text:
# Salem (Connecticut)
Salem – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Connecticut, w hrabstwie New London.

wikiname: plwiki

title: Salem (Connecticut)

in_language: pl

wikitext:
{{Inne znaczenia|miasta w amerykańskim stanie Connecticut|[[Salem|inne lokalizacje o tej samej nazwie]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Salem
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Town
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Salem
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Connecticut}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo New London|New London]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 09-66210
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0213499
 |powierzchnia                 = 77,2
 |wysokość                     = 96
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 4 151<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko =  | imię =  | tytuł = American FactFinder - Community Facts | url = http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | opublikowany =  | data =  | data dostępu = 2013-12-30 | archiwum = http://webarchive.loc.gov/all/20150118032557/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | zarchiwizowano = 2015-01-18 }}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 54,0
 |numer kierunkowy             = 860
 |kod pocztowy                 = 06420
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-05:00]]
[[UTC-04:00]]
 |kod mapy                     = US-CT
 |współrzędne                  = 41°28′59″N 72°15′59″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Salem''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Connecticut]], w hrabstwie [[Hrabstwo New London|New London]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Connecticut]]

title: Salem

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Connecticut

Hrabstwo: New London


text:
# Kristina Axén Olin
Anna Kristina Axén Olin (ur. 24 października 1962 w Sztokholmie) – szwedzki polityk Umiarkowanej Partii Koalicyjnej. W latach 1998–2008 radna Sztokholmu. Przewodnicząca klubu swojej partii w radzie miejskiej w latach 2002-2008. Wiceprezes partii 2003-2008. W latach 1991–2008 była również plenipotentem gminy Sztokholm. W latach 1999–2006 pełniła funkcje prezesa zarządu policji w regionie Sztokholm.
18 kwietnia 2008 roku złożyła rezygnacje z pełnionych funkcji.
Z wykształcenia jest nauczycielką muzyki.

title: Kristina Axén Olin

wikitext:
{{Polityk infobox
 |polityk    = Kristina Axén Olin
 |grafika    =Kristina Axén Olin.jpg
 |data urodzenia = [[24 października]] [[1962]]
 |miejsce urodzenia = [[Sztokholm]]
 |partia     = [[Umiarkowana Partia Koalicyjna]]
 |funkcja    =
 |od         =
 |do         =
 |poprzednik =
 |następca   =
}}
'''Anna Kristina Axén Olin''' (ur. [[24 października]] [[1962]] w [[Sztokholm]]ie) – szwedzki [[polityk]] [[Umiarkowana Partia Koalicyjna|Umiarkowanej Partii Koalicyjnej]]. W latach 1998–2008 [[Radny|radna]] [[Sztokholm]]u. Przewodnicząca klubu swojej partii w radzie miejskiej w latach 2002-2008. Wiceprezes partii 2003-2008. W latach 1991–2008 była również [[plenipotent]]em gminy Sztokholm. W latach 1999–2006 pełniła funkcje prezesa zarządu [[Policja|policji]] w regionie [[Sztokholm (region)|Sztokholm]].

18 kwietnia 2008 roku złożyła rezygnacje z pełnionych funkcji<ref>[https://archive.is/20101208064314/http://www.dn.se/DNet/jsp/polopoly.jsp?d=1298&a=761511 Axén Olin avgår], Dagens Nyheter, 16 kwietnia 2008. {{Lang|sv}}.</ref>.

Z wykształcenia jest nauczycielką muzyki.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Olin, Kristina Axen}}
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Sztokholmie]]
[[Kategoria:Politycy Umiarkowanej Partii Koalicyjnej]]
[[Kategoria:Szwedzcy samorządowcy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1962]]

title: Kristina Axén Olin

Data i miejsce urodzenia: 24 października 1962 · Sztokholm

Przynależność polityczna: Umiarkowana Partia Koalicyjna


text:
# Chad Gilbert
Chad Everett Gilbert (ur. 9 marca 1981 w Coral Springs) – amerykański muzyk, gitarzysta i producent muzyczny. Jest członkiem i założycielem zespołu o nazwie New Found Glory. Jest także wokalistą zespołu International Superheroes of Hardcore, jak również byłym wokalistą zespołu punk/hardcore Shai Hulud w latach 1995 i 1998. Gilbert niedawno założył własny poboczny projekt o nazwie What's Eating Gilbert?. Utwory z tego projektu zamieszcza na własnej stronie internetowej.
Chad niedawno rozpoczął produkcję płyt m.in. takich zespołów jak: H2O i A Day to Remember.

## Życie osobiste
W dniu 26 stycznia 2010 r., Chad zamieścił informację o podejrzeniu o raka tarczycy i planowanej operacji. Cztery dni później, Chad ogłosił na Twitterze, że operacja zakończyła się sukcesem i komórki rakowe nie zostały znalezione.
Chad Gilbert był w związku z Hayley Williams, wokalistką zespołu rockowego Paramore. 20 stycznia 2016 roku Hayley i Chad pobrali się. 1 lipca 2017 para ogłosiła rozstanie.
Aktualnie jest narzeczonym Lisy Cimorelli z zespołu Cimorelli. Oświadczył się 17 grudnia 2019 roku.

## Dyskografia

### Shai Hulud
- 1997: A Profound Hatred of Man (EP)
- 1997: Hearts Once Nourished with Hope and Compassion
- 1998: The Fall of Every Man (Split EP)

### New Found Glory
- 1997: It’s All About The Girls (EP)
- 1999: Nothing Gold Can Stay
- 2000: From the Screen to Your Stereo (EP)
- 2000: New Found Glory
- 2002: Sticks and Stones
- 2004: Catalyst
- 2006: Coming Home
- 2007: From the Screen to Your Stereo Part II
- 2008: Hits
- 2008: Tip of the Iceberg (EP)
- 2009: Not Without a Fight
- 2011: Radiosurgery

### International Superheroes of Hardcore
- 2008: Takin’ it Ova!
- 2008: HPxHC (EP)

### Hazen Street
- 2004: Hazen Street

### Inne
- wokal Fall Out Boy „I Slept With Someone in Fall Out Boy and All I Got Was This Stupid Song Written About Me”.
- gitara Fall Out Boy „The Take Over, the Breaks Over”
- wokal Throwdown „The Only Thing” z albumu Haymaker
- wokal Set Your Goals' „Our Ethos: A Legacy to Pass On” z albumu This Will Be the Death of Us

## Produkcja muzyczna
- 2008: H2O – Nothing to Prove
- 2009: A Day to Remember – Homesick
- 2009: Fireworks – All I Have To Offer Is My Own Confusion
- 2010: The Dear & Departed – Chapters
- 2010: Terror (band) – Keepers Of the Faith
- 2010: A Day to Remember – What Separates Me from You

title: Chad Gilbert

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Chad Everett Gilbert
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = ChadGilbert NFG 290510.jpg
 |opis zdjęcia          = koncert New Found Glory – [[o2 Academy Bournemouth]] 2010
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       =
 |pseudonim             = XChadballX
 |data urodzenia        = [[9 marca]] [[1981]]
 |miejsce urodzenia     = [[Coral Springs]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            = gitara [[Gibson Les Paul]]
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[pop punk]], [[Hardcore punk|hardcore]]
 |zawód                 = muzyk, gitarzysta, producent
 |aktywność             = od 1997
 |wydawnictwo           = [[Epitaph Records|Epitaph]], [[Bridge 9 Records|Bridge 9]], [[Geffen Records|Geffen]], [[Drive-Thru Records|Drive-Thru]], [[Eulogy Recordings|Eulogy]], [[Fiddler Records|Fiddler]]
 |powiązania            = [[New Found Glory]], [[Shai Hulud (band)|Shai Hulud]], [[International Superheroes of Hardcore]], [[Hazen Street]], [[Paramore]]
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                = [[New Found Glory]]
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   = http://www.newfoundglory.com/
}}
'''Chad Everett Gilbert''' (ur. [[9 marca]] [[1981]] w [[Coral Springs]]) – amerykański muzyk, [[gitarzysta]] i [[producent muzyczny]]. Jest członkiem i założycielem zespołu o nazwie [[New Found Glory]]. Jest także wokalistą zespołu [[International Superheroes of Hardcore]], jak również byłym wokalistą zespołu [[punk]]/[[Hardcore punk|hardcore]] [[Shai Hulud]] w latach [[1995]] i [[1998]]. Gilbert niedawno założył własny poboczny projekt o nazwie [[What's Eating Gilbert?]]. Utwory z tego projektu zamieszcza na własnej stronie internetowej.

Chad niedawno rozpoczął produkcję płyt m.in. takich zespołów jak: [[H2O (zespół muzyczny)|H2O]] i [[A Day to Remember]].

== Życie osobiste ==
W dniu [[26 stycznia]] [[2010]] r., Chad zamieścił informację o podejrzeniu o raka tarczycy i planowanej operacji. Cztery dni później, Chad ogłosił na Twitterze, że operacja zakończyła się sukcesem i komórki rakowe nie zostały znalezione.

Chad Gilbert był w związku z [[Hayley Williams]], wokalistką zespołu rockowego [[Paramore]]. 20 stycznia 2016 roku Hayley i Chad pobrali się. 1 lipca 2017 para ogłosiła rozstanie.

Aktualnie jest narzeczonym Lisy [[Cimorelli]] z zespołu Cimorelli. Oświadczył się 17 grudnia 2019 roku.

== Dyskografia ==
=== Shai Hulud ===
* 1997: ''[[A Profound Hatred of Man|A Profound Hatred of Man (EP)]]''
* 1997: ''[[Hearts Once Nourished with Hope and Compassion]]''
* 1998: ''[[The Fall of Every Man|The Fall of Every Man (Split EP)]]''

=== New Found Glory ===
* 1997: ''[[It's All About the Girls|It’s All About The Girls (EP)]]''
* 1999: ''[[Nothing Gold Can Stay (album)|Nothing Gold Can Stay]]''
* 2000: ''[[From the Screen to Your Stereo|From the Screen to Your Stereo (EP)]]''
* 2000: ''[[New Found Glory (album)|New Found Glory]]''
* 2002: ''[[Sticks and Stones (New Found Glory album)|Sticks and Stones]]''
* 2004: ''[[Catalyst (album)|Catalyst]]''
* 2006: ''[[Coming Home (New Found Glory album)|Coming Home]]''
* 2007: ''[[From the Screen to Your Stereo Part II]]''
* 2008: ''[[Hits (New Found Glory album)|Hits]]''
* 2008: ''[[Tip of the Iceberg (album)|Tip of the Iceberg (EP)]]''
* 2009: ''[[Not Without a Fight]]''
* 2011: ''[[Radiosurgery]]''

=== International Superheroes of Hardcore ===
* 2008: ''[[Tip of the Iceberg (album)|Takin’ it Ova!]]''
* 2008: ''[[HPxHC|HPxHC (EP)]]''

=== Hazen Street ===
* 2004: ''[[Hazen Street (album)|Hazen Street]]''

=== Inne ===
* wokal [[Fall Out Boy]] „[[I Slept With Someone in Fall Out Boy and All I Got Was This Stupid Song Written About Me]]”.
* gitara [[Fall Out Boy]] „[[The Take Over, the Breaks Over]]”
* wokal [[Throwdown (band)|Throwdown]] „[[The Only Thing]]” z albumu ''[[Haymaker (album)|Haymaker]]''
* wokal [[Set Your Goals (band)|Set Your Goals]]' „[[Our Ethos: A Legacy to Pass On]]” z albumu [[This Will Be the Death of Us]]

== Produkcja muzyczna ==
* 2008: ''[[H2O (American Band)|H2O]]'' – [[Nothing to Prove (H2O album)|Nothing to Prove]]
* 2009: ''[[A Day to Remember]]'' – [[Homesick (album)|Homesick]]
* 2009: ''[[Fireworks (punk band)|Fireworks]]'' – All I Have To Offer Is My Own Confusion
* 2010: ''[[The Dear & Departed]]'' – Chapters
* 2010: ''[[Terror (band)]]'' – Keepers Of the Faith
* 2010: ''[[A Day to Remember]]'' – [[What Separates Me from You]]

== Linki zewnętrzne ==
* http://www.whatseatinggilbert.com/
* http://www.discogs.com/artist/Chad+Gilbert

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Gilbert, Chad}}
[[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści rockowi]]
[[Kategoria:Amerykańscy producenci muzyczni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1981]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Coral Gables]]

title: Chad Everett Gilbert

Pseudonim: XChadballX

Data i miejsce urodzenia: 9 marca 1981 · Coral Springs

Instrumenty: gitara Gibson Les Paul

Gatunki: pop punk, hardcore

Zawód: muzyk, gitarzysta, producent

Wydawnictwo: Epitaph, Bridge 9, Geffen, Drive-Thru, Eulogy, Fiddler

Powiązania: New Found Glory, Shai Hulud, International Superheroes of Hardcore, Hazen Street, Paramore


text:
# Aleksander Nehrebecki
Aleksander Nehrebecki herbu Sas – podczaszy zwinogrodzki w latach 1788–1790, podczaszy winnicki w 1781 roku, wojski żydaczowski w 1769 roku, miecznik żydaczowski w 1767 roku, starosta burczycki, poseł ziemi lwowskiej.
Był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa ruskiego.

title: Aleksander Nehrebecki

wikitext:
{{Szlachcic infobox
 |imię              = Aleksander Nehrebecki
 |wszystkie imiona  =
 |imię oryginalne   =
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |herb              = POL COA Sas I.svg
 |opis herbu        = [[Sas (herb szlachecki)|Sas]]
 |tytuł             =
 |dynastia          =
 |rodzina           =
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      =
 |miejsce śmierci   =
 |ojciec            =
 |matka             =
 |mąż               =
 |żona              =
 |dzieci            =
 |rodzeństwo        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |odznaczenia       =
 |commons           =
}}
'''Aleksander Nehrebecki''' herbu [[Sas (herb szlachecki)|Sas]] – podczaszy zwinogrodzki w latach [[1788]]–[[1790]], podczaszy winnicki w [[1781]] roku, wojski żydaczowski w [[1769]] roku, miecznik żydaczowski w [[1767]] roku, starosta burczycki, poseł [[ziemia lwowska|ziemi lwowskiej]].

Był elektorem [[Stanisław August Poniatowski|Stanisława Augusta Poniatowskiego]] z [[województwo ruskie|województwa ruskiego]].

== Bibliografia ==
* Lwowska Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka NAN Ukrainy. Oddział Rękopisów Zespół (fond) 91 ARCHIWUM RADZIMIŃSKICH 80. Miscellanea publiczne i sądowe z XVIII w., k. 275.
* Rodzina, herbarz szlachty polskiej, t. XII, Warszawa 1915, s. 55.

{{SORTUJ:Nehrebecki, Aleksander}}
[[Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego]]
[[Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo ruskie)]]
[[Kategoria:Miecznicy żydaczowscy]]
[[Kategoria:Sasowie]]
[[Kategoria:Podczaszowie winniccy]]
[[Kategoria:Podczaszowie zwinogrodzcy]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia lwowska)]]
[[Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Wojscy żydaczowscy]]


text:
# Marston (Oxfordshire)
Marston – dzielnica miasta Oksford, w Anglii, w hrabstwie Oxfordshire, w dystrykcie Oksford. Leży 4 km na północny wschód od centrum Oksfordu i 83 km na zachód od Londynu. W 2011 roku dzielnica liczyła 6259 mieszkańców. Składa się z Old Marston na krańcach miasta oraz New Marston.

title: Marston (Oxfordshire)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Marston
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Marston SaintNicholas south.JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Marston
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[South East England|South East]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Oxfordshire]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna = [[City of Oxford|Oksford]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 6259 (ward) ([[United Kingdom Census 2011|2011 census]])<ref name="ludnosc">{{cytuj stronę |url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&b=13694141&c=Marston&d=14&e=62&g=6458902&i=1001x1003x1032x1004&m=0&r=1&s=1451396678906&enc=1 |tytuł=Marston (Ward) |praca=Neighbourhood Statistics |opublikowany=Office for National Statistics |język=en |data dostępu=2015-12-29 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160304215550/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&b=13694141&c=Marston&d=14&e=62&g=6458902&i=1001x1003x1032x1004&m=0&r=1&s=1451396678906&enc=1 |zarchiwizowano=2016-03-04 }}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 01865
 |kod pocztowy                 = OX3
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Oxfordshire
 |współrzędne                  = 51°46′37″N 1°14′10″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.oldmarston-pc.gov.uk
}}
'''Marston''' – dzielnica miasta [[Oksford]], w [[Anglia|Anglii]], w hrabstwie [[Oxfordshire]], w dystrykcie [[City of Oxford|Oksford]]<ref>{{Cytuj stronę |url=http://data.ordnancesurvey.co.uk/doc/7000000000008457 |tytuł=Ordnance Survey linked data |data dostępu=2015-12-29 |archiwum=https://web.archive.org/web/20120904103136/http://data.ordnancesurvey.co.uk/doc/7000000000008457 |zarchiwizowano=2012-09-04 }}</ref>. Leży 4 km na północny wschód od centrum [[Oksford]]u i 83 km na zachód od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=SP5270309029|tytuł=Marston na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-11-27}}</ref>. W 2011 roku dzielnica liczyła 6259 mieszkańców<ref name="ludnosc"/>. Składa się z '''Old Marston''' na krańcach miasta oraz '''New Marston'''.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Oxford}}

[[Kategoria:Oksford]]

title: Marston

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: South East

Hrabstwo: Oxfordshire

Dystrykt: Oksford


text:
# Działalność informacyjna
Działalność informacyjna – zespól procesów i czynności związanych z generowaniem, gromadzeniem, zbieraniem, przetwarzaniem, organizowaniem, przechowywaniem, wyszukiwaniem i udostępnianiem informacji. Odgrywa ona istotną rolę w efektywnym zarządzaniu wiedzą oraz wspiera podejmowanie decyzji zarówno w ramach organizacji, jak i w różnych aspektach życia społecznego, takich jak edukacja, administracja czy rozwój osobisty. Działalność informacyjna jest nieodłącznym elementem istnienia m.in. bibliotek (już od ich powstania).
Kluczowe procesy działalności informacyjnej:
- przechowywanie informacji – proces statyczny, podczas którego dane są przechowywane w sposób nienaruszalny, z wykorzystaniem nośników fizycznych lub cyfrowych, takich jak archiwa czy bazy danych
- przetwarzanie informacji – przekształcanie danych w nowy zbiór informacji z użyciem algorytmów. Może obejmować porządkowanie, klasyfikowanie oraz upraszczanie informacji w celu ich lepszego wykorzystania
- przesyłanie informacji – proces przekazywania danych od nadawcy do odbiorcy. Zazwyczaj wymaga kodowania danych przed wysyłką oraz ich dekodowania po odbiorze[5].

## Procesy i funkcje informacyjne
W ramach działalności informacyjnej kluczową rolę odgrywają procesy informacyjne. W literaturze proces informacyjny często dzieli się na różne etapy, które pozwalają na pełne zarządzanie informacją od jej powstania do wykorzystania. Obejmuje on następujące fazy:
- generowanie informacji – tworzenie nowych danych lub wiedzy.

- gromadzenie informacji – zbieranie danych z różnych źródeł w celu ich dalszego przetwarzania.

- przechowywanie informacji – utrzymanie danych w nienaruszonym stanie za pomocą nośników fizycznych lub cyfrowych.

- transmisja informacji – przekazywanie danych między systemami lub użytkownikami, często z wykorzystaniem technologii.

- transformacja informacji – przekształcanie danych w nową formę, aby ułatwić ich analizę lub interpretację.

- udostępnianie informacji – zapewnienie dostępu do danych dla użytkowników końcowych.

- interpretacja informacji – analiza i rozumienie danych w kontekście ich zastosowania.

- wykorzystanie informacji – praktyczne użycie danych w celu podjęcia decyzji lub wykonania działań[6].

## Modele procesu informacyjnego
Modele procesu informacyjnego to abstrakcyjne schematy opisujące, jak informacje są generowane, przesyłane, przechowywane, przetwarzane i wykorzystywane. Pozwalają one zrozumieć i optymalizować przepływ danych, co jest kluczowe dla efektywnego zarządzania informacją w ramach działalności informacyjnej. Przykładem jednego z najważniejszych modeli jest kanał informacyjny – opisuje proces przesyłania danych między nadawcą a odbiorcą. W jego skład wchodzą:
- nadawca – osoba lub system generujący dane.
- kodowanie – przekształcanie informacji w formę możliwą do przesłania przez kanał komunikacyjny.
- kanał łączności – medium, przez które dane są przesyłane.
- rozkodowanie – przekształcenie danych na formę zrozumiałą dla odbiorcy.
- odbiorca – osoba lub system, który otrzymuje dane.
- zakłócenia – czynniki zewnętrzne, które mogą wpłynąć na jakość przesyłanej informacji[7].

### Model funkcji informacyjnych w zarządzaniu
Model ten przedstawia, jak informacje są wykorzystywane w procesach decyzyjnych. Składają się na niego:
1. Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji (np. raporty wewnętrzne firmy, dane rynkowe lub analizy konkurencji).
2. Analizy danych w kontekście podejmowania decyzji (przekształcanie danych w użyteczną wiedzę wspierającą wybór strategii).
3. Wpływ decyzji na środowisko zewnętrzne oraz wewnętrzne organizacji (zmiany w relacjach z otoczeniem firmy i w działaniach wewnętrznych).
4. Korekty działań na podstawie wyników analizy (dostosowanie strategii do aktualnych wyników i warunków)[8].

## Ograniczenia procesu informacyjnego
W procesie informacyjnym pojawiają się różne ograniczenia, które mogą negatywnie wpływać na generowanie, przesyłanie i wykorzystywanie informacji. W literaturze wyróżnia się dwa główne typy ograniczeń:
1. Klatka dostępności źródeł informacji (związana z trudnościami w dostępie do źródeł danych) która obejmuje:

- Bariery techniczne – np. brak odpowiednich narzędzi IT.
- Bariery organizacyjne – wewnętrzne struktury lub procedury ograniczające dostęp do informacji.
- Bariery ekonomiczne – wysoki koszt pozyskiwania danych.
- Bariery psychologiczne – niechęć lub brak zaufania do dostępnych informacji.
- Bariery metainformacyjne – niska jakość danych lub niewłaściwa ich organizacja.

2. Klatka wiedzy i językowa – ograniczenia wynikające z różnic językowych lub standardów reprezentacji danych. Przykładem mogą być różnice w opisie danych w systemach księgowych lub informatycznych.

## Dezinformacja w internecie ifake newsw kontekście działalności informacyjnej
Dezinformacja w internecie i rozpowszechnianie fake newsów stanowią jedno z najpoważniejszych wyzwań współczesnej działalności informacyjnej. Fake news to fałszywe lub celowo wprowadzające w błąd informacje, które są przedstawiane jako prawdziwe i szeroko rozpowszechniane w mediach społecznościowych oraz innych platformach internetowych. Ich celem jest manipulacja opinią publiczną, wpływanie na decyzje społeczne i polityczne, a także propagowanie szkodliwych ideologii.

### Rola botów i trolli
W rozpowszechnianiu dezinformacji kluczową rolę odgrywają zautomatyzowane programy, zwane botami, oraz internetowi trolle. Boty mogą generować masowe ilości treści w mediach społecznościowych, takich jak Twitter czy Facebook, imitując ludzkie zachowanie i wspierając szerzenie fałszywych narracji. Trolle natomiast celowo prowokują użytkowników do emocjonalnych reakcji, często wykorzystując fałszywe informacje jako narzędzie manipulacji.

### Fałszywe informacje – skala problemu
Badania przeprowadzone przez Massachusetts Institute of Technology (MIT) wykazały, że fałszywe informacje rozprzestrzeniają się w internecie szybciej niż wiadomości prawdziwe. Fałszywe treści mają aż o 70% większe prawdopodobieństwo bycia udostępnionymi i osiągają szeroką publikę sześć razy szybciej niż prawdziwe wiadomości. W kampaniach politycznych, takich jak wybory prezydenckie w USA w 2016 roku, boty i zautomatyzowane konta odegrały istotną rolę w kształtowaniu opinii publicznej.

### Wyzwania technologiczne
Jednym z największych wyzwań jest identyfikacja i eliminacja botów oraz fałszywych kont. Zaawansowane algorytmy i uczenie maszynowe są coraz częściej wykorzystywane do wykrywania złośliwych działań w sieci. Jednak granica między zachowaniem człowieka a zautomatyzowanych programów staje się coraz bardziej rozmyta, co utrudnia skuteczną interwencję.

### Świadomość społeczna
Rozwiązanie problemu dezinformacji wymaga nie tylko technologicznych narzędzi, ale również edukacji społeczeństwa. Promowanie krytycznego myślenia oraz umiejętności rozpoznawania rzetelnych źródeł informacji jest kluczowe w walce z manipulacją informacyjną.

title: Działalność informacyjna

wikitext:
[[Plik:Dziennik Dolnośląski, 1990, nr 38 (15 listopada).djvu|mały|Przykład działalności informacyjnej w prasie]]
'''Działalność informacyjna''' – zespól procesów i czynności związanych z generowaniem, gromadzeniem, zbieraniem, przetwarzaniem, organizowaniem, przechowywaniem, wyszukiwaniem i udostępnianiem [[Informacja|informacji]]. Odgrywa ona istotną rolę w efektywnym [[Zarządzanie wiedzą|zarządzaniu wiedzą]] oraz wspiera [[podejmowanie decyzji]] zarówno w ramach organizacji, jak i w różnych aspektach życia społecznego, takich jak edukacja, administracja czy rozwój osobisty<ref>Monika Cołbecka, „Funkcja, działalność i usługi informacyjne – terminy z zakresu bibliologii i informatologii na polu archiwistyki”, Studia Bibliologiczne i Prasoznawcze, nr 12/2021, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, [online], dostęp: [https://sbsp.uken.krakow.pl/article/view/9803], [dostęp: 16 stycznia 2025].</ref><ref>Kulicki, P. (2011). ''Elementy informacji naukowej''. Katedra Podstaw Informatyki KUL, Lublin, s. 211–214. Dostępne na: https://www.researchgate.net/publication/259148646_Elementy_informacji_naukowej [dostęp: 16 stycznia 2025].</ref><ref>Liedel, K., Piasecka, P., Aleksandrowicz, T. R. (2012). *Analiza informacji: teoria i praktyka*. Warszawa: Difin, s. 39–42.</ref>. Działalność informacyjna jest nieodłącznym elementem istnienia m.in. [[Biblioteka|bibliotek]] (już od ich powstania)<ref>W. Pindlowa, K. Materska, Informacja naukowa, [w:] Encyklopedia książki. Tom 1. Eseje, A-J, red. A. Żbikowska-Migoń, M. Skalska-Zlat, Wrocław 2017, s. 713.</ref>.

Kluczowe procesy działalności informacyjnej:

* '''[[przechowywanie informacji]]''' – proces statyczny, podczas którego dane są przechowywane w sposób nienaruszalny, z wykorzystaniem nośników fizycznych lub cyfrowych, takich jak [[Archiwum|archiwa]] czy [[Baza danych|bazy danych]]
* '''[[przetwarzanie informacji]]''' – przekształcanie danych w nowy zbiór informacji z użyciem [[algorytm]]ów. Może obejmować porządkowanie, klasyfikowanie oraz upraszczanie informacji w celu ich lepszego wykorzystania
* '''przesyłanie informacji''' – proces przekazywania danych od nadawcy do odbiorcy. Zazwyczaj wymaga kodowania danych przed wysyłką oraz ich dekodowania po odbiorze<ref>Liedel, K., Piasecka, P., Aleksandrowicz, T. R. (2012). *Analiza informacji: teoria i praktyka*. Warszawa: Difin, s. 38–39.</ref>.

== Procesy i funkcje informacyjne ==
W ramach działalności informacyjnej kluczową rolę odgrywają [[Proces informacyjny|procesy informacyjne]]. W literaturze [[proces informacyjny]] często dzieli się na różne etapy, które pozwalają na pełne [[zarządzanie informacją]] od jej powstania do wykorzystania. Obejmuje on następujące fazy:

* generowanie informacji – tworzenie nowych danych lub wiedzy.

* gromadzenie informacji – zbieranie danych z różnych źródeł w celu ich dalszego przetwarzania.

* [[przechowywanie informacji]] – utrzymanie danych w nienaruszonym stanie za pomocą nośników fizycznych lub cyfrowych.

* transmisja informacji – przekazywanie danych między systemami lub użytkownikami, często z wykorzystaniem technologii.

* transformacja informacji – przekształcanie danych w nową formę, aby ułatwić ich analizę lub interpretację.

* udostępnianie informacji – zapewnienie dostępu do danych dla użytkowników końcowych.

* interpretacja informacji – analiza i rozumienie danych w kontekście ich zastosowania.

* wykorzystanie informacji – praktyczne użycie danych w celu podjęcia decyzji lub wykonania działań<ref>J. Oleński, *Ekonomia informacji*, Warszawa 2001, s. 279.</ref>.

== Modele procesu informacyjnego ==
Modele procesu informacyjnego to abstrakcyjne schematy opisujące, jak [[Informacja|informacje]] są generowane, przesyłane, przechowywane, przetwarzane i wykorzystywane. Pozwalają one zrozumieć i optymalizować przepływ danych, co jest kluczowe dla efektywnego [[Zarządzanie informacją|zarządzania informacją]] w ramach działalności informacyjnej. Przykładem jednego z najważniejszych modeli jest kanał informacyjny – opisuje proces przesyłania danych między nadawcą a odbiorcą. W jego skład wchodzą:

* '''nadawca''' – osoba lub system generujący dane.
* '''kodowanie''' – przekształcanie informacji w formę możliwą do przesłania przez kanał komunikacyjny.
* '''[[kanał łączności]]''' – medium, przez które dane są przesyłane.
* '''rozkodowanie''' – przekształcenie danych na formę zrozumiałą dla odbiorcy.
* '''odbiorca''' – osoba lub system, który otrzymuje dane.
* '''zakłócenia''' – czynniki zewnętrzne, które mogą wpłynąć na jakość przesyłanej informacji<ref>{{Cytuj książkę |autor = S. Forlicz |tytuł = Informacja w biznesie |wydawca = Wydawnictwo PWE |miejsce = Warszawa |rok = 2008 |strony = 16}}</ref>.

=== Model funkcji informacyjnych w zarządzaniu ===
Model ten przedstawia, jak informacje są wykorzystywane w [[Proces decyzyjny|procesach decyzyjnych]]. Składają się na niego:

# Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji (np. raporty wewnętrzne firmy, dane rynkowe lub [[Analiza konkurencji|analizy konkurencji]]).
# [[Analiza danych|Analizy danych]] w kontekście [[Podejmowanie decyzji|podejmowania decyzji]] (przekształcanie danych w użyteczną wiedzę wspierającą wybór strategii).
# Wpływ decyzji na środowisko zewnętrzne oraz wewnętrzne organizacji (zmiany w relacjach z [[Otoczenie przedsiębiorstwa|otoczeniem firmy]] i w działaniach wewnętrznych).
# Korekty działań na podstawie wyników analizy (dostosowanie strategii do aktualnych wyników i warunków)<ref>A. Stabryła, *Kierunki badań nad rozwojem systemów informacji menedżerskiej*, [w:] R. Borowiecki, J. Czekaj (red. nauk.), *Zarządzanie zasobami informacyjnymi...*, Warszawa, s. 26–27.</ref>.

== Ograniczenia procesu informacyjnego ==
W [[Proces informacyjny|procesie informacyjnym]] pojawiają się różne ograniczenia, które mogą negatywnie wpływać na generowanie, przesyłanie i wykorzystywanie [[Informacja|informacji]]. W literaturze wyróżnia się dwa główne typy ograniczeń:

# '''Klatka dostępności źródeł informacji''' '''('''związana z trudnościami w dostępie do źródeł danych) która obejmuje:
* Bariery techniczne – np. brak odpowiednich narzędzi IT.
* Bariery organizacyjne – wewnętrzne struktury lub procedury ograniczające dostęp do [[Informacja|informacji]].
* [[Bariery ekonomiczne]] – wysoki koszt pozyskiwania danych.
* [[Bariery psychologiczne]] – niechęć lub brak zaufania do dostępnych informacji.
* Bariery metainformacyjne – niska [[jakość danych]] lub niewłaściwa ich organizacja.

2. '''Klatka wiedzy i językowa''' – ograniczenia wynikające z różnic językowych lub standardów reprezentacji danych. Przykładem mogą być różnice w opisie danych w systemach księgowych lub informatycznych<ref name="Oleński">J. Oleński, „Ekonomika informacji. Metody”, Wydawnictwo PWE, Warszawa 2003, s. 56 i nast.</ref>.

== Dezinformacja w internecie i ''fake news'' w kontekście działalności informacyjnej ==
[[Dezinformacja]] w [[Internet|internecie]] i rozpowszechnianie [[fake news]]ów stanowią jedno z najpoważniejszych wyzwań współczesnej działalności informacyjnej. Fake news to fałszywe lub celowo wprowadzające w błąd informacje, które są przedstawiane jako prawdziwe i szeroko rozpowszechniane w [[Media społecznościowe|mediach społecznościowych]] oraz innych platformach internetowych. Ich celem jest manipulacja opinią publiczną, wpływanie na decyzje społeczne i polityczne, a także propagowanie szkodliwych ideologii<ref>Eunika Baron-Polańczyk, *Boty, trolle i fake news – uważaj, kto cię uczy!*, Edukacja – Technika – Informatyka, nr 2/2019, s. 218–226, dostęp online: https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=801167.</ref>.

=== Rola botów i trolli ===
W rozpowszechnianiu dezinformacji kluczową rolę odgrywają zautomatyzowane programy, zwane [[Bot (program)|botami]], oraz [[Trollowanie|internetowi trolle]]. [[Bot (program)|Boty]] mogą generować masowe ilości treści w [[Media społecznościowe|mediach społecznościowych]], takich jak [[Twitter]] czy [[Facebook]], imitując ludzkie zachowanie i wspierając szerzenie fałszywych narracji. Trolle natomiast celowo prowokują użytkowników do emocjonalnych reakcji, często wykorzystując fałszywe informacje jako narzędzie manipulacji<ref>Soroush Vosoughi, Deb Roy, Sinan Aral, *The Spread of True and False News Online*, Science, Vol. 359, Issue 6380, 2018, s. 1146–1151.</ref>.

=== Fałszywe informacje – skala problemu ===
Badania przeprowadzone przez [[Massachusetts Institute of Technology]] (MIT) wykazały, że fałszywe informacje rozprzestrzeniają się w internecie szybciej niż wiadomości prawdziwe. Fałszywe treści mają aż o 70% większe prawdopodobieństwo bycia udostępnionymi i osiągają szeroką publikę sześć razy szybciej niż prawdziwe wiadomości. W kampaniach politycznych, takich jak [[Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2016 roku|wybory prezydenckie w USA w 2016 roku]], boty i zautomatyzowane konta odegrały istotną rolę w kształtowaniu opinii publicznej<ref>Silva, S. (2018). *Trump’s Twitter debate lead was ‘Swelled by Bots’*, BBC News, dostęp online: https://www.bbc.com/news/technology-37684418.</ref>.

=== Wyzwania technologiczne ===
Jednym z największych wyzwań jest identyfikacja i eliminacja [[Bot (program)|botów]] oraz fałszywych kont. Zaawansowane [[algorytm]]y i [[uczenie maszynowe]] są coraz częściej wykorzystywane do wykrywania złośliwych działań w [[Sieć komputerowa|sieci]]. Jednak granica między zachowaniem człowieka a zautomatyzowanych programów staje się coraz bardziej rozmyta, co utrudnia skuteczną interwencję<ref>Varol, O., Ferrara, E., Davis, C.A., Menczer, F., Flammini, A. (2018). *Online Human-Bot Interactions: Detection, Estimation, and Characterization*, Arxiv preprint, dostęp online: https://arxiv.org/pdf/1703.03107.pdf.</ref>.

=== Świadomość społeczna ===
Rozwiązanie problemu [[Dezinformacja|dezinformacji]] wymaga nie tylko technologicznych narzędzi, ale również edukacji społeczeństwa. Promowanie [[Krytyczne myślenie|krytycznego myślenia]] oraz umiejętności rozpoznawania rzetelnych źródeł informacji jest kluczowe w walce z manipulacją informacyjną<ref>Dizikes, P. (2018). *Study: On Twitter, False News Travels Faster than True Stories*, MIT News, dostęp online: http://news.mit.edu/2018/study-twitter-false-news-travels-faster-true-stories-0308.</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* S. Forlicz, ''Informacja w biznesie'', Wydawnictwo PWE, Warszawa 2008.
* Liedel, K., Piasecka, P., Aleksandrowicz, T. R. (2012). ''Analiza informacji: teoria i praktyka''. Warszawa: Difin. ISBN 978-83-7641-946-6.
* [[Józef Oleński]], 2001. ''Ekonomika informacji.'' Podstawy. PWE Warszawa.

[[Kategoria:Zarządzanie wiedzą]]


text:
# Nikołaj Owczinnikow
Nikołaj Fiodorowicz Owczinnikow (ros. Николай Фёдорович Овчинников; ur. 14 listopada 1915 w Kasli,  zm. 25 listopada 2010 w Moskwie) – radziecki filozof, doktor nauk filozoficznych, profesor, specjalista w zakresie filozofii nauki.
Pochowany na Cmentarzu Mitińskim w Moskwie.

## Wybrane publikacje
- Понятия массы и энергии в современной физике и их философское значение // Философские вопросы современной физики. — М.: Наука, 1952. — С. 445—488.
- Принципы сохранения. — М}: Наука, 1966. — 330 с.
- Поиски понимания. Избранные труды по истории и философии науки — M., Новый хронограф, 2016—656 с.
- Обсуждение философских вопросов теории относительности // Woprosy Fiłosofii. 1959. № 2. — С. 77—82.

Przekłady na język polski
- Materialnosc swiata i prawidlowosci jego roswoju. —Warszawa: Książka i Wiedza, 1954. — 87 str.
- Wiktor Czertkow, Sawwa Dudel, Iwan Kuzniecow, Michaił Leonow, Teodor Ojzerman, Nikołaj Owczynnikow, i in.: Materializm dialektyczny. Pod ogólną redakcją J.F. Aleksandrowa. Tłumaczyli Halina Zielnikowa, Zdzisław Nieman, Halina Waśkowska, Stanisław Radziszewski. Warszawa: Książka i Wiedza, 1955. Brak numerów stron w książce

title: Nikołaj Owczinnikow

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Nikołaj Owczinnikow
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = ZSRR
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = [[14 listopada]] [[1915]]
 |miejsce urodzenia         = [[Kasli]], [[Imperium Rosyjskie]]
 |data śmierci              = [[25 listopada]] [[2010]]
 |miejsce śmierci           = [[Moskwa]], [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związek Radziecki]]
 |stopień lub tytuł naukowy = doktor
 |jakich nauk               = filozoficznych
 |specjalność               = [[filozofia nauki]]
 |almamater                 = [[Uralski Uniwersytet Państwowy]] (1941)<br>[[Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa]] (1947)
 |doktorat data             = 1950
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = 1966
 |aktywność zawodowa        =
 |funkcja                   = [[profesor]]
 |instytucja typ            =
 |instytucja nazwa          =
 |od                        =
 |do                        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
}}
'''Nikołaj Fiodorowicz Owczinnikow''' ({{ros.|Николай Фёдорович Овчинников}}; ur. [[14 listopada]] [[1915]] w [[Kasli]],  zm. [[25 listopada]] [[2010]] w [[Moskwa|Moskwie]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] [[filozof]], [[doktor nauk]] filozoficznych, [[profesor]], specjalista w zakresie [[filozofia nauki|filozofii nauki]].

Pochowany na [[Cmentarz Mitiński|Cmentarzu Mitińskim w Moskwie]]<ref>[http://www.moscow-tombs.ru/2010/ovchinnikov_nf.htm Московские могилы. ОВЧИННИКОВ Николай Фёдорович (1915 – 2010)]</ref>.

== Wybrane publikacje ==
* Понятия массы и энергии в современной физике и их философское значение // [https://docs.wixstatic.com/ugd/e105c7_600cecf8481042f58868cb5009f1354d.pdf Философские вопросы современной физики]. — М.: Наука, 1952. — С. 445—488.
* Принципы сохранения. — М}: Наука, 1966. — 330 с.
* [https://docs.wixstatic.com/ugd/e105c7_cd9e593bd15f415abac670537e5f57f1.pdf Поиски понимания. Избранные труды по истории и философии науки] — M., Новый хронограф, 2016—656 с.
* Обсуждение философских вопросов теории относительности // [[Woprosy Fiłosofii]]. 1959. № 2. — С. 77—82.

; Przekłady na język polski
* Materialnosc swiata i prawidlowosci jego roswoju. —[[Warszawa]]: [[Książka i Wiedza]], 1954. — 87 str.
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Czertkow | imię = Wiktor | autor link = Wiktor Czertkow | tytuł = [[Materializm dialektyczny]] | wydawca = [[Książka i Wiedza]] | miejsce = [[Warszawa]] | data = 1955 | nazwisko2 = Dudel | imię2 = Sawwa | autor2 = | autor link2 = Sawwa Dudel | nazwisko3 = Kuzniecow | imię3 = Iwan | autor3 = | autor link3 = Iwan Kuzniecow (filozof) | nazwisko4 = Leonow | imię4 = Michaił | autor4 = | autor link4 = Michaił Leonow | nazwisko5 = Ojzerman | imię5 = Teodor | autor5 = | autor link5 = Teodor Ojzerman | nazwisko6 = Owczynnikow | imię6 = Nikołaj | autor6 = | autor link6 = | nazwisko7 = in. | imię7 = i | inni = Pod ogólną redakcją [[Jerzy Aleksandrow|J.F. Aleksandrowa]]. Tłumaczyli Halina Zielnikowa, Zdzisław Nieman, Halina Waśkowska, Stanisław Radziszewski}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Философы России XIX—XX столетий. — М.: «Книга и бизнес», 1995. — C. 425—426.
* Философия науки в историческом контексте. Посвящается 85-летию со дня рождения Н. Ф. Овчинникова. — СПб.: Изд-во РХГИ ИД С.-П. ГУ, 2003.
* Памяти Николая Фёдоровича Овчинникова (1915—2010). // Вопросы истории естествознания и техники, № 1, 2011. — С. 200—201.

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.nfovchinnikov.com/ Serwis internetowy]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Owczinnikow, Nikołaj}}
[[Kategoria:Radzieccy filozofowie]]
[[Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1915]]
[[Kategoria:Zmarli w 2010]]

title: Nikołaj Owczinnikow

Państwo działania: ZSRR

Data i miejsce urodzenia: 14 listopada 1915 · Kasli, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci: 25 listopada 2010 · Moskwa, Związek Radziecki

Alma Mater: Uralski Uniwersytet Państwowy (1941) · Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa (1947)


text:
# Newcastle (Australia)
Newcastle – drugie pod względem liczby ludności miasto stanu Nowa Południowa Walia, a szóste w całej Australii. Według danych z 2016 roku liczyło 322 278 mieszkańców. Miasto jest oddalone od centrum Sydney o 117 km, leży nad ujściem rzeki Huntera do Oceanu Spokojnego w dolinie Huntera. Duży ośrodek przemysłu górniczego.

## Historia

### Przed napływem Europejczyków
Tereny miasta Newcastle tysiące lat temu były zamieszkiwane przez aborygenów. Istniały tam 2 duże plemiona: Awabakal i Worimi.

### Odkrywanie i zasiedlanie
Pierwszym przybyszem z Europy w historii Newcastle był brytyjczyk por. John Shortland, który dobił do brzegu Zatoki Sydney we wrześniu 1798 roku. Jego odkrycie było w dużym stopniu przypadkiem; porucznik wiózł na swoim statku Cumberland więźniów wzdłuż Zatoki Sydney. Kiedy wracał dostrzegł rzekę, którą potem nazwał John Hunter na cześć ówczesnego gubernatora Nowej Południowej Walii. Podczas postoju przeprowadził krótkie badania geologiczne. Nieoczekiwanie natrafił na złoża węgla kamiennego. To zapoczątkowało szybką ekspansję osady założonej przez Shortlanda.
Na przełomie wieków XVIII i XIX obszar ujścia rzeki Huntera był już często odwiedzany przez górników, drwali, itp. Wtedy też gubernator Nowej Południowej Walii oficjalnie rozporządził, aby wydobywać surowce naturalne z Doliny Huntera. Kolejne kopalnie i tartaki dały podwaliny miasta, które powoli nabierało kształtu. Osada ta stała się głównym "dostarczycielem" surowców budowlanych do pobliskiego Sydney, które w tym czasie rozwijało się w bardzo szybkim tempie.
W 1804 roku, kiedy osada rozwijała się bardzo prężnie, kolejne fale osadników nazwały ją Rzeką Węgla (en. Coal River), by niedługo potem zmieniono nazwę na Newcastle. Nazwę „zapożyczono” od angielskiego miasta Newcastle upon Tyne. Miasto to stało się ważnym punktem wydobywczym Anglii, która sprawowała całkowitą kontrolę nad nim.

### Królewska kolonia więźniów
Przez kolejne lata do tamtejszego portu przypływało coraz więcej statków, nie tylko handlowych, ale także wojskowych. Te drugie odcisnęły duże piętno na dalszych losach miasta. Żołnierze, którzy przypłynęli w 1804 na trzech statkach królewskich, Lady Nelson, Resources oraz James, pomogli w gaszeniu buntów robotniczych, które wybuchły na terenie Australii w tym czasie. W ten sposób Newcastle stało się jednocześnie głównym więzieniem dla pobliskiego Sydney.
Przez wiele lat setki więźniów były zsyłane do więzień w Newcastle, aż do roku 1823, kiedy to z rozporządzenia ówczesnego gubernatora Lachlana Macquarie zredukowano liczbę więźniów do 100 (większość pracowała na terenie miasta jako pracownicy fizyczni), a prawie 900 więźniów zostało przesiedlonych do Portu Macquarie. Decyzja ta była wywołana poglądem gubernatora, że tak duże więzienie nie może znajdować się tak blisko Sydney. Wtedy to Newcastle zostało uznane oficjalnie za Australijską Kolonię Osadniczą.
We wczesnych latach 30. XIX wieku na terenie miasta i w promieniu kilkunastu kilometrów zaczęły pojawiać się prawdziwe kombinaty górnicze. Kopalnie te (m.in. Stockton, Tighes Hill, Carrington, the AA Co.) działały aż ok. do 1930 roku, kiedy to spółki te przeistoczyły się w dwa duże ośrodki górnicze: Kurri Kurri oraz Cessnock.
W drugiej połowie XIX wieku na terenie miasta znaleziono także rudę miedzi, a także cynku. Powstało wtedy kilka kopalni tych surowców. Na początku lat 90. XIX wieku powstała tam pierwsza huta przetapiająca te metale.
Rozwój przemysłu w mieście został ukoronowany powstaniem w 1885 roku największej fabryki na południowej półkuli założonej przez pochodzącego z Londynu Charlesa Upfolda. Jego fabryka mydła i świeczek Sydney Soap and Candle Company zastąpiła mniejszą fabrykę w Wickham. Fabryka ta została zbudowana na 22 akrach. Jej wyroby zdobywały liczne medale na międzynarodowych konkursach. Przedsiębiorstwo zostało sprzedane podczas I wojny światowej, a potem zlikwidowane w latach 30. XX wieku.
Na przełomie wieków XIX i XX na rynek Newcastle wkroczył potentat w dziedzinie wydobycia surowców naturalnych, BHP Billiton. Ten fakt zapoczątkował duże zainteresowanie wśród amerykańskich przedsiębiorców. Dzięki tym wydarzeniom obszar Newcastle stał się jednym z największych ośrodków zatrudnienia w ówczesnej Australii.
28 grudnia 1989 roku miasto nawiedziło trzęsienie ziemi o sile 5,6 w skali Richtera. Zginęło wtedy 13 osób, a 162 osoby zostały ranne. Znaczna część miasta została zniszczona, włączając w to centrum miasta. Następstwem tego wydarzenia była recesja ekonomiczna, która nastąpiła w pierwszej połowie lat 90.

## Geografia
Newcastle jest położone nad południową częścią ujścia rzeki Huntera. Północna część jest pokryta wydmami, bagnami oraz rozwidleniami rzeki. Dlatego też infrastruktura miasta jest zogniskowana na pagórkach i wzgórzach na południe od rzeki. Pomiędzy miastem a rzeką istnieje małe miasteczko Stockton. Znaczną część miasta stanowią niewielkie doliny, w których są położone kopalnie. Natomiast na wzgórzach otaczających te doliny znajdują się osiedla mieszkalne i handlowe.

### Klimat
| Miesiąc                                                                                | Sty  | Lut  | Mar  | Kwi  | Maj  | Cze  | Lip  | Sie  | Wrz  | Paź  | Lis  | Gru  | Roczna |
| ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ------ |
| Średnie temperatury w dzień [°C]                                                                                | 25.2 | 25.3 | 24.5 | 23.0 | 20.5 | 18.0 | 17.3 | 18.6 | 20.7 | 22.0 | 22.8 | 24.5 | 21,9   |
| Średnie dobowe temperatury [°C]                                                                                | 22.5 | 22.6 | 21.5 | 19.4 | 16.7 | 14.1 | 13.2 | 14.2 | 16.4 | 18.4 | 19.7 | 21.5 | 18,3   |
| Średnie temperatury w nocy [°C]                                                                                | 19.7 | 19.9 | 18.4 | 15.7 | 12.8 | 10.1 | 9.0  | 9.7  | 12.1 | 14.6 | 16.5 | 18.5 | 14,7   |
| Opady [mm]                                                                                | 71.1 | 126  | 114  | 120  | 127  | 117  | 73.7 | 57.1 | 57.9 | 70.6 | 88.4 | 68.9 | 1096   |
| Średnia liczba dni z opadami                                                                                | 11.0 | 11.4 | 12.5 | 11.6 | 12.7 | 11.2 | 11.1 | 8.9  | 8.9  | 10.2 | 11.6 | 11.3 | 132    |
| Źródło: Bureau of Meteorology (liczba dni z opadami dla wartości 0,1 mm, wysokość 33 m n.p.m., nad oceanem, 1981-2010) |      |      |      |      |      |      |      |      |      |      |      |      |        |

| Miesiąc                                                                                | Sty  | Lut  | Mar  | Kwi  | Maj  | Cze  | Lip  | Sie  | Wrz  | Paź  | Lis  | Gru  | Roczna |
| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ------ |
| Średnie temperatury w dzień [°C]                                                                                | 29.3 | 28.4 | 26.8 | 24.1 | 21.2 | 18.3 | 18.0 | 19.7 | 22.7 | 24.9 | 26.0 | 28.0 | 24,0   |
| Średnie dobowe temperatury [°C]                                                                                | 24.4 | 23.9 | 22.2 | 19.1 | 15.9 | 13.6 | 12.7 | 13.9 | 16.7 | 19.2 | 21.0 | 23.0 | 18,8   |
| Średnie temperatury w nocy [°C]                                                                                | 19.4 | 19.4 | 17.5 | 14.1 | 10.5 | 8.8  | 7.3  | 8.0  | 10.7 | 13.4 | 15.9 | 17.9 | 13,6   |
| Opady [mm]                                                                                | 88.4 | 140  | 125  | 132  | 89.8 | 132  | 54.8 | 57.5 | 66.9 | 66.2 | 109  | 69.4 | 1147   |
| Średnia liczba dni z opadami                                                                                | 10.5 | 12.7 | 12.2 | 12.2 | 10.8 | 12.7 | 10.7 | 8.9  | 8.5  | 9.5  | 11.8 | 11.1 | 132    |
| Źródło: Bureau of Meteorology (liczba dni z opadami dla wartości 0,1 mm, wysokość 21 m n.p.m., 9 km od oceanu, 1998-2018) |      |      |      |      |      |      |      |      |      |      |      |      |        |

| Sty  | Lut  | Mar  | Kwi  | Maj  | Cze  | Lip  | Sie  | Wrz  | Paź  | Lis  | Gru  | Rok  |
| ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 23,6 | 24,0 | 23,9 | 22,9 | 21,6 | 20,1 | 19,2 | 18,9 | 19,1 | 19,4 | 21,0 | 22,6 | 21,4 |

## Newcastle dziś
Gospodarka miasta opiera się głównie na eksporcie węgla kamiennego oraz na hutnictwie, w szczególności na produkcji aluminium.
Obecnie Port Newcastle jest najważniejszym punktem handlowym miasta i pozwala na handel surowcami naturalnymi z doliny Huntera. Jednocześnie jest jednym z największych portów w Nowej Południowej Walii. Port ten wiedzie prym na świecie w transporcie węgla kamiennego. Rocznie bowiem przeładowuje on 90 mln ton tego surowca, a port odwiedza ponad 3000 statków handlowych. Eksport stanowi prawie 90% całego handlu w porcie. Miasto posiada także niewielką stocznie.
Populacja miasta rośnie. To powoduje powstawanie kolejnych apartamentów i hoteli w centrum miasta, a także licznych osiedli willowych na przedmieściach.
W mieście rozwinął się przemysł metalowy, stoczniowy, chemiczny, cementowy, spożywczy, włókienniczy, odzieżowy, szklarski oraz drzewny.

## Kultura
W mieście odbywają się liczne festiwale kulturowe i muzyczne na skalę krajową, lecz także międzynarodowe. Do bardziej znanych należą Narodowy Festiwal Młodych Pisarzy (ang. National Young Writers' Festival), Konferencja Dźwięku (ang. Sound Summit), czy To Nie Jest Sztuka (ang. This Is Not Art). Ten ostatni odbywa się co roku w długi weekend w listopadzie. Jest to bardzo popularny festiwal i zjeżdżają się na niego całe rzesze uczestników z obszaru całej Australii.
Na terenie miasta znajdują się także liczne teatry, galerie sztuki i muzea.
Jednak najbardziej popularne są wszelkiego rodzaju obiekty sportowe. W mieście są kluby wszelkich dyscyplin sportowych, od netballa, poprzez koszykówkę, piłkę nożną, aż po hokej, surfing i rugby. Szczególnie ta ostatnia dyscyplina jest bardzo popularna, nie tylko w Newcastle, ale także na terenie całego kraju.
Kluby piłkarskie działające w mieście: Newcastle United Jets FC, Adamstown Rosebud FC. Dawniej istniejące kluby: Newcastle KB United, Newcastle Breakers FC.
Największym stadionem miasta jest Newcastle International Sports Centre.

## Miasta partnerskie
- Ube (1980)
- Newcastle upon Tyne

title: Newcastle (Australia)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Newcastle
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Newcastle, Australia 013.jpg
 |opis zdjęcia                 = Widok na Newcastle w 2008 roku
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Newcastle
 |państwo                      = AU-NSW
 |data założenia               = 1801{{r|PWN}}
 |prawa miejskie               = 1885{{r|PWN}}
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Jeff McCloy
 |powierzchnia                 = 261,8
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2016
 |liczba ludności              = 322 278<ref name="censusdata">[http://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/quickstat/UCL102004 2016 Census QuickStats. Newcastle] – [[Australian Bureau of Statistics]]</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 1231
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |współrzędne                  = 32°55′S 151°47′E
 |commons                      = Category:Newcastle, New South Wales
 |www                          = http://www.ncc.nsw.gov.au
}}
'''Newcastle''' – drugie pod względem liczby ludności miasto stanu [[Nowa Południowa Walia]], a szóste w całej [[Australia|Australii]]. Według danych z 2016 roku liczyło 322 278 mieszkańców<ref name="censusdata" />. Miasto jest oddalone od centrum [[Sydney]] o 117 km<ref>[[Mapy Google|Google Maps]]: Odległość od [[Central Business District (Sydney)]] ({{współrzędne|33°52'19.6"S 151°12'29.5"E}}) do Newcastle Civic Park ({{współrzędne|32°55'43.1"S 151°46'22.6"E}})</ref>, leży nad ujściem [[Hunter (rzeka)|rzeki Huntera]] do [[Ocean Spokojny|Oceanu Spokojnego]] w [[Hunter (region)|dolinie Huntera]]. Duży ośrodek przemysłu [[górnictwo|górniczego]].

== Historia ==
=== Przed napływem Europejczyków ===
Tereny miasta Newcastle tysiące lat temu były zamieszkiwane przez [[Aborygeni australijscy|aborygenów]]. Istniały tam 2 duże plemiona: [[Awabakal]] i [[Worimi]].

=== Odkrywanie i zasiedlanie ===
Pierwszym przybyszem z [[Europa|Europy]] w historii Newcastle był [[Wielka Brytania|brytyjczyk]] [[porucznik|por.]] [[John Shortland (1769–1810)|John Shortland]], który dobił do brzegu ''[[Port Jackson|Zatoki Sydney]]'' we wrześniu 1798 roku. Jego odkrycie było w dużym stopniu przypadkiem; porucznik wiózł na swoim statku ''[[HSM Cumberland|Cumberland]]'' więźniów wzdłuż Zatoki Sydney. Kiedy wracał dostrzegł rzekę, którą potem nazwał [[John Hunter (gubernator)|John Hunter]] na cześć ówczesnego gubernatora [[Nowa Południowa Walia|Nowej Południowej Walii]]. Podczas postoju przeprowadził krótkie badania geologiczne. Nieoczekiwanie natrafił na złoża [[węgiel kamienny|węgla kamiennego]]. To zapoczątkowało szybką ekspansję osady założonej przez Shortlanda.

Na przełomie wieków XVIII i XIX obszar ujścia [[Hunter (rzeka)|rzeki Huntera]] był już często odwiedzany przez [[górnictwo|górników]], [[drwal]]i, itp. Wtedy też gubernator Nowej Południowej Walii oficjalnie rozporządził, aby wydobywać [[Zasoby naturalne|surowce naturalne]] z [[Hunter (region)|Doliny Huntera]]. Kolejne kopalnie i tartaki dały podwaliny miasta, które powoli nabierało kształtu. Osada ta stała się głównym "dostarczycielem" surowców budowlanych do pobliskiego [[Sydney]], które w tym czasie rozwijało się w bardzo szybkim tempie.

W 1804 roku, kiedy osada rozwijała się bardzo prężnie, kolejne fale osadników nazwały ją ''Rzeką Węgla'' ([[język angielski|en.]] ''Coal River''), by niedługo potem zmieniono nazwę na ''Newcastle''. Nazwę „zapożyczono” od angielskiego miasta [[Newcastle upon Tyne]]. Miasto to stało się ważnym punktem wydobywczym [[Anglia|Anglii]], która sprawowała całkowitą kontrolę nad nim.

=== Królewska kolonia więźniów ===
Przez kolejne lata do tamtejszego portu przypływało coraz więcej statków, nie tylko handlowych, ale także wojskowych. Te drugie odcisnęły duże piętno na dalszych losach miasta. Żołnierze, którzy przypłynęli w 1804 na trzech statkach królewskich, ''[[Lady Nelson (statek)|Lady Nelson]]'', ''[[Resources (statek)|Resources]]'' oraz ''[[James (statek)|James]]'', pomogli w gaszeniu buntów robotniczych, które wybuchły na terenie Australii w tym czasie. W ten sposób Newcastle stało się jednocześnie głównym więzieniem dla pobliskiego Sydney.

Przez wiele lat setki więźniów były zsyłane do więzień w Newcastle, aż do roku 1823, kiedy to z rozporządzenia ówczesnego gubernatora [[Lachlan Macquarie|Lachlana Macquarie]] zredukowano liczbę więźniów do 100 (większość pracowała na terenie miasta jako pracownicy fizyczni), a prawie 900 więźniów zostało przesiedlonych do Portu Macquarie. Decyzja ta była wywołana poglądem gubernatora, że tak duże więzienie nie może znajdować się tak blisko Sydney. Wtedy to Newcastle zostało uznane oficjalnie za Australijską Kolonię Osadniczą.

We wczesnych latach 30. XIX wieku na terenie miasta i w promieniu kilkunastu kilometrów zaczęły pojawiać się prawdziwe kombinaty górnicze. Kopalnie te (m.in. ''Stockton'', ''Tighes Hill'', ''Carrington'', ''the AA Co.'') działały aż ok. do 1930 roku, kiedy to spółki te przeistoczyły się w dwa duże ośrodki górnicze: [[Kurri Kurri]] oraz [[Cessnock]].

W drugiej połowie XIX wieku na terenie miasta znaleziono także rudę [[miedź|miedzi]], a także [[cynk]]u. Powstało wtedy kilka kopalni tych surowców. Na początku lat 90. XIX wieku powstała tam pierwsza huta przetapiająca te metale.

Rozwój przemysłu w mieście został ukoronowany powstaniem w 1885 roku największej fabryki na [[półkula południowa|południowej półkuli]] założonej przez pochodzącego z [[Londyn]]u [[Charles Upfold|Charlesa Upfolda]]. Jego fabryka [[mydła]] i [[świeca|świeczek]] ''Sydney Soap and Candle Company'' zastąpiła mniejszą fabrykę w [[Wickham (Nowa Południowa Walia)|Wickham]]. Fabryka ta została zbudowana na 22 [[akr]]ach. Jej wyroby zdobywały liczne medale na międzynarodowych konkursach. Przedsiębiorstwo zostało sprzedane podczas [[I wojna światowa|I wojny światowej]], a potem zlikwidowane w latach 30. [[XX wiek]]u.

Na przełomie wieków XIX i XX na rynek Newcastle wkroczył potentat w dziedzinie wydobycia surowców naturalnych, [[BHP Group|BHP Billiton]]. Ten fakt zapoczątkował duże zainteresowanie wśród amerykańskich przedsiębiorców. Dzięki tym wydarzeniom obszar Newcastle stał się jednym z największych ośrodków zatrudnienia w ówczesnej Australii.

[[28 grudnia]] 1989 roku miasto nawiedziło [[trzęsienie ziemi]] o sile 5,6 w [[skala Richtera|skali Richtera]]. Zginęło wtedy 13 osób, a 162 osoby zostały ranne. Znaczna część miasta została zniszczona, włączając w to centrum miasta. Następstwem tego wydarzenia była [[Recesja gospodarcza|recesja]] [[ekonomia|ekonomiczna]], która nastąpiła w pierwszej połowie lat 90.

== Geografia ==
Newcastle jest położone nad południową częścią ujścia rzeki Huntera. Północna część jest pokryta [[wydma]]mi, [[bagno|bagnami]] oraz rozwidleniami rzeki. Dlatego też [[infrastruktura]] miasta jest zogniskowana na pagórkach i wzgórzach na południe od rzeki. Pomiędzy miastem a rzeką istnieje małe miasteczko Stockton. Znaczną część miasta stanowią niewielkie doliny, w których są położone kopalnie. Natomiast na wzgórzach otaczających te doliny znajdują się osiedla mieszkalne i handlowe.

=== Klimat ===
{{Średnia temperatura i opady
 |metric_first = yes
 |single_line = yes
 |location = Newcastle (Nobbys Signal Station, {{współrzędne|32°55'35.0"S 151°47'27.5"E}})
 |Jan_Hi_°C = 25.2
 |Feb_Hi_°C = 25.3
 |Mar_Hi_°C = 24.5
 |Apr_Hi_°C = 23.0
 |May_Hi_°C = 20.5
 |Jun_Hi_°C = 18.0
 |Jul_Hi_°C = 17.3
 |Aug_Hi_°C = 18.6
 |Sep_Hi_°C = 20.7
 |Oct_Hi_°C = 22.0
 |Nov_Hi_°C = 22.8
 |Dec_Hi_°C = 24.5
 |Year_Hi_°C = 21.9
 |Jan_MEAN_°C = 22.5
 |Feb_MEAN_°C = 22.6
 |Mar_MEAN_°C = 21.5
 |Apr_MEAN_°C = 19.4
 |May_MEAN_°C = 16.7
 |Jun_MEAN_°C = 14.1
 |Jul_MEAN_°C = 13.2
 |Aug_MEAN_°C = 14.2
 |Sep_MEAN_°C = 16.4
 |Oct_MEAN_°C = 18.4
 |Nov_MEAN_°C = 19.7
 |Dec_MEAN_°C = 21.5
 |Year_MEAN_°C = 18.3
 |Jan_Lo_°C = 19.7
 |Feb_Lo_°C = 19.9
 |Mar_Lo_°C = 18.4
 |Apr_Lo_°C = 15.7
 |May_Lo_°C = 12.8
 |Jun_Lo_°C = 10.1
 |Jul_Lo_°C = 9.0
 |Aug_Lo_°C = 9.7
 |Sep_Lo_°C = 12.1
 |Oct_Lo_°C = 14.6
 |Nov_Lo_°C = 16.5
 |Dec_Lo_°C = 18.5
 |Year_Lo_°C = 14.7
 |Jan_Precip_mm = 71.1
 |Feb_Precip_mm = 126
 |Mar_Precip_mm = 114
 |Apr_Precip_mm = 120
 |May_Precip_mm = 127
 |Jun_Precip_mm = 117
 |Jul_Precip_mm = 73.7
 |Aug_Precip_mm = 57.1
 |Sep_Precip_mm = 57.9
 |Oct_Precip_mm = 70.6
 |Nov_Precip_mm = 88.4
 |Dec_Precip_mm = 68.9
 |Year_Precip_mm = 1096
 |Jan_Precip_days = 11.0
 |Feb_Precip_days = 11.4
 |Mar_Precip_days = 12.5
 |Apr_Precip_days = 11.6
 |May_Precip_days = 12.7
 |Jun_Precip_days = 11.2
 |Jul_Precip_days = 11.1
 |Aug_Precip_days = 8.9
 |Sep_Precip_days = 8.9
 |Oct_Precip_days = 10.2
 |Nov_Precip_days = 11.6
 |Dec_Precip_days = 11.3
 |Year_Precip_days = 132
 |source = [[Bureau of Meteorology]]<ref name="BoM">{{cytuj stronę |url = http://www.bom.gov.au/jsp/ncc/cdio/cvg/av?p_stn_num=061055&p_prim_element_index=0&p_comp_element_index=0&redraw=null&p_display_type=full_statistics_table&normals_years=1981-2010&tablesizebutt=normal |tytuł = Climate statistics for Australian locations. Newcastle Nobbys Signal Station AWS 1981-2010 |autor = Bureau of Meteorology}}</ref> (liczba dni z opadami dla wartości 0,1 mm, wysokość 33 m n.p.m., nad oceanem, 1981-2010)
 |accessdate =
}}
{{Średnia temperatura i opady
 |metric_first = yes
 |single_line = yes
 |collapsed = yes
 |location = Newcastle ([[Uniwersytet w Newcastle (Australia)|University of Newcastle]], {{współrzędne|32°53′34″S 151°42′16″E}})
 |Jan_Hi_°C = 29.3
 |Feb_Hi_°C = 28.4
 |Mar_Hi_°C = 26.8
 |Apr_Hi_°C = 24.1
 |May_Hi_°C = 21.2
 |Jun_Hi_°C = 18.3
 |Jul_Hi_°C = 18.0
 |Aug_Hi_°C = 19.7
 |Sep_Hi_°C = 22.7
 |Oct_Hi_°C = 24.9
 |Nov_Hi_°C = 26.0
 |Dec_Hi_°C = 28.0
 |Year_Hi_°C = 24.0
 |Jan_MEAN_°C = 24.4
 |Feb_MEAN_°C = 23.9
 |Mar_MEAN_°C = 22.2
 |Apr_MEAN_°C = 19.1
 |May_MEAN_°C = 15.9
 |Jun_MEAN_°C = 13.6
 |Jul_MEAN_°C = 12.7
 |Aug_MEAN_°C = 13.9
 |Sep_MEAN_°C = 16.7
 |Oct_MEAN_°C = 19.2
 |Nov_MEAN_°C = 21.0
 |Dec_MEAN_°C = 23.0
 |Year_MEAN_°C = 18.8
 |Jan_Lo_°C = 19.4
 |Feb_Lo_°C = 19.4
 |Mar_Lo_°C = 17.5
 |Apr_Lo_°C = 14.1
 |May_Lo_°C = 10.5
 |Jun_Lo_°C = 8.8
 |Jul_Lo_°C = 7.3
 |Aug_Lo_°C = 8.0
 |Sep_Lo_°C = 10.7
 |Oct_Lo_°C = 13.4
 |Nov_Lo_°C = 15.9
 |Dec_Lo_°C = 17.9
 |Year_Lo_°C = 13.6
 |Jan_Precip_mm = 88.4
 |Feb_Precip_mm = 140
 |Mar_Precip_mm = 125
 |Apr_Precip_mm = 132
 |May_Precip_mm = 89.8
 |Jun_Precip_mm = 132
 |Jul_Precip_mm = 54.8
 |Aug_Precip_mm = 57.5
 |Sep_Precip_mm = 66.9
 |Oct_Precip_mm = 66.2
 |Nov_Precip_mm = 109
 |Dec_Precip_mm = 69.4
 |Year_Precip_mm = 1147
 |Jan_Precip_days = 10.5
 |Feb_Precip_days = 12.7
 |Mar_Precip_days = 12.2
 |Apr_Precip_days = 12.2
 |May_Precip_days = 10.8
 |Jun_Precip_days = 12.7
 |Jul_Precip_days = 10.7
 |Aug_Precip_days = 8.9
 |Sep_Precip_days = 8.5
 |Oct_Precip_days = 9.5
 |Nov_Precip_days = 11.8
 |Dec_Precip_days = 11.1
 |Year_Precip_days = 132
 |source = [[Bureau of Meteorology]]<ref name="BoM2">{{cytuj stronę |url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_061390_All.shtml |tytuł = Climate statistics for Australian locations. Newcastle University |autor = Bureau of Meteorology}}</ref> (liczba dni z opadami dla wartości 0,1 mm, wysokość 21 m n.p.m., 9 km od oceanu, 1998-2018)
 |accessdate = }}

{|class="wikitable"
|+Średnia dobowa temperatura morza (°C)<ref name="seatemperature">[https://www.seatemperature.org/australia-pacific/australia/newcastle.htm Newcastle water temperature] – seatemperature.org.</ref>
|-
!Sty
!Lut
!Mar
!Kwi
!Maj
!Cze
!Lip
!Sie
!Wrz
!Paź
!Lis
!Gru
!Rok
|-
|style="background: #FFA500; color: black;"| 23,6
|style="background: #FFA500; color: black;"| 24,0
|style="background: #FFA500; color: black;"| 23,9
|style="background: #FFCC66; color: black;"| 22,9
|style="background: #FFCC66; color: black;"| 21,6
|style="background: #FFCC66; color: black;"| 20,1
|style="background: #FFFF66; color: black;"| 19,2
|style="background: #FFFF66; color: black;"| 18,9
|style="background: #FFFF66; color: black;"| 19,1
|style="background: #FFFF66; color: black;"| 19,4
|style="background: #FFCC66; color: black;"| 21,0
|style="background: #FFCC66; color: black;"| 22,6
|style="background: #FFCC66; color: black;"| 21,4
|}

== Newcastle dziś ==
[[Plik:Newcastle, Australia aerial.jpg|thumb|250px|left|Widok na Newcastle z "lotu ptaka"]]
Gospodarka miasta opiera się głównie na eksporcie węgla kamiennego oraz na hutnictwie, w szczególności na produkcji [[glin|aluminium]].

Obecnie ''Port Newcastle'' jest najważniejszym punktem handlowym miasta i pozwala na handel surowcami naturalnymi z doliny Huntera. Jednocześnie jest jednym z największych portów w [[Nowa Południowa Walia|Nowej Południowej Walii]]. Port ten wiedzie prym na świecie w transporcie [[węgiel kamienny|węgla kamiennego]]. Rocznie bowiem przeładowuje on 90 mln [[tona|ton]] tego surowca, a port odwiedza ponad 3000 statków handlowych. [[Eksport]] stanowi prawie 90% całego handlu w porcie. Miasto posiada także niewielką [[stocznia|stocznie]].

Populacja miasta rośnie. To powoduje powstawanie kolejnych apartamentów i hoteli w centrum miasta, a także licznych osiedli willowych na przedmieściach.

W mieście rozwinął się przemysł metalowy, stoczniowy, chemiczny, cementowy, spożywczy, włókienniczy, odzieżowy, szklarski oraz drzewny<ref name=PWN>{{encyklopedia PWN|id = 3946993|tytuł= Newcastle|data dostępu=2021-08-01}}</ref>.

== Kultura ==
[[Plik:NewcastleKnights.jpg|thumb|250px|Stadion drużyny [[rugby (sport)|rugby]] [[Newcastle Knights]]]]
W mieście odbywają się liczne festiwale kulturowe i muzyczne na skalę krajową, lecz także międzynarodowe. Do bardziej znanych należą ''Narodowy Festiwal Młodych Pisarzy'' (ang. ''National Young Writers' Festival''), ''Konferencja Dźwięku'' (ang. ''Sound Summit''), czy ''To Nie Jest Sztuka'' (ang. ''This Is Not Art''). Ten ostatni odbywa się co roku w długi [[weekend]] w listopadzie. Jest to bardzo popularny festiwal i zjeżdżają się na niego całe rzesze uczestników z obszaru całej Australii.

Na terenie miasta znajdują się także liczne teatry, galerie sztuki i muzea.

Jednak najbardziej popularne są wszelkiego rodzaju obiekty sportowe. W mieście są kluby wszelkich dyscyplin sportowych, od [[netball]]a, poprzez [[koszykówka|koszykówkę]], [[piłka nożna|piłkę nożną]], aż po [[Hokej na trawie|hokej]], [[surfing]] i [[rugby (sport)|rugby]]. Szczególnie ta ostatnia dyscyplina jest bardzo popularna, nie tylko w Newcastle, ale także na terenie całego kraju.

Kluby piłkarskie działające w mieście: [[Newcastle United Jets FC]], [[Adamstown Rosebud FC]]. Dawniej istniejące kluby: [[Newcastle KB United]], [[Newcastle Breakers FC]].

Największym stadionem miasta jest [[Newcastle International Sports Centre]].

== Miasta partnerskie ==
* {{Flaga|JPN}} [[Ube]] ([[1980]])
* {{Flaga|ENG}} [[Newcastle upon Tyne]]

== Zobacz też ==
* [[Port lotniczy Newcastle (Australia)|Port lotniczy Newcastle]]
* [[Tramwaje w Newcastle]]
* [[Uniwersytet w Newcastle (Australia)|University of Newcastle]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.ncc.nsw.gov.au/ Oficjalna strona miasta]
* [http://www.newcastle.edu.au/ Strona "University of Newcastle"]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.visitnewcastle.com.au/visitnewcastle.asp | tytuł = Informator turystyczny miasta Newcastle | opublikowany = visitnewcastle.com.au | archiwum = https://web.archive.org/web/20141231145815/http://www.visitnewcastle.com.au/visitnewcastle.asp | zarchiwizowano = 2014-12-31}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Newcastle (Australia)|*]]
[[Kategoria:Miasta w Nowej Południowej Walii]]

title: Newcastle

Państwo: Australia

Stan: Nowa Południowa Walia

Burmistrz: Jeff McCloy


text:
# Konarzewo (powiat poznański)
Konarzewo (niem. Konradsfeld) – wieś w Polsce należąca do województwa wielkopolskiego, w powiecie poznańskim, w gminie Dopiewo, Położona 15 km na południowy zachód od Poznania, przy drodze ekspresowej S5 łączącej Poznań z Wrocławiem, w bezpośrednim sąsiedztwie węzła Konarzewo. Liczba mieszkańców na dzień 31 marca 2307 zameldowanych na stałe wynosi 2025.
Nazwa wsi pochodzi od słowa 'koniarz'.

## Położenie
Wieś położona w otulinie Wielkopolskiego Parku Narodowego, 5 km na południowy zachód znajduje się obszar ochrony ścisłej Trzcielińskie Bagno. Na północnym krańcu miejscowości przebiega autostrada A2 Berlin – Poznań – Warszawa. Dla jadących autostradą A2 w kierunku Poznania w pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych Konarzewo.

## Części wsi
| SIMC    | Nazwa  | Rodzaj    |
| ------- | ------ | --------- |
| 0582835 | Glinki | część wsi |

## Historia
Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Po raz pierwszy odnotowana została w łacińskim dokumencie z 1386 jako "Conarzewo", 1388 "Konarzewo", 1391 "Conarzevo", 1411 błędnie "Cowarzewo, Gowarzewo", 1416 "Bonarzewo", 1423 "Maior Konarzewo", 1426 "Maior Conarzewo".
Miejscowość była początkowo własnością szlachecką należącą do lokalnej szlachty wielkopolskiej z rodu Konarzewsk, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. W 1435 wieś leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. Od 1391 wieś była siedzibą własnej parafii, a w 1510 należała do dekanatu Stęszew.
Pierwszy historyczny zapis związany ze wsią pochodzi z 1386 i odnotowuje Hankę dziedziczkę w Konarzewie, która toczy proces z Mikołajem synem Frącka. W 1386 toczyła kolejny proces z klerykiem Januszem synem Frącka zwanego Żbik (org "Stbik") o 12 grzywien, o które pozwał ją zmarły brat Janusza. Hanka stanęła w sądzie i wygrała proces o część dziedziny Konarzewo, o którą była pozwana. W 1401 uzyskała ona część dziedziny w Sobocie. 1405 uzyskała od swego syna Wojciecha Żbika zobowiązanie, że nie będzie jej przeszkadzał w korzystaniu z oprawy w Konarzewie. W 1405 Hanka toczyła proces ze swym synem Wojciechem Żbikiem o 60 grzywien. W 1412 wraz z siostrami Małgorzatą z Gaju oraz Dorotą z Krzyszkowa toczyły proces z Borkiem synem Andrzeja Gryżyńskiego, który nie chciał odpowiadać bez udziału Tomisławy córki brata wspomnianych sióstr oraz ich siostry Katarzyny z Jurkowa.
W latach 1388-1403 jako właściciel we wsi odnotowany został Mikołaj Owieczka lub Owca z Konarzewa, który od nazwy wsi nosił nazwisko Konarzewski. W 1391 rezydował w Konarzewie i trzymał w zastawie za 15 grzywien część Trzcielina. W 1399 toczył on proces z Wincentym Trzcielińskim. W 1402 Mikołaj zapisał wikariuszom katedry poznańskiej czynsz w wysokości jednej grzywny od sumy głównej 5 grzywien na dobrach Konarzewo.
W latach 1391-1402 właścicielem we wsi był Jasiek z Konarzewa Konarzewski. W 1394 odnotowano, że toczył proces z Więcławem kmieciem z Łodzi, który miał mu uczynić „uprawiznę”. W 1394 zanotowano kolejny proces z Dobiesławem z Trzcielina o Gorszewice.
Dokumenty historyczne odnotowały także zwykłych mieszkańców wsi. W 1418 wspomniano proces sądowy Mikołaja kmiecia z Konarzewa z Jakubem wikarym w Konarzewie. Mikołaj stawił w nim na świadków konarzewskich kmieci Pawła i Mikołaja. W 1418 wspomniano Andrzeja kmiecia konarzewskiego. W 1453 wspomniany został włodarz Michał oraz ławnicy Paweł i Maciej z Konarzewa. W 1460 odnotowany został włodarz Paweł i ławnik Jakub Szyrza. W 1464 Agnieszka z Konarzewa toczyła proces z Łukaszem synem włodarza z Zegrza i zeznała, że przed rokiem w domu balwierza Mikołaja na ul. Wielkiej w Poznaniu została przez tegoż Łukasza pojęta za żonę, po czym współżyła z nim i poczęła dziecko. Domagała się od Łukasza albo zawarcia ślubu w obliczu Kościoła albo wypłacenia 10 grzywien. W 1499 wspomniano kmieci konarzewskich Wojciecha i Pawła synów Bernarda, a także Piotra Ostraka i Jakuba.
W 1537 Andrzej Konarzewski dał w dożywocie swojej żonie Dorocie córce zmarłego Jana Sławskiego miasto Bytyń, wieś Konarzewo części wsi Witkowice i Gorgoszewo, a także opustoszałą wieś Bądowo i część we wsi Roszczki (Rościegniewice). W 1550 Andrzej wraz z Anną wdową po Janie Chomięckim z Chomęcic odnotowani zostali jako opiekunowe dzieci tegoż Jana przy okazji prezentacji kandydata na plebana we wsi. W 1556 Andrzej Konarzewski dziedzic bytyński, Stanisław Kunowski, Katarzyna Kunowska i Ezechiel Wargowski byli patronami kościoła parafialnego w Bytyniu. W latach 1577-1580 jako właścicielkę we wsi odnotowano Dorotę Konarzewską.
W 1591 Stanisław i Andrzej bracia synowie zmarłego Piotra Konarzewskiego podzielili między siebie dobra po ojcu. Stanisław otrzymał miasto Bytyń, części wsi Roszczki zwanej Rościegniewice, Witkowice, połowę Gorgoszewa i całe Bądowo oraz opustoszały Jarzębiec. Andrzej natomiast otrzymał Konarzewo. Umowa zawarta została pod karą umowną 2000 florenów.
Miejscowość odnotowały również historyczne rejestry podatkowe. W 1499 wieś zalegała z podatkami. W 1508 Konarzewo zapłaciło podatki od 15 łanów, od karczmy jeden wiardunek. Z jednego młyna zbożowego nie zapłacono, a z młyna dorocznego opłacono jeden wiardunek. Podatki ściągnięto także z wiatraka. W 1509 pobrano podatki od młyna, 16 łanów oraz 6 groszy od karczmy. W 1510 miał miejsce pobór od 17 łanów. W 1563 pobrano podatki od 7 łanów, karczmy i kowala. W 1577 pobór zapłaciła Dorota Konarzewska. W 1580 od 4 łanów, 4 zagrodników, 1/4 łana roli zapłaciła również szlachcianka Dorota Konarzewska.
Wieś szlachecka położona była w 1580 w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Prawdopodobnie już w XII w. wzniesiono tu kościół pw. św. Marcina. Do końca XVI w. właścicielami Konarzewa był ród Konarzewskich. Ostatnim dziedzicem był ksiądz Andrzej Konarzewski, od którego dobra te kupił Jan Wilczyński, by następnie sprzedać je w 1612 za 10 tys. złp. Pawłowi Ostaszewskiemu herbu Ostoja, synowi Mikołaja z Ostaszewa Wielkiego. Paweł Ostaszewski żeniąc się w roku 1613 z Barbarą Piegłowską, córką Mikołaja, cześnika królewskiego, przed ślubem oprawił jej na połowie Konarzewa 2500 zł posagu. Nie żył już w roku 1645, a jego synowie sprzedali wieś rodzinie Radomickich.
Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.
W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Konarzewo, po jej zniesieniu w gromadzie Dopiewo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.
Urodził się tu Stanisław Wolnowski (ur. 5 listopada 1893, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
W majątku, w Konarzewie w 1934 roku, urodziła się Urszula Czartoryska krytyczka, kuratorka wystaw, w tym światowych, nazywana Wielką Damą Polskiej Fotografii.

## Zabytki
- barokowy pałac z końca XVII wieku – 11 lipca 2023 miał tu miejsce pożar, w wyniku którego doszczętnie spłonął dach budowli[13]
- późnogotycki kościół parafialny konsekrowany w 1636 r. wybudowany na miejscu wcześniejszego kościoła drewnianego z XII w.
- figura św. Jana Niepomucena
- grób ks. Jana Laskowskiego.

## Sport
W miejscowości funkcjonuje klub sportowy Orkan Konarzewo, założony w 1949 roku.

title: Konarzewo (powiat poznański)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Konarzewo|Konarzewo w innych znaczeniach tego słowa]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Konarzewo
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Pałac w Konarzewie-front.jpg
 |opis zdjęcia           = [[Pałac w Konarzewie]]
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat poznański|poznański]]
 |gmina                  = [[Dopiewo (gmina)|Dopiewo]]
 |sołectwo               = Konarzewo<ref name="gminadopiewo">{{Cytuj |tytuł = Gmina Dopiewo: miejsce z historią |data = 2014 |data dostępu = 2023-09-26 |isbn = 978-83-930592-1-8 |miejsce = Dopiewo |wydawca = Piotr Maciej Dziembowski |s = 50}}</ref>
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 2307<ref>{{Cytuj |url=https://dopiewo.pl/liczba-mieszkancow|tytuł=Liczba mieszkańców  Stan na dzień 31.03.2025 r. |data=2025-03-31 |data dostępu=2025-03-31 |opublikowany=Urząd Gminy Dopiewo}}</ref>
 |rok                    = 2025
 |strefa numeracyjna     = 61
 |kod pocztowy           = 62-070{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = PZ, PO
 |SIMC                   = 0582829
 |kod mapy               = Dopiewo (gmina)
 |współrzędne            = 52°20'06"N 16°43'03"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|56904|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Konarzewo (powiat poznański)
 |www                    =
}}
'''Konarzewo''' ([[Język niemiecki|niem.]] ''Konradsfeld''<ref>{{Cytuj |tytuł = Lista wszystkich nazw miejscowości Konradsfeld od 1900 do 1990 r. - Dawne tereny wschodnie |data dostępu = 2025-07-29 |opublikowany = ehemalige-ostgebiete.de |url = https://ehemalige-ostgebiete.de/pl/place/104720-konarzewo}}</ref>) – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] należąca do [[województwo wielkopolskie|województwa wielkopolskiego]], w [[powiat poznański|powiecie poznańskim]], w [[Dopiewo (gmina)|gminie Dopiewo]]<ref name=teryt1>{{cytuj stronę |url = http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=Konarzewo&level=miejsc&wojewodztwo=2220&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true |autor = Główny Urząd Statystyczny |tytuł = Rejestr TERYT |data dostępu = 2013-05-24}}</ref>, Położona 15 km na południowy zachód od [[Poznań|Poznania]], przy drodze ekspresowej [[Droga ekspresowa S5 (Polska)|S5]] łączącej Poznań z Wrocławiem, w bezpośrednim sąsiedztwie węzła Konarzewo. Liczba mieszkańców na dzień 31 marca 2307 zameldowanych na stałe wynosi 2025.

Nazwa wsi pochodzi od słowa 'koniarz'<ref name="gminadopiewo" />.

== Położenie ==
Wieś położona w otulinie [[Wielkopolski Park Narodowy|Wielkopolskiego Parku Narodowego]], 5 km na południowy zachód znajduje się [[obszar ochrony ścisłej Trzcielińskie Bagno]]. Na północnym krańcu miejscowości przebiega autostrada [[Autostrada A2 (Polska)|A2]] [[Berlin]] – Poznań – [[Warszawa]]. Dla jadących autostradą A2 w kierunku Poznania w pobliżu miejscowości znajduje się [[Miejsce obsługi podróżnych|Miejsce Obsługi Podróżnych]] Konarzewo.

== Części wsi ==
{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Konarzewo{{r|R2013|teryt}}
!    SIMC      !!                Nazwa                 !!        Rodzaj
|-
|0582835 || [[Glinki (Konarzewo)|Glinki]] || część wsi
|}

== Historia ==
Miejscowość pierwotnie była związana z [[Wielkopolska|Wielkopolską]]. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma [[Średniowiecze|średniowieczną]] metrykę. Po raz pierwszy odnotowana została w [[Język łaciński|łacińskim]] dokumencie z 1386 jako "Conarzewo", 1388 "Konarzewo", 1391 "Conarzevo", 1411 błędnie "Cowarzewo, Gowarzewo", 1416 "Bonarzewo", 1423 "Maior Konarzewo", 1426 "Maior Conarzewo"{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

Miejscowość była początkowo własnością szlachecką należącą do lokalnej szlachty wielkopolskiej z rodu Konarzewsk, którzy od nazwy wsi przyjęli [[-ski (nazwisko)|odmiejscowe nazwisko]]. W 1435 wieś leżała w powiecie kościańskim [[Województwo poznańskie (I Rzeczpospolita)|województwa poznańskiego]] w [[Korona Królestwa Polskiego|Koronie Królestwa Polskiego]]. Od 1391 wieś była siedzibą własnej parafii, a w 1510 należała do dekanatu Stęszew{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

Pierwszy historyczny zapis związany ze wsią pochodzi z 1386 i odnotowuje Hankę [[dziedzic|dziedziczkę]] w Konarzewie, która toczy proces z Mikołajem synem Frącka. W 1386 toczyła kolejny proces z [[kleryk]]iem Januszem synem Frącka zwanego Żbik (org "Stbik") o 12 [[Grzywna (jednostka miar)|grzywien]], o które pozwał ją zmarły brat Janusza. Hanka stanęła w sądzie i wygrała proces o część dziedziny Konarzewo, o którą była pozwana. W 1401 uzyskała ona część dziedziny w Sobocie. 1405 uzyskała od swego syna Wojciecha Żbika zobowiązanie, że nie będzie jej przeszkadzał w korzystaniu z oprawy w Konarzewie. W 1405 Hanka toczyła proces ze swym synem Wojciechem Żbikiem o 60 grzywien. W 1412 wraz z siostrami Małgorzatą z Gaju oraz Dorotą z Krzyszkowa toczyły proces z Borkiem synem Andrzeja Gryżyńskiego, który nie chciał odpowiadać bez udziału Tomisławy córki brata wspomnianych sióstr oraz ich siostry Katarzyny z Jurkowa{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

W latach 1388-1403 jako właściciel we wsi odnotowany został Mikołaj Owieczka lub Owca z Konarzewa, który od nazwy wsi nosił nazwisko Konarzewski. W 1391 rezydował w Konarzewie i trzymał w zastawie za 15 grzywien część [[Trzcielin]]a. W 1399 toczył on proces z Wincentym Trzcielińskim. W 1402 Mikołaj zapisał [[wikariusz]]om [[Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu|katedry poznańskiej]] [[czynsz]] w wysokości jednej grzywny od sumy głównej 5 grzywien na dobrach Konarzewo{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

W latach 1391-1402 właścicielem we wsi był Jasiek z Konarzewa Konarzewski. W 1394 odnotowano, że toczył proces z Więcławem [[Kmieć|kmieciem]] z [[Łódź (wieś w powiecie poznańskim)|Łodzi]], który miał mu uczynić „uprawiznę”. W 1394 zanotowano kolejny proces z Dobiesławem z Trzcielina o [[Gorszewice]]{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

Dokumenty historyczne odnotowały także zwykłych mieszkańców wsi. W 1418 wspomniano proces sądowy Mikołaja kmiecia z Konarzewa z Jakubem wikarym w Konarzewie. Mikołaj stawił w nim na świadków konarzewskich kmieci Pawła i Mikołaja. W 1418 wspomniano Andrzeja kmiecia konarzewskiego. W 1453 wspomniany został [[włodarz]] Michał oraz [[Ławnik|ławnicy]] Paweł i Maciej z Konarzewa. W 1460 odnotowany został włodarz Paweł i ławnik Jakub Szyrza. W 1464 Agnieszka z Konarzewa toczyła proces z Łukaszem synem włodarza z Zegrza i zeznała, że przed rokiem w domu [[balwierz]]a Mikołaja na ul. Wielkiej w Poznaniu została przez tegoż Łukasza pojęta za żonę, po czym współżyła z nim i poczęła dziecko. Domagała się od Łukasza albo zawarcia ślubu w obliczu Kościoła albo wypłacenia 10 grzywien. W 1499 wspomniano kmieci konarzewskich Wojciecha i Pawła synów Bernarda, a także Piotra Ostraka i Jakuba{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

W 1537 Andrzej Konarzewski dał w dożywocie swojej żonie Dorocie córce zmarłego Jana Sławskiego miasto Bytyń, wieś Konarzewo części wsi Witkowice i Gorgoszewo, a także opustoszałą wieś Bądowo i część we wsi Roszczki (Rościegniewice). W 1550 Andrzej wraz z Anną [[Wdowieństwo|wdową]] po Janie Chomięckim z Chomęcic odnotowani zostali jako opiekunowe dzieci tegoż Jana przy okazji prezentacji kandydata na plebana we wsi. W 1556 Andrzej Konarzewski dziedzic bytyński, Stanisław Kunowski, Katarzyna Kunowska i Ezechiel Wargowski byli patronami kościoła parafialnego w Bytyniu. W latach 1577-1580 jako właścicielkę we wsi odnotowano Dorotę Konarzewską{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

W 1591 Stanisław i Andrzej bracia synowie zmarłego Piotra Konarzewskiego podzielili między siebie dobra po ojcu. Stanisław otrzymał miasto [[Bytyń (województwo wielkopolskie)|Bytyń]], części wsi Roszczki zwanej Rościegniewice, [[Witkowice (powiat szamotulski)|Witkowice]], połowę [[Gorgoszewo|Gorgoszewa]] i całe Bądowo oraz opustoszały Jarzębiec. Andrzej natomiast otrzymał Konarzewo. Umowa zawarta została pod karą umowną 2000 [[floren]]ów{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

Miejscowość odnotowały również historyczne rejestry podatkowe. W 1499 wieś zalegała z podatkami. W 1508 Konarzewo zapłaciło podatki od 15 łanów, od [[Karczma|karczmy]] jeden [[wiardunek]]. Z jednego [[Młyn zbożowy|młyna zbożowego]] nie zapłacono, a z młyna dorocznego opłacono jeden wiardunek. Podatki ściągnięto także z [[wiatrak]]a. W 1509 pobrano podatki od młyna, 16 [[Łan (miara powierzchni)|łanów]] oraz 6 [[grosz]]y od karczmy. W 1510 miał miejsce pobór od 17 łanów. W 1563 pobrano podatki od 7 łanów, karczmy i [[kowal]]a. W 1577 pobór zapłaciła Dorota Konarzewska. W 1580 od 4 łanów, 4 [[zagrodnik]]ów, 1/4 łana roli zapłaciła również szlachcianka Dorota Konarzewska{{odn|Chmielewski|1988|s= 293-299}}.

Wieś szlachecka położona była w 1580 w powiecie poznańskim [[województwo poznańskie (I Rzeczpospolita)|województwa poznańskiego]] w [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej Obojga Narodów]]<ref>Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 14.</ref>. Prawdopodobnie już w XII w. wzniesiono tu [[Kościół św. Marcina w Konarzewie|kościół pw. św. Marcina]]. Do końca XVI w. właścicielami Konarzewa był ród Konarzewskich. Ostatnim dziedzicem był ksiądz Andrzej Konarzewski, od którego dobra te kupił Jan Wilczyński, by następnie sprzedać je w 1612 za 10 tys. złp. [[Ostaszewscy herbu Ostoja|Pawłowi Ostaszewskiemu herbu Ostoja]], synowi Mikołaja z [[Ostaszewo Wielkie|Ostaszewa Wielkiego]]. Paweł Ostaszewski żeniąc się w roku 1613 z Barbarą Piegłowską, córką Mikołaja, cześnika królewskiego, przed ślubem [[Oprawa wdowia|oprawił]] jej na połowie Konarzewa 2500 zł posagu. Nie żył już w roku 1645, a jego synowie sprzedali wieś rodzinie Radomickich<ref>[http://teki.bkpan.poznan.pl/search.php?section=3&single=&fileno=1&page=762&expr=&highlight=0 Teki Włodzimierza Dworzaczka: Ostaszewscy h. Ostoja]</ref>.

Wskutek [[II rozbiór Polski|II rozbioru Polski]] w 1793, miejscowość przeszła pod władanie [[Królestwo Prus|Prus]] i jak cała Wielkopolska znalazła się w [[Zabór pruski|zaborze pruskim]].

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady [[Konarzewo (gromada)|Konarzewo]], po jej zniesieniu w gromadzie [[Dopiewo (gromada)|Dopiewo]]. [[podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[Województwo poznańskie (1975–1998)|województwa poznańskiego]].

Urodził się tu [[Stanisław Wolnowski]] (ur. 5 listopada 1893, zm. w kwietniu 1940 w [[Charków|Charkowie]]) – [[Kapitan (ranga)|kapitan]] [[Piechota|piechoty]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]], kawaler [[Order Virtuti Militari|Orderu Virtuti Militari]], ofiara [[Zbrodnia katyńska|zbrodni katyńskiej]].

W majątku, w Konarzewie w 1934 roku, urodziła się [[Urszula Czartoryska]] krytyczka, kuratorka wystaw, w tym światowych, nazywana Wielką Damą Polskiej Fotografii<ref>{{Cytuj | url=http://fototapeta.art.pl/fti-ucz.html | tytuł=Urszula Czartoryska 1934-1998<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=art.pl | język=pl | data dostępu=2024-04-23}}</ref>.

== Zabytki ==
* [[barok]]owy [[Pałac w Konarzewie|pałac]] z końca XVII wieku – 11 lipca 2023 miał tu miejsce pożar, w wyniku którego doszczętnie spłonął dach budowli<ref>{{Cytuj stronę|url=https://tvn24.pl/polska/wielkopolskie-pozar-palacu-w-konarzewie-7217419|tytuł=Wielkopolskie. Pożar pałacu w Konarzewie|opublikowany=tvn24.pl|data=2023-07-11|język=pl|data dostępu=2023-07-12}}</ref>
* [[gotyk|późnogotycki]] [[Kościół św. Marcina w Konarzewie|kościół parafialny]] konsekrowany w 1636 r. wybudowany na miejscu wcześniejszego kościoła drewnianego z XII w.
* figura [[Jan Nepomucen|św. Jana Niepomucena]]
* grób ks. [[Jan Laskowski (duchowny)|Jana Laskowskiego]].

== Sport ==
W miejscowości funkcjonuje klub sportowy Orkan Konarzewo, założony w 1949 roku.

== Ludzie związani z Konarzewem ==
{{Kategoria główna|Ludzie związani z Konarzewem (powiat poznański)}}

== Zobacz też ==
* [[jezioro Konarzewskie]]

== Przypisy ==
<references>
* <ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>

* <ref name = "teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT]</ref>

* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=494|data dostępu=2020-12-22}}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Chmielewski |imię = Stefan |autor link = Stefan Chmielewski |tytuł = Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. II (I-Ł) z.1, hasło: „Konarzewo” |url = http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=19701 |wydawca = Ossolineum |miejsce = Wrocław |data = 1988 |strony = 293-299 |odn = tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Szps|19701|Konarzewo}}
* {{SgKP|IV|321|Konarzewo}}

{{Gmina Dopiewo}}

[[Kategoria:Konarzewo (powiat poznański)| ]]
[[Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)]]

title: Konarzewo

Państwo: Polska

Województwo: wielkopolskie

Powiat: poznański

Gmina: Dopiewo

Sołectwo: Konarzewo

Tablice rejestracyjne: PZ, PO


text:
# Lodewijk Thomson
Lodewijk Thomson właśc. Lodewijk Willem Johan Karel Thomson (ur. 11 czerwca 1869 w Voorschoten k. Hagi, zm. 15 czerwca 1914 w Durrësie) − oficer armii holenderskiej i polityk.

## Życiorys
Był synem lekarza marynarki wojennej Bernarda Heidenreicha Thomsona i Marii Wilhelminy (z d. van Meerdervoort). Po ukończeniu szkoły średniej w Rotterdamie, w 1883 razem z bratem podjął studia na Królewskiej Akademii Wojskowej w Bredzie. Specjalizował się w kartografii. Studia ukończył z wyróżnieniem, a w 1892 został awansowany na porucznika.
Jako młody oficer został skierowany do oddziałów kolonialnych, stacjonujących w Batawii (obecna Dżakarta w Indonezji). Za swoją pięcioletnią służbę w Indonezji został wyróżniony Orderem Lwa. Pogarszający się stan zdrowia przyspieszył jego powrót do kraju we wrześniu 1896.
22 grudnia 1899 wyjechał do Afryki Południowej, gdzie pracował jako attaché wojskowy w czasie wojen burskich. W tym czasie otrzymał awans na kapitana. W 1905 został urlopowany z armii i wystartował w wyborach do parlamentu, zdobywając mandat jako kandydat Unii Liberalnej w okręgu Leeuwarden. Po zakończeniu kadencji nie zdecydował się kandydować powtórnie, mimo dużych szans na zwycięstwo.
W 1912 otrzymał awans na majora. W listopadzie 1912 po raz pierwszy trafił do Albanii, jako przedstawiciel Holandii, reprezentował swój kraj jako attaché także w Czarnogórze i Serbii. Po powrocie do Holandii otrzymał przydział do 12 pułku piechoty. W 1913 mocarstwa europejskie skierowały do Holandii oficjalną prośbę, aby podjęła się zadania organizacji żandarmerii w powstałym niedawno państwie albańskim. Propozycję udziału w misji albańskiej przedstawił Thomsonowi jego przyjaciel, ówczesny minister wojny − Hendrikus Colijn. Do wyjazdu do Albanii wyznaczono 17 oficerów, na czele misji stanął dowódca 3 pułku artylerii polowej płk Willem de Veer. Stanowisko jego zastępcy otrzymał Lodewijk Thomson, który wkrótce otrzymał awans na podpułkownika. 10 listopada 1913 Thomson dotarł do Wlory.
Pierwsze miesiące pobytu w Albanii Thomson poświęcił szkoleniu oddziałów albańskich, a także przejmowaniu kontroli nad południową częścią kraju, do której pretensje zgłaszali Grecy. W maju 1914 w środkowej Albanii doszło do wybuchu powstania muzułmańskich chłopów, wrogich wobec rządów protestanckiego księcia Wilhelma von Wieda, kierowanego przez Haxhi Qamiliego. 18 maja buntownicy dotarli do Durrësu, które pełniło funkcję stolicy, ale zostali odparci przez oddziały rządowe, dowodzone przez Thomsona. Po raz kolejny buntownicy pojawili się na przedmieściach stolicy 15 czerwca 1914. Aby zabezpieczyć magazyny amunicyjne przed możliwością ich przejęcia przez buntowników Thomson na czele podległych mu oddziałów podjął próbę opanowania wzniesień wokół Rrashbull. Ciężko ranny w pierś, zmarł na rękach korespondenta „The Times”, Arthura Moore'a. Ciało Thomsona przewieziono do Holandii, 18 lipca 1914 został pochowany w Groningen. Pomnik Thomsona od 1914 stoi w Hadze, od 1919 w Groningen, popiersie znajduje się w Durrësie. Imieniem Thomsona nazwano jedną z ulic w Durrësie.
W życiu prywatnym był żonaty (żona Henrietta Lambertina Slotemaker, którą poślubił w 1893), miał dwie córki.

title: Lodewijk Thomson

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Lodewijk Thomson
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             = Thomson, LWJK.jpg
 |opis grafiki        = Thomson w randze kapitana, 1905
 |stopień grafika     = KL (1941-1952) Majoor.png
 |stopień             = [[major]]
 |data urodzenia      = 11 czerwca 1869
 |miejsce urodzenia   = [[Voorschoten]]
 |data śmierci        = 15 czerwca 1914
 |miejsce śmierci     = [[Durrës]]
 |lata służby         = 1888−1905, 1912−1914
 |siły zbrojne        = [[Plik:Kl-koninklijke-landmacht-4.svg|20px]] [[Holenderskie Siły Zbrojne]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[wojny bałkańskie]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|OLN|KKW}}
 |commons             = Category:Lodewijk Thomson
}}
'''Lodewijk Thomson''' właśc. '''Lodewijk Willem Johan Karel Thomson''' (ur. [[11 czerwca]] [[1869]] w [[Voorschoten]] k. [[Haga|Hagi]], zm. [[15 czerwca]] [[1914]] w [[Durrës]]ie{{r|elsie}}) − oficer armii holenderskiej i polityk.

== Życiorys ==
Był synem lekarza marynarki wojennej Bernarda Heidenreicha Thomsona i Marii Wilhelminy (z d. van Meerdervoort). Po ukończeniu szkoły średniej w [[Rotterdam]]ie, w 1883 razem z bratem podjął studia na Królewskiej Akademii Wojskowej w [[Breda|Bredzie]]. Specjalizował się w [[kartografia|kartografii]]. Studia ukończył z wyróżnieniem, a w 1892 został awansowany na [[porucznik]]a.

Jako młody oficer został skierowany do oddziałów kolonialnych, stacjonujących w Batawii (obecna [[Dżakarta]] w [[Indonezja|Indonezji]]{{r|elsie}}). Za swoją pięcioletnią służbę w Indonezji został wyróżniony [[Order Lwa Niderlandzkiego|Orderem Lwa]]. Pogarszający się stan zdrowia przyspieszył jego powrót do kraju we wrześniu 1896.

22 grudnia 1899 wyjechał do [[Afryka Południowa|Afryki Południowej]], gdzie pracował jako [[attaché]] wojskowy w czasie [[wojny burskie|wojen burskich]]{{r|elsie}}. W tym czasie otrzymał awans na [[Kapitan (ranga)|kapitana]]. W 1905 został urlopowany z armii i wystartował w wyborach do [[Stany Generalne (holenderskie)|parlamentu]], zdobywając mandat jako kandydat [[Unia Liberalna (Holandia)|Unii Liberalnej]] w okręgu [[Leeuwarden]]. Po zakończeniu kadencji nie zdecydował się kandydować powtórnie, mimo dużych szans na zwycięstwo{{r|elsie}}.

W 1912 otrzymał awans na [[major]]a. W listopadzie 1912 po raz pierwszy trafił do [[Księstwo Albanii|Albanii]], jako przedstawiciel Holandii, reprezentował swój kraj jako attaché także w [[Królestwo Czarnogóry|Czarnogórze]] i [[Królestwo Serbii|Serbii]]. Po powrocie do Holandii otrzymał przydział do 12 pułku piechoty. W 1913 mocarstwa europejskie skierowały do Holandii oficjalną prośbę, aby podjęła się zadania organizacji [[Żandarmeria|żandarmerii]] w powstałym niedawno państwie albańskim. Propozycję udziału w misji albańskiej przedstawił Thomsonowi jego przyjaciel, ówczesny minister wojny − [[Hendrikus Colijn]]. Do wyjazdu do Albanii wyznaczono 17 oficerów, na czele misji stanął dowódca 3 pułku [[artyleria polowa|artylerii polowej]] płk Willem de Veer. Stanowisko jego zastępcy otrzymał Lodewijk Thomson, który wkrótce otrzymał awans na podpułkownika. 10 listopada 1913 Thomson dotarł do [[Wlora|Wlory]]{{r|elsie}}.

Pierwsze miesiące pobytu w Albanii Thomson poświęcił szkoleniu oddziałów albańskich, a także przejmowaniu kontroli nad południową częścią kraju, do której pretensje zgłaszali [[Grecy]]. W maju 1914 w środkowej Albanii doszło do wybuchu powstania muzułmańskich chłopów, wrogich wobec rządów [[protestantyzm|protestanckiego]] księcia [[Wilhelm zu Wied|Wilhelma von Wieda]], kierowanego przez [[Haxhi Qamili|Haxhi Qamiliego]]. 18 maja buntownicy dotarli do Durrësu, które pełniło funkcję stolicy, ale zostali odparci przez oddziały rządowe, dowodzone przez Thomsona{{r|elsie}}. Po raz kolejny buntownicy pojawili się na przedmieściach stolicy 15 czerwca 1914. Aby zabezpieczyć magazyny amunicyjne przed możliwością ich przejęcia przez buntowników Thomson na czele podległych mu oddziałów podjął próbę opanowania wzniesień wokół Rrashbull. Ciężko ranny w pierś, zmarł na rękach korespondenta „[[The Times]]”, Arthura Moore'a{{r|elsie}}. Ciało Thomsona przewieziono do Holandii, 18 lipca 1914 został pochowany w [[Groningen]]. Pomnik Thomsona od 1914 stoi w [[Haga|Hadze]], od 1919 w Groningen, popiersie znajduje się w Durrësie. Imieniem Thomsona nazwano jedną z ulic w Durrësie.

W życiu prywatnym był żonaty (żona Henrietta Lambertina Slotemaker, którą poślubił w 1893), miał dwie córki.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=elsie>{{Cytuj książkę | nazwisko = Elsie| imię = Robert| autor link = | tytuł = A Biographical Dictionary of Albanian History| wydawca = I.B. Tauris| miejsce = New York| rok = 2012| strony = 439-440| isbn = 9781780764313}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* ''Holandezi që dëboi Esadin nga Shqipëria. Historia e deputetit Thomson që formoi xhandarmërinë më 1913'', Panorama 22 VII 2006, s.26-27.
* [http://www.jandezeeuw.nl/hometfa.htm Biogram na stronie Fundacji Thomsona]
* [http://www.albanianphotography.net/DMM/ Historia misji holenderskiej w Albanii]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Thomson, Lodewijk}}
[[Kategoria:Holenderscy politycy]]
[[Kategoria:Holenderscy wojskowi]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1869]]
[[Kategoria:Zmarli w 1914]]

title: Lodewijk Thomson

Data i miejsce urodzenia: 11 czerwca 1869 · Voorschoten

Data i miejsce śmierci: 15 czerwca 1914 · Durrës

Siły zbrojne: Holenderskie Siły Zbrojne

Główne wojny i bitwy: wojny bałkańskie