text:
# Kamienica przy ulicy Szewskiej 50-51 we Wrocławiu
Kamienica przy ulicy Szewskiej 50-51 – dawny Institut für Notleidende Handlungsdiener (Dom Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Pracowników Handlu), obecnie budynek Uniwersytetu Wrocławskiego, siedziba Instytutu Kulturoznawstwa, Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego.

## Historia
Od połowy XVI wieku na działce znajdował się budynek usytuowany kalenicowo względem ulicy. W 1805 roku został przebudowany na trzykondygnacyjną kamienicę o klasycystycznej, siedmioosiowej fasadzie. Nad pierwszą kondygnacją znajdowały się trzyczęściowy fryz przedstawiający Chonosa wraz z muzą Talią i z dwunastoma tańczącymi muzami. W 1904 budynek został wyburzony, a w jego miejsce wzniesiono kamienicą z czworokątnym dziedzińcem. Autorem projektu był niemiecki architekt Max Kessel, autor projektu domu handlowego Gottsteina znajdującego się przy ulicy Ruskiej 3/4.
W budynku swoją siedzibę miał Institut für Notleidende Handlungsdiener założony w 1773 roku przez wrocławskich kupców jako forma zabezpieczenia socjalnego na wypadek nagłej utraty pracy, kalectwa lub długotrwałej choroby. Instytut z biegiem lat i powiększania swojego kapitału udzielał również pomocy nowym kupcom przybywającym do Wrocławia chcącym podjąć pracę w mieście i mające odpowiednie referencje. Instytut zapewniał pełną opiekę medyczną i zaopatrzenie emerytalne oraz pokrywał koszty pogrzebu.

## Opis architektoniczny
Nowy budynek był pięciokondygnacyjny z niższymi skrzydłami bocznymi. Jego ośmioosiowa elewacja licowana piaskowcem ozdobiona była secesyjnymi detalami. W drugiej i siódmej osi znajdują się trzykondygnacyjne ryzality, a w osi środkowej portal z godłem i rokiem założenia towarzystwa.
W budynku znajdowały się sale klubowe, restauracyjne (m.in. restauracja „Kaufmannsheim”) oraz pomieszczenia biurowe i mieszkalne.

## Po 1945
W 2008 roku kamienica została gruntownie wyremontowana, odnowiono wówczas elewacje frontową oraz zachowane fryzy.

## Fryz Chronosa
W 1904 roku, kiedy to wzniesiono nowy budynek, fryz dotychczas zdobiący fasadę został przeniesiony na fasadę tylnego budynku. Fryz został wykonany w Berlińskiej Szkole Rzeźbiarskiej, przez któregoś z uczniów niemieckiego rzeźbiarza Johanna Gottfrieda Schadowa. Przedstawia tańczące Nereidy otaczające greckiego boga będącego personifikacją czasu Chronosa i muzę komedii i poezji Talię.
Z fryzem wiąże się jedna z popularnych XIX-wiecznych wrocławskich legend o lekkomyślnych córkach ubogiej wdowy. Według niej tańczące panny to wietrznice, które spędzały czas na tańcach, zabawach i spotkaniach z kawalerami. Pewnego razu, gdy chciały się wybrać na tańce w Wielki Piątek, matka zamknęła je na klucz w ich izdebce. Pannice postanowiły wyjść przez okno. Ledwo jednak stanęły na gzymsie, gdy powiał wiatr panny zamieniły się w kamień.

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Kamienica przy ulicy Szewskiej 50-51
 |nazwa oryginalna      = Institut für Notleidende Handlungsdiener
 |zabytek               = A/5779/1-2 z 19.01.2012<ref name="zabytek">{{zabytek|dolnośląskie|data dostępu =}}</ref>
 |zdjęcie               = Szewska 50-51 (Wrocław).jpg
 |opis zdjęcia          = Kamienica przy ulicy Szewskiej 50-51
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = dolnośląskie
 |miejscowość           = [[Wrocław]]
 |adres                 = [[Ulica Szewska we Wrocławiu|Szewska 50-51]]
 |typ budynku           = kamienica
 |styl architektoniczny = secesja
 |architekt             =
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           = pięć
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    =
 |ukończenie budowy     =
 |przebudowy            =
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            =
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Wrocław
 |współrzędne           = 51°06′36.75″N 17°01′49.41″E
 |commons               = Category:5 Szewska Street, Wrocław
 |www                   =
}}
'''Kamienica przy ulicy Szewskiej 50-51''' – dawny Institut für Notleidende Handlungsdiener (Dom Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Pracowników Handlu), obecnie budynek [[Uniwersytet Wrocławski|Uniwersytetu Wrocławskiego]], siedziba [[Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego|Instytutu Kulturoznawstwa]], Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz Archiwum Uniwersytetu Wrocławskiego.

== Historia ==
[[Plik:Szewska 50.jpg|thumb|left|Kamienica stojąca przed wzniesieniem nowego budynku w 1904 roku]]
Od połowy XVI wieku na działce znajdował się budynek usytuowany [[Kalenica (budownictwo)|kalenicowo]] względem ulicy. W 1805 roku został przebudowany na trzykondygnacyjną kamienicę o klasycystycznej, [[Oś elewacji|siedmioosiowej]] fasadzie. Nad pierwszą kondygnacją znajdowały się trzyczęściowy [[fryz]] przedstawiający Chonosa wraz z muzą Talią i z dwunastoma tańczącymi muzami. W 1904 budynek został wyburzony, a w jego miejsce wzniesiono kamienicą z czworokątnym dziedzińcem. Autorem projektu był niemiecki architekt [[Max Kessel]], autor projektu [[Dom handlowy przy ulicy Ruskiej 3/4 we Wrocławiu|domu handlowego Gottsteina]] znajdującego się przy [[Ulica Ruska we Wrocławiu|ulicy Ruskiej 3/4]].

W budynku swoją siedzibę miał Institut für Notleidende Handlungsdiener założony w 1773 roku przez wrocławskich kupców jako forma zabezpieczenia socjalnego na wypadek nagłej utraty pracy, kalectwa lub długotrwałej choroby. Instytut z biegiem lat i powiększania swojego kapitału udzielał również pomocy nowym kupcom przybywającym do Wrocławia chcącym podjąć pracę w mieście i mające odpowiednie referencje. Instytut zapewniał pełną opiekę medyczną i zaopatrzenie emerytalne oraz pokrywał koszty pogrzebu{{odn|Harasimowicz (red.)|2006|s=307}}.

== Opis architektoniczny ==
[[Plik:Szewska 50 2022.jpg|thumb|left|Portal wejściowy do kamienicy]]
Nowy budynek był pięciokondygnacyjny z niższymi skrzydłami bocznymi. Jego ośmioosiowa elewacja licowana piaskowcem ozdobiona była secesyjnymi detalami. W drugiej i siódmej osi znajdują się trzykondygnacyjne ryzality, a w osi środkowej portal z godłem i rokiem założenia towarzystwa{{odn|Eysymontt|Ilkosz|Tomaszewicz|Urbanik (red.)|2011|s=390}}.

W budynku znajdowały się sale klubowe, restauracyjne (m.in. restauracja „Kaufmannsheim”) oraz pomieszczenia biurowe i mieszkalne{{odn|Eysymontt|Ilkosz|Tomaszewicz|Urbanik (red.)|2011|s=390}}.

== Po 1945 ==
W 2008 roku kamienica została gruntownie wyremontowana, odnowiono wówczas elewacje frontową oraz zachowane fryzy<ref>[https://fotopolska.eu/743625,foto.html?o=b9331 Fryz po remoncie na fotopolska.pl].</ref>.

== Fryz Chronosa ==
W 1904 roku, kiedy to wzniesiono nowy budynek, fryz dotychczas zdobiący fasadę został przeniesiony na fasadę tylnego budynku{{odn|Eysymontt|Ilkosz|Tomaszewicz|Urbanik (red.)|2011|s=390}}. Fryz został wykonany w Berlińskiej Szkole Rzeźbiarskiej, przez któregoś z uczniów niemieckiego rzeźbiarza [[Johann Gottfried Schadow|Johanna Gottfrieda Schadowa]]. Przedstawia tańczące [[Nereidy]] otaczające greckiego boga będącego personifikacją czasu [[Chronos]]a i muzę komedii i poezji [[Talia (muza)|Talię]].

Z fryzem wiąże się jedna z popularnych XIX-wiecznych wrocławskich legend o lekkomyślnych córkach ubogiej wdowy. Według niej tańczące panny to wietrznice, które spędzały czas na tańcach, zabawach i spotkaniach z kawalerami. Pewnego razu, gdy chciały się wybrać na tańce w Wielki Piątek, matka zamknęła je na klucz w ich izdebce. Pannice postanowiły wyjść przez okno. Ledwo jednak stanęły na gzymsie, gdy powiał wiatr panny zamieniły się w kamień{{odn|Chądzyński|2009|s=111}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Eysymontt |imię = Rafał |nazwisko2 = Ilkosz |imię2 = Jerzy |nazwisko3 = Tomaszewicz |imię3 = Agnieszka |nazwisko4 = Urbanik (red.) |imię4 = Jadwiga |autor link2 = Jerzy Ilkosz |autor link = Rafał Eysymontt |tytuł = Leksykon architektury Wrocławia |wydawca = Via Nova |miejsce = Wrocław |data = 2011 |odn = tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Harasimowicz (red.) |imię = Jan |autor link = Jan Harasimowicz |tytuł = Atlas architektury Wrocławia t. II |wydawca = [[Wydawnictwo Dolnośląskie]] |miejsce = Wrocław |data = 1998 |isbn = 8370236790 |odn = tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Harasimowicz (red.) |imię = Jan |autor link = Jan Harasimowicz |tytuł = Encyklopedia Wrocławia |wydawca = [[Wydawnictwo Dolnośląskie]] |miejsce = Wrocław |data = 2006 |isbn = |odn = tak}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Chądzyński |imię = Wojciech |tytuł = Wrocławskie wędrówki przez stulecia |wydawca = via nova |miejsce = Wrocław |data = 2009 |isbn = |odn = tak}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Zabytkowe kamienice przy ulicy Szewskiej we Wrocławiu]]

title: Kamienica przy ulicy Szewskiej 50-51Institut für Notleidende Handlungsdiener

Miejscowość: Wrocław

Adres: Szewska 50-51

Typ budynku: kamienica

Styl architektoniczny: secesja

Kondygnacje: pięć


text:
# I wojna Brytyjczyków z Aszanti
I wojna Brytyjczyków z Aszanti miała miejsce w latach 1824–1831.
W roku 1821 brytyjska Spółka Handlowców (British Company of Merchants) w Cape Coast przekazała swoje forty na Złotym Wybrzeżu (Cape Coast, Anomabu, Akra, Beyin, Dixcove, Kommenda, Winneba, Sekondi, Prampram i Tantamkweri), podobnie jak te w Gambii Koronie Brytyjskiej reprezentowanej przez gubernatora Sierra Leone sir Charlesa MacCarthy’ego, który przypłynął do Cape Coast aby nadzorować powierzone mu nowe obszary. Otrzymał instrukcje nakazujące mu narzucić pokój i zakończyć handel niewolnikami. MacCarthy wywnioskował, że brytyjskie interesy na Złotym Wybrzeżu wymagają rozbicia potężnego Imperium Aszanti.
W roku 1824, gdy Aszanti za obrażanie Asantehene (króla Aszanti) wykonali wyroki śmierci na Fante służących w brytyjskim garnizonie, Brytyjczycy zareagowali organizując ekspedycję wojskową do Imperium Aszanti. Aszanti zebrali prawie 10.000 ludzi koło Bonsaso by stanąć przeciwko brytyjskiej armii ekspedycyjnej. Podczas bitwy pod Nsamankow 21 stycznia 1824 Aszanti nie tylko przewyższali liczebnie Brytyjczyków, ale też zastosowali lepszą taktykę. MacCarthy został zabity, a większość jego wojsk zgładzona.
Dziwnym zbiegiem okoliczności, tego samego dnia Asantehene Osei Bonsu zmarł w Kumasi i został zastąpiony przez Osei Yaw Akoto. Nowy król popierał sprzeciw Aszanti do Brytyjczyków, żądając poddania się króla Denkyira Kwadwo Otibu, ich sprzymierzeńca i zarazem nieprzyjaciela Aszanti. Podczas innej bitwy w Efutu połączone siły Denkyira i Brytyjczyków zostały pokonane, a Aszanti osiągnęli największy sukces. Następnie podczas próby szturmu na silnie umocnioną brytyjską kwaterę główną w Cape Coast ponieśli porażkę.
Gdy Aszanti przez kolejne dwa lata odzyskiwali siły, Brytyjczycy budowali potężne przymierze z Fante, Ga, Akim i Denkyira, wszystkimi, których teraz obawiali się Aszanti. W roku 1826 zreorganizowana i nowocześnie wyposażona armia Aszanti wkroczyła na przybrzeżne regiony, próbując przejąć je pod kontrolę. Anglo-afrykańskie przymierze pokonało Aszanti 7 sierpnia 1826 w bitwie pod Dodowa (znanym też jako Katamanso albo Akantamasu). Podczas walk na równinach Akry Brytyjczycy używali rakiet Congreve, które przeraziły żołnierzy Aszanti, a ci wycofali się do Kumasi. Nowy gubernator sir Neil Campbell doszedł jednak do wniosku, że Aszanti są jeszcze dość silni i odmówił podpisania z nimi jakiegokolwiek traktatu.
W roku 1828 rząd brytyjski wywnioskował, że jeśli to odsunęło pojednanie pomiędzy kupcami i mieszkańcami wybrzeża oraz Asantehene, mogłoby okazać się łatwiejszym do wykonania. Dlatego rząd dał instrukcje gubernatorowi Sierra Leone Neilowi Campbellowi, że nie powinien zawierać przymierza z Afrykanami, którzy oczekiwaliby od Wielkiej Brytanii ochrony i wydał rozkaz, że brytyjscy urzędnicy i garnizony powinny zostać wycofane z fortów Złotego Wybrzeża. Jednak forty miały pozostać brytyjskim terytorium i rząd brytyjski płacił Londyńskiemu Komitetowi Handlowców 4.000 funtów na rok by je utrzymać. Instytucje miały być kierowane przez gubernatora i wybraną radę, która miała posiadać jurysdykcję tylko nad brytyjskimi fortami i portami oraz zamieszkującymi w nich ludźmi.
W 1830 Komitet Londyński wysłał w roli prezesa rady (albo gubernatora) kapitana George’a Macleana, który w roku 1831 doszedł do porozumienia z Aszanti. Dokonał tego pomimo małego poparcia od rządu brytyjskiego oraz faktu, że nie miał w ogóle autentycznego pełnomocnictwa. Ponadto próba dojścia rządu brytyjskiego do porozumienia z Aszanti na ich warunkach, po bitwie pod Dodowa była sprzeczna z interesami ludzi z wybrzeża, obawiającymi się, że Aszanti mogliby domagać się ponownego zwierzchnictwa feudalnego nad nimi. Nawet pośród kupców byli tacy, którzy twierdzili, że Maclean powinien ograniczyć zakres swojej działalności i kompetencje do tych, którzy faktycznie mieszkają w granicach brytyjskich fortów. Zgodnie z warunkami traktatu podpisanego w roku 1831 przez gubernatora Macleana, dwóch wysłanników Aszanti, sześciu wodzów Fante, przedstawicieli Assin, Tufel i Denkyira oraz innych wodzów afrykańskich, Asantehene zapłacił Brytyjczykom 600 uncji złota, oddał dwóch zakładników z rodziny królewskiej i uznał niezależność Denkyira i Assin. Złoto i zakładników odesłano później do Kumasi. Szacunkowa ocena strat w ludziach, mówi, że w rezultacie wojny zginęło 3000 Aszanti i kilkuset żołnierzy brytyjskich.

wikiname: plwiki

title: I wojna Brytyjczyków z Aszanti

in_language: pl

wikitext:
{{Wojna infobox
 |nazwa        = I wojna Brytyjczyków z Aszanti
 |epoka        = nowożytność
 |konflikt     = [[Wojny Aszanti]]
 |grafika      = Aschanti Gefecht 11 july 1824 300dpi.jpg
 |opis grafiki = Starcie Brytyjczyków z Aszanti
 |czas         = [[1824]]–[[1831]]
 |miejsce      = [[Złote Wybrzeże (Afryka)|Złote Wybrzeże]]
 |terytorium   = [[Ghana]]
 |przyczyna    = próba rozbicia [[Aszanti|Imperium Aszanti]]
 |wynik        = wojna zakończona traktatem pokojowym
 |strona1      = [[Wielka Brytania]]
 |strona2      = [[Aszanti|Konfederacja Aszanti]]
 |dowódca1     = Charles MacCarthy
Neil Campbell
George Maclean
 |dowódca2     = [[Osei Yaw Akoto]]
 |siły1        = nieznane
 |siły2        = 10000
 |straty1      = kilkuset
 |straty2      = ok. 3000
 |kod mapy     =
 |współrzędne  =
 |commons      =
}}
'''I wojna Brytyjczyków z Aszanti''' miała miejsce w latach [[1824]]–[[1831]].

W roku [[1821]] [[Wielka Brytania|brytyjska]] Spółka Handlowców (''British Company of Merchants'') w [[Cape Coast]] przekazała swoje [[fort]]y na [[Złote Wybrzeże (Afryka)|Złotym Wybrzeżu]] (Cape Coast, [[Anomabu]], [[Akra]], [[Beyin]], [[Dixcove]], [[Kommenda]], [[Winneba]], [[Sekondi-Takoradi|Sekondi]], [[Prampram]] i [[Tantamkweri]]), podobnie jak te w [[Gambia|Gambii]] Koronie Brytyjskiej reprezentowanej przez [[gubernator]]a [[Sierra Leone]] [[sir]] Charlesa MacCarthy’ego, który przypłynął do Cape Coast aby nadzorować powierzone mu nowe obszary. Otrzymał instrukcje nakazujące mu narzucić pokój i zakończyć handel [[Niewolnictwo|niewolnikami]]. MacCarthy wywnioskował, że brytyjskie interesy na Złotym Wybrzeżu wymagają rozbicia potężnego [[Aszanti|Imperium Aszanti]].

W roku [[1824]], gdy Aszanti za obrażanie [[Asantehene]] ([[król]]a Aszanti) wykonali wyroki śmierci na [[Fante]] służących w brytyjskim garnizonie, Brytyjczycy zareagowali organizując ekspedycję wojskową do Imperium Aszanti. Aszanti zebrali prawie 10.000 ludzi koło [[Bonsaso]] by stanąć przeciwko brytyjskiej armii ekspedycyjnej. Podczas bitwy pod [[Nsamankow]] [[21 stycznia]] 1824 Aszanti nie tylko przewyższali liczebnie Brytyjczyków, ale też zastosowali lepszą taktykę. MacCarthy został zabity, a większość jego wojsk zgładzona.

Dziwnym zbiegiem okoliczności, tego samego dnia Asantehene [[Osei Kwame Assibey Bonsu|Osei Bonsu]] zmarł w [[Kumasi]] i został zastąpiony przez [[Osei Yaw Akoto]]. Nowy król popierał sprzeciw Aszanti do Brytyjczyków, żądając poddania się króla [[Denkyira]] Kwadwo Otibu, ich sprzymierzeńca i zarazem nieprzyjaciela Aszanti. Podczas innej bitwy w [[Efutu]] połączone siły Denkyira i Brytyjczyków zostały pokonane, a Aszanti osiągnęli największy sukces. Następnie podczas próby szturmu na silnie umocnioną brytyjską kwaterę główną w Cape Coast ponieśli porażkę.

Gdy Aszanti przez kolejne dwa lata odzyskiwali siły, Brytyjczycy budowali potężne przymierze z [[Fante]], [[Ga (lud)|Ga]], [[Akim]] i Denkyira, wszystkimi, których teraz obawiali się Aszanti. W roku [[1826]] zreorganizowana i nowocześnie wyposażona armia Aszanti wkroczyła na przybrzeżne regiony, próbując przejąć je pod kontrolę. Anglo-afrykańskie przymierze pokonało Aszanti [[7 sierpnia]] 1826 w bitwie pod [[Dodowa]] (znanym też jako Katamanso albo Akantamasu). Podczas walk na równinach [[Akra|Akry]] Brytyjczycy używali [[Rakieta|rakiet]] ''Congreve'', które przeraziły żołnierzy Aszanti, a ci wycofali się do Kumasi. Nowy gubernator sir Neil Campbell doszedł jednak do wniosku, że Aszanti są jeszcze dość silni i odmówił podpisania z nimi jakiegokolwiek traktatu.

W roku [[1828]] rząd brytyjski wywnioskował, że jeśli to odsunęło pojednanie pomiędzy kupcami i mieszkańcami wybrzeża oraz Asantehene, mogłoby okazać się łatwiejszym do wykonania. Dlatego rząd dał instrukcje gubernatorowi Sierra Leone Neilowi Campbellowi, że nie powinien zawierać przymierza z Afrykanami, którzy oczekiwaliby od Wielkiej Brytanii ochrony i wydał rozkaz, że brytyjscy urzędnicy i garnizony powinny zostać wycofane z fortów Złotego Wybrzeża. Jednak forty miały pozostać brytyjskim terytorium i rząd brytyjski płacił Londyńskiemu Komitetowi Handlowców 4.000 funtów na rok by je utrzymać. Instytucje miały być kierowane przez gubernatora i wybraną radę, która miała posiadać jurysdykcję tylko nad brytyjskimi fortami i portami oraz zamieszkującymi w nich ludźmi.

W [[1830]] Komitet Londyński wysłał w roli prezesa rady (albo gubernatora) kapitana George’a Macleana, który w roku [[1831]] doszedł do porozumienia z Aszanti. Dokonał tego pomimo małego poparcia od rządu brytyjskiego oraz faktu, że nie miał w ogóle autentycznego pełnomocnictwa. Ponadto próba dojścia rządu brytyjskiego do porozumienia z Aszanti na ich warunkach, po bitwie pod Dodowa była sprzeczna z interesami ludzi z wybrzeża, obawiającymi się, że Aszanti mogliby domagać się ponownego zwierzchnictwa feudalnego nad nimi. Nawet pośród kupców byli tacy, którzy twierdzili, że Maclean powinien ograniczyć zakres swojej działalności i kompetencje do tych, którzy faktycznie mieszkają w granicach brytyjskich fortów. Zgodnie z warunkami [[umowa międzynarodowa|traktatu]] podpisanego w roku 1831 przez gubernatora Macleana, dwóch wysłanników Aszanti, sześciu wodzów Fante, przedstawicieli [[Assin]], [[Tufel]] i Denkyira oraz innych wodzów afrykańskich, Asantehene zapłacił Brytyjczykom 600 [[Uncja|uncji]] [[Złoto|złota]], oddał dwóch zakładników z rodziny królewskiej i uznał niezależność Denkyira i Assin. Złoto i zakładników odesłano później do [[Kumasi]]. Szacunkowa ocena strat w ludziach, mówi, że w rezultacie wojny zginęło 3000 Aszanti i kilkuset żołnierzy brytyjskich.

{{Wojny Brytyjczyków z Aszanti}}

[[Kategoria:Wojny Aszanti]]
[[Kategoria:Brytyjskie wojny kolonialne|1]]

title: I wojna Brytyjczyków z Aszanti

Miejsce: Złote Wybrzeże

Terytorium: Ghana

Przyczyna: próba rozbicia Imperium Aszanti

Wynik: wojna zakończona traktatem pokojowym

title: Strony konfliktu

Wielka Brytania: Konfederacja Aszanti

title: Dowódcy

Charles MacCarthy · Neil Campbell · George Maclean: Osei Yaw Akoto

title: Siły

title: Straty


text:
# Gmina Slivno
Gmina Slivno (chorw. Općina Slivno) – gmina w Chorwacji, w żupanii dubrownicko-neretwiańskiej. W 2011 roku liczyła 1999 mieszkańców.

## Miejscowości
Gmina składa się z następujących miejscowości:

- Blace
- Duba
- Duboka
- Klek
- Komarna
- Kremena
- Lovorje
- Lučina
- Mihalj
- Otok
- Pižinovac
- Podgradina
- Raba
- Slivno Ravno
- Trn
- Tuštevac
- Vlaka
- Zavala

title: Gmina Slivno

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Gmina Slivno
 |nazwa oryginalna                = Općina Slivno
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[gmina]]
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Chorwacja
 |1. jednostka administracyjna    = [[Żupania dubrownicko-neretwiańska|dubrownicko-neretwiańska]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 31.12.2021
 |liczba ludności                 = 2033<ref>{{Cytuj stronę |url=https://web.archive.org/web/20220922114125/https://podaci.dzs.hr/media/rqybclnx/popis_2021-stanovnistvo_po_naseljima.xlsx |tytuł=Population estimate by sex, by towns/municipalities, 31 December |język=en |data=2021-12-31 |autor= Croatian Bureau of Statistics |data dostępu=2022-03-17}}</ref>
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                = 020
 |kod pocztowy                    = 21272
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             = http://opcina-slivno.hr/
}}
'''Gmina Slivno''' ({{w języku|hr|Općina Slivno}}) – [[gmina]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania dubrownicko-neretwiańska|żupanii dubrownicko-neretwiańskiej]]. W 2011 roku liczyła 1999 mieszkańców{{r|stat}}.

== Miejscowości ==
Gmina składa się z następujących miejscowości{{r|stat}}:
{{układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* [[Blace (Chorwacja)|Blace]]
* [[Duba (Chorwacja)|Duba]]
* [[Duboka (żupania dubrownicko-neretwiańska)|Duboka]]
* [[Klek (Chorwacja)|Klek]]
* [[Komarna]]
* [[Kremena]]
* [[Lovorje]]
* [[Lučina (Chorwacja)|Lučina]]
* [[Mihalj]]
* [[Otok (żupania dubrownicko-neretwiańska)|Otok]]
* [[Pižinovac]]
* [[Podgradina (żupania dubrownicko-neretwiańska)|Podgradina]]
* [[Raba (Chorwacja)|Raba]]
* [[Slivno Ravno]]
* [[Trn (Chorwacja)|Trn]]
* [[Tuštevac]]
* [[Vlaka (żupania dubrownicko-neretwiańska)|Vlaka]]
* [[Zavala (żupania dubrownicko-neretwiańska)|Zavala]]
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=80, 652}}</ref>
}}

{{Żupania dubrownicko-neretwiańska}}
{{Gmina Slivno}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Gminy w żupanii dubrownicko-neretwiańskiej|Slivno]]

title: Gmina SlivnoOpćina Slivno

Państwo: Chorwacja

Żupania: dubrownicko-neretwiańska


text:
# Aecjusz (imię)
Aecjusz – męskie imię łacińskie. Prawdopodobnie pochodzi od greckiego słowa αετος (Aetos), znaczącego "orzeł".
Znane osoby noszące to imię Aecjusz
- Aecjusz z Antiochii (ok. 313–365 lub 367) – duchowny ariański
- Aecjusz Flawiusz (ok. 390–454) – polityk i wódz rzymski
- Ezio Gamba – włoski judoka, dwukrotny medalista olimpijski

title: Aecjusz (imię)

wikitext:
'''Aecjusz'''<ref>W. Janowowa i inni [oprac.], ''Słownik imion'', Wrocław 1991, {{ISBN|83-04-03123-X}}</ref> – męskie imię łacińskie. Prawdopodobnie pochodzi od greckiego słowa αετος (Aetos), znaczącego "orzeł"<ref>[http://www.behindthename.com/name/aetius Behindthename]</ref>.

Znane osoby noszące to imię '''Aecjusz'''
* [[Aecjusz z Antiochii]] (ok. 313–365 lub 367) – duchowny ariański
* [[Aecjusz Flawiusz]] (ok. 390–454) – polityk i wódz rzymski
* [[Ezio Gamba]] – włoski judoka, dwukrotny medalista olimpijski

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Męskie imiona łacińskie]]


text:
# Kolchidzki Park Narodowy
Kolchidzki Park Narodowy (gruz. კოლხეთის ეროვნული პარკი) — park narodowy w zachodniej Gruzji, położony pomiędzy regionami Guria i Megrelia-Górna Swanetia. Leży na nadmorskiej równinie nad Morzem Czarnym, w regionie zwanym w starożytności Kolchidą, od której wziął nazwę – Kolchida w języku gruzińskim to Kolcheti (კოლხეთი).
Park narodowy utworzono w roku 1998 na bazie istniejącego tu już od 1947 roku rezerwatu przyrody. W 1996 Gruzja podpisała Konwencję ramsarską o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życia ptactwa wodnego, i znajdujący się tu rezerwat przyrody został nią objęty. Park narodowy zajmuje 285 km² powierzchni, a ponad połowa to obszary podmokłe. Tutejsze torfowiska istnieją już kilka tysięcy lat i osiągają miąższość ponad 12 m. Od otwartego morza teren ogranicza pas wydm o wysokości 2–3 m. Przepływają tu niewielkie rzeki, jest tu także kilka jezior, w tym największe Paliastomi, które znajduje się w południowo-zachodniej części parku narodowego, tuż przy mieście Poti. Ma 18,2 km² powierzchni i 3,2 m głębokości. Jest ono najłatwiej dostępne i chętnie odwiedzane przez turystów ze względu na swoją dużą populację ptactwa, w tym 21 zagrożonych gatunków.
Pod względem florystycznym charakterystyczne dla tego obszaru są podmokłe lasy, a dominujące gatunki drzew to olcha, wierzba, dąb i jesion. Mimo dużego wpływu człowieka nadal występują tu zbiorowiska endemicznych i reliktowych gatunków roślin na terenach mokradeł. Wśród tych najbardziej interesujących jest skrzydłorzech kaukaski.
Strefa przybrzeżna parku, w połączeniu z przyległym obszarem morskim, stanowi część jednego z głównych szlaków migracji ptaków do Afryki i Eurazji. W parku narodowym można spotkać ponad 194 rodzaje gatunków ptaków, w tym 21 wędrownych. Najlepsze miesiące do odwiedzenia to wrzesień i październik, kiedy duże i małe ptaki drapieżne można zauważyć tu podczas migracji na południe, lub okres od stycznia do maja, kiedy zimują tutaj łabędzie, gęsi, kaczki i inne ptaki wodne oraz pelikany i bociany. Żyją tu także bociany czarne oraz żurawie i czaple białe.
Administracja i centrum turystyczne parku narodowego znajduje się na południowym skraju Poti, 4 km od centrum miasta, na głównej drodze w kierunku Batumi. W sezonie organizuje się wycieczki łodziami lub pontonami po jeziorze Paliastomi oraz spływy po rzece Piczori.

title: Kolchidzki Park Narodowy

wikitext:
{{Obszar chroniony infobox
 |nazwa                = Kolchidzki Park Narodowy
 |nazwa oryginalna     =
 |kod obszaru          =
 |logo                 =
 |grafika              = Kolkheti National park.jpg
 |opis grafiki         =
 |rodzaj               = [[park narodowy]]
 |państwo              = GEO
 |położenie            = [[Megrelia]] i [[Guria]]
 |siedziba             = ul. Gurii 222, [[Poti]]
 |mezoregion           =
 |data utworzenia      = 1998
 |akt prawny           =
 |data likwidacji      =
 |powód likwidacji     =
 |powierzchnia         = 285 km²
 |powierzchnia otuliny =
 |obszary chronione    =
 |ochrona              =
 |odwiedzający         =
 |dyrekcja             =
 |plan                 =
 |opis planu           =
 |współrzędne          = 42° 9′ 10.01″ N 41° 48′ 49.16″ E
 |commons              = Category:Kolkheti National Park
 |www                  =
}}
'''Kolchidzki Park Narodowy''' ([[Język gruziński|gruz]]. კოლხეთის ეროვნული პარკი) — [[park narodowy]] w zachodniej [[Gruzja|Gruzji]], położony pomiędzy regionami [[Guria]] i [[Megrelia-Górna Swanetia]]. Leży na nadmorskiej równinie nad [[Morze Czarne|Morzem Czarnym]], w regionie zwanym w starożytności [[Kolchida|Kolchidą]], od której wziął nazwę – Kolchida w języku gruzińskim to ''Kolcheti'' (კოლხეთი).

Park narodowy utworzono w roku 1998{{r|apa}} na bazie istniejącego tu już od 1947 roku rezerwatu przyrody{{r|georgianholidays}}. W 1996 Gruzja podpisała [[Konwencja ramsarska|Konwencję ramsarską]] o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życia ptactwa wodnego, i znajdujący się tu rezerwat przyrody został nią objęty{{r|adamczak}}{{r|ramsar}}. Park narodowy zajmuje 285 km² powierzchni{{r|eurasia}}, a ponad połowa to obszary podmokłe. Tutejsze [[torfowisko|torfowiska]] istnieją już kilka tysięcy lat i osiągają miąższość ponad 12 m. Od otwartego morza teren ogranicza pas [[Wydmy|wydm]] o wysokości 2–3 m. Przepływają tu niewielkie rzeki, jest tu także kilka jezior, w tym największe [[Paliastomi]]{{r|adamczak}}, które znajduje się w południowo-zachodniej części parku narodowego, tuż przy mieście [[Poti]]. Ma 18,2 km² powierzchni i 3,2 m głębokości{{r|eurasia}}. Jest ono najłatwiej dostępne i chętnie odwiedzane przez turystów ze względu na swoją dużą populację ptactwa, w tym 21 zagrożonych gatunków{{r|eurasia}}.

Pod względem florystycznym charakterystyczne dla tego obszaru są podmokłe lasy, a dominujące gatunki drzew to [[olcha]], [[wierzba]], [[dąb]] i [[jesion]]{{r|adamczak}}. Mimo dużego wpływu człowieka nadal występują tu zbiorowiska [[Endemit|endemicznych]] i reliktowych gatunków roślin na terenach mokradeł. Wśród tych najbardziej interesujących jest [[skrzydłorzech kaukaski]]{{r|eurasia}}.

Strefa przybrzeżna parku, w połączeniu z przyległym obszarem morskim, stanowi część jednego z głównych szlaków migracji ptaków do [[Afryka|Afryki]] i [[Eurazja|Eurazji]]. W parku narodowym można spotkać ponad 194 rodzaje gatunków ptaków, w tym 21 wędrownych{{r|zakaukazie}}. Najlepsze miesiące do odwiedzenia to wrzesień i październik, kiedy duże i małe ptaki drapieżne można zauważyć tu podczas migracji na południe, lub okres od stycznia do maja, kiedy zimują tutaj łabędzie, gęsi, kaczki i inne ptaki wodne oraz pelikany i bociany{{r|lonelyplanet}}. Żyją tu także [[Bocian czarny|bociany czarne]] oraz żurawie i [[Czapla biała|czaple białe]]{{r|adamczak}}.

Administracja i centrum turystyczne parku narodowego znajduje się na południowym skraju Poti, 4 km od centrum miasta, na głównej drodze w kierunku [[Batumi]]. W sezonie organizuje się wycieczki łodziami lub pontonami po jeziorze Paliastomi{{r|eurasia}} oraz spływy po rzece Piczori{{r|apa}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=ramsar>{{Cytuj stronę | url = https://rsis.ramsar.org/ris/893| tytuł = Wetlands of Central Kolkheti| data dostępu = 2015-04-11 | autor = | opublikowany = ramsar.org| praca = | data = | język = en}}</ref>
<ref name=adamczak>{{Cytuj książkę | nazwisko = Adamczak| imię = Sławomir | tytuł = Gruzja, Armenia i Azerbejdżan| wydanie = | wydawca = [[Wydawnictwo Pascal]]| miejsce = Bielsko-Biała| rok = 2013| strony = 228| rozdział = Wybrzeże i Adżaria | seria = Praktyczny przewodnik| isbn = 978-83-7642-141-4| data dostępu = 2015-04-12}}</ref>
<ref name="zakaukazie">{{Cytuj książkę | nazwisko = | imię =  | tytuł = Gruzja, Armenia i Azerbejdżan - Magiczne Zakaukazie| wydanie = IV| wydawca = Wydawnictwo Helion| miejsce = Gliwice| rok = 2012| strony = 186| rozdział = Zwiedzanie Gruzji| seria = Przewodniki Bezdroży| isbn = 978-83-246-7447-3| data dostępu = 2015-04-12}}</ref>
<ref name=lonelyplanet>{{Cytuj stronę | url = http://archive.is/20150412163923/http://www.lonelyplanet.com/georgia/sights/other/kolkheti-national-park| tytuł = Kolkheti National Park| data dostępu = 2015-04-11 | autor = | opublikowany = lonelyplanet.com| praca = | data = | język = en}}</ref>
<ref name=eurasia>{{Cytuj stronę | url = http://eurasia.travel/georgia/places/western_georgia/poti/kolkheti_national_park/| tytuł = Kolkheti National Park| data dostępu = 2015-04-11 | autor = | opublikowany = eurasia.travel| praca = | data = | język = en}}</ref>
<ref name=apa>{{Cytuj stronę | url = http://apa.gov.ge/en/protected-areas/cattestone/kolxetis-erovnuli-parkis-administracia| tytuł = Kolkheti National Park| data dostępu = 2015-04-11 | autor = Agency of Protected Areas of Georgia| opublikowany = www.apa.gov.ge| praca = | data = | język = en}}</ref>
<ref name=georgianholidays>{{Cytuj stronę | url = http://www.georgianholidays.com/?page=sights/national-parks/kolkheti-national-park&lang=&add=&qv=| tytuł = Kolkheti National Park| data dostępu = 2015-04-14 | autor = | opublikowany = www.georgianholidays.com| praca = | data = | język = en}}</ref>
}}

[[Kategoria:Parki narodowe w Gruzji]]
{{Parki narodowe w Gruzji}}

title: Kolchidzki Park Narodowy

Państwo: Gruzja

Położenie: Megrelia i Guria

Siedziba: ul. Gurii 222, Poti

Powierzchnia: 285 km²