text:
# Honorverse
Honorverse – uniwersum, w którym rozgrywa się akcja cyklu książek o Honor Harrington.
Jak cała twórczość Davida Webera, także seria Honor Harrington charakteryzuje się spójną i logiczną budową świata stanowiącego arenę przedstawianych wydarzeń. Kolejne odsłony cyklu opisują nowe aspekty świata, rzucając również światło na jego przeszłość i podstawy fizyczno-przyrodnicze. Honorverse jest określeniem nadanym serii przez fanów.

## Świat
Akcja cyklu ma miejsce około roku 4000 kalendarza gregoriańskiego. Powszechnie używanym sposobem mierzenia czasu jest odliczanie lat standardowych (tj. ziemskich) od Diaspory, czyli od momentu rozpoczęcia kolonizacji planet pozaziemskich przez ludzi (2103 roku według kalendarza gregoriańskiego).

## Doktryna wojenna
Doktryna wojenna Honorverse jest bezpośrednim przeniesieniem doktryny okrętów liniowych w realia floty kosmicznej. Zachowane zostały zarówno terminologia, jak i podstawowe taktyki stosowane w starciach flot. Pewnym rozszerzeniem właściwości klasycznych okrętów liniowych jest fakt, iż wszystkie jednostki nadświetlne posiadają, wynikającą z budowy napędu, możliwość generowania ekranu grawitacyjnego, całkowicie nieprzenikliwego dla każdego znanego uzbrojenia i systemu sensorowego. Rzutuje to na sposób prowadzenia boju spotkaniowego i możliwe do zastosowania formacje.

## Polityka
Polityka odgrywa ważną rolę w świecie Honor Harrington. Środowisko polityczne jest w luźny sposób inspirowane historycznie, zarówno przez historię współczesną, jak i dawniejszą, zaś w poszczególnych imperiach, wydarzeniach i osobach można odnaleźć aluzje historyczne.
Podstawą porządku politycznego jest wielobiegunowy układ sił, w którym głównymi nacjami są:
- Liga Solarna – wywodząca się jeszcze z czasów Starej Ziemi, Liga jest luźną federacją planet i systemów, opartą raczej na przestrzeganiu wspólnych praw i konwencji niż na spójnej i wymuszanej odgórnie polityce zewnętrznej, przy całkowicie dowolnej polityce wewnętrznej. Liga z zasady nie angażuje się w konflikty nie dotyczące jej bezpośrednio, niezbyt interesując się sytuacją zewnętrzną, chyba że nastąpi naruszenie któregoś z fundamentalnych traktatów przestrzeganych przez Ligę. Początkowo Liga jest imperium o znaczącej przewadze technologicznej i militarnej nad pozostałymi mocarstwami. Z czasem jednak rozrosła biurokracja, przeświadczenie o wyższości nad innymi galaktycznymi państwami oraz brak kontroli nad samowolą co ważniejszych systemów doprowadzają Ligę na krawędź rozpadu i tworzą widmo wojny z Manticore i Haven. Wśród pierwowzorów Ligi odnaleźć można NATO i Stany Zjednoczone sprzed II wojny światowej.
- Imperium Andermańskie – wzorowane (dosłownie i w przenośni) na państwie pruskim i cesarskich Chinach okresu świetności, Imperium jest militarystycznym państwem rządzonym silną ręką cesarza, nie pozbawionym jednak zdolności dyplomatycznych. Imperium graniczy z Gwiezdnym Królestwem Manticore i pozornie rywalizuje z nim o wpływy w Konfederacji Silesjańskiej. Owa rywalizacja w wyniku machinacji Haven stawia oba państwa na krawędzi wojny, ale z czasem skłania je do sojuszu i podziału Silesji między siebie.
- Konfederacja Silesiańska – wielki obszarowo, ale pozbawiony realnej władzy zbiór systemów planetarnych rządzonych przez lokalnych kacyków. Nieustannie targana lokalnymi konfliktami, stanowi jednak ważny rynek zbytu i znaczącego partnera handlowego dla pozostałych mocarstw. W Konfederacji odnaleźć można echa państw Wschodu epoki kolonialnej, zarówno krajów Orientu, jak i kolonialnych Chin.
- Ludowa Republika Haven – zdegenerowany twór oparty na socjalistycznych regułach gospodarki, zmuszony do nieustannego podboju aby wyżywić rosnące rzesze bezrobotnych Dolistów. Republika Haven niedwuznacznie nawiązuje zarówno do Francji w przededniu Rewolucji, jak i Rosji radzieckiej. W późniejszych książkach cyklu mamy do czynienia z wybuchem wojny Republiki z Królestwem oraz kilkoma przewrotami, które znacząco wpływają na politykę wewnętrzną i zagraniczną Haven (w tym i wojnę).
- Gwiezdne Królestwo Manticore – lustrzane odbicie Wielkiej Brytanii, a później Imperium Brytyjskiego epoki żaglowców, wraz z jej ustrojem politycznym, strukturą społeczną i wojskiem. Początkowo prężne, choć niewielkie państwo, Królestwo stopniowo wraz z rozwojem floty przeradza się w imperium zdolne do podjęcia równorzędnej walki z Republiką Haven. Wielu z oficerów Royal Manticoran Navy to postaci jawnie inspirowane sylwetkami rzeczywiście żyjących oficerów Royal Navy[2].

## Książki
W Polsce książki z serii ukazują się nakładem wydawnictwa Rebis. Do 2011 roku za tłumaczenie odpowiadał Jarosław Kotarski, po jego śmierci tłumaczem został Radosław Kot. Dotychczas wydane po polsku tytuły, to:

### Z serii „Honor Harrington”
(głównej serii osadzonej w tym świecie)
- Placówka Basilisk (On Basilisk Station)
- Honor królowej (Honor of the Queen)
- Krótka, zwycięska wojenka (The Short, Victorious War)
- Kwestia honoru (Field of Dishonor)
- Honor na wygnaniu (Flag in Exile)
- Honor wśród wrogów (Honor Among Enemies)
- W rękach wroga (In Enemy Hands)
- Honor ponad wszystko (Echoes of Honor)
- Popioły zwycięstwa (Ashes of Victory)
- Wojna Honor (War of Honor) (w polskiej wersji językowej edycja dwutomowa)
- Za wszelką cenę (At All Costs) (w polskiej wersji językowej edycja dwutomowa)
- Misja Honor (Mission of Honor)
- Zwiastuny burzy (A Rising Thunder)
- Nieprzejednana Honor (Uncompromising Honor)

### Z serii „Saganami”
Seria koncentruje się na wydarzeniach w Sektorze Talbotta po odkryciu korytarza hiperprzestrzennego do Manticore – i losach pięciorga midshipmanów, służących wcześniej wraz z Honor Harrington
- Cień Saganami (The Shadow of Saganami)
- Zarzewie wojny (Storm from the Shadows)
- Cień wolności (Shadow of Freedom)
- Cień zwycięstwa (Shadow of Victory)

### Z serii „Królowa niewolników”
Seria jest rozszerzeniem politycznych intryg i szpiegostwa związanego z korporacją Manpower i wydarzeniami opisanymi w tomie „Popioły Zwycięstwa”
- Królowa niewolników (Crown of slaves)
- Bitwa o Torch (Torch of Freedom)
- Kocioł duchów (Cauldron of Ghosts)
- To End in Fire – do tej pory brak wydania polskiego. Wydawca porzucił cykl.

### Antologie i zbiory opowiadań
- Więcej niż Honor (More Than Honor)
- Światy Honor (Worlds of Honor)
- Nie tylko Honor (Changer of Worlds)
- W służbie miecza (The service of the Sword)
- Zrodzone w boju (In Fire Forged)
- Początki (Beginnings)

### Z serii „Królestwo Manticore”
Seria ta stanowi prequel serii o Honor Harrington. Opowiada ona o przodkini Honor, Stephanie Harrington i początkach kontaktów ludzi z treecatami.
- Piękna przyjaźń (A Beautiful Friendship)
- Czas ognia (A Fire Season)
- Wojny treecatów (The Treecat Wars)

### Z serii „Kroniki Manticore”
Seria ta stanowi prequel serii o Honor Harrington. Opowiada o dawnych latach Królestwa Manticore, dużo słabszego, niż w czasach Honor Harrington.
- Wezwanie do broni (A Call to Duty)
- Wezwanie do walki (A Call to Arms)
- Wezwanie do zemsty (A Call to Vengeance)

title: Honorverse

wikitext:
{{Dopracować|styl=2013-05}}
'''Honorverse''' – uniwersum, w którym rozgrywa się akcja cyklu książek o [[lista postaci cyklu Honorverse#Honor Harrington|Honor Harrington]].

Jak cała twórczość [[David Weber|Davida Webera]], także seria Honor Harrington charakteryzuje się spójną i logiczną budową świata stanowiącego arenę przedstawianych wydarzeń. Kolejne odsłony cyklu opisują nowe aspekty świata, rzucając również światło na jego przeszłość i podstawy [[fizyka|fizyczno]]-[[nauki przyrodnicze|przyrodnicze]]. ''Honorverse'' jest określeniem nadanym serii przez fanów.

== Świat ==
Akcja cyklu ma miejsce około roku 4000 [[kalendarz]]a [[kalendarz gregoriański|gregoriańskiego]]. Powszechnie używanym sposobem [[pomiar|mierzenia]] [[czas]]u jest odliczanie lat standardowych (tj. ziemskich) od [[Diaspora (Honorverse)|Diaspory]], czyli od momentu rozpoczęcia kolonizacji planet pozaziemskich przez ludzi (2103 roku według kalendarza gregoriańskiego).

== Doktryna wojenna ==
[[Doktryna wojenna]] Honorverse jest bezpośrednim przeniesieniem doktryny [[okręt liniowy|okrętów liniowych]] w realia floty kosmicznej. Zachowane zostały zarówno [[Nazewnictwo|terminologia]], jak i podstawowe [[taktyka|taktyki]] stosowane w starciach flot. Pewnym rozszerzeniem właściwości klasycznych okrętów liniowych jest fakt, iż wszystkie jednostki nadświetlne posiadają, wynikającą z budowy napędu, możliwość generowania ekranu [[grawitacja|grawitacyjnego]], całkowicie nieprzenikliwego dla każdego znanego uzbrojenia i systemu [[Czujnik|sensorowego]]. Rzutuje to na sposób prowadzenia [[bój spotkaniowy|boju spotkaniowego]] i możliwe do zastosowania [[Formacja (wojsko)|formacje]]<ref name="plac" />.

== Polityka ==
[[Plik:The Honor Harrington Universe.png|thumb|Świat Honorverse]]
[[Polityka]] odgrywa ważną rolę w świecie Honor Harrington. Środowisko polityczne jest w luźny sposób inspirowane historycznie, zarówno przez historię współczesną, jak i dawniejszą, zaś w poszczególnych imperiach, wydarzeniach i osobach można odnaleźć aluzje historyczne.

Podstawą porządku politycznego jest wielobiegunowy układ sił, w którym głównymi nacjami są:

* '''[[Liga Solarna]]''' – wywodząca się jeszcze z czasów Starej Ziemi, Liga jest luźną federacją planet i systemów, opartą raczej na przestrzeganiu wspólnych praw i konwencji niż na spójnej i wymuszanej odgórnie polityce zewnętrznej, przy całkowicie dowolnej polityce wewnętrznej. Liga z zasady nie angażuje się w konflikty nie dotyczące jej bezpośrednio, niezbyt interesując się sytuacją zewnętrzną, chyba że nastąpi naruszenie któregoś z fundamentalnych traktatów przestrzeganych przez Ligę. Początkowo Liga jest imperium o znaczącej przewadze technologicznej i militarnej nad pozostałymi mocarstwami. Z czasem jednak rozrosła biurokracja, przeświadczenie o wyższości nad innymi galaktycznymi państwami oraz brak kontroli nad samowolą co ważniejszych systemów doprowadzają Ligę na krawędź rozpadu i tworzą widmo wojny z Manticore i Haven. Wśród pierwowzorów Ligi odnaleźć można [[NATO]] i [[Stany Zjednoczone]] sprzed [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
* '''[[Imperium Andermańskie]]''' – wzorowane (dosłownie i w przenośni) na państwie [[Królestwo Prus|pruskim]] i cesarskich [[Historia Chin|Chinach]] okresu świetności, Imperium jest militarystycznym państwem rządzonym silną ręką cesarza, nie pozbawionym jednak zdolności dyplomatycznych. Imperium graniczy z Gwiezdnym Królestwem Manticore i pozornie rywalizuje z nim o wpływy w Konfederacji Silesjańskiej. Owa rywalizacja w wyniku machinacji Haven stawia oba państwa na krawędzi wojny, ale z czasem skłania je do sojuszu i podziału Silesji między siebie.
* '''[[Konfederacja Silesiańska]]''' – wielki obszarowo, ale pozbawiony realnej władzy zbiór systemów planetarnych rządzonych przez lokalnych kacyków. Nieustannie targana lokalnymi konfliktami, stanowi jednak ważny rynek zbytu i znaczącego partnera handlowego dla pozostałych mocarstw. W Konfederacji odnaleźć można echa państw Wschodu epoki kolonialnej, zarówno krajów [[Orient]]u, jak i kolonialnych Chin.
* '''[[Republika Haven|Ludowa Republika Haven]]''' – zdegenerowany twór oparty na [[socjalizm|socjalistycznych]] regułach gospodarki, zmuszony do nieustannego podboju aby wyżywić rosnące rzesze bezrobotnych [[Dolista|Dolistów]]. Republika Haven niedwuznacznie nawiązuje zarówno do [[Francja|Francji]] w przededniu [[rewolucja francuska|Rewolucji]], jak i [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Rosji radzieckiej]]. W późniejszych książkach cyklu mamy do czynienia z wybuchem wojny Republiki z Królestwem oraz kilkoma przewrotami, które znacząco wpływają na politykę wewnętrzną i zagraniczną Haven (w tym i wojnę).
* '''[[Gwiezdne Królestwo Manticore]]''' – lustrzane odbicie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], a później [[Imperium brytyjskie|Imperium Brytyjskiego]] epoki żaglowców, wraz z jej ustrojem politycznym, strukturą społeczną i wojskiem. Początkowo prężne, choć niewielkie państwo, Królestwo stopniowo wraz z rozwojem floty przeradza się w imperium zdolne do podjęcia równorzędnej walki z Republiką Haven. Wielu z oficerów Royal Manticoran Navy to postaci jawnie inspirowane sylwetkami rzeczywiście żyjących oficerów [[Royal Navy]]<ref>David Weber, ''Honor wśród wrogów''.</ref>.

== Książki ==
W Polsce książki z serii ukazują się nakładem wydawnictwa [[Dom Wydawniczy Rebis|Rebis]]. Do 2011 roku za tłumaczenie odpowiadał [[Jarosław Kotarski]], po jego śmierci tłumaczem został Radosław Kot. Dotychczas wydane po polsku tytuły<ref>[http://www.empik.com/szukaj/produkt?author=Weber+David Lista powieści Davida Webera w Empiku].</ref>, to:

=== Z serii „Honor Harrington” ===
(głównej serii osadzonej w tym świecie)

* ''[[Placówka Basilisk]]'' (''On Basilisk Station'')
* ''[[Honor królowej]]'' (''Honor of the Queen'')
* ''[[Krótka, zwycięska wojenka]]'' (''The Short, Victorious War'')
* ''[[Kwestia honoru]]'' (''Field of Dishonor'')
* ''[[Honor na wygnaniu]]'' (''Flag in Exile'')
* ''[[Honor wśród wrogów]]'' (''Honor Among Enemies'')
* ''[[W rękach wroga (powieść)|W rękach wroga]]'' (''In Enemy Hands'')
* ''[[Honor ponad wszystko]]'' (''Echoes of Honor'')
* ''[[Popioły zwycięstwa]]'' (''Ashes of Victory'')
* ''[[Wojna Honor]]'' (''War of Honor'') (w polskiej wersji językowej edycja dwutomowa)
* ''[[Za wszelką cenę (powieść)|Za wszelką cenę]]'' (''At All Costs'') (w polskiej wersji językowej edycja dwutomowa)
* ''[[Misja Honor]]'' (''Mission of Honor'')
* ''[[Zwiastuny burzy]]'' (''A Rising Thunder'')
* ''[[Nieprzejednana Honor]]'' (''Uncompromising Honor'')

=== Z serii „Saganami” ===
Seria koncentruje się na wydarzeniach w Sektorze Talbotta po odkryciu korytarza hiperprzestrzennego do Manticore – i losach pięciorga midshipmanów, służących wcześniej wraz z Honor Harrington

* ''[[Cień Saganami]]'' (''The Shadow of Saganami'')
* ''[[Zarzewie wojny]]'' (''Storm from the Shadows'')
* ''[[Cień wolności]]'' (''Shadow of Freedom'')
* ''Cień zwycięstwa'' (''Shadow of Victory'')

=== Z serii „Królowa niewolników” ===
Seria jest rozszerzeniem politycznych intryg i szpiegostwa związanego z korporacją Manpower i wydarzeniami opisanymi w tomie „Popioły Zwycięstwa”

* ''[[Królowa niewolników]]'' (''Crown of slaves'')
* ''[[Bitwa o Torch]]'' (''Torch of Freedom'')
* ''[[Kocioł duchów]]'' (''Cauldron of Ghosts'')
* ''To End in Fire – do tej pory brak wydania polskiego. Wydawca porzucił cykl.''

=== Antologie i zbiory opowiadań ===
* ''[[Więcej niż Honor]]'' (''More Than Honor'')
* ''[[Światy Honor]]'' (''Worlds of Honor'')
* ''[[Nie tylko Honor]]'' (''Changer of Worlds'')
* ''[[W służbie miecza]]'' (''The service of the Sword'')
* ''[[Zrodzone w boju]]'' (''In Fire Forged'')
* ''[[Początki]]'' (''Beginnings'')

=== Z serii „Królestwo Manticore” ===
Seria ta stanowi prequel serii o Honor Harrington. Opowiada ona o przodkini Honor, Stephanie Harrington i początkach kontaktów ludzi z treecatami.
* ''[[Piękna przyjaźń]]'' (''A Beautiful Friendship'')
* ''[[Czas ognia]]'' (''A Fire Season'')
* [[Wojny treecatów]] (''The Treecat Wars'')

=== Z serii „Kroniki Manticore” ===
Seria ta stanowi prequel serii o Honor Harrington. Opowiada o dawnych latach Królestwa Manticore, dużo słabszego, niż w czasach Honor Harrington.
* [[Wezwanie do broni]] (''A Call to Duty'')
* ''Wezwanie do walki'' (''A Call to Arms'')
* ''Wezwanie do zemsty'' (''A Call to Vengeance'')

== Zobacz też ==
* [[David Weber]]

== Przypisy ==
<references>
<ref name="plac">David Weber, ''Placówka Basilisk.''</ref>
</references>

{{Uniwersum Honor Harrington}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Świat Honor Harrington]]
[[Kategoria:Fantastyczne światy]]


text:
# Ciasto biszkoptowo-tłuszczowe
Ciasto biszkoptowo-tłuszczowe (ciasto piaskowe) – ciasto sporządzane z mąki pszennej (o średniej lub małej zawartości glutenu) lub z mąki pszennej wymieszanej z mąką ziemniaczaną w stosunku 1:1, dużej ilości masła lub margaryny (zwykle ok. 25% masy ciasta), cukru, jajek i środków spulchniających. Składniki dodatkowe to bakalie, kakao i substancje smakowo-zapachowe. Ciasto piaskowe można wykonać metodą „na ciepło” lub „na zimno”. Ze względu na sposób przygotowania i spulchniania ciasta biszkoptowo-tłuszczowe zaliczane są do ciast biszkoptowych.
- Metoda „na ciepło”: jaja ubija się z cukrem na parze, następnie schłodzoną masę jajeczno-cukrową miesza się kolejno z napowietrzonym (poprzez ubijanie lub ucieranie) tłuszczem i mąką (wymieszaną z proszkiem spulchniającym)[1][2]. Chcąc zapewnić ciastu równomierne pękanie podczas pieczenia, należy naciąć je na środku wzdłuż formy za pomocą noża zanurzonego w roztopionym tłuszczu[2].
- Metoda „na zimno”: do napowietrzonego (poprzez ubijanie lub ucieranie) tłuszczu z cukrem dodaje się kolejno żółtka jaj, pianę z białek (ubitą z częścią cukru) i mąkę (wymieszaną z proszkiem spulchniającym)[1][2].

Ciasto piecze się zwykle w temperaturze 170–190 °C. Przykładem zastosowania wyższych temperatur są ciastka karbowane (200 °C).
Gotową masę wstawia się do średnio nagrzanego piekarnika. Temperaturę tę utrzymuje się przez dłuższy czas, aby ciasto mogło odpowiednio wyrosnąć, a następnie stopniowo podnosi się ją do 190 °C.
Nazwa „ciasto piaskowe” wzięła się od struktury ciasta po upieczeniu – dzięki dużej zawartości tłuszczu jest ono pulchne i rozsypujące się. Dodatek mąki ziemniaczanej wzmacnia efekt, obniżając zawartość glutenu w cieście i nadając mu charakterystyczną „piaskową” strukturę. Dzięki wysokiej zawartości tłuszczu ciasto biszkoptowo-tłuszczowe przypomina strukturą ciasto kruche, jest jednak delikatniejsze i pulchniejsze. Ciasto wykonane metodą „na zimno” ma mniejszą objętość, a jego miękisz – mniejszą porowatość.
Z tego rodzaju ciasta przyrządza się ciastka korpusowe, ciastka karbowane, ciastka przekładane (ciastka camargo, ciastka stefanki), babki piaskowe, keksy, keksiki, torty (np. tort camargo, tort stefanka), mazurki itp..

## Ciasto piaskowe na oleju
Niektóre receptury na ciasto biszkoptowo-tłuszczowe zawierają olej roślinny zamiast masła lub margaryny. W takim wypadku olej wlewa się do pozostałych składników mieszając. Takie (surowe) ciasto ma bardziej płynną konsystencję.

## Ciasto na muffiny
Ciasto na pochodzące z kuchni amerykańskiej muffiny (zarówno słodkie jak i wytrawne) zawiera olej roślinny lub stopione masło. Przyrządza się je w specyficzny sposób: wpierw należy mieszać osobno składniki suche i płynne, następnie mieszaniny łączy się i dodaje do całości składniki smakowe.

wikiname: plwiki

title: Ciasto biszkoptowo-tłuszczowe

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:Polish cookies.JPG|thumb|ciastka karbowane z marmoladą]]
[[Plik:Pound cake, September 2007 (cropped).jpg|thumb|Porcje babki piaskowej]]
{{commonscat|Piškotové těsto (Czech Republic)|czeskie ciasta piaskowe}}
{{commonscat|pound cakes|pound cake}}
'''Ciasto biszkoptowo-tłuszczowe''' ('''ciasto piaskowe''') – [[ciasto]] sporządzane z [[mąka pszenna|mąki pszennej]] (o średniej lub małej zawartości [[gluten]]u) lub z mąki pszennej wymieszanej z [[mąka ziemniaczana|mąką ziemniaczaną]] w stosunku 1:1, dużej ilości [[masło|masła]] lub [[margaryna|margaryny]] (zwykle ok. 25% masy ciasta), [[cukier spożywczy|cukru]], [[jajko (kulinaria)|jajek]] i środków spulchniających{{r|Konarzewska-cbt}}. Składniki dodatkowe to [[bakalie]], [[proszek kakaowy|kakao]] i substancje smakowo-zapachowe{{r|Konarzewska-cbt}}. Ciasto piaskowe można wykonać metodą „na ciepło” lub „na zimno”{{r|Konarzewska-cbt}}. Ze względu na sposób przygotowania i spulchniania ciasta biszkoptowo-tłuszczowe zaliczane są do [[ciasto biszkoptowe|ciast biszkoptowych]]{{r|Flis-cbt}}.

* Metoda „na ciepło”: jaja ubija się z cukrem [[gotowanie na parze|na parze]], następnie schłodzoną masę jajeczno-cukrową miesza się kolejno z napowietrzonym (poprzez ubijanie lub ucieranie) tłuszczem i mąką (wymieszaną z proszkiem spulchniającym){{r|Konarzewska-cbt|Flis-cbt}}. Chcąc zapewnić ciastu równomierne pękanie podczas pieczenia, należy naciąć je na środku wzdłuż formy za pomocą noża zanurzonego w roztopionym tłuszczu{{r|Flis-cbt}}.
* Metoda „na zimno”: do napowietrzonego (poprzez ubijanie lub ucieranie) tłuszczu z cukrem dodaje się kolejno żółtka jaj, pianę z białek (ubitą z częścią cukru) i mąkę (wymieszaną z proszkiem spulchniającym){{r|Konarzewska-cbt|Flis-cbt}}.

Ciasto piecze się zwykle w temperaturze 170–190 [[°C]]{{r|Konarzewska-cbt|Flis-cbt}}. Przykładem zastosowania wyższych temperatur są ciastka karbowane (200 °C){{r|Konarzewska-cbt}}.
{{fakt|data=2018-11|Gotową masę wstawia się do średnio nagrzanego [[piekarnik]]a. Temperaturę tę utrzymuje się przez dłuższy czas, aby ciasto mogło odpowiednio wyrosnąć, a następnie stopniowo podnosi się ją do 190 °C.}}

Nazwa „ciasto piaskowe” wzięła się od struktury ciasta po upieczeniu – dzięki dużej zawartości tłuszczu jest ono pulchne i rozsypujące się{{r|Konarzewska-cbt}}. Dodatek mąki ziemniaczanej wzmacnia efekt, obniżając zawartość glutenu w cieście i nadając mu charakterystyczną „piaskową” strukturę{{r|Konarzewska-cbt|Flis-cbt}}. Dzięki wysokiej zawartości tłuszczu ciasto biszkoptowo-tłuszczowe przypomina strukturą [[ciasto kruche]], jest jednak delikatniejsze i pulchniejsze{{r|Flis-cbt}}. Ciasto wykonane metodą „na zimno” ma mniejszą objętość, a jego miękisz – mniejszą [[porowatość]].

Z tego rodzaju ciasta przyrządza się ciastka korpusowe, ciastka karbowane{{u|karbowane}}, ciastka przekładane{{u|przekładane}} ([[camargo (ciasto)|ciastka camargo]], [[stefanka (ciastko)|ciastka stefanki]]), [[babka piaskowa (ciasto)|babki piaskowe]], [[keks]]y, keksiki{{u|keksiki}}, [[tort]]y (np. [[camargo (ciasto)|tort camargo]], [[stefanka (tort)|tort stefanka]]), [[Mazurek (ciasto)|mazurki]] itp.{{r|Konarzewska-cbt|Konarzewska-torty|Konarzewska-mazurki}}.

== Ciasto piaskowe na oleju ==
Niektóre receptury na ciasto biszkoptowo-tłuszczowe zawierają [[oleje roślinne|olej roślinny]] zamiast masła lub margaryny<ref name="chwp-CII_11" />. W takim wypadku olej wlewa się do pozostałych składników mieszając<ref name="chwp-CII_11" />. Takie (surowe) ciasto ma bardziej płynną konsystencję<ref name="chwp-CII_11" />.

== Ciasto na muffiny ==
Ciasto na pochodzące z kuchni amerykańskiej [[muffin]]y (zarówno słodkie jak i wytrawne) zawiera olej roślinny lub stopione masło<ref name="chwp-CII_12" />. Przyrządza się je w specyficzny sposób: wpierw należy mieszać osobno składniki suche i płynne, następnie mieszaniny łączy się i dodaje do całości składniki smakowe<ref name="chwp-CII_12" />.

== Zobacz też ==
* [[ciasto biszkoptowe]]

== Uwagi ==
{{Uwagi |
<ref group="uwaga" name="keksiki">keksiki – ciastka keksowe wypiekane w foremkach</ref>
<ref group="uwaga" name="karbowane">ciastka karbowane – ciastka wyciskane przez [[rękaw cukierniczy]]</ref>
<ref group="uwaga" name="przekładane">ciastka przekładane – ciastka złożone z kilku płatów ciasta przełożonych kremem</ref>
}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Konarzewska-cbt">{{cytuj książkę | odn=tak| nazwisko = Konarzewska | imię = Małgorzata | tytuł = Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej | tom = 2 |wydawca = [[Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne]] | wydanie = | rok = 2011 | isbn = 978-83-7141-980-5 |rozdział = 3.7 „Ciasta biszkoptowo-tłuszczowe (piaskowe)” | strony = 109–112}}</ref>
<ref name="Konarzewska-mazurki">{{cytuj książkę | nazwisko = Konarzewska | imię = Małgorzata | tytuł = Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej | tom = 2 |wydawca = [[Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne]] | wydanie = | rok = 2011 | isbn = 978-83-7141-980-5 |rozdział = 3.14. „Mazurki” | strony=144–146}}</ref>
<ref name="Konarzewska-torty">{{cytuj książkę | nazwisko = Konarzewska | imię = Małgorzata | tytuł = Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej | tom = 2 |wydawca = [[Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne]] | wydanie = | rok = 2011 | isbn = 978-83-7141-980-5 |rozdział = 3.13. „Torty” | strony=138–141}}</ref>
<ref name="Flis-cbt">{{cytuj książkę | nazwisko = Flis | imię = Krystyna | nazwisko2 = Procner | imię2 = Aleksandra | tytuł = Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik dla technikum. Część 2 | wydawca = [[Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne]] | wydanie = XVIII<!-- osiemnaste --> | rok = 2009 | strony = 137–143 | id= {{ISBN|978-83-02-02862-5}} (część 2), {{ISBN|978-83-02-03170-0}} (całość) | rozdział = V.5. „Ciasto biszkoptowo-tłuszczowe”}}</ref>
<ref name="chwp-CII_11">{{cytuj stronę |url = http://www.pcez-bytow.pl/download/plk/material11-08.03.21.pdf |tytuł = Ciasta biszkoptowo-tłuszczowe |praca = [http://www.pcez-bytow.pl/ksztalcenie-zdalne/cukiernik-ii/sporzadzanie-polproduktow-i-wyrobow-cukierniczych Cukiernik II - Sporządzanie półproduktów i wyrobów cukierniczych] |opublikowany = Powiatowe Centrum Edukacji Zawodowej w Bytowie |data dostępu = 2023-07-10}}</ref>
<ref name="chwp-CII_12">{{cytuj stronę |url = http://www.pcez-bytow.pl/download/plk/material12-08.03.21.pdf |tytuł = Wyroby z ciasta biszkoptowo-tłuszczowego |praca = [http://www.pcez-bytow.pl/ksztalcenie-zdalne/cukiernik-ii/sporzadzanie-polproduktow-i-wyrobow-cukierniczych Cukiernik II - Sporządzanie półproduktów i wyrobów cukierniczych] |opublikowany = Powiatowe Centrum Edukacji Zawodowej w Bytowie |data dostępu = 2023-07-10}} Uwaga: w materiale jest błąd techniczny - niektóre strony są zdublowane - zwracać uwagę na właściwą kolejność czytania.</ref>
</references>

[[Kategoria:Ciasta deserowe]]
[[Kategoria:Potrawy z jaj]]


text:
# Fenegrò
Fenegrò – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 2553 osoby, 510,6 os./km².

title: Fenegrò

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Fenegrò
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Lombardia
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Como|Como]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 013100
 |powierzchnia                    = 5 km²
 |rok                             = 2004
 |liczba ludności                 = 2553
 |gęstość zaludnienia             = 510,6 os./km²
 |numer kierunkowy                = 031
 |kod pocztowy                    = 22070
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |kod mapy                        = Lombardia
 |współrzędne                     = 45°42′N 9°0′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Fenegrò''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Lombardia]], w prowincji [[prowincja Como|Como]].

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 2553 osoby, 510,6 os./km².

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.comune.fenegro.co.it www.comune.fenegro.co.it]
* Źródło danych: [http://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]

{{Prowincja Como}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Como]]

title: Fenegrò

Państwo: Włochy

Region: Lombardia

Prowincja: Como

Powierzchnia: 5 km²


text:
# Sejmik Województwa Mazowieckiego
Sejmik Województwa Mazowieckiego – organ stanowiący i kontrolny samorządu województwa mazowieckiego. Istnieje od 1998 roku. Obecna, VII kadencja Sejmiku, trwa w latach 2024–2029.
Sejmik Województwa Mazowieckiego składa się z 51 radnych, wybieranych w województwie mazowieckim w wyborach bezpośrednich na kadencje trwające 5 lat (w latach 1998–2018 kadencja trwała 4 lata).
Siedzibą sejmiku województwa jest Warszawa. Radni sejmiku obradują w Sali im. Stefana Starzyńskiego znajdującej się w pałacu Ministra Skarbu przy placu Bankowym 3/5.
Przewodniczącym Sejmiku Województwa Mazowieckiego jest Ludwik Rakowski, a marszałkiem województwa mazowieckiego Adam Struzik.

## Wybory do Sejmiku
Radni do Sejmiku Województwa Mazowieckiego są wybierani w wyborach co 5 lat (do 2018 co 4) w siedmiu okręgach wyborczych, które nie mają swoich oficjalnych nazw. Zasady i tryb przeprowadzenia wyborów określa odrębna ustawa. Skrócenie kadencji sejmiku może nastąpić w drodze referendum wojewódzkiego.
| Nr okręgu | Powiaty i miasta na prawach powiatu                                                                                | Liczba radnych | Liczba wyborców w 2024 |
| --------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------- | ---------------------- |
| 1         | Warszawa (dzielnice: Mokotów, Ochota, Śródmieście, Ursynów, Wilanów)                                                                                | 5              | 441 915                |
| 2         | Warszawa (dzielnice: Bemowo, Bielany, Ursus, Włochy, Wola, Żoliborz)                                                                                | 5              | 412 075                |
| 3         | Warszawa (dzielnice: Białołęka, Rembertów, Targówek, Wawer, Wesoła, Praga-Południe, Praga-Północ)                                                                | 6              | 469 990                |
| 4         | miasto Płock powiaty: ciechanowski, gostyniński, mławski, płocki, płoński, przasnyski, pułtuski, sierpecki, sochaczewski, żuromiński, żyrardowski                | 8              | 674 074                |
| 5         | miasto Radom powiaty: białobrzeski, grójecki, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński                                                   | 7              | 543 552                |
| 6         | miasta: Ostrołęka, Siedlce powiaty: garwoliński, łosicki, makowski, miński, ostrołęcki, ostrowski, siedlecki, sokołowski, węgrowski, wyszkowski                  | 9              | 699 959                |
| 7         | powiat grodziski, powiat legionowski, powiat nowodworski, powiat otwocki, powiat piaseczyński, powiat pruszkowski, powiat warszawski zachodni, powiat wołomiński | 11             | 887 373                |
|           | Razem (Σ)                                                                                | 51             | 4 128 938              |

## Organizacja Sejmiku
Sejmik tworzy 51 radnych, wybierających spośród siebie przewodniczącego i 3 wiceprzewodniczących. Radni pracują w tematycznych komisjach stałych i doraźnych. Komisje stałe:
Komisja Budżetu i Finansów
Komisja Edukacji, Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Komisja Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Komisja Ochrony Środowiska
Komisja Polityki Społecznej i Prorodzinnej
Komisja Prawa, Samorządu, Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego
Komisja Promocji Województwa Mazowieckiego i Współpracy Zagranicznej
Komisja Rewizyjna
Komisja Rolnictwa i Terenów Wiejskich
Komisja Rozwoju Gospodarczego, Infrastruktury i Przeciwdziałania Bezrobociu
Komisja Strategii Rozwoju Regionalnego i Zagospodarowania Przestrzennego
Komisja Zdrowia i Kultury Fizycznej

## Radni Sejmiku (stany na koniec kadencji)

### I kadencja (1998–2002)
SLD: 30
     PS: 11
     UW: 6
     AWS: 32
     RP: 1
Prezydium
- Przewodniczący: Włodzimierz Nieporęt
  - Wiceprzewodniczący: Andrzej Łuszczewski
  - Wiceprzewodniczący: Aleksander Sopliński

Kluby radnych
- Sojusz Lewicy Demokratycznej – 28 radnych:
  - Bronisław Angielczyk, Jan Chojnacki, Krzysztof Czeszejko-Sochacki, Zuzanna Dąbrowska-Ikonowicz, Ewa Gołębiowska, Jolanta Gontarczyk, Jan Górski, Ryszard Grodzicki, Jan Hawrylewicz, Zofia Kapturowska, Grzegorz Kłosowski, Jerzy Król, Leszek Kwiatek, Wiesław Matuszewski, Włodzimierz Nieporęt, Wanda Nowicka, Roman Nowicki, Marek Papuga, Ewa Petelska, Marian Popis, Marian Rodzeń, Andrzej Rutkowski, Małgorzata Rybicka, Marek Stępień, Rajmund Szwonder, Stanisław Śledziewski, Ireneusz Tondera, Marian Woronin
- Prawica – 25 radnych:
  - Ruch Społeczny – Jacek Duchnowski, Ewa Mańkowska, Marek Paradowski, Andrzej Smirnow, Piotr Smogorzewski, Piotr Wojciech Wójcik, Bogdan Zawadzki, Krzysztof Zywer
  - Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe – Andrzej Brochocki, Włodzimierz Dobrowolski, Maciej Gielecki, Henryk Goryszewski, Henryk Kowalczyk, Marek Siwiec
  - Prawo i Sprawiedliwość – Andrzej Kojro, Wanda Krajewska-Hofman
  - Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe – Ruch Nowej Polski – Andrzej Łuszczewski, Jolanta Marcinkowska-Koranowicz
  - Ruch Trzeciej Rzeczypospolitej – Jan Parys
  - Liga Polskich Rodzin – Ewa Tomaszewska
  - Wojciech Błażejczyk, Waldemar Chrostowski, Andrzej Korzeb, Grzegorz Wysocki, Ryszard Żukowski
- Przymierze Społeczne – 11 radnych (wszyscy Polskie Stronnictwo Ludowe):
  - Tadeusz Balcerowski, Wiesław Wacław Czarnecki, Jerzy Dobek, Bogumił Ferensztajn, Henryk Kisielewski, Marian Krupiński, Aleksander Sopliński, Michał Strąk, Adam Struzik, Bogdan Tański, Janusz Wierzbicki
- Platforma Obywatelska – 9 radnych:
  - Jan Artymowski, Andrzej Borkowski, Jacenty Dejniak, Jan Dworak, Zbigniew Eysmont, Piotr Fogler, Krzysztof Mularczyk, Andrzej Pleśniewicz, Piotr Wójcik
- Unia Wolności – 2 radnych:
  - Krzysztof Dołowy, Andrzej Urbanik
- Niezrzeszeni – 5 radnych:
  - Maciej Jankowski (niezależny, poprzednio Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe)
  - Henryka Piwowar (Liga Polskich Rodzin)
  - Janusz Rolicki (Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej)
  - Wojciech Siemion (Polska Partia Socjalistyczna)
  - Marek Wąsik (niezależny, poprzednio Polskie Stronnictwo Ludowe – Porozumienie Ludowe)

### II kadencja (2002–2006)
SLD-UP: 14
     Samoobrona: 8
     PSL: 7
     PO: 5
     PiS: 10
     LPR: 7
Prezydium
- Przewodniczący: Piotr Fogler
  - Wiceprzewodniczący: Olga Johann
  - Wiceprzewodniczący: Paweł Połanecki

Lista radnych
Mariusz Affek (Liga Polskich Rodzin), Maciej Białecki (Platforma Obywatelska), Jerzy Celiński-Mysław (niezależny, poprzednio Forum Polskie), Waldemar Chmielak (Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej), Andrzej Chmielewski (Ruch Samorządowy), Witold Chrzanowski (Polskie Stronnictwo Ludowe), Jacenty Dejniak (Prawo i Sprawiedliwość), Jędrzej Dmowski (Ruch Samorządowy), Jerzy Dobek (PSL), Bogumił Ferensztajn (PSL), Wiesława Filipek (Samoobrona RP), Piotr Fogler (niezależny, poprzednio PO), Leon Andrzej Gelberg (PiS), Ryszard Głoś (Sojusz Lewicy Demokratycznej), Agnieszka Beata Górska (Ruch Samorządowy), Stanisław Górski (Wspólnota Samorządowa Województwa Mazowieckiego), Romulad Gronkiewicz (PiS), Jan Hawrylewicz (SLD), Mirosław Hermaszewski (SLD), Olga Johann (PiS), Adam Kapusta (Samoobrona RP), Wanda Krajewska-Hofman (PiS), Wiesława Krawczyk (PSL), Jerzy Król (SLD), Iwona Kulesza (WSWM, ew. PiS), Elżbieta Lanc (Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”), Edyta Łuczak (Ruch Samorządowy), Jolanta Marcinkowska-Koranowicz (niezależna, poprzednio FP), Henryk Maziarek (SLD), Bogdan Michalski (SLD), Paweł Obermeyer (SLD), Aleksandra Obrębska (Samoobrona RP), Marek Papuga (SLD), Paweł Połanecki (niezależny, poprzednio FP), Sławomir Potapowicz (niezależny, poprzednio PO), Erwina Ryś-Ferens (PiS lub PSL „Piast”, ew. PSL), Marek Rzewuski (PiS), Zbigniew Rzewuski (PiS), Tomasz Sieradz (PO), Anna Sikora (PiS), Waldemar Stępień (SLD), Adam Struzik (PSL), Agata Święcka (Samoobrona RP), Ireneusz Tondera (SLD), Jolanta Tuchowska (SLD), Andrzej Wiśniewski (PO), Ryszard Wolff (SLD), Marian Woronin (SLD), Mariusz Zalewski (LPR)

### III kadencja (2006–2010)
LiD: 4
     PSL: 12
     PO: 17
     PiS: 14
     LPR: 4
Prezydium
- Przewodniczący: Robert Soszyński
  - Wiceprzewodniczący: Marian Krupiński
  - Wiceprzewodniczący: Bożenna Pacholczak
  - Wiceprzewodniczący: Marek Papuga

Kluby radnych
- Platforma Obywatelska – 20 radnych:
  - Artur Buczyński, Leszek Celej, Lucyna Fidor, Janusz Gołota, Jarosław Jankowski, Klara Kazimierska-Czaja, Jolanta Koczorowska, Grzegorz Kostrzewa-Zorbas, Stefan Kotlewski, Tomasz Kucharski, Elżbieta Lanc, Olga Łyjak, Jan Osiej, Ludwik Rakowski, Leszek Ruszczyk, Krzysztof Skolimowski, Robert Soszyński, Marcin Święcicki (Partia Demokratyczna), Urszula Uranowska-Muszyńska, Andrzej Wojciechowski
- Polskie Stronnictwo Ludowe – 12 radnych:
  - Henryk Antczak, Witold Chrzanowski, Cecylia Domżała, Bogumił Ferensztajn, Danuta Janusz, Maria Kowalska, Wiesława Krawczyk, Jerzy Krupa, Marian Krupiński, Bożenna Pacholczak, Erwina Ryś-Ferens, Adam Struzik
- Prawo i Sprawiedliwość – 7 radnych:
  - Agnieszka Beata Górska, Irena Kleniewska, Benedykt Pszczółkowski, Jan Rejczak, Janina Rogg, Karol Tchórzewski, Maciej Więckowski
- Mazowieckie Przymierze Prawicy – 6 radnych:
  - Liga Polskich Rodzin – Cyprian Gutkowski, Paweł Sulowski
  - Mazowsze XXI – Jakub Czułba, Lidia Ujazdowska (PiS)
  - Prawica Rzeczypospolitej – Piotr Strzembosz
  - Agnieszka Górska
- Sojusz Lewicy Demokratycznej – 3 radnych:
  - Dorota Grochala, Marek Papuga, Jacek Pużuk
- Niezrzeszeni – 2 radnych:
  - Marian Brudzyński (niezależny, poprzednio Liga Polskich Rodzin)
  - Tomasz Matuszewski (PSL)

### IV kadencja (2010–2014)
SLD: 7
     PSL: 13
     PO: 17
     PiS: 14
Prezydium
- Przewodniczący: Ludwik Rakowski
  - Wiceprzewodniczący: Tomasz Kucharski
  - Wiceprzewodniczący: Bożenna Pacholczak
  - Wiceprzewodniczący: Katarzyna Piekarska

Kluby radnych
- Platforma Obywatelska – 17 radnych:
  - Mateusz Baj, Wojciech Bartelski, Katarzyna Bornowska, Leszek Celej, Paweł Czekalski, Urszula Kierzkowska, Jolanta Koczorowska, Maurycy Komorowski, Stefan Kotlewski, Tomasz Kucharski, Elżbieta Lanc, Andrzej Łuczycki, Olga Łyjak, Wioletta Paprocka-Ślusarska, Ludwik Rakowski, Krzysztof Skolimowski, Urszula Uranowska-Muszyńska
- Prawo i Sprawiedliwość – 13 radnych:
  - Maria Gajewska, Agnieszka Beata Górska, Witold Kołodziejski, Krzysztof Piechota, Benedykt Pszczółkowski, Jan Rejczak, Janina Rogg, Barbara Rudzińska-Mękal, Andrzej Snarski, Karol Tchórzewski, Ewa Tomaszewska, Martyna Wojciechowska-Tsobekhia, Krzysztof Żochowski
- Polskie Stronnictwo Ludowe – 13 radnych:
  - Henryk Antczak, Mirosław Augustyniak, Witold Chrzanowski, Zbigniew Gołąbek, Maria Kowalska, Wiesława Krawczyk, Marian Krupiński, Mirosław Orliński, Janina Orzełowska, Bożenna Pacholczak, Leszek Przybytniak, Erwina Ryś-Ferens, Adam Struzik
- Sojusz Lewicy Demokratycznej – 6 radnych:
  - Krzysztof Gawkowski, Marek Papuga, Katarzyna Piekarska, Grzegorz Pietruczuk, Leszek Rejmer, Stanisław Rybski
- Niezrzeszeni – 1 radny:
  - Paweł Obermeyer (PSL)

### V kadencja (2014–2018)
SLD Lewica Razem: 1
     PO: 15
     PSL: 16
     PiS: 19
Prezydium
- Przewodniczący: Ludwik Rakowski
  - Wiceprzewodniczący: Wiesława Krawczyk
  - Wiceprzewodniczący: Tomasz Kucharski
  - Wiceprzewodniczący: Bożenna Pacholczak

Kluby radnych
- Polskie Stronnictwo Ludowe – 16 radnych:
  - Mirosław Augustyniak, Witold Chrzanowski, Cecylia Domżała, Grzegorz Gańko, Zbigniew Gołąbek, Wiesława Krawczyk, Marian Krupiński, Paweł Obermeyer, Mirosław Orliński, Janina Orzełowska, Bożenna Pacholczak, Leszek Przybytniak, Erwina Ryś-Ferens, Dorota Stalińska, Adam Struzik, Bożena Żelazowska
- Platforma Obywatelska – 15 radnych:
  - Wojciech Bartelski, Katarzyna Bornowska, Dariusz Dziekanowski, Jolanta Gruszka, Urszula Kierzkowska, Jolanta Koczorowska, Stefan Kotlewski, Igor Krajnow, Tomasz Kucharski, Elżbieta Lanc, Wioletta Paprocka-Ślusarska, Wiesław Raboszuk, Rafał Rajkowski, Ludwik Rakowski, Krzysztof Strzałkowski
- Prawo i Sprawiedliwość – 14 radnych:
  - Radosław Fogiel, Agnieszka Beata Górska, Paweł Kolczyński (Porozumienie), Witold Kołodziejski, Marzena Małek, Jakub Opara, Jan Rejczak, Ewa Szymańska, Karol Tchórzewski, Jerzy Wielgus, Krzysztof Winiarski, Piotr Wojciechowski, Tomasz Zdzikot, Krzysztof Żochowski
- Prawica Rzeczypospolitej – 3 radnych:
  - Krzysztof Kawęcki, Marian Piłka, Piotr Strzembosz
- Niezrzeszeni – 2 radne:
  - Katarzyna Piekarska (Sojusz Lewicy Demokratycznej)
  - Anna Sikora (niezależna, poprzednio PiS)

### VI kadencja (2018–2024)
KO: 18
     PSL: 8
     BS: 1
     PiS: 24
Prezydium
- Przewodniczący: Ludwik Rakowski
  - Wiceprzewodniczący: Tomasz Kucharski
  - Wiceprzewodniczący: Marcin Podsędek
  - Wiceprzewodniczący: Konrad Wojnarowski

Kluby radnych
- Prawo i Sprawiedliwość – 23 radnych:
  - Joanna Bala, Ewa Białecka, Andrzej Bittel, Artur Czapliński, Maria Gajewska, Łukasz Gołębiowski, Michał Grodzki, Witold Kołodziejski, Jakub Kowalski, Wojciech Kudelski, Łukasz Kudlicki, Katarzyna Lubiak, Mirosław Milewski, Damian Olszewski (Suwerenna Polska), Michał Prószyński, Jan Rejczak, Ewa Szczerba, Stefan Traczyk, Krzysztof Winiarski, Anna Wolszczak, Elżbieta Woźniak-Sionek, Wojciech Zabłocki, Krzysztof Żochowski
- Koalicja Obywatelska – 18 radnych:
  - Platforma Obywatelska – Katarzyna Bornowska, Anna Brzezińska, Helena Cichocka, Urszula Kierzkowska, Tomasz Kucharski, Elżbieta Lanc, Wioletta Paprocka-Ślusarska, Marcin Podsędek, Wiesław Raboszuk, Rafał Rajkowski, Ludwik Rakowski, Krzysztof Skolimowski, Krzysztof Strzałkowski, Aleksandra Śmietanka, Bartosz Wiśniakowski, Jadwiga Zakrzewska
  - Samorządowe Forum Ziemi Kozienickiej – Tomasz Śmietanka
  - Izabela Ziątek
- Polskie Stronnictwo Ludowe – 7 radnych:
  - Wiesława Krawczyk, Paweł Obermeyer, Janina Orzełowska, Leszek Przybytniak, Dorota Stalińska, Adam Struzik, Konrad Wojnarowski
- Niezrzeszeni – 1 radny:
  - Konrad Rytel (Mazowiecka Wspólnota Samorządowa)

### VII kadencja (2024–2029)
Lewica: 1
     KO: 20
     TD: 8
     PiS: 21
     KiBS: 1
Prezydium
- Przewodniczący: Ludwik Rakowski
  - Wiceprzewodniczący: Paulina Piechna-Więckiewicz
  - Wiceprzewodniczący: Marcin Podsędek
  - Wiceprzewodniczący: Konrad Wojnarowski

Kluby radnych
- Koalicja Obywatelska – 20 radnych:
  - Platforma Obywatelska – Katarzyna Bornowska, Anna Brzezińska, Krzysztof Chaberski, Alicja Dąbrowska, Robert Kempa, Tomasz Kucharski, Sylwia Lacek, Elżbieta Lanc, Katarzyna Łęgiewicz, Anna Majchrzak, Magdalena Nowacka, Wioletta Paprocka-Ślusarska, Marcin Podsędek, Wiesław Raboszuk, Rafał Rajkowski, Ludwik Rakowski, Krzysztof Strzałkowski, Igor Sulich, Aleksandra Śmietanka
  - Inicjatywa Polska – Anna Uzdowska-Gacek
- Prawo i Sprawiedliwość – 20 radnych:
  - Łukasz Cicholski, Artur Czapliński, Michał Grodzki, Anna Kaszuba, Janusz Kotowski, Jakub Kowalski, Wojciech Kudelski, Paweł Lisiecki, Katarzyna Lubiak, Andrzej Melak, Łukasz Mierzejewski, Magdalena Murawska, Damian Olszewski, Michał Orliński, Robert Perkowski, Błażej Poboży, Zdzisław Sipiera, Teresa Wargocka, Edyta Wietrak, Krzysztof Żochowski
- Trzecia Droga PSL-Polska 2050 – 8 radnych (wszyscy Polskie Stronnictwo Ludowe):
  - Grzegorz Benedykciński, Rafał Kowalczyk, Paweł Obermeyer, Janina Orzełowska, Piotr Papis, Dorota Stalińska, Adam Struzik, Konrad Wojnarowski
- Niezrzeszeni – 3 radnych:
  - Marek Martynowski (niezależny, poprzednio PiS)
  - Paulina Piechna-Więckiewicz (Nowa Lewica)
  - Konrad Rytel (Mazowiecka Wspólnota Samorządowa)

## Oficjalne wyniki wyborów do Sejmiku

### 1998[19]
|  | Komitet wyborczy              | Mandaty |
|  | ----------------------------- | ------- |
|  | Akcja Wyborcza Solidarność    | 32      |
|  | Sojusz Lewicy Demokratycznej  | 30      |
|  | Przymierze Społeczne          | 11      |
|  | Unia Wolności                 | 6       |
|  | Stowarzyszenie Rodzina Polska | 1       |
|  | Razem                         | 80      |

### 2002[20]
|  | Komitet wyborczy                          | Mandaty |
|  | ----------------------------------------- | ------- |
|  | Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy | 14      |
|  | Prawo i Sprawiedliwość                    | 10      |
|  | Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej       | 8       |
|  | Liga Polskich Rodzin                      | 7       |
|  | Polskie Stronnictwo Ludowe                | 7       |
|  | Platforma Obywatelska                     | 5       |
|  | Razem                                     | 51      |

### 2006[21]
|  | Komitet wyborczy           | Mandaty |
|  | -------------------------- | ------- |
|  | Platforma Obywatelska      | 17      |
|  | Prawo i Sprawiedliwość     | 14      |
|  | Polskie Stronnictwo Ludowe | 12      |
|  | Lewica i Demokraci         | 4       |
|  | Liga Polskich Rodzin       | 4       |
|  | Razem                      | 51      |

### 2010[22]
|  | Komitet wyborczy             | Mandaty |
|  | ---------------------------- | ------- |
|  | Platforma Obywatelska        | 17      |
|  | Prawo i Sprawiedliwość       | 14      |
|  | Polskie Stronnictwo Ludowe   | 13      |
|  | Sojusz Lewicy Demokratycznej | 7       |
|  | Razem                        | 51      |

### 2014[23]
|  | Komitet wyborczy           | Mandaty |
|  | -------------------------- | ------- |
|  | Prawo i Sprawiedliwość     | 19      |
|  | Polskie Stronnictwo Ludowe | 16      |
|  | Platforma Obywatelska      | 15      |
|  | SLD Lewica Razem           | 1       |
|  | Razem                      | 51      |

### 2018[24]
|  | Komitet wyborczy           | Mandaty |
|  | -------------------------- | ------- |
|  | Prawo i Sprawiedliwość     | 24      |
|  | Koalicja Obywatelska       | 18      |
|  | Polskie Stronnictwo Ludowe | 8       |
|  | Bezpartyjni Samorządowcy   | 1       |
|  | Razem                      | 51      |

### 2024[25]
|  | Komitet wyborczy                        | Mandaty |
|  | --------------------------------------- | ------- |
|  | Prawo i Sprawiedliwość                  | 21      |
|  | Koalicja Obywatelska                    | 20      |
|  | Trzecia Droga                           | 8       |
|  | Lewica                                  | 1       |
|  | Konfederacja i Bezpartyjni Samorządowcy | 1       |
|  | Razem                                   | 51      |

title: Sejmik Województwa Mazowieckiego

wikitext:
{{Sejmik infobox
 |nazwa_sejmiku               = Sejmik
Województwa Mazowieckiego
 |województwo                 = [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]]
 |grafika                     = Pałac Ministra Skarbu w Warszawie 2018.jpg
 |opis_zdjęcia                = Siedziba sejmiku ([[Pałac Ministra Skarbu]])
 |miasto                      = [[Warszawa]]
 |kraj                        = [[Polska]]
 |adres                       = [[Plac Bankowy w Warszawie|pl. Bankowy]] 3/5, 00-142 Warszawa
 |radni                       = 51 (do [[Wybory samorządowe w Polsce w 2002 roku|2002]] 80)
 |kadencja                    = VII (2024–2029)
 |przewodniczący_sejmiku      = [[Ludwik Rakowski]]
 |wice_przewodniczący_sejmiku = [[Paulina Piechna-Więckiewicz]], Marcin Podsędek, [[Konrad Wojnarowski]]
 |dyrektor_kancelarii_sejmiku = Kinga Żuchowska
 |www                         = https://bip.mazovia.pl/pl/bip/sejmik/informacje-ogolne.html
}}
[[Plik:Sala Stefana Starzyńskiego Pałac Ministra Skarbu.jpg|thumb|Sala im. Stefana Starzyńskiego w [[Pałac Ministra Skarbu|pałacu Ministra Skarbu]], w którym obraduje Sejmik]]
'''Sejmik Województwa Mazowieckiego''' – organ stanowiący i kontrolny [[samorząd]]u [[województwo mazowieckie|województwa mazowieckiego]]. Istnieje od 1998 roku. Obecna, VII kadencja Sejmiku, trwa w latach 2024–2029.

Sejmik Województwa Mazowieckiego składa się z 51 [[radny]]ch<ref>Zarządzenie Nr 80 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2010 r. Nr 47, poz. 689).</ref>, wybieranych w województwie mazowieckim w [[wybory|wyborach]] bezpośrednich na kadencje trwające 5 lat<ref>Art. 3 pkt 2 Ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych ({{Dziennik Ustaw|2018|130}}).</ref> (w latach 1998–2018 kadencja trwała 4 lata).

Siedzibą sejmiku województwa jest [[Warszawa]]<ref>(Art. 3) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. ({{Dziennik Ustaw|1998|96|603}}).</ref>. Radni sejmiku obradują w Sali im. Stefana Starzyńskiego znajdującej się w [[Pałac Ministra Skarbu|pałacu Ministra Skarbu]] przy [[plac Bankowy w Warszawie|placu Bankowym]] 3/5.

Przewodniczącym Sejmiku Województwa Mazowieckiego jest [[Ludwik Rakowski]], a marszałkiem województwa mazowieckiego [[Adam Struzik]].

== Wybory do Sejmiku ==
Radni do Sejmiku Województwa Mazowieckiego są wybierani w wyborach co 5 lat (do 2018 co 4) w siedmiu [[okręg wyborczy|okręgach wyborczych]], które nie mają swoich oficjalnych nazw. Zasady i tryb przeprowadzenia wyborów określa odrębna [[ustawa]]. Skrócenie kadencji sejmiku może nastąpić w drodze [[referendum]] wojewódzkiego<ref>{{Dziennik Ustaw|2022|547}}.</ref>.

{| class="wikitable"
|+ Okręgi wyborcze do Sejmiku Województwa Mazowieckiego
! Nr okręgu
! Powiaty i miasta na prawach powiatu
! Liczba
radnych
! {{fakt|data=2024-05|Liczba
wyborców w [[wybory samorządowe w Polsce w 2024 roku|2024]]}}
|-
|align=center| 1
| [[Warszawa]] (dzielnice: [[Mokotów]], [[Ochota]], [[Śródmieście (Warszawa)|Śródmieście]], [[Ursynów]], [[Wilanów]])
|align=center| 5
|align=right| 441 915
|-
|align=center| 2
| [[Warszawa]] (dzielnice: [[Bemowo]], [[Bielany (Warszawa)|Bielany]], [[Ursus (Warszawa)|Ursus]], [[Włochy (Warszawa)|Włochy]], [[Wola (Warszawa)|Wola]], [[Żoliborz]])
|align=center| 5
|align=right| 412 075
|-
|align=center| 3
| [[Warszawa]] (dzielnice: [[Białołęka]], [[Rembertów]], [[Targówek]], [[Wawer]], [[Wesoła (Warszawa)|Wesoła]], [[Praga-Południe]], [[Praga-Północ]])
|align=center| 6
|align=right| 469 990
|-
|align=center| 4
| miasto [[Płock]]
powiaty: [[powiat ciechanowski|ciechanowski]], [[powiat gostyniński|gostyniński]], [[powiat mławski|mławski]], [[powiat płocki|płocki]], [[powiat płoński|płoński]], [[powiat przasnyski|przasnyski]], [[powiat pułtuski|pułtuski]], [[powiat sierpecki|sierpecki]], [[powiat sochaczewski|sochaczewski]], [[powiat żuromiński|żuromiński]], [[powiat żyrardowski|żyrardowski]]
|align=center| 8
|align=right| 674 074
|-
|align=center| 5
| miasto [[Radom]]
powiaty: [[powiat białobrzeski|białobrzeski]], [[powiat grójecki|grójecki]], [[powiat kozienicki|kozienicki]], [[powiat lipski|lipski]], [[powiat przysuski|przysuski]], [[powiat radomski|radomski]], [[powiat szydłowiecki|szydłowiecki]], [[powiat zwoleński|zwoleński]]
|align=center| 7
|align=right| 543 552
|-
|align=center| 6
| miasta: [[Ostrołęka]], [[Siedlce]]
powiaty: [[powiat garwoliński|garwoliński]], [[powiat łosicki|łosicki]], [[powiat makowski|makowski]], [[powiat miński|miński]], [[powiat ostrołęcki|ostrołęcki]], [[powiat ostrowski (województwo mazowieckie)|ostrowski]], [[powiat siedlecki|siedlecki]], [[powiat sokołowski|sokołowski]], [[powiat węgrowski|węgrowski]], [[powiat wyszkowski|wyszkowski]]
|align=center| 9
|align=right| 699 959
|-
|align=center| 7
| [[powiat grodziski (województwo mazowieckie)|powiat grodziski]], [[powiat legionowski]], [[powiat nowodworski (województwo mazowieckie)|powiat nowodworski]], [[powiat otwocki]], [[powiat piaseczyński]], [[powiat pruszkowski]], [[powiat warszawski zachodni]], [[powiat wołomiński]]
|align=center| 11
|align=right| 887 373
|-
|
|align=right| Razem (Σ)
|align=center bgcolor="E6E6FA"| 51
|align=right bgcolor="E6E6FA"| 4 128 938
|}

== Organizacja Sejmiku ==
Sejmik tworzy 51 radnych, wybierających spośród siebie przewodniczącego i 3 wiceprzewodniczących. Radni pracują w tematycznych komisjach stałych i doraźnych. Komisje stałe:
: Komisja Budżetu i Finansów
: Komisja Edukacji, Nauki i Szkolnictwa Wyższego
: Komisja Kultury i Dziedzictwa Narodowego
: Komisja Ochrony Środowiska
: Komisja Polityki Społecznej i Prorodzinnej
: Komisja Prawa, Samorządu, Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego
: Komisja Promocji Województwa Mazowieckiego i Współpracy Zagranicznej
: Komisja Rewizyjna
: Komisja Rolnictwa i Terenów Wiejskich
: Komisja Rozwoju Gospodarczego, Infrastruktury i Przeciwdziałania Bezrobociu
: Komisja Strategii Rozwoju Regionalnego i Zagospodarowania Przestrzennego
: Komisja Zdrowia i Kultury Fizycznej

== Radni Sejmiku (stany na koniec kadencji) ==
{{Kategoria główna|Radni sejmiku województwa mazowieckiego}}

=== I kadencja (1998–2002) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw I kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego I kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|SLD|PS|UW|AWS|RP|
|SLD = 30
|PS = 11
|UW = 6
|AWS = 32
|RP = 1
|SLD link = [[Sojusz Lewicy Demokratycznej|SLD]]
|PS link = [[Przymierze Społeczne|PS]]
|UW link = [[Unia Wolności|UW]]
|AWS link = [[Akcja Wyborcza Solidarność|AWS]]
|RP link = [[Stowarzyszenie Rodzina Polska|RP]]
|SLD kolor = {{partie polityczne - kolor|SLD}}
|PS kolor = {{partie polityczne - kolor|PS98}}
|UW kolor = {{partie polityczne - kolor|UW}}
|AWS kolor = {{partie polityczne - kolor|AWS}}
|RP kolor = {{partie polityczne - kolor|STOWRP}}
}}
; Prezydium<ref>[http://web.archive.org/web/20020927162106/http://www.mazovia.pl/ Prezydium na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* Przewodniczący: [[Włodzimierz Nieporęt]]
** Wiceprzewodniczący: [[Andrzej Łuszczewski]]
** Wiceprzewodniczący: [[Aleksander Sopliński]]
; Kluby radnych<ref>[http://web.archive.org/web/20020817044250fw_/http://www.mazovia.pl/p_charak.asp?id=11 Radni sejmiku województwa mazowieckiego na stronie sejmiku].</ref>
* [[Sojusz Lewicy Demokratycznej]] – 28 radnych:
** Bronisław Angielczyk, Jan Chojnacki, [[Krzysztof Czeszejko-Sochacki]], [[Zuzanna Dąbrowska|Zuzanna Dąbrowska-Ikonowicz]], Ewa Gołębiowska, [[Jolanta Lange|Jolanta Gontarczyk]], Jan Górski, [[Ryszard Grodzicki]], Jan Hawrylewicz, Zofia Kapturowska, Grzegorz Kłosowski, [[Jerzy Król (polityk)|Jerzy Król]], [[Leszek Kwiatek]], Wiesław Matuszewski, [[Włodzimierz Nieporęt]], [[Wanda Nowicka]], [[Roman Nowicki]], Marek Papuga, [[Ewa Petelska]], [[Marian Popis]], [[Marian Rodzeń]], Andrzej Rutkowski, Małgorzata Rybicka, Marek Stępień, [[Rajmund Szwonder]], Stanisław Śledziewski, Ireneusz Tondera, [[Marian Woronin]]
* Prawica – 25 radnych:
** [[Ruch Społeczny (partia polityczna)|Ruch Społeczny]] – [[Jacek Duchnowski]], [[Ewa Mańkowska (lekarz)|Ewa Mańkowska]], Marek Paradowski, [[Andrzej Smirnow]], Piotr Smogorzewski, [[Piotr Wojciech Wójcik]], Bogdan Zawadzki, Krzysztof Zywer
** [[Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe]] – Andrzej Brochocki, Włodzimierz Dobrowolski, [[Maciej Gielecki]], [[Henryk Goryszewski]], [[Henryk Kowalczyk]], [[Marek Siwiec (ur. 1964)|Marek Siwiec]]
** [[Prawo i Sprawiedliwość]] – [[Andrzej Kojro]], Wanda Krajewska-Hofman
** [[Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe#SKL-Ruch Nowej Polski|Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe – Ruch Nowej Polski]] – [[Andrzej Łuszczewski]], Jolanta Marcinkowska-Koranowicz
** [[Ruch Trzeciej Rzeczypospolitej]] – [[Jan Parys]]
** [[Liga Polskich Rodzin]] – [[Ewa Tomaszewska]]
** Wojciech Błażejczyk, Waldemar Chrostowski, Andrzej Korzeb, Grzegorz Wysocki, Ryszard Żukowski
* [[Przymierze Społeczne]] – 11 radnych (wszyscy [[Polskie Stronnictwo Ludowe]]):
** [[Tadeusz Balcerowski]], Wiesław Wacław Czarnecki, [[Jerzy Dobek]], Bogumił Ferensztajn, [[Henryk Kisielewski]], Marian Krupiński, [[Aleksander Sopliński]], [[Michał Strąk]], [[Adam Struzik]], Bogdan Tański, [[Janusz Wierzbicki (polityk)|Janusz Wierzbicki]]
* [[Platforma Obywatelska]] – 9 radnych:
** Jan Artymowski, Andrzej Borkowski, Jacenty Dejniak, [[Jan Dworak]], [[Zbigniew Eysmont]], [[Piotr Fogler]], Krzysztof Mularczyk, Andrzej Pleśniewicz, Piotr Wójcik
* [[Unia Wolności]] – 2 radnych:
** [[Krzysztof Dołowy]], [[Andrzej Urbanik (polityk)|Andrzej Urbanik]]
* Niezrzeszeni – 5 radnych:
** [[Maciej Jankowski (1946–2019)|Maciej Jankowski]] (niezależny, poprzednio [[Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe]])
** Henryka Piwowar ([[Liga Polskich Rodzin]])
** [[Janusz Rolicki]] ([[Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej]])
** [[Wojciech Siemion]] ([[Polska Partia Socjalistyczna]])
** Marek Wąsik (niezależny, poprzednio [[Polskie Stronnictwo Ludowe – Porozumienie Ludowe]])

=== II kadencja (2002–2006) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw II kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego II kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|SLDUP|SRP|PSL|PO|PIS|LPR|
|SLDUP = 14
|SRP = 8
|PSL = 7
|PO = 5
|PIS = 10
|LPR = 7
|SLDUP link = [[Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy|SLD-UP]]
|SRP link = [[Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej|Samoobrona]]
|PSL link = [[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]]
|WM link = [[Wspólnota Małopolska|WM]]
|PO link = [[Platforma Obywatelska|PO]]
|PIS link = [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]
|LPR link = [[Liga Polskich Rodzin|LPR]]
|SLDUP kolor = {{partie polityczne - kolor|SLDUP}}
|SRP kolor = {{partie polityczne - kolor|SRP}}
|PSL kolor = {{partie polityczne - kolor|PSL}}
|PO kolor = {{partie polityczne - kolor|PO}}
|PIS kolor = {{partie polityczne - kolor|PIS}}
|LPR kolor = {{partie polityczne - kolor|LPR}}
}}
; Prezydium<ref>[http://web.archive.org/web/20060202033531/http://www.mazovia.pl/ Prezydium Sejmiku na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* Przewodniczący: [[Piotr Fogler]]
** Wiceprzewodniczący: [[Olga Johann]]
** Wiceprzewodniczący: Paweł Połanecki

; Lista radnych<ref>[http://web.archive.org/web/20060202133833/http://mazovia.pl/ Kluby radnych sejmiku województwa mazowieckiego na stronie sejmiku].</ref><ref>[http://www.mazovia.pl/samorzad/sejmik/radni/kadencja-ii/ Radni II kadencji na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
Mariusz Affek ([[Liga Polskich Rodzin]]), Maciej Białecki ([[Platforma Obywatelska]]), Jerzy Celiński-Mysław (niezależny, poprzednio [[Forum Polskie]]), Waldemar Chmielak ([[Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej]]), Andrzej Chmielewski ([[Ruch Ludowo-Narodowy (klub parlamentarny)|Ruch Samorządowy]]), [[Witold Chrzanowski (polityk)|Witold Chrzanowski]] ([[Polskie Stronnictwo Ludowe]]), Jacenty Dejniak ([[Prawo i Sprawiedliwość]]), Jędrzej Dmowski (Ruch Samorządowy), [[Jerzy Dobek]] (PSL), Bogumił Ferensztajn (PSL), Wiesława Filipek (Samoobrona RP), [[Piotr Fogler]] (niezależny, poprzednio PO), [[Andrzej Gelberg|Leon Andrzej Gelberg]] (PiS), Ryszard Głoś ([[Sojusz Lewicy Demokratycznej]]), [[Agnieszka Górska|Agnieszka Beata Górska]] (Ruch Samorządowy), Stanisław Górski ([[Krajowa Wspólnota Samorządowa|Wspólnota Samorządowa Województwa Mazowieckiego]]), Romulad Gronkiewicz (PiS), Jan Hawrylewicz (SLD), [[Mirosław Hermaszewski]] (SLD), [[Olga Johann]] (PiS), Adam Kapusta (Samoobrona RP), Wanda Krajewska-Hofman (PiS), Wiesława Krawczyk (PSL), [[Jerzy Król (polityk)|Jerzy Król]] (SLD), Iwona Kulesza (WSWM, ew. PiS), [[Elżbieta Lanc]] ([[Stronnictwo „Piast”|Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”]]), Edyta Łuczak (Ruch Samorządowy), Jolanta Marcinkowska-Koranowicz (niezależna, poprzednio FP), Henryk Maziarek (SLD), Bogdan Michalski (SLD), Paweł Obermeyer (SLD), Aleksandra Obrębska (Samoobrona RP), Marek Papuga (SLD), Paweł Połanecki (niezależny, poprzednio FP), Sławomir Potapowicz (niezależny, poprzednio PO), [[Erwina Ryś-Ferens]] (PiS lub PSL „Piast”, ew. PSL), Marek Rzewuski (PiS), Zbigniew Rzewuski (PiS), [[Tomasz Sieradz]] (PO), [[Anna Sikora]] (PiS), Waldemar Stępień (SLD), [[Adam Struzik]] (PSL), Agata Święcka (Samoobrona RP), Ireneusz Tondera (SLD), Jolanta Tuchowska (SLD), Andrzej Wiśniewski (PO), Ryszard Wolff (SLD), [[Marian Woronin]] (SLD), Mariusz Zalewski (LPR)

=== III kadencja (2006–2010) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw III kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego III kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|LID|PSL|PO|PIS|LPR|
|LID = 4
|PSL = 12
|PO = 17
|PIS = 14
|LPR = 4
|LID link = [[Lewica i Demokraci|LiD]]
|PSL link = [[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]]
|PO link = [[Platforma Obywatelska|PO]]
|PIS link = [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]
|LPR link = [[Liga Polskich Rodzin|LPR]]
|LID kolor = {{partie polityczne - kolor|LID}}
|PSL kolor = {{partie polityczne - kolor|PSL}}
|PO kolor = {{partie polityczne - kolor|PO}}
|PIS kolor = {{partie polityczne - kolor|PIS}}
|LPR kolor = {{partie polityczne - kolor|LPR}}
}}
; Prezydium
* Przewodniczący: [[Robert Soszyński]]
** Wiceprzewodniczący: Marian Krupiński
** Wiceprzewodniczący: Bożenna Pacholczak
** Wiceprzewodniczący: Marek Papuga
; Kluby radnych<ref>[https://archiwum.mazovia.pl/samorzad/sejmik/radni/kadencja-iii/ Radni III kadencji na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* [[Platforma Obywatelska]] – 20 radnych:
** Artur Buczyński, Leszek Celej, Lucyna Fidor, [[Janusz Gołota]], Jarosław Jankowski, Klara Kazimierska-Czaja, Jolanta Koczorowska, [[Grzegorz Kostrzewa-Zorbas]], [[Stefan Kotlewski]], Tomasz Kucharski, [[Elżbieta Lanc]], Olga Łyjak, Jan Osiej, [[Ludwik Rakowski]], [[Leszek Ruszczyk]], Krzysztof Skolimowski, [[Robert Soszyński]], [[Marcin Święcicki]] ([[Partia Demokratyczna – demokraci.pl|Partia Demokratyczna]]), Urszula Uranowska-Muszyńska, Andrzej Wojciechowski
* [[Polskie Stronnictwo Ludowe]] – 12 radnych:
** [[Henryk Antczak]], [[Witold Chrzanowski (polityk)|Witold Chrzanowski]], Cecylia Domżała, Bogumił Ferensztajn, Danuta Janusz, Maria Kowalska, Wiesława Krawczyk, Jerzy Krupa, Marian Krupiński, Bożenna Pacholczak, [[Erwina Ryś-Ferens]], [[Adam Struzik]]
* [[Prawo i Sprawiedliwość]] – 7 radnych:
** [[Agnieszka Górska|Agnieszka Beata Górska]], Irena Kleniewska, [[Benedykt Pszczółkowski]], [[Jan Rejczak]], Janina Rogg, Karol Tchórzewski, Maciej Więckowski
* Mazowieckie Przymierze Prawicy – 6 radnych:
** [[Liga Polskich Rodzin]] – Cyprian Gutkowski, Paweł Sulowski
** [[Ruch Obywatelski „Polska XXI”|Mazowsze XXI]] – Jakub Czułba, Lidia Ujazdowska ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]])
** [[Prawica Rzeczypospolitej]] – Piotr Strzembosz
** Agnieszka Górska
* [[Sojusz Lewicy Demokratycznej]] – 3 radnych:
** Dorota Grochala, Marek Papuga, Jacek Pużuk
* Niezrzeszeni – 2 radnych:
** Marian Brudzyński (niezależny, poprzednio [[Liga Polskich Rodzin]])
** Tomasz Matuszewski ([[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]])

=== IV kadencja (2010–2014) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw IV kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego IV kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|SLD|PSL|PO|PIS|
|SLD = 7
|PSL = 13
|PO = 17
|PIS = 14
|SLD link = [[Sojusz Lewicy Demokratycznej|SLD]]
|PSL link = [[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]]
|PO link = [[Platforma Obywatelska|PO]]
|PIS link = [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]
|SLD kolor = {{partie polityczne - kolor|SLD}}
|PSL kolor = {{partie polityczne - kolor|PSL}}
|PO kolor = {{partie polityczne - kolor|PO}}
|PIS kolor = {{partie polityczne - kolor|PIS}}
}}
; Prezydium<ref>[http://web.archive.org/web/20141027130722/http://www.mazovia.pl/samorzad/sejmik/prezydium--sejmiku/ Prezydium sejmiku na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* Przewodniczący: [[Ludwik Rakowski]]
** Wiceprzewodniczący: Tomasz Kucharski
** Wiceprzewodniczący: Bożenna Pacholczak
** Wiceprzewodniczący: [[Katarzyna Piekarska]]
; Kluby radnych<ref>[https://archiwum.mazovia.pl/samorzad/sejmik/radni/kadencja-iv/ Radni IV kadencji na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* [[Platforma Obywatelska]] – 17 radnych:
** Mateusz Baj, [[Wojciech Bartelski]], Katarzyna Bornowska, Leszek Celej, Paweł Czekalski, Urszula Kierzkowska, Jolanta Koczorowska, Maurycy Komorowski, [[Stefan Kotlewski]], Tomasz Kucharski, [[Elżbieta Lanc]], [[Andrzej Łuczycki]], Olga Łyjak, Wioletta Paprocka-Ślusarska, [[Ludwik Rakowski]], Krzysztof Skolimowski, Urszula Uranowska-Muszyńska
* [[Prawo i Sprawiedliwość]] – 13 radnych:
** Maria Gajewska, [[Agnieszka Górska|Agnieszka Beata Górska]], [[Witold Kołodziejski]], Krzysztof Piechota, [[Benedykt Pszczółkowski]], [[Jan Rejczak]], Janina Rogg, Barbara Rudzińska-Mękal, Andrzej Snarski, Karol Tchórzewski, [[Ewa Tomaszewska]], [[Martyna Wojciechowska-Tsobekhia]], Krzysztof Żochowski
* [[Polskie Stronnictwo Ludowe]] – 13 radnych:
** [[Henryk Antczak]], Mirosław Augustyniak, [[Witold Chrzanowski (polityk)|Witold Chrzanowski]], [[Zbigniew Gołąbek]], Maria Kowalska, Wiesława Krawczyk, Marian Krupiński, [[Mirosław Orliński]], [[Janina Orzełowska]], Bożenna Pacholczak, Leszek Przybytniak, [[Erwina Ryś-Ferens]], [[Adam Struzik]]
* [[Sojusz Lewicy Demokratycznej]] – 6 radnych:
** [[Krzysztof Gawkowski]], Marek Papuga, [[Katarzyna Piekarska]], Grzegorz Pietruczuk, Leszek Rejmer, Stanisław Rybski
* Niezrzeszeni – 1 radny:
** Paweł Obermeyer ([[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]])

=== V kadencja (2014–2018) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw V kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego V kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|SLDLR|PO|PSL|PIS|
|SLDLR = 1
|PO = 15
|PSL = 16
|PIS = 19
|SLDLR link = [[SLD Lewica Razem]]
|PO link = [[Platforma Obywatelska|PO]]
|PSL link = [[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]]
|PIS link = [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]
|SLDLR kolor = {{partie polityczne - kolor|SLDLR}}
|PO kolor = {{partie polityczne - kolor|PO}}
|PSL kolor = {{partie polityczne - kolor|PSL}}
|PIS kolor = {{partie polityczne - kolor|PIS}}
}}
; Prezydium<ref>[http://www.mazovia.pl:80/samorzad/sejmik/prezydium--sejmiku/ Prezydium sejmiku na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* Przewodniczący: [[Ludwik Rakowski]]
** Wiceprzewodniczący: Wiesława Krawczyk
** Wiceprzewodniczący: Tomasz Kucharski
** Wiceprzewodniczący: Bożenna Pacholczak

; Kluby radnych<ref>[https://archiwum.mazovia.pl/samorzad/sejmik/radni/kadencja-v/ Radni V kadencji na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* [[Polskie Stronnictwo Ludowe]] – 16 radnych:
** Mirosław Augustyniak, [[Witold Chrzanowski (polityk)|Witold Chrzanowski]], Cecylia Domżała, Grzegorz Gańko, [[Zbigniew Gołąbek]], Wiesława Krawczyk, Marian Krupiński, Paweł Obermeyer, [[Mirosław Orliński]], [[Janina Orzełowska]], Bożenna Pacholczak, Leszek Przybytniak, [[Erwina Ryś-Ferens]], [[Dorota Stalińska]], [[Adam Struzik]], [[Bożena Żelazowska]]
* [[Platforma Obywatelska]] – 15 radnych:
** [[Wojciech Bartelski]], Katarzyna Bornowska, [[Dariusz Dziekanowski]], [[Jolanta Gruszka]], Urszula Kierzkowska, Jolanta Koczorowska, [[Stefan Kotlewski]], Igor Krajnow, Tomasz Kucharski, [[Elżbieta Lanc]], Wioletta Paprocka-Ślusarska, [[Wiesław Raboszuk]], [[Rafał Rajkowski]], [[Ludwik Rakowski]], [[Krzysztof Strzałkowski]]
* [[Prawo i Sprawiedliwość]] – 14 radnych:
** [[Radosław Fogiel]], [[Agnieszka Górska|Agnieszka Beata Górska]], Paweł Kolczyński ([[Porozumienie]]), [[Witold Kołodziejski]], Marzena Małek, [[Jakub Opara]], [[Jan Rejczak]], Ewa Szymańska, Karol Tchórzewski, Jerzy Wielgus, Krzysztof Winiarski, Piotr Wojciechowski, [[Tomasz Zdzikot]], Krzysztof Żochowski
* [[Prawica Rzeczypospolitej]] – 3 radnych:
** [[Krzysztof Kawęcki]], [[Marian Piłka]], Piotr Strzembosz
* Niezrzeszeni – 2 radne:
** [[Katarzyna Piekarska]] ([[Sojusz Lewicy Demokratycznej]])
** [[Anna Sikora]] (niezależna, poprzednio [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]])

=== VI kadencja (2018–2024) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw VI kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego VI kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|KO|PSL|BS|PIS|
|KO = 18
|PSL = 8
|BS = 1
|PIS = 24
|KO link = [[Koalicja Obywatelska|KO]]
|PSL link = [[Polskie Stronnictwo Ludowe|PSL]]
|BS link = [[Bezpartyjni Samorządowcy|BS]]
|PIS link = [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]
|KO kolor = {{partie polityczne - kolor|KO}}
|PSL kolor = {{partie polityczne - kolor|PSL}}
|BS kolor = {{partie polityczne - kolor|KWWBS}}
|PIS kolor = {{partie polityczne - kolor|PIS}}
}}
; Prezydium
* Przewodniczący: [[Ludwik Rakowski]]
** Wiceprzewodniczący: Tomasz Kucharski
** Wiceprzewodniczący: Marcin Podsędek
** Wiceprzewodniczący: [[Konrad Wojnarowski]]

; Kluby radnych<ref>[https://web.archive.org/web/20230208180839/https://bip.mazovia.pl/pl/bip/sejmik/kluby-radnych.html Kluby radnych w BIP województwa mazowieckiego].</ref><ref>[https://bip.mazovia.pl/pl/bip/sejmik/radni-wojewodztwa/vi-kadencja/?p=VI+kadencja+%282018-2024%29 Radni województwa w BIP województwa mazowieckiego].</ref>
* [[Prawo i Sprawiedliwość]] – 23 radnych:
** Joanna Bala, Ewa Białecka, [[Andrzej Bittel]], Artur Czapliński, Maria Gajewska, Łukasz Gołębiowski, Michał Grodzki, [[Witold Kołodziejski]], [[Jakub Kowalski (polityk)|Jakub Kowalski]], [[Wojciech Kudelski]], Łukasz Kudlicki, Katarzyna Lubiak, [[Mirosław Milewski (ur. 1966)|Mirosław Milewski]], Damian Olszewski ([[Suwerenna Polska]]), Michał Prószyński, [[Jan Rejczak]], Ewa Szczerba, Stefan Traczyk, Krzysztof Winiarski, Anna Wolszczak, Elżbieta Woźniak-Sionek, Wojciech Zabłocki, Krzysztof Żochowski
* [[Koalicja Obywatelska]] – 18 radnych:
** [[Platforma Obywatelska]] – Katarzyna Bornowska, [[Anna Brzezińska (samorządowiec)|Anna Brzezińska]], [[Helena Cichocka]], Urszula Kierzkowska, Tomasz Kucharski, [[Elżbieta Lanc]], Wioletta Paprocka-Ślusarska, Marcin Podsędek, [[Wiesław Raboszuk]], [[Rafał Rajkowski]], [[Ludwik Rakowski]], Krzysztof Skolimowski, [[Krzysztof Strzałkowski]], Aleksandra Śmietanka, Bartosz Wiśniakowski, [[Jadwiga Zakrzewska]]
** Samorządowe Forum Ziemi Kozienickiej – [[Tomasz Śmietanka]]
** Izabela Ziątek
* [[Polskie Stronnictwo Ludowe]] – 7 radnych:
** Wiesława Krawczyk, Paweł Obermeyer, [[Janina Orzełowska]], Leszek Przybytniak, [[Dorota Stalińska]], [[Adam Struzik]], [[Konrad Wojnarowski]]
* Niezrzeszeni – 1 radny:
** [[Konrad Rytel]] ([[Krajowa Wspólnota Samorządowa|Mazowiecka Wspólnota Samorządowa]])

=== VII kadencja (2024–2029) ===
{{Osobna sekcja|Radni sejmików województw VII kadencji|Wyniki wyborów do Sejmiku Województwa Mazowieckiego VII kadencji}}
{{Podział miejsc
|opis = miejsca
|Lewica|KO|TD|PIS|KWIN|
|Lewica = 1
|KO = 20
|TD = 8
|PIS = 21
|KWIN = 1
|Lewica link = [[Lewica (2019)|Lewica]]
|KO link = [[Koalicja Obywatelska|KO]]
|TD link = [[Trzecia Droga (Polska)|TD]]
|PIS link = [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]
|KWIN link = [[Konfederacja Wolność i Niepodległość|KiBS]]
|Lewica kolor = {{partie polityczne - kolor|Lewica}}
|KO kolor = {{partie polityczne - kolor|KO}}
|TD kolor = {{partie polityczne - kolor|TD}}
|PIS kolor = {{partie polityczne - kolor|PIS}}
|KWIN kolor = {{partie polityczne - kolor|KWIN}}
}}
; Prezydium<ref>[https://bip.mazovia.pl/pl/bip/sejmik/prezydium-sejmiku/ Prezydium sejmiku na stronie sejmiku województwa mazowieckiego].</ref>
* Przewodniczący: [[Ludwik Rakowski]]
** Wiceprzewodniczący: [[Paulina Piechna-Więckiewicz]]
** Wiceprzewodniczący: Marcin Podsędek
** Wiceprzewodniczący: [[Konrad Wojnarowski]]

; Kluby radnych<ref>[https://bip.mazovia.pl/pl/bip/sejmik/kluby-radnych/ Kluby radnych w BIP województwa mazowieckiego].</ref>
* [[Koalicja Obywatelska]] – 20 radnych:
** [[Platforma Obywatelska]] – Katarzyna Bornowska, [[Anna Brzezińska (samorządowiec)|Anna Brzezińska]], Krzysztof Chaberski, [[Alicja Dąbrowska (polityk)|Alicja Dąbrowska]], Robert Kempa, Tomasz Kucharski, Sylwia Lacek, [[Elżbieta Lanc]], Katarzyna Łęgiewicz, Anna Majchrzak, Magdalena Nowacka, Wioletta Paprocka-Ślusarska, Marcin Podsędek, [[Wiesław Raboszuk]], [[Rafał Rajkowski]], [[Ludwik Rakowski]], [[Krzysztof Strzałkowski]], Igor Sulich, Aleksandra Śmietanka
** [[Inicjatywa Polska]] – Anna Uzdowska-Gacek
* [[Prawo i Sprawiedliwość]] – 20 radnych:
** Łukasz Cicholski, Artur Czapliński, Michał Grodzki, Anna Kaszuba, [[Janusz Kotowski]], [[Jakub Kowalski (polityk)|Jakub Kowalski]], [[Wojciech Kudelski]], [[Paweł Lisiecki]], Katarzyna Lubiak, [[Andrzej Melak]], Łukasz Mierzejewski, Magdalena Murawska, Damian Olszewski, Michał Orliński, [[Robert Perkowski]], [[Błażej Poboży]], [[Zdzisław Sipiera]], [[Teresa Wargocka]], Edyta Wietrak, Krzysztof Żochowski
* [[Trzecia Droga (Polska)|Trzecia Droga PSL-Polska 2050]] – 8 radnych (wszyscy [[Polskie Stronnictwo Ludowe]]):
** [[Grzegorz Benedykciński]], Rafał Kowalczyk, Paweł Obermeyer, [[Janina Orzełowska]], Piotr Papis, [[Dorota Stalińska]], [[Adam Struzik]], [[Konrad Wojnarowski]]
* Niezrzeszeni – 3 radnych:
** [[Marek Martynowski]] (niezależny, poprzednio [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]])
** [[Paulina Piechna-Więckiewicz]] ([[Nowa Lewica]])
** [[Konrad Rytel]] ([[Krajowa Wspólnota Samorządowa|Mazowiecka Wspólnota Samorządowa]])

== Oficjalne wyniki wyborów do Sejmiku ==
=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 1998 roku|1998]]<ref>Tomasz Zarycki: ''[http://web.archive.org/web/20140819132642/http://www.iss.uw.edu.pl/zarycki/pdf/wyb1998.pdf Wybory samorządowe w 1998 r.]'', [w:] ''Decentralizacja terytorialnej organizacji kraju: założenia, przygotowanie, ustawodawstwo'' (red. [[Grzegorz Gorzelak]]), Warszawa 1999, s. 54.</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|AWS}};"|
| '''[[Akcja Wyborcza Solidarność]]'''
|align=center| 32
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|SLD}};"|
| '''[[Sojusz Lewicy Demokratycznej]]'''
|align=center| 30
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PS98}};"|
| '''[[Przymierze Społeczne]]'''
|align=center| 11
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|UW}};"|
| '''[[Unia Wolności]]'''
|align=center| 6
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|STOWRP}};"|
| '''[[Stowarzyszenie Rodzina Polska]]'''
|align=center| 1
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 80
|}

=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 2002 roku|2002]]<ref>[http://wybory2002.pkw.gov.pl/sejmik/gw1/w14/index.html Serwis PKW – Wybory 2002].</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|SLDUP}};"|
| '''[[Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy]]'''
|align=center| 14
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PIS}};"|
| '''[[Prawo i Sprawiedliwość]]'''
|align=center| 10
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|SRP}};"|
| '''[[Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej]]'''
|align=center| 8
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|LPR}};"|
| '''[[Liga Polskich Rodzin]]'''
|align=center| 7
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PSL}};"|
| '''[[Polskie Stronnictwo Ludowe]]'''
|align=center| 7
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PO}};"|
| '''[[Platforma Obywatelska]]'''
|align=center| 5
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 51
|}

=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 2006 roku|2006]]<ref>[http://wybory2006.pkw.gov.pl/kbw/wynikiSejmik632a.html?jdn=140000 Serwis PKW – Wybory 2006].</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PO}};"|
| '''[[Platforma Obywatelska]]'''
|align=center| 17
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PIS}};"|
| '''[[Prawo i Sprawiedliwość]]'''
|align=center| 14
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PSL}};"|
| '''[[Polskie Stronnictwo Ludowe]]'''
|align=center| 12
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|LID}};"|
| '''[[Lewica i Demokraci]]'''
|align=center| 4
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|LPR}};"|
| '''[[Liga Polskich Rodzin]]'''
|align=center| 4
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 51
|}

=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 2010 roku|2010]]<ref>[http://wybory2010.pkw.gov.pl/geo/pl/140000/140000.html#tabs-6 Serwis PKW – Wybory 2010].</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PO}};"|
| '''[[Platforma Obywatelska]]'''
|align=center| 17
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PIS}};"|
| '''[[Prawo i Sprawiedliwość]]'''
|align=center| 14
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PSL}};"|
| '''[[Polskie Stronnictwo Ludowe]]'''
|align=center| 13
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|SLD}};"|
| '''[[Sojusz Lewicy Demokratycznej]]'''
|align=center| 7
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 51
|}

=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 2014 roku|2014]]<ref>[http://pkw.gov.pl/g2/oryginal/2014_11/8b4fcc8febb13dc7d88f8e386e3ab5a4.pdf Serwis PKW – Wybory 2014].</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PIS}};"|
| '''[[Prawo i Sprawiedliwość]]'''
|align=center| 19
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PSL}};"|
| '''[[Polskie Stronnictwo Ludowe]]'''
|align=center| 16
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PO}};"|
| '''[[Platforma Obywatelska]]'''
|align=center| 15
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|SLDLR}};"|
| '''[[SLD Lewica Razem]]'''
|align=center| 1
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 51
|}

=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 2018 roku|2018]]<ref>[https://wybory2018.pkw.gov.pl/pl/geografia/140000#results_elect_council Serwis PKW – Wybory 2018].</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PIS}};"|
| '''[[Prawo i Sprawiedliwość]]'''
|align=center| 24
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|KO}};"|
| '''[[Koalicja Obywatelska]]'''
|align=center| 18
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PSL}};"|
| '''[[Polskie Stronnictwo Ludowe]]'''
|align=center| 8
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|KWWBS}};"|
| '''[[Bezpartyjni Samorządowcy]]'''
|align=center| 1
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 51
|}

=== [[Wybory samorządowe w Polsce w 2024 roku|2024]]<ref>[https://wybory.gov.pl/samorzad2024/pl/sejmik_wojewodztwa/okregi/140000 Serwis PKW – Wybory 2024].</ref> ===
{|
|- bgcolor="#cccccc"
!width=5|
! Komitet wyborczy
! Mandaty
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|PIS}};"|
| '''[[Prawo i Sprawiedliwość]]'''
|align=center| 21
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|KO}};"|
| '''[[Koalicja Obywatelska]]'''
|align=center| 20
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|TD}};"|
| '''[[Trzecia Droga (Polska)|Trzecia Droga]]'''
|align=center| 8
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|Lewica}};"|
| '''[[Lewica (2019)|Lewica]]'''
|align=center| 1
|-
|style="background:#{{partie polityczne - kolor|KWIN}};"|
| '''[[Konfederacja Wolność i Niepodległość|Konfederacja i Bezpartyjni Samorządowcy]]'''
|align=center| 1
|- bgcolor="#ececec"
!
! Razem
! 51
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://bip.mazovia.pl/pl/bip/sejmik BIP Sejmiku Województwa Mazowieckiego]

{{Sejmiki}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Radni sejmiku województwa mazowieckiego| ]]
[[Kategoria:Administracja publiczna województwa mazowieckiego]]

title: Sejmik · Województwa Mazowieckiego

Województwo: mazowieckie

Siedziba: Warszawa · Polska

Adres: pl. Bankowy 3/5, 00-142 Warszawa

Przewodniczący Sejmiku: Ludwik Rakowski

Wiceprzewodniczący Sejmiku: Paulina Piechna-Więckiewicz, Marcin Podsędek, Konrad Wojnarowski

Dyrektor Kancelarii Sejmiku: Kinga Żuchowska


text:
# Eluwium
Eluwium, residuum zwietrzelinowe – nierozpuszczalna w wodzie pozostałość skały macierzystej (glina, piasek), która uległa procesowi zwietrzenia. Eluwium jest częścią tej skały, która pozostała w miejscu jej zwietrzenia, a więc nie została ani spłukana, ani uniesiona przez wiatr, podczas gdy materiał rozpuszczalny (deluwium) zostaje odprowadzony przez wody spływające po zboczach. Występuje w postaci osadu. Zwietrzeliny eluwialne nie są warstwowane ani posortowane według wielkości czy wagi. W glebach równin materiał powierzchni jest wymywany przez wody wsiąkowe i odprowadzany w głąb gruntu. Eluwium stanowi wierzchnią, zwykle dość cienką warstwę gleby, zalegająca bezpośrednio pod darnią bądź runem leśnym.

title: Eluwium

wikitext:
[[File:Arène granitique Serre.JPG|thumb|Eluwium]]

'''Eluwium''', '''residuum zwietrzelinowe''' – nierozpuszczalna w wodzie pozostałość [[skała macierzysta|skały macierzystej]] ([[glina]], [[piasek]]), która uległa procesowi [[Wietrzenie|zwietrzenia]]. Eluwium jest częścią tej skały, która pozostała w miejscu jej zwietrzenia, a więc nie została ani spłukana, ani uniesiona przez wiatr, podczas gdy materiał rozpuszczalny ([[deluwium]]) zostaje odprowadzony przez wody spływające po zboczach. Występuje w postaci osadu. Zwietrzeliny eluwialne nie są warstwowane ani posortowane według wielkości czy wagi. W glebach równin materiał powierzchni jest wymywany przez wody wsiąkowe i odprowadzany w głąb gruntu. Eluwium stanowi wierzchnią, zwykle dość cienką warstwę gleby, zalegająca bezpośrednio pod [[darń|darnią]] bądź [[runo leśne|runem leśnym]]{{r|shgi}}.

==Zobacz też==
* [[geologia]]
== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="shgi">{{cytuj książkę|nazwisko=Bażyński|imię=J.|nazwisko2=Turek|imię2=S.|tytuł=Słownik hydrogeologii i geologii inżynierskiej|wydawca=Wydawnictwa Geologiczne|miejsce=Warszawa|data=1969|seria=|strony=190|isbn=}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Skały osadowe]]
[[Kategoria:Sedymentologia]]


text:
# Ginger Alden
Ginger Alden (ur. 13 listopada 1956 w Memphis) – amerykańska aktorka i modelka. Była ostatnią partnerką piosenkarza i aktora Elvisa Presleya.

title: Ginger Alden

wikitext:
{{dopracować|treść|napisać biografie aktorki, dodać przypisy}}
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Ginger Alden
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = 13 listopada 1956
 |miejsce urodzenia         = [[Memphis]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[Aktor|aktorka]] i [[Model (zawód)|modelka]]
 |współmałżonek             = mąż Ron Leyser
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       =
}}
'''Ginger Alden''' (ur. [[13 listopada]] [[1956]] w [[Memphis]]) – amerykańska aktorka i modelka. Była ostatnią partnerką piosenkarza i aktora [[Elvis Presley|Elvisa Presleya]].

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0017460|Ginger Alden}}
* {{Filmweb|osoba|748479|Ginger Alden}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Alden, Ginger}}
[[Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie modelki]]
[[Kategoria:Elvis Presley]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Memphis]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1956]]

title: Ginger Alden

Data i miejsce urodzenia: 13 listopada 1956 · Memphis

Zawód: aktorka i modelka

Współmałżonek: mąż Ron Leyser


text:
# Knihiniccy herbu Sas
Knihiniccy, także Knihyniccy, Kniehyniccy oraz Kniehiniccy, a pierwotnie - podobno właściwie - Kniehinińscy – polski ród szlachecki pieczętujący się herbem Sas, który według Bonieckiego wziął swoje nazwisko od Kniehinina w Ziemi halickiej.
Bardzo stara rodzina, o której pierwsze wzmianki w aktach grodzkich i ziemskich halickich pochodzą już z XV w.
Wylegitymowani ze szlachectwa w zaborze austriackim zostali zapisani w Poczcie szlachty galicyjskiej i bukowińskiej pod nazwiskiem Kniehyniccy, przy czym niektórzy z nich podali za swój herb Łuk. Przybranie nowego herbu, podobnie jak w przypadku Grabowieckich herbu Sas, nastąpiło chyba w  sposób nieuprawniony, albowiem Knihiniccy pierwotnie pieczętowali się tylko herbem Sas, poza tym - jak wynika z akt grodzkich i ziemskich - wraz z Krechowieckimi pochodzą od wspólnego przodka, o czym wspominają Boniecki i Uruski.
Od XVIII w. do II wojny światowej jedna z linii rodu Knihinickich zamieszkiwała w powiecie tłumackim.

title: Knihiniccy herbu Sas

wikitext:
[[Plik:POL COA Sas I.svg|thumb|110px|herb Sas]]
'''Knihiniccy''', także '''Knihyniccy''', '''Kniehyniccy''' oraz '''Kniehiniccy''', a pierwotnie - podobno właściwie - '''Kniehinińscy''' – polski ród szlachecki pieczętujący się herbem [[Sas (herb szlachecki)|Sas]], który według [[Adam Boniecki (heraldyk)|Bonieckiego]] wziął swoje nazwisko od [[Knihinin|Kniehinina]] w [[Ziemia halicka|Ziemi halickiej]]<ref name=boniecki>[[Adam Boniecki (heraldyk)|Adam Boniecki]]: ''Herbarz Polski''. T. X. Warszawa, 1907.</ref>.

Bardzo stara rodzina, o której pierwsze wzmianki w aktach grodzkich i ziemskich halickich pochodzą już z XV w.

Wylegitymowani ze szlachectwa w zaborze austriackim zostali zapisani w ''Poczcie szlachty galicyjskiej i bukowińskiej'' pod nazwiskiem Kniehyniccy, przy czym niektórzy z nich podali za swój herb [[Łuk (herb szlachecki)|Łuk]]. Przybranie nowego herbu, podobnie jak w przypadku [[Grabowieccy|Grabowieckich herbu Sas]], nastąpiło chyba w  sposób nieuprawniony, albowiem Knihiniccy pierwotnie pieczętowali się tylko herbem Sas, poza tym - jak wynika z akt grodzkich i ziemskich - wraz z [[Krechowieccy herbu Sas|Krechowieckimi]] pochodzą od wspólnego przodka, o czym wspominają [[Adam Boniecki (heraldyk)|Boniecki]] i [[Seweryn Uruski|Uruski]].

Od XVIII w. do II wojny światowej jedna z linii rodu Knihinickich zamieszkiwała w [[powiat tłumacki|powiecie tłumackim]].

== Zobacz też ==
* [[Jan Sawczak-Knihinicki]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.antoniego26.pl/genealogia/knihinicki.htm Genealogia rodu Knihinickich]

[[Kategoria:Polskie rody szlacheckie]]


text:
# Przepływy międzygałęziowe
Przepływy międzygałęziowe (tablica przepływów międzygałęziowych, analiza input-output) – metoda analizy powiązań między różnymi branżami lub regionami gospodarki. Stworzona przez Wassily’ego Leontiefa, który za prace nad nią został uhonorowany nagrodą Nobla.
W metodzie przepływów międzygałęziowych zbiera się informacje o wartości dóbr produkowanych w gospodarce oraz ich wykorzystaniu. Informacje grupuje się w rozbiciu na branże. Umożliwia to stworzenie tabeli, w której prezentuje się dane o produkcji branż oraz kierunkach ich wykorzystania w podziale na zużycie pośrednie we wszystkich branżach (w rozbiciu na poszczególne branże) i popycie końcowym. Dodatkowo w tabeli mogą zostać uwzględnione inne istotne informacje, jak np. o wartości importu, eksportu, podatków oraz wartości dodanej w rozbiciu na poszczególne branże. W wariancie regionalnym w tabeli umieszcza się informacje o produkcji i kierunkach wykorzystania w rozbiciu na regiony.
Informacje o przepływach międzygałęziowych w Polsce publikuje GUS w odstępach 5-letnich.

title: Przepływy międzygałęziowe

wikitext:
'''Przepływy międzygałęziowe''' (tablica przepływów międzygałęziowych, analiza ''input-output'') – metoda [[Analiza ekonomiczna|analizy]] powiązań między różnymi branżami lub regionami gospodarki. Stworzona przez [[Wassily Leontief|Wassily’ego Leontiefa]], który za prace nad nią został uhonorowany [[Laureaci Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii|nagrodą Nobla]].

W metodzie przepływów międzygałęziowych zbiera się informacje o wartości [[Dobra (ekonomia)|dóbr]] produkowanych w gospodarce oraz ich wykorzystaniu. Informacje grupuje się w rozbiciu na branże. Umożliwia to stworzenie tabeli, w której prezentuje się dane o produkcji branż oraz kierunkach ich wykorzystania w podziale na [[zużycie pośrednie]] we wszystkich branżach (w rozbiciu na poszczególne branże) i [[Popyt|popycie]] końcowym. Dodatkowo w tabeli mogą zostać uwzględnione inne istotne informacje, jak np. o wartości [[import]]u, [[eksport]]u, [[Podatek|podatków]] oraz [[Wartość dodana|wartości dodanej]] w rozbiciu na poszczególne branże. W wariancie regionalnym w tabeli umieszcza się informacje o produkcji i kierunkach wykorzystania w rozbiciu na regiony.

Informacje o przepływach międzygałęziowych w Polsce publikuje [[Główny Urząd Statystyczny|GUS]] w odstępach 5-letnich.

== Zobacz też ==
* [[ekonometria]]
* [[gospodarka narodowa]]

== Bibliografia ==
* M. Plich, ''Budowa i zastosowanie wielosektorowych modeli ekonomiczno-ekologicznych'', Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2002

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj |url = http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rachunki-narodowe/roczne-rachunki-narodowe/bilans-przeplywow-miedzygaleziowych-w-biezacych-cenach-bazowych-w-2010-r-,7,2.html |tytuł = Bilans przepływów międzygałęziowych w bieżących cenach bazowych w 2010 r. |opublikowany = stat.gov.pl |data dostępu = 2015-12-07 |język = pl}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Ekonometria]]
[[Kategoria:Makroekonomia]]