text:
# Taylor Flatman
Taylor Maree Flatman Bateman – australijska zapaśniczka walcząca w stylu wolnym. Brązowa medalistka mistrzostw Oceanii w 2017 roku

title: Taylor Flatman

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Taylor Flatman
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|AUS}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Oceanii w zapasach|Mistrzostwa Oceanii]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Oceanii w Zapasach 2017|Pirae 2017]]|58 kg st.wolny}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Taylor Maree Flatman Bateman''' – [[Australia|australijska]] zapaśniczka walcząca w stylu wolnym<ref>{{Cytuj | url = https://www.the-sports.org/bateman-taylor-maree-flatman-freestyle-wrestling-spf479090.html| tytuł =  Results of a sportswoman| opublikowany = The-sports.org| data dostępu = 2022-11-14| język = en}}</ref>. Brązowa medalistka [[Mistrzostwa Oceanii w zapasach|mistrzostw Oceanii]] w [[Mistrzostwa Oceanii w Zapasach 2017|2017]] roku<ref>{{Cytuj | url = https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=ED3A9FB428EA419ABC259972B303ABF0| tytuł = Flatman Bateman, Taylor Maree| opublikowany = Unitedwrestling.com | data dostępu = 2022-11-14| język = en}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Flatman, Taylor}}
[[Kategoria:Australijscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w XX wieku]]

title: · Taylor Flatman

brąz: Pirae 2017 · 58 kg st.wolny


text:
# Gropanele
Gropanele – wieś w Rumunii, w okręgu Dolj, w gminie Grecești. W 2011 roku liczyła 190 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: Gropanele

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Gropanele
 |nazwa oryginalna             = Gropanele
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Dolj|Dolj]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Grecești (gmina)|Grecești]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 190
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Dolj
 |współrzędne                  = 44°28′7″N 23°14′27″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Gropanele''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Dolj|okręgu Dolj]], w [[Grecești (gmina)|gminie Grecești]]. W 2011 roku liczyła 190 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20140204031622/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2023-02-08}}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Dolj]]

title: Gropanele

Państwo: Rumunia

Okręg: Dolj

Gmina: Grecești


text:
# Michał Słonina
Michał Słonina (ur. 7 stycznia 1983 w Tychach) – piłkarz futsalowy, reprezentant Polski. Karierę piłkarską rozpoczynał w MOSMie Tychy, którego jest wychowankiem. Po kilku latach gry w drużynie GKS 71 Tychy, przeniósł się do Górnika Wesoła, ponieważ chciał skupić się na grze w futsalu.

## Kariera futsalowa

### Kluby
- Clearex Chorzów
- Jango Mysłowice
- GKS Tychy
- Clearex Chorzów[2]
- Wisła Krakbet Kraków
- AZS UŚ Katowice
- Gwiazda Ruda Śląska

### Reprezentacja
Przygodę z reprezentacją narodową rozpoczął w 2007 roku. W swoim debiutanckim meczu, przeciwko Białorusi, strzelił dwie bramki. W Reprezentacji Polski w futsalu wystąpił 24 razy i zdobył 10 bramek (stan na 06.03.2009 r.).

title: Michał Słonina

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko            = Michał Słonina
 |imię i nazwisko org        =
 |dyscyplina                 = futsal
 |grafika                    =
 |opis grafiki               =
 |pełne imię i nazwisko      =
 |imię i nazwisko urodzenia  =
 |data urodzenia             = 7 stycznia 1983
 |miejsce urodzenia          = [[Tychy]]
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |obywatelstwo               =
 |wzrost                     =
 |pozycja                    =
 |klub                       = [[Gwiazda Ruda Śląska]]
 |numer w klubie             =
 |trener                     =
 |kariera juniorska          = ! ![[MOSM Tychy]]
 |kariera seniorska          =

! ![[Ruch Chorzów Futsal]]

! ![[Jango Katowice]]

! ![[GKS Futsal Tychy|GKS Tychy]]

! ![[Ruch Chorzów Futsal]]

! ![[Wisła Krakbet Kraków]]

! ![[AZS UŚ Katowice]]

! ![[Gwiazda Ruda Śląska]]
 |data seniorzy              =05-06-2025
 |kariera reprezentacyjna    =

! 2007- ! {{reprezentacja|POL|fs}}             ! 24 ! 10
 |data reprezentacja         =06-03-2009
 |kariera trenerska          =
 |faksymile                  =
 |opis faksymile             =
 |medale                     =
 |odznaczenia                =
 |commons                    =
 |wikicytaty                 =
 |www                        =
}}

'''Michał Słonina''' (ur. [[7 stycznia]] [[1983]] w [[Tychy|Tychach]]) – [[Piłka nożna|piłkarz]] [[futsal]]owy, [[Reprezentacja Polski w futsalu mężczyzn|reprezentant Polski]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://gkstychy.info/index.php?option=com_content&task=view&id=263&Itemid=71|tytuł=Informacje o występie zawodnika w meczu reprezentacji|język=pl|data dostępu=2009-08-03}}</ref>. Karierę piłkarską rozpoczynał w [[MOSM Tychy|MOSMie Tychy]], którego jest wychowankiem. Po kilku latach gry w drużynie [[GKS Tychy (piłka nożna)|GKS 71 Tychy]], przeniósł się do [[Górnik Wesoła|Górnika Wesoła]], ponieważ chciał skupić się na grze w [[futsal]]u.

== Kariera futsalowa ==
=== Kluby ===
* [[Clearex Chorzów]]
* [[Jango Katowice|Jango Mysłowice]]
* [[GKS Tychy (futsal)|GKS Tychy]]
* [[Clearex Chorzów]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.futsal-polska.pl/index.php/pdf/Ogolne/reprezentanci-polski-zmieniaj-kluby.pdf|tytuł=Informacje o przenosinach do zespołu Clerex Chorzów|data dostępu=2009-08-03}}</ref>
* [[Wisła Krakbet Kraków]]
* [[AZS UŚ Katowice]]
* [[Gwiazda Ruda Śląska]]

=== Reprezentacja ===
Przygodę z [[Reprezentacja Polski w futsalu mężczyzn|reprezentacją narodową]] rozpoczął w 2007 roku. W swoim debiutanckim meczu, przeciwko Białorusi, strzelił dwie bramki. W Reprezentacji Polski w futsalu wystąpił 24 razy i zdobył 10 bramek (stan na 06.03.2009 r.)<ref>{{Cytuj | url=http://gkstychy.info/index.php?option=com_content&task=view&id=202&Itemid=71 | tytuł=GKS Tychy / Oficjalny serwis internetowy klubu<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=gkstychy.info | język=pl | data dostępu=2017-11-25}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=7317 Profil piłkarza na portalu 90minut.pl]

{{DEFAULTSORT:Słonina, Michał}}
[[Kategoria:Polscy futsaliści]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Tychach]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1983]]
[[Kategoria:Futsaliści Wisły Kraków]]
[[Kategoria:Futsaliści GKS Tychy]]
[[Kategoria:Futsaliści Clearexu Chorzów]]
[[Kategoria:Futsaliści AZS UŚ Katowice]]

title: · Michał Słonina

Data i miejsce urodzenia: 7 stycznia 1983 · Tychy

Klub: Gwiazda Ruda Śląska

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Polska · 24 · (10)


text:
# Pijany anioł
Pijany anioł (jap. 醉いどれ天使 Yoidore tenshi) – japoński film z 1948 roku w reżyserii Akiry Kurosawy, pierwszy z szesnastu filmów Kurosawy z udziałem Toshirō Mifune.
Historia osadzona jest w powojennej Japonii i opowiada o zmagającym się z problemem alkoholowym lekarzu, który leczy młodego gangstera, rannego w wojnie gangów.

## Obsada
- Takashi Shimura jako dr Sanada
- Toshirō Mifune jako Matsunaga
- Reizaburō Yamamoto jako Okada
- Michiyo Kogure jako Nanae
- Chieko Nakakita jako pielęgniarka Miyo

title: Pijany anioł

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = Pijany anioł
醉いどれ天使
 |oryginalny tytuł = Yoidore tenshi
 |grafika          = Yoidore tenshi poster.jpg
 |opis grafiki     = Oryginalny plakat do filmu
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = [[Dramat filmowy|dramat]], [[Film noir|noir]]
 |rok produkcji    =
 |data premiery    = 27 kwietnia 1948
 |kraj produkcji   = [[Japonia]]
 |język            = [[język japoński|japoński]]
 |czas trwania     = 98 minut
 |reżyseria        = [[Akira Kurosawa]]
 |scenariusz       = [[Akira Kurosawa]]
Keinosuke Uegusa
 |główne role      =
 |muzyka           = Ryōichi Hattori
[[Fumio Hayasaka]]
 |zdjęcia          = Takeo Itō
 |scenografia      = Takashi Matsuyama
 |kostiumy         =
 |montaż           = Akikazu Kōno
 |produkcja        = Sōjirō Motoki
 |wytwórnia        =
 |dystrybucja      = [[Tōhō]]
 |budżet           =
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          =
 |commons          = Category:Drunken Angel
 |wikicytaty       =
 |www              =
}}
{{nihongo|'''Pijany anioł'''|醉いどれ天使|Yoidore tenshi}} – japoński [[film]] z [[1948]] roku w reżyserii [[Akira Kurosawa|Akiry Kurosawy]], pierwszy z szesnastu filmów Kurosawy z udziałem [[Toshirō Mifune]].

Historia osadzona jest w [[II wojna światowa|powojennej]] Japonii i opowiada o zmagającym się z problemem alkoholowym lekarzu, który leczy młodego gangstera, rannego w wojnie gangów.

== Obsada ==
* [[Takashi Shimura]] jako dr Sanada
* [[Toshirō Mifune]] jako Matsunaga
* Reizaburō Yamamoto jako Okada
* Michiyo Kogure jako Nanae
* Chieko Nakakita jako pielęgniarka Miyo

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|0040979|Pijany anioł}}
* {{Filmweb|tytuł|31439|Pijany anioł}}

{{Akira Kurosawa}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Japońskie dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Japońskie filmy czarno-białe]]
[[Kategoria:Filmy w reżyserii Akiry Kurosawy]]
[[Kategoria:Japońskie filmy z 1948 roku]]

title: Pijany anioł · 醉いどれ天使Yoidore tenshi

Gatunek: dramat, noir

Data premiery: 27 kwietnia 1948

Kraj produkcji: Japonia

Język: japoński

Czas trwania: 98 minut

Reżyseria: Akira Kurosawa

Scenariusz: Akira Kurosawa · Keinosuke Uegusa

Muzyka: Ryōichi Hattori · Fumio Hayasaka

Zdjęcia: Takeo Itō

Scenografia: Takashi Matsuyama

Montaż: Akikazu Kōno

Produkcja: Sōjirō Motoki

Dystrybucja: Tōhō


text:
# Gierowa (Rożnów)
Gierowa (dawn. Gerowa) – część wsi Rożnów w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem.
Dawny obszar dworski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

title: Gierowa (Rożnów)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Gierowa
 |rodzaj miejscowości    = część wsi
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = małopolskie
 |powiat                 = [[Powiat nowosądecki|nowosądecki]]
 |gmina                  = [[Gródek nad Dunajcem (gmina)|Gródek nad Dunajcem]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa = [[Rożnów (województwo małopolskie)|Rożnów]]
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 18
 |kod pocztowy           = 33-318<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=404}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = KNS
 |SIMC                   = 0426549{{r|R2013|teryt}}
 |kod mapy               = Gródek nad Dunajcem (gmina)
 |współrzędne            = 49°47'11"N 20°41'35"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|32554|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Gierowa''' (dawn. ''Gerowa''<ref>Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, Bd. 12 Galizien</ref>) – część wsi [[Rożnów (województwo małopolskie)|Rożnów]] w Polsce położona w [[województwo małopolskie|województwie małopolskim]], w [[powiat nowosądecki|powiecie nowosądeckim]], w [[Gródek nad Dunajcem (gmina)|gminie Gródek nad Dunajcem]]{{r|R2013|teryt}}.

Dawny [[obszar dworski]]<ref>Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, Bd. 12 Galizien</ref>. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo nowosądeckie|województwa nowosądeckiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}}).</ref>
* <ref name="teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT].</ref>
}}

{{Gmina Gródek nad Dunajcem}}

[[Kategoria:Gródek nad Dunajcem (gmina)]]
[[Kategoria:Wsie w powiecie nowosądeckim]]

title: Gierowa

Państwo: Polska

Województwo: małopolskie

Powiat: nowosądecki

Gmina: Gródek nad Dunajcem

Część miejscowości: Rożnów

Tablice rejestracyjne: KNS


text:
# Linares (Kolumbia)
Linares – miasto znajdujące się w departamencie Nariño, w Kolumbii.
Jednym z produktów wytwarzanych w Linares jest Panela, którą otrzymuje się z trzciny cukrowej.

## Miasta partnerskie
Linares

title: Linares (Kolumbia)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Linares
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Linares (plaza principal).png
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Escudo municipio de Linares Nariño.png
 |flaga                        = Flag of Linares (Nariño).svg
 |dopełniacz nazwy             = Linares
 |państwo                      = Nariño
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Holger Zagalo Grajales Romo
 |powierzchnia                 = 146,00
 |wysokość                     = 1.479
 |rok                          =
 |liczba ludności              = 11.546
 |gęstość zaludnienia          = 79,1<ref>{{Cytuj | url=http://pl.db-city.com/Kolumbia--Nari%C3%B1o--Linares | tytuł=Nariño, Kolumbia - Miasto i miasteczko na świecie | opublikowany=pl.db-city.com | język=pl | data dostępu=2017-11-18}}</ref>
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 1°20′59″N 77°31′24″W
 |commons                      = Category:Linares, Nariño
 |www                          = http://www.linares-narino.gov.co
}}
'''Linares''' – miasto znajdujące się w [[Nariño (departament)|departamencie Nariño]], w [[Kolumbia|Kolumbii]].

Jednym z produktów wytwarzanych w Linares jest ''[[Panela]]'', którą otrzymuje się z [[Trzcina cukrowa|trzciny cukrowej]].

== Miasta partnerskie ==
{{Flaga|ESP}} [[Linares (Hiszpania)|Linares]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w Kolumbii]]
[[Kategoria:Departament Nariño]]

title: Linares

Herb: Flaga

Państwo: Kolumbia

Departament: Nariño

Burmistrz: Holger Zagalo Grajales Romo


text:
# Stebnícka Huta
Stebnícka Huta (węg. Esztebnekhuta, do 1899 Sztebnikhuta) – wieś na Słowacji w kraju preszowskim, powiecie Bardejów. Od północy wieś graniczy z Polską, z powiatem gorlickim. Położona jest wzdłuż potoku Rosucká voda. Pierwsza wzmianka o Stebníckiej Hucie pojawiła się w 1600.
W Stebníckiej Hucie znajdują się dwa wyciągi narciarskie, które działały do 2015 roku.

title: Stebnícka Huta

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Stebnícka Huta
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Stebnícka Huta.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Stebníckiej Huty
 |państwo                      = kraj preszowski
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Powiat Bardejów|Bardejów]]
 |stanowisko zarządzającego    = starosta
 |zarządzający                 = Gabriel Šiba{{r|zarządzający}}
 |powierzchnia                 = 9,43<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7014rr/v_om7014rr_00_00_00_sk |tytuł = Hustota obyvateľstva - obce |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7014rr_obc: 9,43S_SK'', ''om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)''.</ref>
 |wysokość                     = 505{{r|oficjalna}}
 |rok                          = {{Tooltip|2023|Liczba ludności: 2023-12-31, Gęstość zaludnienia: 2023-06-31/2023-07-01.}}
 |liczba ludności              = 194<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk |tytuł = Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7101rr_obc: AREAS_SK''.</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 20,83<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7014rr/v_om7014rr_00_00_00_sk |tytuł = Hustota obyvateľstva - obce |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7014rr_obc: AREAS_SK''.</ref>
 |numer kierunkowy             = 0 54
 |kod pocztowy                 = 086 33 (poczta [[Zborov (Słowacja)|Zborov]])
 |tablice rejestracyjne        = BJ
 |współrzędne                  = 49°24′53″N 21°14′49″E
 |commons                      = Category:Stebnícka Huta
 |www                          = http://www.stebnickahuta.sk/
}}
'''Stebnícka Huta''' ([[język węgierski|węg.]] ''Esztebnekhuta'', do 1899 ''Sztebnikhuta'') – [[wieś]] na [[Słowacja|Słowacji]] w [[Kraj preszowski|kraju preszowskim]], [[Powiat Bardejów|powiecie Bardejów]]. Od północy wieś graniczy z Polską, z [[powiat gorlicki|powiatem gorlickim]]. Położona jest wzdłuż potoku Rosucká voda{{r|oficjalna}}. Pierwsza wzmianka o Stebníckiej Hucie pojawiła się w 1600{{r|historia}}.

W Stebníckiej Hucie znajdują się dwa wyciągi narciarskie, które działały do 2015 roku{{r|oficjalna}}.

{{Osobny artykuł|Przejście graniczne Blechnarka-Stebnícka Huta}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="historia">{{Cytuj stronę | url = https://www.e-obce.sk/obec/stebnickahuta/2-historia.html | tytuł = Stebnícka Huta - História | praca = E-OBCE.sk | opublikowany = TERRA GRATA | język = sk | data dostępu = 2017-10-27}}</ref>
<ref name="oficjalna">{{Cytuj stronę | url = http://www.stebnickahuta.sk/index.php/o-obci/sucasnost | tytuł = Súčasnosť | praca = Strona oficjalna wsi | język = sk | data dostępu = 2017-10-29}}</ref>
<ref name="zarządzający">{{Cytuj stronę | url = http://volby.statistics.sk/oso/oso2014/oso2014/sk/tab13.html | tytuł = Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí | data = 2014 | opublikowany = Štatistický úrad Slovenskej republiky | język = sk | data dostępu = 2017-10-27}}</ref>
}}

{{Powiat Bardejów}}

[[Kategoria:Miejscowości w powiecie Bardejów]]

title: Stebnícka Huta

Państwo: Słowacja

Kraj: preszowski

Powiat: Bardejów

Starosta: Gabriel Šiba

Kod pocztowy: 086 33 (poczta Zborov)

Tablice rejestracyjne: BJ


text:
# John Ritchie (1941–2007)
John Ritchie (ur. 12 lipca 1941 w Kettering, zm. 23 lutego 2007) – angielski piłkarz, znany głównie z występów w klubie Stoke City F.C.
Występował w klubie Stoke City w dwóch przedziałach czasowych, od czerwca 1962 do listopada 1966 i od lipca 1969 do maja 1975. Zapisał się w pamięci kibiców jako najskuteczniejszy strzelec w historii klubu – zdobył łącznie w 343 meczach ligowych i pucharowych 176 bramek. Po udanym sezonie, w którym strzelił 30 bramek w 47 spotkaniach, został sprzedany w 1966 do Sheffield Wednesday; powrócił do Stoke City po trzech latach i był nadal czołowym strzelcem, w sezonach 1970/1971 i 1971/1972 strzelił 37 bramek, a jego klub dochodził do półfinałów Pucharu Anglii oraz sięgnął po jedyne w swojej historii trofeum – Puchar Ligi Angielskiej (1972).
Poważne złamanie nogi zakończyło jego karierę piłkarską w 1975. Później prowadził w Stoke-on-Trent prywatne przedsiębiorstwo, zgodnie z przydomkiem dawnego klubu The Potters związane z przemysłem ceramicznym.

title: John Ritchie (1941–2007)

wikitext:
{{inne znaczenia|brytyjskiego piłkarza|[[John Ritchie|inne osoby o nazwisku John Ritchie]]}}
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = John Ritchie
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 12 lipca 1941
 |miejsce urodzenia       = [[Kettering]]
 |data śmierci            = 23 lutego 2007
 |miejsce śmierci         = Anglia
 |wzrost                  =
 |pozycja                 = [[napastnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1960–1962 ! [[Kettering#Kettering Town F.C.|Kettering Town]] ! 76 ! 40
! 1962–1966 ! [[Stoke City F.C.]] ! 110 ! 64
! 1966–1969 ! [[Sheffield Wednesday F.C.]] ! 89 ! 34
! 1969–1975 ! Stoke City F.C. ! 159 ! 71
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''John Ritchie''' (ur. [[12 lipca]] [[1941]] w [[Kettering]], zm. [[23 lutego]] [[2007]]) – angielski [[piłka nożna|piłkarz]], znany głównie z występów w klubie [[Stoke City F.C.]]

Występował w klubie Stoke City w dwóch przedziałach czasowych, od czerwca [[1962]] do listopada [[1966]] i od lipca [[1969]] do maja [[1975]]. Zapisał się w pamięci kibiców jako najskuteczniejszy strzelec w historii klubu – zdobył łącznie w 343 meczach ligowych i pucharowych 176 bramek. Po udanym sezonie, w którym strzelił 30 bramek w 47 spotkaniach, został sprzedany w 1966 do [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]]; powrócił do Stoke City po trzech latach i był nadal czołowym strzelcem, w sezonach [[1970]]/[[1971]] i 1971/[[1972]] strzelił 37 bramek, a jego klub dochodził do półfinałów [[Puchar Anglii w piłce nożnej|Pucharu Anglii]] oraz sięgnął po jedyne w swojej historii trofeum – Puchar Ligi Angielskiej (1972).

Poważne złamanie nogi zakończyło jego karierę piłkarską w 1975. Później prowadził w [[Stoke-on-Trent]] prywatne przedsiębiorstwo, zgodnie z przydomkiem dawnego klubu ''The Potters'' związane z przemysłem ceramicznym.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stokecityfc.premiumtv.co.uk/page/HallofFameDetail/0,,10310~401845,00.html sylwetka]

{{SORTUJ:Ritchie, John}}
[[Kategoria:Angielscy piłkarze]]
[[Kategoria:Piłkarze Kettering Town F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Stoke City F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Sheffield Wednesday F.C.]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1941]]
[[Kategoria:Zmarli w 2007]]

title: · John Ritchie

Data i miejsce urodzenia: 12 lipca 1941 · Kettering

Data i miejsce śmierci: 23 lutego 2007 · Anglia

Pozycja: napastnik

title: Kariera seniorska

Kettering Town · 76 · (40)

Stoke City F.C. · 110 · (64)

Sheffield Wednesday F.C. · 89 · (34)

Stoke City F.C. · 159 · (71)


text:
# Mieso
Mieso – miasto w Etiopii, w regionie Oromia.

title: Mieso

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Mieso
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Mieso
 |państwo                      = ETH
 |1. jednostka administracyjna = [[Oromia]]
 |2. jednostka administracyjna =
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     = 1394
 |rok                          = 2015
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |współrzędne                  = 9°14′N 40°45′E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Mieso''' – miasto w [[Etiopia|Etiopii]], w regionie [[Oromia]].

[[Kategoria:Miasta w Regionie Oromia]]

title: Mieso

Państwo: Etiopia

Kyllyl: Oromia


text:
# Vălișoara (gmina Vălișoara)
Vălișoara – wieś w Rumunii, w okręgu Hunedoara, w gminie Vălișoara. W 2011 roku liczyła 730 mieszkańców.

title: Vălișoara (gmina Vălișoara)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Vălișoara
 |nazwa oryginalna             = Vălișoara
 |zdjęcie                      =Valisoara_viadukt.JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Vălișoara (gmina w okręgu Hunedoara)|Vălișoara]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 730
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Hunedoara
 |współrzędne                  = 46°3′30″N 22°59′45″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Vălișoara''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Hunedoara|okręgu Hunedoara]], w [[Vălișoara (gmina w okręgu Hunedoara)|gminie Vălișoara]]. W 2011 roku liczyła 730 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-12-22 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Hunedoara]]

title: Vălișoara

Okręg: Hunedoara

Gmina: Vălișoara


text:
# Sentry Island
Sentry Island – niezamieszkana wyspa należąca do Archipelagu Arktycznego, znajdująca się w regionie Kivalliq, Nunavut, Kanada. Najbliższą osadą jest Arviat, oddalony o 14 km.
Wyspa jest częścią Arvia'juaq and Qikiqtaarjuk National Historic Site.

title: Sentry Island

wikitext:
{{Wyspa infobox
 |nazwa               = Sentry Island
 |nazwa oryginalna    =
 |zdjęcie             =
 |opis zdjęcia        =
 |kontynent           = [[Ameryka Północna]]
 |państwo             = CA-NU
 |akwen               = [[Zatoka Hudsona]]
 |archipelag          = [[Archipelag Arktyczny]]
 |powierzchnia        =
 |długość brzegu      =
 |najwyższy punkt     =
 |liczba ludności     = 0
 |rok                 =
 |gęstość zaludnienia =
 |współrzędne         = 61°09'40"N 93°52'30"W
 |mapa wyspy          =
 |opis mapy wyspy     =
 |commons             =
}}
'''Sentry Island''' – niezamieszkana wyspa należąca do [[Archipelag Arktyczny|Archipelagu Arktycznego]], znajdująca się w [[Region Kivalliq|regionie Kivalliq]], [[Nunavut]], [[Kanada]]. Najbliższą osadą jest [[Arviat]], oddalony o 14 km.

Wyspa jest częścią ''Arvia'juaq and Qikiqtaarjuk National Historic Site''<ref>{{Cytuj stronę | url=http://www.historicplaces.ca/en/rep-reg/place-lieu.aspx?id=1161 | tytuł=Canada's Historic Places - Arvia'juaq and Qikiqtaarjuk National Historic Site of Canada | data dostępu=2013-12-06 | język=en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url=http://travelingluck.com/North+America/Canada/Nunavut/_6144263_Sentry+Island.html#local_map | tytuł=Sentry Island, Nunavut, Canada | opublikowany=travelingluck.com | data dostępu=2013-12-05 | język=en}}

[[Kategoria:Wyspy Nunavut]]
[[Kategoria:Bezludne wyspy Kanady]]

title: Sentry Island

Kontynent: Ameryka Północna

Państwo: Kanada

Terytorium: Nunavut

Akwen: Zatoka Hudsona

Archipelag: Archipelag Arktyczny

Populacja · • liczba ludności: · 0


text:
# Peter G. Fitzgerald
Peter G. Fitzgerald (ur. 20 października 1960 w Elgin, Illinois) – amerykański prawnik i polityk związany z Partią Republikańską.
W latach 1999–2005 reprezentował stan Illinois w Senacie Stanów Zjednoczonych.

title: Peter G. Fitzgerald

wikitext:
{{inne znaczenia||[[Peter Fitzgerald]]}}
{{Polityk infobox
|polityk = Peter G. Fitzgerald
|data urodzenia = [[20 października]] [[1960]]
|miejsce urodzenia = [[Elgin (Illinois)|Elgin]], [[Illinois]]
|grafika = Peter Fitzgerald.jpg
|funkcja = [[Senat Stanów Zjednoczonych|Senator Stanów Zjednoczonych]] z [[Illinois]]
|partia = [[Partia Republikańska (Stany Zjednoczone)|Partia Republikańska]]
|od = 3 stycznia [[1999]]
|do = 3 stycznia [[2005]]
|poprzednik = [[Carol Moseley Braun]]
|następca = [[Barack Obama]]
|commons =
|quote =
}}
'''Peter G. Fitzgerald''' (ur. [[20 października]] [[1960]] w [[Elgin (Illinois)|Elgin]], [[Illinois]]) – amerykański prawnik i polityk związany z [[Partia Republikańska (Stany Zjednoczone)|Partią Republikańską]].

W latach [[1999]]–[[2005]] reprezentował stan [[Illinois]] w [[Senat Stanów Zjednoczonych|Senacie Stanów Zjednoczonych]].

== Bibliografia ==
{{congbio|F000442}}

{{Senatorowie z Illinois}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Fitzgerald, Peter G.}}
[[Kategoria:Senatorzy z Illinois]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1960]]

title: Peter G. Fitzgerald

Data i miejsce urodzenia: 20 października 1960 · Elgin, Illinois

Okres: od 3 stycznia 1999 · do 3 stycznia 2005

Przynależność polityczna: Partia Republikańska

Poprzednik: Carol Moseley Braun

Następca: Barack Obama


text:
# Andreas Rambøl
Andreas Rambøl (ur. 21 grudnia 1988 w Odense) – duński wioślarz.

## Osiągnięcia
- Mistrzostwa Europy – Poznań 2007 – dwójka podwójna wagi lekkiej – 8. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata U-23 – Račice 2009 – dwójka podwójna wagi lekkiej – 5. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Poznań 2009 – czwórka podwójna wagi lekkiej – 3. miejsce[1].
- Mistrzostwa Europy – Montemor-o-Velho 2010 – dwójka podwójna wagi lekkiej – 17. miejsce[1].

title: Andreas Rambøl

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko         = Andreas Rambøl
 |imię i nazwisko org     =
 |dyscyplina              = wioślarstwo
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 21 grudnia 1988
 |miejsce urodzenia       = [[Odense]], [[Dania]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |obywatelstwo            =
 |wzrost                  = 178 cm
 |pozycja                 =
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
{{Medalista infobox/nagłówek|MŚ|W}}
{{Medalista infobox/reprezentacja|DNK}}
{{Medalista infobox/MŚ|W|Poznań|2009|brąz|wioślarstwo (czwórka podwójna wagi lekkiej)}}
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Andreas Rambøl''' (ur. [[21 grudnia]] [[1988]] w [[Odense]]) – [[Dania|duński]] [[Wioślarstwo|wioślarz]].

== Osiągnięcia ==
* [[Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie 2007|Mistrzostwa Europy]] – [[Poznań]] 2007 – [[Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie 2007 – dwójka podwójna wagi lekkiej mężczyzn|dwójka podwójna wagi lekkiej]] – 8. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata U-23 w Wioślarstwie 2009|Mistrzostwa Świata U-23]] – [[Račice (kraj ustecki)|Račice]] 2009 – dwójka podwójna wagi lekkiej – 5. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2009|Mistrzostwa Świata]] – [[Poznań]] 2009 – [[Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2009 – czwórka podwójna wagi lekkiej mężczyzn|czwórka podwójna wagi lekkiej]] – 3. miejsce<ref name="rowing">{{cytuj stronę| url = https://worldrowing.com/athlete/a9d35fdc-f198-42b4-8492-02eefd8f5fa5 | tytuł = WorldRowing.com| data dostępu = 2009-12-29| autor = | język = en}}</ref>.
* [[Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie 2010|Mistrzostwa Europy]] – [[Montemor-o-Velho]] 2010 – [[Mistrzostwa Europy w Wioślarstwie 2010 – dwójka podwójna wagi lekkiej mężczyzn|dwójka podwójna wagi lekkiej]] – 17. miejsce<ref name="rowing"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Rambøl, Andreas}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1988]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy w Wioślarstwie 2010]]
[[Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2009]]
[[Kategoria:Duńscy wioślarze]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Europy w Wioślarstwie 2007]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Odense]]

title: · Andreas Rambøl

Data i miejsce urodzenia: 21 grudnia 1988 · Odense, Dania

title: Dorobek medalowy

brąz: Poznań 2009 · wioślarstwo (czwórka podwójna wagi lekkiej)


text:
# Clive Deamer
Clive Deamer (ur. luty 1961, Bath) – brytyjski perkusista i kompozytor, znany jako członek lub perkusista sesyjny takich zespołów i solistów jak: Hawkwind, Portishead, Get The Blessing, Jeff Beck, Robert Plant, Radiohead i innych.

## Życiorys
Muzyczne korzenie Clive’a Deamera tkwią zarówno w jazzie, jak i w rocku. W 1974 roku rozpoczął naukę gry na perkusji u perkusistów jazzowych. Mając 13-14 lat inspirował się grą takich muzyków jak: John Bonham, Ian Paice i Mitch Mitchell.
W latach 1983–1984 Clive Deamer był członkiem zespołu Hawkwind.
W 1994 roku nagrał z zespołem Portishead album Dummy, a w 1997 z Ronim Sizem New Forms; oba zdobyły nagrodę Mercury Prize, odpowiednio w 1995 i 1997 roku.
W 2000 roku Clive Deamer wspólnie z basistą Jimem Barrem założył zespół Get The Blessing. Skład uzupełnili: Pete Judge (trąbka) i Jake McMurchie (saksofon). Muzyka zespołu, inspirowana twórczością Ornette’a Colemana zyskała w ciągu pierwszej dekady XXI wieku szerokie grono zwolenników na całym świecie, a jego album z 2008 roku, All Is Yes, zdobył w 2008 roku nagrodę BBC Jazz Awards w kategorii: Najlepszy Album.
W 2002 roku Clive Deamer wziął udział w sesji nagraniowej albumu Dreamland Roberta Planta i założonego przez niego zespołu Strange Sensation. Uczestniczył następnie w promującym album tournée. W 2005 roku wziął udział w nagraniu kolejnego albumu zespołu, Mighty ReArranger. Jego gra stanowiła połączenie tradycyjnej gry na perkusji z techniką komputerową.
W marcu 2011 roku Clive Deamer został zaproszony przez Phila Selwaya do współpracy z zespołem Radiohead. Obaj wspólnie nagrali utwór „From the Basement” oraz wykonali utwory z albumu The King of Limbs. Wziął następnie udział w trasie koncertowej zespołu, promującej ten album. Grał na zarówno na perkusji akustycznej jak i na elektronicznej. W grudniu tego samego roku ukazał się album koncertowy z tej trasy, wydany jako DVD, The King Of Limbs Live From The Basement. W 2012 roku artysta nadal uczestniczył w trasie koncertowej Radiohead. Jednocześnie kontynuował współpracę z Portishead w dokończeniu tournée zespołu po Europie, Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii i Australii.
W 2016 roku został jednym z artystów Gretsch, firmy produkującej zestawy perkusyjne. Wyjaśniając motywy tej decyzji wyznał, że perkusja tej firmy (srebrny model z lat 60.) była pierwszą jaką kupił w życiu i zarazem pierwszą, jaka przypadła mu do gustu. W tym samym roku powtórnie wyruszył z Radiohead w kolejną światową trasę koncertową tego zespołu, mającą promować jego najnowszy album. Trasa rozpoczęła się 20 maja występem w Amsterdamie.

title: Clive Deamer

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Clive Deamer
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = Clive-deamer DSC05722.jpg
 |opis zdjęcia          = Clive Deamer (2013)
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Clive Deamer
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = luty 1961
 |miejsce urodzenia     = [[Bath]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            = [[perkusja]], [[instrument perkusyjny|instrumenty perkusyjne]]
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[Jazz-rock]], [[rock alternatywny]], [[trip hop]]
 |zawód                 = [[perkusja|perkusista]], [[kompozytor]]
 |aktywność             = od 1983
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            = [[Hawkwind]], [[Portishead (zespół muzyczny)|Portishead]], [[Get The Blessing]], [[Jeff Beck]], [[Robert Plant]], [[Radiohead]]
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               = Category:Clive Deamer
 |www                   = https://www.clivedeamer.com/
}}
'''Clive Deamer''' (ur. luty 1961, [[Bath]]<ref>{{cytuj stronę|url= https://rateyourmusic.com/artist/clive-deamer |tytuł= Clive Deamer | autor= |opublikowany = [[Rate Your Music]]|język=en|data dostępu=2024-01-08}}</ref>) – brytyjski [[perkusja|perkusista]] i [[kompozytor]], znany jako członek lub perkusista sesyjny takich zespołów i solistów jak: [[Hawkwind]], [[Portishead (zespół muzyczny)|Portishead]], [[Get The Blessing]], [[Jeff Beck]], [[Robert Plant]], [[Radiohead]] i innych.

== Życiorys ==
Muzyczne korzenie Clive’a Deamera tkwią zarówno w [[jazz]]ie, jak i w [[rock]]u. W 1974 roku rozpoczął naukę gry na perkusji u perkusistów jazzowych. Mając 13-14 lat inspirował się grą takich muzyków jak: [[John Bonham]], [[Ian Paice]] i [[Mitch Mitchell]]{{r|Drummerszone.com}}.

W latach 1983–1984 Clive Deamer był członkiem zespołu [[Hawkwind]]{{r|Gretsch Drums}}.

W 1994 roku nagrał z zespołem [[Portishead (zespół muzyczny)|Portishead]] album ''[[Dummy]]'', a w 1997 z [[Roni Size|Ronim Sizem]] ''[[New Forms]]''{{r|Gretsch Drums}}; oba zdobyły nagrodę [[Mercury Prize]], odpowiednio w 1995 i 1997 roku{{r|Mercury Prize}}{{r|Maine}}.
W 2000 roku Clive Deamer wspólnie z [[gitara basowa|basistą]] Jimem Barrem założył zespół [[Get The Blessing]]. Skład uzupełnili: Pete Judge ([[trąbka]]) i Jake McMurchie ([[saksofon]]). Muzyka zespołu, inspirowana twórczością [[Ornette Coleman|Ornette’a Colemana]] zyskała w ciągu pierwszej dekady XXI wieku szerokie grono zwolenników na całym świecie, a jego album z 2008 roku, ''[[All Is Yes]]'', zdobył w 2008 roku nagrodę [[BBC Jazz Awards]] w kategorii: Najlepszy Album{{r|Get The Blessing}}.

W 2002 roku Clive Deamer wziął udział w sesji nagraniowej albumu ''[[Dreamland (album Roberta Planta)|Dreamland]]'' [[Robert Plant|Roberta Planta]] i założonego przez niego zespołu [[Strange Sensation]]. Uczestniczył następnie w promującym album tournée. W 2005 roku wziął udział w nagraniu kolejnego albumu zespołu, ''[[Mighty ReArranger]]''. Jego gra stanowiła połączenie tradycyjnej gry na perkusji z techniką komputerową{{r|Drummerszone.com}}.

W marcu 2011 roku Clive Deamer został zaproszony przez [[Phil Selway|Phila Selwaya]] do współpracy z zespołem [[Radiohead]]. Obaj wspólnie nagrali utwór „From the Basement” oraz wykonali utwory z albumu ''[[The King of Limbs]]''{{r|Weston College}}. Wziął następnie udział w trasie koncertowej zespołu, promującej ten album. Grał na zarówno na perkusji akustycznej jak i na [[perkusja elektroniczna|elektronicznej]]. W grudniu tego samego roku ukazał się album koncertowy z tej trasy, wydany jako [[DVD]], ''[[The King Of Limbs Live From The Basement]]''<ref>{{Cytuj stronę|url= https://www.discogs.com/Radiohead-The-King-Of-Limbs-Live-From-The-Basement/release/3281348|tytuł= Radiohead – The King Of Limbs Live From The Basement|autor= [[Discogs]] |opublikowany = www.discogs.com |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>. W 2012 roku artysta nadal uczestniczył w trasie koncertowej Radiohead. Jednocześnie kontynuował współpracę z [[Portishead (zespół muzyczny)|Portishead]] w dokończeniu tournée zespołu po Europie, [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]] i [[Australia|Australii]]{{r|Weston College}}.

W 2016 roku został jednym z artystów [[Gretsch]], firmy produkującej zestawy perkusyjne. Wyjaśniając motywy tej decyzji wyznał, że perkusja tej firmy (srebrny model z lat 60.) była pierwszą jaką kupił w życiu i zarazem pierwszą, jaka przypadła mu do gustu{{r|Gretsch Drums}}. W tym samym roku powtórnie wyruszył z [[Radiohead]] w kolejną światową trasę koncertową tego zespołu, mającą promować jego najnowszy album. Trasa rozpoczęła się 20 maja występem w [[Amsterdam]]ie<ref>{{Cytuj stronę|url= https://consequenceofsound.net/2016/05/portishead-drummer-clive-deamer-to-join-radiohead-for-2016-tour/|tytuł= Portishead drummer Clive Deamer to join Radiohead for 2016 world tour|autor= Alex Young |opublikowany = consequenceofsound.net |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Drummerszone.com">{{Cytuj stronę|url= http://drummerszone.com/artists/profile/7724/clive-deamer#biography-tab |tytuł= Clive Deamer |autor= Drummerszone.com |opublikowany = drummerszone.com |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>
<ref name="Gretsch Drums">{{Cytuj stronę|url= http://www.gretschdrums.com/artists/clive-deamer|tytuł= Clive Deamer|autor= Gretsch Drums |opublikowany = www.gretschdrums.com |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>
<ref name="Mercury Prize">{{Cytuj stronę|url= https://www.mercuryprize.com/previous%20shortlists|tytuł= Mercury Prize Previous Short Lists |autor= Mercury Prize |opublikowany = www.mercuryprize.com |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>
<ref name="Maine">{{Cytuj stronę|url= http://www.nme.com/news/music/highest-selling-mercury-prize-album-2140631|tytuł= Highest selling Mercury Prize winning album of all time revealed
|autor= Samantha Maine |opublikowany = [[NME]]|język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>
<ref name="Get The Blessing">{{Cytuj stronę|url= https://www.gettheblessing.com/biography/|tytuł= Get The Blessing: Biography|autor= Get The Blessing |opublikowany = www.gettheblessing.com |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>
<ref name="Weston College">{{Cytuj stronę|url= https://weston.ac.uk/news/legendary-drummer-visit-college|tytuł= Legendary drummer to visit college|autor= Weston College |opublikowany = weston.ac.uk |język= en|data dostępu=2017-10-21}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0212677|Clive Deamer}}
* [https://www.discogs.com/artist/282586-Clive-Deamer Clive Deamer] na [[Discogs]] {{lang|en}}
* [http://thekingofgear.com/clive Wykaz instrumentów perkusyjnych, których używa Clive Deamer] {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Deamer, Clive}}
[[Kategoria:Brytyjscy perkusiści]]
[[Kategoria:Portishead (zespół)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bath]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1961]]

title: Clive Deamer

Data i miejsce urodzenia: luty 1961 · Bath

Instrumenty: perkusja, instrumenty perkusyjne

Gatunki: Jazz-rock, rock alternatywny, trip hop

Zawód: perkusista, kompozytor


text:
# Surtsey
Surtsey (z isl. „wyspa Surtra”) – wyspa wulkaniczna u południowych wybrzeży Islandii, jednocześnie ze względu na położenie geograficzne (63°18′00″N 20°36′00″W/63,300000 -20,600000) najdalej na południe wysunięta część tego kraju. Powstała na skutek podmorskiej erupcji wulkanicznej, która rozpoczęła się na głębokości 130 metrów i wyłoniła się na powierzchnię 14 listopada 1963. Erupcja mogła rozpocząć się kilka dni wcześniej, a zakończyła się 5 czerwca 1967, kiedy to wyspa osiągnęła największą powierzchnię – 2,7 km². Od tego czasu wpływy fal i wiatru powodują erozję i stałe zmniejszanie się powierzchni wyspy (w 2002 pozostało 1,4 km² powierzchni).
Nowa wyspa została nazwana imieniem boga ognia Surtra z mitologii nordyckiej i podczas jej tworzenia była obiektem intensywnych badań wulkanologów, a od zakończenia erupcji stanowiła przedmiot zainteresowania botaników i biologów, obserwujących stopniowy rozwój życia na początkowo jałowej powierzchni. Podmorskie kominy wulkaniczne, które utworzyły wyspę Surtsey stanowią część podmorskiego systemu wulkanicznego archipelagu wysp Vestmannaeyjar znajdującego się na śródoceanicznym grzbiecie nazywanym Grzbietem Śródatlantyckim. W 1973 w archipelagu tym miał miejsce wybuch wulkanu Eldfell na wyspie Heimaey. Erupcja, która uformowała wyspę Surtsey, stworzyła kilka innych małych wysp wzdłuż tego łańcucha wulkanicznego, takich jak Jólnir i innych bezimiennych szczytów. Większość z nich dość szybko uległa erozji.
W 2008 roku wyspę wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

## Początki erupcji
14 listopada 1963 o godzinie 7:15 kuk z trawlera Ísleifur II odpływającego z archipelagu Vestmannaeyjar na południe od Islandii zauważył na południowy zachód od statku coś, co zaczęło przyjmować formę kolumny ciemnego dymu. Kapitan statku zdecydował o zbadaniu zjawiska sądząc, że jest to dym z płonącej łodzi, ale zamiast tego natknął się na erupcję wulkaniczną wydzielającą słupy czarnego popiołu, które wskazywały, iż pod powierzchnią morza rozpoczęła się aktywność wulkaniczna.
Mimo że erupcja była nieoczekiwana, kilka faktów wskazywało z wyprzedzeniem na zbliżającą się aktywność wulkaniczną. Tydzień wcześniej sejsmograf w Reykjavíku zanotował słabe wstrząsy, których dokładnej lokalizacji nie ustalono. Dwa dni przed erupcją morski statek badawczy zauważył, iż morze w rejonie było cieplejsze niż zazwyczaj, jednocześnie ludzie w nadbrzeżnej miejscowości Vík í Mýrdal położonej 80 km dalej na Islandii wyczuli w powietrzu zapach siarkowodoru.
Erupcja prawdopodobnie rozpoczęła się kilka dni przed 14 listopada. Dno morskie znajduje się 130 metrów poniżej poziomu morza i na tej głębokości oznaki erupcji są tłumione przez ciśnienie wody. W miarę powstawania stożka wulkanicznego głębokość zmniejszała się i ostatecznie lawa przedarła się przez barierę wody i wulkan wyłonił się na powierzchnię.

## Początki istnienia wyspy
14 listopada 1963 do godziny 11:00 słup dymu i popiołu wybuchającego wulkanu osiągnął wysokość kilku kilometrów. Na początku erupcja następowała z trzech oddzielnych kominów wulkanicznych wzdłuż północno-wschodniej i południowo-zachodniej szczeliny, ale do godzin popołudniowych oddzielne ujścia połączyły się wzdłuż szczeliny. Przez następny tydzień eksplozje trwały nieustannie i po zaledwie kilku dniach nowa wyspa uformowana głównie ze scoria, porowatej formy bazaltu, osiągnęła ponad 500 metrów długości i 45 metrów wysokości. Nowa wyspa została nazwana imieniem Surtra, w mitologii nordyckiej boga ognia. Dalsza erupcja przebiegała z jednego szerokiego komina wzdłuż szczeliny, a wyspa zaczęła przybierać kształt zbliżony do owalu. Do 24 listopada wymiary wyspy wyniosły 900 na 650 metrów. Gwałtowne zetknięcie się gorącej lawy z wodą morską skutkowało tym, że głównym budulcem wyspy była podobna do pumeksu bazaltowa skała wulkaniczna nazywana scoria, bardzo podatna na szybką erozję na skutek oddziaływań północnoatlantyckich sztormów zimowych. Mimo to nawet przy ciągłym wymywaniu wyspy falami morskimi, bezustanna aktywność wulkaniczna powodowała wzrost powierzchni wyspy, która w lutym 1964 osiągnęła maksymalną średnicę ponad 1300 metrów.
Interesującym wydarzeniem, które miało miejsce na początku istnienia wyspy, był przyjazd 6 grudnia 1963 trzech francuskich dziennikarzy z magazynu Paris Match. Spędzili oni na wyspie około 15 minut zanim wciąż trwająca aktywność wulkaniczna nie zmusiła ich do jej opuszczenia. Dziennikarze żartobliwie ogłosili francuskie zwierzchnictwo nad wyspą, ale Islandczycy szybko zaprzeczyli tej informacji, stwierdzając, że Surtsey powstała na islandzkich wodach terytorialnych. Podobny spór o przynależność wyspy powstałej na skutek erupcji wulkanicznej toczył się w lipcu 1831 wokół Ferdinandei, zlokalizowanej niedaleko Sycylii do której pretensje zgłosiły: Wielka Brytania, Królestwo Obojga Sycylii, Francja i Hiszpania.

## Stała wyspa
Wybuchowe erupcje freatomagmowe powstające na skutek zalania wodą kominów wulkanicznych powodowały rozrzucanie odłamków skalnych w promieniu 1 kilometra od wyspy, a chmura popiołu osiągnęła 10 kilometrów wysokości. Luźna sterta materiałów piroklastycznych była zmywana otwierając drogę wodzie do gorącej lawy, dlatego w początkowym etapie erupcji widoczne były nad wyspą wielkie chmury pyłu wulkanicznego.
Do 1964 ciągła aktywność wulkaniczna spowodowała powiększenie wyspy do takich rozmiarów, że woda nie zalewała już kominów wulkanicznych, a erupcje zmieniły swój charakter z wybuchowych na łagodniejszy w postaci fontann i wylewów lawy. W rezultacie powstał pewnego rodzaju czepiec z odporniejszych na erozję skał wylewnych pokrywający stos luźnych skał piroklastycznych, zapobiegając szybszemu ich wymyciu przez wodę. Aktywność wulkaniczna na wyspie trwała do 1965 roku, gdy osiągnęła ona maksymalną powierzchnię 2,5 km².
28 grudnia 1963 w odległości 2,5 km na północny wschód od Surtsey rozpoczął się proces podwodnej aktywności wulkanicznej, w wyniku którego na dnie morskim powstał grzbiet o wysokości 100 metrów. Podwodną górę nazwano Sultra, ale nigdy nie osiągnęła ona powierzchni morza. Erupcję wulkanu Sultra skończyły się 6 stycznia 1964 i od tego czasu uległ on erozji, a jego stożek obniżył się z głębokości 23 m pod powierzchnią morza na głębokość 47 metrów.

## Stopniowe wygasanie erupcji
W 1965 aktywność wulkaniczna na głównej wyspie zaczęła zanikać, ale pod koniec maja tego roku w kraterze oddalonym o 0,6 km od północnego brzegu rozpoczęła się kolejna erupcja. Około 28 maja stożek wulkanu wynurzył się ponad powierzchnię wody i został nazwany mianem Syrtlingur. Erupcje na wysepce trwały do początku października 1965, kiedy to jej powierzchnia osiągnęła obszar 0,15 km², ale na skutek erozji została szybko zniszczona przez morze znikając pod falami 24 października.
W grudniu 1965 wykryto kolejną podmorską aktywność wulkaniczną w odległości 900 metrów na południowy zachód od Surtsey, której efektem było uformowanie się kolejnej wyspy. Tak jak Surtsey nazwana imieniem nordyckiego boga Jólnira (identyfikowanego jako drugie imię Odyna) wysepka powiększała swoje rozmiary przez kolejne osiem miesięcy osiągając wysokość 70 metrów i powierzchnię 300 m². Ostatecznie aktywność wulkaniczna na Jólnir zakończyła się 8 sierpnia 1966 i tak jak wcześniej Syrtlingur na skutek działania fal rozpoczął się proces jej gwałtownej erozji. Wysepka zniknęła z powierzchni oceanu w październiku 1966.
19 sierpnia 1966 powróciła na Surtsey aktywność wulkaniczna, a kolejne erupcje pokryły jej powierzchnię kolejną warstwą lawy zapobiegającej jej szybkiej erozji. Częstotliwość erupcji zmniejszała się stopniowo, aby 5 czerwca 1967 ustać całkowicie. Od tego czasu wulkan uważany jest za drzemiący. Całkowita objętość lawy jaka wypłynęła na Surtsey podczas trzyipółletniej aktywności wulkanicznej wynosi około jednego kilometra sześciennego, a najwyższy punkt wyspy znajdował się na poziomie 174 metrów powyżej powierzchni morza.
Od zakończenia erupcji erozja zmniejszyła powierzchnię wyspy. Obszar w południowo-wschodniej części Surtsey uległ całkowitemu zniszczeniu, natomiast piaszczysta mierzeja zwana Norðurtangi (północny punkt) uformowała się w jej północnej części. Szacuje się, że w wyniku erozji zostało utracone około 0,024 km³ materiału, co stanowi około jedną czwartą objętości znajdującej się ponad powierzchnią morza części wyspy.

## Życie na wyspie
Wyspa Surtsey została objęta ochroną w formie rezerwatu przyrody w 1965 roku, jeszcze zanim ustały ostatnie erupcje. Stała się miejscem klasycznych studiów nad biokolonizacją z populacji założycielskiej, która przybyła z zewnątrz (gatunki alochtoniczne). Obecnie tylko nielicznym naukowcom zezwala się na lądowanie na wyspie, a pozostałym badaczom pozostaje możliwość kontaktu z Surtsey tylko poprzez obserwację z powietrza z małych samolotów.

### Życie roślinne
Stopniowo na Surtsey następowało zasiedlanie organizmami żywymi, z których pierwszymi były zaobserwowane już w 1965 mchy i porosty, pokrywające obecnie większość wyspy. Podczas pierwszych 20 lat życia wyspy zaobserwowano pojawienie się 20 gatunków roślin, ale ostatecznie pozostało jedynie 10 z nich, zdolnych do przetrwania w ubogiej w związki organiczne inicjalnej glebie wulkanicznej.
W miarę zasiedlania Surtsey przez ptaki zasobność gleby zaczęła wzrastać, a to umożliwiło zasiedlenie się i przeżycie roślinom naczyniowym. W 1998 zaobserwowano pierwsze krzewy – osiągające 4 metry wysokości wierzby z gatunku Salix phylicifolia. Ogółem na Surtsey zaobserwowano co najmniej 60 gatunków roślin, z których około 30 zaaklimatyzowało się. Kolejne rośliny wciąż napływają z częstością od 2 do 5 gatunków rocznie.

### Ptaki
Ekspansja ptaków na wyspę jednocześnie zależała od obecności roślin i pomogła rozprzestrzenić się kolejnym gatunkom. Ptaki wykorzystywały rośliny jako materiał do budowy gniazd, jednocześnie pomagając rozsiewać nasiona, a także użyźniając glebę guanem. Pierwsze gniazda ptasie pojawiły się na Surtsey trzy lata po ustaniu aktywności wulkanicznej, a pierwszymi gatunkami zaobserwowanymi na wyspie były petrele i ptaki z rodziny alkowatych. Wyspę na stałe zamieszkuje osiem gatunków ptaków.
Pierwsza kolonia mew powstała w 1986, chociaż ptaki te widywano sporadycznie na brzegach Surtsey już kilka tygodni po jej wynurzeniu się z morza. Kolonia ta była szczególnie ważna w procesie rozwoju życia roślinnego wyspy, a mewy wywarły znacznie większy wpływ niż inne gniazdujące tam gatunki głównie ze względu na ich dużą liczbę. Ekspedycja naukowa z 2004 roku stwierdziła obecność maskonurów atlantyckich (Fratercula arctica), które są bardzo popularne na pozostałych wyspach archipelagu.
Surtsey stała się domem dla niektórych gatunków ptaków, jest także punktem przystankowym dla ptaków migrujących, głównie tych, których trasy przelotów wiodą z Islandii na Wyspy Brytyjskie. Gatunkami, które sporadycznie zauważano na Surtsey były łabędzie krzykliwe, różne gatunki gęsi i kruki. Chociaż Surtsey leży na wschód od głównych szlaków migracyjnych, wraz z rozwojem roślinności staje się coraz częstszym punktem przystankowym dla ptaków.

### Zwierzęta morskie
Wkrótce po uformowaniu się wyspy Surtsey wokół jej wybrzeży obserwowano ssaki z rodziny fokowatych. Foki zaczęły przybywać na wyspę i wygrzewać się na niej, a głównie na powstałej w wyniku erozji mierzei w północnej części Surtsey. Zamieszkujące wyspę stado fok zauważono w 1983 roku, a 70 z nich traktuje Surtsey jako swoje siedlisko. Stale zamieszkuje tam populacja foki szarej i znacznie mniejsza foki pospolitej. Obecność fok wabi orki, które są często widywane w wodach wokół archipelagu Vestmannaeyjar i coraz częściej wokół Surtsey.
Także podmorska część wyspy stała się domem dla wielu gatunków zwierząt morskich. Bardzo często występują tam rozgwiazdy, jeżowce i ślimaki. Podwodne stoki wulkanu pokryły się glonami i wodorostami tworząc zwartą pokrywę roślinną najgęstszą pomiędzy 10 i 20 metrem głębokości.

### Pozostałe formy życia
Owady przybyły na wyspę krótko po jej powstaniu i po raz pierwszy zostały zaobserwowane w 1964 roku. Jako pierwsze pojawiły się owady latające przyniesione na wyspę przy pomocy podmuchów wiatru. Niektóre z nich mogły zostać przywiane przez ocean aż z kontynentu europejskiego, a pozostałe dostały się na wyspę wraz z kawałkami pływającego drewna. Kiedy duże kępy traw zostały wymyte z brzegu wyspy w 1974, naukowcy przeanalizowali niektóre z nich odkrywając 663 gatunki bezkręgowców, głównie roztoczy i skoczogonków, które w większości przeżyły tę swego rodzaju podróż morską.
Zadomowienie się na wyspie owadów dostarczyło pożywienia ptakom, które z kolei przyczyniły się do przetrwania na wyspie samych owadów. Ciała martwych ptaków pozwoliły przetrwać owadom mięsożernym, użyźniając również glebę, co z kolei spowodowało wzrost roślin, które stały się pożywieniem owadów roślinożernych.
Pierwsza dżdżownica została znaleziona w próbce gleby w 1993, prawdopodobnie przyniesiona przez ptaki z pobliskiej wyspy Heimaey. Ślimaki znalezione w 1998 pochodziły z gatunków obecnych na południowym terytorium Islandii, odkryto również obecność pająków i chrząszczy.

## Przyszłość Surtsey
W następstwie ustania aktywności wulkanicznej na Surtsey naukowcy opracowali szereg kryteriów, według których są mierzone zmiany kształtu wyspy. W ciągu 20 lat po wygaśnięciu erupcji pomiary ujawniły, że wyspa ciągle obniża się i w chwili obecnej jej wysokość jest o około metr mniejsza. Początkowo ubytek wysokości następował z prędkością 20 cm na rok, ale w latach 90. zmniejszył się do 1–2 cm rocznie. Spowolnienie obniżania się wyspy jest spowodowane wieloma czynnikami: osiadaniem luźnych skał piroklastycznych, z których zbudowany jest stożek wulkaniczny, zagęszczaniem się osadów pokrywających dno morskie oraz uginaniem się litosfery pod wpływem ciężaru wulkanu.
Typowa aktywność wulkaniczna w archipelagu Vestmannaeyjar to pojedyncze erupcje w danym miejscu, dlatego jest mało prawdopodobne, aby w przyszłości rozmiary Surtsey zwiększyły się na skutek kolejnych wybuchów wulkanu. Potężny wpływ morza powoduje ciągłą erozję wyspy już od pierwszych chwil jej powstania, a od zakończenia erupcji około połowa jej pierwotnej powierzchni została utracona. Obecnie Surtsey zmniejsza się o około 10 tysięcy metrów kwadratowych rocznie.
Mimo wszystko, całkowite zniknięcie wyspy z powierzchni morza w najbliższej przyszłości jest mało prawdopodobne. Ulegające erozji powierzchnie są zbudowane z luźnych skał piroklastycznych łatwo poddających się niszczeniu przez fale i wiatr, ale większość pozostałego obszaru jest pokryta warstwą twardej lawy znacznie bardziej odpornej na wpływy przyrody. Dodatkowo złożone reakcje chemiczne przebiegające w luźnych skałach wewnątrz wyspy powodują powstawanie w procesie poligonizacji bardzo odpornych na erozję tufów wulkanicznych. Na Surtsey proces ten przebiegł bardzo szybko, ze względu na wysoką temperaturę tuż pod powierzchnią.
Chociaż niewątpliwie wyspa będzie stale maleć, to prawdopodobnie będzie opierać się wpływom natury przez wiele stuleci, zanim całkowicie zniknie z powierzchni oceanu. Jak będzie wyglądać Surtsey w przyszłości można sobie wyobrazić na podstawie innych wysepek archipelagu Vestmannaeyjar, które uformowały się dokładnie w ten sam sposób wiele tysięcy lat temu i erodowały do dzisiejszego stanu od początku swojego istnienia. W 2001 wyspa Surtsey została zgłoszona przez rząd Islandii do wpisania na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO. Siedem lat później została wpisana na listę.

title: Surtsey

wikitext:
{{wyróżnienie|AnM}}
{{UNESCO infobox
 |nazwa           = Surtsey
 |grafika         = Surtsey eruption 1963.jpg
 |opis grafiki    =
 |państwo         = ISL
 |typ             = przyrodniczy
 |kryterium       = IX
 |ID              = 1267
 |region          = Europa i Ameryka Północna
 |data wpisu      = [[2008]]
 |sesja wpisu     = 32
 |dokonane zmiany =
 |zagrożenie      =
 |kod mapy        = Islandia
 |współrzędne     = 63°18'00.0"N 20°36'00.0"W
 |commons         = Category:Surtsey
}}
'''Surtsey''' (z [[język islandzki|isl.]] „wyspa Surtra”) – [[wyspa wulkaniczna]] u południowych wybrzeży [[Islandia|Islandii]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Surtsey, Iceland |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = www.geonames.org |url = https://www.geonames.org/3412842/surtsey.html}}</ref>, jednocześnie ze względu na położenie geograficzne ({{Współrzędne|63°18'N, 20°36'W}}) najdalej na południe wysunięta część tego kraju<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = A visit to the Surtsey Visitor Centre allows you to travel back in time |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Icelandmag |url = https://icelandmag.is/article/a-visit-surtsey-visitor-centre-allows-you-travel-back-time |język = en}}</ref>. Powstała na skutek podmorskiej [[Erupcja wulkanu|erupcji]] wulkanicznej, która rozpoczęła się na głębokości 130 metrów i wyłoniła się na powierzchnię 14 listopada 1963<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cytuj |autor = Iceland Review |tytuł = Surtsey Island 50 Percent Original Size |data = 2013-08-13 |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Iceland Review |url = https://www.icelandreview.com/news/surtsey-island-50-percent-original-size/ |język = en}}</ref>. Erupcja mogła rozpocząć się kilka dni wcześniej, a zakończyła się 5 czerwca 1967<ref name=":2">{{Cytuj |autor = Vésteinsson; Árni |tytuł = Surveying and charting the Surtsey area from 1964 to 2007 |data = 2009 |data dostępu = 2014-08-15 |url = https://surtsey.is/wp-content/uploads/2019/08/2009-XII_049-053_Surveying-hi_06.pdf}}</ref>, kiedy to wyspa osiągnęła największą powierzchnię – 2,7 km²<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Od tego czasu wpływy fal i wiatru powodują [[erozja|erozję]] i stałe zmniejszanie się powierzchni wyspy (w 2002 pozostało 1,4 km² powierzchni)<ref name="jakobssen">{{cytuj stronę |url = http://www.surtsey.is/pp_ens/geo_2.htm |tytuł = Erosion of the Island |autor = Sveinn. P. Jakobssen |opublikowany = Witryna Towarzystwa Badawczego Wyspy Surtsey |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20070927033910/http://www.surtsey.is/pp_ens/geo_2.htm |zarchiwizowano = 2007-09-27 |data dostępu = 2007-07-10}}</ref><ref name=":2" />.

Nowa wyspa została nazwana imieniem boga ognia [[Surtr]]a z [[Mitologia nordycka|mitologii nordyckiej]]<ref name=":9">Time-Life books (1986), ''Folk och länder, Norden'', Höganäs: Bokorama, s. 38, {{ISBN|978-91-7024-256-4}}.</ref> i podczas jej tworzenia była obiektem intensywnych badań wulkanologów<ref name=":3">{{Cytuj |autor = Clarín.com |tytuł = Surtsey, la isla más joven del planeta que nadie puede visitar |data = 2019-01-09 |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Clarín |url = https://www.clarin.com/viajes/surtsey-isla-joven-planeta-nadie-puede-visitar_0_3kLUu6Bz1.html |język = es}}</ref>, a od zakończenia erupcji stanowiła przedmiot zainteresowania botaników i biologów, obserwujących stopniowy rozwój życia na początkowo jałowej powierzchni<ref name=":3" />. Podmorskie [[komin wulkaniczny|kominy wulkaniczne]], które utworzyły wyspę Surtsey stanowią część podmorskiego systemu wulkanicznego archipelagu wysp [[Vestmannaeyjar (wyspy)|Vestmannaeyjar]] znajdującego się na [[Grzbiet śródoceaniczny|śródoceanicznym grzbiecie]] nazywanym [[Grzbiet Śródatlantycki|Grzbietem Śródatlantyckim]]<ref name=":4">{{Cytuj |tytuł = VESTMANNAEYJAR VOLCANO SOUTH ICELAND |data = 2013-10-29 |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20131029200034/http://www.nat.is/travelguideeng/volc_westman_islands.htm}}</ref>. W 1973 w archipelagu tym miał miejsce wybuch wulkanu [[Eldfell]] na wyspie [[Heimaey]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Eldfell Volcano |data = 2017-05-12 |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = web.archive.org |url = http://web.archive.org/web/20170512074109/http://iceland.ednet.ns.ca:80/search.htm}}</ref>. Erupcja, która uformowała wyspę Surtsey, stworzyła kilka innych małych wysp wzdłuż tego łańcucha wulkanicznego, takich jak [[Jólnir]] i innych bezimiennych szczytów<ref name=":4" />. Większość z nich dość szybko uległa erozji.

W 2008 roku wyspę wpisano na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa]] [[UNESCO]]<ref name=":5">{{Cytuj |autor = UNESCO World Heritage Centre |tytuł = Surtsey |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = UNESCO World Heritage Centre |url = https://whc.unesco.org/en/list/1267/ |język = en}}</ref>.

== Początki erupcji ==
[[Plik:Topographic map of Surtsey-fr.svg|thumb|left|Surtsey]]
14 listopada 1963 o godzinie 7:15 [[kuk (kucharz)|kuk]] z [[Statek rybacki|trawlera]] ''Ísleifur II'' odpływającego z archipelagu Vestmannaeyjar na południe od Islandii zauważył na południowy zachód od statku coś, co zaczęło przyjmować formę kolumny ciemnego dymu<ref name=":6">Decker, Robert; Decker, Barbara (1997), ''Volcanoes'', New York: Freeman, {{ISBN|978-0-7167-3174-0}}.</ref>. Kapitan statku zdecydował o zbadaniu zjawiska sądząc, że jest to dym z płonącej łodzi, ale zamiast tego natknął się na erupcję wulkaniczną wydzielającą słupy czarnego popiołu, które wskazywały, iż pod powierzchnią morza rozpoczęła się aktywność wulkaniczna<ref name=":6" />.

Mimo że [[Erupcja wulkanu|erupcja]] była nieoczekiwana, kilka faktów wskazywało z wyprzedzeniem na zbliżającą się aktywność wulkaniczną. Tydzień wcześniej [[sejsmograf]] w [[Reykjavík]]u zanotował słabe wstrząsy, których dokładnej lokalizacji nie ustalono<ref name=":16">{{Cytuj |tytuł = Earth Tremors from the Surtsey Eruption 1963-1965: a preliminary survey |data = 2011-07-22 |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20110722022938/http://www.surtsey.is/pp_ens/report/report_II.htm}}</ref>. Dwa dni przed erupcją morski statek badawczy zauważył, iż morze w rejonie było cieplejsze niż zazwyczaj<ref name=":10">{{Cytuj |tytuł = Surtsey eruption: a report on the sea water |data = 2011-07-22 |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20110722022951/http://www.surtsey.is/pp_ens/report/report_I.htm}}</ref>, jednocześnie ludzie w nadbrzeżnej miejscowości [[Vík í Mýrdal]] położonej 80 km dalej na Islandii wyczuli w powietrzu zapach [[Siarkowodór|siarkowodoru]]<ref name=":6" />.

Erupcja prawdopodobnie rozpoczęła się kilka dni przed 14 listopada. Dno morskie znajduje się 130 metrów poniżej poziomu morza i na tej głębokości oznaki erupcji są tłumione przez [[ciśnienie]] wody<ref name=":4" /><ref name=":7" />. W miarę powstawania [[Stożek wulkaniczny|stożka wulkanicznego]] głębokość zmniejszała się i ostatecznie [[lawa]] przedarła się przez barierę wody i wulkan wyłonił się na powierzchnię<ref name=":7">{{cytuj stronę |url = http://www.surtsey.is/pp_ens/gen_3.htm |tytuł = The Surtsey Eruption 1963-1967 |autor = Sveinn. P. Jakobssen |opublikowany = Witryna Towarzystwa Badawczego Wyspy Surtsey |archiwum = https://web.archive.org/web/20070222054342/http://www.surtsey.is/pp_ens/gen_3.htm |zarchiwizowano = 2007-02-22 |data dostępu = 2007-07-10}}</ref>.

== Początki istnienia wyspy ==
[[Plik:Surtsey eruption 2.jpg|thumb|Pył wznoszący się nad nowo uformowaną wyspą Surtsey]]
14 listopada 1963 do godziny 11:00 słup dymu i popiołu wybuchającego wulkanu osiągnął wysokość kilku kilometrów<ref name=":4" />. Na początku erupcja następowała z trzech oddzielnych kominów wulkanicznych wzdłuż północno-wschodniej i południowo-zachodniej szczeliny, ale do godzin popołudniowych oddzielne ujścia połączyły się wzdłuż szczeliny<ref name=":7" />. Przez następny tydzień eksplozje trwały nieustannie i po zaledwie kilku dniach nowa wyspa uformowana głównie ze [[scoria]], porowatej formy bazaltu, osiągnęła ponad 500 metrów długości i 45 metrów wysokości<ref name=":10" />. Nowa wyspa została nazwana imieniem [[Surtr]]a, w [[Mitologia nordycka|mitologii nordyckiej]] boga ognia<ref name=":9" />. Dalsza erupcja przebiegała z jednego szerokiego komina wzdłuż szczeliny, a wyspa zaczęła przybierać kształt zbliżony do owalu. Do 24 listopada wymiary wyspy wyniosły 900 na 650 metrów<ref name=":11">{{Cytuj |autor = Þorleifur Einarsson; Georg Douglas |tytuł = Geology of Iceland. Rocks and landscape |data = 2006 |miejsce = Reykjavík |oclc = 1200470190}}</ref>. Gwałtowne zetknięcie się gorącej lawy z wodą morską skutkowało tym, że głównym budulcem wyspy była podobna do [[pumeks]]u bazaltowa skała wulkaniczna nazywana scoria, bardzo podatna na szybką erozję na skutek oddziaływań [[Ocean Atlantycki|północnoatlantyckich]] [[sztorm]]ów zimowych<ref name=":11" />. Mimo to nawet przy ciągłym wymywaniu wyspy falami morskimi, bezustanna aktywność wulkaniczna powodowała wzrost powierzchni wyspy, która w lutym 1964 osiągnęła maksymalną średnicę ponad 1300 metrów<ref name=":6" />.

Interesującym wydarzeniem, które miało miejsce na początku istnienia wyspy, był przyjazd 6 grudnia 1963 trzech francuskich dziennikarzy z magazynu ''[[Paris Match]]''<ref name=":8">{{Cytuj |autor = Doutreleau; Vanessa |tytuł = Surtsey, naissances d’une île |data = 2006 |data dostępu = 2008-06-08 |opublikowany = Presses Universitaires de France |url = https://www.cairn.info/article.php?ID_REVUE=ETHN&ID_NUMPUBLIE=ETHN_063&ID_ARTICLE=ETHN_063_0421 |język = fr}}</ref>. Spędzili oni na wyspie około 15 minut zanim wciąż trwająca aktywność wulkaniczna nie zmusiła ich do jej opuszczenia<ref name=":8" />. Dziennikarze żartobliwie ogłosili [[Francja|francuskie]] zwierzchnictwo nad wyspą, ale [[Islandia|Islandczycy]] szybko zaprzeczyli tej informacji, stwierdzając, że Surtsey powstała na islandzkich wodach terytorialnych<ref name=":8" />. Podobny spór o przynależność wyspy powstałej na skutek erupcji wulkanicznej toczył się w lipcu 1831 wokół [[Ferdinandea|Ferdinandei]], zlokalizowanej niedaleko [[Sycylia|Sycylii]] do której pretensje zgłosiły: [[Wielka Brytania]], [[Królestwo Obojga Sycylii]], [[Francja]] i [[Hiszpania]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Sicily – Ferdinandea isle – the disappered isle |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = www.grifasi-sicilia.com |url = http://www.grifasi-sicilia.com/isolaferdinandeagbr.html}}</ref>.

== Stała wyspa ==
Wybuchowe [[Erupcja freatomagmowa|erupcje freatomagmowe]] powstające na skutek zalania wodą kominów wulkanicznych powodowały rozrzucanie odłamków skalnych w promieniu 1 kilometra od wyspy, a chmura popiołu osiągnęła 10 kilometrów wysokości<ref name=":28">{{Cytuj |tytuł = Surtsey, Iceland |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = volcano.oregonstate.edu |url = https://volcano.oregonstate.edu/sites/volcano.oregonstate.edu/files/oldroot/volcanoes/volc_images/europe_west_asia/surtsey.html}}</ref>. Luźna sterta [[Materiał piroklastyczny|materiałów piroklastycznych]] była zmywana otwierając drogę wodzie do gorącej lawy, dlatego w początkowym etapie erupcji widoczne były nad wyspą wielkie chmury pyłu wulkanicznego<ref name=":28" />.

Do 1964 ciągła aktywność wulkaniczna spowodowała powiększenie wyspy do takich rozmiarów, że woda nie zalewała już kominów wulkanicznych, a erupcje zmieniły swój charakter z wybuchowych na łagodniejszy w postaci fontann i wylewów lawy<ref name=":13">{{Cytuj |autor = Maurice Krafft |tytuł = Guide des volcans d’Europe et des Canaries: 113 itinéraires en pays volcaniques |data = 1999 |data dostępu = 2022-12-18 |isbn = 978-2-603-01155-3 |wydawca = Lausanne ; Paris: Delachaux et Niestlé |url = http://archive.org/details/guidedesvolcansd0000kraf}}</ref><ref name=":12">{{Cytuj |autor = Guðjón Ármann Eyjólfsson; Ingvar A. Sigurðsson; Sveinn P. Jakobsson; Jóhann Óli Hilmarsson |tytuł = Jarðsaga Vestmannaeyja |data = 2009 |isbn = 9789979967583 |miejsce = Reykjavík |oclc = 1151899282}}</ref>. W rezultacie powstał pewnego rodzaju czepiec z odporniejszych na erozję [[Skały efuzywne|skał wylewnych]] pokrywający stos luźnych skał piroklastycznych, zapobiegając szybszemu ich wymyciu przez wodę<ref name=":12" />. Aktywność wulkaniczna na wyspie trwała do 1965 roku, gdy osiągnęła ona maksymalną powierzchnię 2,5 km²<ref name=":6" />.

28 grudnia 1963 w odległości 2,5 km na północny wschód od Surtsey rozpoczął się proces podwodnej aktywności wulkanicznej, w wyniku którego na dnie morskim powstał grzbiet o wysokości 100 metrów<ref name=":7" />. [[Góra podwodna|Podwodną górę]] nazwano [[Sultra]], ale nigdy nie osiągnęła ona powierzchni morza<ref name=":7" />. Erupcję wulkanu Sultra skończyły się [[6 stycznia]] 1964 i od tego czasu uległ on erozji, a jego stożek obniżył się z głębokości 23 m pod powierzchnią morza na głębokość 47 metrów<ref name=":7" />.

== Stopniowe wygasanie erupcji ==
[[Plik:Surtsey craters.jpg|thumb|left|Kratery wulkaniczne na Surtsey w 1999]]
W 1965 aktywność wulkaniczna na głównej wyspie zaczęła zanikać, ale pod koniec maja tego roku w [[Krater wulkaniczny|kraterze]] oddalonym o 0,6 km od północnego brzegu rozpoczęła się kolejna erupcja<ref name=":14">{{Cytuj |autor = Landsbókasafn Íslands- Háskólabókasafn |tytuł = Tímarit.is |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = timarit.is |url = https://timarit.is/page/4262957 |język = is}}</ref>. Około 28 maja stożek wulkanu wynurzył się ponad powierzchnię wody i został nazwany mianem [[Syrtlingur]]<ref name=":14" />. Erupcje na wysepce trwały do początku października 1965, kiedy to jej powierzchnia osiągnęła obszar 0,15 km², ale na skutek erozji została szybko zniszczona przez morze znikając pod falami 24 października.

W grudniu 1965 wykryto kolejną podmorską aktywność wulkaniczną w odległości 900 metrów na południowy zachód od Surtsey, której efektem było uformowanie się kolejnej wyspy<ref name=":15">{{Cytuj |tytuł = Surtseyjareldar |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Surtsey Research Society |url = https://english.surtsey.is/surtseyjareldar-2/ |język = en}}</ref>. Tak jak Surtsey nazwana imieniem nordyckiego boga [[Jólnir]]a (identyfikowanego jako drugie imię [[Odyn]]a) wysepka powiększała swoje rozmiary przez kolejne osiem miesięcy osiągając wysokość 70 metrów i powierzchnię 300 m²<ref name=":15" />. Ostatecznie aktywność wulkaniczna na Jólnir zakończyła się [[8 sierpnia]] 1966 i tak jak wcześniej Syrtlingur na skutek działania fal rozpoczął się proces jej gwałtownej erozji<ref name=":12" />. Wysepka zniknęła z powierzchni oceanu w październiku 1966<ref name=":12" />.

19 sierpnia 1966 powróciła na Surtsey aktywność wulkaniczna, a kolejne erupcje pokryły jej powierzchnię kolejną warstwą lawy zapobiegającej jej szybkiej erozji<ref name=":16" />. Częstotliwość erupcji zmniejszała się stopniowo, aby [[5 czerwca]] 1967 ustać całkowicie<ref name=":16" />. Od tego czasu wulkan uważany jest za [[Wulkan drzemiący|drzemiący]]<ref name=":16" />. Całkowita objętość lawy jaka wypłynęła na Surtsey podczas trzyipółletniej aktywności wulkanicznej wynosi około jednego kilometra sześciennego, a najwyższy punkt wyspy znajdował się na poziomie 174 metrów [[poziom morza|powyżej powierzchni morza]]<ref name=":13" /><ref name=":16" />.

Od zakończenia erupcji erozja zmniejszyła powierzchnię wyspy<ref name=":17">{{Cytuj |autor = James G. Moore, Sveinn Jakobsson, Josef Holmjarn |tytuł = Subsidence of Surtsey volcano, 1967–1991 |czasopismo = Bulletin of Volcanology |data = 1992-12-01 |data dostępu = 2022-12-18 |issn = 1432-0819 |wolumin = 55 |numer = 1 |s = 17–24 |doi = 10.1007/BF00301116 |język = en}}</ref>. Obszar w południowo-wschodniej części Surtsey uległ całkowitemu zniszczeniu, natomiast piaszczysta [[mierzeja]] zwana ''Norðurtangi'' (północny punkt) uformowała się w jej północnej części<ref name=":17" />. Szacuje się, że w wyniku erozji zostało utracone około 0,024 km³ materiału, co stanowi około jedną czwartą objętości znajdującej się ponad powierzchnią morza części wyspy<ref>{{cytuj stronę |url = http://denali.gsfc.nasa.gov/research/garvin/surtsey.html |tytuł = Wygenerowana komputerowo mapa topograficzna wyspy Surtsey |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20061025042738/http://denali.gsfc.nasa.gov/research/garvin/surtsey.html |zarchiwizowano = 2006-10-25 |data dostępu = 2007-07-09}}</ref>.

== Życie na wyspie ==
Wyspa Surtsey została objęta ochroną w formie [[Rezerwat przyrody|rezerwatu przyrody]] w 1965 roku, jeszcze zanim ustały ostatnie erupcje<ref name=":18">{{Cytuj |tytuł = Iceland’s new island is an exclusive club – for scientists only |czasopismo = Christian Science Monitor |data dostępu = 2022-12-18 |issn = 0882-7729 |url = https://www.csmonitor.com/The-Culture/2008/1024/iceland-s-new-island-is-an-exclusive-club-for-scientists-only}}</ref>. Stała się miejscem klasycznych studiów nad biokolonizacją z [[Efekt założyciela|populacji założycielskiej]], która przybyła z zewnątrz ([[Gatunek obcy|gatunki alochtoniczne]]). Obecnie tylko nielicznym naukowcom zezwala się na lądowanie na wyspie, a pozostałym badaczom pozostaje możliwość kontaktu z Surtsey tylko poprzez obserwację z powietrza z małych samolotów<ref name=":3" /><ref name=":18" />.

=== Życie roślinne ===
Stopniowo na Surtsey następowało zasiedlanie organizmami żywymi, z których pierwszymi były zaobserwowane już w 1965 [[mchy]] i [[porosty]], pokrywające obecnie większość wyspy<ref name=":19" />. Podczas pierwszych 20 lat życia wyspy zaobserwowano pojawienie się 20 gatunków roślin, ale ostatecznie pozostało jedynie 10 z nich, zdolnych do przetrwania w ubogiej w [[związki organiczne]] inicjalnej glebie wulkanicznej<ref>{{Cytuj |autor = Icelandic World Heritage Committee |tytuł = Nomination of SURTSEY for the UNESCO World Heritage List |data = 2007 |url = https://surtsey.is/wp-content/uploads/2019/08/Surtsey_Nomination_Report_2007_72dpi.pdf}}</ref>.

W miarę zasiedlania Surtsey przez ptaki zasobność gleby zaczęła wzrastać, a to umożliwiło zasiedlenie się i przeżycie [[Rośliny naczyniowe|roślinom naczyniowym]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Lágplöntur |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Surtsey Research Society |url = https://english.surtsey.is/lagplontur/ |język = en}}</ref>. W 1998 zaobserwowano pierwsze [[krzew]]y – osiągające 4 metry wysokości [[Wierzba|wierzby]] z gatunku ''[[Salix phylicifolia]]''. Ogółem na Surtsey zaobserwowano co najmniej 60 gatunków [[Rośliny|roślin]], z których około 30 zaaklimatyzowało się<ref>{{Cytuj |tytuł = Háplöntur |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Surtsey Research Society |url = https://english.surtsey.is/haplontur/ |język = en}}</ref>. Kolejne rośliny wciąż napływają z częstością od 2 do 5 gatunków rocznie<ref name=":19">{{cytuj stronę |url = http://www.vulkaner.no/n/surtsey/esurtplant.html |tytuł = Our Beautiful World: The volcano-island Surtsey, Iceland. Plants. |data = 2005-08-29 |data dostępu = 2007-07-09}}</ref>.

=== Ptaki ===
[[Plik:Puffin2.jpg|thumb|Pierwsze gniazdo [[Maskonur (zwyczajny)|maskonura]] odkryto na wyspie Surtsey w 2004]]
Ekspansja ptaków na wyspę jednocześnie zależała od obecności roślin i pomogła rozprzestrzenić się kolejnym gatunkom<ref name=":20">{{Cytuj |autor = I. W. B. Thornton; T. R. New |tytuł = Island Colonization: The Origin and Development of Island Communities |data = 2007 |isbn = 978-0-521-85484-9 |s = 178}}</ref>. Ptaki wykorzystywały rośliny jako materiał do budowy gniazd, jednocześnie pomagając rozsiewać nasiona, a także użyźniając glebę [[Guano|guanem]]<ref name=":20" />. Pierwsze gniazda ptasie pojawiły się na Surtsey trzy lata po ustaniu aktywności wulkanicznej, a pierwszymi gatunkami zaobserwowanymi na wyspie były [[Fulmar (zwyczajny)|petrele]] i ptaki z rodziny [[Alki|alkowatych]]<ref name=":21">{{Cytuj |tytuł = Bird Life on Surtsey |data = 2007-05-06 |opublikowany = surtsey.is |url = http://surtsey.is/pp_ens/biola_5.htm |archiwum = https://web.archive.org/web/20110722023048/http://www.surtsey.is/pp_ens/biola_5.htm |język = en}}</ref>. Wyspę na stałe zamieszkuje osiem gatunków ptaków<ref name=":21" />.

Pierwsza kolonia [[Mewy|mew]] powstała w 1986, chociaż ptaki te widywano sporadycznie na brzegach Surtsey już kilka tygodni po jej wynurzeniu się z morza<ref name=":21" />. Kolonia ta była szczególnie ważna w procesie rozwoju życia roślinnego wyspy, a mewy wywarły znacznie większy wpływ niż inne gniazdujące tam gatunki głównie ze względu na ich dużą liczbę<ref name=":20" /><ref name=":21" />. Ekspedycja naukowa z 2004 roku stwierdziła obecność [[Maskonur (zwyczajny)|maskonurów]] atlantyckich (''Fratercula arctica''), które są bardzo popularne na pozostałych wyspach [[archipelag]]u<ref>{{Cytuj |tytuł = Puffins – Iceland On The Web |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = www.icelandontheweb.com |url = https://www.icelandontheweb.com/articles-on-iceland/nature/wildlife/puffins/ |język = is}}</ref>.

Surtsey stała się domem dla niektórych gatunków ptaków, jest także punktem przystankowym dla ptaków [[Wędrówki ptaków|migrujących]], głównie tych, których trasy przelotów wiodą z Islandii na [[Wyspy Brytyjskie]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Volcano Surtsey, Iceland |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = www.vulkaner.no |url = https://www.vulkaner.no/v/volcan/surtsey_e.html}}</ref>. Gatunkami, które sporadycznie zauważano na Surtsey były [[Łabędź krzykliwy|łabędzie krzykliwe]], różne gatunki [[gęsi]] i [[Kruk (zwyczajny)|kruki]]<ref name=":22" />. Chociaż Surtsey leży na wschód od głównych szlaków migracyjnych, wraz z rozwojem roślinności staje się coraz częstszym punktem przystankowym dla ptaków<ref name=":22">{{cytuj stronę |url = http://www.vulkaner.no/n/surtsey/esurtbird.html |tytuł = The volcano island: Surtsey, Iceland: Birdlife. Our Beautiful World |data = 2005-09-29 |data dostępu = 2007-07-09}}</ref>.

=== Zwierzęta morskie ===
Wkrótce po uformowaniu się wyspy Surtsey wokół jej wybrzeży obserwowano ssaki z rodziny [[Fokowate|fokowatych]]<ref name=":23" />. Foki zaczęły przybywać na wyspę i wygrzewać się na niej, a głównie na powstałej w wyniku erozji mierzei w północnej części Surtsey. Zamieszkujące wyspę stado fok zauważono w 1983 roku, a 70 z nich traktuje Surtsey jako swoje siedlisko<ref name=":24">{{Cytuj |autor = Hauksson; Erlingur |tytuł = Observations on Seals on Surtsey in the Period 1980–1989 |data = 1992 |data dostępu = 2008-06-14 |url = https://english.surtsey.is/wp-content/uploads/2019/08/4-Surtsey-2015_13-Erlingur-41_43_HRes_04.pdf}}</ref>. Stale zamieszkuje tam populacja [[Szarytka morska|foki szarej]] i znacznie mniejsza [[Foka pospolita|foki pospolitej]]<ref name=":23" />. Obecność fok wabi [[Orka oceaniczna|orki]], które są często widywane w wodach wokół archipelagu Vestmannaeyjar i coraz częściej wokół Surtsey<ref name=":24" />.

Także podmorska część wyspy stała się domem dla wielu gatunków zwierząt morskich<ref name=":23" />. Bardzo często występują tam [[rozgwiazdy]], [[jeżowce]] i [[ślimaki]]. Podwodne stoki wulkanu pokryły się [[Glony|glonami]] i [[Wodorosty|wodorostami]] tworząc zwartą pokrywę roślinną najgęstszą pomiędzy 10 i 20 metrem głębokości<ref name=":23">{{cytuj stronę |url = http://www.vulkaner.no/n/surtsey/esurtseal.html |tytuł = The volcano Island Surtsey, Iceland: Sealife. Our Beautiful World |data = 2005-08-29 |język = en |data dostępu = 2007-07-09}}</ref>.

=== Pozostałe formy życia ===
Owady przybyły na wyspę krótko po jej powstaniu i po raz pierwszy zostały zaobserwowane w 1964 roku<ref name=":25">{{Cytuj |tytuł = Skordýr |data dostępu = 2022-12-18 |opublikowany = Surtsey Research Society |url = https://english.surtsey.is/skordyr/ |język = en}}</ref>. Jako pierwsze pojawiły się owady latające przyniesione na wyspę przy pomocy podmuchów wiatru<ref name=":25" />. Niektóre z nich mogły zostać przywiane przez ocean aż z kontynentu europejskiego, a pozostałe dostały się na wyspę wraz z kawałkami pływającego drewna<ref name=":25" /><ref name=":26">{{Cytuj |tytuł = The land-invertebrate fauna on Surtsey during 2002–2006 |data dostępu = 2011-09-17 |opublikowany = surtsey.is |url = https://surtsey.is/wp-content/uploads/2019/08/2009-XII_113-128_TheLand-inv-hi_05.pdf |język = en}}</ref>. Kiedy duże kępy traw zostały wymyte z brzegu wyspy w 1974, naukowcy przeanalizowali niektóre z nich odkrywając 663 gatunki bezkręgowców, głównie [[Roztocze (pajęczaki)|roztoczy]] i [[Skoczogonki|skoczogonków]], które w większości przeżyły tę swego rodzaju podróż morską<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.surtsey.is/SRS_publ/1978-VIII/1978_VIII_2_05.pdf |tytuł = Raport na temat rozwoju fauny na Surtsey w latach 1971–1976 |autor = Erling Olafsson |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20070710115742/http://www.surtsey.is/SRS_publ/1978-VIII/1978_VIII_2_05.pdf |zarchiwizowano = 2007-07-10 |data dostępu = 2007-07-10}}</ref>.

Zadomowienie się na wyspie owadów dostarczyło pożywienia ptakom, które z kolei przyczyniły się do przetrwania na wyspie samych owadów<ref name=":26" />. Ciała martwych ptaków pozwoliły przetrwać owadom [[Zoofag|mięsożernym]], użyźniając również glebę, co z kolei spowodowało wzrost roślin, które stały się pożywieniem owadów [[Fitofag|roślinożernych]]<ref>{{Cytuj |autor = UNESCO |tytuł = Nomination of SURTSEY for the UNESCO World Heritage List |data = 2007 |data dostępu = 2011-09-17 |s = 71–72 |url = https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1267.pdf}}</ref>.

Pierwsza [[Dżdżownicowate|dżdżownica]] została znaleziona w próbce gleby w 1993, prawdopodobnie przyniesiona przez ptaki z pobliskiej wyspy [[Heimaey]]. [[Ślimaki]] znalezione w 1998 pochodziły z gatunków obecnych na południowym terytorium Islandii, odkryto również obecność [[Pająki|pająków]] i [[Chrząszcze|chrząszczy]]<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.vulkaner.no/n/surtsey/esurtinns.html |tytuł = The volcano island: Surtsey, Iceland: Insects. Our Beautiful World |data = 2005-08-09 |język = en |data dostępu = 2007-07-10}}</ref><ref>{{cytuj książkę |autor = Finnur Gudmundsson |tytuł = Surtsey Research Report No. XI |wydawca = Muzeum Historii Naturalnej w Reykjavíku |miejsce = Islandia |rok = 2000 |język = en}}</ref>.

== Przyszłość Surtsey ==
[[Plik:Surtsey from plane, 1999.jpg|thumb|left|Wyspa Surtsey w 1999]]
W następstwie ustania aktywności wulkanicznej na Surtsey naukowcy opracowali szereg kryteriów, według których są mierzone zmiany kształtu wyspy<ref name=":27" />. W ciągu 20 lat po wygaśnięciu erupcji pomiary ujawniły, że wyspa ciągle obniża się i w chwili obecnej jej wysokość jest o około metr mniejsza<ref name=":27" />. Początkowo ubytek wysokości następował z prędkością 20 cm na rok, ale w [[lata 90. XX wieku|latach 90.]] zmniejszył się do 1–2 cm rocznie<ref name=":27" />. Spowolnienie obniżania się wyspy jest spowodowane wieloma czynnikami: osiadaniem luźnych [[Skały piroklastyczne|skał piroklastycznych]], z których zbudowany jest [[stożek wulkaniczny]], zagęszczaniem się [[Osady|osadów]] pokrywających dno morskie oraz uginaniem się [[Litosfera|litosfery]] pod wpływem ciężaru wulkanu<ref name=":27">JG Moore, Sveinn Jakobsson, Josef Holmjarn – ''Subsidence of Surtsey volcano, 1967–1991'', Biuletyn wulkanologiczny (1992), s. 17–24 {{lang|en}}.</ref>.

Typowa aktywność wulkaniczna w archipelagu Vestmannaeyjar to pojedyncze erupcje w danym miejscu, dlatego jest mało prawdopodobne, aby w przyszłości rozmiary Surtsey zwiększyły się na skutek kolejnych wybuchów wulkanu<ref name="jakobssen" />. Potężny wpływ morza powoduje ciągłą erozję wyspy już od pierwszych chwil jej powstania, a od zakończenia erupcji około połowa jej pierwotnej powierzchni została utracona<ref name="jakobssen" />. Obecnie Surtsey zmniejsza się o około 10 tysięcy metrów kwadratowych rocznie<ref name="jakobssen" />.

[[Plik:Small islands in the Vestmannaeyjar archipelago, Iceland.jpg|thumb|Efekt kilkusetletniej erozji podobnych do Surtsey wysp w archipelagu Vestmannaeyjar]]
Mimo wszystko, całkowite zniknięcie wyspy z powierzchni morza w najbliższej przyszłości jest mało prawdopodobne<ref name=":29" />. Ulegające erozji powierzchnie są zbudowane z luźnych skał piroklastycznych łatwo poddających się niszczeniu przez fale i wiatr, ale większość pozostałego obszaru jest pokryta warstwą twardej lawy znacznie bardziej odpornej na wpływy przyrody<ref name=":29" />. Dodatkowo złożone reakcje chemiczne przebiegające w luźnych skałach wewnątrz wyspy powodują powstawanie w procesie poligonizacji bardzo odpornych na erozję [[Tuf wulkaniczny|tufów wulkanicznych]]. Na Surtsey proces ten przebiegł bardzo szybko, ze względu na wysoką temperaturę tuż pod powierzchnią<ref name=":29">{{cytuj stronę |url = http://www.surtsey.is/pp_ens/geo_4.htm |tytuł = The Formation of Palagonite Tuffs |autor = Sveinn. P. Jakobssen |opublikowany = Witryna Towarzystwa Badawczego Wyspy Surtsey |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20170612112613/http://www.surtsey.is/pp_ens/geo_4.htm |zarchiwizowano = 2017-06-12 |data dostępu = 2007-07-10}}</ref>.

Chociaż niewątpliwie wyspa będzie stale maleć, to prawdopodobnie będzie opierać się wpływom natury przez wiele stuleci, zanim całkowicie zniknie z powierzchni oceanu<ref name=":29" />. Jak będzie wyglądać Surtsey w przyszłości można sobie wyobrazić na podstawie innych wysepek archipelagu Vestmannaeyjar, które uformowały się dokładnie w ten sam sposób wiele tysięcy lat temu i erodowały do dzisiejszego stanu od początku swojego istnienia<ref name="jakobssen" />. W 2001 wyspa Surtsey została zgłoszona przez rząd Islandii do wpisania na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO]]. Siedem lat później została wpisana na listę<ref name=":5" />.

== Zobacz też ==
* [[Geografia Islandii]]
* [[Lodowce Islandii]]
* [[Wulkany Islandii]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url = http://volcano.oregonstate.edu/vwdocs/volc_images/europe_west_asia/surtsey.html |tytuł = Zdjęcia lotnicze, mapy i budowa geologiczna wyspy Surtsey |opublikowany = volcano.oregonstate.edu |archiwum = https://web.archive.org/web/20120613042537/http://volcano.oregonstate.edu/vwdocs/volc_images/europe_west_asia/surtsey.html |zarchiwizowano = 2012-06-13 |język = en}}
* {{Cytuj stronę |url = http://denali.gsfc.nasa.gov/research/garvin/surtsey.html |tytuł = Mapa topograficzna Surtsey |opublikowany = denali.gsfc.nasa.gov |archiwum = https://web.archive.org/web/20061025042738/http://denali.gsfc.nasa.gov/research/garvin/surtsey.html |zarchiwizowano = 2006-10-25 |język = en}}
* [http://www.surtsey.is Witryna Towarzystwa Badawczego Surtsey, administratora wyspy] {{lang|en}}
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041129112429/www.ust.is/LogOgReglur/Fridlysingar/Fridlond/nr/246 Nota Agencji Środowiska i Żywności o ustanowieniu Surtsey strefą chronioną] {{lang|is}}
* [http://www.explorenorth.com/library/weekly/aa042601a.htm Zanczki pocztowe z wyspą Surtsey w witrynie Explore North] {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę |url = http://www.zen24203.zen.co.uk/surtsey/ |tytuł = www.zen24203.zen.co.uk/surtsey Brytyjska witryna o Surtsey |opublikowany = zen24203.zen.co.uk |archiwum = https://web.archive.org/web/20081201204259/http://www.zen24203.zen.co.uk/surtsey/ |zarchiwizowano = 2008-12-01}} ([[Internet Archive]]) {{lang|en}}
* [http://www.vulkaner.no/v/volcan/surtsey_e.html Informacje o faunie i florze wyspy] {{lang|en}}
* {{Cytuj |autor = Paweł Wąsowicz |tytuł = Kolonizacja Surtsey – młodej, wulkanicznej wyspy na północnym Atlantyku |opublikowany = kosmos.icm.edu.pl |url = http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2015/353.pdf}}

{{Wulkany Islandii}}
{{Obiekty UNESCO w Islandii}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Bezludne wyspy Islandii]]
[[Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Islandii]]
[[Kategoria:Wulkany w Islandii]]
[[Kategoria:Aktywne wulkany]]
[[Kategoria:Wyspy Oceanu Atlantyckiego]]
[[Kategoria:Wyspy wulkaniczne]]

title: Surtsey

Państwo: Islandia

Typ: przyrodniczy

Spełniane kryterium: IX

Region: Europa i Ameryka Północna

Wpisanie na listę: 2008 · na 32. sesji


text:
# Roman Turyn
Roman Turyn, ukr. Роман Турин (ur. 2 września 1900 w Śniatynie, zm. 29 sierpnia 1979 we Lwowie) – ukraiński malarz, kolekcjoner.
W latach 1921–1925 studiował na ASP w Krakowie, u profesorów Władysława Jarockiego i Józefa Pankiewicza, następnie w latach 1925–1927 studiował w Paryżu.
Zimą 1930/1931 pracując w Krynicy i mieszkając w pensjonatach "Władysława" i "Słotwinka" (prowadzonych przez jego rodziców), odkrył talent Nikifora, zaczął kolekcjonować jego rysunki  i obrazy, pomagał materialnie, zlecił również opiekę nad nim.
W czerwcu 1931 zorganizował wystawę prac Nikifora we Lwowie, rozpropagował prace Nikifora wśród kapistów, a w 1932 dołączył jego prace do wspólnej wystawy w Paryżu (organizowanej przez Ukrainskyj Nacjonalnyj Muzej ze Lwowa, wystawiali tam malarze francuscy, włoscy i ukraińscy). Wystawa ta miała miejsce w galerii Leon Marseille od 7 listopada do 10 listopada 1932.
Roman Turyn zgromadził dużą kolekcję (ponad 200 prac) rysunków Nikifora, jednak w połowie lat 30. XX wieku zmuszony był zastawić kolekcję. Pożyczki nie zwrócił w terminie, więc właścicielem kolekcji stał się Jerzy Wolff.

title: Roman Turyn

wikitext:
'''Roman Turyn''', [[język ukraiński|ukr.]] Роман Турин (ur. [[2 września]] [[1900]] w [[Śniatyn]]ie, zm. [[29 sierpnia]] [[1979]] we [[Lwów|Lwowie]]) – ukraiński malarz, kolekcjoner.

W latach [[1921]]–[[1925]] studiował na [[Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie|ASP w Krakowie]], u profesorów [[Władysław Jarocki|Władysława Jarockiego]] i [[Józef Pankiewicz|Józefa Pankiewicza]], następnie w latach [[1925]]–[[1927]] studiował w [[Paryż]]u.

Zimą [[1930]]/[[1931]] pracując w [[Krynica-Zdrój|Krynicy]] i mieszkając w pensjonatach "Władysława" i "Słotwinka" (prowadzonych przez jego rodziców), odkrył talent [[Nikifor Krynicki|Nikifora]], zaczął kolekcjonować jego rysunki  i obrazy, pomagał materialnie, zlecił również opiekę nad nim.

W czerwcu [[1931]] zorganizował wystawę prac Nikifora we Lwowie, rozpropagował prace Nikifora wśród [[Kapizm|kapistów]], a w [[1932]] dołączył jego prace do wspólnej wystawy w [[Paryż|Paryżu]] (organizowanej przez Ukrainskyj Nacjonalnyj Muzej ze Lwowa, wystawiali tam malarze francuscy, włoscy i ukraińscy). Wystawa ta miała miejsce w galerii Leon Marseille od [[7 listopada]] do [[10 listopada]] [[1932]].

Roman Turyn zgromadził dużą kolekcję (ponad 200 prac) rysunków Nikifora, jednak w połowie lat 30. XX wieku zmuszony był zastawić kolekcję. Pożyczki nie zwrócił w terminie, więc właścicielem kolekcji stał się [[Jerzy Wolff]].

== Bibliografia, literatura, linki ==

* ''Турин Роман'' w: ''Енциклопедія українознавства'', t.9, Lviv 2000, wyd.  [[Towarzystwo Naukowe im. Szewczenki|Наукове товариство імені Шевченка]], {{ISBN|5-7707-4048-5}}, s. 3285

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Turyn, Roman}}
[[Kategoria:Ukraińscy malarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Śniatynie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1900]]
[[Kategoria:Zmarli w 1979]]


text:
# Vitry-le-François
Vitry-le-François – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Marna.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 17 033 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 2641 osób/km².

## Znani
- Abraham de Moivre, matematyk.
- René Gâteaux, matematyk.
- Guy Georges, seryjny morderca.
- Vitry-le-François

title: Vitry-le-François

wikitext:
{{Inne znaczenia|miasta i gminy we Francji|[[Okręg Vitry-le-François|Vitry-le-François]] – okręg departamentu Marna}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Vitry-le-François
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Vitry-le-François
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Blason ville fr Vitry-le-François 51.svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Grand Est
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Marna (departament)|Marna]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Vitry-le-François|Vitry-le-François]]
 |4. jednostka administracyjna    = Vitry-le-François-Est i Vitry-le-François-Ouest
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 51649
 |powierzchnia                    = 6,45 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 17 033
 |gęstość zaludnienia             = 2641 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 51300
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Marna
 |współrzędne                     = 48°43′32″N 4°35′7″E
 |commons                         = Category:Vitry-le-François
 |www                             = https://www.vitry-le-francois.net/
}}
'''Vitry-le-François''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Grand Est]], w departamencie [[Marna (departament)|Marna]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 17 033 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 2641 osób/km².
== Znani ==
* [[Abraham de Moivre]], matematyk.
* [[René Gâteaux]], matematyk.
* [[Guy Georges]], seryjny morderca.
* [https://www.vitry-le-francois.net/ Vitry-le-François]

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Vitry-le-François}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Marna]]

title: Vitry-le-François

Państwo: Francja

Region: Grand Est

Departament: Marna

Okręg: Vitry-le-François