text:
# N’Dali
N’Dali – miasto w Beninie, w departamencie Borgou. Położone jest około 370 km na północ od stolicy kraju, Porto-Novo. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 23 264 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: N’Dali

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = N’Dali
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BEN
 |1. jednostka administracyjna = [[Departament Borgou|Borgou]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2013
 |liczba ludności              = 23 264
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 9.863936°N 2.718355°E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''N’Dali''' – miasto w [[Benin]]ie, w departamencie [[Departament Borgou|Borgou]]. Położone jest około 370 km na północ od stolicy kraju, [[Porto-Novo]]<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.google.pl/maps?hl=pl&tab=wl | tytuł = N’Dali | data = | autor = | praca = | opublikowany = GoogleMaps | język = pl | data dostępu = 2016-10-01}}</ref>. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 23 264 mieszkańców{{fakt|data=2021-12}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w Beninie]]
[[Kategoria:N’Dali| ]]

title: N’Dali

Państwo: Benin

Departament: Borgou


text:
# NGC 5399
NGC 5399 (również PGC 49799 lub UGC 8912) – galaktyka spiralna (Sbc), znajdująca się w gwiazdozbiorze Psów Gończych. Odkrył ją William Herschel 1 maja 1785 roku. Jest zaliczana do radiogalaktyk.

title: NGC 5399

wikitext:
{{Koordynaty astronomiczne|13|59|31|2|+34|46|24|}}
{{Galaktyka infobox
 |        nazwa = NGC 5399
 |      zdjęcie = NGC5399 - SDSS DR14.jpg
 |         opis = NGC 5399 ([[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]])
 |     odkrywca = [[William Herschel]]
 |        dzień = 1 maja
 |          rok = 1785
 | gwiazdozbiór = [[Gwiazdozbiór Psów Gończych|Psy Gończe]]
 |          typ = [[galaktyka spiralna|spiralna]] (Sbc)
 | rektascensja = {{RA|13|59|31,2}}
 |   deklinacja = {{DEC|+34|46|24}}
 |       odl_ly =
 |       odl_pc =
 |     redshift = 0,01213{{r|simbad}}
 |      jas_wid = 14,0
 |     rozm_kąt = 1,2' × 0,3'
 |      wymiary =
 |      jas_abs =
 |         masa =
 |     satelity =
 |      alt_ozn = UGC 8912, MCG 6-31-39, ZWG 191.27, IRAS13573+3500, PGC 49799
 |      commons = Category:NGC 5399
}}
'''NGC 5399''' (również '''PGC 49799''' lub '''UGC 8912''') – [[galaktyka spiralna]] (Sbc), znajdująca się w [[Gwiazdozbiór Psów Gończych|gwiazdozbiorze Psów Gończych]]. Odkrył ją [[William Herschel]] 1 maja 1785 roku{{r|cseligman}}. Jest zaliczana do [[radiogalaktyka|radiogalaktyk]]{{r|simbad}}.

== Zobacz też ==
* [[Lista obiektów NGC]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="cseligman">{{Cytuj stronę | url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc53a.htm#5399 | tytuł = NGC 5399 | nazwisko = Seligman | imię = Courtney | opublikowany = Celestial Atlas | język = en | data dostępu = 2015-09-14}}</ref>
<ref name=simbad>{{simbad|NGC 5399}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEDS|NGC 5399}}
* {{simbad|NGC 5399}}
* {{NED|NGC 5399}}

[[Kategoria:Obiekty NGC|5399]]
[[Kategoria:Galaktyki spiralne]]
[[Kategoria:Radiogalaktyki]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Psów Gończych]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1785]]

title: NGC 5399

Odkrywca: William Herschel

Gwiazdozbiór: Psy Gończe

Typ: spiralna (Sbc)


text:
# Huszcza Druga
Huszcza Druga – część wsi Huszcza w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy. Przepływa przez nią Lutnia, niewielka rzeka dorzecza Bugu, dopływ Zielawy.
W latach 1975–1998 Huszcza Druga administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.
Huszcza Druga jest sołectwem w gminie Łomazy.

## Historia
Huszcza – jak opisano w wieku XIX, wieś oddalona o 2 mile od Kodnia  w powiecie bialskim, gminie Lubenka parafii Huszcza. Posiada kościół parafialny drewniany z r. 1772 i szkołę początkową.

W 1827 r. było tu 194 domów i 939 mieszkańców.

W 1883 wieś posiadała 176 domów  i  1267 mieszkańców z gruntem  4745 mórg. Jest to wieś dawna i obszerna (jak podaje słownik), „obsiadła wyłącznie przez samą zagonową szlachtę, znaną z przywiązania do ziemi ojczystej, czego mieszkańcy tutejsi złożyli niejednokrotne dowody, zwłaszcza w końcu sejmu czteroletniego i w czasach następnych”.

title: Huszcza Druga

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Huszcza Druga
 |rodzaj miejscowości    = część wsi
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = lubelskie
 |powiat                 = [[Powiat bialski|bialski]]
 |gmina                  = [[Łomazy (gmina)|Łomazy]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa = [[Huszcza (województwo lubelskie)|Huszcza]]
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 83
 |kod pocztowy           = 21-532{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = LBI
 |SIMC                   = 0014960{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Łomazy (gmina)
 |współrzędne            = 51°51'58"N 23°17'31"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|41981|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Huszcza Druga''' – część [[wieś|wsi]] [[Huszcza (województwo lubelskie)|Huszcza]] w [[Polska|Polsce]], położona w [[województwo lubelskie|województwie lubelskim]], w [[powiat bialski|powiecie bialskim]], w [[Łomazy (gmina)|gminie Łomazy]]{{r|rma|teryt}}. Przepływa przez nią [[Lutnia (dopływ Zielawy)|Lutnia]], niewielka rzeka dorzecza [[Bug]]u, dopływ [[Zielawa|Zielawy]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] Huszcza Druga administracyjnie należała do [[województwo bialskopodlaskie|województwa bialskopodlaskiego]].

Huszcza Druga jest [[Sołectwo|sołectwem]] w gminie Łomazy{{r|bip}}.

== Historia ==
Huszcza – jak opisano w wieku [[XIX wiek|XIX]], wieś oddalona o 2 mile od [[Kodeń|Kodnia]]  w powiecie bialskim, gminie [[Lubenka]] parafii Huszcza. Posiada kościół parafialny drewniany z r. 1772 i szkołę początkową.

W 1827 r. było tu 194 domów i 939 mieszkańców.

W 1883 wieś posiadała 176 domów  i  1267 mieszkańców z gruntem  4745 mórg. Jest to wieś dawna i obszerna (jak podaje [[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego|słownik]]), „obsiadła wyłącznie przez samą zagonową szlachtę, znaną z przywiązania do ziemi ojczystej, czego mieszkańcy tutejsi złożyli niejednokrotne dowody, zwłaszcza w końcu sejmu czteroletniego i w czasach następnych”<ref name="SgKP">{{SgKP|III|228|Huszcza (1)}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Huszcza Pierwsza]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name = "teryt">{{cytuj stronę| url = https://archive.ph/20150511053306/http://www.stat.gov.pl/broker/access/showTreeDefinition.jspa?gmiId=6919&level=gmi|tytuł=TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju)|opublikowany=Główny Urząd Statystyczny|data dostępu=2015-04-23}}</ref>
* <ref name="rma">{{cytuj pismo | tytuł = Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części |adres czasopisma = http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2013/200/2 |czasopismo = Dziennik Ustaw| wydawca = Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji |oznaczenie = nr 29, poz. 200, s. 1867 | data = 2013-02-15 | url = http://dziennikustaw.gov.pl/du/2013/200/D2013000020001.pdf | data dostępu = 2015-04-23}}</ref>
* <ref name ="poczta">{{Poczta Polska|2013|s=353|data dostępu=2020-12-22}}</ref>
* <ref name=bip>[http://www.lomazy.pl/index.php/solectwa Strona gminy, sołectwa] [dostęp 2023-11-30]</ref>
}}

{{Gmina Łomazy}}

[[Kategoria:Huszcza (województwo lubelskie)]]

title: Huszcza Druga

Państwo: Polska

Województwo: lubelskie

Powiat: bialski

Gmina: Łomazy

Część miejscowości: Huszcza

Tablice rejestracyjne: LBI


text:
# Summit (Utah)
Summit – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Utah, w hrabstwie Iron.

title: Summit (Utah)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Summit
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Summit
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Utah}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Iron (Utah)|Iron]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 49-74040
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 2629954
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 1,76
 |wysokość                     = 1815
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 435
 |kod pocztowy                 = 84772
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-07:00]]
[[UTC-06:00]]
 |kod mapy                     = US-UT
 |współrzędne                  = 37°47′47″N 112°56′42″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Summit''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Utah]], w hrabstwie [[Hrabstwo Iron (Utah)|Iron]].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:CDP w stanie Utah]]

title: Summit

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Utah

Hrabstwo: Iron

Populacja · • liczba ludności: · 170 · (1 kwietnia 2020)


text:
# Jednostka produkcji
Jednostka produkcji – umowna jednostka miary, charakterystyczna dla danego rodzaju robót, która stanowi wskaźnik niezbędny do określenia ilości wykonywanych robót.

title: Jednostka produkcji

wikitext:
'''Jednostka produkcji''' – umowna [[jednostka miary]], charakterystyczna dla danego rodzaju robót, która stanowi wskaźnik niezbędny do określenia ilości wykonywanych robót.

== Bibliografia ==
* Praca zbiorowa: ''Warunki techniczne wykonania i odbioru instalacji elektrycznych w praktyce'', Wydawnictwo [[Verlag Dashofer]], Warszawa 2008, ISBN 83-88285-83-1.

[[Kategoria:Produkcja]]


text:
# Zbigniew Czarnocki
Zbigniew Czarnocki (ur. 1954 w Warszawie) – polski chemik, profesor nauk chemicznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w zakresie chemii organicznej i syntezy enancjoselektywnej.

## Życiorys
Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1972) i Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego (1977). Od 1977 roku pracownik naukowy Wydziału Chemii UW. W 1983 roku uzyskał stopień naukowy doktora na Wydziale Chemii UW (promotor Jerzy Tadeusz Wróbel), a w 1993 roku habilitował się tamże na podstawie pracy Enancjoselektywna synteza alkaloidów izochinolinowych. W 2002 roku otrzymał tytuł profesora nauk chemicznych.
Od 1996 roku kierownik Pracowni Chemii Związków Naturalnych, w latach 1996–2002 prodziekan Wydziału Chemii UW, od 2010 roku profesor zwyczajny UW. Od 2012 roku pełni funkcję kierownika Międzywydziałowych Studiów Ochrony Środowiska Uniwersytetu Warszawskiego.
Członek Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego, International Society for Tryptophan Research oraz Athens Institute for Education and Research.

## Odznaczenia i nagrody
- Nagroda naukowa Rządu Kanady (1987)[3]
- Nagroda Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego za osiągnięcia naukowe (2004)[3]
- Złoty Krzyż Zasługi (2005)[3][5]
- Nagroda im. Wojciecha Świętosławskiego za osiągnięcia naukowe (2009)[3]
- Nagroda im. Arkadiusza Piekary za najlepiej oceniany wykład kursowy (2009)[3]
- Nagroda Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego za osiągnięcia naukowe (2010, po raz drugi)[3]

title: Zbigniew Czarnocki

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Zbigniew Czarnocki
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |data urodzenia            = 1954
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |państwo                   = Polska
 |wariant flagi             = Polska
 |stopień lub tytuł naukowy = Profesor nauk chemicznych
 |specjalność               = chemia organiczna, synteza enancjoselektywna
 |almamater                 = [[Uniwersytet Warszawski]] (1977)
 |aktywność zawodowa        = Pracownik naukowy, nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Uczelnia wyższa
 |jednostka1 nazwa          = [[Uniwersytet Warszawski]]
 |okres zatr1               = Od 1977
 |jednostka podrz1 typ      = Wydział
 |jednostka podrz1 nazwa    = [[Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego|Wydział Chemii UW]]
 |stanowisko1               = Profesor zwyczajny (od 2010), prodziekan Wydziału Chemii UW (1996–2002), kierownik Pracowni Chemii Związków Naturalnych (od 1996)
 |jednostka2 typ            =
 |jednostka2 nazwa          =
 |jednostka podrz2 typ      =
 |jednostka podrz2 nazwa    =
 |stanowisko2               =
 |okres zatr2               =
 |doktorat data             = 1983
 |doktorat uczelnia         = [[Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego|Wydział Chemii UW]]
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = 1993
 |habilitacja uczelnia      = [[Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego|Wydział Chemii UW]]
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = 2002
 |funkcja                   = Prodziekan Wydziału Chemii UW (1996–2002)
 |status pan                =
 |status pau                =
 |funkcja pan typ           =
 |funkcja pan nazwa         =
 |odznaczenia               = {{order|KZ|Z}}
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
}}
'''Zbigniew Czarnocki''' (ur. [[1954]] w [[Warszawa|Warszawie]]<ref name="ludzie nauki">{{ludzie nauki|55831|osoba= Prof. dr hab. Zbigniew Czarnocki|data dostępu=2022-10-15}}</ref>) – polski [[Chemia|chemik]], [[Tytuł profesora|profesor]] [[Nauki chemiczne|nauk chemicznych]], profesor zwyczajny [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytetu Warszawskiego]], specjalista w zakresie [[Chemia organiczna|chemii organicznej]] i [[Synteza asymetryczna|syntezy enancjoselektywnej]].

== Życiorys ==
Absolwent [[VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie|VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie]] (1972)<ref>{{Cytuj stronę |url = https://web.archive.org/web/20121026214203/http://www.wne.uw.edu.pl/historia_reytana/absolwenci_roczniki/1972.html |tytuł = Absolwenci Reytana 1972 |autor = Wojciech Rylski |opublikowany = wne.uw.edu.pl |data dostępu = 2022-10-15}}</ref> i [[Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego|Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego]] (1977)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl">{{Cytuj stronę | url =
http://www.pchzn.chem.uw.edu.pl/pl/prof-dr-hab-zbigniew-czarnocki/| tytuł = Prof. dr hab. Zbigniew Czarnocki |opublikowany = pchzn.chem.uw.edu.pl| data dostępu = 2022-10-15}}</ref>. Od 1977 roku pracownik naukowy Wydziału Chemii UW<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />. W 1983 roku uzyskał [[Doktor (stopień naukowy)|stopień naukowy doktora]] na Wydziale Chemii UW (promotor [[Jerzy Tadeusz Wróbel]])<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />, a w 1993 roku [[Habilitacja|habilitował się]] tamże na podstawie pracy ''Enancjoselektywna synteza alkaloidów izochinolinowych''<ref name="ludzie nauki" />. W 2002 roku otrzymał [[tytuł profesora]] nauk chemicznych<ref name="ludzie nauki" />.

Od 1996 roku kierownik Pracowni Chemii Związków Naturalnych, w latach 1996–2002 [[prodziekan]] Wydziału Chemii UW, od 2010 roku profesor zwyczajny UW<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />. Od 2012 roku pełni funkcję kierownika Międzywydziałowych Studiów Ochrony Środowiska Uniwersytetu Warszawskiego<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />.

Członek [[Amerykańskie Towarzystwo Chemiczne|Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego]], International Society for Tryptophan Research oraz Athens Institute for Education and Research<ref>{{Cytuj pismo | imię = Joanna | nazwisko = Szawkało | tytuł = Professor Zbigniew Czarnocki. A Tribute| czasopismo = ARKIVOC: Archive for Organic Chemistry | url = https://web.archive.org/web/20201106005105/http://www.arkat-usa.org/get-file/69581/ | wolumin = 2021, part ii, 1–8 | strony = 2| data = 25 maja 2000 |  wydawca = Arkat USA | issn = 1551-7004|język = en | data dostępu = 2022-10-15}}</ref>.

== Odznaczenia i nagrody ==
* Nagroda naukowa Rządu Kanady (1987)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />
* Nagroda [[Polskie Towarzystwo Kryminalistyczne|Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego]] za osiągnięcia naukowe (2004)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />
* Złoty [[Krzyż Zasługi]] (2005)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" /><ref>Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 września 2005 r. o nadaniu odznaczeń ({{Monitor Polski|2005|78|1105}}).</ref>
* [[Nagroda im. Wojciecha Świętosławskiego]] za osiągnięcia naukowe (2009)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />
* Nagroda im. [[Arkadiusz Piekara|Arkadiusza Piekary]] za najlepiej oceniany wykład kursowy (2009)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />
* Nagroda Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego za osiągnięcia naukowe (2010, po raz drugi)<ref name="pchzn.chem.uw.edu.pl" />

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj pismo | imię = Joanna | nazwisko = Szawkało | tytuł = Professor Zbigniew Czarnocki. A Tribute| czasopismo = ARKIVOC: Archive for Organic Chemistry | url = https://web.archive.org/web/20201106005105/http://www.arkat-usa.org/get-file/69581/ | wolumin = 2021, part ii | strony = 1–8| data = 25 maja 2000 |  wydawca = Arkat USA | issn = 1551-7004|język = en | data dostępu = 2022-10-15}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://bibliografia.icm.edu.pl/g2/main.pl?mod=s&p=1&a=1&s=4066&imie=Zbigniew&nazwisko=Czarnocki&lim=25&ord=1 Lista publikacji na stronach UW]
* [https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=7003426311 Profil w bazie danych Scopus]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Czarnocki, Zbigniew}}
[[Kategoria:Absolwenci VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie]]
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego]]
[[Kategoria:Członkowie amerykańskich towarzystw naukowych]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Polscy chemicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1954]]
[[Kategoria:Wykładowcy Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego]]

title: Zbigniew Czarnocki

Państwo działania: Polska

Data i miejsce urodzenia: 1954 · Warszawa

Alma Mater: Uniwersytet Warszawski (1977)

Doktorat: 1983 · Wydział Chemii UW

Habilitacja: 1993 · Wydział Chemii UW

Uczelnia wyższa: Uniwersytet Warszawski

Wydział: Wydział Chemii UW


text:
# Cięgno sprężające
Cięgno sprężające – element konstrukcji sprężonej służący do realizacji siły sprężającej, pracujący tylko na rozciąganie. Cięgno sprężające wykonane jest ze stali o wytrzymałości na rozciąganie rzędu 1800 MPa, włókien szklanych lub włókien aramidowych o wytrzymałości na rozciąganie powyżej 3000 MPa.
W zależności od przyjętej technologii jako cięgien używa się:
Cięgien jednożyłowych - prętów lub pojedynczych splotów
Cięgien wielożyłowych -kabli sprężających wielodrutowych, wielosplotowych oraz lin.
W zależności od sposobu przekazywania sił na sprężany element rozróżniamy:
Cięgna przyczepnościowe - cięgno przekazuje siłę sprężającą (ale niekoniecznie w całości) przez siły przyczepności betonu lub materiału iniekcyjnego
Cięgna bezprzyczepnościowe - cięgno przekazuje siłę sprężającą wyłącznie przez docisk elementów kotwiących, poprowadzone jest w kanale wypełnionym materiałem redukującym straty siły sprężającej od tarcie.
Cięgno z opóźnioną przyczepnością - cięgno poprowadzone jest w kanale wypełnionym materiałem żywicznym działającym jak smar w momencie sprężania, natomiast po stwardnieniu biorącym udział w przekazywaniu siły sprężającej na element.

title: Cięgno sprężające

wikitext:
'''Cięgno sprężające''' – element [[Konstrukcja budowlana|konstrukcji]] sprężonej służący do realizacji siły sprężającej, pracujący tylko na rozciąganie. Cięgno sprężające wykonane jest ze stali o [[Wytrzymałość materiałów|wytrzymałości]] na rozciąganie rzędu 1800 MPa, [[Włókno szklane|włókien szklanych]] lub [[Włókno aramidowe|włókien aramidowych]] o [[wytrzymałość na rozciąganie|wytrzymałości na rozciąganie]] powyżej 3000 [[megapaskal|MPa]].
W zależności od przyjętej technologii jako cięgien używa się:

Cięgien jednożyłowych - prętów lub pojedynczych splotów

Cięgien wielożyłowych -[[Kabel sprężający|kabli sprężających]] wielodrutowych, wielosplotowych oraz [[lina|lin]].

W zależności od sposobu przekazywania sił na sprężany element rozróżniamy:

Cięgna przyczepnościowe - cięgno przekazuje siłę sprężającą (ale niekoniecznie w całości) przez siły przyczepności betonu lub materiału iniekcyjnego

Cięgna bezprzyczepnościowe - cięgno przekazuje siłę sprężającą wyłącznie przez docisk elementów kotwiących, poprowadzone jest w kanale wypełnionym materiałem redukującym straty siły sprężającej od tarcie.

Cięgno z opóźnioną przyczepnością - cięgno poprowadzone jest w kanale wypełnionym materiałem żywicznym działającym jak smar w momencie sprężania, natomiast po stwardnieniu biorącym udział w przekazywaniu siły sprężającej na element.

== Zobacz też ==
* [[konstrukcja sprężona]]

== Bibliografia ==
* [[Andrzej Ajdukiewicz]], [[Jakub Mames]] ''Konstrukcje z betonu sprężonego'', [[2004]], {{ISBN|83-89478-04-8}}.

[[Kategoria:Systemy konstrukcyjne]]


text:
# Izydor Wilk
Izydor Wilk (ur. 10 maja 1875 w Zręcinie, zm. 29 grudnia 1936 tamże) – ludowy poeta, pieśniarz, prozaik, żołnierz, publikował w gazecie Przyjaciel Ludu (w 2010 roku doczekał się pomnika).
Izydor Wilk urodził się w Zręcinie koło Krosna jako syn Pawła i Karoliny (de domo Kochańska). W latach 1883–1889 uczęszczał do miejscowej szkoły. W wieku 14 lat został oddany na naukę do krawca, u którego uczył się krawiectwa przez 6 lat. Od 1897 roku służył w armii austro-węgierskiej w 3 Pułku Ułanów w Krakowie. 26 listopada 1902 zawarł związek małżeński z Henryką Futyrą. 28 listopada 1903 urodził się ich syn Stefan, który zmarł 24 lutego 1904 roku. W czasie trwania I wojny światowej, w maju 1915 roku, został powołany do armii austro-węgierskiej.
W latach 20. zaprzyjaźnił się z Janem Stapińskim, jednym z twórców i przywódców polskiego ruchu ludowego, publicystą, politykiem i założycielem tygodnika Przyjaciel Ludu, w którym to publikował swoje wiersze. W 1931 roku w tygodniku tym ukazała się notatka biograficzna poety. Izydor Wilk zmarł na astmę. Pogrzeb odbył się 31 grudnia 1936 roku na cmentarzu w Zręcinie.

title: Izydor Wilk

wikitext:
'''Izydor Wilk''' (ur. [[10 maja]] [[1875]] w [[Zręcin]]ie, zm. 29 grudnia [[1936]] tamże) – ludowy poeta, pieśniarz, prozaik, żołnierz, publikował w gazecie ''[[Przyjaciel Ludu]]'' (w 2010 roku doczekał się pomnika)<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.zrecin.vgh.pl/viewpage.php?page_id=61| tytuł = ŻYCIORYS IZYDORA WILKA| data dostępu = 2012-05-13| autor = Z. Widziszewska| opublikowany = zrecin.vgh.pl| praca = | data = | język = pl}}</ref>.

Izydor Wilk urodził się w Zręcinie koło Krosna jako syn Pawła i Karoliny (de domo Kochańska). W latach 1883–1889 uczęszczał do miejscowej szkoły. W wieku 14 lat został oddany na naukę do krawca, u którego uczył się krawiectwa przez 6 lat. Od 1897 roku służył w armii austro-węgierskiej w 3 Pułku Ułanów w Krakowie. 26 listopada 1902 zawarł związek małżeński z Henryką Futyrą. 28 listopada 1903 urodził się ich syn Stefan, który zmarł 24 lutego 1904 roku. W czasie trwania [[I wojna światowa|I wojny światowej]], w maju 1915 roku, został powołany do [[Armia Austro-Węgier|armii austro-węgierskiej]]<ref name=zre>{{cytuj stronę | url = http://www.zrecin.vgh.pl/viewpage.php?page_id=61| tytuł = BIOGRAFIA IZYDORA| data dostępu = 2012-08-09| autor = Wojciech Żurkiewicz| opublikowany = zrecin.vgh.pl| praca = | data = | język = pl}}</ref>.

W latach 20. zaprzyjaźnił się z [[Jan Stapiński|Janem Stapińskim]], jednym z twórców i przywódców polskiego ruchu ludowego, publicystą, politykiem i założycielem tygodnika ''Przyjaciel Ludu'', w którym to publikował swoje wiersze. W 1931 roku w tygodniku tym ukazała się notatka biograficzna poety. Izydor Wilk zmarł na astmę. Pogrzeb odbył się 31 grudnia 1936 roku na cmentarzu w Zręcinie<ref name=zre/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Wilk, Izydor}}
[[Kategoria:Polscy poeci ludowi]]
[[Kategoria:Ludzie związani ze Zręcinem]]
[[Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1875]]
[[Kategoria:Zmarli w 1936]]


text:
# Tristabdella grandidieri
Tristabdella grandidieri – gatunek lądowych pijawek z rzędu Arhynchobdellida i rodziny Domanibdellidae. Jedyny znany gatunek monotypowego rodzaju Tristabdella.

## Taksonomia
Gatunek został opisany przez Raphaëla Blancharda w 1917. Rodzaj opisał w 1975 R. L. Richardson.

## Opis rodzaju
Metamery (somity) głowowe od II do IV jednopierścieniowe, V dwupierścieniowy, VI trzypierścieniowy, VII czteropierścieniowy, od VIII do XXIII całkowicie czteropierścieniowe, XXIV dwupierścieniowy, a od XV do XVII jednopierścieniowe.

## Opis gatunku
Siedem pierścieni między pierścieniem a2 XXIII metameru a odbytem. Otwory płciowe (gonopory) męskie na pierścieniu b5 XI metameru, a żeńskie między pierścieniami b5 a b6 XII metameru. Między gonoporami cztery kompletne pierścienie.

## Występowanie
Gatunek ten jest endemitem Madagaskaru.

title: Tristabdella grandidieri

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Tristabdella grandidieri''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Raphaël Blanchard|Blanchard]], 1917)
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[pierścienice]]
 |gromada                = [[siodełkowce]]
 |podgromada             = [[pijawki]]
 |infragromada           = [[Euhirudinea]]
 |rząd                   = [[Arhynchobdellida]]
 |podrząd                = [[Hirudiformes]]
 |nadrodzina             = [[Haemadipsoidea]]
 |rodzina                = [[Domanibdellidae]]
 |podrodzina             = [[Malagabdellinae]]
 |rodzaj                 = ''Tristabdella''
 |autor rodzaj           = Richardson, 1975
 |gatunek                = ''Tristabdella grandidieri''
 |synonimy               =
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Tristabdella grandidieri''''' – gatunek lądowych [[pijawki|pijawek]] z rzędu [[Arhynchobdellida]] i rodziny [[Domanibdellidae]]. Jedyny znany gatunek [[takson monotypowy|monotypowego]] rodzaju '''''Tristabdella'''''.

== Taksonomia ==
Gatunek został opisany przez [[Raphaël Blanchard|Raphaëla Blancharda]] w 1917. Rodzaj opisał w 1975 R. L. Richardson<ref name=borda>{{cytuj pismo | autor=Elizabeth Borda |tytuł=A Revision of the Malagabdellinae (Arhynchobdellida: Domanibdellidae), with a Description of a New Species, Malagabdella niarchosorum, from Ranomafana National Park, Madagascar | czasopismo=American Museum Novitates | wolumin=3531 | strony=1-16 |rok=2006 |url=http://web.archive.org/web/20131214082827/http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/handle/2246/5809//v2/dspace/ingest/pdfSource/nov/N3531.pdf?sequence=1}}</ref>.

== Opis rodzaju ==
[[Metamer]]y (somity) głowowe od II do IV jednopierścieniowe, V dwupierścieniowy, VI trzypierścieniowy, VII czteropierścieniowy, od VIII do XXIII całkowicie czteropierścieniowe, XXIV dwupierścieniowy, a od XV do XVII jednopierścieniowe<ref group=uwaga>"pierścieniowość" odnosi się do ilości pierścieni wtórnych, na które podzielony jest metamer</ref><ref name=borda/>.

== Opis gatunku ==
Siedem pierścieni między pierścieniem a2 XXIII metameru a [[odbyt]]em. Otwory płciowe ([[gonopor]]y) męskie na pierścieniu b5 XI metameru, a żeńskie między pierścieniami b5 a b6 XII metameru. Między gonoporami cztery kompletne pierścienie<ref name=borda/>.

== Występowanie ==
Gatunek ten jest [[endemit]]em [[Madagaskar]]u<ref name=borda/>.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Pijawki]]
[[Kategoria:Pierścienice Madagaskaru]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1917 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: pierścienice

Gromada: siodełkowce

Podgromada: pijawki

Infragromada: Euhirudinea

Rząd: Arhynchobdellida

Podrząd: Hirudiformes

Nadrodzina: Haemadipsoidea

Rodzina: Domanibdellidae

Podrodzina: Malagabdellinae

Rodzaj: Tristabdella · Richardson, 1975

Gatunek: Tristabdella grandidieri


text:
# Baélls
Baélls – gmina w Hiszpanii, w prowincji Huesca, w Aragonii, o powierzchni 39,82 km². W 2011 roku gmina liczyła 123 mieszkańców.

title: Baélls

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Baélls
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Baélls
 |państwo                      = ESP
 |1. jednostka administracyjna = [[Aragonia]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Huesca (prowincja)|Huesca]]
 |powierzchnia                 = 39,82{{r|ssweb}}
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 123{{r|ssweb}}
 |gęstość zaludnienia          = 3,09
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Aragonia
 |współrzędne                  = 41°57′12″N 0°27′35″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Baélls''' – [[gmina]] w [[Hiszpania|Hiszpanii]], w prowincji [[Huesca (prowincja)|Huesca]], w [[Aragonia|Aragonii]], o powierzchni 39,82{{r|ssweb}} km². W 2011 roku gmina liczyła 123{{r|ssweb}} mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=ssweb>{{cytuj stronę | url = https://ssweb.seap.minhap.es/REL/frontend/inicio/municipios/all/all/800 | tytuł = Datos del registro de Entidades Locales | data dostępu = 2013-06-16 | autor = Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas | język = es }}</ref>
}}

{{Prowincja Huesca}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Baélls}}
[[Kategoria:Gminy w prowincji Huesca]]

title: Baélls

Państwo: Hiszpania

Wspólnota autonomiczna: Aragonia

Prowincja: Huesca

Zarządzający: Antonio Solano Salas↗

Tablice rejestracyjne: HU


text:
# Brafferton (Durham)
Brafferton – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Durham, w dystrykcie (unitary authority) Darlington. Leży 22 km na południe od miasta Durham i 355 km na północ od Londynu.

title: Brafferton (Durham)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Brafferton
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Brafferton
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[North East England|North East]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Durham (hrabstwo w Anglii)|Durham]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Darlington (borough)|Darlington]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Durham
 |współrzędne                  = 54°35′2″N 1°32′48″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Brafferton''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w [[hrabstwo ceremonialne|hrabstwie ceremonialnym]] [[Durham (hrabstwo w Anglii)|Durham]], w dystrykcie ([[unitary authority]]) [[Darlington (borough)|Darlington]]. Leży 22 km na południe od miasta [[Durham]] i 355 km na północ od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=NZ2929521073|tytuł=Brafferton na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-11-27}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Durham]]

title: Brafferton

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: North East

Hrabstwo ceremonialne: Durham

Unitary authority: Darlington


text:
# Igrzyska Śródziemnomorskie 2009
16. Igrzyska Śródziemnomorskie – zawody sportowe, które odbyły się między 25 czerwca a 5 lipca 2009 roku we włoskim mieście Pescara. Brały w nich udział 23 reprezentacje narodowe – w sumie w zawodach wzięło udział 3368 sportowców (2183 mężczyzn i 1185 kobiet). Główną areną imprezy był Stadio Adriatico.

## Uczestnicy
| - Andora (11) - Algieria (116) - Albania (145) - Bośnia i Hercegowina (83) - Chorwacja (153) - Cypr (60) - Czarnogóra (105) - Egipt (61) - Francja (334) - Grecja (360) - Hiszpania (224) - Liban (35) | - Libia (73) - Malta (42) - Monako (14) - Maroko (129) - San Marino (28) - Serbia (144) - Słowenia (124) - Syria (61) - Tunezja (131) - Turcja (315) - Włochy (418) |

## Dyscypliny
| - gimnastyka (szczegóły) - lekkoatletyka (szczegóły) - koszykówka (szczegóły) - siatkówka plażowa (szczegóły) - bocce (szczegóły) - boks (szczegóły) - kajakarstwo (szczegóły) - kolarstwo (szczegóły) | - jeździectwo (szczegóły) - szermierka (szczegóły) - piłka nożna (szczegóły) - golf (szczegóły) - piłka ręczna (szczegóły) - judo (szczegóły) - karate (szczegóły) - wioślarstwo (szczegóły) - żeglarstwo (szczegóły) | - strzelectwo (szczegóły) - pływanie (szczegóły) - tenis stołowy (szczegóły) - tenis ziemny (szczegóły) - piłka siatkowa (szczegóły) - piłka wodna (szczegóły) - narciarstwo wodne (szczegóły) - podnoszenie ciężarów (szczegóły) - zapasy (szczegóły) - zawody niepełnosprawnych (szczegóły) |

## Obiekty
- Stadio Adriatico
- Stadio del mare
- Stadio Flacco
- Circuit urbain
- Palais des sports Febo
- Piscines "Le Naiadi"
- Palais des sports Palaelettra
- Palais des sports Giovanni Paolo II
- Littoral de Pescara
- Palais des sports Rigopiano
- Polygone de tir Febo

## Tabela medalowa
| Rk  | Kraj                 | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
| 1.  | Włochy               | 64    | 49     | 63   | 176   |
| 2.  | Francja              | 48    | 53     | 39   | 140   |
| 3.  | Hiszpania            | 28    | 21     | 34   | 83    |
| 4.  | Turcja               | 20    | 19     | 26   | 65    |
| 5.  | Grecja               | 19    | 14     | 31   | 64    |
| 6.  | Tunezja              | 13    | 11     | 13   | 37    |
| 7.  | Egipt                | 11    | 10     | 13   | 34    |
| 8.  | Serbia               | 9     | 13     | 13   | 35    |
| 9.  | Słowenia             | 7     | 9      | 10   | 26    |
| 10. | Maroko               | 6     | 9      | 6    | 21    |
| 11. | Chorwacja            | 5     | 12     | 11   | 28    |
| 12. | Cypr                 | 3     | 4      | 1    | 8     |
| 13. | Albania              | 2     | 4      | 0    | 6     |
| 14. | Algieria             | 2     | 3      | 12   | 17    |
| 15. | Syria                | 2     | 3      | 7    | 12    |
| 16. | Czarnogóra           | 2     | 2      | 3    | 7     |
| 17. | San Marino           | 1     | 3      | 2    | 6     |
| 18. | Libia                | 1     | 0      | 6    | 7     |
| 19. | Bośnia i Hercegowina | 0     | 3      | 5    | 8     |
| 20. | Malta                | 0     | 1      | 0    | 1     |
| 20. | Monako               | 0     | 1      | 0    | 1     |

title: Igrzyska Śródziemnomorskie 2009

wikitext:
{{Igrzyska infobox
 | nazwa              = Igrzyska Śródziemnomorskie 2009
 | nazwa oryginalna   = 16. Igrzyska Śródziemnomorskie
 | poprzednie         = [[Igrzyska Śródziemnomorskie 2005|2005]]
 | następne           = [[Igrzyska Śródziemnomorskie 2013|2013]]
 | grafika            =
 | podpis grafiki     = Stadio Adriatico – główny stadion igrzysk
 | kraj               = ITA
 | miasto             = [[Pescara]]
 | liczba ekip        = 23
 | liczba sportowców  = 3368
 | liczba konkurencji = 28
 | otwarcie           = [[25 czerwca]] [[2009]]
 | zamknięcie         = [[5 lipca]] [[2009]]
 | oficjalne otwarcie =
 | przysięga          =
 | znicz              =
 | stadion            = [[Stadio Adriatico]]
(główny stadion)
 | klasyfikacja       = {{państwo|ITA}}
}}
{{commonscat|Mediterranean Games - Pescara 2009}}
'''16. [[Igrzyska śródziemnomorskie|Igrzyska Śródziemnomorskie]]''' – zawody sportowe, które odbyły się między [[25 czerwca]] a [[5 lipca]] [[2009]] roku we [[Włochy|włoskim]] mieście [[Pescara]]. Brały w nich udział 23 reprezentacje narodowe – w sumie w zawodach wzięło udział 3368 sportowców (2183 mężczyzn i 1185 kobiet). Główną areną imprezy był [[Stadio Adriatico]].

== Uczestnicy ==
{|width=50%|
|width=25%|
* {{flaga|AND}} [[Andora na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Andora]] (11)
* {{flaga|DZA}} [[Algieria na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Algieria]] (116)
* {{flaga|ALB}} [[Albania na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Albania]] (145)
* {{flaga|BIH}} [[Bośnia i Hercegowina na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Bośnia i Hercegowina]] (83)
* {{flaga|HRV}} [[Chorwacja na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Chorwacja]] (153)
* {{flaga|CYP}} [[Cypr na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Cypr]] (60)
* {{flaga|MNE}} [[Czarnogóra na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Czarnogóra]] (105)
* {{flaga|EGY}} [[Egipt na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Egipt]] (61)
* {{flaga|FRA}} [[Francja na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Francja]] (334)
* {{flaga|GRC}} [[Grecja na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Grecja]] (360)
* {{flaga|ESP}} [[Hiszpania na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Hiszpania]] (224)
* {{flaga|LBN}} [[Liban na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Liban]] (35)
|valign="top" width=25%|
* {{flaga|LBY|1977}} [[Libia na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Libia]] (73)
* {{flaga|MLT}} [[Malta na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Malta]] (42)
* {{flaga|MCO}} [[Monako na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Monako]] (14)
* {{flaga|MAR}} [[Maroko na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Maroko]] (129)
* {{flaga|SMR}} [[San Marino na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|San Marino]] (28)
* {{flaga|SRB}} [[Serbia na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Serbia]] (144)
* {{flaga|SVN}} [[Słowenia na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Słowenia]] (124)
* {{flaga|Syria|wariant=1980}} [[Syria na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Syria]] (61)
* {{flaga|TUN}} [[Tunezja na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Tunezja]] (131)
* {{flaga|TUR}} [[Turcja na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Turcja]] (315)
* {{flaga|ITA}} [[Włochy na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|Włochy]] (418)
|}

== Dyscypliny ==
{|width=99%|
|valign="top" width=33%|
* [[Plik:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|25px]] [[gimnastyka]] ([[Gimnastyka na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Athletics pictogram.svg|25px]] [[lekkoatletyka]] ([[Lekkoatletyka na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Basketball pictogram.svg|25px]] [[koszykówka]] ([[Koszykówka na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Volleyball (beach) pictogram.svg|25px]] [[siatkówka plażowa]] ([[Siatkówka plażowa na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Bocce pictogram.svg|25px]] [[bocce]] ([[Bocce na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Boxing pictogram.svg|25px]] [[boks]] ([[Boks na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Canoeing  (flatwater) pictogram.svg|25px]] [[kajakarstwo]] ([[Kajakarstwo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Cycling pictogram.svg|25px]] [[kolarstwo]] ([[Kolarstwo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
|valign="top" width=33%|
* [[Plik:Equestrian Vaulting pictogram.svg|25px]] [[jeździectwo]] ([[Jeździectwo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:fencing pictogram.svg|25px]] [[szermierka]] ([[Szermierka na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Football pictogram.svg|25px]] [[piłka nożna]] ([[Piłka nożna na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Golf pictogram.svg|25px]] [[golf]] ([[Golf na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Handball pictogram.svg|25px]] [[piłka ręczna]] ([[Piłka ręczna na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Judo pictogram.svg|25px]] [[judo]] ([[Judo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Karate pictogram.svg|25px]] [[karate]] ([[Karate na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Rowing pictogram.svg|25px]] [[wioślarstwo]] ([[Wioślarstwo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Sailing pictogram.svg|25px]] [[żeglarstwo]] ([[Żeglarstwo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
|valign="top" width=33%|
* [[Plik:Shooting pictogram.svg|25px]] [[strzelectwo]] ([[Strzelectwo na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Swimming pictogram.svg|25px]] [[Pływanie (sport)|pływanie]] ([[Pływanie na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Table tennis pictogram.svg|25px]] [[tenis stołowy]] ([[Tenis stołowy na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Tennis pictogram.svg|25px]] [[tenis ziemny]] ([[Tenis ziemny na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Volleyball (indoor) pictogram.svg|25px]] [[piłka siatkowa]] ([[Piłka siatkowa na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Water polo pictogram.svg|25px]] [[piłka wodna]] ([[Piłka wodna na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Water skiing pictogram.svg|25px]] [[narciarstwo wodne]] ([[Narciarstwo wodne na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Weightlifting pictogram.svg|25px]] [[podnoszenie ciężarów]] ([[Podnoszenie ciężarów na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Wrestling pictogram.svg|25px]] [[zapasy]] ([[Zapasy na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
* [[Plik:Athletics_pictogram_(Paralympics).svg|25 px]] [[sporty niepełnosprawnych|zawody niepełnosprawnych]] ([[Sport niepełnosprawnych na Igrzyskach Śródziemnomorskich 2009|''szczegóły'']])
|}

== Obiekty ==
* [[Stadio Adriatico]]
* [[Stadio del mare]]
* [[Stadio Flacco]]
* [[Circuit urbain]]
* [[Palais des sports Febo]]
* [[Piscines "Le Naiadi"]]
* [[Palais des sports Palaelettra]]
* [[Palais des sports Giovanni Paolo II]]
* [[Littoral de Pescara]]
* [[Palais des sports Rigopiano]]
* [[Polygone de tir Febo]]

== Tabela medalowa ==
{| class="wikitable" width=60% style="font-size: 90%"
| bgcolor="#cccccc" align="center" width=5%| '''Rk'''
| bgcolor="#cccccc" align="center" width=15%| '''Kraj'''
| bgcolor="gold" align="center" width=7%| '''Złoto'''
| bgcolor="silver" align="center" width=7%| '''Srebro'''
| bgcolor="CC9966" align="center" width=7%| '''Brąz'''
| bgcolor="#cccccc" align="center" width=7%| '''Razem'''
|-
| align="center"| '''1.'''
| {{państwo|ITA}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|64
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|49
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|63
| align="center"|176
|-
| align="center"| '''2.'''
| {{państwo|FRA}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|48
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|53
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|39
| align="center"|140
|-
| align="center"| '''3.'''
| {{państwo|ESP}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|28
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|21
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|34
| align="center"|83
|-
| align="center"| '''4.'''
| {{państwo|TUR}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|20
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|19
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|26
| align="center"|65
|-
| align="center"| '''5.'''
| {{państwo|GRC}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|19
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|14
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|31
| align="center"|64
|-
| align="center"| '''6.'''
| {{państwo|TUN}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|13
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|11
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|13
| align="center"|37
|-
| align="center"| '''7.'''
| {{państwo|EGY}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|11
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|10
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|13
| align="center"|34
|-
| align="center"| '''8.'''
| {{państwo|SRB}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|9
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|13
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|13
| align="center"|35
|-
| align="center"| '''9.'''
| {{państwo|SVN}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|7
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|9
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|10
| align="center"|26
|-
| align="center"| '''10.'''
| {{państwo|MAR}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|6
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|9
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|6
| align="center"|21
|-
| align="center"| '''11.'''
| {{państwo|HRV}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|5
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|12
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|11
| align="center"|28
|-
| align="center"| '''12.'''
| {{państwo|CYP}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|3
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|4
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|1
| align="center"|8
|-
| align="center"| '''13.'''
| {{państwo|ALB}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|2
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|4
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|0
| align="center"|6
|-
| align="center"| '''14.'''
| {{państwo|DZA}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|2
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|3
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|12
| align="center"|17
|-
| align="center"| '''15.'''
| {{państwo|Syria|wariant=1980}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|2
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|3
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|7
| align="center"|12
|-
| align="center"| '''16.'''
| {{państwo|MNE}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|2
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|2
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|3
| align="center"|7
|-
| align="center"| '''17.'''
| {{państwo|SMR}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|1
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|3
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|2
| align="center"|6
|-
| align="center"| '''18.'''
| {{państwo|LBY|1977}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|1
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|0
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|6
| align="center"|7
|-
| align="center"| '''19.'''
| {{państwo|BIH}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|0
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|3
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|5
| align="center"|8
|-
| align="center"| '''20.'''
| {{państwo|MLT}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|0
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|1
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|0
| align="center"|1
|-
| align="center"| '''20.'''
| {{państwo|MCO}}
| align="center" style="background:#F7F6A8;"|0
| align="center" style="background:#DCE5E5;"|1
| align="center" style="background:#FFDAB9;"|0
| align="center"|1
|-
|}

== Bibliografia ==
* {{cytuj | tytuł = Wayback Machine  | data = 2015-04-10 | data dostępu = 2016-09-04 | opublikowany = www.cijm.org.gr | url = http://www.cijm.org.gr/images/stories/pdf/JM2009.pdf | archiwum = https://web.archive.org/web/20150410014518/http://www.cijm.org.gr/images/stories/pdf/JM2009.pdf | zarchiwizowano = 2015-04-10 }}

{{Igrzyska śródziemnomorskie}}

[[Kategoria:Igrzyska Śródziemnomorskie 2009| ]]

title: Igrzyska Śródziemnomorskie 200916. Igrzyska Śródziemnomorskie

Stolica igrzysk: Włochy · Pescara

Otwarcie: 25 czerwca 2009

Zamknięcie: 5 lipca 2009

Stadion: Stadio Adriatico · (główny stadion)


text:
# Roy Haynes
Roy Owen Haynes (ur. 13 marca 1925 w Bostonie, zm. 12 listopada 2024) – amerykański perkusista jazzowy. Laureat NEA Jazz Masters Award 1995.

## Życiorys
Rozpoczął karierę zawodową w 1945. Grał w zespole Lestera Younga w latach 1947-1949, a następnie do 1952 występował z Charlie Parkerem. W tym okresie nagrywał także z Budem Powellem, Wardellem Grayem i Stanem Getzem. W latach 1953–1958 odbywał trasy koncertowe z Sarah Vaughan.
W późniejszym okresie występował i nagrywał m.in. z takimi muzykami, jak John Coltrane, Gary Burton, Miles Davis, Dizzy Gillespie, Henry Grimes, Christian McBride, Jackie McLean, Pat Metheny, Thelonious Monk, Gerry Mulligan, Sonny Rollins, Eric Dolphy, Andrew Hill, Chick Corea, Art Pepper czy Horace Tapscott. Prowadził także własne zespoły, w tym trio z Danilo Pérezem (fortepian) i Johnem Patituccim (kontrabas) od końca lat 90.
Haynes jest jednym z najczęściej nagrywanych perkusistów jazzowych. Potrafi grać w różnych stylach - od swingu po awangardę. W 1998 został wprowadzony do Percussive Hall of Fame.
Jego syn Graham jest znanym kornecistą jazzowym.

## Dyskografia
- We Three (1958) z Phineasem Newbornem i Paulem Chambersem
- Out of the Afternoon (1962) z Rolandem Kirkiem
- When It's Haynes It Roars (1992)
- The Roy Haynes Trio (2000)
- Birds of a Feather: A Tribute to Charlie Parker (2001)
- Love Letters (2003)
- Fountain Of Youth (2004)

title: Roy Haynes

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Roy Haynes
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = Roy Haynes.jpg
 |opis zdjęcia          = Roy Haynes w [[Carnegie Hall]], 18 września 2007
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Roy Owen Haynes
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = [[13 marca]] [[1925]]
 |miejsce urodzenia     = [[Boston]]
 |data śmierci          = [[12 listopada]] [[2024]]
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            = [[perkusja]]
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[jazz]]
 |zawód                 = muzyk
 |aktywność             = 1942–2024
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            = [[Miles Davis]], [[John Coltrane]], [[Chick Corea]]
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Roy Owen Haynes''' (ur. [[13 marca]] [[1925]] w [[Boston]]ie<ref>{{cytuj|url=http://www.drummerworld.com/drummers/Roy_Haynes.html|tytuł=Roy Haynes|opublikowany = drummerworld.com|język=en|data dostępu=2010-03-27}}</ref>, zm. [[12 listopada]] [[2024]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.wunc.org/2024-11-12/roy-haynes-pioneering-modern-jazz-drummer-has-died-at-99 | tytuł = ''Roy Haynes, pioneering modern jazz drummer, has died at 99'' | opublikowany = wunc.org | język = en | data dostępu = 2024-11-12}}</ref>) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[Perkusja|perkusista]] [[jazz]]owy. Laureat [[NEA Jazz Masters|NEA Jazz Masters Award]]<ref>{{cytuj|url=http://arts.gov/honors/jazz/roy-haynes|tytuł=NEA Jazz Masters – Roy Haynes|data dostępu=2014-07-05}}</ref> 1995.

== Życiorys ==
Rozpoczął karierę zawodową w 1945. Grał w zespole [[Lester Young|Lestera Younga]] w latach 1947-1949, a następnie do 1952 występował z [[Charlie Parker]]em. W tym okresie nagrywał także z [[Bud Powell|Budem Powellem]], [[Wardell Gray|Wardellem Grayem]] i [[Stan Getz|Stanem Getzem]]. W latach 1953–1958 odbywał trasy koncertowe z [[Sarah Vaughan]].

W późniejszym okresie występował i nagrywał m.in. z takimi muzykami, jak [[John Coltrane]], [[Gary Burton]], [[Miles Davis]], [[Dizzy Gillespie]], [[Henry Grimes]], [[Christian McBride]], [[Jackie McLean]], [[Pat Metheny]], [[Thelonious Monk]], [[Gerry Mulligan]], [[Sonny Rollins]], [[Eric Dolphy]], [[Andrew Hill]], [[Chick Corea]], [[Art Pepper]] czy [[Horace Tapscott]]. Prowadził także własne zespoły, w tym trio z [[Danilo Pérez]]em ([[fortepian]]) i [[John Patitucci|Johnem Patituccim]] ([[kontrabas]]) od końca [[Lata 90. XX wieku|lat 90.]]

Haynes jest jednym z najczęściej nagrywanych perkusistów jazzowych. Potrafi grać w różnych stylach - od [[swing (jazz)|swingu]] po awangardę. W 1998 został wprowadzony do [[Percussive Hall of Fame]].

Jego syn [[Graham Haynes|Graham]] jest znanym [[Kornet (instrument)|kornecistą]] jazzowym.

== Dyskografia ==
* ''We Three'' ([[1958 w muzyce|1958]]) z [[Phineas Newborn|Phineasem Newbornem]] i [[Paul Chambers|Paulem Chambersem]]
* ''Out of the Afternoon'' ([[1962 w muzyce|1962]]) z [[Rahsaan Roland Kirk|Rolandem Kirkiem]]
* ''When It's Haynes It Roars'' ([[1992 w muzyce|1992]])
* ''The Roy Haynes Trio'' ([[2000 w muzyce|2000]])
* ''Birds of a Feather: A Tribute to Charlie Parker'' ([[2001 w muzyce|2001]])
* ''Love Letters'' ([[2003 w muzyce|2003]])
* ''Fountain Of Youth'' ([[2004 w muzyce|2004]])

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj| url = http://www.pas.org/experience/halloffame/HaynesRoy.aspx| tytuł = PAS Hall of Fame: Roy Haynes| data dostępu = 2012-11-05| autor = Rick Mattingly| opublikowany = Persussive Arts Society| język = en| archiwum = https://web.archive.org/web/20121023043402/http://www.pas.org/experience/halloffame/HaynesRoy.aspx| zarchiwizowano = 2012-10-23}}

{{Nagroda Grammy Lifetime Achievement Award (Całokształt twórczości)}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Haynes, Roy}}
[[Kategoria:Amerykańscy perkusiści jazzowi]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody NEA Jazz Masters]]
[[Kategoria:Członkowie Percussive Hall of Fame]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bostonie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1925]]
[[Kategoria:Zmarli w 2024]]

title: Roy Haynes

Imię i nazwisko: Roy Owen Haynes

Data i miejsce urodzenia: 13 marca 1925 · Boston

Data śmierci: 12 listopada 2024

Instrumenty: perkusja

Gatunki: jazz

Zawód: muzyk

Powiązania: Miles Davis, John Coltrane, Chick Corea


text:
# Język kaptiau
Język kaptiau (kapitiau, kapitiauw, kaptiauw) – język austronezyjski używany w prowincji Papua w Indonezji (dystrykt Bonggo, kabupaten Sarmi). Według danych z 2006 roku mówi nim 230 osób.
Posługuje się nim grupa etniczna Kaptiau. Jego użytkownicy zamieszkują wieś o tej samej nazwie.
Zagrożony wymarciem, jego znajomość ogranicza się do osób w podeszłym wieku. W użyciu są też języki indonezyjski i malajski papuaski.
Nie wykształcił piśmiennictwa.

title: Język kaptiau

wikitext:
{{Język infobox
 | nazwa oryginalna = Kaptiau
 | obszar           = [[Papua (prowincja)|Papua]] ([[Indonezja]])
 | liczba mówiących = 230 (2006)
 | klasyfikacja     = * [[Języki austronezyjskie]]
* [[Języki malajsko-polinezyjskie]]
* [[Języki malajsko-polinezyjskie centralno-wschodnie|Grupa centralno-wschodnia]]
* [[Języki malajsko-polinezyjskie wschodnie|Grupa wschodnia]]
* [[Języki oceaniczne]]
* Języki zachodniooceaniczne
* Języki północnonowogwinejskie
* Języki sarmi-jayapura
* Języki sarmi
* Język kaptiau
 | język urzędowy =
 | organ regulujący =
 | iso1             =
 | iso2             =
 | iso3             = kbi
 | sil              =
 | kod              =
 | dialekty         =
 | mapka            =
 | opis             =
 | wikisłownik      =
}}
'''Język kaptiau''' (kapitiau, kapitiauw, kaptiauw){{r|Ethnologue22|PetaBahasa}} – [[Języki austronezyjskie|język austronezyjski]] używany w prowincji [[Papua (prowincja)|Papua]] w [[Indonezja|Indonezji]] (dystrykt Bonggo, [[kabupaten]] Sarmi){{r|Ethnologue22|PetaBahasa}}. Według danych z 2006 roku mówi nim 230 osób{{r|Ethnologue22}}.

Posługuje się nim grupa etniczna Kaptiau. Jego użytkownicy zamieszkują wieś o tej samej nazwie{{r|Ethnologue22|PetaBahasa}}.

Zagrożony wymarciem, jego znajomość ogranicza się do osób w podeszłym wieku. W użyciu są też języki [[język indonezyjski|indonezyjski]] i [[język malajski papuaski|malajski papuaski]]{{r|Ethnologue22}}.

Nie wykształcił piśmiennictwa{{r|Ethnologue22}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="Ethnologue22">{{Ethnologue |tytuł = Kaptiau |wydanie = 22 |id = kbi |archiwum = https://web.archive.org/web/20190605173138/https://www.ethnologue.com/language/kbi }}</ref>
* <ref name="PetaBahasa">{{Cytuj stronę |url=https://petabahasa.kemdikbud.go.id/infobahasa.php?idb=459 |tytuł=Bahasa Kaptiau (Kapitiau) |opublikowany=Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan |praca=Peta Bahasa |zarchiwizowano=2023-05-07 |data dostępu=2023-05-07 |archiwum=http://archive.today/2023.05.07-235315/https://petabahasa.kemdikbud.go.id/infobahasa.php?idb=459 |język=id }}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Tarpia}}
[[Kategoria:Języki oceaniczne]]
[[Kategoria:Języki Papui Zachodniej]]
[[Kategoria:Języki zagrożone wymarciem]]

title: Kaptiau

Obszar: Papua (Indonezja)

title: Klasyfikacja genetyczna

Klasyfikacja genetyczna: - Języki austronezyjskie - Języki malajsko-polinezyjskie - Grupa centralno-wschodnia - Grupa wschodnia - Języki oceaniczne - Języki zachodniooceaniczne - Języki północnonowogwinejskie - Języki sarmi-jayapura - Języki sarmi - Język kaptiau

title: Status oficjalny

Ethnologue: 8a umierający↗

title: Kody języka

ISO 639-3: kbi

IETF: kbi

Ethnologue: kbi

title: W Wikipedii

W Wikipedii: Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.


text:
# Ołtaszyn
Ołtaszyn (niem. Oltaschin, od 1937 do 1945 Herzogshufen, w pierwszych latach po II wojnie światowej Ołtarzyn) – osiedle leżące w południowej części Wrocławia.
Ołtaszyn od strony południowej sąsiaduje z wsią Wysoka (wzdłuż polnej drogi), od północy sięga do linii kolejowej Wrocław – Kobierzyce, od wschodu sąsiaduje z Wojszycami (w linii ulic: Świt, Nenckiego, Gałczyńskiego i Grota-Roweckiego), od zachodu natomiast z Partynicami (w linii ulic: Agrestowej i Obrońców Poczty Gdańskiej).

## Historia
Najstarsze ślady osadnictwa w okolicy Ołtaszyna pochodzą z epoki brązu i żelaza.
Najstarszy znany zapis dotyczący wsi pochodzi z roku 1204, w którym Henryk Brodaty m.in. zwolnił posiadłości klasztoru NMP na Piasku od daniny na prawie polskim iure polonico zwanej podworowem. Miejscowość została wymieniona w tym łacińskim dokumencie w staropolskiej, zlatynizowanej formie Oltauschino. Pierwsze większe opracowanie dotyczące Ołtaszyna pt. Geschichte der katholischen Pfarrei Oltaschin nebst deren Adjuncta Bettlern. pochodzi z 1875 roku a jego autorem był proboszcz parafii Johannes Soffner.
Dawna średniowieczna wieś zachowała kształt owalnicowej dwurzędówki z 2 ulicami w osi wschodnio-zachodniej, ujmującymi wspólny plac tzw. nawsie zamknięty od wschodu budynkiem Kościół Wniebowzięcia NMP a od zachodu budynkiem kuźni (z ok. 1880 r.).
W czasie II wojny światowej od strony Ołtaszyna i innych peryferyjnych osiedli od strony południowej miasta, nastąpiło natarcie 22 korpusu 6 Armii na twierdzę Breslau.
Po zakończeniu II wojny światowej osiedle było nadal zamieszkiwane przez ludność niemiecką. Wyjazdy do Niemiec nastąpiły w dwóch falach, do lat 50. i w latach 60. XX w. W pierwszym okresie tuż po wojnie posługę duszpasterską w parafii sprawował ksiądz niemiecki Stanisław Wallek.
W granicach Wrocławia Ołtaszyn znajduje się od 1 stycznia 1951 roku. Dominuje w nim zabudowa jednorodzinna.
W Ołtaszynie znajduje się Autorski Dom Kultury (dawny Dom Ludowy), istniejący już w XIX wieku. Na jego terenie znajdowała się kręgielnia. W latach 80. XX wieku w jego murach wyświetlano filmy kina przewoźnego, działały kółka artystyczne, w tym teatralne (wystawiono np. Zemstę A. Fredry, działały różne sekcje sportowe, m.in. judo, karate, tenis stołowy), znajdowała się kawiarnia. W 1980 roku odbył się tu pierwszy koncert punkowy zespołu "Skuter". Obecnie jest siedzibą Teatru Na Bruku.

## Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:
- osiedle mieszkaniowe – zespół budowlany z 32 domami i działkami, ul. Strączkowa, wczesnomodernistyczne z l. 1921-22, zaprojektowane przez Ernsta Maya, przykładowy fragment miasta satelitarnego
- kościoła pw. Wniebowzięcia NMP, z XIII w., XVI/XVII, ul. Pszczelarska 10; gotycki,  powstał w Ołtaszynie już w 1238 r.; obecną gotycką budowlę wzniesiono w roku 1450. W 1856 r. wieża, dach i sklepienie zostały przebudowane i kościół otrzymał obecny wygląd, w duchu pomorskiego pseudogotyku. W świątyni znajdują się cenne zabytki: figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XV w. w głównym ołtarzu oraz figury św. Barbary i św. Katarzyny. Przy kościele znajduje się cmentarz. Na cmentarzu stoi figura św. Jana Nepomucena z XVIII w.[10]

## Granice osiedla
Obecnie osiedle tworzą 3 jednostki osadnicze:
- Pierwotna wieś położona na północy.
- Niewielkie osiedle mieszkaniowe Ołtaszyn dla robotników rolnych na południowy wschód od pierwotnej wsi, rozplanowane na początku lat 20. XX wieku przez Ernsta Maya[11].
- Osiedle podmiejskie z lat 30. XX wieku, ukształtowane ostatecznie przestrzennie w latach 70., usytuowane po stronie południowej wsi.

Od północy granica Ołtaszyna biegnie przy Parku Południowym (róg ul. Wyścigowej i Ślężnej) wzdłuż linii kolejowej, od wschodu ul. Grota Roweckiego. Od południa granica osiedla pokrywa się z granicą miasta, a od zachodu prowadzi ul. Agrestową i krótkim odcinkiem Wyścigowej.

## Ulice osiedla
gen. R. Abrahama, Ametystowa, Agatowa, Agrestowa, M. Białoszewskiego, Bołtucia, Brylantowa, Bursztynowa, Czołgistów, płk. S. Dąbka, Diamentowa, Fasolowa, Filipowicza, Fizylierska, K. I. Gałczyńskiego, Gerberowa, W. Goetla, gen. S. Grota-Roweckiego, mjr. Hubala, Jarzynowa, Jaspisowa, Koralowa, Kryniczna, Kryształowa, Kurpiów, gen. T. Kutrzeby, Jarzynowa, Jaspisowa, J. Lechonia, Łubinowa, Malachitowa, płk. K. Masztalerza, Motylkowa, Nefrytowa, Nektarowa, M. Nenckiego, Nenufarowa, Obrońców Poczty Gdańskiej, Opalowa, Orawska, Parafialna, Piechoty, Poronińska, Pszczelarska, Rubinowa, marsz. E. Rydza-Śmigłego, Rzepakowa, gen. S. Grzmota-Skotnickiego, Sojowa, gen. K. Sosnkowskiego, S. Starzyńskiego, Storczykowa, B. Strachowskiego, Strączkowa, mjr. H. Sucharskiego, Synów Pułku, W. Szafera, Szafirowa, Szczepowa, Szmaragdowa, Świt, Traktorowa, Turkusowa, Uczniowska, Ułańska, adm. J. Unruga, Włada, Zdrojowa, Zwiadowców.

## Geografia
Pierwotny układ wsi to tzw. ulicówka dwurzędowa. Obecne centrum osiedla, tak jak dawniej, tworzą dwie równoległe ulice: Pszczelarska i Strachowskiego; oraz prostokątny, wydłużony w orientacji wschód-zachód, plac pomiędzy nimi. Drogi te były jednostronnie zabudowane, głównie gospodarstwami rolnymi. Na tyłach tych zabudowań rozciągały się pola uprawne. Centralny plac zajmowały m.in. obiekty publiczne, jak kościół, oraz kuźnia i staw przeciwpożarowy.
Układ ten pozostał w niemal niezmienionym stanie, jednak zamiast pól uprawnych wokół starych domów osiedla rozciąga się nowoczesna zabudowa jednorodzinna, a dawne gospodarstwa rolne nie spełniają już swych pierwotnych funkcji. Okolica placu pomiędzy ww. ulicami do dziś skupia najważniejsze dla mieszkańców budynki: kościół, przychodnia lekarska, sklepy i usługi.
Ołtaszyn jest jednym z najwyżej położonych osiedli, znajduje się na wysoczyźnie morenowej zajmującej południowe rejony miasta, na wysokości 130-136 m n.p.m. Ziemia jest tam bardzo dobra, klasy I i II (czarne ziemie i gleby brunatne), co sprzyjało warunkom rozwoju ogrodnictwa. W latach 80. powstały liczne szklarnie, które obecnie w większości zostały przekształcone w hurtownie, sklepy lub pomieszczenia gospodarskie.

## Komunikacja miejska
Osiedle ma zapewnioną komunikację autobusową z punktami przesiadkowymi przy pętli Krzyki oraz Dworcu Głównym PKP (linie nr 112, 113, 127, 612 oraz nocny 249).

## Edukacja
- przedszkole-centrum dla dzieci „Przyjaciele Puchatka”, ul. Piechoty 1b
- W około 1900 r. powstała szkoła ewangelicka przy obecnej ul. Gałczyńskiego. W 2002 roku oddano do użytku wyremontowany budynek szkolny, w którym znajduje się obecnie:
  - Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 6 we Wrocławiu,
  - Przedszkole nr 29,
  - Szkoła Podstawowa nr 34
  - Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 17
- boisko piłkarskie „Ołtaszyn”, ul. Strachowskiego 53

## Urzędy i instytucje
- poczta, ul. Unruga
- Przychodnia Rejonowa, ul. Pszczelarska

title: Ołtaszyn

wikitext:
{{Dzielnica infobox
 |herb miasta                  = Herb wroclaw.svg
 |dopełniacz nazwy miasta      = Wrocławia
 |nazwa                        = Ołtaszyn
 |nazwa oryginalna             =
 |status                       = Osiedle
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Ołtaszyna
 |dewiza                       =
 |państwo                      = POL
 |1. jednostka administracyjna = {{państwo|dolnośląskie}}
 |miasto                       = [[Wrocław]]
 |typ jednostki podziału       =
 |jednostka podziału           =
 |data założenia               =
 |data likwidacji              =
 |prawa miejskie               =
 |w granicach miasta           = 1951
 |SIMC                         =
 |zarządzający                 =
 |stanowisko zarządzającego    =
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |liczba ludności              = 6968<ref name="bip" />
 |rok                          = 30.06.2022
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |nazwa podziału               =
 |podział                      =
 |plan                         =
 |mapa                         = Wrocław Ołtaszyn.png
 |opis mapy                    =
 |kod mapy                     = Wrocław
 |współrzędne                  =
 |commons                      = Category:Ołtaszyn, Wrocław
 |wikicytaty                   =
 |wikinews                     =
 |www                          =
}}
'''Ołtaszyn''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Oltaschin'', od [[1937]] do [[1945]] ''Herzogshufen''<ref name="MP" />, w pierwszych latach po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] ''Ołtarzyn''<ref name="budz" />) – osiedle leżące w południowej części [[Wrocław]]ia.

Ołtaszyn od strony południowej sąsiaduje z wsią [[Wysoka (powiat wrocławski)|Wysoka]] (wzdłuż polnej drogi), od północy sięga do linii kolejowej Wrocław – [[Kobierzyce]], od wschodu sąsiaduje z [[Wojszyce (Wrocław)|Wojszycami]] (w linii ulic: Świt, Nenckiego, Gałczyńskiego i Grota-Roweckiego), od zachodu natomiast z [[Partynice|Partynicami]] (w linii ulic: Agrestowej i Obrońców Poczty Gdańskiej).

== Historia ==
Najstarsze ślady osadnictwa w okolicy Ołtaszyna pochodzą z [[epoka brązu|epoki brązu]] i [[epoka żelaza|żelaza]].

Najstarszy znany zapis dotyczący wsi pochodzi z roku [[1204]], w którym [[Henryk I Brodaty|Henryk Brodaty]] m.in. zwolnił posiadłości [[kościół NMP na Piasku we Wrocławiu|klasztoru NMP na Piasku]] od daniny na prawie polskim ''iure polonico'' zwanej ''podworowem''{{odn|Grünhagen|1866|s=69}}. Miejscowość została wymieniona w tym [[łacina|łacińskim]] dokumencie w [[język staropolski|staropolskiej]], zlatynizowanej formie ''Oltauschino''{{odn|Grünhagen|1866|s=69}}. Pierwsze większe opracowanie dotyczące Ołtaszyna pt. ''Geschichte der katholischen Pfarrei Oltaschin nebst deren Adjuncta Bettlern''<ref name="dbc" />. pochodzi z 1875 roku a jego autorem był proboszcz parafii [[Johannes Soffner]].

Dawna średniowieczna wieś zachowała kształt owalnicowej dwurzędówki z 2 ulicami w osi wschodnio-zachodniej, ujmującymi wspólny plac tzw. [[nawsie (urbanistyka)|nawsie]] zamknięty od wschodu budynkiem Kościół Wniebowzięcia NMP a od zachodu budynkiem kuźni (z ok. [[1880]] r.).

W czasie II wojny światowej od strony Ołtaszyna i innych peryferyjnych osiedli od strony południowej miasta, nastąpiło natarcie 22 korpusu [[6 Armia (ZSRR)|6 Armii]] na twierdzę Breslau.

Po zakończeniu II wojny światowej osiedle było nadal zamieszkiwane przez ludność niemiecką. Wyjazdy do Niemiec nastąpiły w dwóch falach, do lat 50. i w latach 60. XX w. W pierwszym okresie tuż po wojnie posługę duszpasterską w parafii sprawował ksiądz niemiecki Stanisław Wallek<ref name="budz" />.

W granicach Wrocławia Ołtaszyn znajduje się od [[1 stycznia]] [[1951]] roku. Dominuje w nim zabudowa jednorodzinna.

W Ołtaszynie znajduje się Autorski Dom Kultury (dawny Dom Ludowy), istniejący już w XIX wieku. Na jego terenie znajdowała się kręgielnia<ref name="tea1" />. W latach 80. XX wieku w jego murach wyświetlano filmy kina przewoźnego, działały kółka artystyczne, w tym teatralne (wystawiono np. ''[[Zemsta (komedia)|Zemstę]]'' A. Fredry<ref name="tea2" />, działały różne sekcje sportowe, m.in. judo, karate, tenis stołowy), znajdowała się kawiarnia. W 1980 roku odbył się tu pierwszy koncert punkowy zespołu "[[Skuter]]"<ref name="JM" />. Obecnie jest siedzibą Teatru Na Bruku<ref name="tea1" />.

== Zabytki ==
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są<ref name="nid" />:
* osiedle mieszkaniowe – zespół budowlany z 32 domami i działkami, ul. Strączkowa, [[modernizm (architektura)|wczesnomodernistyczne]] z l. 1921-22, zaprojektowane przez [[Ernst May|Ernsta Maya]], przykładowy fragment miasta satelitarnego
* [[Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Wrocławiu-Ołtaszynie|kościoła pw. Wniebowzięcia NMP]], z XIII w., XVI/XVII, ul. Pszczelarska 10; gotycki,  powstał w Ołtaszynie już w [[1238]] r.; obecną gotycką budowlę wzniesiono w roku [[1450]]. W [[1856]] r. wieża, dach i sklepienie zostały przebudowane i kościół otrzymał obecny wygląd, w duchu pomorskiego pseudogotyku. W świątyni znajdują się cenne zabytki: figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z [[XV wiek|XV]] w. w głównym ołtarzu oraz figury św. Barbary i św. Katarzyny. Przy kościele znajduje się cmentarz. Na cmentarzu stoi figura św. Jana Nepomucena z XVIII w.<ref name="MZ" />
{{osobny artykuł|Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Wrocławiu-Ołtaszynie}}

== Granice osiedla ==
Obecnie osiedle tworzą 3 jednostki osadnicze:
* Pierwotna wieś położona na północy.
* Niewielkie osiedle mieszkaniowe Ołtaszyn dla robotników rolnych na południowy wschód od pierwotnej wsi, rozplanowane na początku [[lata 20. XX wieku|lat 20. XX wieku]] przez [[Ernst May|Ernsta Maya]]<ref name="KB,NF" />.
* Osiedle podmiejskie z [[lata 30. XX wieku|lat 30. XX wieku]], ukształtowane ostatecznie przestrzennie w [[lata 70. XX wieku|latach 70.]], usytuowane po stronie południowej wsi.

Od północy granica Ołtaszyna biegnie przy Parku Południowym (róg ul. Wyścigowej i Ślężnej) wzdłuż linii kolejowej, od wschodu ul. Grota Roweckiego. Od południa granica osiedla pokrywa się z granicą miasta, a od zachodu prowadzi ul. Agrestową i krótkim odcinkiem Wyścigowej.

== Ulice osiedla ==
gen. R. Abrahama, Ametystowa, Agatowa, Agrestowa, M. Białoszewskiego, Bołtucia, Brylantowa, Bursztynowa, Czołgistów, płk. S. Dąbka, Diamentowa, Fasolowa, Filipowicza, Fizylierska, K. I. Gałczyńskiego, Gerberowa, W. Goetla, gen. S. Grota-Roweckiego, mjr. Hubala, Jarzynowa, Jaspisowa, Koralowa, Kryniczna, Kryształowa, Kurpiów, gen. T. Kutrzeby, Jarzynowa, Jaspisowa, J. Lechonia, Łubinowa, Malachitowa, płk. K. Masztalerza, Motylkowa, Nefrytowa, Nektarowa, M. Nenckiego, Nenufarowa, Obrońców Poczty Gdańskiej, Opalowa, Orawska, Parafialna, Piechoty, Poronińska, Pszczelarska, Rubinowa, marsz. E. Rydza-Śmigłego, Rzepakowa, gen. S. Grzmota-Skotnickiego, Sojowa, gen. K. Sosnkowskiego, S. Starzyńskiego, Storczykowa, B. Strachowskiego, Strączkowa, mjr. H. Sucharskiego, Synów Pułku, W. Szafera, Szafirowa, Szczepowa, Szmaragdowa, Świt, Traktorowa, Turkusowa, Uczniowska, Ułańska, adm. J. Unruga, Włada, Zdrojowa, Zwiadowców.

== Geografia ==
Pierwotny układ wsi to tzw. ulicówka dwurzędowa. Obecne centrum osiedla, tak jak dawniej, tworzą dwie równoległe ulice: Pszczelarska i Strachowskiego; oraz prostokątny, wydłużony w orientacji wschód-zachód, plac pomiędzy nimi. Drogi te były jednostronnie zabudowane, głównie gospodarstwami rolnymi. Na tyłach tych zabudowań rozciągały się pola uprawne. Centralny plac zajmowały m.in. obiekty publiczne, jak kościół, oraz kuźnia i staw przeciwpożarowy.

Układ ten pozostał w niemal niezmienionym stanie, jednak zamiast pól uprawnych wokół starych domów osiedla rozciąga się nowoczesna zabudowa jednorodzinna, a dawne gospodarstwa rolne nie spełniają już swych pierwotnych funkcji. Okolica placu pomiędzy ww. ulicami do dziś skupia najważniejsze dla mieszkańców budynki: kościół, przychodnia lekarska, sklepy i usługi.

Ołtaszyn jest jednym z najwyżej położonych osiedli, znajduje się na wysoczyźnie morenowej zajmującej południowe rejony miasta, na wysokości 130-136 [[m n.p.m.]] Ziemia jest tam bardzo dobra, klasy I i II ([[czarne ziemie]] i [[Gleby brunatnoziemne|gleby brunatne]]), co sprzyjało warunkom rozwoju ogrodnictwa. W latach 80. powstały liczne szklarnie, które obecnie w większości zostały przekształcone w hurtownie, sklepy lub pomieszczenia gospodarskie.

== Komunikacja miejska ==
Osiedle ma zapewnioną komunikację autobusową z punktami przesiadkowymi przy pętli Krzyki oraz Dworcu Głównym PKP (linie nr 112, 113, 127, 612 oraz nocny 249).

== Edukacja ==
* przedszkole-centrum dla dzieci „Przyjaciele Puchatka”, ul. Piechoty 1b
* W około 1900 r. powstała szkoła ewangelicka przy obecnej ul. Gałczyńskiego. W 2002 roku oddano do użytku wyremontowany budynek szkolny, w którym znajduje się obecnie:
** Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 6 we Wrocławiu,
** Przedszkole nr 29,
** Szkoła Podstawowa nr 34
** Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 17
* boisko piłkarskie „Ołtaszyn”, ul. Strachowskiego 53

== Urzędy i instytucje ==
* poczta, ul. Unruga
* Przychodnia Rejonowa, ul. Pszczelarska

== Przypisy ==
<references>
<ref name="bip">[https://bip.um.wroc.pl/attachments/download/118990 BIP Wrocław], łączna liczba mieszkańców zameldowanych na pobyt stały (6691) i czasowy (277)</ref>
<ref name="budz">{{cytuj|tytuł=Ołtaszyn – historia lat powojennych.|data=2017-07-10|data dostępu=2017-10-12|url=http://www.budzowski.org/oltaszyn-historia-powojennych/|język=pl-PL}}</ref>
<ref name="dbc">[http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmetadata?id=3328&from=publication Geschichte der katholischen Pfarrei Oltaschin nebst deren Adjuncta Bettlern.]</ref>
<ref name="JM">Jakub Michalak, ''Nie będę wisiał ukrzyżowany'', oficyna Wydawnicza Atut, Wrocław, {{ISBN|978-83-7432-307-9}}, s.47</ref>
<ref name="KB,NF">{{cytuj |autor = Konstanze Beelitz; Niclas Fӧrster |tytuł = Breslau - Wrocław : przewodnik po architekturze modernistycznej |data = 2006 |data dostępu = 2023-01-17 |isbn = 83-60544-52-2 |miejsce = Wrocław |wydawca = Via Nova |s = 161 |oclc = 258758424}}</ref>
<ref name="MP">Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i [[Ministerstwo Ziem Odzyskanych|Ziem Odzyskanych]] z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ({{Monitor Polski | rok = 1946 | numer = 142 | pozycja = 262}})</ref>
<ref name="MZ">{{cytuj stronę | url = http://kapliczki.org.pl/kapliczki/Figura_%C5%9Bw._Jana_Nepomucena_na_O%C5%82taszynie_we_Wroc%C5%82awiu | tytuł = Figura św. Jana Nepomucena na Ołtaszynie we Wrocławiu | nazwisko = Zalewski | imię = Michał | opublikowany = Kapliczki, krzyże i figury przydrożne | język = pl | data dostępu = 2017-06-06}}</ref>
<ref name="nid">{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego|opublikowany=Narodowy Instytut Dziedzictwa|data dostępu=2012-11-18|strony=225 | archiwum = https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf | zarchiwizowano = 2021-10-31 }}</ref>
<ref name="tea1">[http://teatrnabruku.pl/wp/?p=2889 teatrna bruku]</ref>
<ref name="tea2">[http://teatrnabruku.pl/wp/?p=2902 Ołtaszyn wczoraj, dziś i … jutro]</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{Grünhagen1866|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę|tytuł=[[Encyklopedia Wrocławia]]|rok=2001|wydawca=[[Wydawnictwo Dolnośląskie]]|miejsce=Wrocław|isbn=8370237495|autor=[[Jan Harasimowicz]] (red.)|wydanie=2 popr. i uzup.}}
* {{Cytuj książkę|tytuł=Stare i nowe osiedla Wrocławia|rok=1973|wydawca=[[Zakład Narodowy im. Ossolińskich]]|autor=[[Zygmunt Antkowiak]]}}
* {{Cytuj książkę|tytuł=Wrocław od A do Z|rok=1991|wydawca=Zakład Narodowy im. Ossolińskich|miejsce=Wrocław|isbn=8304037238|autor=[[Zygmunt Antkowiak]]}}
* {{Cytuj książkę|tytuł=Środowisko Wrocławia : informator 2002|rok=2002|wydawca=Dolnośląska Fundacja Ekorozwoju|miejsce=Wrocław|isbn=8391688429|autor=Krzysztof Smolnicki (red.)|autor2=Mariusz Szykasiuk (red.)}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.oltaszyn.com.pl Ołtaszyn – forum, informacje na temat osiedla]
* [http://dolny-slask.org.pl/565210,Wroclaw,Oltaszyn.html Zdjęcia archiwalne i współczesne Ołtaszyna]

{{Osiedla samorządowe Wrocławia}}
{{Dzielnice administracyjne Wrocławia (1952–1990)}}

[[Kategoria:Ołtaszyn|*]]
[[Kategoria:Architektura gotyku w województwie dolnośląskim|Ołtaszyn]]

title: · Ołtaszyn

Województwo: dolnośląskie

Miasto: Wrocław


text:
# Andrzej Ciołek z Żelechowa
Andrzej Ciołek z Żelechowa herbu Ciołek (ur. ok. 1380, zm. przed 1447) – polski rycerz, uważany niesłusznie za właściciela dóbr Kabaty (był właścicielem Żelechowa i stamtąd się pisał), starosta halicki, podkomorzy sandomierski, starosta sandomierski, starosta generalny Wielkopolski, uczestnik bitwy pod Grunwaldem.

## Życiorys
Był synem Andrzeja Ciołka, chorążego płockiego i wojewody mazowieckiego, i Elżbiety z Garbowa, ciotki rycerza Zawiszy Czarnego. Do jego ojca należały m.in. wieś Kabaty. To samo imię i nazwisko stało się powodem nieporozumienia, powszechnie bowiem sądzi się, że właścicielem Kabat był starosta Andrzej Ciołek. Jakby tego było mało, później właścicielem Kabat był bratanek starosty, również Andrzej Ciołek, syn Wiganda z Powsina. Błędna informacja o posiadaniu przez starostę Andrzeja Ciołka dóbr Kabaty została utrwalona na pomniku, o którym mowa niżej.
W 1404 r. odbył podróż do Hiszpanii. Przyjęło się twierdzić, że jej celem była pielgrzymka do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela, jednak w dokumentach poświadczona jest tylko jego wizyta na dworze króla aragońskiego Marcina w Barcelonie. Owej domniemanej, acz nieudokumentowanej pielgrzymce poświęcony został wspomniany pomnik.
15 lipca 1410 r. wziął udział w bitwie pod Grunwaldem, o czym wspomina Jan Długosz:

„Trzecia chorągiew, przyboczna, miała jako znak wywijającego mieczem męża w zbroi, siedzącego na białym koniu na czerwonym polu. Dowodził nią Andrzej Ciołek z Żelechowa z rodu Ciołków i Jan ze Sprowy z rodu Odrowążów. Na jej czele znajdowali się następujący rycerze: Mszczuj ze Skrzynna z rodu Łabędziów, Aleksander Gorajski z rodu Korczaków, Mikołaj Powała z Taczowa z domu Powałów, Sasin z Wychucza także z domu Powałów”.

W bitwie, wraz z Janem ze Sprowy, hetmanił (dowodził) trzecim „cubiculariorum” (królewską chorągwią nadworną).
Został wspominany w powieści Krzyżacy Henryka Sienkiewicza:

Zaś z rycerskimi gośćmi starła się chorągiew królewska nadworna, której Ciołek z Żelechowa przywodził.

Widnieje także na Panoramie bitwy pod Grunwaldem z 1910, autorstwa Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego.
Po zakończeniu kariery wojskowej, za zasługi rycerskie, w tym udział w bitwie pod Grunwaldem, otrzymał od króla Władysława Jagiełły liczne godności. W latach 1412–1420 był starostą halickim, w 1424 r. podkomorzym sandomierskim, w 1425 r. starostą sandomierskim, a w 1434 starostą Wielkopolski.
Był sygnatariuszem pokoju mełneńskiego 1422 r..
Co najmniej od 1410 r. Andrzej Ciołek był właścicielem Żelechowa. W 1447 r. król Kazimierz Jagiellończyk potwierdził jego synom, Andrzejowi i Mikołajowi, przywileje targowe tego miasta. Andrzej Ciołek musiał więc już w owym roku nie żyć.

## Upamiętnienie
Odbytą przez Andrzeja Ciołka w 1404 r. pielgrzymkę do Santiago de Compostela (której nie potwierdzają żadne dokumenty) uwieczniono pomnikiem w Warszawie, odsłoniętym w 2000 r., położonym przy Alei Kasztanowej na skrzyżowaniu z Aleją Komisji Edukacji Narodowej z umieszczoną nań tablicą z polsko-hiszpańską inskrypcją, zawierającą m.in. zdanie:

W roku 1404 Andrzej Ciołek, herbu Ciołek, rycerz, podkomorzy i starosta sandomierski, właściciel dóbr Kabaty odbył pielgrzymkę do Santiago de Compostela w dalekiej Hiszpanii, torując drogę wzajemnemu poznawaniu i przenikaniu kultur Europy

W listopadzie 2024 r., w 620. rocznicę wyprawy Andrzeja Ciołka do Hiszpanii, z inicjatywy dr. Krzysztofa Czubaszka, dyrektora Ursynowskiego Centrum Kultury „Alternatywy”, tablica na pomniku została wymieniona na nową, zawierającą następujący tekst w języku polskim:

W roku 1404 Andrzej Ciołek, herbu własnego – syn wojewody mazowieckiego i właściciela wsi Kabaty Andrzeja Ciołka, późniejszy uczestnik bitwy pod Grunwaldem, pan na Żelechowie, podkomorzy i starosta sandomierski oraz starosta generalny wielkopolski – odbył podróż do dalekiej Hiszpanii, torując drogę wzajemnemu poznawaniu i przenikaniu kultur Europy

Od 2013 r. władze dzielnicy Warszawa-Ursynów organizowały przez kilka lat Turnieje Rycerskie o Nagrodę Rycerza Andrzeja Ciołka. 10 maja 2015 r. odbyła się 3. edycja tej imprezy pt. III Piknik i Turniej Rycerski o Nagrodę Rycerza Andrzeja Ciołka i urządzono ją na Kabatach w Parku przy Bażantarni.

title: Andrzej Ciołek z Żelechowa

wikitext:
{{Inne znaczenia|podkomorzego sandomierskiego|[[Andrzej Ciołek|Andrzej Ciołek – wojewoda mazowiecki]]}}
{{Rycerz infobox
 |imię              = Andrzej Ciołek z Żelechowa
 |portret           = Andrzej Ciołek.jpg
 |opis portretu     = Andrzej Ciołek z Żelechowa, podkomorzy sandomierski, roku 1436 (Bartosz Paprocki, „Gniazdo cnoty...”, Kraków 1578)
 |herbu             = [[Ciołek (herb szlachecki)|Ciołek]]
 |herb              = POL COA Ciołek.svg
 |zawołanie         =
 |data urodzenia    = ok. 1380
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      = 1447
 |miejsce śmierci   =
 |ród               = Ciołek
 |ojciec            = Andrzej Ciołek
 |matka             = Elżbieta z Garbowa
 |małżonka          =
 |dzieci            =
 |wojny i bitwy     = [[Bitwa pod Grunwaldem]]
 |administracja     =
}}
'''Andrzej Ciołek z Żelechowa''' [[Ciołek (herb szlachecki)|herbu Ciołek]] (ur. ok. [[1380]], zm. przed [[1447]]) – [[Polacy|polski]] [[Rycerstwo|rycerz]], uważany niesłusznie za właściciela dóbr [[Kabaty]] (był właścicielem [[Żelechów|Żelechowa]] i stamtąd się pisał), [[starosta]] [[Halicz (miasto)|halicki]], [[podkomorzy]] [[Sandomierz|sandomierski]], starosta sandomierski, [[starosta generalny]] [[Wielkopolska|Wielkopolski]], uczestnik [[Bitwa pod Grunwaldem|bitwy pod Grunwaldem]].

== Życiorys ==
Był synem [[Andrzej Ciołek|Andrzeja Ciołka]], chorążego płockiego i wojewody mazowieckiego, i Elżbiety z Garbowa, ciotki rycerza [[Zawisza Czarny z Garbowa|Zawiszy Czarnego]]. Do jego ojca należały m.in. wieś [[Kabaty]]. To samo imię i nazwisko stało się powodem nieporozumienia, powszechnie bowiem sądzi się, że właścicielem Kabat był starosta Andrzej Ciołek. Jakby tego było mało, później właścicielem Kabat był bratanek starosty, również Andrzej Ciołek, syn [[Wigand Ciołek|Wiganda z Powsina]]. Błędna informacja o posiadaniu przez starostę Andrzeja Ciołka dóbr Kabaty została utrwalona na pomniku, o którym mowa niżej<ref>Krzysztof Czubaszek, „Pomnik Andrzeja Ciołka na Kabatach – nieścisły i wątpliwy”, „Rocznik Nadwiślańskiego Urzecza” 2021, t. IV, s. 69-77; Krzysztof Czubaszek, „[https://www.passa.waw.pl/documents/pdfs/numer-48-1088-z-dnia-2122021-1.pdf Pomnik nieścisły i wątpliwy...]”, tygodnik „Passa” nr 48, 2 grudnia 2021 r., s. 9.</ref>.

W 1404 r. odbył podróż do Hiszpanii. Przyjęło się twierdzić, że jej celem była pielgrzymka do grobu św. Jakuba w [[Santiago de Compostela]], jednak w dokumentach poświadczona jest tylko jego wizyta na dworze [[Marcin I Ludzki|króla aragońskiego Marcina]] w [[Barcelona|Barcelonie]]. Owej domniemanej, acz nieudokumentowanej pielgrzymce poświęcony został wspomniany pomnik.

15 lipca 1410 r. wziął udział w bitwie pod Grunwaldem, o czym wspomina [[Jan Długosz]]:

{{Cytat
 |treść = „Trzecia chorągiew, przyboczna, miała jako znak wywijającego mieczem męża w zbroi, siedzącego na białym koniu na czerwonym polu. Dowodził nią Andrzej Ciołek z Żelechowa z rodu Ciołków i Jan ze Sprowy z rodu Odrowążów. Na jej czele znajdowali się następujący rycerze: Mszczuj ze Skrzynna z rodu Łabędziów, Aleksander Gorajski z rodu Korczaków, Mikołaj Powała z Taczowa z domu Powałów, Sasin z Wychucza także z domu Powałów”.
}}

W bitwie, wraz z Janem ze Sprowy, hetmanił (dowodził) trzecim ''„cubiculariorum”'' (królewską chorągwią nadworną)<ref>{{cytuj książkę |autor=Stefan M. Kuczyński |tytuł=Wielka wojna z zakonem krzyżackim w latach 1409–1411 |miejsce=Warszawa |wydawca=Wydawnictwo MON |rok=1960 |strony=181}}</ref>.

Został wspominany w powieści [[Krzyżacy (powieść)|Krzyżacy]] [[Henryk Sienkiewicz|Henryka Sienkiewicza]]<ref>{{Cytuj |autor = Henryk Sienkiewicz |tytuł = Krzyżacy |wolumin = 2 |s = 441 |opublikowany = Wolne Lektury |url = https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/krzyzacy.pdf}}</ref>:

{{Cytat|treść=Zaś z rycerskimi gośćmi starła się chorągiew królewska nadworna, której Ciołek z Żelechowa przywodził.}}

Widnieje także na [[Panorama bitwy pod Grunwaldem|Panoramie bitwy pod Grunwaldem]] z 1910, autorstwa [[Tadeusz Popiel|Tadeusza Popiela]] i [[Zygmunt Rozwadowski|Zygmunta Rozwadowskiego]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Z Żelechowa na Grunwald - Garwolin |data dostępu = 2022-04-29 |opublikowany = www.garwolin24.com |url = http://www.garwolin24.com/news-z-zelechowa-na-grunwald,608.html}}</ref>.

Po zakończeniu kariery wojskowej, za zasługi rycerskie, w tym udział w bitwie pod Grunwaldem, otrzymał od króla [[Władysław II Jagiełło|Władysława Jagiełły]] liczne godności. W latach 1412–1420 był starostą halickim, w 1424 r. podkomorzym sandomierskim, w 1425 r. starostą sandomierskim, a w 1434 starostą Wielkopolski<ref>[https://kielakowie.com/getperson.php?personID=I13056&tree=tree381 Andrzej Ciołek z Żelechowa] (pol.). kielakowie.pl. [dostęp 2015-06-21].</ref>.

Był sygnatariuszem [[pokój mełneński|pokoju mełneńskiego 1422 r.]]<ref>[[Maciej Dogiel]], Codex Diplomaticus Regni Poloniae Et Magni Ducatus Litvaniae: In Quo Pacta, Foedera, Tractatus Pacis, Mutuae Amicitiae, Subsidiorum, Induciarum, Commerciorum Nec Non Conventiones [...] Aliaque Omnis Generis Publico Nomine Actorum, Et Gestorum Monumenta. T. 4, In Quo Totius Prussiae Res Continentur, Wilno 1764, s. 114.</ref>.

Co najmniej od 1410 r. Andrzej Ciołek był właścicielem [[Żelechów|Żelechowa]]. W 1447 r. król [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierz Jagiellończyk]] potwierdził jego synom, Andrzejowi i Mikołajowi, przywileje targowe tego miasta. Andrzej Ciołek musiał więc już w owym roku nie żyć.

== Upamiętnienie ==
[[Plik:Monument Andrzej Ciolek Warsaw 2.jpg|thumb|Kamień upamiętniający podróż Andrzeja Ciołka do Hiszpanii w 1404 r. (Warszawa-Kabaty, 2015)]]
Odbytą przez Andrzeja Ciołka w 1404 r. pielgrzymkę do [[Santiago de Compostela]] (której nie potwierdzają żadne dokumenty) uwieczniono [[Pomnik pielgrzymki rycerza Andrzeja Ciołka w Warszawie|pomnikiem w Warszawie]], odsłoniętym w 2000 r., położonym przy [[Aleja Kasztanowa w Warszawie|Alei Kasztanowej]] na skrzyżowaniu z [[Aleja Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie|Aleją Komisji Edukacji Narodowej]] z umieszczoną nań tablicą z polsko-[[Hiszpania|hiszpańską]] inskrypcją, zawierającą m.in. zdanie:

{{Cytat
 |treść = W roku 1404 Andrzej Ciołek, herbu Ciołek, rycerz, podkomorzy i starosta sandomierski, właściciel dóbr Kabaty odbył pielgrzymkę do Santiago de Compostela w dalekiej Hiszpanii, torując drogę wzajemnemu poznawaniu i przenikaniu kultur Europy
}}

W listopadzie 2024 r., w 620. rocznicę wyprawy Andrzeja Ciołka do Hiszpanii, z inicjatywy dr. [[Krzysztof Czubaszek|Krzysztofa Czubaszka]], dyrektora Ursynowskiego Centrum Kultury „Alternatywy”, tablica na pomniku została wymieniona na nową<ref>[https://haloursynow.pl/pl/545_historia/31879_przez-24-lata-wprowadzala-w-blad-tablica-historyczna-na-kabatach-wymieniona.html?fbclid=IwY2xjawGmudxleHRuA2FlbQIxMAABHWq3tnm1gqJJs6ZOnSfrnco_15iv55q76kmAhYKkN44ny8bkPf00kSNvuQ_aem_CLM16z6pv18muTHTUQyRqA Przez 24 lata wprowadzała w błąd. Tablica historyczna na Kabatach wymieniona!] portal Halo Ursynów [dostęp 2024-11-17]</ref>, zawierającą następujący tekst w języku polskim:

{{Cytat|treść=W roku 1404 Andrzej Ciołek, herbu własnego – syn wojewody mazowieckiego i właściciela wsi Kabaty Andrzeja Ciołka, późniejszy uczestnik bitwy pod Grunwaldem, pan na Żelechowie, podkomorzy i starosta sandomierski oraz starosta generalny wielkopolski – odbył podróż do dalekiej Hiszpanii, torując drogę wzajemnemu poznawaniu i przenikaniu kultur Europy}}

Od 2013 r. władze [[Ursynów|dzielnicy Warszawa-Ursynów]] organizowały przez kilka lat ''Turnieje Rycerskie o Nagrodę Rycerza Andrzeja Ciołka''. 10 maja 2015 r. odbyła się 3. edycja tej imprezy pt. ''III Piknik i Turniej Rycerski o Nagrodę Rycerza Andrzeja Ciołka'' i urządzono ją na Kabatach w [[Ulica Przy Bażantarni w Warszawie|Parku przy Bażantarni]]<ref>[http://ursynow.pl/iii-piknik-i-turniej-rycerski-o-nagrode-rycerza-andrzeja-ciolka/ III Piknik i Turniej Rycerski o Nagrodę Rycerza Andrzeja Ciołka] (pol.). ursynów.pl. [dostęp 2015-06-22].</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Andrzej Ciołek]]
* [[Stanisław Ciołek]]
* [http://warszawa.wikia.com/wiki/Andrzej_Cio%C5%82ek Andrzej Ciołek na stronie Warszawikia]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Ciołek z Żelechowa, Andrzej}}
[[Kategoria:Ciołkowie herbu Ciołek|Andrzej Ciołek]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Mazowszem (Polska średniowieczna)]]
[[Kategoria:Podkomorzowie sandomierscy (Zjednoczone Królestwo Polskie)]]
[[Kategoria:Polscy rycerze]]
[[Kategoria:Starostowie generalni Wielkopolski (Zjednoczone Królestwo Polskie)]]
[[Kategoria:Starostowie haliccy (Zjednoczone Królestwo Polskie)]]
[[Kategoria:Starostowie sandomierscy (Zjednoczone Królestwo Polskie)]]
[[Kategoria:Sygnatariusze pokoju mełneńskiego 1422]]
[[Kategoria:Szlachta Korony Królestwa Polskiego]]
[[Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Grunwaldem 1410 (strona polska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1380]]
[[Kategoria:Zmarli w 1448]]

title: Andrzej Ciołek z Żelechowa

Ród: Ciołek

Rodzice: Andrzej Ciołek · Elżbieta z Garbowa

Wojny i bitwy: Bitwa pod Grunwaldem


text:
# Świniary (gromada w powiecie gorzowskim)
Świniary – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Świniary z siedzibą GRN w Świniarach utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie skwierzyńskim w woj. zielonogórskim na mocy uchwały nr V/21/54 WRN w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad: Świniary i Jezierce ze zniesionej gminy Skwierzyna oraz Wiejce, Nowy Dwór i Krobielewko ze zniesionej gminy Krobielewko w tymże powiecie. Dla gromady ustalono 10 członków gromadzkiej rady narodowej.
31 grudnia 1961, w związku ze zniesieniem powiatu skwierzyńskiego, gromada weszła w skład powiatu gorzowskiego w tymże województwie.
1 stycznia 1969 gromadę zniesiono, a jej obszar włączono do nowo utworzonej gromady Skwierzyna w tymże powiecie.

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Świniary
 |dopełniacz nazwy          =
 |jednostka                 = [[Gromada (podział administracyjny)|gromada]]
 |lata istnienia            = 1954–1968
 |zdjęcie                   = Swiniary (Lubuskie).JPG
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      =
 |flaga                     =
 |wariant flagi             = PRL
 |województwo               = [[województwo zielonogórskie (1950–1975)|zielonogórskie]]
 |powiat                    = 1954–61: [[powiat skwierzyński|skwierzyński]]<br/>1961–68: [[powiat gorzowski|gorzowski]]
 |data powstania            = 5 października 1954
 |data likwidacji           = 1 stycznia 1969
 |siedziba                  = [[Świniary (powiat międzyrzecki)|Świniary]]
 |stanowisko zarządzającego =
 |zarządzający              =
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              =
 |rok ludności              =
 |liczba ludności           =
 |gęstość zaludnienia       =
 |rok podziału              = 1954
 |plan                      =
 |liczba sołectw            = 5
 |liczba miejscowości       =
 |rok reprezentantów        = 1954
 |nazwa reprezentantów      = członków [[Rada narodowa (PRL)|GRN]]
 |liczba reprezentantów     = 10
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              =
 |wariant mapy              = 1951
 |współrzędne               =
 |commons                   =
}}
'''Świniary''' – dawna [[gromada (podział administracyjny)|gromada]], czyli najmniejsza jednostka [[Podział administracyjny Polski (1957–1975)|podziału terytorialnego]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] w latach 1954–1972.

Gromady, z [[Rada narodowa (PRL)|gromadzkimi radami narodowymi (GRN)]] jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1954|numer=43|pozycja=191}}</ref> do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1972|numer=49|pozycja=312}}</ref>, tym samym wypierając [[gmina wiejska|organizację gminną]] w latach 1954–1972<ref name="paprlfivesix">{{cytuj książkę|tytuł=Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej|wydawca=Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych|miejsce=Warszawa|rok=1956}}</ref><ref>{{cytuj książkę|tytuł=Mała Encyklopedia Powszechna PWN|wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce=Warszawa|rok=1959}}</ref>.

Gromadę Świniary z siedzibą GRN w [[Świniary (powiat międzyrzecki)|Świniarach]] utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski<ref name="paprlfivesix"/> – w [[powiat skwierzyński|powiecie skwierzyńskim]] w [[województwo zielonogórskie (1950–1975)|woj. zielonogórskim]] na mocy uchwały nr V/21/54 WRN w [[Zielona Góra|Zielonej Górze]] z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad<ref>Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.</ref>: Świniary i Jezierce ze zniesionej [[gmina Skwierzyna|gminy Skwierzyna]] oraz Wiejce, Nowy Dwór i Krobielewko ze zniesionej [[Krobielewko (gmina)|gminy Krobielewko]] w tymże powiecie<ref name="main">Uchwała Nr V/21/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu skwierzyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 55)</ref>. Dla gromady ustalono 10 członków gromadzkiej rady narodowej<ref name="grn">Uchwała Nr XLIX/134/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Skwierzynie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 7 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 39)</ref>.

31 grudnia 1961, w związku ze zniesieniem powiatu skwierzyńskiego, gromada weszła w skład [[powiat gorzowski|powiatu gorzowskiego]] w tymże województwie<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1961|numer=46|pozycja=241}}</ref>.

1 stycznia 1969 gromadę '''zniesiono''', a jej obszar włączono do nowo utworzonej [[Skwierzyna (gromada)|gromady Skwierzyna]] w tymże powiecie<ref>Uchwała Nr XV/63/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 26 kwietnia 1968 r. o zniesieniu i utworzeniu oraz zmianie granic niektórych gromad w województwie zielonogórskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 20 czerwca 1968 r., Nr. 5, Poz. 29); w ramach Zarządzenia Nr 133/68 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 11 czerwca 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze  z dnia 20 czerwca 1968 r., Nr. 5, Poz. 30)</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat skwierzyński}}
{{Powiat gorzowski (dawny)}}

[[Kategoria:Dawne gromady w województwie zielonogórskim|Szzxwiniary (powiat gorzowski)]]

title: Świniary

Województwo: zielonogórskie

Powiat: 1954–61: skwierzyński · 1961–68: gorzowski

Data powstania: 5 października 1954

Data likwidacji: 1 stycznia 1969

Siedziba: Świniary

title: Szczegółowy podział administracyjny (1954)

title: Liczba reprezentantów


text:
# Sumówko (gmina Osiek)
Sumówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

## Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa toruńskiego.

## Demografia
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyło 129 mieszkańców. Jest trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Osiek.

title: Sumówko (gmina Osiek)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Sumówko|inne znaczenia nazwy Sumówko]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Sumówko
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = kujawsko-pomorskie
 |powiat                 = [[Powiat brodnicki|brodnicki]]
 |gmina                  = [[Osiek (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)|Osiek]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 129<ref name=GUS>[http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.]</ref>
 |rok                    = III 2011
 |strefa numeracyjna     = 56
 |kod pocztowy           = 87-340<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1240}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = CBR
 |SIMC                   = 0847914
 |kod mapy               = Osiek (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)
 |współrzędne            = 53°07'32"N 19°26'52"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|133649|data=2025-05-27}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Sumówko''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo kujawsko-pomorskie|województwie kujawsko-pomorskim]], w [[powiat brodnicki|powiecie brodnickim]], w [[Osiek (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)|gminie Osiek]].

== Podział administracyjny ==
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[województwo toruńskie|województwa toruńskiego]].

== Demografia ==
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyło 129 mieszkańców<ref name=GUS />. Jest trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Osiek.

== Zobacz też ==
* [[Sumówko]]
* [[Sumowo]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* Al. Palmirski {{SgKP|XI|587}}

{{Gmina Osiek (powiat brodnicki)}}

[[Kategoria:Osiek (gmina w województwie kujawsko-pomorskim)]]

title: Sumówko

Województwo: kujawsko-pomorskie

Powiat: brodnicki

Gmina: Osiek

Tablice rejestracyjne: CBR