text:
# Jon Shave
Jon Shave, właśc. Jonathan Christopher Shave (ur. w marcu 1978) – brytyjski muzyk i producent muzyczny. Członek zespołów producenckich Xenomania i The Invisible Men. Znany ze współpracy z Iggy Azaleą, Zaynem Malikiem, Jessie J, Britney Spears, Miley Cyrus i Charli XCX.
Dwukrotnie nominowany do nagrody Grammy. Laureat nagrody Gold Derby Music Award.

## Życiorys i twórczość
W 2002 roku został członkiem zespołu kompozytorsko-producenckiego Xenomania, znanego z realizacji hitów Cher, Kylie Minogue, Dannii Minogue, Girls Aloud, Sugababes, The Saturdays i Sophie Ellis-Bextor.
W 2008 roku był współzałożycielem zespołu The Invisible Men, który współtworzył i wyprodukował utwory: „Fancy” Iggy Azalei, „Save That Shit” Lil Peepa, „Do It Like a Dude” Jessie J, „Hot Right Now” DJ-a Fresha i Rity Ory, „Pretty Girls” Britney Spears i Iggy Azalei oraz album Mind of Mine Zayna Malika (złota płyta w Wielkiej Brytanii i platynowa w USA).
W maju 2019 roku Spirit B-Unique, londyńskie biuro Spirit Music Group, podpisało z Shave’em umowę na wyłączność dotyczącą wydawania muzyki.
Na początku 2023 roku Shave rozpoczął karierę solową. Od tego momentu współtworzył i wyprodukował utwory dla Charli XCX („Sympathy Is a Knife”, „So I”, „I Think About It All the Time”, „Spring Breakers”), Benjamina Ingrosso („Kite”), Rity Ory („Praising You”) oraz Loreen („Warning Signs”).
W lutym 2024 roku podpisał umowę z Warner Chappell Music dotyczącą globalnej publikacji swoich utworów.
W 2025 roku powrócił do współpracy z zespołem Sugababes, będąc współautorem i producentem jego singli: „Jungle”, „Weeds” i „Shook”.

### Produkcja filmowa i telewizyjna
Shave pracował również nad ścieżkami dźwiękowymi i piosenkami do filmów i programów telewizyjnych. Zrealizował muzykę do globalnej kampanii reklamowej marki wódki Belvedere, w której wystąpił Daniel Craig oraz wyprodukował dwie piosenki wykonywane przez Miley Cyrus w odcinku serialu Netflixa Czarne lustro, zatytułowanym „Rachel, Jack and Ashley Too”.

## Nagrody
- Był dwukrotnie nominowany do nagrody Grammy[9][10].

- W 2025 roku zdobył nagrodę Gold Derby Music Award w kategorii: Album of the Year za album Brat (wspólnie ze współproducentami tego albumu: A.G. Cookiem, Cirkutem, George’em Danielem, Charli XCX, Gesaffelsteinem, Finnem Keane, Hudsonem Mohawke, El Guincho, Linusem Wiklundem i Omerem Fedim)[11]

- Nominowany do tej nagrody w kategorii: Best Pop Album za album Brat (wspólnie ze współproducentami albumu)[11]

title: Jon Shave

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Jon Shave
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Jonathan Christopher Shave
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = marzec 1978
 |miejsce urodzenia     =
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[muzyka pop|pop]] [[hip-hop (muzyka)|hip-hop]], [[muzyka elektroniczna]]<ref>{{cytuj stronę|url = https://www.strandmagazine.co.uk/single-post/in-conversation-with-jon-shave |tytuł = In Conversation with Jon Shave |autor = Daria Slikker |opublikowany = strandmagazine.co.uk |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>
 |zawód                 = [[muzyk]], [[producent muzyczny]]
 |aktywność             = od 2002
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                = [[Xenomania]], [[The Invisible Men]]
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   = https://www.jonshave.com/
}}
'''Jon Shave''', właśc. '''Jonathan Christopher Shave''' (ur. w marcu 1978<ref>{{cytuj stronę |url = https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/G9oLqeMA_C6nc4-zAc9AYSYck3M/appointments |tytuł = Jonathan Christopher SHAVE |autor = [[ Companies House]] |opublikowany = find-and-update.company-information.service.gov.uk |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>) – [[Wielka Brytania|brytyjski]] [[muzyk]] i [[producent muzyczny]]. Członek zespołów producenckich [[Xenomania]] i [[The Invisible Men]]. Znany ze współpracy z [[Iggy Azalea|Iggy Azaleą]], [[Zayn Malik|Zaynem Malikiem]], [[Jessie J]], [[Britney Spears]], [[Miley Cyrus]] i [[Charli XCX]].

Dwukrotnie nominowany do [[nagroda Grammy|nagrody Grammy]]. Laureat nagrody Gold Derby Music Award.

== Życiorys i twórczość ==
W 2002 roku został członkiem zespołu kompozytorsko-producenckiego [[Xenomania]], znanego z realizacji hitów [[Cher]], [[Kylie Minogue]], [[Dannii Minogue]], [[Girls Aloud]], [[Sugababes]], [[The Saturdays]] i [[Sophie Ellis-Bextor]]<ref name="Gustafson" />.

W 2008 roku był współzałożycielem zespołu [[The Invisible Men]], który współtworzył i wyprodukował utwory: „Fancy” [[Iggy Azalea|Iggy Azalei]], „Save That Shit” [[Lil Peep]]a, „[[Do It Like a Dude]]” [[Jessie J]], „Hot Right Now” [[DJ Fresh|DJ-a Fresha]] i [[Rita Ora|Rity Ory]], „[[Pretty Girls]]” [[Britney Spears]] i Iggy Azalei oraz album ''Mind of Mine'' [[Zayn Malik|Zayna Malika]] ([[Certyfikaty sprzedaży w przemyśle muzycznym|złota płyta]] w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]]<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.bpi.co.uk/award/13918-4145-2 |tytuł = Zayn, Mind Of Mine |autor = [[British Phonographic Industry|BPI]] |opublikowany = bpi.co.uk |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref> i platynowa w [[Stany Zjednoczone|USA]]<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Zayn&ti=Mind+of+Mine&format=Album&type=#search_section |tytuł = Gold & Platinum: Zayn, Mind of Mine |autor = [[Recording Industry Association of America|RIAA]] |opublikowany = riaa.com |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>)<ref name="RLM" />.

W maju 2019 roku Spirit B-Unique, londyńskie biuro Spirit Music Group, podpisało z Shave’em umowę na wyłączność dotyczącą wydawania muzyki<ref>{{Cytuj stronę |url = https://www.musicbusinessworldwide.com/spirit-b-unique-inks-deal-with-jon-shave-from-songwriting-music-production-trio-the-invisible-men/ |tytuł = Spirit B-Unique inks deal with Jon Shave from songwriting/music production trio The Invisible Men |autor = Murray Stassen |opublikowany = [[Music Business Worldwide|MBW]] |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>.

Na początku 2023 roku Shave rozpoczął karierę solową. Od tego momentu współtworzył i wyprodukował utwory dla [[Charli XCX]] („Sympathy Is a Knife”, „So I”, „I Think About It All the Time”, „Spring Breakers”), [[Benjamin Ingrosso|Benjamina Ingrosso]] („Kite”), Rity Ory („Praising You”) oraz [[Loreen]] („Warning Signs”)<ref name="RLM" />.

W lutym 2024 roku podpisał umowę z [[Warner Chappell Music]] dotyczącą globalnej publikacji swoich utworów<ref name="Paine" />.

W 2025 roku powrócił do współpracy z zespołem Sugababes, będąc współautorem i producentem jego singli: „Jungle”, „Weeds” i „Shook”<ref name="Gustafson" />.

=== Produkcja filmowa i telewizyjna ===
Shave pracował również nad [[ścieżka dźwiękowa|ścieżkami dźwiękowymi]] i piosenkami do filmów i programów telewizyjnych. Zrealizował muzykę do globalnej kampanii reklamowej marki wódki [[Belvedere (wódka)|Belvedere]], w której wystąpił [[Daniel Craig]] oraz wyprodukował dwie piosenki wykonywane przez [[Miley Cyrus]] w odcinku serialu [[Netflix]]a ''[[Czarne lustro]]'', zatytułowanym „Rachel, Jack and Ashley Too”<ref name="Paine" />.

== Nagrody ==
* Był dwukrotnie nominowany do [[Nagroda Grammy|nagrody Grammy]]<ref>{{cytuj stronę|url = https://www.grammy.com/artists/jon-shave/18693 |tytuł = Jon Shave |autor = [[National Academy of Recording Arts and Sciences|The Recording Academy]] |opublikowany = grammy.com |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url = https://www.grammy.com/artists/jonathan-christopher-shave/58138 |tytuł = Jonathan Christopher Shave |autor = [[National Academy of Recording Arts and Sciences|The Recording Academy]] |opublikowany = grammy.com |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>.

* W 2025 roku zdobył nagrodę Gold Derby Music Award w kategorii: Album of the Year za album ''[[Brat (album)|Brat]]'' (wspólnie ze współproducentami tego albumu: [[A.G. Cook]]iem, [[Cirkut]]em, [[George Daniel|George’em Danielem]], [[Charli XCX]], [[Gesaffelstein]]em, [[Finn Keane|Finnem Keane]], [[Hudson Mohawke|Hudsonem Mohawke]], [[El Guincho]], [[Linus Wiklund|Linusem Wiklundem]] i [[Omer Fedi|Omerem Fedim]])<ref name="GDMA" />

* Nominowany do tej nagrody w kategorii: Best Pop Album za album ''Brat'' (wspólnie ze współproducentami albumu)<ref name="GDMA" />

== Zobacz też ==
{{Kategoria główna|Piosenki napisane przez Jona Shave’a}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Gustafson">{{cytuj stronę|url = https://headlinerhub.com/jon-shave-songwriter-producer-charli-xcx-brat-sugababes-jungle-weeds.html |tytuł = The hitmaker powering pop’s coolest comebacks: Jon Shave on crafting Charli XCX’s Brat and reviving the Sugababes sound |autor = Alice Gustafson |opublikowany = headlinerhub.com |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>
<ref name="RLM">{{cytuj stronę|url = https://www.redlightmanagement.com/writer-producer/jon-shave/ |tytuł = Jon Shave |autor = Red Light Management |opublikowany = redlightmanagement.com |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>
<ref name="Paine">{{cytuj stronę|url = https://www.musicweek.com/publishing/read/warner-chappell-signs-global-deal-with-jon-shave/089253 |tytuł = Warner Chappell signs global deal with Jon Shave |autor = Andre Paine |opublikowany = [[Music Week]] |język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>
<ref name="GDMA">{{cytuj stronę |url = https://www.goldderby.com/article/2024/charli-xcx-wins-gold-derby-music-awards/ |tytuł = Charli XCX wins Artist and Album of the Year at Gold Derby Music Awards, but voters spread the wealth |autor = Daniel Montgomery |opublikowany = goldderby.com| język = en |data dostępu = 2025-08-09}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Discogs|artysta|427032|Jon Shave}}
* {{IMDb|osoba|5959561|Jon Shave}}

{{Kontrola autorytatywna}}
{{SORTUJ:Shave, Jon}}
[[Kategoria:Brytyjscy kompozytorzy]]
[[Kategoria:Brytyjscy producenci muzyczni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1978]]

title: Jon Shave

Imię i nazwisko: Jonathan Christopher Shave

Data urodzenia: marzec 1978

Gatunki: pop hip-hop, muzyka elektroniczna

Zawód: muzyk, producent muzyczny


text:
# Shawn Doyle
Shawn Doyle (ur. 1968 w Wabush, Newfoundland) – kanadyjski aktor.

## Życiorys
Urodził się i dorastał w powierzchni Newfoundland. Studiował teatr na Uniwersytecie York w Toronto.
Debiutował na dużym ekranie w thrillerze Długi pocałunek na dobranoc (The Long Kiss Goodnight, 1996) z Geeną Davis, Samuelem L. Jacksonem i Craigiem Bierko, filmie sensacyjnym sci-fi Człowiek ciemności III: Walka ze śmiercią (Darkman III: Die Darkman Die, 1996) u boku Jeffa Faheya i Arnolda Vosloo oraz wraz ze swoją żoną, Allegrą Fulton, w filmie krótkometrażowym Narzeczona oprawcy (The Hangman's Bride, 1996), do którego napisał scenariusz. W 1999 roku był nominowany do nagrody Gemini za najlepszą drugoplanową rolę męską detektywa McKeighana w serialu obyczajowym Miasto (The City, 1999).
Wystąpił w popularnych serialach: CBS CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas (2004), ABC Gotowe na wszystko (Desperate Housewives, 2004, 2005) jako pan Hartley, 24 godziny (24, 2005). Rola Dennisa Langleya w kanadyjskim serialu Jedenasta godzina (The Eleventh Hour, 2002-2005) został wyróżniony w 2002 roku nagrodą Actra za najlepszą rolę męską w serialu telewizyjnym.

## Wybrana filmografia
- Złodziejka (The Robber Bride, 2007) jako John Grismer; film TV
- Zamieć (Whiteout, 2009) jako Sam Murphy

wikiname: plwiki

title: Shawn Doyle

in_language: pl

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Shawn Doyle
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = [[1968]]
 |miejsce urodzenia         = [[Wabush]], [[Kanada]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[aktor]]
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       =
}}
'''Shawn Doyle''' (ur. [[1968]] w Wabush, [[Nowa Fundlandia i Labrador|Newfoundland]]) – [[Kanadyjczycy|kanadyjski]] [[aktor]].

== Życiorys ==
Urodził się i dorastał w [[Powierzchnia|powierzchni]] [[Nowa Fundlandia i Labrador|Newfoundland]]. Studiował [[teatr]] na [[Uniwersytet York|Uniwersytecie York]] w [[Toronto]].

Debiutował na dużym ekranie w [[Dreszczowiec|thrillerze]] ''Długi pocałunek na dobranoc'' (''The Long Kiss Goodnight'', [[1996 w filmie|1996]]) z [[Geena Davis|Geeną Davis]], [[Samuel L. Jackson|Samuelem L. Jacksonem]] i [[Craig Bierko|Craigiem Bierko]], [[Film sensacyjny|filmie sensacyjnym]] [[sci-fi]] ''Człowiek ciemności III: Walka ze śmiercią'' (''Darkman III: Die Darkman Die'', [[1996 w filmie|1996]]) u boku [[Jeff Fahey|Jeffa Faheya]] i [[Arnold Vosloo|Arnolda Vosloo]] oraz wraz ze swoją żoną, Allegrą Fulton, w filmie krótkometrażowym ''Narzeczona oprawcy'' (''The Hangman's Bride'', [[1996 w filmie|1996]]), do którego napisał [[scenariusz]]. W [[1999]] roku był nominowany do nagrody Gemini za najlepszą drugoplanową rolę męską [[detektyw]]a McKeighana w serialu obyczajowym ''Miasto'' (''The City'', [[1999 w filmie|1999]]).

Wystąpił w popularnych [[serial]]ach: [[Columbia Broadcasting System|CBS]] ''[[CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas]]'' ([[2004 w filmie|2004]]), [[American Broadcasting Company|ABC]] ''[[Gotowe na wszystko]]'' (''Desperate Housewives'', [[2004 w filmie|2004]], [[2005 w filmie|2005]]) jako pan Hartley, ''[[24 godziny (serial telewizyjny)|24 godziny]]'' (''24'', [[2005 w filmie|2005]]). Rola Dennisa Langleya w [[Kanada|kanadyjskim]] [[serial]]u ''Jedenasta godzina'' (''The Eleventh Hour'', [[2002 w filmie|2002]]-[[2005 w filmie|2005]]) został wyróżniony w [[2002]] roku nagrodą Actra za najlepszą rolę męską w serialu telewizyjnym.

== Wybrana filmografia ==
* ''[[Złodziejka (film 2007)|Złodziejka]]'' (''The Robber Bride'', 2007) jako John Grismer; film TV
* ''Zamieć'' (''Whiteout'', 2009) jako Sam Murphy

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0236495|Shawn Doyle}}
* {{Filmweb|osoba|7859|Shawn Doyle}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Doyle, Shawn}}
[[Kategoria:Kanadyjscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1968]]

title: Shawn Doyle

Data i miejsce urodzenia: 1968 · Wabush, Kanada

Zawód: aktor


text:
# Kirby Cross
Kirby Cross – wieś w Anglii, w hrabstwie Essex, w dystrykcie Tendring. Leży 53 km na wschód od miasta Chelmsford i 101 km na wschód od Londynu.

title: Kirby Cross

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kirby Cross
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Kirby Cross village sign.JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Kirby Cross
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[East of England]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Essex]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna = [[Tendring (dystrykt)|Tendring]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = CO13
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Essex
 |współrzędne                  = 51°50′28″N 1°13′8″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Kirby Cross''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w hrabstwie [[Essex]], w [[dystrykt|dystrykcie]] [[Tendring (dystrykt)|Tendring]]. Leży 53 km na wschód od miasta [[Chelmsford]] i 101 km na wschód od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=TM2171920770|tytuł=Kirby Cross na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-10-06}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Tendring}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Essex]]
[[Kategoria:Tendring]]

title: Kirby Cross

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: East of England

Hrabstwo: Essex

Dystrykt: Tendring


text:
# Poienița (okręg Marusza)
Poienița (węg. Marosagárd) – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Livezeni. W 2011 roku liczyła 334 mieszkańców.

title: Poienița (okręg Marusza)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Poienița
 |nazwa oryginalna             = Poienița
 |zdjęcie                      = Marosagard reformatus templom.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Marusza|Marusza]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Livezeni (gmina)|Livezeni]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 334
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Marusza
 |współrzędne                  = 46°33′20″N 24°40′12″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Poienița''' ({{w języku|hu|Marosagárd}}) – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Marusza|okręgu Marusza]], w [[Livezeni (gmina)|gminie Livezeni]]. W 2011 roku liczyła 334 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-02-19 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}

{{Gmina Livezeni}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Marusza]]

title: Poienița

Państwo: Rumunia

Okręg: Marusza

Gmina: Livezeni


text:
# Tinguiririca
Tinguiririca (mapudungun: okrągły lub świecący kwarc) – aktywny stratowulkan w Andach. Znajduje się w Chile w pobliżu granicy z Argentyną, w regionie Libertador, w prowincji Colchagua, w gminie San Fernando. Ostatni jego wybuch miał miejsce w 1917 roku.

title: Tinguiririca

wikitext:
{{inne znaczenia|stratowulkanu|[[Tinguiririca (ujednoznacznienie)|Tinguiririca]] – ujednoznacznienie}}
{{Góra infobox
 |nazwa                 = Tinguiririca
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |państwo               = Chile
 |położenie             =
 |pasmo                 = [[Andy]]
 |wysokość              = 4280
 |kod mapy              = Chile
 |wybitność             =
 |data zdobycia         = 1930
 |pierwsze wejście      =
 |data zdobycia zimą    =
 |pierwsze wejście zimą =
 |współrzędne           = 34°48′49″S 70°21′7″W
 |commons               =
}}
'''Tinguiririca''' ([[język mapudungun|mapudungun]]: okrągły lub świecący kwarc) – aktywny [[stratowulkan]] w [[Andy|Andach]]. Znajduje się w [[Chile]] w pobliżu granicy z [[Argentyna|Argentyną]], w regionie [[O’Higgins (region)|Libertador]], w prowincji Colchagua, w gminie San Fernando. Ostatni jego wybuch miał miejsce w 1917 roku<ref name="Smithsonian ">{{Cytuj stronę | url = http://www.volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=357030 | tytuł = Tinguiririca | praca = Global Volcanism Program  | opublikowany = Smithsonian Institution, National Museum of Natural History | data dostępu = 2014-09-09}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Szczyty Chile]]
[[Kategoria:Wulkany w Chile]]
[[Kategoria:Stratowulkany]]
[[Kategoria:Szczyty Andów]]

title: Tinguiririca

Państwo: Chile

Położenie: Colchagua↗

Pasmo: Andy


text:
# Piñeiros (przystanek kolejowy)
Piñeiros – przystanek kolei wąskotorowej FEVE w Narón, w Galicji, w Hiszpanii.
| Piñeiros                      |  |                           |
| Linia Ferrol – Gijón (5,5 km) |  |                           |
| O Alto do Castiñeiro          |  | O Ponto odległość: 0,8 km |

title: Piñeiros (przystanek kolejowy)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Piñeiros
 |nazwa oryginalna           = Piñeiros-Narón
 |zdjęcie                    = FEVE Pineiros.jpg
 |opis zdjęcia               = Wiata przystankowa w Piñeiros widziana z okna pociągu do Oviedo.
 |państwo                    = Galicja
 |miejscowość                = [[Narón]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   = [[Administrador de Infraestructuras Ferroviarias|Adif]]
 |data otwarcia              =
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 1
 |liczba krawędzi peronowych = 1
 |kasy                       = {{Nie}}
 |linie kolejowe             =
* [[Linia kolejowa Ferrol – Gijón]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |współrzędne                = 43°30′35″N 8°11′2″W
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Piñeiros''' – [[Przystanek osobowy|przystanek]] kolei wąskotorowej [[Ferrocarriles de Vía Estrecha|FEVE]] w [[Narón]], w [[Galicja (Hiszpania)|Galicji]], w [[Hiszpania|Hiszpanii]]<ref name=feve />.

{{Stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Piñeiros
|linia         = [[Linia kolejowa Ferrol – Gijón|Ferrol – Gijón]]
|kilometr      = 5,5<ref name=spanishrailway />
|poprzedni     = [[O Alto do Castiñeiro (przystanek kolejowy)|O Alto do Castiñeiro]]
|poprzedni_km  =
|następny      = [[O Ponto]]
|następny_km   = 0,8
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=feve>{{cytuj stronę | url = https://www.renfe.com/content/dam/renfe/es/Viajeros/Secciones/Cercanias/Mapas/feve/map_ferrol_oviedo_gijon.png | tytuł = Mapa de la línea de Ferrol - Oviedo - Gijón | data dostępu = 2019-01-15 | autor = Renfe Feve | język = es }}</ref>
<ref name=spanishrailway>{{cytuj stronę | url=https://www.spanishrailway.com/ferrocarril-de-ferrol-a-gijon/ | tytuł = Ferrocarril de Ferrol á Gijón | autor = Juan Peris Torner | data = 2012-03-24 | opublikowany=Spanish Railway | data dostępu=2019-01-17 | język=es | archiwum = https://web.archive.org/web/20180713165659/http://www.spanishrailway.com/2012/03/24/ferrocarril-de-ferrol-a-gijon/ | zarchiwizowano = 2018-07-13}}</ref>
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe kolei FEVE]]
[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Galicji]]

title: PiñeirosPiñeiros-Narón

Państwo: Hiszpania

Wspólnota autonomiczna: Galicja

Miejscowość: Narón

Zarządca: Adif

Kasy: N


text:
# Palczatka pogięta
Palczatka pogięta (Cymbopogon flexuosus (Nees ex Steud.) W.Watson) – gatunek traw z rodziny wiechlinowatych. Występuje na obszarach o klimacie tropikalnym w Indiach, Nepalu, Laosie i Tajlandii oraz klimatu umiarkowanego (Chiny, prowincja Junnan).
Dorasta do 1m wysokości. Liście zielone, 2–3 cm szerokości, wiecha wielokwiatowa
Roślina przyprawowa. Zawiera olejek lotny, który posiada zapach i smak cytryny. Dla celów przyprawowych używa się świeżych lub suszonych części pędu. Przyprawa szczególnie popularna w kuchni indonezyjskiej i indyjskiej.

title: Palczatka pogięta

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = Palczatka pogięta
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="apweb" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[rośliny naczyniowe]]
 |podgromada           = [[rośliny nasienne]]
 |nadklasa             = [[okrytonasienne]]
 |klasa                = ''[[Magnoliopsida]]''
 |nadrząd              = [[liliopodobne]] <small>(≡ [[jednoliścienne]])</small>
 |rząd                 = [[wiechlinowce]]
 |rodzina              = [[wiechlinowate]]
 |rodzaj               = ''[[Cymbopogon]]''
 |gatunek              = palczatka pogięta
 |nazwa łacińska       = Cymbopogon flexuosus
 |autor                = (Nees ex Steud.) W.Watson
 |cytat                = Gaz. N. W. Ind. 392 1882<ref name=TPL>{{Cytuj stronę | tytuł = The Plant List | url = http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-406169| data dostępu = 2014-11-20}}</ref>
 |synonimy             =
 |wikispecies          =
 |commons              = category:Cymbopogon flexuosus
}}
'''Palczatka pogięta''' (''Cymbopogon flexuosus'' (Nees ex Steud.) W.Watson) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[trawa|traw]] z rodziny [[wiechlinowate|wiechlinowatych]]. Występuje na obszarach o klimacie tropikalnym w Indiach, Nepalu, Laosie i Tajlandii oraz klimatu umiarkowanego (Chiny, prowincja [[Junnan]])<ref name=grin>{{Cytuj stronę |url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?12804|tytuł=Germplasm Resources Information Network (GRIN)|data dostępu = 2014-11-20}}</ref>.

Dorasta do 1m wysokości. [[Liść|Liście]] zielone, 2–3 cm szerokości, [[wiecha]] wielokwiatowa

[[Roślina przyprawowa]]. Zawiera olejek lotny, który posiada zapach i smak cytryny. Dla celów przyprawowych używa się świeżych lub suszonych części pędu. Przyprawa szczególnie popularna w kuchni indonezyjskiej i indyjskiej<ref>Rośliny przyprawowe, PWRiL, W-wa, 1983, {{ISBN|83-09-00456-7}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2020-02-20}}</ref>
<ref name="apweb">{{Angiosperm Phylogeny Website |data dostępu = 2009-06-13}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wiechlinowate]]

title: Palczatka pogięta

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: rośliny naczyniowe

Podgromada: rośliny nasienne

Nadklasa: okrytonasienne

Klasa: Magnoliopsida

Nadrząd: liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd: wiechlinowce

Rodzina: wiechlinowate

Rodzaj: Cymbopogon

Gatunek: palczatka pogięta


text:
# Wodnik (województwo zachodniopomorskie)
Wodnik – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Biały Bór.
W latach 1975–1998 miejscowość należała do woj. koszalińskiego.

title: Wodnik (województwo zachodniopomorskie)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Wodnik
 |rodzaj miejscowości    = osada
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = zachodniopomorskie
 |powiat                 = [[Powiat szczecinecki|szczecinecki]]
 |gmina                  = [[Biały Bór (gmina)|Biały Bór]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 94
 |kod pocztowy           =
 |tablice rejestracyjne  = ZSZ
 |SIMC                   = 1063439
 |kod mapy               = Biały Bór (gmina)
 |współrzędne            = 53°58'21"N 16°48'26"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|201206|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Wodnik''' – [[osada]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w [[powiat szczecinecki|powiecie szczecineckim]], w [[Biały Bór (gmina)|gminie Biały Bór]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała do [[Województwo koszalińskie (1975–1998)|woj. koszalińskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=Wodnik&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=false TERYT]

{{Gmina Biały Bór}}

[[Kategoria:Biały Bór (gmina)]]

title: Wodnik

Państwo: Polska

Województwo: zachodniopomorskie

Powiat: szczecinecki

Gmina: Biały Bór

Tablice rejestracyjne: ZSZ


text:
# Klebang
Klebang – miasto w Malezji, w stanie Malakka. W 2000 roku liczyło 30 509 mieszkańców.

title: Klebang

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Klebang
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = MYS
 |1. jednostka administracyjna = [[Malakka (stan)|Malakka]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2000
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Malezja
 |współrzędne                  = 2° 13′ 12.00″ N, 102° 12′ 00.00″ E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Klebang''' – miasto w [[Malezja|Malezji]], w stanie [[Malakka (stan)|Malakka]]. W 2000 roku liczyło 30 509 mieszkańców.

[[Kategoria:Miasta w stanie Malakka]]

title: Klebang

Państwo: Malezja

Stan: Malakka


text:
# Kućice (kanton zenicko-dobojski)
Kućice – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zenicko-dobojskim, w gminie Zavidovići. W 2013 roku liczyła 172 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

title: Kućice (kanton zenicko-dobojski)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kućice
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BA-BIH
 |1. jednostka administracyjna = [[Kanton zenicko-dobojski|zenicko-dobojski]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Gmina Zavidovići|Zavidovići]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2013
 |liczba ludności              = 172{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Kućice''' – [[wieś]] w [[Bośnia i Hercegowina|Bośni i Hercegowinie]], w [[Federacja Bośni i Hercegowiny|Federacji Bośni i Hercegowiny]], w [[Kanton zenicko-dobojski|kantonie zenicko-dobojskim]], w [[gmina Zavidovići|gminie Zavidovići]]. W 2013 roku liczyła 172 mieszkańców, z czego większość stanowili [[Boszniacy]]{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=http://www.popis.gov.ba/popis2013/doc/Knjiga1/K1_B_E.pdf|tytuł=Popis 2013 u BiH|opublikowany=Federalni zavod za statistiku|język=bs|data dostępu=2020-04-17}}</ref>
}}

{{gmina Zavidovići}}
{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Zavidovići]]

title: Kućice

Państwo: Bośnia i Hercegowina

Część składowa: Federacja Bośni i Hercegowiny

Kanton: zenicko-dobojski

Gmina: Zavidovići


text:
# Vincenzo di Palma
Vincenzo di Palma (ur. 30 czerwca 1970 w Neapolu) – włoski wioślarz.

## Osiągnięcia
- Mistrzostwa Świata Juniorów – Račice 1986 – ósemka – 8. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata Juniorów – Kolonia 1987 – ósemka – 8. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Indianapolis 1994 – czwórka ze sternikiem – 8. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Tampere 1995 – czwórka ze sternikiem – 3. miejsce[1].
- Igrzyska Olimpijskie – Atlanta 1996 – ósemka – 9. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Aiguebelette-le-Lac 1997 – dwójka ze sternikiem – 4. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Lucerna 2001 – ósemka wagi lekkiej – 4. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Sewilla 2002 – ósemka wagi lekkiej – 1. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Mediolan 2003 – ósemka – 5. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Monachium 2007 – ósemka – 15. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Linz 2008 – ósemka wagi lekkiej – 4. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Poznań 2009 – dwójka ze sternikiem – 6. miejsce[1].
- Mistrzostwa Europy – Montemor-o-Velho 2010 – ósemka wagi lekkiej – 1. miejsce[1].

title: Vincenzo di Palma

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Vincenzo di Palma
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = wioślarstwo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[30 czerwca]] [[1970]]
 |miejsce urodzenia         = [[Neapol]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 165 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/nagłówek|MŚ|W}}
{{Medalista infobox/reprezentacja|ITA}}
{{Medalista infobox/MŚ|W|Sewilla|2002|złoto|wioślarstwo (ósemka wagi lekkiej)}}
{{Medalista infobox/MŚ|W|Tampere|1995|brąz|wioślarstwo (czwórka ze sternikiem)}}
{{Medalista infobox/nagłówek|ME|W}}
{{Medalista infobox/reprezentacja|ITA}}
{{Medalista infobox/ME|W|Montemor-o-Velho|2010|złoto|ósemka wagi lekkiej}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Vincenzo di Palma''' (ur. [[30 czerwca]] [[1970]] w [[Neapol]]u) – [[Włochy|włoski]] [[Wioślarstwo|wioślarz]].

== Osiągnięcia ==
* [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Wioślarstwie 1986|Mistrzostwa Świata Juniorów]] – [[Račice (kraj ustecki)|Račice]] 1986 – ósemka – 8. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Wioślarstwie 1987|Mistrzostwa Świata Juniorów]] – [[Kolonia (Niemcy)|Kolonia]] 1987 – ósemka – 8. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 1994|Mistrzostwa Świata]] – [[Indianapolis]] 1994 – czwórka ze sternikiem – 8. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 1995|Mistrzostwa Świata]] – [[Tampere]] 1995 – czwórka ze sternikiem – 3. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1996|Igrzyska Olimpijskie]] – [[Atlanta]] 1996 – ósemka – 9. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 1997|Mistrzostwa Świata]] – [[Aiguebelette-le-Lac]] 1997 – dwójka ze sternikiem – 4. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2001|Mistrzostwa Świata]] – [[Lucerna]] 2001 – ósemka wagi lekkiej – 4. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2002|Mistrzostwa Świata]] – [[Sewilla]] 2002 – ósemka wagi lekkiej – 1. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2003|Mistrzostwa Świata]] – [[Mediolan]] 2003 – ósemka – 5. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2007|Mistrzostwa Świata]] – [[Monachium]] 2007 – ósemka – 15. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2008|Mistrzostwa Świata]] – [[Linz]] 2008 – [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2008 – ósemka wagi lekkiej mężczyzn|ósemka wagi lekkiej]] – 4. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2009|Mistrzostwa Świata]] – [[Poznań]] 2009 – [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2009 – dwójka ze sternikiem mężczyzn|dwójka ze sternikiem]] – 6. miejsce<ref name="rowing">{{cytuj stronę| url = https://worldrowing.com/athlete/8f3ea79d-805a-4cba-b7f8-db6a8a003ed6 | tytuł = WorldRowing.com| data dostępu = 2009-12-23| autor = | język = en}}</ref>.
* [[Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie 2010|Mistrzostwa Europy]] – [[Montemor-o-Velho]] 2010 – [[Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie 2010 – ósemka wagi lekkiej mężczyzn|ósemka wagi lekkiej]] – 1. miejsce<ref name="rowing"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:di Palma, Vincenzo}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1970]]
[[Kategoria:Medaliści Mistrzostw Europy w Wioślarstwie 2010]]
[[Kategoria:Wioślarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2009]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2008]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2007]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2003]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2002]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2001]]
[[Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2002]]
[[Kategoria:Włoscy wioślarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Neapolu]]

title: · Vincenzo di Palma

Data i miejsce urodzenia: 30 czerwca 1970 · Neapol

title: Dorobek medalowy

złoto: Sewilla 2002 · wioślarstwo (ósemka wagi lekkiej)

złoto: Montemor-o-Velho 2010 · ósemka wagi lekkiej

brąz: Tampere 1995 · wioślarstwo (czwórka ze sternikiem)


text:
# Sztuczne serce
Sztuczne serce (ang. artificial heart) – urządzenie zastępujące serce. Sztuczne serca są zwykle używane do skrócenia czasu do przeszczepu serca lub do trwałej wymiany serca w przypadku, gdy przeszczep serca (od zmarłego człowieka lub, eksperymentalnie, od genetycznie zmodyfikowanej świni) jest niemożliwy. Pierwszym sztucznym sercem, które z powodzeniem wszczepiono człowiekowi, był Jarvik-7 w 1982, zaprojektowane przez zespół składający się z Willema Johana Kolffa, Williama DeVriesa i Roberta Jarvika, zbudowane z aluminium i poliuretanu.
Przed pierwszą transplantacją w 1982 Jarvik 7 został przetestowany w badaniach klinicznych. Barney Clark, pierwszy biorca Jarvik 7, żył 112 dni po przeszczepie. Drugi biorca żył przez 620 dni. Z trzech kolejnych biorców jeden zmarł z powodu utraty krwi, a pozostali dwaj przeżyli 10 i 14 miesięcy. Zasadniczo wszyscy pacjenci zmarli z powodu różnych powikłań, takich jak niewydolność wielonarządowa, udar i infekcja. Szóstym pacjentem był 25-letni Michael Drummond, u którego 9 dni po wszczepieniu sztucznego serca Jarvik-7 w dniu 29 sierpnia 1985 roku dokonano przeszczepu serca od dawcy. Był pierwszym chorym, któremu na czas oczekiwania na przeszczep serca, z którym żył cztery i pół roku, wszczepiono sztuczne serce. Główny problem związany z Jarvik 7 polegał na tym, że do jego pracy potrzebna była „duża konsola pneumatyczna” o wadze ok. 200 kg, w związku z czym pacjent nie mógł opuścić szpitala i samodzielnie się poruszać. To zastrzeżenie nie kwalifikowało na tamtym etapie Jarvika 7 do bycia stałym sztucznym implantem serca (Total Artificial Heart) (TAH).
Po modyfikacjach Jarvik 7 został w 1991 przemianowany na CardioWest Total Artificial Heart, które w 2004 uzyskało aprobatę FDA jako pomost do przeszczepu serca. W 2010 CardioWest TAH przemianowano na „tymczasowe TAH SynCardia.
Sztuczne serce różni się od urządzenia wspomagającego komorę (VAD; dla jednej lub obu komór serca), które może być również rozwiązaniem stałym, lub pompy balonowej wewnątrzaortalnej – oba urządzenia są przeznaczone do wspomagania pracy niewydolnego serca. Różni się również od płucoserca do pomostowania krążenia i płuc, które jest zewnętrznym urządzeniem służącym do zapewnienia funkcji zarówno serca, jak i płuc, używanym jednorazowo tylko przez kilka godzin, najczęściej podczas operacji kardiochirurgicznych. Różni się również od respiratora, używanego do wspomagania niewydolnych płuc lub pozaustrojowego natleniania błonowego (ECMO), które służy do wspomagania pacjentów z nieprawidłową czynnością serca i płuc przez okres dni lub tygodni.

## Życie ze sztucznym sercem
Wszczepienie sztucznego serca zwiększa wydolność pacjentów przez zwiększenie przepływu utlenowanej krwi przez narządy wewnętrzne. Oprócz poprawy jakości życia istnieją również wady tej terapii.
W zależności od systemu i producenta żywotność baterii systemu podtrzymującego pracę sztucznego serca wynosi około czterech do ośmiu godzin na baterię. Do urządzenia podłączone są przez cały czas dwie baterie. Po wyładowaniu się baterii należy je wymienić.
Ryzyko infekcji - bakterie mogą dostać się do organizmu przez kanał w powłokach brzusznych, przez który wyprowadzane są przewody do hydraulicznego lub pneumatycznego napędu oraz kable łączące sztuczne serce z bateriami. Może to prowadzić do infekcji. W celu zmniejszenia ryzyka infekcji pokrywa się część przewodu będącą w kanale powłok brzusznych syntetycznym welurem. Szybkie wrastanie okolicznej tkanki w welur zwiększa szczelność między przewodem a krawędziami otworu. Aby wyeliminować to niebezpieczeństwo opracowano metody bezprzewodowego przesyłania energii i sygnałów kontrolnych przez skórę za pomocą indukcji elektromagnetycznej. W wielu ośrodkach pracuje się nad napędem jądrowym w celu imlantowania źródła zasilania razem ze sztucznym sercem do klatki piersiowej i wyeliminowania kabli wyprowadzanych na zewnątrz.
Potrzeba antykoagulacji - w sztucznym sercu istnieje niebezpieczeństwo powstawania skrzeplin we krwi. W celu zmniejszenia ryzyka udaru mózgu i zatorowości w okresie pracy sztucznego serca konieczne jest stosowanie antykoagulacji. Leczeniem z wyboru są antagoniści witaminy K. Ponadto wiele sztucznych serc wymaga podwójnej antykoagulacji z dodatkowym inhibitorem agregacji płytek, np. kwas acetylosalicylowy.

## Sztuczne serca
SynCardia - Total Artificial Heart (TAH)
– SynCardia to firma z siedzibą w Tucson w Arizonie, która obecnie oferuje dwa oddzielne modele. Jest dostępny w rozmiarach 70 cm³ (dorosłych mężczyzn) i 50 cm³ (dla dzieci i kobiet)[24] Ponieważ uzyskano dobre wyniki z TAH jako pomostu do przeszczepu serca, doświadczenia z CardioWest TAH (opracowane z Jarvik 7 i obecnie sprzedawane jako Syncardia TAH) zostały rozpoczęte w 1993 i zakończona w 2002.
SynCardia-TAH składa się z dwóch w pełni wszczepialnych komór serca, z których każda ma dwie mechaniczne zastawki serca. Jest on połączony z przedsionkami serca pacjenta i przez protezy naczyniowe z aortą i tętnicą płucną. Każda z dwóch komór serca TAH jest przedzielona membraną, która oddziela część komory z krwią od wypełnionego powietrzem układu pneumatycznego. Pompa działa, wpuszczając powietrze, zwiększając ciśnienie, a to ciśnienie wypycha krew z komory. W kolejnej fazie napełniania krew ponownie biernie wpływa do komór. Do generowania ciśnienia powietrza i kontrolowania sztucznego serca potrzebna jest konsola zewnętrzna. System węży wypełnionych powietrzem, tak zwany układ napędowy, łączy każdą z dwóch komór serca z zewnętrzną konsolą. Dwie linie napędowe są wyprowadzane po wszczepieniu TAH w okolicy nadbrzusza. Jednostka sterująca umożliwia wpływanie na funkcję TAH, na przykład określanie częstości akcji serca. W sytuacji awaryjnej, jeśli jednostka napędowa ulegnie awarii, system może być tymczasowo obsługiwany za pomocą pompy ręcznej do czasu wymiany.
SynCardia została po raz pierwszy dopuszczona do użytku w 2004 przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) a europejski znak CE w 2005.
Od 2014 do 2018 ponad 1700 pacjentów otrzymało sztuczne serca SynCardia. Urządzenie wymaga użycia sterownika szpitalnego Companion 2, zatwierdzonego przez FDA w 2012, lub Freedom Driver System, zatwierdzonego w 2014, który umożliwia niektórym pacjentom powrót do domu.
W 2016 Syncardia złożyła wniosek o ochronę przed upadłością, a następnie została przejęta przez firmę Versa Capital Management.
Carmat - Total Artificial Heart (TAH) – francuskie sztuczne serce w pełni wszczepialne wg oświadczenia z 2008 światowej sławy kardiochirurga profesora Alaina F. Carpentiera będzie gotowe do badań klinicznych w 2011 i do alternatywnego przeszczepu w 2013. Zostało opracowane przy współudziale grupy inżynierów z firmy Airbus i będzie produkowane przez niego, firmę biomedyczną CARMAT SA, oraz przedsiębiorstwo Truffle Capital. Prototyp wykorzystywał wbudowane czujniki elektroniczne i został wykonany z poddanych obróbce chemicznej tkanek zwierzęcych, zwanych „biomateriałami” lub „pseudoskórą” z biosyntetycznych, mikroporowatych materiałów.
Pierwsza implantacja sztucznego serca Carmat została wykonana 18 grudnia 2013 przez zespół Szpitala Europejskiego Georges’a Pompidou w Paryżu (Francja). Pacjent zmarł 75 dni po operacji.
W projekcie Carmat dwie komory są podzielone ruchomą membraną, która z jednej strony utrzymuje kontakt z płynem hydraulicznym, a z drugiej z krwią pacjenta. Pompa przenosi płyn hydrauliczny do i z komór, a płyn ten powoduje ruch membrany; krew przepływa po drugiej stronie każdej błony. Strona membrany skierowana w stronę krwi jest wykonana z tkanki uzyskanej z worka osierdziowego otaczającego serce krowy, aby urządzenie było bardziej biokompatybilne. Urządzenie Carmat wykorzystuje również zastawki wykonane z krowiej tkanki serca i ma czujniki do wykrywania zwiększonego ciśnienia w urządzeniu. Informacje te są przesyłane do wewnętrznego systemu kontroli, który może regulować szybkość przepływu w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie, na przykład podczas ćwiczeń pacjenta. Serce wymaga zasilania z zewnątrz, co zwiększa ryzyko infekcji. Pacjent będzie zmuszony nosić ze sobą akumulator litowo-jonowy. Sam czas pracy serca obliczony jest na 5 lat użytkowania (230 milionów uderzeń). Niekorzystną jego cechą są jego rozmiary i waga (800 g), z których to powodów jest wskazany dla mężczyzn z dużą klatką piersiową.
Sztuczne serce Carmat zostało dopuszczone do sprzedaży w Unii Europejskiej, otrzymując oznaczenie CE 22 grudnia 2020.
AbioCor - Total Artificial Heart (TAH) - następny system dopuszczony do stosowania w jako TAH, który był dostępny w latach 2001 - 2009. Było to w pełni wszczepialne sztuczne serce, które nie wymagało podłączenia kabla lub węża do pokonania bariery skórnej.
Ze względu na zbyt dużą częstość występowania powikłań zakrzepowo-zatorowych system nie jest aktualnie produkowany. Firma Abiomed opracowuje obecnie model następcy, który oprócz dobrze znanych zalet ma mieć bardziej kompaktowy rozmiar i niższy wskaźnik komplikacji.

## Dalsze prace nad nowymi systemami TAH
Jednym z głównych celów w pracach nad nowymi systemami i ulepszeniem aktualnie stosowanych jest wytworzenie powierzchni, która w zetknięciu z krwią w niewielkim stopniu będzie aktywować czynniki krzepnięcia. Pozytywne wyniki zastosowania tkanki zwierzęcej na powierzchniach stykających się z krwią obserwuje się w Carmat-TAH. Następnym zagadnieniem, które wymaga opracowania jest wyeliminowanie kabli-przewodów przeskórnych doprowadzających napęd sztucznego serca. Warunki te spełniało AbioCor. Aktualnie opracowywany jest przez ReinHeart TAH GmbH w ścisłej współpracy z Politechniką w Akwizgranie model ReinHeart-TAH, który także nie będzie wymagał przezskórnego okablowania. Następnie będzie dążyć się do zmniejszania wszczepialnych systemów.

## Implantacja sztucznego serca w Polsce
Po raz pierwszy w Polsce operację wszczepienia całkowicie sztucznego serca (ang. Total Artificial Heart, TAH) dokonali 4 lipca 2018 kardiochirurdzy ze Śląskiego Centrum Chorób Serca.

title: Sztuczne serce

wikitext:
[[Plik:Artificial-heart-london.JPG|thumb|Sztuczne serce w [[Muzeum Nauki w Londynie]]]]
'''Sztuczne serce''' ([[Język angielski|ang.]] ''artificial heart'') – urządzenie zastępujące [[Serce człowieka|serce]]. Sztuczne serca są zwykle używane do skrócenia czasu do przeszczepu serca lub do trwałej wymiany serca w przypadku, gdy przeszczep serca (od zmarłego człowieka lub, eksperymentalnie, od genetycznie zmodyfikowanej świni) jest niemożliwy. Pierwszym sztucznym sercem, które z powodzeniem wszczepiono człowiekowi, był Jarvik-7 w 1982, zaprojektowane przez zespół składający się z [[Willem Johan Kolff|Willema Johana Kolffa]], [[William DeVries|Williama DeVriesa]] i [[Robert Jarvik|Roberta Jarvika]], zbudowane z [[aluminium]] i [[Poliuretany|poliuretanu]]{{odn|Religa|1993|s=398}}<ref name="knowablemagazine">{{Cytuj stronę |url = https://knowablemagazine.org/article/health-disease/2021/the-heart-invention |tytuł = Adam Levy. The heart of invention. |opublikowany = knowablemagazine.org |data dostępu = 2022-10-20}}</ref><ref name="healthcare">{{Cytuj stronę |url = https://healthcare.utah.edu/healthfeed/postings/2012/12/120212ArtificialHeart30YearsLater.php |tytuł = Peta Owens-Liston. THE FIRST ARTIFICIAL HEART, 30 YEARS LATER. |opublikowany = healthcare.utah.edu |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

Przed pierwszą transplantacją w 1982 Jarvik 7 został przetestowany w badaniach klinicznych. Barney Clark, pierwszy biorca Jarvik 7, żył 112 dni po przeszczepie. Drugi biorca żył przez 620 dni. Z trzech kolejnych biorców jeden zmarł z powodu utraty krwi, a pozostali dwaj przeżyli 10 i 14 miesięcy. Zasadniczo wszyscy pacjenci zmarli z powodu różnych powikłań, takich jak [[niewydolność wielonarządowa]], [[Udar mózgu|udar]] i [[Zakażenie|infekcja]]. Szóstym pacjentem był 25-letni Michael Drummond, u którego 9 dni po wszczepieniu sztucznego serca Jarvik-7 w dniu 29 sierpnia 1985 roku dokonano przeszczepu serca od dawcy. Był pierwszym chorym, któremu na czas oczekiwania na przeszczep serca, z którym żył cztery i pół roku, wszczepiono sztuczne serce<ref name="Artificial">{{Cytuj stronę |url =https://americanhistory.si.edu/collections/search/object/nmah_1147093|tytuł =Jarvik-7 Artificial Heart|opublikowany =www.americanhistory.si.edu|język =en|data dostępu = 2023-02-08}}</ref><ref name="latimes">{{Cytuj stronę |url =https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-07-09-mn-216-story.html|tytuł =Los Angeles Times - Michael Drummond; Received 3 Hearts|opublikowany =www.latimes.com|język =en|data dostępu = 2023-02-08}}</ref>. Główny problem związany z Jarvik 7 polegał na tym, że do jego pracy potrzebna była „duża konsola pneumatyczna” o wadze ok. 200 kg, w związku z czym pacjent nie mógł opuścić szpitala i samodzielnie się poruszać. To zastrzeżenie nie kwalifikowało na tamtym etapie Jarvika 7 do bycia stałym sztucznym implantem serca (Total Artificial Heart) (TAH)<ref name="healthcare" /><ref name="ncbi">{{Cytuj stronę |url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5358116/ |tytuł = Sanna Khana and Waqas Jehangir. Evolution of Artificial Hearts: An Overview and History. |opublikowany = www.ncbi.nlm.nih.gov |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

Po modyfikacjach Jarvik 7 został w 1991 przemianowany na CardioWest Total Artificial Heart, które w 2004 uzyskało aprobatę [[Agencja Żywności i Leków|FDA]] jako pomost do przeszczepu serca. W 2010 CardioWest TAH przemianowano na „tymczasowe TAH SynCardia<ref name="ncbi" />.

Sztuczne serce różni się od urządzenia wspomagającego komorę ([[Urządzenie wspomagające pracę komór serca|VAD]]; dla jednej lub obu komór serca), które może być również rozwiązaniem stałym, lub pompy balonowej wewnątrzaortalnej – oba urządzenia są przeznaczone do wspomagania pracy niewydolnego serca. Różni się również od [[Płucoserce|płucoserca]] do pomostowania krążenia i płuc, które jest zewnętrznym urządzeniem służącym do zapewnienia funkcji zarówno serca, jak i płuc, używanym jednorazowo tylko przez kilka godzin, najczęściej podczas operacji kardiochirurgicznych. Różni się również od respiratora, używanego do wspomagania niewydolnych płuc lub pozaustrojowego natleniania błonowego ([[Ciągłe pozaustrojowe natlenianie krwi|ECMO]]), które służy do wspomagania pacjentów z nieprawidłową czynnością serca i płuc przez okres dni lub tygodni.

== Życie ze sztucznym sercem ==
Wszczepienie sztucznego serca zwiększa wydolność pacjentów przez zwiększenie przepływu utlenowanej krwi przez narządy wewnętrzne. Oprócz poprawy jakości życia istnieją również wady tej terapii.

W zależności od systemu i producenta żywotność baterii systemu podtrzymującego pracę sztucznego serca wynosi około czterech do ośmiu godzin na baterię. Do urządzenia podłączone są przez cały czas dwie baterie. Po wyładowaniu się baterii należy je wymienić.

Ryzyko infekcji - bakterie mogą dostać się do organizmu przez kanał w powłokach brzusznych, przez który wyprowadzane są przewody do hydraulicznego lub pneumatycznego napędu oraz kable łączące sztuczne serce z bateriami. Może to prowadzić do infekcji. W celu zmniejszenia ryzyka infekcji pokrywa się część przewodu będącą w kanale powłok brzusznych syntetycznym [[Aksamit|welurem]]. Szybkie wrastanie okolicznej tkanki w welur zwiększa szczelność między przewodem a krawędziami otworu{{odn|Religa|1993|s=406}}. Aby wyeliminować to niebezpieczeństwo opracowano metody bezprzewodowego przesyłania energii i sygnałów kontrolnych przez skórę za pomocą [[Indukcja elektromagnetyczna|indukcji elektromagnetycznej]]{{odn|Religa|1993|s=409}}. W wielu ośrodkach pracuje się nad napędem jądrowym w celu imlantowania źródła zasilania razem ze sztucznym sercem do klatki piersiowej i wyeliminowania kabli wyprowadzanych na zewnątrz<ref name="knowablemagazine" />{{odn|Religa|1993|s=409}}.

Potrzeba antykoagulacji - w sztucznym sercu istnieje niebezpieczeństwo powstawania [[Zakrzep|skrzeplin]] we krwi. W celu zmniejszenia ryzyka [[Udar mózgu|udaru mózgu]] i [[zator]]owości w okresie pracy sztucznego serca konieczne jest stosowanie antykoagulacji. Leczeniem z wyboru są [[Leki przeciwzakrzepowe|antagoniści witaminy K]]. Ponadto wiele sztucznych serc wymaga podwójnej antykoagulacji z dodatkowym inhibitorem [[Agregacja płytek krwi|agregacji płytek]], np. [[kwas acetylosalicylowy]]{{odn|Religa|1993|s=400-401}}.

== Sztuczne serca ==
[[Plik:JARVIK 7 artificial heart.jpg|thumb|Jarvik 7 – sztuczne serce]]
[[Plik:CardioWest™ temporary Total Artificial Heart.jpg|thumb|CardioWest – sztuczne serce]]
'''SynCardia - Total Artificial Heart (TAH)'''
– SynCardia to firma z siedzibą w [[Tucson]] w [[Arizona|Arizonie]], która obecnie oferuje dwa oddzielne modele. Jest dostępny w rozmiarach 70 cm³ (dorosłych mężczyzn) i 50 cm³ (dla dzieci i kobiet)[24] Ponieważ uzyskano dobre wyniki z TAH jako pomostu do przeszczepu serca, doświadczenia z CardioWest TAH (opracowane z Jarvik 7 i obecnie sprzedawane jako Syncardia TAH) zostały rozpoczęte w 1993 i zakończona w 2002<ref name="nejm">{{Cytuj stronę |url = https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa040186 |tytuł = Jack G. Copeland, Richard G. Smith, Francisco A. Arabia and all. Cardiac Replacement with a Total Artificial Heart as a Bridge to Transplantation. N Engl J Med 2004; 351:859-867; DOI: 10.1056/NEJMoa040186 |opublikowany = www.nejm.org |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

SynCardia-TAH składa się z dwóch w pełni wszczepialnych komór serca, z których każda ma dwie mechaniczne zastawki serca. Jest on połączony z [[Przedsionek serca|przedsionkami serca]] pacjenta i przez protezy naczyniowe z aortą i tętnicą płucną. Każda z dwóch komór serca TAH jest przedzielona membraną, która oddziela część komory z krwią od wypełnionego powietrzem układu pneumatycznego. Pompa działa, wpuszczając powietrze, zwiększając ciśnienie, a to ciśnienie wypycha krew z komory. W kolejnej fazie napełniania krew ponownie biernie wpływa do komór. Do generowania ciśnienia powietrza i kontrolowania sztucznego serca potrzebna jest konsola zewnętrzna. System węży wypełnionych powietrzem, tak zwany układ napędowy, łączy każdą z dwóch komór serca z zewnętrzną konsolą. Dwie linie napędowe są wyprowadzane po wszczepieniu TAH w okolicy nadbrzusza. Jednostka sterująca umożliwia wpływanie na funkcję TAH, na przykład określanie częstości akcji serca. W sytuacji awaryjnej, jeśli jednostka napędowa ulegnie awarii, system może być tymczasowo obsługiwany za pomocą pompy ręcznej do czasu wymiany<ref name="herzstiftung">{{Cytuj stronę |url = https://www.herzstiftung.de/system/files/2020-05/BR22-Besonderheiten-beim-Total-Artiﬁcial-Heart-2019.pdf |tytuł = Besonderheiten beim Total Artificial Heart |opublikowany = www.herzstiftung.de |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

SynCardia została po raz pierwszy dopuszczona do użytku w 2004 przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) a europejski znak [[Oznaczenie CE|CE]] w 2005<ref name="medtechdive">{{Cytuj stronę |url = https://www.medtechdive.com/news/fda-finds-higher-death-stroke-rates-for-latest-syncardia-artificial-heart/530433/ |tytuł = FDA finds higher death, stroke rates for latest SynCardia artificial heart driver |opublikowany = www.medtechdive.com |data dostępu = 2022-10-20}}</ref><ref name="evaluate">{{Cytuj stronę |url = https://www.evaluate.com/vantage/articles/news/trial-results/carmats-heart-sinks-another-delay |tytuł = Carmat’s heart sinks with another delay |opublikowany = www.evaluate.com |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

Od 2014 do 2018 ponad 1700 pacjentów otrzymało sztuczne serca SynCardia. Urządzenie wymaga użycia sterownika szpitalnego Companion 2, zatwierdzonego przez FDA w 2012, lub Freedom Driver System, zatwierdzonego w 2014, który umożliwia niektórym pacjentom powrót do domu<ref name="medtechdive" />.

W 2016 Syncardia złożyła wniosek o ochronę przed upadłością, a następnie została przejęta przez firmę Versa Capital Management<ref name="evaluate" />.
[[Plik:Coeur artificiel, Carmat - Grande Exposition du Fabriqué en France, Palais de l'Élysée, 19 janvier 2020 (cropped).jpg|thumb|Carmat – sztuczne serce]]
'''Carmat - Total Artificial Heart (TAH)''' – francuskie sztuczne serce w pełni wszczepialne wg oświadczenia z 2008 światowej sławy [[Kardiochirurgia|kardiochirurga]] profesora [[Alain Carpentier|Alaina F. Carpentiera]] będzie gotowe do badań klinicznych w 2011 i do alternatywnego przeszczepu w 2013. Zostało opracowane przy współudziale grupy inżynierów z firmy [[Airbus]] i będzie produkowane przez niego, firmę biomedyczną CARMAT SA<ref name="bloomberg">{{Cytuj stronę |url = https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-10-10/carmats-long-term-artificial-heart-nears-human-trials |tytuł = A Synthetic Heart That Keeps on Ticking |opublikowany = www.bloomberg.com |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>, oraz przedsiębiorstwo Truffle Capital. Prototyp wykorzystywał wbudowane czujniki elektroniczne i został wykonany z poddanych obróbce chemicznej tkanek zwierzęcych, zwanych „[[biomateriał]]ami” lub „pseudoskórą” z biosyntetycznych, mikroporowatych materiałów<ref name="archive">{{Cytuj stronę |url = https://web.archive.org/web/20130629175325/http://www.carmatsa.com/index.php?option=com_flexicontent&view=items&cid=40&id=349&Itemid=39&lang=en%2C |tytuł = Prosthesis |opublikowany = web.archive.org |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

Pierwsza implantacja sztucznego serca Carmat została wykonana 18 grudnia 2013 przez zespół Szpitala Europejskiego Georges’a Pompidou w [[Paryż]]u ([[Francja]])<ref name="web">{{Cytuj stronę |url = https://web.archive.org/web/20131224102303/http://www.carmatsa.com/index.php?id=505&cid=689&fid=26&task=download&option=com_flexicontent&lang=en |tytuł = First-in-man implantation of CARMAT’s bioprosthetic artificial heart |opublikowany = web.archive.org |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>. Pacjent zmarł 75 dni po operacji<ref name="reuters">{{Cytuj stronę |url = https://www.reuters.com/article/us-carmat-death-idUSBREA221YB20140303 |tytuł = Natalie Huet. First patient fitted with Carmat artificial heart dies. |opublikowany = www.ncbi.nlm.nih.gov |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

W projekcie Carmat dwie komory są podzielone ruchomą membraną, która z jednej strony utrzymuje kontakt z płynem hydraulicznym, a z drugiej z krwią pacjenta. Pompa przenosi płyn hydrauliczny do i z komór, a płyn ten powoduje ruch membrany; krew przepływa po drugiej stronie każdej błony. Strona membrany skierowana w stronę krwi jest wykonana z tkanki uzyskanej z [[Osierdzie|worka osierdziowego]] otaczającego serce krowy, aby urządzenie było bardziej biokompatybilne. Urządzenie Carmat wykorzystuje również zastawki wykonane z krowiej tkanki serca i ma czujniki do wykrywania zwiększonego ciśnienia w urządzeniu. Informacje te są przesyłane do wewnętrznego systemu kontroli, który może regulować szybkość przepływu w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie, na przykład podczas ćwiczeń pacjenta. Serce wymaga zasilania z zewnątrz, co zwiększa ryzyko infekcji. Pacjent będzie zmuszony nosić ze sobą akumulator litowo-jonowy. Sam czas pracy serca obliczony jest na 5 lat użytkowania (230 milionów uderzeń). Niekorzystną jego cechą są jego rozmiary i waga (800 g), z których to powodów jest wskazany dla mężczyzn z dużą klatką piersiową<ref name="herzstiftung" /><ref name="techtrendy">{{Cytuj stronę |url = https://web.archive.org/web/20131230110906/http://techtrendy.pl/wid,16287637,wiadomosc.html |tytuł = Pierwsze wszczepione na stałe sztuczne serce bije już w ludzkiej piersi. |opublikowany = web.archive.org |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

Sztuczne serce Carmat zostało dopuszczone do sprzedaży w [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]], otrzymując oznaczenie CE 22 grudnia 2020<ref name="press">{{Cytuj stronę |url = https://www.bloomberg.com/press-releases/2020-12-23/carmat-receives-the-ce-marking-for-its-total-artificial-heart |tytuł = CARMAT Receives the CE Marking for Its Total Artificial Heart. |opublikowany = www.bloomberg.com |data dostępu = 2022-10-20}}</ref>.

'''AbioCor - Total Artificial Heart (TAH)''' - następny system dopuszczony do stosowania w jako TAH, który był dostępny w latach 2001 - 2009. Było to w pełni wszczepialne sztuczne serce, które nie wymagało podłączenia kabla lub węża do pokonania bariery skórnej.
Ze względu na zbyt dużą częstość występowania powikłań zakrzepowo-zatorowych system nie jest aktualnie produkowany. Firma Abiomed opracowuje obecnie model następcy, który oprócz dobrze znanych zalet ma mieć bardziej kompaktowy rozmiar i niższy wskaźnik komplikacji<ref name="herzstiftung" /><ref name="wiwo">{{Cytuj stronę |url = https://www.wiwo.de/technologie/forschung/transplantationen-euphorie-und-ernuechterung/9544662-2.html |tytuł = Wettlauf zum künstlichen Herzen. |opublikowany = www.wiwo.de |data dostępu = 2022-10-21}}</ref>.

== Dalsze prace nad nowymi systemami TAH ==
Jednym z głównych celów w pracach nad nowymi systemami i ulepszeniem aktualnie stosowanych jest wytworzenie powierzchni, która w zetknięciu z krwią w niewielkim stopniu będzie aktywować czynniki krzepnięcia. Pozytywne wyniki zastosowania tkanki zwierzęcej na powierzchniach stykających się z krwią obserwuje się w Carmat-TAH. Następnym zagadnieniem, które wymaga opracowania jest wyeliminowanie kabli-przewodów przeskórnych doprowadzających napęd sztucznego serca. Warunki te spełniało AbioCor. Aktualnie opracowywany jest przez ReinHeart TAH GmbH w ścisłej współpracy z [[RWTH Aachen|Politechniką w Akwizgranie]] model ''ReinHeart''-TAH, który także nie będzie wymagał przezskórnego okablowania. Następnie będzie dążyć się do zmniejszania wszczepialnych systemów<ref name="herzstiftung" />.

== Implantacja sztucznego serca w Polsce ==
Po raz pierwszy w Polsce operację wszczepienia całkowicie sztucznego serca (ang. ''Total Artificial Heart'', ''TAH'') dokonali 4 lipca 2018 kardiochirurdzy ze Śląskiego Centrum Chorób Serca<ref>{{Cytuj |tytuł = Pierwsza w Polsce implantacja całkowicie sztucznego serca (TAH) |data dostępu = 2022-10-22 |opublikowany = www.sccs.pl |url = https://www.sccs.pl/aktualnosci/pierwsza-w-polsce-implantacja-calkowicie-sztucznego-serca-tah |język = pl}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Urządzenie wspomagające pracę komór serca|urządzenia wspomagające pracę serca]] (LVAD, RVAD)
* [[Ciągłe pozaustrojowe natlenianie krwi|ECMO]] - urządzenia do natleniania krwi poza organizmem pacjenta

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |autor = Zbigniew Religa (red) |tytuł = Zarys kardiochirurgii. W rozdz.: Krążenie wspomagane i sztuczne serce oraz ich zastosowanie w praktyce klinicznej – Walery I. Szumakow. |wydanie = I |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Lekarskie PZWL |data = 1993|isbn=83-200-1732-7 |odn = {{odn/id|Religa|1993}}}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kardiochirurgia]]
[[Kategoria:Kardiologia]]


text:
# Anna Mielikian
Anna Gagikowna Mielikian, ros. Анна Гагиковна Меликян, orm. Աննա Մելիքյան (ur. 8 lutego 1976  w Baku) – rosyjska reżyserka, scenarzystka i producentka filmowa pochodzenia ormiańskiego.
Absolwentka reżyserii na moskiewskim WGIKu. Zadebiutowała komedią Mars (2004). Największy sukces spośród jej filmów odniosła Rusałka (2007). Obraz zdobył nagrodę za reżyserię na Sundance Film Festival oraz Nagrodę FIPRESCI w sekcji "Panorama" na 58. MFF w Berlinie. Był również oficjalnym rosyjskim kandydatem do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, ale ostatecznie nie zdobył nominacji.

title: Anna Mielikian

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Anna Mielikian
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Анна Гагиковна Меликян
 |data urodzenia            = 8 lutego 1976
 |miejsce urodzenia         = [[Baku]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = reżyserka, scenarzystka, producentka filmowa
 |lata aktywności           = od 1999
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       =
}}
'''Anna Gagikowna Mielikian''', ros. Анна Гагиковна Меликян, orm. Աննա Մելիքյան (ur. [[8 lutego]] [[1976]]  w [[Baku]]) – [[Rosja|rosyjska]] reżyserka, [[Scenarzysta|scenarzystka]] i [[Producent filmowy|producentka filmowa]] pochodzenia [[Armenia|ormiańskiego]].

Absolwentka reżyserii na moskiewskim [[WGIK]]u. Zadebiutowała komedią ''[[Mars (film 2004)|Mars]]'' (2004). Największy sukces spośród jej filmów odniosła ''[[Rusałka (film)|Rusałka]]'' (2007). Obraz zdobył nagrodę za reżyserię na [[Sundance Film Festival]] oraz Nagrodę [[FIPRESCI]] w sekcji "Panorama" na [[58. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie|58. MFF w Berlinie]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.imdb.com/title/tt0995747/awards?ref_=ttrel_ql_op_1|tytuł=Rusalka: Awards|opublikowany=IMDb|język=en|data dostępu=2021-02-07}}</ref>. Był również oficjalnym rosyjskim kandydatem do [[Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego|Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego]], ale ostatecznie nie zdobył nominacji.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|1346885|Anna Melikyan}}
* {{Filmweb|osoba|317069|Anna Melikyan}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Mielikian, Anna}}
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Baku]]
[[Kategoria:Rosyjscy producenci filmowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy reżyserzy filmowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy scenarzyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1976]]
[[Kategoria:Rosjanie pochodzenia ormiańskiego]]

title: Anna Mielikian

Imię i nazwisko: Анна Гагиковна Меликян

Data i miejsce urodzenia: 8 lutego 1976 · Baku


text:
# Iain Duncan Smith
Iain Duncan Smith (ur. 9 kwietnia 1954 w Edynburgu) – brytyjski polityk. W latach 2001–2003 lider Partii Konserwatywnej i Opozycji. W gabinecie Davida Camerona minister pracy i emerytur (2010–2016). Poseł do Izby Gmin od 1992.

## Wczesne lata życia
Jest synem oficera RAF-u z czasów II wojny światowej W.G.G. Duncana Smitha i Pameli, baleriny. Duncan Smith odebrał wykształcenie w szkole marynarski HMS Conway, gdzie grał w szkolnej drużynie rugby. Następnie uczęszczał do Royal Military Academy w Sandhurst. Jako nastolatek przeszedł na katolicyzm. W 1975 rozpoczął służbę wojskową w Scots Guards. W jej szeregach służył przez 6 lat, m.in. w Rodezji i Irlandii Północnej.
Po wystąpieniu z wojska zapisał się do Partii Konserwatywnej i rozpoczął pracę w General Electric Company (1981). W 1982 poślubił Elizabeth Fremantle, córkę lorda Cottesloe. Doczekał się z nią czworga dzieci.

## Początki kariery politycznej
W 1987 startował bez powodzenia w zdominowanym przez laburzystów okręgu Bradford West. W 1992 uzyskał mandat parlamentarny z okręgu Chingford, zastępując w tym okręgu Normana Tebbita. Od 1997 r. reprezentuje okręg wyborczy Chingford and Woodford Green.
Jako eurosceptyk często sprzeciwiał się poczynaniom konserwatywnego gabinetu Johna Majora. Po porażce w wyborach parlamentarnych w 1997 lider opozycji William Hague powołał go do gabinetu cieni jako ministra zabezpieczenia socjalnego. W 1999 został opozycyjnym ministrem obrony. Kiedy po porażce w wyborach 2001 do dymisji podał się Hague, Duncan Smith został wybrany na nowego lidera Partii Konserwatywnej. Poparcia udzieliła mu m.in. była premier Margaret Thatcher.

## Na czele Partii Konserwatywnej
Duncan Smith nie sprawdził się jako przywódca. Deputowani zarzucali mu, że nie potrafił przywrócić konserwatystom wiary w zwycięstwo w kolejnych wyborach oraz brak charyzmy. Ponadto w 2002 dziennikarz Michael Crick ogłosił, że Duncan Smith skłamał w swoim CV, twierdząc iż ukończył studia na Uniwersytecie w Perugii, podczas gdy w rzeczywistości uczęszczał na Uniwersytet dla Cudzoziemców w Perugii, który w tym czasie nie przyznawał tytułów naukowych. Rok później ten sam dziennikarz ujawił, że lider torysów płacił z pieniędzy publicznych swojej żonie, która nie wykonywała żadnej pracy w jego sekretariacie.
W 2002 Duncan Smith próbował zmienić swój wizerunek i przedstawić się wyborcom i członkom partii jako silny przywódca, ale te próby nie przyniosły zamierzonego efektu. W 2003 grupa konserwatywnych deputowanych zaczęła domagać się głosowania nad wotum nieufności dla swojego lidera. Duncan Smith odmówił podania się do dymisji i 29 października 2003 doszło do głosowania. Za wotum nieufności opowiedziało się 90 deputowanych, przeciw było 75. Duncan Smith zrezygnował ze stanowiska 8 dni później, kiedy nowym liderem został Michael Howard.

## Dalsza kariera
Po utracie stanowiska Duncan Smith założył centroprawicowy think tank Centre for Social Justice. Kiedy liderem konserwatystów został David Cameron, Duncan Smith rychło stał się jednym z jego najważniejszych doradców w kwestiach gospodarczych. W 2007 nawoływał do wycofania wojsk brytyjskich z Afganistanu i skoncentrowania militarnych wysiłków w Iraku. Duncan Smith jest zwolennikiem kary śmierci oraz przeciwnikiem aborcji i adopcji dzieci przez pary homoseksualne.
W 2010 Partia Konserwatywna wygrała wybory parlamentarne i utworzyła koalicyjny rząd z Liberalnymi Demokratami. Duncan Smith objął w nim stanowisko ministra pracy i emerytur. Zachował ten urząd również po wyborach z 2015 roku, w których konserwatyści zdobyli samodzielną większość. Był ministrem do 18 marca 2016. Zastąpił go Stephen Crabb.

title: Iain Duncan Smith

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk           = Iain Duncan Smith
 | grafika           = Official portrait of Sir Iain Duncan Smith MP crop 2.jpg
 | opis grafiki      = Iain Duncan Smith (2020)
 | data urodzenia    = 9 kwietnia 1954
 | miejsce urodzenia = [[Edynburg]]
 | data śmierci      =
 | miejsce śmierci   =
 | funkcja           = [[Ministrowie pracy Wielkiej Brytanii|Minister pracy i emerytur Wielkiej Brytanii]]
 | partia            = [[Partia Konserwatywna (Wielka Brytania)|Partia Konserwatywna]]
 | od                = 12 maja 2010
 | do                = 18 marca 2016
 | poprzednik        = [[Yvette Cooper]]
 | następca          = [[Stephen Crabb]]
 | 2 funkcja         = [[Liderzy brytyjskiej Partii Konserwatywnej|Lider Partii Konserwatywnej]]
 | 2 partia          = [[Partia Konserwatywna (Wielka Brytania)|Partia Konserwatywna]]
 | 2 od              = 18 września 2001
 | 2 do              = 6 listopada 2003
 | 2 poprzednik      = [[William Hague]]
 | 2 następca        = [[Michael Howard]]
 | 3 funkcja         =[[Lider opozycji (Wielka Brytania)|Lider opozycji]]
 | 3 partia          = [[Partia Konserwatywna (Wielka Brytania)|Partia Konserwatywna]]
 | 3 od              = 18 września 2001
 | 3 do              = 6 listopada 2003
 | 3 poprzednik      = [[William Hague]]
 | 3 następca        = [[Michael Howard]]
 | odznaczenia       =
 | www               =
 | commons           =
 | quote             =
}}
'''Iain Duncan Smith''' (ur. [[9 kwietnia]] [[1954]] w [[Edynburg]]u) – [[Wielka Brytania|brytyjski]] polityk. W latach 2001–2003 lider [[Partia Konserwatywna (Wielka Brytania)|Partii Konserwatywnej]] i [[Opozycja (polityka)|Opozycji]]. W [[Pierwszy gabinet Davida Camerona|gabinecie Davida Camerona]] minister pracy i emerytur (2010–2016). Poseł do [[Izba Gmin|Izby Gmin]] od 1992.

== Wczesne lata życia ==
Jest synem oficera [[Royal Air Force|RAF-u]] z czasów [[II wojna światowa|II wojny światowej]] W.G.G. Duncana Smitha i Pameli, baleriny. Duncan Smith odebrał wykształcenie w szkole marynarski HMS ''Conway'', gdzie grał w szkolnej drużynie [[rugby (sport)|rugby]]. Następnie uczęszczał do Royal Military Academy w [[Sandhurst]]. Jako nastolatek przeszedł na [[katolicyzm]]. W 1975 rozpoczął służbę wojskową w Scots Guards. W jej szeregach służył przez 6 lat, m.in. w [[Rodezja|Rodezji]] i [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]].

Po wystąpieniu z wojska zapisał się do Partii Konserwatywnej i rozpoczął pracę w General Electric Company (1981). W 1982 poślubił Elizabeth Fremantle, córkę [[John Fremantle, 5. baron Cottesloe|lorda Cottesloe]]. Doczekał się z nią czworga dzieci.

== Początki kariery politycznej ==
W 1987 startował bez powodzenia w zdominowanym przez [[Partia Pracy (Wielka Brytania)|laburzystów]] [[okręg wyborczy Bradford West|okręgu Bradford West]]. W 1992 uzyskał mandat parlamentarny z okręgu [[okręg wyborczy Chingford|Chingford]], zastępując w tym okręgu [[Norman Tebbit|Normana Tebbita]]. Od 1997 r. reprezentuje [[okręg wyborczy Chingford and Woodford Green]].

Jako eurosceptyk często sprzeciwiał się poczynaniom konserwatywnego gabinetu [[John Major|Johna Majora]]. Po porażce w wyborach parlamentarnych w 1997 lider opozycji [[William Hague]] powołał go do [[Gabinet cieni|gabinetu cieni]] jako ministra zabezpieczenia socjalnego. W 1999 został opozycyjnym ministrem obrony. Kiedy po porażce w wyborach 2001 do dymisji podał się Hague, Duncan Smith został wybrany na nowego lidera Partii Konserwatywnej. Poparcia udzieliła mu m.in. była [[premierzy Wielkiej Brytanii|premier]] [[Margaret Thatcher]].

== Na czele Partii Konserwatywnej ==
Duncan Smith nie sprawdził się jako przywódca<ref>[http://www.bbc.co.uk/polish/specials/195_elections_partie/ BBC Polish – ''Wybory w Wielkiej Brytanii'']</ref>. Deputowani zarzucali mu, że nie potrafił przywrócić konserwatystom wiary w zwycięstwo w kolejnych wyborach oraz brak charyzmy<ref name=autonazwa1>[http://ludzie.wprost.pl/sylwetka/Iain-Duncan-Smith/ Ludzie Wprost – Iain Duncan Smith]</ref>. Ponadto w 2002 dziennikarz [[Michael Crick]] ogłosił, że Duncan Smith skłamał w swoim CV, twierdząc iż ukończył studia na Uniwersytecie w [[Perugia|Perugii]], podczas gdy w rzeczywistości uczęszczał na Uniwersytet dla Cudzoziemców w Perugii, który w tym czasie nie przyznawał tytułów naukowych<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/2588855.stm BBC News – ''Tory leader's education under scrutiny'']</ref>. Rok później ten sam dziennikarz ujawił, że lider torysów płacił z pieniędzy publicznych swojej żonie, która nie wykonywała żadnej pracy w jego sekretariacie<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1443987/Aides-email-warning-of-risk-to-IDS-triggered-investigation.html Daily Telegraph – ''Aide's email warning of risk to IDS triggered investigation'']</ref>.

W 2002 Duncan Smith próbował zmienić swój wizerunek i przedstawić się wyborcom i członkom partii jako silny przywódca, ale te próby nie przyniosły zamierzonego efektu. W 2003 grupa konserwatywnych deputowanych zaczęła domagać się głosowania nad [[wotum nieufności]] dla swojego lidera. Duncan Smith odmówił podania się do dymisji i 29 października 2003 doszło do głosowania. Za wotum nieufności opowiedziało się 90 deputowanych, przeciw było 75. Duncan Smith zrezygnował ze stanowiska 8 dni później, kiedy nowym liderem został [[Michael Howard]].

== Dalsza kariera ==
Po utracie stanowiska Duncan Smith założył centroprawicowy [[think tank]] ''Centre for Social Justice''. Kiedy liderem konserwatystów został [[David Cameron]], Duncan Smith rychło stał się jednym z jego najważniejszych doradców w kwestiach gospodarczych. W 2007 nawoływał do wycofania wojsk brytyjskich z [[Afganistan]]u i skoncentrowania militarnych wysiłków w [[Irak]]u. Duncan Smith jest zwolennikiem kary śmierci oraz przeciwnikiem aborcji i adopcji dzieci przez pary homoseksualne<ref name=autonazwa1 />.

W 2010 Partia Konserwatywna wygrała wybory parlamentarne i utworzyła koalicyjny rząd z [[Liberalni Demokraci|Liberalnymi Demokratami]]. Duncan Smith objął w nim stanowisko ministra pracy i emerytur. Zachował ten urząd również po [[Wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii w 2015 roku|wyborach z 2015 roku]], w których konserwatyści zdobyli samodzielną większość<ref>{{Cytuj stronę|url = https://www.gov.uk/government/news/election-2015-prime-minister-and-ministerial-appointments|tytuł = Election 2015: Prime Minister and ministerial appointments|autor = |data dostępu = 2015-05-16|opublikowany = gov.uk|język = en}}</ref>. Był ministrem do 18 marca 2016. Zastąpił go [[Stephen Crabb]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.iainduncansmith.org/ Strona oficjalna]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.conservatives.com/People/Members_of_Parliament/Duncan_Smith_Iain.aspx | tytuł = Profil na stronach Partii Konserwatywnej | opublikowany = conservatives.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20140120005237/http://www.conservatives.com/People/Members_of_Parliament/Duncan_Smith_Iain.aspx | zarchiwizowano = 2014-01-20}}

{{Liderzy Opozycji (Wielka Brytania)}}
{{Ministrowie pracy i emerytur Wielkiej Brytanii}}
{{Liderzy brytyjskiej Partii Konserwatywnej}}
{{Pierwszy gabinet Davida Camerona}}{{Drugi gabinet Davida Camerona}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Duncan Smith, Iain}}
[[Kategoria:Brytyjscy ministrowie]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1992–1997]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1997–2001]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2001–2005]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2005–2010]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2010–2015]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2015–2017]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2017–2019]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2019–2024]]
[[Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 2024–2029]]
[[Kategoria:Politycy Partii Konserwatywnej (Wielka Brytania)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1954]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Edynburgu]]
[[Kategoria:Absolwenci Royal Military Academy w Sandhurst]]

title: Iain Duncan Smith

Data i miejsce urodzenia: 9 kwietnia 1954 · Edynburg

Okres: od 18 września 2001 · do 6 listopada 2003

Przynależność polityczna: Partia Konserwatywna

Poprzednik:
Yvette Cooper
William Hague

Następca:
Stephen Crabb
Michael Howard


text:
# Bisbrooke
Bisbrooke – wieś w Anglii, w hrabstwie Rutland. Leży 10 km na południe od miasta Oakham i 127 km na północ od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 211 mieszkańców.

title: Bisbrooke

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Bisbrooke
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = BISBROOKE,RUTLAND.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Bisbrooke
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[East Midlands]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Rutland]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Rutland]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 211 [[United Kingdom Census 2001|2001 Census]]<ref name="ludnosc">{{cytuj stronę |url=http://web.archive.org/web/20071012204902/http://www.rutland.gov.uk/ppimageupload/Image27657.PDF |tytuł=Rutland Civil Parish Populations |język=en|data dostępu=2009-01-30|opublikowany=Rutland County Council |data= 2001}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 01572
 |kod pocztowy                 = LE15
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Rutland
 |współrzędne                  = 52°35′24″N 0°41′24″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Bisbrooke''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w hrabstwie [[Rutland (hrabstwo)|Rutland]]. Leży 10 km na południe od miasta [[Oakham]] i 127 km na północ od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=SP8873499978|tytuł=Bisbrooke na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-11-27}}</ref>. W 2001 miejscowość liczyła 211 mieszkańców<ref name="ludnosc"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Rutland]]

title: Bisbrooke

Region: East Midlands

Hrabstwo ceremonialne: Rutland

Unitary authority: Rutland

Populacja (2001) · • liczba ludności: · 211 2001 Census


text:
# Dragon Ball Z
Dragon Ball Z (jap. ドラゴンボールZ(ゼット) Doragon Bōru Zetto) – japoński serial animowany, kontynuacja Dragon Ball opartego na mandze o tym samym tytule stworzonej przez Akirę Toriyamę. Seria opowiada o kolejnych przygodach Son Gokū i jego przyjaciół. Bohaterowie stają się coraz silniejsi i muszą stawiać czoła coraz to potężniejszym przeciwnikom. Anime zostało wyprodukowane przez Toei Animation. Było oryginalnie emitowane na kanale Fuji TV od 26 kwietnia 1989 do 31 stycznia 1996 i liczyło łącznie 291 odcinków.

## Fabuła
Fabuła Dragon Ball Z pokrywa się z rozdziałami 195–519 mangi Dragon Ball. W oryginalnej wersji japońskiej podzielona jest ona na 4 sagi, jednak można również spotkać się z innymi podziałami.
Pierwsza saga, znana jako Saga Saiyan, przedstawia przybycie na Ziemię brata Gokū, Raditza, który ujawnia prawdziwe pochodzenie bohatera. Po pokonaniu Raditza pojawiają się kolejni Saiyanie: Vegeta i Nappa, zagrażając planecie. Gokū i jego towarzysze podejmują heroiczną walkę, aby ich powstrzymać.
W Sadze Freezera bohaterowie udają się na planetę Namek w poszukiwaniu Smoczych Kul, które mogą wskrzesić poległych przyjaciół. Tam stawiają czoła tyranowi Freezerowi, który dąży do nieśmiertelności. W decydującym starciu Gokū osiąga formę Super Saiyanina, pokonując przeciwnika.
Kolejna część, Saga Komórczaka, wprowadza androidy stworzone przez doktora Gero, pragnącego zemsty na Gokū. Najgroźniejszym z nich jest Komórczak, który absorbuje inne androidy, by osiągnąć doskonałą formę. Ostatecznie syn Gokū, Gohan, pokonuje Komórczaka, ratując Ziemię.
Ostatnia saga, Saga Buu, przedstawia starcie z magicznym stworzeniem o imieniu Buu, obudzonym przez czarnoksiężnika Babidiego. Buu przechodzi przez różne formy, siejąc zniszczenie. Dzięki współpracy bohaterów, zwłaszcza Gokū i Vegety, udaje się go pokonać, przywracając pokój na świecie.

## Obsada głosowa wersji oryginalnej
- Son Goku, Son Gohan, Son Goten, Bardock, Vegetto, Gotenks: Masako Nozawa
- Bulma, Zachodnia Kaioshin, Bra: Hiromi Tsuru
- Oolong, Karin, Bubbles : Naoki Tatsuta
- Yamcha, Saibaiman: Tōru Furuya
- Pu'ar, Chichi (odc. 88-291): Naoko Watanabe
- Genialny Żółw: Kōhei Miyauchi (odc. 1-260), Hiroshi Masuoka (odc. 288-291)
- Umigame, Gyumao, Mr. Satan, Lord Enma: Daisuke Gōri
- Chichi: Mayumi Shō (odc. 1-66)
- Krillin, Yajirobe, Uranai Baba (Buu saga): Mayumi Tanaka
- Lunch: Mami Koyama
- Vegeta, Vegetto: Ryō Horikawa
- Piccolo: Toshio Furukawa
- Tenshinhan, sędzia TB (Buu saga): Hirotaka Suzuoki
- Jiaozi, Mama Bulmy aka Panchy/Bikini (odc. 170), matka Idasy: Hiroko Emori
- Bóg, Szatan Piccolo (Flashbacki): Takeshi Aono
- Mr. Popo, Południowy Kaio: Toku Nishio
- Król Światów, Król Ziemi, Babidi, Dziadek Gohan (DBZ 288), Dr. Brief: Jōji Yanami
- Trunks, Upa (DBZ 285), Pigero: Takeshi Kusao
- Raditz, Garlic jr: Shigeru Chiba
- Nappa, Ósemek: Shōzō Iizuka
- Frizer: Ryūsei Nakao
- Nail: Katsuji Mori
- Dende, Marron, Cargo: Tomiko Suzuki
- Wódz Nameczan: Junpei Takaguchi, Masaharu Satō
- Ginyu: Hideyuki Hori
- Dr Gero, starszy człowiek z opowieści Cella: Kōji Yada
- Android #19, Dodoria, Północny Kaioshin, Robak w ciele Buu: Yukitoshi Hori
- Android #17: Shigeru Nakahara
- Android #18: Miki Itō
- Android #16, Gashew, Paikuhan: Hikaru Midorikawa
- Cell: Norio Wakamoto
- Byczy Lucyfer, Mr. Satan, Saiyan z przeszłości (Onion), Umigame, Enma, King Cold (Pierwsze wystąpienie), Vinegar, Gozu (odcinek 280): Daisuke Gōri
- Videl, Pan: Yūko Minaguchi
- Dabra: Ryūzaburō Ōtomo
- Buu, Ghurd, Totappo: Kōzō Shioya
- Król Vegeta, Bora (odcinek 13), Moai: Banjō Ginga
- Lao Chu, Gozu, Tard, Olivu, King Cold (Odcinek 195): Masaharu Satō
- Sharpner, Dende (Końcówka Zetki): Hiro Yūki
- Erasa, Uub: Megumi Urawa
- Spopovitch, Migoren, Bora (Odcinek 285): Hisao Egawa
- Muuri, Dziadek Gohan (TV Special 1): Kinpei Azusa

## Wersja polska
Od maja do grudnia 2000, w Polsce wyemitowano wszystkie odcinki serialu z francuskim dubbingiem i polskim lektorem na kanale RTL7, dostarczone przez francuską firmę AB Groupe (dystrybutora serii na Polskę i Europę). Do grudnia 2002 roku, emitowano serię ponownie na kanale RTL7 i TVN7. Lektorem był Marek Robaczewski (jako Zbigniew Dobrzański i Zbigniew Raciborski).

### Filmy kinowe z polskim lektorem
Filmy 1–3 wydano na VHS przez Planet Manga z francuskim dubbingiem i polskim lektorem w 2001 - Dragon Ball Z: Martwa Strefa, Dragon Ball Z: Najsilniejszy wojownik na Ziemi oraz Dragon Ball Z: Największy pojedynek na świecie. Lektorem był Marek Robaczewski (jako Zbigniew Raciborski).

### Filmy kinowe z polskim dubbingiem
Filmy 12–13 wydano w kinach z polskim dubbingiem jako jeden film pod tytułem Dragon Ball Z (fr. Dragon Ball Z: Le film) 11 października 2002 a później na VCD, VHS i na DVD. Dystrybutorem wersji kinowej było ITI Cinema na zlecenie AB Groupe a wersji domowej ITI Home Video.
Film 14 pod tytułem Dragon Ball Z: Battle of Gods ma się ukazać 15 marca 2025 roku.

## Inne media powiązane z serią
W 2008 roku powstał odcinek specjalny pt. „Yo! The Return of Son Goku and Friends!!” (jap. Doragon Bōru Ossu! Kaette Kita Son Gokū to Nakama-tachi!!). Następnie został wydany odcinek specjalny mangi „Narodziny Super Saiyana” opowiadająca o walce Bardocka z Chilledem.. Od 5 kwietnia 2009 do 28 czerwca 2015 emitowana była w Japonii odświeżona wersja serii „Dragon Ball Z” pod tytułem „Dragon Ball Kai”. W 2013 roku został wyemitowany film kinowy pt. „Dragon Ball Z : Battle of Gods”. Kontynuacja filmu pt. „Dragon Ball Z: Resurrection ‘F’ „ została wydana w kwietniu 2015 r.

## Odbiór
Według rankingu przeprowadzonego przez opiniotwórczy serwis IGN, Dragon Ball Z znalazł się na 78. miejscu wśród 100 najlepszych telewizyjnych seriali animowanych wszech czasów. W dorocznym cyklu Anime Grand Prix miesięcznika Animage, Dragon Ball Z uplasował się na czwartym miejscu w roku 1990, natomiast w dwóch kolejnych latach zajął miejsca trzecie. W 1994 roku został zaklasyfikowany jako szósty. Recenzenci i redakcja polskojęzycznego serwisu tanuki.pl wystawiła anime ocenę 6/10.

title: Dragon Ball Z

wikitext:
{{Animanga infobox/Nagłówek
 |tytuł           = Dragon Ball Z
 |grafika         = Dragon Ball Z Logo A.png
 |tytuł japoński  = ドラゴンボールZ(ゼット)
 |tytuł romaji    = Doragon Bōru Zetto
 |gatunek         =
}}
{{Animanga infobox/Anime
 |tytuł = Dragon Ball Z
 |image =
 |reżyser = [[Daisuke Nishio]]
 |studio = [[Toei Animation]]
 |telewizja = {{flaga|JPN}} [[Fuji TV]], [[Animax]]

{{Flaga|POL}} [[RTL 7]], [[TVN 7|TVN Siedem]]
 |pierwszy raz = 19 kwietnia 1989
 |ostatni raz = 31 stycznia 1996
 |odcinków = 291
 |lista odcinków = Lista odcinków serialu anime Dragon Ball Z
 |kategoria = Dragon Ball
}}
{{Animanga infobox/Film
 |tytuł           = Dragon Ball Z: Fuzja
 |reżyser         = [[Daisuke Nishio]]
 |studio          = [[Toei Animation]]
 |wydany          = 4 marca 1995
11 października 2002 (Polska)
 |czas            = 50 minut
}}
{{Animanga infobox/Film
 |tytuł           = Dragon Ball Z: Atak smoka
 |reżyser         = [[Daisuke Nishio]]
 |studio          = [[Toei Animation]]
 |wydany          = 15 lipca 1995
11 października 2002 (Polska)
 |czas            = 51 minut
}}
{{Animanga infobox/Film
 |tytuł           = Dragon Ball Z: Battle of Gods
 |reżyser         = Masahiro Hosoda
 |studio          = [[Toei Animation]]
 |wydany          = 30 marca 2013
15 marca 2025 (Polska)
 |czas            = 85 minut/105 minut
}}
{{Animanga infobox/Anime
 |tytuł = [[Dragon Ball Kai]]
 |studio = {{flaga|JPN}} Toei Animation
 |pierwszy raz = 5 kwietnia 2009 –
27 marca 2011
'''Kontynuacja'''
6 kwietnia 2014 -
28 czerwca 2015
 |ostatni raz =
 |odcinków = 159
 |lista odcinków = Lista odcinków serialu anime Dragon Ball Kai
 |telewizja = {{flaga|JPN}} [[Fuji TV]]

 {{flaga|POL}} [[AXN Spin|AXN Spin HD]], [[Polsat Games]]<ref>{{Cytuj | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/dragon-ball-z-kai-w-ramowce-polsat-games-1679742948 | tytuł=Dragon Ball Z Kai w ramówce Polsat Games. Kiedy zobaczymy pierwszy odcinek? | opublikowany=naekranie.pl | język=pl | data dostępu=2024-04-23}}</ref>, [[Fokus TV]], [[Nowa TV]]
 |stopklatka_id = 11635
}}
{{Animanga infobox/Stopka}}
{{nihongo|'''Dragon Ball Z'''|ドラゴンボールZ(ゼット)|Doragon Bōru Zetto}} – [[japonia|japoński]] [[anime|serial animowany]], kontynuacja ''[[Dragon Ball]]'' opartego na [[Dragon Ball|mandze o tym samym tytule]] stworzonej przez [[Akira Toriyama|Akirę Toriyamę]]. Seria opowiada o kolejnych przygodach [[Son Gokū]] i jego [[Lista postaci serii Dragon Ball|przyjaciół]]. Bohaterowie stają się coraz silniejsi i muszą stawiać czoła coraz to potężniejszym przeciwnikom. Anime zostało wyprodukowane przez [[Toei Animation]]. Było oryginalnie emitowane na kanale [[Fuji TV]] od 26 kwietnia 1989 do 31 stycznia 1996 i liczyło łącznie 291 [[Lista odcinków serialu anime Dragon Ball Z|odcinków]].

== Fabuła ==
Fabuła ''Dragon Ball Z'' pokrywa się z rozdziałami 195–519 mangi ''Dragon Ball''. W oryginalnej wersji japońskiej podzielona jest ona na 4 sagi, jednak można również spotkać się z innymi podziałami.

Pierwsza saga, znana jako ''Saga Saiyan'', przedstawia przybycie na Ziemię brata Gokū, Raditza, który ujawnia prawdziwe pochodzenie bohatera. Po pokonaniu Raditza pojawiają się kolejni Saiyanie: Vegeta i Nappa, zagrażając planecie. Gokū i jego towarzysze podejmują heroiczną walkę, aby ich powstrzymać.

W ''Sadze Freezera'' bohaterowie udają się na planetę Namek w poszukiwaniu Smoczych Kul, które mogą wskrzesić poległych przyjaciół. Tam stawiają czoła tyranowi Freezerowi, który dąży do nieśmiertelności. W decydującym starciu Gokū osiąga formę Super Saiyanina, pokonując przeciwnika.

Kolejna część, ''Saga Komórczaka'', wprowadza androidy stworzone przez doktora Gero, pragnącego zemsty na Gokū. Najgroźniejszym z nich jest Komórczak, który absorbuje inne androidy, by osiągnąć doskonałą formę. Ostatecznie syn Gokū, Gohan, pokonuje Komórczaka, ratując Ziemię.

Ostatnia saga, ''Saga Buu'', przedstawia starcie z magicznym stworzeniem o imieniu Buu, obudzonym przez czarnoksiężnika Babidiego. Buu przechodzi przez różne formy, siejąc zniszczenie. Dzięki współpracy bohaterów, zwłaszcza Gokū i Vegety, udaje się go pokonać, przywracając pokój na świecie.

== Obsada głosowa wersji oryginalnej ==
* '''Son Goku, Son Gohan, Son Goten, Bardock, Vegetto, Gotenks''': [[Masako Nozawa]]
* '''Bulma, Zachodnia Kaioshin, Bra''': [[Hiromi Tsuru]]
* '''Oolong, Karin, Bubbles''' : [[Naoki Tatsuta]]
* '''Yamcha, Saibaiman''': [[Tōru Furuya]]
* '''Pu'ar, Chichi''' (odc. 88-291): [[Naoko Watanabe]]
* '''Genialny Żółw''': [[Kōhei Miyauchi]] (odc. 1-260), [[Hiroshi Masuoka]] (odc. 288-291)
* '''Umigame, Gyumao, Mr. Satan, Lord Enma''': [[Daisuke Gōri]]
* '''Chichi''': [[Mayumi Shō]] (odc. 1-66)
* '''Krillin, Yajirobe, Uranai Baba (Buu saga)''': [[Mayumi Tanaka]]
* '''Lunch''': Mami Koyama
* '''Vegeta, Vegetto''': [[Ryō Horikawa]]
* '''Piccolo''': [[Toshio Furukawa]]
* '''Tenshinhan, sędzia TB (Buu saga)''': [[Hirotaka Suzuoki]]
* '''Jiaozi, Mama Bulmy aka Panchy/Bikini (odc. 170), matka Idasy''': [[Hiroko Emori]]
* '''Bóg''', '''Szatan Piccolo (Flashbacki)''': [[Takeshi Aono]]
* '''Mr. Popo, Południowy Kaio''': [[Toku Nishio]]
* '''Król Światów, Król Ziemi, Babidi, Dziadek Gohan (DBZ 288), Dr. Brief''': [[Jōji Yanami]]
* '''Trunks, Upa (DBZ 285), Pigero''': [[Takeshi Kusao]]
* '''Raditz, Garlic jr''': [[Shigeru Chiba]]
* '''Nappa, Ósemek''': [[Shōzō Iizuka]]
* '''Frizer''': [[Ryūsei Nakao]]
* '''Nail''': [[Katsuji Mori]]
* '''Dende, Marron, Cargo''': [[Tomiko Suzuki]]
* '''Wódz Nameczan''': [[Junpei Takaguchi]], [[Masaharu Satō]]
* '''Ginyu''': [[Hideyuki Hori]]
* '''Dr Gero, starszy człowiek z opowieści Cella''': [[Kōji Yada]]
* '''Android #19, Dodoria, Północny Kaioshin, Robak w ciele Buu''': [[Yukitoshi Hori]]
* '''Android #17''': [[Shigeru Nakahara]]
* '''Android #18''': [[Miki Itō (aktorka)|Miki Itō]]
* '''Android #16, Gashew, Paikuhan''': [[Hikaru Midorikawa]]
* '''Cell''': [[Norio Wakamoto]]
* '''Byczy Lucyfer, Mr. Satan, Saiyan z przeszłości (Onion), Umigame, Enma, King Cold (Pierwsze wystąpienie), Vinegar, Gozu (odcinek 280)''': [[Daisuke Gōri]]
* '''Videl, Pan''': [[Yūko Minaguchi]]
* '''Dabra''': [[Ryūzaburō Ōtomo]]
* '''Buu, Ghurd, Totappo''': [[Kōzō Shioya]]
* '''Król Vegeta, Bora (odcinek 13), Moai''': [[Banjō Ginga]]
* '''Lao Chu, Gozu, Tard, Olivu, King Cold (Odcinek 195)''': [[Masaharu Satō]]
* '''Sharpner, Dende (Końcówka Zetki)''': [[Hiro Yūki]]
* '''Erasa, Uub''': [[Megumi Urawa]]
* '''Spopovitch, Migoren, Bora (Odcinek 285)''': [[Hisao Egawa]]
* '''Muuri, Dziadek Gohan (TV Special 1)''': [[Kinpei Azusa]]

== Wersja polska ==
Od maja do grudnia 2000<ref>{{Cytuj | url=https://dbnao.net/inne/dragon-ball-w-tv | tytuł=Dragon Ball w telewizji - Dragon Ball Nao | opublikowany=dbnao.net | język=pl | data dostępu=2024-04-23}}</ref>, w [[Polska|Polsce]] wyemitowano wszystkie odcinki serialu z [[Francja|francuskim]] [[dubbing]]iem i polskim lektorem na kanale [[RTL 7|RTL7]], dostarczone przez francuską firmę AB Groupe (dystrybutora serii na Polskę i Europę)<ref>https://www.imdb.com/title/tt0088509/trivia</ref>. Do grudnia 2002 roku, emitowano serię ponownie na kanale RTL7 i TVN7<ref>{{Cytuj | url=http://www.anime.vis.pl/doroz.html | tytuł=Wywiad z Marcinem Dorozińskim - Reportaże - Chibi Goku | opublikowany=anime.vis.pl | język=pl | archiwum=https://web.archive.org/web/20011229124007/http://www.anime.vis.pl/doroz.html | zarchiwizowano=2001-12-29 | data dostępu=2024-04-23}}</ref>. Lektorem był [[Marek Robaczewski]] (jako Zbigniew Dobrzański i Zbigniew Raciborski).

===Filmy kinowe z polskim lektorem===
Filmy 1–3 wydano na [[VHS]] przez [[Planet Manga]] z [[Francja|francuskim]] [[dubbing]]iem i polskim lektorem w 2001 - '''Dragon Ball Z: Martwa Strefa''', '''Dragon Ball Z: Najsilniejszy wojownik na Ziemi''' oraz '''Dragon Ball Z: Największy pojedynek na świecie'''<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Planet Manga | czasopismo = Secret Service | wolumin = 06/2001 | strony = 131}}</ref>. Lektorem był [[Marek Robaczewski]] (jako Zbigniew Raciborski).

=== Filmy kinowe z polskim dubbingiem===
Filmy 12–13 wydano w kinach z [[Polska|polskim]] [[dubbing]]iem jako jeden film pod tytułem '''Dragon Ball Z''' (fr. ''Dragon Ball Z: Le film'') 11 października 2002 a później na [[Video CD|VCD]], [[VHS]] i na [[DVD]]. Dystrybutorem wersji kinowej było [[ITI Cinema]] na zlecenie AB Groupe a wersji domowej [[ITI Home Video]]<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Dragon Ball Z. Tylko w Kinach ! | czasopismo = Click! | wolumin = 11/2002 | strony = 75 | wydawca = Wydawnictwo Bauer}}</ref>.

Film 14 pod tytułem '''Dragon Ball Z: Battle of Gods''' ma się ukazać 15 marca 2025 roku<ref>{{Cytuj |url=https://www.kinowki.bid/dragon-ball-z-battle-of-gods-doragon-boru-zetto-kami-to-kami-2013/ |tytuł=Dragon Ball Z: Battle of Gods}}</ref>.

== Inne media powiązane z serią ==
W 2008 roku powstał odcinek specjalny pt. „Yo! The Return of Son Goku and Friends!!” ([[Japonia|jap.]] Doragon Bōru Ossu! Kaette Kita Son Gokū to Nakama-tachi!!). Następnie został wydany odcinek specjalny mangi „Narodziny Super Saiyana” opowiadająca o walce Bardocka z Chilledem.. Od 5 kwietnia 2009 do 28 czerwca 2015 emitowana była w [[Japonia|Japonii]] odświeżona wersja serii „Dragon Ball Z” pod tytułem „Dragon Ball Kai”. W 2013 roku został wyemitowany film kinowy pt. „Dragon Ball Z : Battle of Gods”. Kontynuacja filmu pt. „Dragon Ball Z: Resurrection ‘F’ „ została wydana w kwietniu 2015 r.

== Odbiór ==
Według rankingu przeprowadzonego przez opiniotwórczy serwis [[IGN]], Dragon Ball Z znalazł się na 78. miejscu wśród 100 najlepszych telewizyjnych seriali animowanych wszech czasów<ref name="ign">{{Cytuj stronę | url = http://www.ign.com/top/animated-tv-series/78.html | tytuł = 78. Dragon Ball Z | opublikowany = [[IGN]] | język = en | data dostępu = 2015-01-07}}</ref>. W dorocznym cyklu Anime Grand Prix miesięcznika [[Animage]], Dragon Ball Z uplasował się na czwartym miejscu w roku 1990, natomiast w dwóch kolejnych latach zajął miejsca trzecie<ref name="animage1">{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20131013203326/http://animage.jp/old/gp/gp_1990.html | tytuł = 第12回アニメグランプリ | opublikowany = Animage | język = ja | data dostępu = 2014-03-25}}</ref><ref name="animage2">{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20141015104039/http://animage.jp/old/gp/gp_1991.html | tytuł = 第13回アニメグランプリ | opublikowany = Animage | język = ja | data dostępu = 2014-03-25}}</ref><ref name="animage3">{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20141015104127/http://animage.jp/old/gp/gp_1992.html | tytuł = 第14回アニメグランプリ | opublikowany = Animage | język = ja | data dostępu = 2014-03-25}}</ref>. W 1994 roku został zaklasyfikowany jako szósty<ref name="animage4">{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20131014172957/http://animage.jp/old/gp/gp_1993.html | tytuł = 第15回アニメグランプリ | opublikowany = Animage | język = ja | data dostępu = 2014-03-25}}</ref>. Recenzenci i redakcja polskojęzycznego serwisu [[tanuki.pl]] wystawiła anime ocenę 6/10<ref>{{Tanuki|anime|73-dragon-ball-z/rec/73|Dragon Ball Z}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Tanuki|anime|73-dragon-ball-z/rec/73}}

{{Dragon Ball}}

[[Kategoria:Japońskie telewizyjne seriale animowane]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 1989]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2015]]
[[Kategoria:Toei Animation]]

title: Telewizyjny serial anime

Telewizyjny serial anime: Dragon Ball Z

Reżyser: Daisuke Nishio

Studio: Toei Animation

Stacja telewizyjna: Fuji TV, Animax · RTL 7, TVN Siedem

Premierowa emisja: 19 kwietnia 1989 – 31 stycznia 1996

title: Film animowany

Film animowany: Dragon Ball Z: Fuzja

Wydany: 4 marca 1995 · 11 października 2002 (Polska)

Czas trwania: 50 minut

title: Film animowany

Film animowany: Dragon Ball Z: Atak smoka

Wydany: 15 lipca 1995 · 11 października 2002 (Polska)

Czas trwania: 51 minut

title: Film animowany

Film animowany: Dragon Ball Z: Battle of Gods

Reżyser: Masahiro Hosoda

Wydany: 30 marca 2013 · 15 marca 2025 (Polska)

Czas trwania: 85 minut/105 minut

title: Telewizyjny serial anime

Telewizyjny serial anime: Dragon Ball Kai

Stacja telewizyjna: Fuji TV · AXN Spin HD, Polsat Games, Fokus TV, Nowa TV

Premierowa emisja: 5 kwietnia 2009 – · 27 marca 2011 · Kontynuacja · 6 kwietnia 2014 - · 28 czerwca 2015