granicy przyczepu mięśnia najdłuższego grzbietu do żebra, od tyłu po przedniej krawędzi skrzydła kości biodrowej tak żeby część chrząstkowa została przy schabie. Ze schabu zdejmuje się skórę ze słoniną, może on być jednak pokryty warstwą tłuszczu; schab zawiera kręgi piersiowe od 5 do ostatniego wraz z przyległymi do nich górnymi odcinkami żebra i przepołowione kręgi lędźwiowe. Główne mięśnie: najdłuższy grzbietu, wielodzielny grzbietu, kolczasty i lędźwiowy większy.

title: Schab

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2013-10}}
[[Plik:Schwein-Ganz.svg|thumb|240px|Umiejscowienie schabu na diagramie tuszy wieprzowej: 4. karczek, 6. schab]]
[[Plik:Pork loin with apricots.jpg|thumb|240px|Pieczony schab z [[morela]]mi]]
'''Schab''' – [[mięso]] pozyskiwane z [[Wieprzowina|tuszy wieprzowej]]<ref name="ks1">{{Cytuj książkę | autor =Praca zbiorowa | tytuł =[[Kucharz gastronom]] | wydawca =Wydawnictwo przemysłu lekkiego i spożywczego | miejsce =Warszawa | rok =1968 | strony =290-291 | isbn =}}</ref>, najczęściej przeznaczone do [[Smażenie|smażenia]] ([[kotlet schabowy|kotlety schabowe]]) oraz do [[pieczenie|pieczenia]] i [[wędzenie|wędzenia]]. Przykładowe wyroby [[Wędliny|wędliniarskie]] uzyskane ze schabu to polędwica łososiowa, polędwica sopocka, schab pieczony.

Jako towar występuje schłodzony lub zamrożony, z kością lub bez. Powierzchnia powinna być czysta, nie zakrwawiona, bez przekrwień, zmiażdżonych kości. Niedopuszczalne są: oślizgłość, nalot pleśni; części rozmrożone mogą być wilgotne.

Cechy wymagane dla produktu handlowego:
* Barwa mięsa: jasnoróżowa do czerwonej, dopuszcza się zmatowienia
* Barwa tłuszczu: biała z odcieniem kremowym lub lekko różowym (w przypadku mięsa i tłuszczu mrożonego dopuszcza się nieznaczne zszarzanie barwy na powierzchni)
* Zapach: swoisty, charakterystyczny dla mięsa świeżego bez oznak zaparzenia i rozpoczynającego się psucia, niedopuszczalny zapach płciowy.

== Przygotowanie ==
Schab odcina się z odcinka piersiowo–lędźwiowego [[tusza wieprzowa|tuszy]]; linie cięć przebiegają: od przodu pomiędzy 4 a 5 [[kręgi piersiowe|kręgiem piersiowym]], od góry po linii podziału tuszy, od dołu po linii prostopadłej w odległości 3 cm poniżej dolnej granicy przyczepu mięśnia najdłuższego grzbietu do żebra, od tyłu po przedniej krawędzi skrzydła [[kość biodrowa|kości biodrowej]] tak żeby część chrząstkowa została przy schabie<ref name="ks1" />. Ze schabu zdejmuje się skórę ze [[Słonina|słoniną]], może on być jednak pokryty warstwą tłuszczu; schab zawiera kręgi piersiowe od 5 do ostatniego wraz z przyległymi do nich górnymi odcinkami żebra i przepołowione [[kręgi lędźwiowe]]. Główne mięśnie: najdłuższy grzbietu, wielodzielny grzbietu, kolczasty i lędźwiowy większy.

== Przypisy ==
{{wikisłownik|schab}}
{{Commonscat|Pork loin}}
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Mięsa]]


text:
# Nazewnictwo miejscowości i ich części w Polsce
Nazewnictwo miejscowości i ich części w Polsce zachowuje wiele zjawisk językowych i kulturowych, po których często nie pozostał żaden inny ślad.

## Pochodzenie nazw miejscowości
Nazwy miejscowości dzielą się najogólniej na:
- pochodzące od cech miejsca, w którym znajduje się miejscowość,
- pochodzące od ludzi związanych z miejscowością.

W każdej z nich można wydzielić pewne podkategorie, np. w nazwach odosobowych znajdują się m.in.:
- nazwy służebne, dla miejscowości świadczących pewne usługi dla dworu (np. Piekary, Szczytniki),
- nazwy patronimiczne, oznaczające potomków założyciela. W Polsce są to miejscowości zakończone na -icy,-ice lub -yce (sufiks -ic w staropolskim oznacza potomka),
- nazwy dzierżawcze, pochodzące od właściciela, np. zakończone na -ów (np. Emilianów od męskiego imienia Emilian, Henryków od Henryka, Piotrków od Piotra). Jeżeli właścicielem majątku była kobieta wtedy przymiotnik dzierżawczy miał przyrostek -in (np. Anielin od żeńskiego imienia Aniela). Nazwy te utworzono z połączenia przymiotników dzierżawczych z przyrostkami -ów oraz -in dzięki czemu stały się one nazwami miejscowymi, a więc rzeczownikami.

## Klasyfikacja nazw miejscowych
Klasyfikacja nazw miejscowych może się opierać na różnych kryteriach. We współczesnej onomastyce istnieje kilka klasyfikacji. W Polsce stosowane są dwie: oparta na kryterium znaczeniowym i na kryterium strukturalno-gramatycznym:
Klasyfikacja oparta na kryterium znaczeniowym odróżnia nazwy:
1. miejscowości,
2. ludzi, które dopiero później stały się nazwami miejscowości.

W grupie 1. rozróżnia się:
- nazwy topograficzne (np. Rybnik, Dąbrowa, Skała, Grabowa),
- nazwy kulturowe (np. Poręba, Mosty, Środa),
- nazwy dzierżawcze, tworzone za pomocą kilku przyrostków (np. Dalechów, Cieszęcin, Radom, Racibosko),
- nazwy zdrobniałe (deminutywne), powstałe na podstawie nazw pobliskich osad (np. Racławiczki, Szydłowiec, Zborowczyk).

W grupie 2. wyróżnia się:
- nazwy etniczne, określające pierwotnie gromadę ludzką na podstawie jej pochodzenia lub położenia jej osady (np. Zalesiany, Pogórzyce, Łysogórce, Konojady, Czechy),
- nazwy patronimiczne, określające pierwotnie potomków lub poddanych człowieka, od którego imienia wzięli nazwę (np. Michałowice, Doktorowce, Janowięta),
- nazwy służebne odnoszące się nazwy zajęcia wykonywanego kolektywnie przez mieszkańców: (np. Piekary, Złotniki, Strzelce),
- nazwy rodowe, wywodzące się od wspólnego przezwiska lub przydomka mieszkańców (np. Bolesty, Czajki, Łosie).

W ustaleniu klasyfikacji nazw konieczne jest poznanie jej pochodzenia (etymologii).
Klasyfikacja strukturalno-gramatyczna (formalna) wyróżnia nazwy:
1. prymarne (bez specjalnych sufiksów toponimicznych),
2. sekundarne (tworzone za pomocą sufiksów toponimicznych),
3. złożone (składające się z dwóch rdzeni).

W grupie 1. wyróżnia się nazwy:
- wywodzące się z imion pospolitych (apelatywami) (np. Bagno – bagno, Skała – skała),
- wywodzące się od nazw/imion osób (np. Kwaczała, Skowronek).

W grupie 2. wyróżnia się formy:
- sufiksalne (np. Poznań, Brzeżany, Racławice),
- prefiksalne (np. Podgóra, Zanoteć, Podradom),
- sufiksalno-prefiksalne (np. Międzylesie, Zagórze, Nagórzyce).

W grupie 3. rozróżniamy:
- złożenia (np. Bębogóra, Czarnolas, Wyszogród),
- zrosty (np. Białystok, Babimost),
- zestawienia syntaktyczne (np. Nowy Dwór, Mały Płock).

Oba wyżej wymienione podziały mają wartość naukową. Zdaniem S. Urbańczyka, pierwszy jest mniej konsekwentny, ale jest bardziej przydatny przy studiach nad historycznym rozwojem osadnictwa.

## Urzędowe nazwy miejscowości i ich części
Ustalaniem i zmianami nazw miejscowości i ich części oraz nazw wszelkiego rodzaju obiektów fizjograficznych (góry, doliny, rzeki, jeziora, kanały, szczyty, przełęcze, wyżyny, niziny itd.) na obszarze Polski zajmuje się Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych – organ opiniodawczy i doradczy Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Tryb nadawania nazw urzędowych reguluje Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 166, poz. 1612 z późn. zm.).
Ustalanie i zmienianie granic i nazw miast i gmin w Polsce oraz siedzib ich władz odbywa się w trybie rozporządzenia Rady Ministrów.
Prowadzony jest państwowy rejestr nazw geograficznych. Dane znajdujące się w tym rejestrze prezentowane są jako jedna z nakładek w Geoportalu 2.
Obowiązujący obecnie Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części został ogłoszony rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 13 lutego 2013 r., poz. 200). Ustala on prawidłowe brzmienie, formy dopełniacza i przymiotnika, dalej: rodzaj, lokalizację (gmina, powiat, województwo) i numer identyfikatora TERYT dla 103.225 nazw, w tym 908 nazw miast, 6708 nazw części miast, 43.051 nazw wsi, 36.349 nazw części wsi, 5136 nazw osad. Są to formy nazw obowiązujące w obiegu prawnym i urzędowym (również edukacyjnym).
Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części uwzględnia uchwałę ortograficzną nr 11 Rady Języka Polskiego w sprawie użycia łącznika w wieloczłonowych nazwach miejscowych (z 7 maja 2004 r.). Istnieją jednak pewne rozbieżności poświadczające, że uchwała ta dotyczy jedynie zasad zapisu nazw miejscowości, a nie metodyki ich tworzenia, np. nazwa Warszawa-Okęcie (nazwa portu lotniczego) jest błędnie wymieniana w uchwale RJP jako nazwa miejscowości (sic!). Tymczasem urzędową nazwą miejscowości, podaną w Wykazie jest Okęcie (część miasta Warszawa). Znajdziemy w nim jednak urzędowe nazwy miejscowości Bielsko-Biała, czy Kudowa-Zdrój, również wymieniane w uchwale nr 11 RJP jako przykłady dwuczłonowych nazw miejscowości z łącznikiem.
Nieliczne nazwy zawarte w Wykazie zawierają błędy, np. urzędowy Kartuszowiec to w rzeczywistości Karłuszowiec (najprawdopodobniej to efekt błędu redaktora mapy, który nie znając etymologii lokalnego nazewnictwa odczytał z roboczej wersji mapy t zamiast ł – pierwotna nazwa niem. to Karlshof).
UWAGA! Z nazwami miejscowości nie są tożsame nazwy jednostek pomocniczych gminy (sołectwa, dzielnice, osiedla i inne, również miast w obrębie gminy), tworzone na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Mają one charakter ewidencyjno-wyborczy. Urzędowe nazwy miejscowości i nazwy jednostek pomocniczych gminy należą bowiem do odmiennych płaszczyzn nazewnictwa miejscowego. Przykłady:
- Tarnogaj (= osiedle Tarnogaj) – jednostka pomocnicza gminy Wrocław, odpowiada urzędowej nazwie miejscowości Tarnogaj, będącej częścią miasta Wrocław,
- Nadodrze (= osiedle Nadodrze) – jednostka pomocnicza gminy Wrocław, odpowiada (częściowo) urzędowej nazwie miejscowości Wrocław, nie będąc urzędową nazwą miejscowości,
- Zacisze-Zalesie-Szczytniki (= osiedle Zacisze-Zalesie-Szczytniki) – jednostka pomocnicza gminy Wrocław, odpowiada trzem urzędowym nazwom miejscowości: Zacisze i Zalesie (będących częściami miasta Wrocław) oraz Wrocław (częściowo, w odniesieniu do Szczytnik, niebędących urzędową nazwą miejscowości).

W PRL-u nazwy ustalał przewodniczący Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii w Głównej Komisji Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych. Ustalone brzmienie ogłaszano w Monitorze Polskim. Należy zaznaczyć, że każda zmiana wymagała zgody wspomnianej władzy. Powodem zmian bywa najczęściej: łączenie miejscowości, usuwanie szkodliwej zbieżności nazw (kryterium estetyczne), usuwanie nazw ośmieszających osoby zamieszkujące daną miejscowość, chęć uczczenia jakiejś postaci historycznej lub wydarzenia itp.
W przeszłości nazwy były względnie stałe na zasadzie zwyczaju (ulegały zmianom częściej niż współczesne i nie wymagały urzędowej aprobaty). Nazwę zmieniał np. właściciel miejscowości. Tę samą miejscowość odmiennie mogli nazywać jej mieszkańcy (a nawet inaczej jej właściciel) oraz mieszkańcy sąsiednich miejscowości. Sytuacja nazw przypominała przezwiska – dla przykładu: z dwóch wsi o nazwie Wola jedną określano nazwą Woli Pieszkowej, drugą – Woli Szafrańcowej (według właścicieli). Obok czynników pozajęzykowych na zmianę nazwy oddziaływały też czynniki językowe (np. Chwalniów na Falniów, Kunin na Konin, Warszewa na Warszawa) w związku z różnymi procesami fonetycznymi i analogicznymi.

## Przegląd nazw miast w Polsce

### Nazwy najstarsze
W nazwach najstarszych zachowały się pewne zjawiska z epoki przedpaństwowej i pewne cechy dawnego języka. Są to:
- nazwy związane z gospodarką żarowo wypaleniskową, takie jak: Żagań, Żary, Zgorzelec
- nazwy związane z organizacją plemienną np. wywodzące się od nazwy słowiańskiej wspólnoty rodowo-terytorialnej tzw. opola takie jak: miasto Opole w woj. opolskim, miasto Opole Lubelskie w woj. lubelskim, wieś Opole w woj. lubelskim, wieś Opole Świerczyna w woj. mazowieckim, wsie Stare Opole i Nowe Opole w woj. mazowieckim, wieś Opole w woj. łódzkim,
- nazwy pochodzące od imion własnych, np. Suleje (wieś była ojcowizną Suleja),
- formy dzierżawcze ze starym przyrostkiem „-jЬ”, którego śladem jest miękkość spółgłoski wygłosowej. Są to m.in. Poznań (od Poznana) i Wrocław, w którym miękkie „w” zachowane zostało tylko w przypadkach zależnych – Wrocławia itd.
- użycie morfemów w znaczeniu, które później utraciły, np. Kalisz od morfemu kał oznaczającego dawniej ‘błoto’.
- nazwy związane z położeniem geograficznym, takie jak: Ostrów Wielkopolski, Ostrów Mazowiecka (od słowa ostrów – dawniej ‘wyspa’), Leszno (dawniej Leszczno – znaczy zarówno ‘las’, jak i ‘leszczyna’), Szczyrk (od szczyrkać, czyli 'szemrać jak kamienie w potoku’, według innych źródeł szczyrk to ‘gleba, żwir’).

Bardzo zagadkową nazwą jest Nysa. Niewątpliwie pochodzi ona od rdzenia indoeuropejskiego -neid, obecnego w dziesiątkach nazw rzek i miejscowości w Polsce i innych krajach słowiańskich (głównie jako Nida). Nie ma też problemów z przejściem d w s. Zagadkowe jest jednak depalatalizacja ń do n, które jest bardzo rzadko notowanym zjawiskiem.
Zmiana nazwy z Nisa (również czeskie Nisa) na Nysa nastąpiła w latach powojennych, przypuszczalnie wskutek zaniku poczucia językowego, pod bezpośrednim wpływem niemieckiego Neisse, albo w celu odróżnienia polskiej pisowni od czeskiej. Jeszcze jednak w latach pięćdziesiątych historycy używali nazwy Nisa, co brzmi podobnie jak niedaleka Kwisa.

### Nazwy średniowieczne (dla dość luźnego rozumienia nazwy „średniowiecze”)
Występują tu nazwy związane z nowymi działami gospodarki oraz z osadnictwem, np.:
- dotyczące hodowli i upraw: Końskie (słynne swego czasu z hodowli koni).
- nazwy Lgota, Ligota i Wola oznaczały nowe osady zwolnione ze świadczeń na rzecz panującego przez pierwsze lata po założeniu; Lgota pochodzi z tego samego rdzenia co ulga, ulżyć; być może też lgnąć w znaczeniu np. ‘grzęznąć w bagnie’, blisko jest łęg (‘podmokły las‘)
- z tego także okresu pochodzą nazwy zawierające słowa typu kościół lub targ oraz inne związane z tymi zjawiskami (Środa Śląska i Środa Wielkopolska, od dnia targowego w środę).

### Nazwy nowe
Wiele nazw zostało utworzonych na nowo na terenach niemieckich uzyskanych po II wojnie światowej, jak np. nazwy Karpacz (niem. Krummhübel) i Dzierżoniów (niem. Reichenbach, przejściowo Rychbach). Są to tzw. chrzty nazewnicze.
Nowsze są również nazwy związane z przemysłem rozwijanym w II Rzeczypospolitej, np. Stalowa Wola, czy w PRL-u, np. Nowa Huta (część miasta Kraków).
Najnowszą warstwę nazw miejscowości stanowią jeszcze nieusankcjonowane urzędowo nazwy setek osiedli deweloperskich, np. Sokratesa Park (w Warszawie), Dębowe Tarasy (w Katowicach), Wyspy Luksusu (w Piasecznie).

## Nazwy pochodzące z języków obcych

### Wpływy innych języków słowiańskich
Bliskość fonetyczna i leksykalna języków z rodziny słowiańskiej sprzyjała ich wzajemnym wpływom na obszarach pograniczy. Dość dobrze widać wpływy języka czeskiego na niektóre nazwy na Śląsku i języków wschodniosłowiańskich na pograniczu wschodnim.
Klasyczne przykłady zachowanych po II wojnie światowej wpływów czeskich (na Śląsku):
- Prudnik (według aktualnej koncepcji, niepopartej źródłowo – zbohemizowana forma zrekonstruowanej nazwy Prądnik, przeniesionej z nazwy rzeki – Prądnik ‘rwąca woda, rzeka’. Morawsko-czeska forma Proudník / Prudník i niemiecka kolonizacyjna Neustadt mają być wtórne),
- Głuchołazy (spolonizowana urzędowa forma XIX-wiecznej nazwy czeskiej Hlucholazy. XIX-wieczna nazwa polska to Kozia Szyja / Koziaszyja – językowa kalka pierwotnej, średniowiecznej nazwy niemieckiej Ziegenhals – pierwszy zapis: Cygnhals 1249).

### Wpływy niemieckie
Zdecydowana większość nazewnictwa miejscowego na obszarze współczesnej Polski była pierwotnie słowiańska. Napływ od XII/XIII w. osadników niemieckich oraz późniejsza germanizacja (ludowa i urzędowa) spowodowały powstanie językowo zniekształconych form pierwotnie słowiańskich nazw, np.:
- Wrocław – Breslau,
- Poznań – Posen,
- Szczecin – Stettin,
- Bytom – Beuthen,
- Pyskowice – Peiskretscham,
- Zbrosławice – Broslawitz,
- Jemielnica – Himmelwitz,

Istniały również nazwy równoległe w obu językach, tj. każda społeczność używała swojskiej nazwy, pomijając nazwę używaną przez obcych językowo sąsiadów, np:
- Zabrze (pol.) i Kunzendorf (niem.) [w średniowieczu], od 1915 r. Hindenburg (niem.)
- Olesno (pol.) i Rosenberg (niem.),
- Gorzów (Śląski) (pol.) i Landsberg (niem.),
- Ziębice (pol.) i Münsterberg (niem.).

oraz równolegle funkcjonujące, wzajemne kalki językowe, np.:
- Dobrodzień (pol.) i Guttentag (niem.),
- Zielona Góra (pol.) i Grünberg (niem.),
- Psie Pole (pol.) i Hundsfeld (niem.).

Niektóre spośród zgermanizowanych nazw słowiańskich uległy wtórnemu spolszczeniu (adaptacji językowej) z formy niemieckiej, np.:
- Bardo – Warthau – Warta Bolesławiecka (ta sama miejscowość),
- łuż. Zhorjelc / pol. Zgorzelec – Görlitz – Gorlice (nazwa niemiecka przeniesiona na nowe miasto w Małopolsce i następnie zaadaptowana przez język polski)

Istnieją też liczne przykłady polskiej adaptacji językowej pierwotnie niemieckich nazw, np.:
- Malbork (pierwotnie niem. Marienburg),
- Olsztyn (pierwotnie niem. Allenstein na Warmii i Hohlstein w Małopolsce),
- Grybów (pierwotnie niem. Grünberg).

### Wpływy wołoskie
zobacz osobny artykuł: Nazwy geograficzne pochodzenia wołoskiego

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
'''Nazewnictwo miejscowości i ich części w Polsce''' zachowuje wiele zjawisk językowych i kulturowych, po których często nie pozostał żaden inny ślad.

== Pochodzenie nazw miejscowości ==
Nazwy miejscowości dzielą się najogólniej na:
* pochodzące od cech miejsca, w którym znajduje się miejscowość,
* pochodzące od ludzi związanych z miejscowością.

W każdej z nich można wydzielić pewne podkategorie, np. w nazwach odosobowych znajdują się m.in.:
* [[Nazwa służebna|nazwy służebne]], dla miejscowości świadczących pewne usługi dla dworu (np. ''Piekary'', ''Szczytniki''),
* [[nazwy patronimiczne]], oznaczające potomków założyciela. W Polsce są to miejscowości zakończone na ''-icy'',''-ice'' lub ''-yce'' (sufiks ''-ic'' w staropolskim oznacza potomka),
* [[nazwy dzierżawcze]], pochodzące od właściciela, np. zakończone na ''-ów'' (np. ''[[Emilianów]]'' od męskiego imienia ''Emilian'', ''[[Henryków]]'' od ''Henryka'', ''[[Piotrków]]'' od ''Piotra''). Jeżeli właścicielem majątku była kobieta wtedy przymiotnik dzierżawczy miał [[przyrostek]] ''-in'' (np. ''[[Anielin]]'' od żeńskiego imienia ''Aniela''). Nazwy te utworzono z połączenia [[Przymiotnik dzierżawczy|przymiotników dzierżawczych]] z [[Przyrostek|przyrostkami]] ''-ów'' oraz ''-in'' dzięki czemu stały się one nazwami miejscowymi, a więc [[rzeczownik]]ami.

== Klasyfikacja nazw miejscowych ==
Klasyfikacja nazw miejscowych może się opierać na różnych kryteriach. We współczesnej [[Onomastyka|onomastyce]] istnieje kilka klasyfikacji. W Polsce stosowane są dwie: oparta na kryterium znaczeniowym i na kryterium strukturalno-gramatycznym:

'''Klasyfikacja''' oparta na '''kryterium znaczeniowym''' odróżnia nazwy:
# miejscowości,
# ludzi, które dopiero później stały się nazwami miejscowości.

W grupie 1. rozróżnia się:
* [[Toponimia|nazwy topograficzne]] (np. ''Rybnik'', ''Dąbrowa'', ''Skała'', ''Grabowa''),
* [[Nazwa kulturowa|nazwy kulturowe]] (np. ''Poręba'', ''Mosty'', ''Środa''),
* [[nazwy dzierżawcze]], tworzone za pomocą kilku przyrostków (np. ''Dalechów,'' ''Cieszęcin,'' ''Radom'', ''Racibosko''),
* nazwy zdrobniałe ([[Deminutywy|deminutywne]]), powstałe na podstawie nazw pobliskich osad (np. ''Racławiczki'', ''Szydłowiec'', ''Zborowczyk'').

W grupie 2. wyróżnia się:
* [[Nazwa etniczna|nazwy etniczne]], określające pierwotnie gromadę ludzką na podstawie jej pochodzenia lub położenia jej osady (np. ''Zalesiany'', ''Pogórzyce'', ''Łysogórce'', ''Konojady'', ''Czechy''),
* [[nazwy patronimiczne]], określające pierwotnie potomków lub poddanych człowieka, od którego imienia wzięli nazwę (np. ''Michałowice'', ''Doktorowce'', ''Janowięta''),
* [[Nazwa służebna|nazwy służebne]] odnoszące się nazwy zajęcia wykonywanego kolektywnie przez mieszkańców: (np. ''Piekary'', ''Złotniki'', ''Strzelce''),
* [[Nazwa rodowa|nazwy rodowe]], wywodzące się od wspólnego [[Przezwisko|przezwiska]] lub [[Przezwisko|przydomka]] mieszkańców (np. ''Bolesty'', ''Czajki'', ''Łosie'').
W ustaleniu klasyfikacji nazw konieczne jest poznanie jej pochodzenia ([[Etymologia|etymologii]]).

'''Klasyfikacja strukturalno-gramatyczna (formalna)''' wyróżnia nazwy:
# prymarne (bez specjalnych sufiksów toponimicznych),
# sekundarne (tworzone za pomocą sufiksów toponimicznych),
# złożone (składające się z dwóch rdzeni).

W grupie 1. wyróżnia się nazwy:
* wywodzące się z [[Nazwa pospolita|imion pospolitych]] ([[Nazwa pospolita|apelatywami]]) (np. ''Bagno – ''bagno'', Skała – ''skała),
* wywodzące się od nazw/imion osób (np. ''Kwaczała, Skowronek'').

W grupie 2. wyróżnia się formy:
* sufiksalne (np. ''Poznań'', ''Brzeżany'', ''Racławice''),
* prefiksalne (np. ''Podgóra'', ''Zanoteć'', ''Podradom''),
* sufiksalno-prefiksalne (np. ''Międzylesie'', ''Zagórze'', ''Nagórzyce'').

W grupie 3. rozróżniamy:
* [[Złożenie (językoznawstwo)|złożenia]] (np. ''Bębogóra'', ''Czarnolas'', ''Wyszogród''),
* [[Zrost (językoznawstwo)|zrosty]] (np. ''Białystok'', ''Babimost''),
* [[Syntaktyka (językoznawstwo)|zestawienia syntaktyczne]] (np. ''Nowy Dwór'', ''Mały Płock'').

Oba wyżej wymienione podziały mają wartość naukową. Zdaniem S. Urbańczyka, pierwszy jest mniej konsekwentny, ale jest bardziej przydatny przy studiach nad historycznym rozwojem osadnictwa.

== Urzędowe nazwy miejscowości i ich części ==
Ustalaniem i zmianami nazw miejscowości i ich części oraz nazw wszelkiego rodzaju obiektów fizjograficznych (góry, doliny, rzeki, jeziora, kanały, szczyty, przełęcze, wyżyny, niziny itd.) na obszarze Polski zajmuje się [[Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych]]<ref>{{Cytuj stronę|url = https://knmiof.mac.gov.pl/|tytuł = Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych|autor = KNMiOF|opublikowany = KNMiOF|język = |data dostępu = 2015-04-01|archiwum = https://web.archive.org/web/20150401220702/http://www.knmiof.mac.gov.pl/|zarchiwizowano = 2015-04-01}}</ref> – organ opiniodawczy i doradczy [[Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji|Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji]].

Tryb nadawania nazw urzędowych reguluje ''Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych'' (Dz. U. Nr 166, poz. 1612 z późn. zm.).

Ustalanie i zmienianie granic i nazw miast i gmin w Polsce oraz siedzib ich władz odbywa się w trybie rozporządzenia [[Rada Ministrów w Polsce|Rady Ministrów]].

Prowadzony jest [[państwowy rejestr nazw geograficznych]]. Dane znajdujące się w tym rejestrze prezentowane są jako jedna z nakładek w Geoportalu 2<ref>{{Cytuj stronę|url = http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/|tytuł = Geoportal 2|autor = Geoportal 2|opublikowany = Geoportal 2|język =|data dostępu = 2015-04-01}}</ref>.

Obowiązujący obecnie '''''Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części''''' został ogłoszony rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 13 lutego 2013 r., poz. 200). Ustala on prawidłowe brzmienie, formy dopełniacza i przymiotnika, dalej: rodzaj, lokalizację (gmina, powiat, województwo) i numer identyfikatora TERYT dla 103.225 nazw, w tym 908 nazw miast, 6708 nazw części miast, 43.051 nazw wsi, 36.349 nazw części wsi, 5136 nazw osad<ref>{{Cytuj stronę|url = http://ksng.gugik.gov.pl/urzedowe_nazwy_miejscowosci.php|tytuł = Urzędowe nazwy miejscowości|autor = KSNG|opublikowany = KSNG|język =|data dostępu = 2015-04-01}}</ref>. Są to formy nazw obowiązujące w obiegu prawnym i urzędowym (również edukacyjnym).

''Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części'' uwzględnia uchwałę ortograficzną nr 11 Rady Języka Polskiego w sprawie użycia łącznika w wieloczłonowych nazwach miejscowych (z 7 maja 2004 r.)<ref>{{Cytuj stronę|url = http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=83:uycie-cznika-w-wieloczonowych-nazwach-miejscowych&catid=43:uchway-ortograficzne&Itemid=59|tytuł = Użycie łącznika w wieloczłonowych nazwach miejscowych|autor = Rada Języka Polskiego|opublikowany = Rada Języka Polskiego|język =|data dostępu = 2015-04-01}}</ref>. Istnieją jednak pewne rozbieżności poświadczające, że uchwała ta dotyczy jedynie zasad zapisu nazw miejscowości, a nie metodyki ich tworzenia, np. nazwa ''Warszawa-Okęcie'' (nazwa portu lotniczego) jest błędnie wymieniana w uchwale RJP jako nazwa miejscowości (sic!). Tymczasem urzędową nazwą miejscowości, podaną w ''Wykazie'' jest ''Okęcie'' (część miasta ''Warszawa''). Znajdziemy w nim jednak urzędowe nazwy miejscowości ''Bielsko-Biała, czy'' ''Kudowa-Zdrój'', również wymieniane w uchwale nr 11 RJP jako przykłady dwuczłonowych nazw miejscowości z łącznikiem.

Nieliczne nazwy zawarte w ''Wykazie'' zawierają błędy, np. urzędowy'' Kartuszowiec'' to w rzeczywistości ''Karłuszowiec ''(najprawdopodobniej to efekt błędu redaktora mapy, który nie znając etymologii lokalnego nazewnictwa odczytał z roboczej wersji mapy ''t'' zamiast ''ł'' – pierwotna nazwa niem. to ''Karlshof'').

'''UWAGA!''' Z nazwami miejscowości nie są tożsame '''nazwy jednostek pomocniczych gminy''' (sołectwa, dzielnice, osiedla i inne, również miast w obrębie gminy), tworzone na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Mają one charakter ewidencyjno-wyborczy. Urzędowe nazwy miejscowości i nazwy jednostek pomocniczych gminy należą bowiem do odmiennych płaszczyzn nazewnictwa miejscowego. Przykłady:
* ''Tarnogaj'' (= ''osiedle Tarnogaj'') – jednostka pomocnicza gminy ''Wrocław'', odpowiada urzędowej nazwie miejscowości ''Tarnogaj'', będącej częścią miasta ''Wrocław'',
* ''Nadodrze'' (= o''siedle Nadodrze'') – jednostka pomocnicza gminy ''Wrocław'', odpowiada (częściowo) urzędowej nazwie miejscowości ''Wrocław'', nie będąc urzędową nazwą miejscowości,
* ''Zacisze-Zalesie-Szczytniki'' (= ''osiedle Zacisze-Zalesie-Szczytniki'') – jednostka pomocnicza gminy ''Wrocław'', odpowiada trzem urzędowym nazwom miejscowości: ''Zacisze ''i ''Zalesie'' (będących częściami miasta ''Wrocław'') oraz ''Wrocław ''(częściowo, w odniesieniu do ''Szczytnik'', niebędących urzędową nazwą miejscowości).
W [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL-u]] nazwy ustalał przewodniczący Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii w Głównej Komisji Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych. Ustalone brzmienie ogłaszano w Monitorze Polskim. Należy zaznaczyć, że każda zmiana wymagała zgody wspomnianej władzy. Powodem zmian bywa najczęściej: łączenie miejscowości, usuwanie szkodliwej zbieżności nazw (kryterium estetyczne), usuwanie nazw ośmieszających osoby zamieszkujące daną miejscowość, chęć uczczenia jakiejś postaci historycznej lub wydarzenia itp.

W przeszłości nazwy były względnie stałe na zasadzie zwyczaju (ulegały zmianom częściej niż współczesne i nie wymagały urzędowej aprobaty). Nazwę zmieniał np. właściciel miejscowości. Tę samą miejscowość odmiennie mogli nazywać jej mieszkańcy (a nawet inaczej jej właściciel) oraz mieszkańcy sąsiednich miejscowości. Sytuacja nazw przypominała przezwiska – dla przykładu: z dwóch wsi o nazwie ''Wola'' jedną określano nazwą ''Woli Pieszkowej'', drugą – ''Woli Szafrańcowej'' (według właścicieli). Obok czynników pozajęzykowych na zmianę nazwy oddziaływały też czynniki językowe (np. ''Chwalniów'' na ''Falniów'', ''Kunin'' na ''Konin'', ''Warszewa'' na ''Warszawa'') w związku z różnymi procesami fonetycznymi i analogicznymi.

== Przegląd nazw miast w Polsce ==
=== Nazwy najstarsze ===
W nazwach najstarszych zachowały się pewne zjawiska z epoki przedpaństwowej i pewne cechy dawnego języka. Są to:
* nazwy związane z [[System żarowy|gospodarką żarowo wypaleniskową]], takie jak: ''[[Żagań]]'', ''[[Żary]]'', ''[[Zgorzelec]]''
* nazwy związane z [[Plemię|organizacją plemienną]] np. wywodzące się od nazwy słowiańskiej wspólnoty rodowo-terytorialnej tzw. ''[[Opole (średniowiecze)|opola]]'' takie jak: miasto ''[[Opole]]'' w woj. opolskim, miasto ''[[Opole Lubelskie]]'' w woj. lubelskim, wieś ''[[Opole (województwo lubelskie)|Opole]]'' w woj. lubelskim, wieś ''[[Opole-Świerczyna|Opole Świerczyna]]'' w woj. mazowieckim, wsie ''[[Stare Opole]]'' i ''[[Nowe Opole]]'' w woj. mazowieckim, wieś ''[[Opole (województwo łódzkie)|Opole]]'' w woj. łódzkim,
* nazwy pochodzące od imion własnych, np. ''[[Suleje]]'' (wieś była ojcowizną ''Suleja''),
* formy dzierżawcze ze starym przyrostkiem „-''jЬ''”, którego śladem jest miękkość spółgłoski wygłosowej. Są to m.in. ''[[Poznań]]'' (od ''Poznana'') i ''[[Wrocław]]'', w którym miękkie „w” zachowane zostało tylko w przypadkach zależnych – ''Wrocławia'' itd.
* użycie morfemów w znaczeniu, które później utraciły, np. ''[[Kalisz]]'' od morfemu ''kał'' oznaczającego dawniej ‘błoto’.
* nazwy związane z położeniem geograficznym, takie jak: ''[[Ostrów Wielkopolski]]'', ''[[Ostrów Mazowiecka]]'' (od słowa ''ostrów'' – dawniej ‘wyspa’), ''[[Leszno]]'' (dawniej ''Leszczno'' – znaczy zarówno ‘las’, jak i ‘leszczyna’), ''[[Szczyrk]]'' (od ''szczyrkać'', czyli 'szemrać jak kamienie w potoku’, według innych źródeł ''szczyrk'' to ‘gleba, żwir’).

Bardzo zagadkową nazwą jest ''[[Nysa]]''. Niewątpliwie pochodzi ona od rdzenia indoeuropejskiego -''neid'', obecnego w dziesiątkach nazw rzek i miejscowości w Polsce i innych krajach słowiańskich (głównie jako ''Nida''). Nie ma też problemów z przejściem ''d'' w ''s''. Zagadkowe jest jednak depalatalizacja ''ń'' do ''n'', które jest bardzo rzadko notowanym zjawiskiem.

Zmiana nazwy z ''Nisa'' (również czeskie ''Nisa'') na ''Nysa'' nastąpiła w latach powojennych, przypuszczalnie wskutek zaniku poczucia językowego, pod bezpośrednim wpływem niemieckiego ''Neisse'', albo w celu odróżnienia polskiej pisowni od czeskiej. Jeszcze jednak w latach pięćdziesiątych historycy używali nazwy ''Nisa'', co brzmi podobnie jak niedaleka ''Kwisa''.

=== Nazwy średniowieczne (dla dość luźnego rozumienia nazwy „średniowiecze”) ===
Występują tu nazwy związane z nowymi działami gospodarki oraz z osadnictwem, np.:

* dotyczące hodowli i upraw: ''[[Końskie]]'' (słynne swego czasu z hodowli koni).
* nazwy ''Lgota'', ''Ligota'' i ''Wola'' oznaczały nowe osady zwolnione ze świadczeń na rzecz panującego przez pierwsze lata po założeniu; ''Lgota'' pochodzi z tego samego rdzenia co ''ulga'', ''ulżyć''; być może też ''lgnąć'' w znaczeniu np. ‘grzęznąć w bagnie’, blisko jest ''łęg'' (‘podmokły las‘)
* z tego także okresu pochodzą nazwy zawierające słowa typu ''kościół'' lub ''targ'' oraz inne związane z tymi zjawiskami (''[[Środa Śląska]]'' i ''[[Środa Wielkopolska]]'', od dnia targowego w środę).

=== Nazwy nowe ===
Wiele nazw zostało utworzonych na nowo na terenach niemieckich uzyskanych po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]], jak np. nazwy ''[[Karpacz]]'' (niem. ''Krummhübel'') i ''[[Dzierżoniów]]'' (niem. ''Reichenbach'', przejściowo'' Rychbach''). Są to tzw. [[chrzest nazewniczy|chrzty nazewnicze]].

Nowsze są również nazwy związane z przemysłem rozwijanym w II Rzeczypospolitej, np. ''[[Stalowa Wola]]'', czy w PRL-u, np. ''[[Nowa Huta (Kraków)|Nowa Huta]]'' (część miasta ''[[Kraków]]'').

Najnowszą warstwę nazw miejscowości stanowią jeszcze nieusankcjonowane urzędowo nazwy setek osiedli deweloperskich, np. ''Sokratesa Park'' (w Warszawie), ''Dębowe Tarasy'' (w Katowicach), ''Wyspy Luksusu'' (w Piasecznie).

== Nazwy pochodzące z języków obcych ==
=== Wpływy innych języków słowiańskich ===
Bliskość fonetyczna i leksykalna [[Języki słowiańskie|języków z rodziny słowiańskiej]] sprzyjała ich wzajemnym wpływom na obszarach pograniczy. Dość dobrze widać wpływy [[Język czeski|języka czeskiego]] na niektóre nazwy na Śląsku i [[Języki wschodniosłowiańskie|języków wschodniosłowiańskich]] na pograniczu wschodnim.

Klasyczne przykłady zachowanych po II wojnie światowej wpływów czeskich (na Śląsku):
* ''[[Prudnik]]'' (według aktualnej koncepcji, niepopartej źródłowo – zbohemizowana forma zrekonstruowanej nazwy ''Prądnik'', przeniesionej z nazwy rzeki – ''[[Prudnik (rzeka)|Prądnik]]'' ‘rwąca woda, rzeka’. Morawsko-czeska forma ''Proudník /'' ''Prudník'' i niemiecka kolonizacyjna ''Neustadt'' mają być wtórne),
* ''[[Głuchołazy]]'' (spolonizowana urzędowa forma XIX-wiecznej nazwy czeskiej ''Hlucholazy''. XIX-wieczna nazwa polska to ''Kozia Szyja ''/ ''Koziaszyja ''– językowa kalka pierwotnej, średniowiecznej nazwy niemieckiej ''Ziegenhals'' – pierwszy zapis: ''Cygnhals ''1249).

=== Wpływy niemieckie ===
Zdecydowana większość nazewnictwa miejscowego na obszarze współczesnej Polski była pierwotnie słowiańska. Napływ od XII/XIII w. osadników niemieckich oraz późniejsza germanizacja (ludowa i urzędowa) spowodowały powstanie językowo zniekształconych form pierwotnie słowiańskich nazw, np.:
* ''[[Wrocław]]'' – ''Breslau'',
* ''[[Poznań]]'' – ''Posen'',
* ''[[Szczecin]]'' – ''Stettin'',
* ''[[Bytom]]'' – ''Beuthen'',
* ''[[Pyskowice]]'' – ''Peiskretscham'',
* ''[[Zbrosławice]]'' – ''Broslawitz'',
* ''[[Jemielnica]]'' – ''Himmelwitz'',
Istniały również nazwy równoległe w obu językach, tj. każda społeczność używała swojskiej nazwy, pomijając nazwę używaną przez obcych językowo sąsiadów, np:
* ''[[Zabrze]]'' (pol.) i ''Kunzendorf'' (niem.) [w średniowieczu], od 1915 r. ''Hindenburg'' (niem.)
* ''[[Olesno]]'' (pol.) i ''Rosenberg'' (niem.),
* ''[[Gorzów Śląski|Gorzów]]'' (''Śląski'') (pol.) i ''Landsberg'' (niem.),
* ''[[Ziębice]]'' (pol.) i ''Münsterberg'' (niem.).
oraz równolegle funkcjonujące, wzajemne [[Kalka (językoznawstwo)|kalki językowe]], np.:
* ''[[Dobrodzień]]'' (pol.) i ''Guttentag'' (niem.),
* ''[[Zielona Góra]]'' (pol.) i ''Grünberg'' (niem.),
* ''[[Psie Pole (osiedle Wrocławia)|Psie Pole]]'' (pol.) i ''Hundsfeld'' (niem.).
Niektóre spośród zgermanizowanych nazw słowiańskich uległy wtórnemu spolszczeniu (adaptacji językowej) z formy niemieckiej, np.:
* ''Bardo'' – ''Warthau'' – ''[[Warta Bolesławiecka]]'' (ta sama miejscowość),
* łuż. ''Zhorjelc'' / pol. ''[[Zgorzelec]]'' – ''Görlitz – [[Gorlice]] ''(nazwa niemiecka przeniesiona na nowe miasto w Małopolsce i następnie zaadaptowana przez język polski)
Istnieją też liczne przykłady polskiej adaptacji językowej pierwotnie niemieckich nazw, np.:
* ''[[Malbork]]'' (pierwotnie niem. ''Marienburg''),
* ''[[Olsztyn]]'' (pierwotnie niem. ''Allenstein'' na Warmii i ''Hohlstein'' w Małopolsce),
* ''[[Grybów]]'' (pierwotnie niem. ''Grünberg'').

=== Wpływy wołoskie ===
: zobacz osobny artykuł: [[Nazwy geograficzne pochodzenia wołoskiego]]

== Zobacz też ==
* [[Klasyfikacja miejscowości i ich części w Polsce]]
* [[onomastyka]]
* [[Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych]]
* [[Dwujęzyczne nazewnictwo geograficzne w Polsce]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Piotr Bąk: ''Gramatyka języka polskiego. Zarys popularny''. Wyd. 14. Warszawa: Wiedza Powszechna 2010.
* Barbara Czopek-Kopciuch: ''Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim''. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN 1995.
* ''Encyklopedia języka polskiego''. Stanisław Urbańczyk, Marian Kucała (red.). Wyd. 3 popr. i uzup. Wrocław: Ossolineum 1999.
* ''Nazwy miejscowe Polski. Historia, pochodzenie, zmiany''. Kazimierz Rymut (red.). Tom I-IX: A-Q. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN 1996-2013.
* ''Polskie nazwy własne. Encyklopedia''. Ewa Rzetelska-Feleszko (red.). Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN 1998 (wyd. 1), 2005 (wyd. 2).
* Stanisław Rospond: ''Słownik etymologiczny miast i gmin PRL''. Wrocław: Ossolineum 1984.
* Kazimierz Rymut: ''Nazwy miast Polski''. Wyd. 2 uzup. Wrocław: Ossolineum 1987.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Miejscowosci odmiana nazw polskich miejscowości]

[[Kategoria:Nazwy miejscowości w Polsce| ]]


text:
# Andréa Parisy
Andréa Parisy; właściwie Andrée Marcelle Henriette Parisy; używała także nazwiska w formie Andrée Parizy (ur. 4 grudnia 1935 w Levallois-Perret; zm. 27 kwietnia 2014 w Paryżu) – francuska aktorka filmowa.
W 1967 zagrała filmową żonę Louisa de Funèsa w popularnej komedii Mały pływak     (film znany także pod tytułem Zwariowany weekend). Z de Funèsem pracowała już w latach 50., kiedy to zagrali wspólnie w kilku mniej znanych produkcjach. Inne znaczące role zagrała m.in. w filmach: Oszuści (1958) w reżyserii Marcela Carné, 100 tysięcy dolarów w słońcu (1964; reż. Henri Verneuil), w którym partnerowała Jeanowi-Paulowi Belmondo oraz Mayerling (1968) Terence'a Younga z udziałem Omara Sharifa, Catherine Deneuve i Avy Gardner.

## Wybrana filmografia
- Boum sur Paris (1954) jako prezenterka perfum "Boum"
- Poznane nocą (1953) jako przyjaciółka Ginette
- Kuchenne schody (1954) jako druga córka Grimaldich
- Przyszłe gwiazdy (1955)
- Naiwne dzieci (1956) jako Pat, córka Isabelle i Stéphane'a
- Oszuści (1958) jako Clo (Clotilde de Vaudremont)
- 100 tysięcy dolarów w słońcu (1964) jako Pepa
- Wielki pan (1965) jako Lucette, baronowa Seszeli du Hautpas
- Wielka włóczęga (1966) jako s. Marie-Odile
- Mały pływak (1967; inny tytuł – Zwariowany weekend) jako Marie-Béatrice Fourchaume, żona Louisa-Philippe'a
- Mayerling (1968) jako księżniczka Stefania
- Slogan (1969) jako Françoise
- Faworyta (1989) jako Mirishah
- Bez skandalu (1999) jako pani Jeancourt
- Navarro (1989-2007; serial TV) jako Romane (gościnnie, 2001)

title: Andréa Parisy

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Andréa Parisy
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Andrea parisy.jpg
 |opis grafiki              = Andréa Parisy (1967)
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Andrée Marcelle Henriette Parisy
 |data urodzenia            = [[4 grudnia]] [[1935]]
 |miejsce urodzenia         = [[Levallois-Perret]]
 |data śmierci              = [[27 kwietnia]] [[2014]]
 |miejsce śmierci           = [[Paryż]]
 |zawód                     = [[aktor]]ka
 |lata aktywności           = 1953-2001
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Andréa Parisy
 |www                       =
}}
'''Andréa Parisy'''; ''właściwie'' '''Andrée Marcelle Henriette Parisy'''; używała także nazwiska w formie '''Andrée Parizy''' (ur. [[4 grudnia]] [[1935]] w [[Levallois-Perret]]; zm. [[27 kwietnia]] [[2014]] w [[Paryż]]u<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.gala.fr/l_actu/news_de_stars/mort_de_l_actrice_francaise_andrea_parisy_315258 | tytuł = Mort de l’actrice française Andréa Parisy | opublikowany = gala.fr | data = 2014-04-27 | język = fr | data dostępu = 2014-04-27}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.lepoint.fr/cinema/andrea-parisy-actrice-dans-la-grande-vadrouille-est-morte-27-04-2014-1816647_35.php | tytuł = Andréa Parisy, actrice dans "La Grande Vadrouille", est morte | opublikowany = lepoint.fr | data = 2014-04-27 | język = fr | data dostępu = 2014-04-27}}</ref>) – [[Francja|francuska]] [[aktor]]ka [[film]]owa.

W [[1967]] zagrała filmową żonę [[Louis de Funès|Louisa de Funèsa]] w popularnej [[Film komediowy|komedii]] ''[[Mały pływak]]''     (film znany także pod tytułem ''Zwariowany weekend''). Z de Funèsem pracowała już w latach 50., kiedy to zagrali wspólnie w kilku mniej znanych produkcjach. Inne znaczące role zagrała m.in. w filmach: ''[[Oszuści (film 1958)|Oszuści]]'' (1958) w reżyserii [[Marcel Carné|Marcela Carné]], ''[[100 tysięcy dolarów w słońcu]]'' (1964; reż. [[Henri Verneuil]]), w którym partnerowała [[Jean-Paul Belmondo|Jeanowi-Paulowi Belmondo]] oraz ''[[Mayerling (film 1968)|Mayerling]]'' (1968) [[Terence Young|Terence'a Younga]] z udziałem [[Omar Sharif|Omara Sharifa]], [[Catherine Deneuve]] i [[Ava Gardner|Avy Gardner]].

== Wybrana filmografia ==
[[Plik:Aankomst regisseur Bourvil en filmster Andrea Parisy op Schiphol, Bestanddeelnr 920-1739.jpg|thumb|Andréa Parisy z [[Bourvil]]em (20 marca 1967)]]
[[Plik:Père-Lachaise - Division 61 - Parizy 03.jpg|thumb|Grób Andréi Parisy i jej rodziców na paryskim cmentarzu [[Père-Lachaise]]]]
* ''[[Boum sur Paris]]'' (1954) jako prezenterka perfum "Boum"
* ''[[Poznane nocą]]'' (1953) jako przyjaciółka Ginette
* ''[[Kuchenne schody (film 1954)|Kuchenne schody]]'' (1954) jako druga córka Grimaldich
* ''[[Przyszłe gwiazdy]]'' (1955)
* ''[[Naiwne dzieci]]'' (1956) jako Pat, córka Isabelle i Stéphane'a
* ''[[Oszuści (film 1958)|Oszuści]]'' (1958) jako Clo (Clotilde de Vaudremont)
* ''[[100 tysięcy dolarów w słońcu]]'' (1964) jako Pepa
* ''[[Wielki pan]]'' (1965) jako Lucette, baronowa Seszeli du Hautpas
* ''[[Wielka włóczęga]]'' (1966) jako s. Marie-Odile
* ''[[Mały pływak]]'' (1967; inny tytuł – '''''Zwariowany weekend''''') jako Marie-Béatrice Fourchaume, żona Louisa-Philippe'a
* ''[[Mayerling (film 1968)|Mayerling]]'' (1968) jako [[Stefania Klotylda Koburg|księżniczka Stefania]]
* ''[[Slogan (film)|Slogan]]'' (1969) jako Françoise
* ''[[Faworyta (film)|Faworyta]]'' (1989) jako Mirishah
* ''[[Bez skandalu]]'' (1999) jako pani Jeancourt
* ''[[Navarro (serial telewizyjny)|Navarro]]'' (1989-2007; serial TV) jako Romane (gościnnie, 2001)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Filmweb|osoba|43070|Andréa Parisy}}
* {{IMDb|osoba|0661759|Andréa Parisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Parisy, Andréa}}
[[Kategoria:Francuskie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1935]]
[[Kategoria:Zmarli w 2014]]

title: Andréa Parisy

Imię i nazwisko: Andrée Marcelle Henriette Parisy

Data i miejsce urodzenia: 4 grudnia 1935 · Levallois-Perret

Data i miejsce śmierci: 27 kwietnia 2014 · Paryż

Zawód: aktorka


text:
# Favolaschia manipularis
Favolaschia manipularis (Berk.) Teng – gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae). Grzybnia i owocniki są bioluminescencyjne. Światło jest wywoływane przez zależną od tlenu reakcję chemiczną między lucyferyną (katalizatorem), lucyferazą (enzymem), ATP (adenozyno-5′-trifosforan).

## Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Favolaschia, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Takson ten zdiagnozował w roku 1854 Miles Joseph Berkeley nadając nazwę Favolus manipularis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nadał mu w roku 1963 Deng Shuqun.
Synonimy naukowe:
- Favolus manipularis Berk. 1854
- Filoboletus manipularis (Berk.) Singer 1945
- Laschia caespitosa var. manipularis (Berk.) Sacc. 1888
- Laschia manipularis (Berk.) Sacc. 1888
- Mycena manipularis (Berk.) Sacc. 1887
- Mycena manipularis var. micropora A. Kawam. ex Corner [jako 'microporus'] 1954
- Polyporus microsporus Kawam. 1942
- Poromycena manipularis (Berk.) R. Heim 1945

## Morfologia
Kapelusz
Średnica 3–30 mm, kształt stożkowato-dzwonkowaty, skórka gładka, prześwitująca przez kubkowate pory hymenoforu, barwy bladokremowobrązowej. Zapach nie jest wyraźny.
Miąższ
Miąższ cienki, w kolorze skórki, higroskopijny.
Hymenofor
Złożony z kubkowatych porów o średnicy około 1 mm i do 3 mm głębokich, przylegających do trzonu, raczej jaśniejszy niż kapelusz.
Trzon
Równy lub lekko zwężający się ku górze, o rozmiarach 20–65 × 0,5–3 mm, centralny, gładki, pusty, o barwie białej do kości słoniowej, bladobrązowy w pobliżu podstawy, pokryty bardzo drobnymi łuskami.
Cechy mikroskopowe
Podstawki 4–zarodnikowe, o rozmiarach 16–18 × 6–8 μm, wąsko maczugowate, ze sprzążkami, ze sterygmami o długości do 6 μm. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, amyloidalne o rozmiarach 6–8 × 4–4,5 μm. Wysyp zarodników biały. Cheilocystydy mają rozmiar 51–75 × 7–13 μm, jałowe na krawędziach porów, języczkowate, subcylindryczne lub prawie maczugowate, przeważnie z uchyłkami lub nieregularnie rozgałęzione na wierzchołku, pojedyncze języczkowate z mniej lub bardziej rozwiniętą szyjką. Strzępki włoskowate o średnicy 5–16 μm, ze sprzążkami i uchyłkami na końcu. Pileocystydy o rozmiarach 25–34 × 8–11 μm, obfite, o nieregularnym kształcie, butelkowate do prawie maczugowatych, z naroślami. Strzępki warstwy zewnętrznej trzonu o szerokości 3–8 μm, ze sprzążkami i uchyłkami na końcu.

## Występowanie i siedlisko
Zwykle rośnie w kępach. Występuje w Australazji, Malezji i na wyspach Pacyfiku, ale także w Indiach, Indonezji, Japonii, Kolumbii, Madagaskarze, Sri Lance i Wenezueli.
Saprotrof. Występuje zwykle na martwym lub rozkładającym się drewnie, od maja do sierpnia. Ten tropikalny gatunek posiada zdolność adaptacji, tak do wysokich (35 °C), jak i niskich (5 °C) temperatur.

title: Favolaschia manipularis

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa           = ''Favolaschia manipularis''
 |grafika         = 2014-01-22 Filoboletus manipularis (Berk.) Singer 399919.jpg
 |opis grafiki    =
 |alt grafiki     =
 |systematyka ref =
 |domena          = [[eukarionty]]
 |królestwo       = [[grzyby]]
 |typ             = [[podstawczaki]]
 |klasa           = [[pieczarniaki]]
 |rząd            = [[pieczarkowce]]
 |rodzina         = [[grzybówkowate]]
 |rodzaj          = ''[[Favolaschia]]''
 |gatunek         = ''Favolaschia manipularis''
 |nazwa łacińska  = Favolaschia manipularis
 |autor           = (Berk.) [[Deng Shuqun|Teng]]
 |cytat           = ''Chung-kuo Ti Chen-chun [Fungi of China]'', 760 (1963)
 |synonimy        =
 |wikispecies     =
 |commons         = category:Favolaschia manipularis
}}
[[Plik:2012-11-19 Filoboletus manipularis (Berk.) Singer 312679.jpg|thumb|240px|[[Hymenofor]] złożony z wielu dużych kubkowatych porów]]
[[Plik:Mycena manipularis Wynaad2.jpg|mały|240px|Owocniki]]

'''''Favolaschia manipularis''''' (Berk.) Teng – gatunek [[Grzyby|grzybów]] z rodziny [[grzybówkowate|grzybówkowatych]] (''Mycenaceae'')<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Index Fungorum – Names Record |data dostępu = 2020-11-27 |opublikowany = www.indexfungorum.org |url = http://www.indexfungorum.org/Names/NamesRecord.asp?RecordID=330839 |język = en}}</ref>. [[Grzybnia]] i [[owocnik]]i są [[Bioluminescencja|bioluminescencyjne]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Nahuby.sk – Fotografia – Favolaschia manipularis (Berk.) Teng |data dostępu = 2020-11-29 |opublikowany = www.nahuby.sk |url = https://www.nahuby.sk/obrazok_detail.php?obrazok_id=734168&poradie=1&form_hash=58b205d4d5eccc4254020b9b252ddba4%20https://chienclee.photoshelter.com/image/I0000H8hVouQWW20 |język = sk}}</ref><ref name=":4">{{Cytuj |autor = Atlas of Living Australia |tytuł = Species: Favolaschia manipularis |data dostępu = 2020-11-27 |opublikowany = bie.ala.org.au |url = https://bie.ala.org.au/species/NZOR-6-27603 |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Dennis E. Desjardin, Anderson G. Oliveira, Cassius V. Stevani |tytuł = Fungi bioluminescence revisited |czasopismo = Photochemical & Photobiological Sciences |data = 2008 |data dostępu = 2020-11-27 |issn = 1474-905X |wolumin = 7 |numer = 2 |s = 170 |doi = 10.1039/b713328f |url = http://xlink.rsc.org/?DOI=b713328f |język = en}}</ref><ref name=":6">{{Cytuj |autor = Borges, Maria Eduarda de Andrade |tytuł = As brilhantes Mycena (Fungi, Mycenaceae) da ilha de Santa Catarina, Florianópolis, SC, Brasil |data = 2017-06-30 |data dostępu = 2020-11-29 |url = https://repositorio.ufsc.br/xmlui/handle/123456789/176848 |język = pt-BR}}</ref>. Światło jest wywoływane przez zależną od [[tlen]]u reakcję chemiczną między [[Lucyferyny|lucyferyną]] ([[katalizator]]em), [[Lucyferaza|lucyferazą]] ([[enzymy|enzymem]]), ATP ([[adenozyno-5′-trifosforan]])<ref name=":5">{{Cytuj |autor = Viviannye Paul, P Tang, Clara Isah, Maria Ajik, Arthur Chung, N. Midin |tytuł = A preliminary checklist and notes on macrofungi from the Rainforest Discovery Centre, Sandakan, Sabah |czasopismo = Sepilok Bulletin |data = 2019 |issn = 1823-0067 |wolumin = 28 |s = 1–17 |język = en}}</ref>.

== Systematyka i nazewnictwo ==
Pozycja w klasyfikacji według [[Index Fungorum]]: ''Favolaschia, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi''<ref name=":0" />.

[[Takson]] ten zdiagnozował w roku 1854 [[Miles Joseph Berkeley]] nadając nazwę ''Favolus manipularis''. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nadał mu w roku 1963 [[Deng Shuqun]]<ref name=":0" />.

[[synonim (taksonomia)|Synonimy naukowe]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Species Fungorum – Species synonymy |data dostępu = 2020-11-27 |opublikowany = www.speciesfungorum.org |url = http://www.speciesfungorum.org/Names/SynSpecies.asp?RecordID=330839 |język = en}}</ref>:
* ''Favolus manipularis'' Berk. 1854
* ''Filoboletus manipularis'' (Berk.) Singer 1945
* ''Laschia caespitosa var. manipularis'' (Berk.) Sacc. 1888
* ''Laschia manipularis'' (Berk.) Sacc. 1888
* ''Mycena manipularis'' (Berk.) Sacc. 1887
* ''Mycena manipularis var. micropora'' A. Kawam. ex Corner [jako 'microporus'] 1954
* ''Polyporus microsporus'' Kawam. 1942
* ''Poromycena manipularis'' (Berk.) R. Heim 1945

== Morfologia ==
; [[Kapelusz grzyba|Kapelusz]]:
Średnica 3–30 mm, kształt stożkowato-dzwonkowaty, [[Skórka (grzyby)|skórka]] gładka, prześwitująca przez kubkowate pory [[hymenofor]]u, barwy bladokremowobrązowej. Zapach nie jest wyraźny<ref name=":1">{{Cytuj |autor = R. W. G. Dennis |tytuł = The Laschia Complex in Trinidad and Venezuela |czasopismo = Kew Bulletin |data = 1952 |data dostępu = 2020-11-28 |wolumin = 7 |numer = 3 |s = 325 |doi = 10.2307/4109338}}</ref><ref name=":2">{{Cytuj |autor = Boontiya Chuankid |tytuł = Favolaschia manipularis – Facesoffungi number: FoF 3139 |data = 2017-08-09 |data dostępu = 2020-11-27 |opublikowany = Faces Of Fungi |url = http://www.facesoffungi.org/favolaschia-manipularis-facesoffungi-number-fof-3139/ |język = en}}</ref>.
; [[Miąższ grzyba|Miąższ]]:
Miąższ cienki, w kolorze skórki, higroskopijny<ref name=":1" />.
; [[Hymenofor]]:
Złożony z kubkowatych porów o średnicy około 1 mm i do 3 mm głębokich, przylegających do trzonu, raczej jaśniejszy niż kapelusz<ref name=":1" />.
; [[Trzon grzyba|Trzon]]:
Równy lub lekko zwężający się ku górze, o rozmiarach 20–65 × 0,5–3 mm, centralny, gładki, pusty, o barwie białej do kości słoniowej, bladobrązowy w pobliżu podstawy, pokryty bardzo drobnymi łuskami<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cytuj |tytuł = Favolaschia manipularis |data dostępu = 2020-11-29 |opublikowany = Malaysia Biodiversity Information System (MyBIS) |url = https://www.mybis.gov.my/sp/61046 |język = en}}</ref>.
; Cechy mikroskopowe:
[[Podstawka grzyba|Podstawki]] 4–zarodnikowe, o rozmiarach 16–18 × 6–8 μm, wąsko maczugowate, ze sprzążkami, ze sterygmami o długości do 6 μm. [[Zarodnik]]i elipsoidalne, gładkie, [[Odczynnik Melzera|amyloidalne]] o rozmiarach 6–8 × 4–4,5 μm. [[Wysyp zarodników]] biały. [[Cystyda|Cheilocystydy]] mają rozmiar 51–75 × 7–13 μm, jałowe na krawędziach porów, języczkowate, subcylindryczne lub prawie maczugowate, przeważnie z uchyłkami lub nieregularnie rozgałęzione na wierzchołku, pojedyncze języczkowate z mniej lub bardziej rozwiniętą szyjką. [[Strzępka|Strzępki]] włoskowate o średnicy 5–16 μm, ze [[sprzążka]]mi i uchyłkami na końcu. [[Pilocystyda|Pileocystydy]] o rozmiarach 25–34 × 8–11 μm, obfite, o nieregularnym kształcie, butelkowate do prawie maczugowatych, z naroślami. Strzępki warstwy zewnętrznej trzonu o szerokości 3–8 μm, ze sprzążkami i uchyłkami na końcu<ref name=":5" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />.

== Występowanie i siedlisko ==
Zwykle rośnie w kępach<ref name=":3" />. Występuje w [[Australazja|Australazji]], [[Malezja|Malezji]] i na [[Oceania|wyspach Pacyfiku]]<ref name=":4" />, ale także w [[Indie|Indiach]]<ref>{{Cytuj |autor = N.C. Karun |tytuł = Spatial and temporal diversity of macrofungi in the Western Ghat forests of India |czasopismo = Applied Ecology and Environmental Research |data = 2016 |data dostępu = 2020-11-29 |wolumin = 14 |numer = 2 |s = 1–21 |doi = 10.15666/aeer/1402_001021 |url = http://www.aloki.hu/pdf/1402_001021.pdf |język = en}}</ref>, [[Indonezja|Indonezji]]<ref name=":6" />, [[Japonia|Japonii]]<ref name=":6" />, [[Kolumbia|Kolumbii]]<ref>{{Cytuj |autor = Aida Vasco, Ana Molano |tytuł = Diversity of Colombian macrofungi (Ascomycota – Basidiomycota) |czasopismo = Mycotaxon |data = 2013 |issn = 0093-4666 |wolumin = 121 |numer = 4 |s = 1–58 |język = en}}</ref>, [[Madagaskar]]ze<ref name=":6" />, [[Sri Lanka|Sri Lance]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Index Fungorum – Names Record |data = |data dostępu = 2020-11-29 |opublikowany = www.indexfungorum.org |url = http://www.indexfungorum.org/Names/NamesRecord.asp?RecordID=469167 |język = en}}</ref> i [[Wenezuela|Wenezueli]]<ref name=":1" />.

[[Saprotrof]]. Występuje zwykle na martwym lub rozkładającym się drewnie, od maja do sierpnia<ref name=":2" />. Ten tropikalny gatunek posiada zdolność adaptacji, tak do wysokich (35 °C), jak i niskich (5 °C) temperatur<ref>{{Cytuj |autor = Svetlana V. Senik, Nadezhda V. Psurtseva, Alexey L. Shavarda, Ekaterina R. Kotlova |tytuł = Role of lipids in the thermal plasticity of basidial fungus Favolaschia manipularis |czasopismo = Canadian Journal of Microbiology |data = 2019-12 |data dostępu = 2020-11-29 |issn = 0008-4166 |wolumin = 65 |numer = 12 |s = 870–879 |doi = 10.1139/cjm-2019-0284 |url = http://www.nrcresearchpress.com/doi/10.1139/cjm-2019-0284 |język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Grzybówkowate]]

title: Favolaschia manipularis

Domena: eukarionty

Królestwo: grzyby

Typ: podstawczaki

Klasa: pieczarniaki

Rząd: pieczarkowce

Rodzina: grzybówkowate

Rodzaj: Favolaschia

Gatunek: Favolaschia manipularis


text:
# Habib Bellaïd
Habib Mohamed Bellaïd (ur. 28 marca 1986 w Bobigny) – algierski piłkarz występujący na pozycji obrońcy.

## Kariera klubowa
Swoją karierę Bellaïd rozpoczynał w roku 2002 w juniorskim zespole RC Strasbourg. Do pierwszej drużyny tego klubu włączony został włączony trzy lata później. W Ligue 1 zadebiutował 2 października 2005 w zremisowanym 1:1 meczu z Troyes AC. W swoim pierwszym sezonie w drużynie ze Strasburga zaliczył 11 występów i wraz ze swoim klubem spadł do Ligue 2. 26 stycznia 2007 w wygranym 1:0 spotkaniu z Chamois Niortais FC zdobył swoją pierwszą ligową bramkę. Cały sezon 2006/2007 zakończył z 31 występami oraz dwoma bramkami. RC Strasbourg zajął natomiast trzecie miejsce w tabeli drugiej ligi i awansował do Ligue 1. W swojej drużynie Bellaïd występował jeszcze przez jeden sezon, w którym również był podstawowym zawodnikiem. W letnim okienku transferowym przeszedł do Eintrachtu Frankfurt. Łącznie we francuskim zespole zaliczył 78 występów.
Swój pierwszy mecz w Bundeslidze rozegrał 17 sierpnia 2008 przeciwko Hercie BSC (0:2).
| Sezon   | Klub                       | Kraj     | Rozgrywki             | Mecze | Bramki |
| ------- | -------------------------- | -------- | --------------------- | ----- | ------ |
| 2005/06 | RC Strasbourg              | Francja  | Ligue 1               | 15    | 0      |
| 2006/07 | RC Strasbourg              | Francja  | Ligue 2               | 31    | 2      |
| 2007/08 | RC Strasbourg              | Francja  | Ligue 1               | 32    | 0      |
| 2008/09 | Eintracht Frankfurt        | Niemcy   | Bundesliga            | 22    | 0      |
| 2009/10 | RC Strasbourg              | Francja  | Ligue 2               | 13    | 0      |
| 2009/10 | US Boulogne                | Francja  | Ligue 1               | 9     | 0      |
| 2010/11 | CS Sedan                   | Francja  | Ligue 2               | 22    | 1      |
| 2011/12 | Eintracht Frankfurt        | Niemcy   | 2. Bundesliga         | 1     | 0      |
| 2012/13 | CS Sedan                   | Francja  | Ligue 2               | 28    | 0      |
| 2013/14 | MC Algier                  | Algieria | Championnat d’Algérie | 15    | 0      |
| 2014/15 | CS Sfaxien                 | Tunezja  | CLP 1                 | 2     | 0      |
| 2014/15 | Royal White Star Bruxelles | Belgia   | Tweede klasse         | 6     | 1      |
| 2015    | Sarpsborg 08 FF            | Norwegia | Eliteserien           | 7     | 0      |
| 2016/17 | AC Amiens                  | Francja  | CFA                   | 28    | 0      |
| 2017/18 | AC Amiens                  | Francja  | CFA                   | 24    | 0      |
| 2018/19 | CS Sedan                   | Francja  | CFA                   | 20    | 0      |

## Kariera reprezentacyjna
W latach 2006–2008 Bellaïd zaliczył 16 występów oraz zdobył 2 bramki w reprezentacji Francji do lat 21.
Ponadto wystąpił jeden raz w reprezentacji Algierii, 28 maja 2010 w przegranym 0:3 towarzyskim meczu z Irlandią. W tym samym roku został powołany do kadry na mistrzostwa świata, zakończone przez Algierię na fazie grupowej.

title: Habib Bellaïd

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Habib Bellaïd
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   = Habib Mohamed Bellaïd
 |data urodzenia          = [[28 marca]] [[1986]]
 |miejsce urodzenia       = [[Bobigny]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 188 cm
 |pozycja                 = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       = ! 2002–2005 ! [[RC Strasbourg]]
 |kariera seniorska       =
! 2005–2008 ! [[RC Strasbourg]] ! 78 ! 2
! 2008–2012 ! [[Eintracht Frankfurt]] ! 23 ! 0
! 2009 ! → [[RC Strasbourg]] (wyp.) ! 13 ! 0
! 2010 ! → [[US Boulogne]] (wyp.) ! 9 ! 0
! 2010–2011 ! → [[CS Sedan]] (wyp.) ! 22 ! 0
! 2012–2013 ! [[CS Sedan]] ! 28 ! 0
! 2013–2014 ! [[MC Algier]] ! 15 ! 0
! 2014 ! [[Club Sportif Sfaxien|CS Sfaxien]] ! 2 ! 0
! 2015 ! [[Royal White Star Bruxelle]] ! 6 ! 1
! 2015 ! [[Sarpsborg 08 FF]] ! 7 ! 0
! 2016–2018 ! AC Amiens ! 52 ! 0
! 2018–2019 ! [[CS Sedan]] ! 20 ! 0
 |data seniorzy           =
 |kariera reprezentacyjna =
! 2006–2008 ! {{reprezentacja|FRA|rodzaj=U-21|pn}} ! 16 ! 2
! 2010 ! {{reprezentacja|DZA|pn}} ! 1 ! 0
 |data reprezentacja      =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Habib Mohamed Bellaïd''' (ur. [[28 marca]] [[1986]] w [[Bobigny]]) – [[Algieria|algierski]] [[piłka nożna|piłkarz]] występujący na pozycji [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]].

== Kariera klubowa ==
Swoją karierę Bellaïd rozpoczynał w roku 2002 w juniorskim zespole [[RC Strasbourg]]. Do pierwszej drużyny tego klubu włączony został włączony trzy lata później. W [[Ligue 1]] zadebiutował 2 października 2005 w zremisowanym 1:1 meczu z [[Troyes AC]]. W swoim pierwszym sezonie w drużynie ze [[Strasburg]]a zaliczył 11 występów i wraz ze swoim klubem spadł do [[Ligue 2]]. 26 stycznia 2007 w wygranym 1:0 spotkaniu z [[Chamois Niortais FC]] zdobył swoją pierwszą ligową bramkę. Cały sezon 2006/2007 zakończył z 31 występami oraz dwoma bramkami. RC Strasbourg zajął natomiast trzecie miejsce w tabeli drugiej ligi i awansował do Ligue 1. W swojej drużynie Bellaïd występował jeszcze przez jeden sezon, w którym również był podstawowym zawodnikiem. W letnim okienku transferowym przeszedł do [[Eintracht Frankfurt|Eintrachtu Frankfurt]]. Łącznie we francuskim zespole zaliczył 78 występów.

Swój pierwszy mecz w [[Bundesliga niemiecka w piłce nożnej|Bundeslidze]] rozegrał 17 sierpnia 2008 przeciwko [[Hertha BSC|Hercie BSC]] (0:2).

{| class="wikitable" style=font-size:90%
! Sezon
! Klub
! Kraj
! Rozgrywki
! Mecze
! Bramki
|-
| 2005/06
|rowspan=3| [[RC Strasbourg]]
|rowspan=3| {{państwoL|FRA}}
| [[Ligue 1]]
| 15
| 0
|-
| 2006/07
| [[Ligue 2]]
| 31
| 2
|-
| 2007/08
| Ligue 1
| 32
| 0
|-
| 2008/09
| [[Eintracht Frankfurt]]
| {{państwoL|GER}}
| [[Bundesliga niemiecka w piłce nożnej|Bundesliga]]
| 22
| 0
|-
|rowspan=2| 2009/10
| RC Strasbourg
|rowspan=3| {{państwoL|FRA}}
| Ligue 2
| 13
| 0
|-
| [[US Boulogne]]
| Ligue 1
| 9
| 0
|-
| 2010/11
| [[CS Sedan]]
| Ligue 2
| 22
| 1
|-
| 2011/12
| Eintracht Frankfurt
| {{państwoL|GER}}
| [[2. Fußball-Bundesliga|2. Bundesliga]]
| 1
| 0
|-
| 2012/13
| CS Sedan
| {{państwoL|FRA}}
| Ligue 2
| 28
| 0
|-
| 2013/14
| [[MC Algier]]
| {{państwoL|DZA}}
| [[Championnat National de Première Division|Championnat d’Algérie]]
| 15
| 0
|-
|rowspan=2| 2014/15
| [[Club Sportif Sfaxien|CS Sfaxien]]
| {{państwoL|TUN}}
| [[Championnat la Ligue Professionnelle 1|CLP 1]]
| 2
| 0
|-
| [[Royal White Star Bruxelles]]
| {{państwoL|BEL}}
| [[Eerste klasse B|Tweede klasse]]
| 6
| 1
|-
| 2015
| [[Sarpsborg 08 FF]]
| {{państwoL|NOR}}
| [[Eliteserien]]
| 7
| 0
|-
| 2016/17
|rowspan=2| AC Amiens
|rowspan=3| {{państwoL|FRA}}
|rowspan=3| [[Championnat National 2|CFA]]
| 28
| 0
|-
| 2017/18
| 24
| 0
|-
| 2018/19
| CS Sedan
| 20
| 0
|}

== Kariera reprezentacyjna ==
W latach 2006–2008 Bellaïd zaliczył 16 występów oraz zdobył 2 bramki w [[Reprezentacja Francji U-21 w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Francji do lat 21]].

Ponadto wystąpił jeden raz w [[Reprezentacja Algierii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Algierii]], 28 maja 2010 w przegranym 0:3 towarzyskim meczu z [[Reprezentacja Irlandii w piłce nożnej mężczyzn|Irlandią]]. W tym samym roku został powołany do kadry na [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010|mistrzostwa świata]], zakończone przez Algierię na fazie grupowej.

== Bibliografia ==
* {{NFT|p|38163}}
* {{soccerway|p|id=13675|nazwa=H. Bellaïd|data dostępu=2021-01-01}}
* {{transfermarkt|p|id=27385|nazwa=Habib Bellaid|data dostępu=2020-11-18}}
* {{worldfootball|p|habib-bellaid}}

{{Algieria 2010}}

{{SORTUJ:Bellaïd, Habib}}
[[Kategoria:Reprezentanci Algierii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Sportowcy algierskiego pochodzenia]]
[[Kategoria:Piłkarze RC Strasbourg]]
[[Kategoria:Piłkarze Eintrachtu Frankfurt]]
[[Kategoria:Piłkarze US Boulogne]]
[[Kategoria:Piłkarze CS Sedan]]
[[Kategoria:Piłkarze MC Algier]]
[[Kategoria:Piłkarze Club Sportif Sfaxien]]
[[Kategoria:Piłkarze Royal White Star Bruxelles]]
[[Kategoria:Piłkarze Sarpsborg 08 FF]]
[[Kategoria:Piłkarze AC Amiens]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010]]
[[Kategoria:Francuzi pochodzenia algierskiego]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bobigny]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]
[[Kategoria:Reprezentanci Francji U-21 w piłce nożnej]]

title: · Habib Bellaïd

Pełne imię i nazwisko: Habib Mohamed Bellaïd

Data i miejsce urodzenia: 28 marca 1986 · Bobigny

Pozycja: obrońca

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

RC Strasbourg

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

RC Strasbourg · 78 · (2)

Eintracht Frankfurt · 23 · (0)

→ RC Strasbourg (wyp.) · 13 · (0)

→ US Boulogne (wyp.) · 9 · (0)

→ CS Sedan (wyp.) · 22 · (0)

CS Sedan · 28 · (0)

MC Algier · 15 · (0)

CS Sfaxien · 2 · (0)

Royal White Star Bruxelle · 6 · (1)
Sarpsborg 08 FF · 7 · (0)

AC Amiens · 52 · (0)

CS Sedan · 20 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Francja U-21 · 16 · (2)

Algieria · 1 · (0)


text:
# Siecie-Wierzchocino
Siecie-Wierzchocino – zlikwidowana stacja kolejowa w Sieciu w województwie pomorskim, w Polsce. Przez stację przechodziły trzy linie kolejowe zarówno normalnotorowe jak i wąskotorowe.

title: Siecie-Wierzchocino

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Siecie-Wierzchocino
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    =
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = POL
 |miejscowość                = [[Siecie]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              = 1902
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           = Zietzen-Virchenzin
 |rodzaj                     = [[stacja kolejowa]]
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             =
 |liczba krawędzi peronowych =
 |kasy                       =
 |linie kolejowe             =
* [[Linia kolejowa Komnino - Siecie-Wierzchocino|Komnino – Siecie-Wierzchocino]]
* [[Linia kolejowa Żelkowo - Siecie-Wierzchocino|Żelkowo – Siecie-Wierzchocino]]
* [[Linia kolejowa Siecie-Wierzchocino - Smołdzino|Siecie-Wierzchocino – Smołdzino]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Smołdzino (gmina)
 |współrzędne                = 54°37′46″N 17°14′14″E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Siecie-Wierzchocino''' – zlikwidowana stacja kolejowa w [[Siecie|Sieciu]] w [[Województwo pomorskie|województwie pomorskim]], w [[Polska|Polsce]]. Przez stację przechodziły trzy linie kolejowe zarówno normalnotorowe jak i wąskotorowe.

== Bibliografia ==
* [http://www.Bazakolejowa.pl/index.php?dzial=stacje&id=301&okno=start Opis przystanku w serwisie Bazakolejowa.pl]

== Linki zewnętrzne ==
* {{Bazakolejowa.pl|stacja|301|Siecie-Wierzchocino}}

{{Stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Siecie-Wierzchocino
|linia         = [[Linia kolejowa Komnino - Siecie-Wierzchocino|Komnino - Siecie-Wierzchocino]]
|kilometr      = ?
|poprzedni     = [[Siecie (stacja kolejowa)|Siecie]]
|poprzedni_km  = ?
|inne          =

{{Stacja kolejowa/sąsiednie wiersz
|stacja        = Siecie-Wierzchocino
|linia         = [[Linia kolejowa Żelkowo - Siecie-Wierzchocino|Żelkowo - Siecie-Wierzchocino]]
|kilometr      = ?
|poprzedni     = [[Żelkowo (stacja kolejowa)|Żelkowo]]
|poprzedni_km  = ?
|inne          =
}}

{{Stacja kolejowa/sąsiednie wiersz
|stacja        = Siecie-Wierzchocino
|linia         = [[Linia kolejowa Siecie-Wierzchocino - Smołdzino|Siecie-Wierzchocino - Smołdzino]]
|kilometr      = ?
|następny      = [[Żelazo (przystanek kolejowy)|Żelazo]]
|następny_km   = ?
|inne          =
}}
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w gminie Smołdzino]]
[[Kategoria:Siecie]]

title: Siecie-Wierzchocino

Państwo: Polska

Miejscowość: Siecie

Poprzednie nazwy: Zietzen-Virchenzin

Rodzaj: stacja kolejowa


text:
# Saint-Martin-le-Nœud
Saint-Martin-le-Nœud – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1006 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 184 osoby/km² (wśród 2293 gmin Pikardii Saint-Martin-le-Nœud plasuje się na 293. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 830.).

title: Saint-Martin-le-Nœud

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Saint-Martin-le-Nœud
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Saint-Martin-le-Nœud
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Hauts-de-France
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Oise (departament)|Oise]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Beauvais|Beauvais]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 60586
 |powierzchnia                    = 5,47 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 1006
 |gęstość zaludnienia             = 184 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 60000
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Oise
 |współrzędne                     = 49°25′N 2°2′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Saint-Martin-le-Nœud''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Hauts-de-France]], w departamencie [[Oise (departament)|Oise]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1006 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 184 osoby/km² (wśród 2293 gmin [[Pikardia|Pikardii]] Saint-Martin-le-Nœud plasuje się na 293. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 830.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Beauvais}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Oise|Saint-Martin-le-Noeud]]

title: Saint-Martin-le-Nœud

Państwo: Francja

Region: Hauts-de-France

Departament: Oise

Okręg: Beauvais

• gęstość: 184 os./km²


text:
# Panaceum (film 2013)
Panaceum (ang. Side Effects) – amerykański thriller psychologiczny z 2013 roku w reżyserii Stevena Soderbergha. Wyprodukowany przez Open Road Films.
Światowa premiera filmu miała miejsce 8 lutego 2013 roku, w Polsce - 19 kwietnia 2013 roku.

## Opis fabuły
Emily (Rooney Mara) i Martin (Channing Tatum) prowadzą dostatnie życie. Gdy Martin trafia do więzienia za oszustwa finansowe, Emily przeprowadza się do małego mieszkania i czeka na powrót ukochanego. Cierpi na silną depresję. Stan kobiety się pogarsza, mimo że Martin wraca po czterech latach. Kobieta potrzebuje panaceum na dręczącą ją frustrację. Psychiatra Emily, doktor Jonathan Banks (Jude Law), proponuje jej eksperymentalną terapię. Nowy lek psychotropowy ma jednak niespodziewane skutki uboczne.

## Obsada
- Jude Law jako doktor Jonathan Banks
- Rooney Mara jako Emily Taylor
- Catherine Zeta-Jones jako doktor Victoria Siebert
- Channing Tatum jako Martin Taylor
- Vinessa Shaw[5] jako Dierdre Banks
- Ann Dowd jako matka Martina
- Polly Draper jako szef Emily
- David Costabile jako Carl Millbank
- Mamie Gummer jako Kayla Millbank

title: Panaceum (film 2013)

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = Panaceum
 |oryginalny tytuł = Side Effects
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = thriller psychologiczny
 |rok produkcji    =
 |data premiery    = 8 lutego 2013
19 kwietnia 2013 (Polska)
 |kraj produkcji   = [[Stany Zjednoczone]]
 |język            = [[język angielski|angielski]]
 |czas trwania     = 106 minut<ref>{{cytuj stronę|tytuł=''SIDE EFFECTS'' (15)|url=https://archive.is/20130419210139/http://www.bbfc.co.uk/releases/side-effects-2013|praca=British Board of Film Classification|data=2013-02-05|data dostępu=2013-02-05}}</ref>
 |reżyseria        = [[Steven Soderbergh]]
 |scenariusz       = [[Scott Z. Burns]]
 |główne role      = [[Jude Law]]
[[Rooney Mara]]
[[Catherine Zeta-Jones]]
[[Channing Tatum]]
 |muzyka           = [[Thomas Newman]]
 |zdjęcia          = [[Peter Andrews]]
 |scenografia      =
 |kostiumy         =
 |montaż           =
 |produkcja        =
 |wytwórnia        = Endgame Entertainment
 |dystrybucja      = Open Road Films
 |budżet           = 30.000.000 $<ref>{{Cytuj | url=http://www.latimes.com/entertainment/envelope/cotown/la-et-ct-box-office-identity-thief-side-effects-20130206,0,3240069.story | tytuł='Identity Thief' will easily steal No. 1 from 'Side Effects' - LA Times | opublikowany=www.latimes.com | język=en | data dostępu=2017-11-19}}</ref>
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          =
 |commons          =
 |wikicytaty       =
 |www              =
}}
'''Panaceum''' ([[język angielski|ang.]] ''Side Effects'') – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] thriller psychologiczny<ref>[https://www.rmfclassic.pl/informacje/Obraz,12/Panaceum-gwiazdy-uwiklane-w-psychiatryczna-gre,19381.html "Panaceum" - gwiazdy uwikłane w psychiatryczną grę]</ref> z [[2013 w filmie|2013]] roku w reżyserii [[Steven Soderbergh|Stevena Soderbergha]]. Wyprodukowany przez Open Road Films.

Światowa premiera filmu miała miejsce [[8 lutego]] 2013 roku, w [[Polska|Polsce]] - [[19 kwietnia]] 2013 roku.

== Opis fabuły ==
Emily ([[Rooney Mara]]) i Martin ([[Channing Tatum]]) prowadzą dostatnie życie. Gdy Martin trafia do więzienia za oszustwa finansowe, Emily przeprowadza się do małego mieszkania i czeka na powrót ukochanego. Cierpi na silną [[zaburzenia depresyjne|depresję]]. Stan kobiety się pogarsza, mimo że Martin wraca po czterech latach. Kobieta potrzebuje [[panaceum]] na dręczącą ją [[frustracja|frustrację]]. Psychiatra Emily, doktor Jonathan Banks ([[Jude Law]]), proponuje jej eksperymentalną terapię. Nowy [[leki psychotropowe|lek psychotropowy]]<ref>[https://www.newsweek.pl/panaceum-recenzje-panaceum-opinie-steven-soderbergh-emerytura/vtrb50q Panaceum. Siarczysty policzek dla społeczeństwa Zachodu]</ref> ma jednak niespodziewane skutki uboczne.

== Obsada ==
* [[Jude Law]] jako doktor Jonathan Banks
* [[Rooney Mara]] jako Emily Taylor
* [[Catherine Zeta-Jones]] jako doktor Victoria Siebert
* [[Channing Tatum]] jako Martin Taylor
* [[Vinessa Shaw]]<ref>{{cytuj stronę |tytuł=Vinessa Shaw In Talks To Join Steven Soderbergh's 'Bitter Pill' |url=http://www.deadline.com/2012/03/vinessa-shaw-in-talks-to-join-steven-soderberghs-bitter-pill |praca=Deadline.com |data dostępu=2012-04-12 |data=27 marca 2012}}</ref> jako Dierdre Banks
* [[Ann Dowd]] jako matka Martina
* [[Polly Draper]] jako szef Emily
* [[David Costabile]] jako Carl Millbank
* [[Mamie Gummer]] jako Kayla Millbank

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{IMDb|tytuł|2053463|Panaceum}}
* {{Filmweb|tytuł|635084|Panaceum}}

{{Steven Soderbergh}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Amerykańskie dreszczowce]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy psychologiczne]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 2013 roku]]
[[Kategoria:Filmy o zaburzeniach psychicznych]]
[[Kategoria:Filmy w reżyserii Stevena Soderbergha]]

title: PanaceumSide Effects

Gatunek: thriller psychologiczny

Data premiery: 8 lutego 2013 · 19 kwietnia 2013 (Polska)

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Język: angielski

Czas trwania: 106 minut

Reżyseria: Steven Soderbergh

Scenariusz: Scott Z. Burns

Główne role: Jude Law · Rooney Mara · Catherine Zeta-Jones · Channing Tatum

Muzyka: Thomas Newman

Zdjęcia: Peter Andrews

Wytwórnia: Endgame Entertainment

Dystrybucja: Open Road Films


text:
# Lev Kreft
Lev Kreft (ur. 15 września 1951 w Lublanie) – słoweński polityk, filozof, socjolog i nauczyciel akademicki, parlamentarzysta, kandydat w wyborach prezydenckich w 2002.

## Życiorys
Syn dramaturga Bratka Krefta i aktorki Judity Hahn. Ukończył filozofię i socjologię na Uniwersytecie Lublańskim (1976), na tej samej uczelni uzyskał magisterium (1981) i doktorat (1988). Zawodowo związany z Uniwersytetem Lublańskim jako wykładowca estetyki, w 2001 objął pełną profesurę. W 1983 był współzałożycielem słoweńskiego towarzystwa estetycznego, od 1999 do 2004 pełnił funkcję jego prezesa. Autor publikacji książkowych i artykułów poświęconych estetyce. Przewodniczył radzie instytutu Mirovni inštitut (2000–2004), od 2004 pełnił funkcję jego dyrektora wykonawczego.
Był członkiem zarządu powstałego w 1989 stowarzyszenia UJDI, deklarującego działalność na rzecz demokratyzacji Jugosławii. W latach 1990–1996 zasiadał w słoweńskim parlamencie, od 1993 do 1996 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Zgromadzenia Państwowego. Wchodził w skład kierownictwa postkomunistycznej Zjednoczonej Listy Socjaldemokratów. W 2002 kandydował w wyborach prezydenckich, w pierwszej turze zajął 6. miejsce wśród 9 kandydatów z wynikiem 2,25% głosów.

title: Lev Kreft

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Lev Kreft
 |grafika                   = Lev Kreft 2013.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 15 września 1951
 |miejsce urodzenia         = [[Lublana]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = polityk, filozof, socjolog, nauczyciel akademicki
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Lublański]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Lev Kreft''' (ur. [[15 września]] [[1951]] w [[Lublana|Lublanie]]<ref name="ul">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20120316065644/http://www.ff.uni-lj.si:80/oddelki/filo/osebje/kreft.htm|tytuł=Dr. Lev Kreft| opublikowany = uni-lj.si | język = sl | data dostępu = 2022-04-04}}</ref>) – [[Słowenia|słoweński]] polityk, filozof, socjolog i nauczyciel akademicki, parlamentarzysta, kandydat w wyborach prezydenckich w 2002.

== Życiorys ==
Syn dramaturga [[Bratko Kreft|Bratka Krefta]] i aktorki [[Judita Hahn|Judity Hahn]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.rtvslo.si/kultura/oder/umrla-je-igralka-judita-hahn-kreft-ki-je-na-odru-mgl-ja-upodobila-stevilne-karakterne-vloge/543440|tytuł=Umrla je igralka Judita Hahn Kreft, ki je na odru MGL-ja upodobila številne karakterne vloge|data=25 listopada 2020 | opublikowany = rtvslo.si | język = sl | data dostępu = 2022-04-04}}</ref>. Ukończył filozofię i socjologię na [[Uniwersytet Lublański|Uniwersytecie Lublańskim]] (1976), na tej samej uczelni uzyskał magisterium (1981) i [[Doktor (stopień naukowy)|doktorat]] (1988). Zawodowo związany z Uniwersytetem Lublańskim jako wykładowca [[Estetyka|estetyki]], w 2001 objął pełną profesurę<ref name="ul"/>. W 1983 był współzałożycielem słoweńskiego towarzystwa estetycznego, od 1999 do 2004 pełnił funkcję jego prezesa<ref name="ul"/>. Autor publikacji książkowych i artykułów poświęconych estetyce<ref name="mi">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20100521020358/http://www.mirovni-institut.si:80/Oseba/Detail/en/oseba/Lev-Kreft/|tytuł=Lev Kreft| opublikowany = mirovni-institut.si | język = en | data dostępu = 2022-04-04}}</ref>. Przewodniczył radzie instytutu Mirovni inštitut (2000–2004), od 2004 pełnił funkcję jego dyrektora wykonawczego<ref name="mi"/>.

Był członkiem zarządu powstałego w 1989 stowarzyszenia UJDI, deklarującego działalność na rzecz demokratyzacji Jugosławii<ref>{{Cytuj pismo|url=https://hrcak.srce.hr/77803|tytuł=Od postkomunizma do postjugoslavenstva. Udruženje za jugoslavensku demokratsku inicijativu|autor=Mila Orlić|język=hr|strony=101|data dostępu=2022-04-04|czasopismo=Politička misao: časopis za politologiju|oznaczenie=Nr 4|data=2011}}</ref>. W latach 1990–1996 zasiadał w słoweńskim parlamencie, od 1993 do 1996 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego [[Zgromadzenie Państwowe (Słowenia)|Zgromadzenia Państwowego]]<ref name="mi"/>. Wchodził w skład kierownictwa postkomunistycznej [[Socjaldemokraci (Słowenia)|Zjednoczonej Listy Socjaldemokratów]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.sta.si/73090/republika-lev-kreft-nas-prvi-tekmec-je-liberalna-demokracija|tytuł=Republika: Lev Kreft: Naš prvi tekmec je liberalna demokracija|data=15 maja 1994| opublikowany = sta.si | język = sl | data dostępu = 2022-04-04}}</ref>. W 2002 kandydował w [[Wybory prezydenckie w Słowenii w 2002 roku|wyborach prezydenckich]], w pierwszej turze zajął 6. miejsce wśród 9 kandydatów z wynikiem 2,25% głosów<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.uradni-list.si/glasilo-uradni-list-rs/vsebina/2002-01-5156/porocilo-o-izidu-volitev-predsednika-republike|tytuł=5156. Poročilo o izidu volitev predsednika republike, stran 11632|data=29 listopada 2002|opublikowany=uradni-list.si|data dostępu=2022-04-04|język=sl}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kreft, Lev}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Lublańskiego]]
[[Kategoria:Kandydaci na urząd prezydenta Słowenii]]
[[Kategoria:Politycy Socjaldemokratów (Słowenia)]]
[[Kategoria:Słoweńscy filozofowie]]
[[Kategoria:Słoweńscy parlamentarzyści]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublanie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1951]]
[[Kategoria:Wykładowcy uczelni w Słowenii]]

title: Lev Kreft

Data i miejsce urodzenia: 15 września 1951 · Lublana

Alma Mater: Uniwersytet Lublański


text:
# Immortal Cities: Children of the Nile
Children of the Nile – ekonomiczna strategiczna gra czasu rzeczywistego, stworzona przez Tilted Mill Entertainment, której akcja toczy się w starożytnym Egipcie. Gra została wydana 9 listopada 2004 w Stanach Zjednoczonych i w lutym 2005 w Europie.

## Zalecane wymagania sprzętowe
- Pentium 4 2 GHz
- 512 MB RAM
- karta grafiki 64 MB
- 1.1 GB HDD

title: Immortal Cities: Children of the Nile

wikitext:
{{Gra komputerowa infobox
 |tytuł                 = Immortal Cities: Children of the Nile
 |tytuł oryginalny      =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |producent             = [[Tilted Mill Entertainment]]
 |wydawca               = [[Myelin Media]], [[Sega]]
 |dystrybutor           = [[cdp.pl|CD Projekt]]
 |seria gier            =
 |reżyser               =
 |projektant            = [[Chris Beatrice]]
 |artysta               =
 |główny programista    =
 |scenarzysta           =
 |kompozytor            =
 |licencja              =
 |silnik                = [[Titan 2.0]]
 |format obrazu         =
 |aktualna wersja       =
 |data wydania          = {{wydanie gry|Stany Zjednoczone|USA|[[listopad 2004#9 listopada 2004|9 listopada 2004]]}}
{{wydanie gry|Europa|EUR|[[luty 2005]]}}
{{wydanie gry|Polska|POL|[[luty 2005#9 lutego 2005|9 lutego 2005]]}}
 |gatunek               = [[Strategiczna gra czasu rzeczywistego|RTS]], [[Symulator ekonomiczny]]
 |tryby gry             = [[gra jednoosobowa]]
 |kategorie wiekowe     = [[Entertainment Software Rating Board|ESRB]]: Everyone
[[PEGI]]: 3+
 |język                 =
 |platforma             = [[Microsoft Windows|Windows]]
 |nośniki               =
 |wymagania             =
 |kontrolery            =
 |rozdzielczość natywna =
 |www                   =
}}
'''Children of the Nile''' – [[symulator ekonomiczny|ekonomiczna]] [[strategiczna gra czasu rzeczywistego]], stworzona przez [[Tilted Mill Entertainment]], której akcja toczy się w [[Starożytny Egipt|starożytnym Egipcie]]. Gra została wydana [[listopad 2004#9 listopada 2004|9 listopada 2004]] w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] i w [[Luty 2005|lutym 2005]] w Europie.

== Zalecane wymagania sprzętowe ==
* [[Intel Pentium|Pentium 4]] 2 GHz
* 512 MB RAM
* [[Karta graficzna|karta grafiki]] 64 MB
* 1.1 GB HDD

== Bibliografia ==
* [http://www.gry-online.pl/S016.asp?ID=2978 Strona na Gry-Online]

[[Kategoria:2004 w grach komputerowych]]
[[Kategoria:Gry na platformę Windows]]
[[Kategoria:Strategiczne gry czasu rzeczywistego]]
[[Kategoria:Symulatory ekonomiczne]]

title: Immortal Cities: Children of the Nile

Producent: Tilted Mill Entertainment

Wydawca: Myelin Media, Sega

Dystrybutor: CD Projekt

Projektant: Chris Beatrice

Silnik: Titan 2.0

Wersja: 1.3.0.1 · (Brak daty wydania) [±]

Data wydania: USA: 9 listopada 2004 · EUR: luty 2005 · POL: 9 lutego 2005

Gatunek: RTS, Symulator ekonomiczny

Tryby gry: gra jednoosobowa

Kategorie wiekowe: ESRB: Everyone · PEGI: 3+

Platforma: Windows


text:
# Widoszyn
Widoszyn (biał. Відошын; ros. Видошин, Widoszyn; pol. hist. Widoszyno) – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie żytkowickim, w sielsowiecie Czyrwonaje.

## Historia
Początkowo chutory. Od 1991 położony jest w niepodległej Białorusi.

title: Widoszyn

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Widoszyn
 |nazwa oryginalna             = {{k|be|Відошын}}<br />{{k|ru|Видошин}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-HO
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon żytkowicki|żytkowicki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Czyrwonaje|Czyrwonaje]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |wariant mapy                 =
 |współrzędne                  = 52°19′18″N 27°56′36″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Widoszyn''' ({{w języku|be|Відошын}}; {{w języku|ru|Видошин}}, ''Widoszyn''; pol. hist. '''Widoszyno'''<ref name="przypis1">{{Cytuj stronę |url =http://maps.mapywig.org/m/WIG_maps/series/100K_300dpi/P39_S46_KNIAZ-JEZIORO_1938_300dpi_(1).jpg |tytuł = Mapa WIG ''Kniaź-Jezioro'' |opublikowany = |data = |język = pl |data dostępu = 2023-05-12}}</ref>) – wieś na [[Białoruś|Białorusi]], w [[obwód homelski|obwodzie homelskim]], w [[rejon żytkowicki|rejonie żytkowickim]], w [[sielsowiet Czyrwonaje|sielsowiecie Czyrwonaje]].

== Historia ==
Początkowo [[chutor]]y<ref name="przypis1" />. Od 1991 położony jest w niepodległej Białorusi.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url =http://maps.mapywig.org/m/WIG_maps/series/100K_300dpi/P39_S46_KNIAZ-JEZIORO_1938_300dpi_(1).jpg |tytuł = Mapa WIG ''Kniaź-Jezioro'' |opublikowany = |data = |język = pl |data dostępu = 2023-05-12}}
* {{Cytuj stronę |url =https://map.nca.by/ |tytuł = Publiczna Mapa Katastralna Republiki Białorusi |opublikowany = |data = |język = ru be |data dostępu = 2023-05-12}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie żytkowickim]]

title: WidoszynВідошын · Видошин

Państwo: Białoruś

Obwód: homelski

Rejon: żytkowicki

Sielsowiet: Czyrwonaje


text:
# OFDMA
OFDMA (ang. Orthogonal frequency-division multiple access, czyli wielodostęp z ortogonalnym podziałem częstotliwości) – rodzaj modulacji i podziału kanału przesyłowego, który umożliwia jednoczesny dostęp dla wielu użytkowników (urządzeń).
Podział kanału odbywa się podobnie jak w modulacji z ortogonalnym podziałem częstotliwości – poprzez podzielenie pasma częstotliwości na podnośne, które są do siebie ortogonalne, co umożliwia lepsze wykorzystanie pasma w porównaniu do klasycznej modulacji częstotliwości. Wielodostęp uzyskuje się w OFDMA poprzez przypisanie podzbiorów podnośnych do poszczególnych urządzeń. Dzięki temu kanał nie powinien być blokowany w całości przez jednego użytkownika (urządzenie). Ma to umożliwić obsługę wielu urządzeń o różnorodnym zapotrzebowaniu na dane.

## Zastosowanie
OFDMA jest używany w:
- tryb mobilności standardu IEEE 802.16 Wireless MAN, potocznie nazywany WiMAX[3],
- standard bezprzewodowej sieci LAN (WLAN) IEEE 802.11ax(inne języki) (WiFi 6)[2],
- mobilny standard IEEE 802.20 Wireless MAN, potocznie określany jako MBWA,
- MoCA 2.0,
- łącze pobierania w sieci komórkowej Long-Term Evolution (LTE/4G). Interfejs radiowy nosił wcześniej nazwę High Speed OFDM Packet Access (HSOPA), obecnie nazywany jest Evolved UMTS Terrestrial Radio Access (E-UTRA).
- łącza sieci komórkowej w 5G New Radio (NR) piątej generacji.
- projekt Flash-OFDM (Qualcomm Flarion Technologies Mobile),
- nieistniejący już projekt Ultra Mobile Broadband (UMB), który miał być następcą CDMA2000, ale został zastąpiony przez LTE.

title: OFDMA

wikitext:
'''OFDMA''' ({{ang.|Orthogonal frequency-division multiple access}}, czyli wielodostęp z ortogonalnym podziałem częstotliwości) – rodzaj [[Modulacja|modulacji]] i podziału kanału przesyłowego, który umożliwia [[multipleksowanie|jednoczesny dostęp dla wielu użytkowników (urządzeń)]].

Podział kanału odbywa się podobnie jak w [[OFDM|modulacji z ortogonalnym podziałem częstotliwości]] – poprzez podzielenie pasma częstotliwości na podnośne, które są do siebie ortogonalne, co umożliwia lepsze wykorzystanie pasma w porównaniu do klasycznej modulacji częstotliwości. Wielodostęp uzyskuje się w OFDMA poprzez przypisanie podzbiorów podnośnych do poszczególnych urządzeń<ref>{{Cytuj |autor = Jyrki T. J. Penttinen |tytuł = 5G explained : security and deployment of advanced mobile communications |data = 2019 |data dostępu = 2021-11-22 |isbn = 978-1-119-27570-1 |miejsce = Hoboken, NJ, USA |oclc = 1060182311}}</ref>. Dzięki temu kanał nie powinien być blokowany w całości przez jednego użytkownika (urządzenie). Ma to umożliwić obsługę wielu urządzeń o różnorodnym zapotrzebowaniu na dane<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Peter Thornycroft |tytuł = Why is OFDMA a Magical Feature in the 802.11ax Standard? |data = 2018-10-18 |data dostępu = 2021-02-20 |opublikowany = Network World |url = https://www.networkworld.com/article/3315056/why-is-ofdma-a-magical-feature-in-the-802-11ax-standard.html |język = en}}</ref>.

== Zastosowanie ==
OFDMA jest używany w:

* tryb mobilności standardu IEEE 802.16 Wireless MAN, potocznie nazywany [[WiMAX]]<ref>{{Cytuj |autor = Ramjee Prasad, Fernando J. Velez |redaktor = Ramjee Prasad, Fernando J. Velez |tytuł = OFDMA WiMAX Physical Layer |data = 2010 |data dostępu = 2021-02-20 |isbn = 978-90-481-8752-2 |miejsce = Dordrecht |wydawca = Springer Netherlands |s = 63–135 |doi = 10.1007/978-90-481-8752-2_2 |język = en}}</ref>,
* standard [[Bezprzewodowa sieć lokalna|bezprzewodowej sieci LAN]] (WLAN) {{Link-interwiki|Wi-Fi6|tekst=IEEE 802.11ax|Q=Q24534575}} (WiFi 6)<ref name=":0" />,
* mobilny standard [[IEEE 802.20]] Wireless MAN, potocznie określany jako MBWA,
* MoCA 2.0,
* łącze pobierania w sieci komórkowej [[Long Term Evolution|Long-Term Evolution]] (LTE/4G). Interfejs radiowy nosił wcześniej nazwę {{K|en|High Speed OFDM Packet Access}} (HSOPA), obecnie nazywany jest [[Rozwinięty dostęp do naziemnej łączności radiowej UMTS|Evolved UMTS Terrestrial Radio Access]] (E-UTRA).
* łącza sieci komórkowej w [[5G NR|5G New Radio]] (NR) piątej generacji.
* projekt [[OFDM|Flash-OFDM]] ([[Qualcomm|Qualcomm Flarion Technologies]] Mobile),
* nieistniejący już projekt Ultra Mobile Broadband (UMB), który miał być następcą [[CDMA2000]], ale został zastąpiony przez LTE.

[[Plik:OFDMA subcarriers.png|centruj|mały|640x640px| Podnośne OFDMA]]

== Zobacz też ==
* [[CDMA|Wielodostęp z podziałem kodowym]].
* [[FDMA|Wielodostęp z podziałem częstotliwości]].
* [[TDMA|Wielodostęp z podziałem czasu]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://au-kbc.org/comm/Docs/Tutorils/OFDMA_BCW_cv6.pdf Orthogonal Frequency Division Multiple Access : Is it the Multiple Access System of the Future?], S. Srikanth, V. Kumaran, C. Manikandan i in., AU-KBC Research Center, Anna University, Indie.

{{Modulacje}}

[[Kategoria:Cyfrowe przetwarzanie sygnałów]]
[[Kategoria:Modulacje]]


text:
# Panticosa
Panticosa (arag. Pandicosa) – gmina w Hiszpanii, w Aragonii, w prowincji Huesca, w comarce Alto Gállego.
Powierzchnia gminy wynosi 95,9 km². Zgodnie z danymi INE, w 2005 roku liczba ludności wynosiła 647, a gęstość zaludnienia 6,74 osoby/km². Wysokość bezwzględna gminy równa jest 1184 metry. Kod pocztowy do gminy to 22661.

## Demografia
| 1991 | 1996 | 2001 | 2004 | 2005 |
| ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 9056 | 8759 | 8578 | 8855 | 9023 |

title: Panticosa

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Panticosa
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Aragonia
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Huesca (prowincja)|Huesca]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Alto Gállego]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             =
 |liczba ludności                 =
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
[[Plik:Pandicosa (Uesca).jpg|thumb|200px|Panorama gminy Pandicosa.]]
'''Panticosa''' ([[język aragoński|arag.]] ''Pandicosa'') – [[gmina]] w [[Hiszpania|Hiszpanii]], w [[Aragonia|Aragonii]], w [[Huesca (prowincja)|prowincji Huesca]], w [[comarca|comarce]] [[Alto Gállego]].

Powierzchnia gminy wynosi 95,9 km². Zgodnie z danymi INE, w 2005 roku liczba ludności wynosiła 647, a [[gęstość zaludnienia]] 6,74 osoby/km². [[Wysokość bezwzględna]] gminy równa jest 1184 metry. Kod pocztowy do gminy to 22661.

== Demografia ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Demografia

!1991 !! 1996 !! 2001 !! 2004 !! 2005
|-
| align=center| 9056 ||align=center| 8759 ||align=center| 8578 ||align=center| 8855 ||align=center| 9023
|}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.panticosa.es/ Oficjalna strona gminy Panticosa]

{{Prowincja Huesca}}
{{Comarca Alto Gállego}}
{{Panticosa}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Alto Gállego]]
[[Kategoria:Gminy w prowincji Huesca]]

title: Panticosa

Państwo: Hiszpania

Wspólnota autonomiczna: Aragonia

Prowincja: Huesca

Comarca: Alto Gállego


text:
# Marcello Moretti
Marcello Moretti (ur. 1910 w Wenecji, zm. 1961 w Rzymie) – włoski aktor.
Występował od 1940, m.in. w Piccolo Teatro w Mediolanie. Podczas jego występów zagranicznych widzowie w wielu krajach europejskich (w 1958 był w Polsce) i w Ameryce Północnej oglądali jego najwybitniejszą kreację – Arlekina w Słudze dwóch panów Carla Goldoniego.

title: Marcello Moretti

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Marcello Moretti
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = [[1910]]
 |miejsce urodzenia         = [[Wenecja]]
 |data śmierci              = [[1961]]
 |miejsce śmierci           = [[Rzym]]
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       =
}}
'''Marcello Moretti''' (ur. [[1910]] w [[Wenecja|Wenecji]], zm. [[1961]] w [[Rzym]]ie) – [[Włochy|włoski]] [[aktor]].

Występował od 1940, m.in. w [[Piccolo Teatro]] w Mediolanie. Podczas jego występów zagranicznych widzowie w wielu krajach europejskich (w 1958 był w Polsce) i w [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]] oglądali jego najwybitniejszą kreację – [[Arlekin]]a w ''Słudze dwóch panów'' [[Carlo Goldoni|Carla Goldoniego]].

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0604328|Marcello Moretti}}
* {{Filmweb|osoba|350215|Marcello Moretti}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Moretti, Marcello}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1910]]
[[Kategoria:Włoscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Zmarli w 1961]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Wenecji]]

title: Marcello Moretti

Data i miejsce urodzenia: 1910 · Wenecja

Data i miejsce śmierci: 1961 · Rzym


text:
# Fikobilisomy
Fikobilisomy – struktury białkowe uczestniczące w procesie fotosyntezy, pełniące funkcje anten absorbujących światło w zakresie 470-650 nm. Występują u sinic, krasnorostów i glaukocystofitów. Fikobilisomy połączone są z błoną tylakoidów i kierują energię wzbudzenia do centrów reakcji fotoukładu II.
Pojedynczy fikobilisom jest kompleksem o masie kilku milionów Da, składającym się z wielu podjednostek białkowych określanych jako fikobiliproteiny. Każda z nich zawiera grupy prostetyczne – fikobiliny oraz polipeptydy łącznikowe. Układ białek w kompleksie umożliwia przekazanie do centrów reakcji ponad 95% zaabsorbowanej energii. Przekazanie energii z anten absorbujących światło do centrum reakcji dokonuje się w czasie krótszym niż 100 ps.
Fikobilisomy umożliwiają wykorzystanie w procesie fotosyntezy długości fal świetlnych nie absorbowanych przez chlorofile.

title: Fikobilisomy

wikitext:
[[Plik:Phycobilisome structure.jpg|thumb|350px|Struktura fikobilisomu]]

'''Fikobilisomy''' – struktury białkowe uczestniczące w procesie fotosyntezy, pełniące funkcje anten absorbujących światło w zakresie 470-650 nm. Występują u [[sinice|sinic]], [[krasnorosty|krasnorostów]] i [[Glaukocystofity|glaukocystofitów]]. Fikobilisomy połączone są z błoną [[tylakoid]]ów i kierują energię wzbudzenia do centrów reakcji [[fotoukład]]u II{{r|Stryer-2007}}.

Pojedynczy fikobilisom jest kompleksem o masie kilku milionów [[Dalton (jednostka)|Da]], składającym się z wielu podjednostek białkowych określanych jako [[fikobiliproteiny]]. Każda z nich zawiera grupy prostetyczne – [[fikobiliny]] oraz [[białka|polipeptydy]] łącznikowe. Układ białek w kompleksie umożliwia przekazanie do centrów reakcji ponad 95% zaabsorbowanej energii. Przekazanie energii z anten absorbujących światło do centrum reakcji dokonuje się w czasie krótszym niż 100 [[pikosekunda|ps]]{{r|Stryer-2007}}.

Fikobilisomy umożliwiają wykorzystanie w procesie [[fotosynteza|fotosyntezy]] długości fal świetlnych nie absorbowanych przez chlorofile{{r|Stryer-2007}}.

== Zobacz też ==
* [[Kompleksy zbierające światło]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Stryer-2007">{{Cytuj książkę | nazwisko= Berg | imię=Jeremy Mark | nazwisko2= Tymoczko | imię2=John L | nazwisko3= Stryer | imię3=Lubert | nazwisko4= Clarke | imię4=Neil D | nazwisko5= Szweykowska-Kulińska | imię5=Zofia | nazwisko6= Jarmołowski | imię6=Artur | nazwisko7= Augustyniak | imię7=Halina | inni= | tytuł= Biochemia | url= |data=2007 | wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN]] | miejsce=Warszawa | isbn=978-83-01-14379-4 | strony=545}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Fotosynteza]]