text:
# Ustarbowski
Ustarbowski (Sołtan odmienny, Sułtan, Syrokomla odmienny, Syrokomla vel Siromla Światła, Abdank odmienny) – kaszubski herb szlachecki. Przez Tadeusza Gajla utożsamiany z herbem Sołtan, różnił się od niego drobnym szczegółem i należał do zupełnie innej, oddalonej geograficznie rodziny. Nie jest jednak wykluczone pokrewieństwo obu rodzin.

## Opis herbu
Opis z wykorzystaniem klasycznych zasad blazonowania:
W polu czerwonym łękawica srebrna z takimż krzyżem podwójnym zaćwieczonym i gwiazdą złotą ponad nim. Klejnot: nad hełmem w koronie trzy pióra strusie. Labry: czerwone, podbite srebrem.

## Najwcześniejsze wzmianki
Herb wymieniany jako Sołtan w szeregu herbarzy począwszy od XVI wieku.
Rozróżnienia herbu Sołtan i Ustarbowski dokonał Alfred Znamierowski. Drobnym szczegółem różniącym te dwa herby (oprócz oddalenia geograficznego używających ich rodziny), jest według niego położenie gwiazdy. Tutaj jest ona nad krzyżem, zaś w herbie Sołtan zaćwieczona na krzyżu.

## Herbowni
Ustarbowski (Ostarbowski, Ustarbowsky, Usterbowski, błędnie Netarbowski) z przydomkiem Pięta (Fersen). Ustarbowscy z przydomkiem Freyhold używali herbu Freyhold.
Ustarbowskim Piętom przypisywano też herb Ostoja Pruska (zapewne błędnie). Jakichś Ustarbowskich odnotowano również w Galicji w XVIII wieku z herbem Leliwa.
Pierwotnym herbem Piętów-Ustarbowskich był herb własny (Pięta), bardzo podobny do Leliwy.

### Rodzina Ustarbowskich
Rodzina wywodząca się z gniazda Ustarbowo. Na początku XV wieku wieś należała do rycerzy Michała i Pięty. W 1526 dobra w Ustarbowie i Zbychowie posiadali bracia Jakub, Marcin i Seweryn (Sewert) Piętowie zaś w Tokarach Mateusz i Jakub Piętowie. Nazwisko Ustarbowski pojawia się w 1552 (Andrzej, Jan, Maciej i Marcin Ustarbowscy Piętowie w Bieszkowicach). Nazwisko Ustarbowski i Pięta będą następnie występować naprzemiennie albo łącznie. Kolejne wzmianki pochodzą z lat 1570 (Jan, Andrzej, Piotr Piętowie w Ustarbowie, Dąbrówce, Zbychowie, Lubaniu, Tokarach i Bieszkowicach). W wieku XVI Piętowie oprócz nazwiska Ustarbowski nosili też nazwiska Lubański, Tokarski, Zbiechowski i Węsierski, zachowując danwe rodowe jako przydomek albo drugi człon nazwiska. Według herbarza Dachnowskiego z XVII wieku Ustarbowscy po wsi zowią się Lubańscy i Viserscy, Piętowie, Sułtanowie. Zapis ten może wskazywać, że Ustarbowscy i Sołtanowie są jednak spokrewnieni. Przydomek Sułtan jest jednak przypisywany Ustarbowskim bez żadnego potwierdzenia w źródłach. Podwójne nazwisko wzmiankowane jest np. w 1648 (Wawrzeniec Netarbowski Pięta). W wiekach XVIII-XIX Ustarbowscy używali także przydomków Fersen i Freyhold. Fersen to prawdopodobnie tłumaczenie nazwiska Pięta na niemiecki (Pięta = Ferse). Natomiast Freyhold to prawdopodobnie oddzielna rodzina osiadła w Ustarbowie (nosiła także inny herb, Freyhold). Ustarbowscy byli rodziną średniozamożną, posiadali części licznych wiosek: Czeczewo, Gowino, Pierszczewo, Przewóz, Tokary, Kłanino, Łężyce, Radoszewo, Zbychowo, Żelewo, Liniewko, Lubanie, Mały Podleś, Sobącz, Stawiska, Brodnica Górna. Kłanino pozostawało w ich rękach do 1838, byli jego ostatnimi polskimi właścicielami. Rodzina pełniła też funkcje publiczne. Wymienić można tutaj następujących przedstawicieli:
- Adam Pięta-Ustarbowski, ławnik pucki 1591-1601,
- Maciej vel Mateusz Ustarbowski, ławnik pucki 1621-39,
- Jan, ławnik pucki 1639,
- Jan Chryzostom Ustarbowski, ławnik pucki 1668-74,
- Jan Władysław, ławnik pucki 1718-34,
- Piotr (zm. 1726),
- Aleksander, ławnik pucki 1733-46,
- Filip, ławnik mirachowski 1608-1625,
- Jan, ławnik mirachowski 1764-1770.

W roku 1772 przysięgę królowi pruskiemu składał Antoni Ustarbowski herbu Abdank z Przewozu. Jeden Ustarbowski osiadł przed 1658 na części wsi Siemirowice i dał początek gałęzi mieszkającej tutaj do początku XIX wieku. To prawdopodobnie ci Ustarbowscy nosili przydomek Freyhold, który mogli przyjąć służąc w pruskiej armii, jako wyraz odcięcia się od polskich korzeni. Współcześnie Ustarbowscy mieszkają w Trójmieście (około 100 osób) i powiatach puckim oraz wejherowskim (około 100 osób).

title: Ustarbowski

wikitext:
[[plik:POL COA Ustarbowski.svg|200px|right|Herb Ustarbowski]]

'''Ustarbowski (Sołtan odmienny, Sułtan, Syrokomla odmienny, Syrokomla vel Siromla Światła, Abdank odmienny)''' – [[heraldyka kaszubska|kaszubski]] [[herb szlachecki]]. Przez [[Tadeusz Gajl|Tadeusza Gajla]] utożsamiany z herbem [[Sołtan (herb szlachecki)|Sołtan]]<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko= Gajl | imię=Tadeusz | autor link=Tadeusz Gajl | tytuł= Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów | data= 2007| wydawca= L&L| miejsce= | isbn= 978-83-60597-10-1|strony=334}}</ref>, różnił się od niego drobnym szczegółem i należał do zupełnie innej, oddalonej geograficznie rodziny. Nie jest jednak wykluczone pokrewieństwo obu rodzin.

== Opis herbu ==
Opis z wykorzystaniem klasycznych zasad [[blazonowanie|blazonowania]]:

''W polu czerwonym łękawica srebrna z takimż krzyżem podwójnym zaćwieczonym i gwiazdą złotą ponad nim. [[klejnot herbowy|Klejnot]]: nad [[hełm heraldyczny|hełmem]] w [[korona rangowa|koronie]] trzy pióra strusie. [[Labry (heraldyka)|Labry]]: czerwone, podbite srebrem.''

== Najwcześniejsze wzmianki ==
Herb wymieniany jako Sołtan w szeregu herbarzy począwszy od XVI wieku. {{osobny artykuł|Sołtan (herb szlachecki)}}
Rozróżnienia herbu Sołtan i Ustarbowski dokonał [[Alfred Znamierowski]]. Drobnym szczegółem różniącym te dwa herby (oprócz oddalenia geograficznego używających ich rodziny), jest według niego położenie gwiazdy. Tutaj jest ona ''nad'' krzyżem, zaś w herbie Sołtan ''zaćwieczona na'' krzyżu.

== Herbowni ==
Ustarbowski (Ostarbowski, Ustarbowsky, Usterbowski, błędnie Netarbowski) z przydomkiem Pięta (Fersen). Ustarbowscy z przydomkiem Freyhold używali herbu [[Freyhold]].

Ustarbowskim Piętom przypisywano też herb [[Ostoja Pruska]] (zapewne błędnie). Jakichś Ustarbowskich odnotowano również w Galicji w XVIII wieku z herbem [[Leliwa (herb szlachecki)|Leliwa]].

Pierwotnym herbem Piętów-Ustarbowskich był herb własny ([[Pięta (herb szlachecki)|Pięta]]), bardzo podobny do Leliwy.

=== Rodzina Ustarbowskich ===
Rodzina wywodząca się z gniazda [[Ustarbowo]]. Na początku XV wieku wieś należała do rycerzy Michała i Pięty. W 1526 dobra w Ustarbowie i Zbychowie posiadali bracia Jakub, Marcin i Seweryn (Sewert) Piętowie zaś w [[Tokary (województwo pomorskie)|Tokarach]] Mateusz i Jakub Piętowie. Nazwisko Ustarbowski pojawia się w 1552 (Andrzej, Jan, Maciej i Marcin Ustarbowscy Piętowie w [[Bieszkowice|Bieszkowicach]]). Nazwisko Ustarbowski i Pięta będą następnie występować naprzemiennie albo łącznie. Kolejne wzmianki pochodzą z lat 1570 (Jan, Andrzej, Piotr Piętowie w Ustarbowie, [[Dąbrówka (gmina Gniewino)|Dąbrówce]], Zbychowie, [[Lubań (województwo pomorskie)|Lubaniu]], Tokarach i [[Bieszkowice|Bieszkowicach]]). W wieku XVI Piętowie oprócz nazwiska Ustarbowski nosili też nazwiska Lubański, Tokarski, Zbiechowski i Węsierski, zachowując danwe rodowe jako przydomek albo drugi człon nazwiska. Według herbarza [[Jan Karol Dachnowski|Dachnowskiego]] z XVII wieku ''Ustarbowscy po wsi zowią się Lubańscy i Viserscy, Piętowie, Sułtanowie''. Zapis ten może wskazywać, że Ustarbowscy i Sołtanowie są jednak spokrewnieni. Przydomek Sułtan jest jednak przypisywany Ustarbowskim bez żadnego potwierdzenia w źródłach. Podwójne nazwisko wzmiankowane jest np. w 1648 (Wawrzeniec Netarbowski Pięta). W wiekach XVIII-XIX Ustarbowscy używali także przydomków Fersen i Freyhold. Fersen to prawdopodobnie tłumaczenie nazwiska Pięta na [[język niemiecki|niemiecki]] (''Pięta'' = ''Ferse''). Natomiast Freyhold to prawdopodobnie oddzielna rodzina osiadła w Ustarbowie (nosiła także inny herb, [[Freyhold]]). Ustarbowscy byli rodziną średniozamożną, posiadali części licznych wiosek: [[Czeczewo (województwo pomorskie)|Czeczewo]], [[Gowino]], [[Pierszczewo]], [[Przewóz (powiat bytowski)|Przewóz]], Tokary, [[Kłanino (województwo pomorskie)|Kłanino]], [[Łężyce (województwo pomorskie)|Łężyce]], [[Radoszewo]], Zbychowo, [[Żelewo]], [[Liniewko]], [[Lubanie]], [[Mały Podleś]], [[Sobącz]], [[Stawiska (województwo pomorskie)|Stawiska]], [[Brodnica Górna]]. Kłanino pozostawało w ich rękach do 1838, byli jego ostatnimi polskimi właścicielami. Rodzina pełniła też funkcje publiczne. Wymienić można tutaj następujących przedstawicieli:

* Adam Pięta-Ustarbowski, ławnik pucki 1591-1601,
* Maciej vel Mateusz Ustarbowski, ławnik pucki 1621-39,
* Jan, ławnik pucki 1639,
* [[Jan Chryzostom Ustarbowski]], ławnik pucki 1668-74,
* Jan Władysław, ławnik pucki 1718-34,
* Piotr (zm. 1726),
* Aleksander, ławnik pucki 1733-46,
* Filip, ławnik mirachowski 1608-1625,
* Jan, ławnik mirachowski 1764-1770.

W roku 1772 przysięgę królowi pruskiemu składał Antoni Ustarbowski herbu Abdank z Przewozu. Jeden Ustarbowski osiadł przed 1658 na części wsi [[Siemirowice]] i dał początek gałęzi mieszkającej tutaj do początku XIX wieku. To prawdopodobnie ci Ustarbowscy nosili przydomek Freyhold, który mogli przyjąć służąc w pruskiej armii, jako wyraz odcięcia się od polskich korzeni. Współcześnie Ustarbowscy mieszkają w [[Trójmiasto|Trójmieście]] (około 100 osób) i powiatach [[powiat pucki|puckim]] oraz [[powiat wejherowski|wejherowskim]] (około 100 osób).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Herbarz polski|ustarbowski|Ustarbowski}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko=Pragert |imię=Przemysław |autor link=|inni= |tytuł= Herbarz szlachty kaszubskiej T.3 |url= |data= |rok=2009 |miesiąc= |wydawca= Wydawn. BiT |miejsce=Gdańsk |isbn=9788392738367 |strony=192-196, 283|rozdział= |adres rozdziału=|cytat =}}

{{Odmiany herbu Abdank}}
{{Odmiany herbu Syrokomla}}

{{heraldyka}}

[[Kategoria:Odmiany herbu Abdank]]
[[Kategoria:Odmiany herbu Syrokomla]]
[[Kategoria:Kaszubskie herby szlacheckie]]


text:
# Akademia Hanlin
Akademia Hanlin (Hanlin Yuan) – jedna z najwyższych instytucji edukacyjnych i państwowych w Chinach cesarskich, od czasów dynastii Tang do Qing, łącząca w sobie cechy ciała doradczego, think tanku, redakcji naukowej i biura prawnego. Do Akademii przyjmowano uczonych konfucjańskich, którzy z najlepszymi wynikami zdali egzaminy urzędnicze na najwyższy stopień jinshi. Wielu z nich osiągało potem najwyższe stanowiska w imperialnej biurokracji, np. Wielkiego Kanclerza. Nazwę można przetłumaczyć jako „Akademia Lasu Pędzli” (używanych do pisania).
Akademię założył cesarz Tang Xuanzong w 738, jako ciało doradcze, mające proponować rozwiązania różnych problemów trapiących cesarstwo i pomagać cesarzowi w codziennym sprawowaniu rządów. W ten sposób zorganizował on w formalny sposób grupę doradców, służących cesarzom tangowskim od początku dynastii. Wśród tych tzw. daizhao („oczekujących poleceń”) uczonych byli specjaliści od pism klasycznych, alchemicy, kapłani taoistyczni i buddyjscy, wróżbici, szamani, kaligrafowie, malarze, lekarze, astrologowie, pisarze i poeci (np. Li Bai i Bai Juyi).
Akademia mieściła się wówczas w wewnętrznym pałacu cesarskim, a jej członkowie mieli bardzo bliski związek z dworem cesarskim. Do ich obowiązków należało przygotowywanie projektów edyktów cesarskich i doradzanie cesarzowi. 40% z nich osiągnęło stanowisko Wielkiego Kanclerza. W drugiej połowie dynastii Tang, członków akademii zaczęto rekrutować wśród najlepiej zdających egzaminy urzędnicze.
Za czasów songowskich akademicy nadal przygotowywali edykty, ale z prywatnych doradców cesarza stali się częścią regularnego, podzielonego na rangi, korpusu urzędniczego. Akademia (zwana wówczas Hanlin Xueshi Yuan) wciąż jeszcze mieściła się w prywatnym pałacu cesarskim, a ponad połowa akademików z czasem zostawała kanclerzami.
Instytucja ta została uznana za tak ważną, że także północne, pół-chińskie państwa ustanawiały swoje akademie: Liao po 947 (w XI w. akademicy tamtejsi m.in. tłumaczyli chińskie klasyki na język kitański), a Xixia w 1161. Także mongolska dynastia Yuan utrzymała ten urząd, a Kubilaj-chan zaaprobował nawet dodanie specjalnego biura ds. kompilacji oficjalnych historii poprzednich dynastii. Za czasów tej dynastii, na dworze istniały równolegle dwie akademie: drugą była Mongolska Akademia Hanlin (Menggu Hanlin Yuan), co było typowe dla ówczesnej, podwójnej, mongolsko-chińskiej struktury rządowej; mongolska akademia była ważna jako centrum tłumaczenia ważnych dokumentów rządowych z chińskiego na mongolski i odwrotnie.
Za dynastii Ming, Akademia Hanlin stała się jeszcze bardziej formalną instytucją, której poszczególni członkowie mieli dokładnie określone zadania jak np. przygotowywanie projektów edyktów, nauczanie książąt domu cesarskiego, kompilowanie oficjalnych kronik historycznych, czy pomoc cesarzom w ich studiach. Cesarze mingowscy w mniejszym stopniu polegali na konfucjańskiej biurokracji, a bardziej na osobistych sekretarzach i eunuchach, a ponieważ wielu sekretarzy wywodziło się z akademików, a nie biurokracji prowincjonalnej, między akademią a wykonawczą częścią aparatu państwowego było spore napięcie.
Dynastia Qing przejęła model akademii mingowskiej. Rekrutowano do niej uczonych z trzech najwyższych poziomów najwyższego stopnia egzaminacyjnego, jinshi. Absolwenci najwyższego poziomu otrzymywali automatycznie stanowisko redaktorów wyższego (xiuzhuan) i niższego szczebla (bianxiu); niższych poziomów - stanowiska asystentów (shujishi), którzy po trzech latach, po nabraniu doświadczenia, mogli dalej awansować (system ten był stosowany już za Mingów). Także w tym czasie akademia służyła jako rezerwuar kadr dla najwyższych urzędów jak Sekretariatu Cesarskiego czy najbliższych doradców i kanclerzy cesarskich. Wśród najsławniejszych akademików qingowskich są m.in. Lin Zexu, Zeng Guofan czy Zhang Zhidong.
W 1900 część ogromnej biblioteki Akademii została zniszczona przez pożar, wzniecony przez bokserów, którzy usiłowali podpalić sąsiadującą dzielnicę ambasad. Po nadejściu odsieczy, biblioteka została obrabowana przez siły interwencyjne.

wikiname: plwiki

title: Akademia Hanlin

in_language: pl

wikitext:
{{Nazwa wschodnioazjatycka infobox
 |nazwa                        = Hanlin Yuan
 |rodzaj                       =
 |grafika                      =
 |opis grafiki                 =
 |zh:pismo uproszczone         = 翰林院
 |zh:pismo tradycyjne          = 翰林院
 |zh:transkrypcja hanyu pinyin = Hànlín Yuàn
 |zh:transkrypcja Wade-Giles   = Han-lin Yüan
 |zh:transkrypcja jyutping     =
 |zh:transkrypcja poj          =
 |zh:nazwa skrócona            =
 |zh:IPA                       =
 |zh:audio                     =
 |commons                      =
}}
'''Akademia Hanlin (''Hanlin Yuan'')''' – jedna z najwyższych instytucji edukacyjnych i państwowych w Chinach cesarskich, od czasów [[Dynastia Tang|dynastii Tang]] do [[Dynastia Qing|Qing]], łącząca w sobie cechy ciała doradczego, [[think tank]]u, redakcji naukowej i biura prawnego. Do Akademii przyjmowano [[konfucjanizm|uczonych konfucjańskich]], którzy z najlepszymi wynikami zdali [[Egzaminy urzędnicze w Chinach|egzaminy urzędnicze]] na najwyższy stopień ''jinshi''. Wielu z nich osiągało potem najwyższe stanowiska w imperialnej biurokracji, np. Wielkiego Kanclerza. Nazwę można przetłumaczyć jako „Akademia Lasu Pędzli” ([[cztery skarby gabinetu|używanych do pisania]]).

Akademię założył cesarz [[Tang Xuanzong (Li Longji)|Tang Xuanzong]] w 738, jako ciało doradcze, mające proponować rozwiązania różnych problemów trapiących cesarstwo i pomagać cesarzowi w codziennym sprawowaniu rządów{{r|illustated}}. W ten sposób zorganizował on w formalny sposób grupę doradców, służących cesarzom tangowskim od początku dynastii. Wśród tych tzw. ''daizhao'' („oczekujących poleceń”) uczonych byli specjaliści od pism klasycznych, alchemicy, kapłani [[taoizm|taoistyczni]] i [[buddyzm|buddyjscy]], wróżbici, [[szaman]]i, [[kaligrafia|kaligrafowie]], malarze, [[lekarz]]e, [[astrologia|astrologowie]], pisarze i poeci (np. [[Li Bai]] i [[Bai Juyi]]{{r|xu}}).

Akademia mieściła się wówczas w wewnętrznym pałacu cesarskim, a jej członkowie mieli bardzo bliski związek z dworem cesarskim. Do ich obowiązków należało przygotowywanie projektów edyktów cesarskich i doradzanie cesarzowi. 40% z nich osiągnęło stanowisko Wielkiego Kanclerza. W drugiej połowie dynastii Tang, członków akademii zaczęto rekrutować wśród najlepiej zdających [[Egzaminy urzędnicze w Chinach|egzaminy urzędnicze]]{{r|xu}}.

Za czasów [[Dynastia Song|songowskich]] akademicy nadal przygotowywali edykty, ale z prywatnych doradców cesarza stali się częścią regularnego, podzielonego na rangi, korpusu urzędniczego{{r|xu}}. Akademia (zwana wówczas ''Hanlin Xueshi Yuan''{{r|illustated}}) wciąż jeszcze mieściła się w prywatnym pałacu cesarskim, a ponad połowa akademików z czasem zostawała kanclerzami{{r|xu}}.

Instytucja ta została uznana za tak ważną, że także północne, pół-chińskie państwa ustanawiały swoje akademie: [[Dynastia Liao|Liao]] po 947{{odn|Twitchett|Franke|1994|s=79}} (w XI w. akademicy tamtejsi m.in. tłumaczyli chińskie klasyki na [[język kitański]]{{odn|Twitchett|Franke|1994|s=93}}), a [[Xixia]] w 1161{{odn|Twitchett|Franke|1994|s=201}}. Także mongolska [[dynastia Yuan]] utrzymała ten urząd, a [[Kubilaj-chan]] zaaprobował nawet dodanie specjalnego biura ds. kompilacji oficjalnych historii poprzednich dynastii{{odn|Twitchett|Franke|1994|s=460}}. Za czasów tej dynastii, na dworze istniały równolegle dwie akademie: drugą była Mongolska Akademia Hanlin (''Menggu Hanlin Yuan''), co było typowe dla ówczesnej, podwójnej, mongolsko-chińskiej struktury rządowej; mongolska akademia była ważna jako centrum tłumaczenia ważnych dokumentów rządowych z [[język chiński|chińskiego]] na [[język mongolski|mongolski]] i odwrotnie{{odn|Twitchett|Franke|1994|s=604-606}}.

Za [[Dynastia Ming|dynastii Ming]], Akademia Hanlin stała się jeszcze bardziej formalną instytucją, której poszczególni członkowie mieli dokładnie określone zadania jak np. przygotowywanie projektów edyktów, nauczanie książąt domu cesarskiego, kompilowanie oficjalnych kronik historycznych, czy pomoc cesarzom w ich studiach{{r|xu}}. Cesarze mingowscy w mniejszym stopniu polegali na [[mandaryn|konfucjańskiej biurokracji]], a bardziej na osobistych sekretarzach i eunuchach, a ponieważ wielu sekretarzy wywodziło się z akademików, a nie biurokracji prowincjonalnej, między akademią a wykonawczą częścią [[aparat państwowy|aparatu państwowego]] było spore napięcie{{r|ming}}.

[[Dynastia Qing]] przejęła model akademii mingowskiej. Rekrutowano do niej uczonych z trzech najwyższych poziomów najwyższego stopnia egzaminacyjnego, ''jinshi''. Absolwenci najwyższego poziomu otrzymywali automatycznie stanowisko redaktorów wyższego (''xiuzhuan'') i niższego szczebla (''bianxiu''); niższych poziomów - stanowiska asystentów (''shujishi''), którzy po trzech latach, po nabraniu doświadczenia, mogli dalej awansować (system ten był stosowany już za Mingów{{r|ming}}). Także w tym czasie akademia służyła jako rezerwuar kadr dla najwyższych urzędów jak Sekretariatu Cesarskiego czy najbliższych doradców i kanclerzy cesarskich{{r|xu}}. Wśród najsławniejszych akademików qingowskich są m.in. [[Lin Zexu]], [[Zeng Guofan]] czy [[Zhang Zhidong]].

W 1900 część ogromnej biblioteki Akademii została zniszczona przez pożar, wzniecony przez [[powstanie bokserów|bokserów]], którzy usiłowali podpalić sąsiadującą dzielnicę ambasad{{r|elleman}}. Po nadejściu odsieczy, biblioteka została obrabowana przez siły interwencyjne{{r|fenby}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="illustated">{{cytuj książkę|nazwisko=Taylor|imię=Rodney Leon|tytuł=The Illustrated Encyclopedia of Confucianism|wydawca=Rosen Publishing Group|data=9781404211209|strony=203-4|isbn=9781404211209|nazwisko2=Choy|imię2=Howard Y. F. |rozdział=Han-lin yüan}}</ref>
<ref name="elleman">{{cytuj książkę|nazwisko=Elleman|imię=Bruce A.|tytuł=Modern Chinese Warfare, 1795-1989|wydawca=Routledge|miejsce=London i New York|data=2001|strony=125|isbn=978-0415214742}}</ref>
<ref name="fenby">{{cytuj książkę|nazwisko=Fenby|imię=Jonathan|tytuł=Modern China. Rise and Fall of a Great Power|wydawca=HarperCollins|miejsce=New York|data=2008|isbn=978-0-06-166116-7|strony=91}}</ref>
<ref name="ming">{{cytuj książkę|nazwisko=Twitchett|imię=Denis|tytuł=The Ming Dynasty, 1368–1644, Part 2|data=1998|strony=42 i 78|isbn=978-0-521-24333-9|nazwisko2=Mote|imię2=Frederick W.}}</ref>
<ref name="xu">{{cytuj książkę|tytuł=Berkshire Encyclopedia of China|url=https://archive.org/details/berkshireencyclo0000unse_x9i6|wydawca=Berkshire Publishing Group|miejsce=Great Barrington, Massachusetts|data=2009|strony=[https://archive.org/details/berkshireencyclo0000unse_x9i6/page/1001 1001]-1002|isbn=978-0977015948|rozdział=Hanlin Academy|imię r=Yamin|nazwisko r=Xu}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Twitchett | imię=Denis Crispin | nazwisko2=Franke | imię2=Herbert | tytuł=Cambridge History of China. Volume 6. Alien regimes and border states | data=1994 | wydawca=Cambridge University Press | miejsce=Cambridge  | isbn=0-521-24331-9 | odn = tak}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Urzędy w cesarskich Chinach]]
[[Kategoria:Kultura w Chinach]]

title: Nazwa chińska

Pismo uproszczone: 翰林院

Pismo tradycyjne: 翰林院

Hanyu pinyin: Hànlín Yuàn

Wade-Giles: Han-lin Yüan


text:
# Teofania (Pawluk-Zadworna)
Teofania, imię świeckie Sołomonia Siemionowna Pawluk-Zadworna (ur. 1 sierpnia 1881 w Gołotkach lub w 1879, zm. 1946) – mniszka prawosławna, przełożona monasteru Trójcy Świętej w Korcu w latach 1931–1946.

## Życiorys
Pochodziła z Żytomierszczyzny. Wykształcenie podstawowe uzyskała w szkole parafialnej. Uczyła się również muzyki. W wieku osiemnastu lat została posłusznicą w monasterze Trójcy Świętej w Korcu, a następnie przeszła na własne życzenie do monasteru św. Marii Magdaleny w Wilnie; według innego źródła posłusznicą w monasterze wileńskim była od 1897. W klasztorze pełniła zadania regentki chóru cerkiewnego, uczyła śpiewu i czytania w cerkwi w miejscowej szkole. Śluby wieczyste złożyła 16 grudnia 1928 przed namiestnikiem monasteru Świętego Ducha w Wilnie archimandrytą Sawwacjuszem. W monasterze była następnie ekonomką, prowadziła kancelarię, pisała ikony, zajmowała się rękodziełem. W 1930 została podniesiona do godności ihumeni. W 1931 została przez Synod Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego wyznaczona na nową przełożoną monasteru w Korcu, następczynię odchodzącej w stan spoczynku ihumeni Michaliny. Monasterem kierowała do swojej śmierci w 1946; zmarła po krótkiej chorobie i została pochowana na terenie klasztoru.

title: Teofania (Pawluk-Zadworna)

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię przybrane          = Teofania
 |imię przybrane org      =
 |imię i nazwisko         = Sołomonia Pawluk-Zadworna
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = [[Igumen|Ihumen]]ia
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]]
 |data urodzenia          = 1 sierpnia 1881/1879
 |miejsce urodzenia       = Gołotki
 |data śmierci            = 14 lipca 1946
 |miejsce śmierci         = Korzec
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Przełożona monasteru Trójcy Świętej w Korcu
 |1. funkcja - okres      = 1931–1946
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[Prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                 = [[Rosyjski Kościół Prawosławny]]
 |inkardynacja            = [[eparchia wołyńska (Patriarchat Moskiewski)|Eparchia wołyńska]]
 |data ślubów zakonnych   = 16 grudnia 1928
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            =
 |data nominacji          =
 |data sakry              =
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Teofania''', imię świeckie '''Sołomonia Siemionowna Pawluk-Zadworna''' (ur. 1 sierpnia 1881 w [[Gołotki|Gołotkach]]<ref name="paw"/> lub w 1879<ref name="zar"/>, zm. 1946) – mniszka [[Prawosławie|prawosławna]], przełożona [[Monaster Trójcy Świętej w Korcu|monasteru Trójcy Świętej w Korcu]] w latach 1931–1946.

== Życiorys ==
Pochodziła z Żytomierszczyzny. Wykształcenie podstawowe uzyskała w szkole parafialnej<ref name="paw">{{Cytuj książkę |autor = Pawluczuk U. A. |tytuł = Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej |wydawca = Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku |rok = 2007 |strony = 241–242 |isbn = 978-83-7431-127-4}}</ref>. Uczyła się również muzyki<ref name="zar">[http://zarubezhje.narod.ru/tya/F_243.htm Игуменья Феофания (Павлюк-Задворная Соломония Семеновна) (1879 – 1946)]</ref>. W wieku osiemnastu lat została [[Posłusznik|posłusznicą]] w [[Monaster Trójcy Świętej w Korcu|monasterze Trójcy Świętej w Korcu]], a następnie przeszła na własne życzenie do [[Monaster św. Marii Magdaleny w Wilnie|monasteru św. Marii Magdaleny w Wilnie]]<ref name="zar"/>; według innego źródła posłusznicą w monasterze wileńskim była od 1897<ref name="paw"/>. W klasztorze pełniła zadania [[Dyrygent|regentki]] chóru cerkiewnego, uczyła śpiewu i czytania w cerkwi w miejscowej szkole<ref name="zar"/>. [[Postrzyżyny mnisze|Śluby wieczyste]] złożyła 16 grudnia 1928 przed namiestnikiem [[Monaster Ducha Świętego w Wilnie|monasteru Świętego Ducha w Wilnie]] [[Archimandryta|archimandrytą]] [[Sawwacjusz (Siergiejewicz)|Sawwacjuszem]]. W monasterze była następnie ekonomką, prowadziła kancelarię, pisała [[Ikona|ikony]], zajmowała się rękodziełem. W 1930 została podniesiona do godności [[Igumen|ihumeni]]<ref name="paw"/>. W 1931 została przez Synod [[Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny|Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego]] wyznaczona na nową przełożoną monasteru w Korcu, następczynię odchodzącej w stan spoczynku ihumeni [[Michalina (Mieletiewa)|Michaliny]]<ref name="paw"/>. Monasterem kierowała do swojej śmierci w 1946; zmarła po krótkiej chorobie i została pochowana na terenie klasztoru<ref name="zar"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{SORTUJ:Teofania (Pawluk-Zadworna)}}
[[Kategoria:Zakonnice monasteru św. Marii Magdaleny w Wilnie]]
[[Kategoria:Zakonnice monasteru Trójcy Świętej w Korcu]]
[[Kategoria:Ihumenie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego]]
[[Kategoria:Urodzeni w XIX wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1946]]

title: Teofania

Kraj działania: ZSRR

Data i miejsce urodzenia: 1 sierpnia 1881/1879 · Gołotki

Data i miejsce śmierci: 14 lipca 1946 · Korzec

Wyznanie: prawosławne

Kościół: Rosyjski Kościół Prawosławny

Inkardynacja: Eparchia wołyńska

Śluby zakonne: 16 grudnia 1928


text:
# (3424) Nušl
(3424) Nušl – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4 lat i 25 dni w średniej odległości 2,55 j.a. Została odkryta 14 lutego 1982 roku w Obserwatorium Kleť w pobliżu Czeskich Budziejowic przez Ladislava Brožka. Nazwa planetoidy pochodzi od Františka Nušla (1867-1951), czeskiego astronoma i matematyka. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (3424) 1982 CD.

title: (3424) Nušl

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 3424
 |       nazwa = Nušl
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Ladislav Brožek]]
 |       dzień = 14 lutego
 |         rok = 1982
 |występowanie = [[Pas planetoid|Pas główny]]
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 2,5467
 |    mimośród = 0,0731
 |  peryhelium = 2,3607
 |    aphelium = 2,7326
 |         lat = 4
 |         dni = 24
 |      godzin = 11
 |    prędkość = 18,66
 |  nachylenie = 6,75
 |    średnica =
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo =
 |     jasność = 12,7
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(3424) Nušl''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 4 lat i 25 dni w średniej odległości 2,55 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Została odkryta 14 lutego 1982 roku w [[Obserwatorium Kleť]] w pobliżu [[Czeskie Budziejowice|Czeskich Budziejowic]] przez [[Ladislav Brožek|Ladislava Brožka]]. Nazwa planetoidy pochodzi od ''Františka Nušla'' (1867-1951), czeskiego astronoma i matematyka. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe '''(3424) 1982 CD'''.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 3001–4000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|3424}}
* {{JPLorb|3424}}
* {{MPC|3424}}

{{SORTUJ:Nušl}}
[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1982]]

title: (3424) Nušl

Odkrywca: Ladislav Brožek

Data odkrycia: 14 lutego 1982

Przynależność · obiektu: Pas główny

Okres obiegu · wokół Słońca: 4 lata 24 dni 11 godzin


text:
# Kalinine (rejon perwomajski)
Kalinine (ukr. Калініне, ros. Калинино, Kalinino) – wieś na Ukrainie, w Autonomicznej Republice Krymu (de iure stanowiącej integralną część państwa ukraińskiego, w 2014 anektowanej przez Rosję i odtąd funkcjonującej jako Republika Krymu), w rejonie perwomajskim. W 2001 liczyła 1986 mieszkańców. Według spisu ludności przeprowadzonego przez okupacyjne władze rosyjskie populacja wsi w 2014 wynosiła 1120 osoby.

title: Kalinine (rejon perwomajski)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kalinine
 |nazwa oryginalna             = {{k|uk|Калініне}}<br />{{k|ru|Калинино}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Krym
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon perwomajski (Krym)|perwomajski]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2014
 |liczba ludności              = 1120
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |wariant mapy                 =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Kalinine''' ({{w języku|uk|Калініне}}, {{w języku|ru|Калинино}}, ''Kalinino'') – wieś na [[Ukraina|Ukrainie]], w [[Autonomiczna Republika Krymu|Autonomicznej Republice Krymu]] (''de iure'' stanowiącej integralną część państwa ukraińskiego, w 2014 anektowanej przez Rosję i odtąd funkcjonującej jako [[Republika Krymu (jednostka administracyjna Rosji)|Republika Krymu]]), w [[Rejon perwomajski (Krym)|rejonie perwomajskim]]. W 2001 liczyła 1986 mieszkańców<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url =http://pop-stat.mashke.org/ukraine-census-2001-lang/avtonomna_respublika_krym.htm  | tytuł = Liczby ludności miejscowości Republiki Autonomicznej Krymu na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 5 grudnia 2001 | data dostępu = | język = uk}}</ref>. Według spisu ludności przeprowadzonego przez okupacyjne władze rosyjskie populacja wsi w 2014 wynosiła 1120 osoby<ref name=spisokup>{{Cytuj stronę | url =http://pop-stat.mashke.org/rk-gfzs-census.htm  | tytuł = Liczby ludności miejscowości Republiki Autonomicznej Krymu na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2014 i 1 października 2021| data dostępu = | język = uk}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w Autonomicznej Republice Krymu]]

title: KalinineКалініне · Калинино

Państwo: Rosja · / Ukraina

Republika: Republika Krymu · / Autonomiczna Republika Krymu

Rejon: perwomajski


text:
# Nagroda im. Henryka Wereszyckiego i Wacława Felczaka
Nagroda im. Henryka Wereszyckiego i Wacława Felczaka – polska nagroda przyznawana za najciekawsze prace dotyczące dziejów narodów Europy Środkowo-Wschodniej XIX i XX wieku oraz ich relacji z Polską, wydane w ciągu ostatnich 3 lat. Nagroda przyznawana jest od 2001 roku, w kolejnych edycjach otrzymują ją na przemian polscy i zagraniczni badacze. Organizatorem konkursu są krakowski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego i Wydział Historyczny UJ.

## Laureaci
- 2001: István Kovács[4]
- 2002: Włodzimierz Mędrzycki[4]
- 2003: Jan Němeček[4]
- 2004: Stanisław Pijaj[4]
- 2005: Vasilij Melik[4]
- 2006: Michał Zacharias[4]
- 2007: Jan Křen[4]
- 2008: Piotr M. Majewski[5]
- 2009: Peter Vodopivec[6]
- 2010: Jan Jacek Bruski[7]
- 2011: Isabel Röskau-Rydel[3]
- 2012: Hans Henning Hahn[2]
- 2013: Arkadiusz Janicki[8]
- 2014: Arnold Suppan[1]
- 2015: Andrzej Dubicki[9]
- 2016: Romuald Turkowski[10]
- 2017: Peter Rassek[11]
- 2018: Michał Jarnecki i Piotr Kołakowski[11]
- 2019: Vojislav G. Pavlović[11]
- 2020: Maciej Czerwiński[12]
- 2021: Jiří Friedl[13]
- 2022: Kamil Ruszała[14]
- 2023: Dušan Fundić[15]
- 2024: Michael Morys-Twarowski[16]

Od 2002 roku przyznawana jest także Nagroda Honorowa im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego za szczególne zasługi na polu naukowym i popularyzatorskim.
Laureaci
- 2002: Jerzy Kłoczowski[5]
- 2003: Alberto Basciani[5]
- 2004: Andrzej Szczerski[5]
- 2005: Ryszard Gładkiewicz[5]
- 2006: Martin Homza[5]
- 2007: Michał Pułaski[5]
- 2008: Michał Slivka[5]
- 2009: wydawnictwo „Srednja Europa”[6]
- 2010: Andrzej Kastory[7]
- 2011: Anna G. Piotrowska za książkę Topos muzyki cygańskiej w kulturze europejskiej od końca XVIII do początku XX wieku (Musica Iagellonica, Kraków 2011) i Joanna Januszewska-Jurkiewicz[3] za książkę Stosunki narodowościowe na Wileńszczyźnie w latach 1920–1939 (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011)
- 2012: Jarosław Hrycak[2] za osiągnięcia w polsko-ukraińskiej współpracy naukowej.
- 2013: Waldemar Łazuga[8] za książkę Kalkulować… Polacy na szczytach C.K. Monarchii (Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2013).
- 2014: Emil Brix[1] za książkę Z powrotem w Europie Środkowej. Eseje i szkice (międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Kraków 2012) oraz za całokształt twórczości i działań na rzecz wskrzeszenia i rozwoju idei Europy Środkowej.
- 2015: Krzysztof Nowak i Idzi Panic za pracę zbiorową Śląsk Cieszyński od Wiosny Ludów do I wojny światowej, red. Krzysztof Nowak, Idzi Panic, Starostwo Powiatowe w Cieszynie 2013 [Dzieje Śląska Cieszyńskiego od zarania do czasów współczesnych, pod red. Idziego Panica, t. 5]. Śląsk Cieszyński w latach 1918–1945, red. Krzysztof Nowak, Starostwo Powiatowe w Cieszynie 2015 [Dzieje Śląska Cieszyńskiego od zarania do czasów współczesnych, pod red. Idziego Panica, t. 6].
- 2016: Piotr Wandycz za całokształt pracy naukowej
- 2017: Istvan Kovács
- 2018: Maciej Górny
- 2019: Gaëtan Nocq oraz Isabelle Davion
- 2020: Tomasz Stryjek[11]'
- 2021: Michael G. Müller
- 2022: Michał Masłowski
- 2023: Miklós Mitrovits
- 2024: Michał Pułaski

wikitext:
'''Nagroda im. [[Henryk Wereszycki|Henryka Wereszyckiego]] i [[Wacław Felczak|Wacława Felczaka]]''' – polska nagroda przyznawana za najciekawsze prace dotyczące dziejów narodów [[Europa Środkowo-Wschodnia|Europy Środkowo-Wschodniej]] XIX i XX wieku oraz ich relacji z [[Polska|Polską]]{{r|pap1412}}, wydane w ciągu ostatnich 3 lat{{r|wydlit2012}}. Nagroda przyznawana jest od 2001 roku, w kolejnych edycjach otrzymują ją na przemian polscy i zagraniczni badacze{{r|pap1412}}. Organizatorem konkursu są krakowski oddział [[Polskie Towarzystwo Historyczne|Polskiego Towarzystwa Historycznego]] i [[Wydział Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego|Wydział Historyczny UJ]]{{r|uj2011}}.

== Laureaci ==
* 2001: [[István Kovács (dyplomata)|István Kovács]]{{r|panoramaklutur}}
* 2002: [[Włodzimierz Mędrzycki]]{{r|panoramaklutur}}
* 2003: [[Jan Němeček]]{{r|panoramaklutur}}
* 2004: [[Stanisław Pijaj]]{{r|panoramaklutur}}
* 2005: [[Vasilij Melik]]{{r|panoramaklutur}}
* 2006: [[Michał Zacharias]]{{r|panoramaklutur}}
* 2007: [[Jan Křen]]{{r|panoramaklutur}}
* 2008: [[Piotr M. Majewski]]{{r|wydlit2008}}
* 2009: [[Peter Vodopivec]]{{r|sprawozdanie2009}}
* 2010: [[Jan Jacek Bruski]]{{r|polhist2010}}
* 2011: [[Isabel Röskau-Rydel]]{{r|uj2011}}
* 2012: [[Hans Henning Hahn]]{{r|wydlit2012}}
* 2013: [[Arkadiusz Janicki]]{{r|wydlit2013}}
* 2014: [[Arnold Suppan]]{{r|pap1412}}
* 2015: [[Andrzej Dubicki]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Andrzej Dubicki z nagrodą historyczną im. Felczaka i Wereszyckiego |url = http://wyborcza.pl/1,91446,19330589,andrzej-dubicki-z-nagroda-historyczna-im-felczaka-i-wereszyckiego.html?disableRedirects=true |opublikowany = Wyborcza.pl |data = 2015-12-11 |archiwum = https://archive.is/tJUly |zarchiwizowano = 2015-12-13}}</ref>
* 2016: [[Romuald Turkowski]]<ref>{{Cytuj |url = https://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/1341/Nagroda-im-Felczaka-i-Wereszyckiego-2016---znamy-laureata/d-16/ |tytuł = Nagroda im. Felczaka i Wereszyckiego 2016 – znamy laureata |opublikowany = Wydawnictwo Literackie |data dostępu = 2018-03-09 |archiwum = https://web.archive.org/web/20200208074249/https://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/1341/Nagroda-im-Felczaka-i-Wereszyckiego-2016---znamy-laureata/d-16/ |zarchiwizowano = 2020-02-08 }}</ref>
* 2017: Peter Rassek<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Polskie Towarzystwo Historyczne oddział w Krakowie |data dostępu = 2021-06-20 |opublikowany = www.pth.krakow.pl |url = http://www.pth.krakow.pl/index.php?site=konkurs_wereszycki}}</ref>
* 2018: Michał Jarnecki i [[Piotr Kołakowski]]<ref name=":0" />
* 2019: Vojislav G. Pavlović<ref name=":0" />
* 2020: [[Maciej Czerwiński]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Znamy laureatów Nagrody im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego 2020 – Wydawnictwo Literackie |data dostępu = 2021-06-20 |opublikowany = wydawnictwoliterackie.pl |url = https://www.wydawnictwoliterackie.pl/wydarzenia/1640/znamy-laureatow-nagrody-im-waclawa-felczaka-i-henryka-wereszyckiego-2020 |język = pl}}</ref>
* 2021: Jiří Friedl<ref>{{Cytuj |tytuł = Laureaci XXI edycji Nagrody im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego |data dostępu = 2022-01-02 |opublikowany = PTH Kraków |url = http://www.pth.krakow.pl/index.php?site=news&id=99 |język = pl}}</ref>
* 2022: Kamil Ruszała<ref>{{Cytuj |tytuł = Kraków. Kamil Ruszała laureatem Nagrody Felczaka i Wereszyckiego |data dostępu = 2022-12-14 |opublikowany = gosc.pl |url = https://krakow.gosc.pl/doc/7991932.Krakow-Kamil-Ruszala-laureatem-Nagrody-Felczaka-i-Wereszyckiego |język = pl}}</ref>
* 2023: Dušan Fundić<ref>{{Cytuj |tytuł = Dušan Fundić laureatem Nagrody im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego 2023 |data dostępu = 2023-12-14 |opublikowany = radiokrakow.pl |url = https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/kultura/dusan-fundic-laureatem-nagrody-im-waclawa-felczaka-i-henryka-wereszyckiego-2023 |język = pl}}</ref>
* 2024: Michael Morys-Twarowski<ref>{{Cytuj |url = https://www.uj.edu.pl/wiadomosci/nagrody/-/journal_content/56_INSTANCE_4RjsOgHBVb31/10172/157547070?fbclid=IwY2xjawHJfzZleHRuA2FlbQIxMAABHUEX6w9xkR7fO90mD92N0iaMVG2OL3PIelIi7gYyu79z3ie6R7z7qHDDTA_aem_ef1PtfTEwwfsKq56BTSMHQ |tytuł = Po raz 24 wręczono Nagrody im. Felczaka i Wereszyckiego |data = 2024-12-13 |praca = Nauka w Polsce |opublikowany = Uniwersytet Jagielloński w Krakowie |język = pl |data dostępu = 2024-12-13}}</ref>

Od 2002 roku przyznawana jest także Nagroda Honorowa im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego za szczególne zasługi na polu naukowym i popularyzatorskim{{r|wydlit2013}}.

; Laureaci
* 2002: [[Jerzy Kłoczowski]]{{r|wydlit2008}}
* 2003: [[Alberto Basciani]]{{r|wydlit2008}}
* 2004: [[Andrzej Szczerski]]{{r|wydlit2008}}
* 2005: [[Ryszard Gładkiewicz]]{{r|wydlit2008}}
* 2006: [[Martin Homza]]{{r|wydlit2008}}
* 2007: [[Michał Pułaski]]{{r|wydlit2008}}
* 2008: [[Michał Slivka]]{{r|wydlit2008}}
* 2009: wydawnictwo „Srednja Europa”{{r|sprawozdanie2009}}
* 2010: [[Andrzej Kastory]]{{r|polhist2010}}
* 2011: [[Anna G. Piotrowska]] za książkę Topos muzyki cygańskiej w kulturze europejskiej od końca XVIII do początku XX wieku (Musica Iagellonica, Kraków 2011) i [[Joanna Januszewska-Jurkiewicz]]{{r|uj2011}} za książkę Stosunki narodowościowe na Wileńszczyźnie w latach 1920–1939 (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2011)
* 2012: [[Jarosław Hrycak]]{{r|wydlit2012}} za osiągnięcia w polsko-ukraińskiej współpracy naukowej.
* 2013: [[Waldemar Łazuga]]{{r|wydlit2013}} za książkę Kalkulować… Polacy na szczytach C.K. Monarchii (Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2013).
* 2014: [[Emil Brix]]{{r|pap1412}} za książkę Z powrotem w Europie Środkowej. Eseje i szkice (międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Kraków 2012) oraz za całokształt twórczości i działań na rzecz wskrzeszenia i rozwoju idei Europy Środkowej.
* 2015: [[Krzysztof Nowak (historyk)|Krzysztof Nowak]] i [[Idzi Panic]] za pracę zbiorową Śląsk Cieszyński od Wiosny Ludów do I wojny światowej, red. Krzysztof Nowak, Idzi Panic, Starostwo Powiatowe w Cieszynie 2013 [Dzieje Śląska Cieszyńskiego od zarania do czasów współczesnych, pod red. Idziego Panica, t. 5]. Śląsk Cieszyński w latach 1918–1945, red. Krzysztof Nowak, Starostwo Powiatowe w Cieszynie 2015 [Dzieje Śląska Cieszyńskiego od zarania do czasów współczesnych, pod red. Idziego Panica, t. 6].
* 2016: [[Piotr Wandycz]] za całokształt pracy naukowej
* 2017: [[István Kovács (dyplomata)|Istvan Kovács]]
* 2018: [[Maciej Górny]]
* 2019: Gaëtan Nocq oraz Isabelle Davion
* 2020: [[Tomasz Stryjek]]<ref name=":0" />'
* 2021: Michael G. Müller
* 2022: [[Michał Masłowski (profesor)|Michał Masłowski]]
* 2023: [[Miklós Mitrovits]]
* 2024: [[Michał Pułaski]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="wydlit2013">{{Cytuj |url = http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/977/Nagrody-im-Felczaka-i-Wereszyckiego-wreczone/d-13_11/ |tytuł = Nagrody im. Felczaka i Wereszyckiego wręczone |data = 2013-11-26 |opublikowany = Wydawnictwo Literackie |język = pl |data dostępu = 2014-12-14 |archiwum = https://web.archive.org/web/20141214172817/http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/977/Nagrody-im-Felczaka-i-Wereszyckiego-wreczone/d-13_11/ |zarchiwizowano = 2014-12-14 }}</ref>
<ref name="polhist2010">{{Cytuj |url = https://web.archive.org/web/20141214222113/http://polishhistory.pl/17.html?&tx_ttnews%5Btt_news%5D=2048&tx_ttnews%5BbackPid%5D=54&cHash=e02b9de29d |tytuł = Dr Jan Jacek Bruski – laureatem Konkursu im. W. Felczaka i H Wereszyckiego |język = pl |data dostępu = 2014-12-14}}</ref>
<ref name="sprawozdanie2009">{{Cytuj |tytuł = Sprawozdanie z działalności Oddziałów 2009 r. – Polskie Towarzystwo Historyczne |s = 4 |język = pl |url = http://www.pth.net.pl/upload/files/DZIA%C5%81ALNO%C5%9A%C4%86%20ODDZIA%C5%81%C3%93W%202009_13102014140119.doc}}</ref>
<ref name="wydlit2008">{{Cytuj |url = http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/324/Nagroda-Felczaka-i-Wereszyckiego/d-08/ |tytuł = Nagroda Felczaka i Wereszyckiego |opublikowany = Wydawnictwo Literackie |język = pl |data dostępu = 2014-12-14 |archiwum = https://web.archive.org/web/20141214171236/http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/324/Nagroda-Felczaka-i-Wereszyckiego/d-08/ |zarchiwizowano = 2014-12-14 }}</ref>
<ref name="panoramaklutur">{{Cytuj |url = https://web.archive.org/web/20141214172530/http://www.pk.org.pl/artykul.php?id=345 |tytuł = Jan Křen laureatem historycznej Nagrody im. Felczaka i Wereszyckiego |autor = Łukasz Grzesiczak |opublikowany = Stowarzyszenie Panorama Kultur |język = pl |data dostępu = 2014-12-14}}</ref>
<ref name="uj2011">{{Cytuj |url = https://web.archive.org/web/20141224001816/http://www.uj.edu.pl/uniwersytet/aktualnosci/wiadomosci/-/journal_content/56_INSTANCE_w0BB/10172/4619578 |tytuł = Konkurs im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego rozstrzygnięty |opublikowany = Uniwersytet Jagielloński |język = pl |data dostępu = 2014-12-14}}</ref>
<ref name="wydlit2012">{{Cytuj |url = http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/769/Nagroda-im-Henryka-Wereszyckiego-i-Waclawa-Felczaka/ |tytuł = Nagroda im. Henryka Wereszyckiego i Wacława Felczaka |data = 2012-09-13 |opublikowany = Wydawnictwo Literackie |język = pl |data dostępu = 2014-12-14}}</ref>
<ref name="pap1412">{{Cytuj |url = http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,403067,historyk-arnold-suppan-laureatem-nagrody-im-felczaka-i-wereszyckiego.html |tytuł = Historyk Arnold Suppan laureatem nagrody im. Felczaka i Wereszyckiego |data = 2014-12-14 |praca = Nauka w Polsce |opublikowany = PAP SA |język = pl |data dostępu = 2014-12-14}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* [http://pth.krakow.pl/index.php?site=konkurs_wereszycki Informacje o nagrodzie]

[[Kategoria:Nagrody naukowe polskich uczelni]]
[[Kategoria:Polskie Towarzystwo Historyczne]]
[[Kategoria:Nauki historyczne w Polsce]]


text:
# Zespół Weavera
Zespół Weavera (ang. Weaver syndrome, Weaver-Williams syndrome, Weaver-Smith syndrome) – rzadki zespół wad wrodzonych, opisany po raz pierwszy przez Davida D. Weavera i wsp. w 1974 roku. Charakteryzują go przyspieszony wzrost w okresie postnatalnym, szczególna dysmorfia twarzy i malformacje kostne. Fenotyp zespołu Weavera przypomina zespół Sotosa; stwierdzono, że w niewielkiej części przypadków jest też spowodowany mutacjami w genie powodującym zespół Sotosa, NSD1.

title: Zespół Weavera

wikitext:
'''Zespół Weavera''' ([[język angielski|ang.]] Weaver syndrome, Weaver-Williams syndrome, Weaver-Smith syndrome) – rzadki [[zespół wad wrodzonych]], opisany po raz pierwszy przez Davida D. Weavera i wsp. w 1974 roku<ref>{{Cytuj pismo|autor= Weaver DD, Graham CB, Thomas IT, Smith DW|rok=1974|tytuł=A new overgrowth syndrome with accelerated skeletal maturation, unusual facies, and camptodactyly|czasopismo=J Pediatr|oznaczenie=84|wolumin=4|strony=547-52|pmid=4366187}}</ref>. Charakteryzują go przyspieszony wzrost w okresie postnatalnym, szczególna [[cechy dysmorficzne|dysmorfia]] twarzy i [[malformacja|malformacje]] kostne. Fenotyp zespołu Weavera przypomina [[zespół Sotosa]]; stwierdzono, że w niewielkiej części przypadków jest też spowodowany mutacjami w genie powodującym zespół Sotosa, ''[[NSD1]]''<ref>{{Cytuj pismo|autor=Douglas J, Hanks S, Temple IK, et al|rok=2003|tytuł=NSD1 mutations are the major cause of Sotos syndrome and occur in some cases of Weaver syndrome but are rare in other overgrowth phenotypes|czasopismo=Am J Hum Genet|oznaczenie=72|wolumin=1|strony=132-43|pmid=12464997}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{OMIM|id=277590|nazwa=WEAVER SYNDROME}}
* {{whoNamedIt|synd|1360|Weaver-Smith syndrome}}
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

[[Kategoria:Choroby genetyczne]]
[[Kategoria:Rzadkie choroby]]
[[Kategoria:Zespoły wad wrodzonych]]


text:
# Długość dźwięku samotności
Długość dźwięku samotności – trzynasty singiel zespołu Myslovitz. Wydany w 1999, a w październiku tego samego roku ukazał się na albumie Miłość w czasach popkultury. Znalazł się na 23. miejscu Topu Wszech Czasów 2003 Radiowej "Trójki".
Podczas 30. edycji rozdania polskich nagród muzycznych Fryderyków utwór Długość dźwięku samotności został wybrany przebojem 30-lecia.

## Lista utworów
| 1. | "Długość dźwięku samotności"               | 4:11  |
|    |                                            |       |
| 2. | "Długość dźwięku samotności" Anthony       | 4:11  |
|    |                                            |       |
| 3. | "Długość dźwięku samotności" Anthony/Rojek | 4:06  |
|    |                                            |       |
| 4. | "Długość dźwięku samotności" PLB MIX       | 3:47  |
|    |                                            |       |
| 5. | "Do utraty tchu" live                      | 3:48  |
|    |                                            |       |
| 6. | "Myszy i ludzie" live                      | 5:59  |
|    |                                            |       |
|    |                                            | 26:02 |
|    |                                            |       |

title: Długość dźwięku samotności

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = Długość dźwięku samotności
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Myslovitz]]
 |album                     = [[Miłość w czasach popkultury]]
 |strona A                  =
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[18 października]] [[1999 w muzyce|1999]]
 |nagrywany                 = 1999
 |gatunek                   = [[rock]]
 |długość                   = 4:40
 |wytwórnia                 = Columbia / [[Sony Music Entertainment Poland]]
 |producent                 = [[Tomasz Bonarowski]]
 |format                    = [[płyta kompaktowa|CD]]
 |autor                     = [[Jacek Kuderski|Jacek]] i [[Wojciech Kuderski|Wojciech Kuderscy]], [[Przemysław Myszor]], [[Wojciech Powaga-Grabowski|Wojciech Powaga]], [[Artur Rojek]]<ref>[https://online.zaiks.org.pl/WorkCatalog/do/756997 Informacje o utworze w Katalogu utworów muzycznych ZAiKS]</ref>
 |kompozytor                =
 |twórca tekstu             =
 |poprzedni singel          = [[Zwykły dzień]]
 |następny singel           = [[My (singel)|My]]
 |rok poprzedniego singla   = 1998
 |rok 1. wydania            = 1999
 |rok następnego singla     = 2000
}}
'''Długość dźwięku samotności''' – trzynasty singiel zespołu [[Myslovitz]]. Wydany w [[1999 w muzyce|1999]], a w październiku tego samego roku ukazał się na albumie ''[[Miłość w czasach popkultury]]''. Znalazł się na 23. miejscu [[Top Wszech Czasów|Topu Wszech Czasów]] 2003 [[Polskie Radio Program III|Radiowej "Trójki"]]<ref>{{Cytuj | url=http://www.polskieradio.pl/trojka/lp3/archiwum_top.aspx?id=3962 | tytuł=PolskieRadio.pl - serwis informacyjny Polskiego Radia<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany = polskieradio.pl | data dostępu=2017-11-23}}</ref>.

Podczas 30. edycji rozdania [[Polska|polskich]] [[Nagroda muzyczna|nagród muzycznych]] [[Fryderyk (nagroda)|Fryderyków]] utwór ''Długość dźwięku samotności'' został wybrany przebojem 30-lecia<ref>{{Cytuj |tytuł = Przebój 30-lecia wybrany. To kultowy utwór Myslovitz. O kim jest jego tekst? Będziecie w szoku |data = 2024-03-26 |data dostępu = 2024-10-16 |opublikowany = gazetapl |url = https://kultura.gazeta.pl/kultura/7,114526,30831686,kultowa-piosenka-myslovitz-z-1999-roku-przebojem-30-lecia-o.html |język = pl}}</ref>.

== Lista utworów ==
{{Lista utworów
|1||"Długość dźwięku samotności"|4:11|
|2||"Długość dźwięku samotności" Anthony|4:11|
|3||"Długość dźwięku samotności" Anthony/Rojek|4:06|
|4||"Długość dźwięku samotności" PLB MIX|3:47|
|5||"Do utraty tchu" live|3:48|
|6||"Myszy i ludzie" live|5:59|
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Myslovitz}}
{{Fryderyk za utwór roku}}

[[Kategoria:Single Myslovitz]]
[[Kategoria:Single wydane w roku 1999]]
[[Kategoria:Pierwsze miejsce na Liście Przebojów Programu Trzeciego]]

title: Długość dźwięku samotności

Wydany: 18 października 1999

Gatunek: rock

Wydawnictwo: Columbia / Sony Music Entertainment Poland

Producent: Tomasz Bonarowski

Format: CD

Autor: Jacek i Wojciech Kuderscy, Przemysław Myszor, Wojciech Powaga, Artur Rojek

„Zwykły dzień” · (1998): „Długość dźwięku samotności” · (1999) · „My” · (2000)


text:
# Medea i Jazon
Medea i Jazon (Médée et Jason, początkowo Jason et Médée) – balet tragiczno-pantomimiczny w 3 aktach, 9 scenach.
Najsłynniejszy balet narracyjny legendarnego choreografa, teoretyka i reformatora baletu Jeana-Georges’a Noverre’a. Typowy przykład jego licznych autorskich baletów z akcją (ballet d’Action, w których rozwinął on i rozpowszechnił formę baletu dramatycznego. Taniec i pantomima służyły w nich wyrażeniu realistycznej akcji oraz portretów psychologicznych, odcieni uczuć i silnych przeżyć bohaterów. Temu celowi była również podporządkowana muzyka, dekoracje, kostiumy i rozmaite efekty sceniczne. Do swego baletu Noverre wybrał starożytny mit o księciu Jazonie i słynnej czarodziejce Medei, ograniczając się głównie do epizodu zgładzenia rywalki Kreuzy.

## Twórcy baletu
- Libretto i choreografia: Jean-Georges Noverre
- Muzyka: Johann Josef Rodolphe
- Dekoracje: Giovanni Battista Innocenzo Colomba
- Kostiumy: Louis-René Boquet

## Prapremiera
- Prapremiera: 11 lutego 1763, Hoftheater, Stuttgart, z okazji urodzin księcia Karola Eugeniusza Wirtemberskiego

## W Warszawie
- Premiera polska: 8 maja 1767, choreografia Gaetano Vestris wg Jeana-Georges’a Noverre’a Operalnia Saska, Warszawa, z okazji imienin króla Stanisława Augusta.
- Druga premiera: kwiecień 1777, choreografia Leopold Frühmann wg Jeana-Georges’a Noverre’a i Gaetana Vestrisa, Teatr w Pałacu Radziwiłłowskim, Warszawa

Z tej drugiej inscenizacji zachowała się relacja prasowa w "Journal Litteraire de Varsovie" (1777, z. 1):
"Wystawiono tu balet Médée et Jason skomponowany przez słynnego Noverre'a; ale zachowano zmiany, które poczynił w nim pan Vestris, kiedy wystawiał ten balet w teatrze warszawskim. Bez wątpienia byłoby lepiej gdyby trzymano się dokładnie planu pana Noverre'a, z jego nowymi poprawkami i dodatkami, ale szczupłość teatru i mała liczba tancerzy wydawały się stać temu na przeszkodzie, pomimo że pani Valentin odtwarzała postać Medei z wielkim wyczuciem i szlachetnością. W ogólności tancerka wydaje się zasługiwać na uznanie; piękne rysy twarzy, wysoki wzrost i wrodzone wdzięki sprawiają, że będzie dobrze przyjmowana we wszystkich baletach, w których zatańczy".

## Role i wykonawcy
| Rola                                              | Prapremiera: Hoftheater, Stuttgart 1763                                                                                | Premiera polska: Operalnia Saska, 1767 | Druga warszawska premiera: Pałac Radziwiłłowski, 1777 |
| ------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------- | ----------------------------------------------------- |
| Medea, księżniczka Kolchidy, żona Jazona          | Nancy Levier                                                                                | Teresa Steffani (?)                    | Anna Maria Valentin Riva                              |
| Jazon, książę Tesalii, mąż Medei, kochanek Kreuzy | Gaetano Vestris                                                                                | Gaetano Vestris                        | Leopold Frühmann                                      |
| Kreuza, księżniczka Koryntu, kochanka Jazona      | Luisa Toscani                                                                                | Antonia Tonerle-Guglielmi (?)          | Eva Schinagel                                         |
| Kreon, król Koryntu, ojciec Kreuzy                | Angiolo Vestris                                                                                | Marc-Antoine Missoly (?)               | Daniel Curz                                           |
| Opiekunka dzieci i powiernica Medei               | Marguerite-Louise Sauveur-Noverre                                                                                |                                        |                                                       |
| Dwoje dzieci                                      | dzieci Joachima Delaître / De Laitre                                                                                |                                        |                                                       |
| Księżniczka Koryntu                               | Anna Maria Salomoni                                                                                |                                        |                                                       |
| Książęta Koryntu                                  | Pierre-Charles Léger i Charles Le Picq                                                                                |                                        |                                                       |
| Ogień                                             | Lépi l'ainé / starszy                                                                                |                                        |                                                       |
| Żelazo                                            | Joachim Delaître / De Laitre                                                                                |                                        |                                                       |
| Trucizna                                          | Charles Le Picq                                                                                |                                        |                                                       |
| Zemsta                                            | Luigi Balletti                                                                                |                                        |                                                       |
| Nienawiść                                         | Pierre-Charles Léger                                                                                |                                        |                                                       |
| Zazdrość                                          | Louis-Aimé d'Auvigny / Dauvigny                                                                                |                                        |                                                       |
| Lud koryncki                                      | panowie: Louis Simonet, Valentin Riva, Jean Favier, Antoine Trancart, Antoine Pitrot, Clemente (Gardello?), Gregorio (Grisostomi?), Nicola Duponcel, Carl Philipp Rössler / Russler, Martin Levevre / Le Fèvre, Félix, Giuseppe Anelli / Annello panie: Angiola Ricci, Elisabeth Malter, Louis Blondevahl, Rose Durand, Marie Claudine Toscani, Adelaide, Rosalie, Louise Cronier, Agnès Boudet, Nanette Évrard, Marie Marcadet, Catharina Richieri |                                        |                                                       |
| Przywódcy niewolników Koryntian                   | panowie: Joachim Delaître, Giuseppe Regina panie: Antonia Guidi, Elisabetha Bittina Radicati                                                                                |                                        |                                                       |
| Niewolnicy                                        | panowie: Gasparo (Gardello?), Franz Regina, Drouville, Francesco Casselli panie: Margarethe Delaître / De Laitre, Marie Dorfeuille, Antoinette Artus, Margarete Massu                                                                                |                                        |                                                       |
| oraz Arcykapłan, Straż i Ofiarnicy                |                                                                                |                                        |                                                       |

title: Medea i Jazon

wikitext:
[[Plik:Gaëtan Vestris dans Jason et Médée.jpg|mały|Gaetano Vestris (1729-1808) jako Jazon w ''Medei i Jazonie'' Jeana-Georges’a Noverre'a]]
[[Plik:Jean-Georges Noverre.jpg|mały|[[Jean-Georges Noverre]] (1727-1810)]]
'''Medea i Jazon''' (''Médée et Jason'', początkowo ''Jason et Médée'') – balet tragiczno-pantomimiczny w 3 aktach, 9 scenach.

Najsłynniejszy balet narracyjny legendarnego choreografa, teoretyka i reformatora baletu [[Jean-Georges Noverre|Jeana-Georges’a Noverre’a]]. Typowy przykład jego licznych autorskich baletów z akcją ({{link-interwiki|ballet d’Action|Q=Q2881236}}, w których rozwinął on i rozpowszechnił formę baletu dramatycznego. Taniec i pantomima służyły w nich wyrażeniu realistycznej akcji oraz portretów psychologicznych, odcieni uczuć i silnych przeżyć bohaterów. Temu celowi była również podporządkowana muzyka, dekoracje, kostiumy i rozmaite efekty sceniczne. Do swego baletu Noverre wybrał starożytny mit o księciu [[Jazon (mitologia)|Jazonie]] i słynnej czarodziejce [[Medea (mitologia)|Medei]], ograniczając się głównie do epizodu zgładzenia rywalki [[Kreuza (córka Kreona)|Kreuzy]]<ref>Irena Turska, ''Przewodnik baletowy'', wyd. IV, s. 252-255, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2011 (Tu wskazano mylną lokalizację miejsca premiery polskiej z 1767 roku w Pałacu Radziwiłłowskim, który był udostępniony dla teatru dopiero w latach 1774–1778. Nie było także w Warszawie – jak podała autorka – realizacji „Medei i Jazona” w choreografii Francesco Casellego w 1775 roku; Caselli wystawił tamtego roku inny balet według Noverre'a „Sąd Parysa”, premiera w Pałacu Radziwiłłowskim 5 marca 1775.)</ref>.

== Twórcy baletu ==
* [[Libretto]] i choreografia: [[Jean-Georges Noverre]]
* [[Muzyka]]: [[Johann Josef Rodolphe]]
* Dekoracje: [[Giovanni Battista Innocenzo Colomba]]
* Kostiumy: [[Louis-René Boquet]]

== Prapremiera ==
* Prapremiera: 11 lutego 1763, Hoftheater, [[Stuttgart]], z okazji urodzin księcia [[Karol Eugeniusz Wirtemberski|Karola Eugeniusza Wirtemberskiego]]

== W Warszawie ==
* Premiera polska: 8 maja 1767, choreografia [[Gaetano Vestris]] wg Jeana-Georges’a Noverre’a [[Operalnia|Operalnia Saska]], Warszawa, z okazji imienin króla [[Stanisław August Poniatowski|Stanisława Augusta]].
* Druga premiera: kwiecień 1777, choreografia [[Leopold Frühmann]] wg Jeana-Georges’a Noverre’a i Gaetana Vestrisa, [[Teatr w Pałacu Radziwiłłowskim]], Warszawa

Z tej drugiej inscenizacji zachowała się relacja prasowa w "Journal Litteraire de Varsovie" (1777, z. 1):

"Wystawiono tu balet ''Médée et Jason'' skomponowany przez słynnego Noverre'a; ale zachowano zmiany, które poczynił w nim pan Vestris, kiedy wystawiał ten balet w teatrze warszawskim. Bez wątpienia byłoby lepiej gdyby trzymano się dokładnie planu pana Noverre'a, z jego nowymi poprawkami i dodatkami, ale szczupłość teatru i mała liczba tancerzy wydawały się stać temu na przeszkodzie, pomimo że pani Valentin odtwarzała postać Medei z wielkim wyczuciem i szlachetnością. W ogólności tancerka wydaje się zasługiwać na uznanie; piękne rysy twarzy, wysoki wzrost i wrodzone wdzięki sprawiają, że będzie dobrze przyjmowana we wszystkich baletach, w których zatańczy"<ref>Alina Żórawska-Witkowska, ''Muzyka na dworze i w teatrze Stanisława Augusta'', s. 186, Zamek Królewski, Warszawa 1995</ref>.

== Role i wykonawcy ==
{| class="wikitable"
|-
! Rola<ref name="autonazwa1">{{Cytuj | url=http://www.variantiallopera.it/public/testo/testo/codice/DIDONE%7CD-S63%7C002 | tytuł=Didone abbandonata, libretto, Stoccarda, Cotta, 1763 | opublikowany = variantiallopera.it | język=en | data dostępu=2017-11-25}}</ref> !! Prapremiera:
Hoftheater, Stuttgart 1763<ref name="autonazwa1" />
! Premiera polska:
Operalnia Saska, 1767<ref>Alina Żórawska-Witkowska, ''Muzyka na dworze i w teatrze Stanisława Augusta'', s. 167-180, Zamek Królewski, Warszawa 1995</ref>
! Druga warszawska premiera:
Pałac Radziwiłłowski, 1777<ref>Karyna Wierzbicka, ''Źródła do historii teatru warszawskiego od roku 1762 do roku 1833'', cz. I. ''Czasy Stanisławowskie'', s.188-192 Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1951</ref>
|-
| Medea, księżniczka Kolchidy,
żona Jazona
|[[Nancy Levier]] || [[Teresa Steffani]] (?) || [[Anna Maria Valentin Riva]]
|-
| Jazon, książę Tesalii, mąż Medei,
kochanek Kreuzy
|[[Gaetano Vestris]] || [[Gaetano Vestris]] || [[Leopold Frühmann]]
|-
| Kreuza, księżniczka Koryntu,
kochanka Jazona
|[[Luisa Toscani]] || [[Antonia Tonerle-Guglielmi]] (?) || [[Eva Schinagel]]
|-
| Kreon, król Koryntu,
ojciec Kreuzy
|[[Angiolo Vestris]] || [[Marc-Antoine Missoly]] (?) || [[Daniel Curz]]
|-
| Opiekunka dzieci i powiernica Medei || Marguerite-Louise Sauveur-Noverre || ||
|-
| Dwoje dzieci  || dzieci Joachima Delaître / De Laitre ||  ||
|-
| Księżniczka Koryntu || Anna Maria Salomoni || ||
|-
| Książęta Koryntu || Pierre-Charles Léger i [[Charles Le Picq]] || ||
|-
| Ogień || Lépi ''l'ainé'' / ''starszy''||  ||
|-
| Żelazo || Joachim Delaître / De Laitre ||  ||
|-
| Trucizna || [[Charles Le Picq]] || ||
|-
| Zemsta || Luigi Balletti || ||
|-
| Nienawiść || Pierre-Charles Léger || ||
|-
| Zazdrość || [[Louis-Aimé Dauvigny|Louis-Aimé d'Auvigny]] / Dauvigny
| ||
|-
| Lud koryncki || ''panowie'':
Louis Simonet, Valentin Riva, Jean Favier, Antoine Trancart,

Antoine Pitrot, Clemente (Gardello?), Gregorio (Grisostomi?),

Nicola Duponcel, Carl Philipp Rössler / Russler,

Martin Levevre / Le Fèvre, Félix, Giuseppe Anelli / Annello
''panie'':

Angiola Ricci, Elisabeth Malter, Louis Blondevahl,

Rose Durand, Marie Claudine Toscani, Adelaide,

Rosalie, Louise Cronier, Agnès Boudet, Nanette Évrard,

Marie Marcadet, Catharina Richieri
|  ||
|-
| Przywódcy niewolników Koryntian || ''panowie'':
Joachim Delaître, Giuseppe Regina
''panie'':

Antonia Guidi, Elisabetha Bittina Radicati
|  ||
|-
| Niewolnicy || ''panowie'':
Gasparo (Gardello?), Franz Regina,

Drouville, [[Francesco Casselli]]
''panie'':

Margarethe Delaître / De Laitre, Marie Dorfeuille,

Antoinette Artus, Margarete Massu
|  ||
|-
| oraz
Arcykapłan, Straż i Ofiarnicy
|  || ||
|}

== Bibliografia ==
* ''Musik und Musiker am Stuttgarter Hoftheater (1750-1918)'', Herausgegeben von Reiner Nägele, Württembergische Landesbibliothek, Stuttgart 2000, {{ISBN|3-88282-054-3}}
* {{Cytuj|autor = Sibylle Dahms |tytuł = Der konservative Revolutionär. Jean Georges Noverre und die Ballettreform des 18. Jahrhunderts |data = 2010 |isbn = 978-3-940388-17-9 |miejsce = München |wydawca = Epodium |oclc = 680679706}}
* Richard Ralph & Susan Au, ''Médée et Jason'' [w:] ''International Encyclopedia of Dance'', Founding editor Selma Jeanne Cohen, Volume 4, Oxford University Press, New York 1998, {{ISBN|0-19-512308-5}} (vol. 4)
* Susan Leigh Foster, ''Choreography and Narrative: Ballet's Staging of Story and Desire'', Indiana University Press, Bloomington 1998, {{ISBN|0-253-33081-5}}
* Marion Kant, ed., ''The Cambridge Companion to Ballet'', Cambridge Companions to Music, Cambridge University Press, Cambridge & New York 2007, {{ISBN|978-0-521-53986-9}}
* Lincoln Kirstein, ''Four Centuries of Ballet: Fifty Masterworks'', Dover Publications, Inc., New York 1984, {{ISBN|0-486-24631-0}}
* Carol Lee, ''Ballet in Western Culture'', Routledge, New York & London 2002, {{ISBN|0-415-94256-X}}
* Deryck Lynham, ''The Chevalier Noverre: The Father of Modern Ballet'', Sylvan Press, London 1950
* [[Ludwik Bernacki (historyk)|Ludwik Bernacki]], ''Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta'', t. I i II, Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów 1925
* [[Karyna Wierzbicka-Michalska|Karyna Wierzbicka]], ''Źródła do historii teatru warszawskiego od roku 1762 do roku 1833'', cz. I. ''Czasy Stanisławowskie'', Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1951
* [[Jean-Georges Noverre]], ''Teoria i praktyka tańca prostego i komponowanego, sztuki baletowej, muzyki, kostiumu i dekoracji'', przekład i opracowanie [[Irena Turska]], Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1959
* {{Cytuj|autor = Alina Żórawska-Witkowska |tytuł = Muzyka na dworze i w teatrze Stanisława Augusta |data = 1995 |isbn = 83-7022-056-8 |miejsce = Warszawa |wydawca = Zamek Królewski |oclc = 833963566}}
* [[Irena Turska]], ''Przewodnik baletowy'', wyd. IV, s. 252-255, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2011, {{ISBN|978-83-224-0926-8}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMSLP2|id=Médée et Jason (Rodolphe, Jean-Joseph)|cname=Medea i Jazon}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Balety]]


text:
# Seiloni Iaruel
Seiloni Iaruel (ur. 17 kwietnia 1995) – vanuacki piłkarz grający na pozycji bramkarza.

## Kariera klubowa
Iaruel karierę piłkarską rozpoczął w klubie Tafea FC. W jego barwach zadebiutował w pierwszej lidze vanuackiej w 2011.

## Kariera reprezentacyjna
W reprezentacji Vanuatu Iaruel zadebiutował w 3 czerwca 2012 w wygranym 5-0 z Samoa w Pucharze Narodów Oceanii 2012, który był jednocześnie częścią eliminacji Mistrzostw Świata 2014.

title: Seiloni Iaruel

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Seiloni Iaruel
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 17 kwietnia 1995
 |miejsce urodzenia       = [[Vanuatu]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  =
 |pozycja                 = [[bramkarz]]
 |klub                    = [[Tafea FC]]
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       = !  ! [[Teaouma Academy]]
 |kariera seniorska       = ! 2011– ! [[Tafea FC]]
 |data seniorzy           = 14 września 2012
 |kariera reprezentacyjna = ! 2012– ! {{Reprezentacja|VAN|pn}} ! 1 ! 0
 |data reprezentacja      = 14 września 2012
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Seiloni Iaruel''' (ur. [[17 kwietnia]] [[1995]]) – [[Vanuatu|vanuacki]] [[piłka nożna|piłkarz]] grający na pozycji [[bramkarz]]a.

== Kariera klubowa ==
Iaruel karierę piłkarską rozpoczął w klubie [[Tafea FC]]. W jego barwach zadebiutował w [[Vanuatu Premia Divisen|pierwszej lidze vanuackiej]] w 2011.

== Kariera reprezentacyjna ==
W [[Reprezentacja Vanuatu w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Vanuatu]] Iaruel zadebiutował w [[3 czerwca]] [[2012]] w wygranym 5-0 z [[Reprezentacja Samoa w piłce nożnej mężczyzn|Samoa]] w [[Puchar Narodów Oceanii 2012|Pucharze Narodów Oceanii 2012]], który był jednocześnie częścią [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2014 (eliminacje strefy OFC)|eliminacji Mistrzostw Świata 2014]].

== Bibliografia ==
* {{NFT|p|50870}}
* {{soccerway|p|id=173393|nazwa=S. Iaruel|data dostępu=2021-01-02}}

{{Vanuatu 2012}}

{{SORTUJ:Iaruel, Seiloni}}
[[Kategoria:Reprezentanci Vanuatu w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1995]]

title: · Seiloni Iaruel

Data i miejsce urodzenia: 17 kwietnia 1995 · Vanuatu

Pozycja: bramkarz

Klub: Tafea FC

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Tafea FC

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Vanuatu · 1 · (0)