text:
# Fotodrama stworzenia
Fotodrama stworzenia (tytuł oryginalny ang. Photo-Drama of Creation) – amerykański film religijny, przygotowywany w latach 1912–1913 przez Towarzystwo Strażnica. Fotodrama stworzenia była epicką prezentacją, która przedstawiała obraz dziejów od stworzenia świata do zakończenia tysiącletniego panowania Chrystusa zgodnie z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego. Była to pierwsza ekranizacja zawierająca ruchomy film oraz kolorowe przeźrocza zsynchronizowane z muzyką oraz nagraną narracją  . Celem realizacji tej prezentacji było możliwie szerokie przedstawienie zamierzenia Bożego przed upływem 1914 roku, uważanego przez Badaczy Pisma Świętego za punkt zwrotny w tym zamierzeniu.

## Opis
Do Fotodramy stworzenia przygotowano wysokiej jakości nagrania muzyczne oraz 96 płyt patefonowych. Znajdowało się na nich 96 krótkich wykładów biblijnych czytanych przez Harry’ego E. Humphreya (1873–1947), zawodowego spikera radiowego . W pierwszej połowie 1914 dodano krótki film wprowadzający z komentarzem Charlesa T. Russella, który zaczynał się słowami: „ISBA – Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego – przedstawia Fotodramę stworzenia. Celem projekcji jest edukacja religijno-naukowa oraz obrona Biblii”. Wykonano setki obrazów i ilustracji ręcznie kolorowanych, dla których akompaniamentem była muzyka klasyczna. Wśród wykorzystanych utworów były: Narcyz Ethelberta Nevina (1891), Humoreska Antonína Dvořáka (1894) czy Uciekaj niczym ptak na górę (Ps 11). Fotodrama zawierała zestaw filmów i około 500 kolorowych szklanych przezroczy, przedstawiających znane sceny biblijne. W trakcie prezentacji technicy synchronizowali obraz z dźwiękiem .
Większość filmów wykorzystanych w Fotodramie, jak również wiele przezroczy, została zakupiona w komercyjnych wytwórniach. Były one następnie ręcznie kolorowane, klatka po klatce, przez profesjonalnych artystów z Filadelfii, Nowego Jorku, Paryża i Londynu. Pracę tę wykonywały również zespoły ochotników, pracujące w pracowni artystycznej w Domu Betel w Brooklynie. Zespoły te przygotowywały również zamienniki uszkodzonych przezroczy. Na potrzeby filmu nagrano też własny materiał filmowy w pobliskim mieście Yonkers. W roli patriarchów biblijnych, Abrahama i Izaaka oraz anioła wystąpili Badacze Pisma Świętego należący do rodziny Betel . Do nagrania scen z Noem użyto większości zwierząt z ogrodu zoologicznego. Oprócz scen biblijnych, ukazywała też ciekawe zjawiska, takie jak np. rozwijanie się kwiatu lub wykluwanie pisklęcia, utrwalone metodą zdjęć poklatkowych.
Koszt produkcji wyniósł 300 tysięcy dolarów. Fotodrama stworzenia ukazała się trzynaście lat wcześniej niż pierwsze udźwiękowione ruchome filmy kolorowe wyświetlane w amerykańskich kinach.

## Wyświetlanie
Premiera odbyła się 11 stycznia 1914 roku, w teatrze Temple, należącym wówczas do Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego (IBSA), który znajdował się w zachodniej części Nowego Jorku  przy West 63rd Street na Manhattanie. Premierowy pokaz obejrzało 5000 widzów, a dla wielu innych zabrakło wolnych miejsc. Czas trwania projekcji wynosił 8 godzin i zalicza się do najdłuższych filmów w historii. Prezentacja, składająca się z czterech części, pokazywała dzieje od stworzenia świata do końca Millennium.
Wydano również scenariusz filmu w formie książkowej pt. Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach (ang. Scenario of the Photo-Drama of Creation). Książka zawierała 400 ilustracji oraz zestaw krótkich lekcji, dotyczących spraw doktrynalnych, historycznych i naukowych. Widzowie otrzymywali darmowe egzemplarze Scenariusza oraz ozdobne spinki z podobizną 12-letniego Jezusa oraz napisem „Pax”, co miało przypominać noszącym je o ich roli „synów pokoju” . Podobizna ta pochodziła z obrazu Heinricha Hofmanna (1824–1911) zatytułowanego „Der Jesusknabe im Tempel”, który również był pokazywany w ramach prezentacji. Książka została również wydana i była kolportowana w tych językach i krajach, w których nie był wyświetlany film, m.in. w Rumunii, na Węgrzech i Meksyku.
Bezpłatne projekcje organizowano w taki sposób, aby codziennie można je było obejrzeć w 80 miastach (w szczytowym momencie posiadano 20 czteroczęściowych zestawów), dzięki czemu codziennie korzystało z nich około 35 tysięcy widzów. Towarzystwo Strażnica opracowało plan, aby ją pokazać w każdym amerykańskim mieście, liczącym co najmniej 5000 mieszkańców. Pierwsze sześć kopii wyświetlano w Nowym Jorku, Cincinnati, Cleveland, St. Luis, Toledo i Bostonie. Tylko w pierwszym roku wyświetlania Fotodramę stworzenia obejrzało ponad 9 milionów ludzi na trzech kontynentach: w Ameryce Północnej, w Europie i w Australii. Do końca 1916 roku Fotodrama stworzenia została przetłumaczona na języki: duńsko-norweski, francuski, grecki, hiszpański, niemiecki, ormiański, polski, szwedzki i włoski.
W czerwcu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy stworzenia w Wielkiej Brytanii w wypełnionych widzami salach w Glasgow i w Londynie. We wrześniu Fotodrama dotarła do kolejnych krajów europejskich: Danii, Finlandii, Niemiec, Szwajcarii i Szwecji, a w październiku obejrzeli ją widzowie w Australii i Nowej Zelandii. W grudniu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie w Norwegii, w roku 1915 na Fidżi, w 1916 roku w Afryce Południowej, Gujanie i Indiach, a w roku 1917 na Cejlonie (obecna Sri Lanka). W Palestynie i we Francji w roku 1920, w Austrii i na Trynidadzie w 1922 roku, w Hiszpanii w 1927 roku, w Albanii w 1928 roku, w Czechosłowacji w 1929 roku, w Jugosławii w roku 1931, na Saint Vincent w roku 1932, a na Ukrainie i Złotym Wybrzeżu (obecna Ghana) w latach 30. XX wieku.
W Polsce film pojawił się na początku lat dwudziestych XX wieku, kilkakrotnie był wyświetlany w największych salach. Po II wojnie światowej, w 1947 roku Wolni Badacze Pisma Świętego wyświetlali slajdy pochodzące z książki Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach. Otrzymali w tym celu zgodę od Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk – z wyłączeniem dwóch slajdów znajdujących się na stronach 92 i 94. Ocenzurowane slajdy przedstawiały Rewolucję francuską i biblijnego Samsona jako apoteozę socjalizmu.

## Części
- I. – pokazywała historię biblijną od stworzenia świata, poprzez potop do czasów Abrahama;
- II. – ukazywała historię postępowania Boga z Izraelitami od wyjścia z Egiptu po czasy królów judzkich;
- III. – przedstawiała zniszczenie świątyni Salomona i spełnienie się proroctw na Mesjaszu;
- IV. – pokazywała historię zboru pierwszych chrześcijan, ich prześladowanie oraz ukazywała, ile jeszcze osób czeka na orędzie Królestwa Bożego.

## Inne wersje
- Dramat Eureka – skrócona wersja Fotodramy stworzenia wydana w sierpniu 1914 roku, bez części filmowej w postaci płyt i przeźroczy. Zestaw ten ważył 14 kg. Zawierał wszystkie 96 wykładów jak wersja pełna, jednak niektóre były krótsze. Wyświetlany był przez dwie osoby na terenach wiejskich i mniej zaludnionych[9]. Dramat Eureka miał trzy wersje. „Dramat Eureka Y” zawierał kolorowe przeźrocza, które pokazywano wraz z nagranymi przemówieniami biblijnymi i muzyką. Projektor do przezroczy, znajdujący się w tym zestawie, nie potrzebował energii elektrycznej – do uzyskania światła używano lampy karbidowej. Zespół wyświetlający używał dramatowozu, czyli specjalnego pojazdu do przewożenia sprzętu, bagaży oraz wyposażenia biwakowego i kuchennego[36]. „Dramat Eureka X”  oraz znacznie krótsza wersja „Dramat Eureka Family” (przeznaczona do użytku domowego) zawierały już tylko sam dźwięk (nie pokazywano przezroczy i ruchomych obrazów). Do końca 1914 roku w Stanach Zjednoczonych którąś z wersji Dramatu Eureka zaprezentowano przeszło 70 tys. widzów[6], a według niepełnych danych z roku 1915 już przeszło 1 mln osób[36]. Wydano również w trzech tomach scenariusz filmu w formie książkowej[37].
- Dramat stworzenia – późniejsza niemiecka wersja Fotodramy stworzenia wydana w 1928 roku. Na początku lat dwudziestych niemieckie taśmy „Fotodramy” uległy prawie całkowitemu zniszczeniu. Poza tym władze w Europie Środkowej nie zezwalały na przekazywanie orędzia biblijnego przez rozgłośnie radiowe. Dlatego uznano, że skuteczną metodą będzie publiczne wyświetlanie Dramatu stworzenia. W tym celu Towarzystwo Strażnica zakupiło kilka taśm kroniki filmowej, a także filmy o tematyce biblijnej. Filmy te następnie przerabiano usuwając z nich części niestosowne łącząc z innymi filmami tak, by nadawały się do wyświetlania. W ten sposób powstały zupełnie nowe filmy o długości od 5000 do 6000 metrów. Również stare przeźrocza zastąpiono nowymi, pochodzącymi z książki „Stworzenie” lub z innych publikacji Towarzystwa Strażnica, czy też przezroczami kupowanymi w sklepach. Ponieważ nie znano wtedy jeszcze fotografii kolorowej członek niemieckiej rodziny Betel, Wilhelm Schumann, kolorował czarno-białe zdjęcia oraz namalował wiele nowych przeźroczy, inspirując się ilustracjami z najnowszych publikacji Towarzystwa Strażnica[38]. W 1927 roku Hans Decker wzbogacił Fotodramę Stworzenia informacjami z nowej książki Towarzystwa Strażnica pt. „Stworzenie”, a nawet zaczerpnął z niej tytuł Dramat Stworzenia. Muzykę do tej wersji opracował Erich Frost. Dodano też nowy film. Film trwał 8 godzin, a projekcja była podzielona na części i odbywała się przez kilka kolejnych wieczorów. Na premierze projekcji filmu w berlińskim Pałacu Sportu obecnych było około 10 tysięcy widzów[39]. W 1931 roku Środkowoeuropejskie Biuro Oddziału w Bernie w Szwajcarii opracowali podobne programy dla innych krajów Europy. Dlatego też Dramat stworzenia, oprócz Niemiec, był wyświetlany w Austrii, Czechosłowacji, Francji, Holandii, Luksemburgu, Szwajcarii i Jugosławii, a także prezentowany niemieckojęzycznym widzom w innych krajach, w tym w Polsce. Wraz ze zmieniającą się sytuacja w Europie, w filmie uwzględniano bieżące wydarzenia. Kiedy rodzina Świadków Jehowy o nazwisku Denz przemyciła z Niemiec do Szwajcarii raporty o prześladowaniu Świadków Jehowy, te informacje znalazły się w Dramacie stworzenia. Pokazano w nim również informację, że duchowni poparli partię nazistowską. Kiedy rozpoczęły się prześladowania Świadków Jehowy z powodu ich neutralności, również ukazano to w projekcji. Naziści próbowali zniszczyć sprzęt i nie dopuścić do kolejnych projekcji. Do kwietnia 1933 roku, gdy w Niemczech wprowadzono zakaz działalności Świadków Jehowy, projekcje organizowane przez niemieckie Biuro Oddziału obejrzało blisko milion osób. Tylko w ostatnim półroczu przez wprowadzeniem zakazu odbyło się 160 projekcji, które obejrzało około 300 tysięcy widzów. W ostatnim sprawozdaniu tuż przed wybuchem II wojny światowej, w samej tylko Szwajcarii odbyło się 20 projekcji, które obejrzało 19 tysięcy widzów[40][39].

## Wystawa
W październiku 2012 roku w Biurze Głównym Świadków Jehowy w Nowym Jorku otwarto wystawę, która zawiera między innymi krótki film z fragmentem wstępu do „Fotodramy” oraz ponad 500 kolorowych slajdów z tego filmu.

title: Fotodrama stworzenia

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = Fotodrama stworzenia
 |oryginalny tytuł = Photo-Drama of Creation
 |grafika          = Photodrama of creation.jpg
 |opis grafiki     = Afisz Fotodramy stworzenia
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = Film religijny
 |rok produkcji    = 1912–1913
 |data premiery    = [[11 stycznia]] [[1914]]
 |kraj produkcji   = [[Stany Zjednoczone]]
 |język            = angielski
 |czas trwania     = 480 minut
 |reżyseria        =
 |scenariusz       =
 |główne role      =
 |muzyka           = [[muzyka poważna|muzyka klasyczna]]
 |zdjęcia          =
 |scenografia      =
 |kostiumy         =
 |montaż           =
 |produkcja        =
 |wytwórnia        = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]]
 |dystrybucja      =
 |budżet           = 300 000 $
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          =
 |commons          = Category:The Photo-Drama of Creation
 |wikicytaty       =
 |www              =
}}
'''Fotodrama stworzenia''' (tytuł oryginalny {{w języku|en|Photo-Drama of Creation}}) – amerykański [[film]] religijny, przygotowywany w latach 1912–1913 przez [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]]. ''Fotodrama stworzenia'' była [[epika|epicką]] prezentacją, która przedstawiała obraz dziejów od [[Stworzenie świata według Biblii#Świadkowie Jehowy|stworzenia świata]] do zakończenia [[Doktryna Świadków Jehowy#Królestwo Boże|tysiącletniego panowania Chrystusa]] zgodnie z wierzeniami [[Badacze Pisma Świętego|Badaczy Pisma Świętego]]. Była to pierwsza ekranizacja zawierająca ruchomy film oraz kolorowe przeźrocza zsynchronizowane z muzyką oraz nagraną narracją<ref group=uwaga>W niektórych wcześniejszych filmach stosowano część tych technik, lecz w wypadku ''Fotodramy stworzenia'' po raz pierwszy wszystkie zostały wykorzystane w trakcie jednej produkcji.</ref> {{odn|Straznica|2014}}. Celem realizacji tej prezentacji było możliwie szerokie przedstawienie zamierzenia [[Doktryna Świadków Jehowy#Bóg|Bożego]] przed upływem 1914 roku, uważanego przez Badaczy Pisma Świętego za punkt zwrotny w tym zamierzeniu<ref name=Straznica1998>{{cytuj |url = https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1998363#h=18 |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |wolumin = CXIX |s = 12, 13 |data = 15 maja 1998 |tytuł = Wiara chrześcijan zostanie wypróbowana |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society |issn = 1234-1150}}</ref>.

== Opis ==
[[Plik:1914 Photo Drama of Creation Slides.png|thumb|left|240px|Przykładowe slajdy ''Fotodramy stworzenia'' w układzie chronologicznym]]
Do ''Fotodramy stworzenia'' przygotowano wysokiej jakości nagrania muzyczne oraz 96 płyt [[patefon]]owych<ref group=uwaga>Początkowo było to 96 walców [[fonograf]]u.</ref>. Znajdowało się na nich 96 krótkich wykładów biblijnych czytanych przez [[Harry E. Humphrey|Harry’ego E. Humphreya]] (1873–1947), zawodowego spikera radiowego{{odn|Straznica|2014}}. W pierwszej połowie 1914 dodano krótki film wprowadzający z komentarzem [[Charles Taze Russell|Charlesa T. Russella]], który zaczynał się słowami: „ISBA – Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego – przedstawia ''Fotodramę stworzenia''. Celem projekcji jest edukacja religijno-naukowa oraz obrona Biblii”{{r|Straznica1998}}<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/materialy-wideo/historia-żywej-wiary-część-1/ |tytuł = Świadkowie Jehowy – historia żywej wiary, część 1: Z ciemności ku światłu |data dostępu = 2014-09-29 |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watch Tower Bible and Tract Society]] |opublikowany = jw.org}}</ref>. Wykonano setki obrazów i ilustracji ręcznie kolorowanych, dla których akompaniamentem była [[muzyka poważna|muzyka klasyczna]]. Wśród wykorzystanych utworów były: ''Narcyz'' [[Ethelbert Nevin|Ethelberta Nevina]] (1891), ''Humoreska'' [[Antonín Dvořák|Antonína Dvořáka]] (1894) czy ''Uciekaj niczym ptak na górę'' (Ps 11)<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/czasopisma/w20010115/Arcydzieło/ |tytuł = „Arcydzieło” |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |wolumin = CXII |s = 8, 9 |data = 15 stycznia 2001 |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society |issn = 1234-1150}}</ref><ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/świadkowie-jehowy/dzialalnosc/działalność-wydawnicza/wysławianie-i-wielbienie-boga-pieśniami/ |tytuł = Sto lat muzyki wysławiającej Boga |data dostępu = 2014-06-24 |autor = Watchtower |opublikowany = jw.org |data = 2014-06-23}}</ref><ref name=yb14>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2014 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2014 |s = 172, 173 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/rocznik-2014/sto-lat-temu-1914/}}</ref>. ''Fotodrama'' zawierała zestaw filmów i około 500 kolorowych szklanych przezroczy, przedstawiających znane sceny biblijne. W trakcie prezentacji technicy [[synchronizacja|synchronizowali]] obraz z dźwiękiem{{odn|Straznica|2014}}.

Większość filmów wykorzystanych w ''Fotodramie'', jak również wiele przezroczy, została zakupiona w komercyjnych wytwórniach. Były one następnie ręcznie kolorowane, klatka po klatce, przez profesjonalnych artystów z [[Filadelfia|Filadelfii]], [[Nowy Jork|Nowego Jorku]], [[Paryż]]a i [[Londyn]]u. Pracę tę wykonywały również zespoły ochotników, pracujące w pracowni artystycznej w [[Biuro Główne Świadków Jehowy|Domu Betel]] w Brooklynie. Zespoły te przygotowywały również zamienniki uszkodzonych przezroczy. Na potrzeby filmu nagrano też własny materiał filmowy w pobliskim mieście [[Yonkers]]. W roli patriarchów biblijnych, [[Abraham]]a i [[Izaak]]a oraz anioła wystąpili Badacze Pisma Świętego należący do rodziny Betel{{odn|Straznica|2014}}. Do nagrania scen z [[Noe]]m użyto większości zwierząt z ogrodu zoologicznego<ref name ="Panuje">{{Cytuj |tytuł = Królestwo Boże panuje! |wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] |data = 2014 |s = 68–77 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/królestwo-boże/głoszenie/metody-głoszenia/}}</ref>. Oprócz scen biblijnych, ukazywała też ciekawe zjawiska, takie jak np. rozwijanie się kwiatu lub wykluwanie pisklęcia, utrwalone metodą [[film poklatkowy|zdjęć poklatkowych]]<ref>{{cytuj |url = https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/101996527 |tytuł = Stulecie kina |czasopismo = [[Przebudźcie się!]] |s = 21 |data = 22 lipca 1996 |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society |issn = 1234-1169}}</ref>.

Koszt produkcji wyniósł 300 tysięcy [[dolar amerykański|dolarów]]<ref group="uwaga">Według parytetu wartości nabywczej w lipcu 2017 roku byłoby to ponad 7,34 miliona dolarów.</ref>. ''Fotodrama stworzenia'' ukazała się trzynaście lat wcześniej niż pierwsze udźwiękowione ruchome filmy kolorowe wyświetlane w amerykańskich kinach<ref group=uwaga>W sierpniu 1926 roku miała miejsce premiera filmu „[[Don Juan (film 1926)|Don Juan]]” (z muzyką, lecz bez dialogów), a jesienią 1927 roku wyświetlono film „[[Śpiewak jazzbandu]]” (z dialogami).</ref><ref name=Zydek>{{Cytuj |autor = Fredrick Zydek |tytuł = Charles Taze Russell – jego życie i czasy. Człowiek, Millennium i posłannictwo |wydawca = Wydawnictwo „Straż” |miejsce = Białogard |data = 2016 |s = 374–382 |isbn = 978-83-935132-6-0}}</ref>.

== Wyświetlanie ==
[[Plik:Stworzenie.jpg|thumb|200px|Forma książkowa ''Fotodramy''. Edycja polska]]
Premiera odbyła się 11 stycznia 1914 roku, w teatrze Temple, należącym wówczas do [[Badacze Pisma Świętego|Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego]] (IBSA), który znajdował się w zachodniej części [[Nowy Jork|Nowego Jorku]]{{odn|Straznica|2014}} przy West 63rd Street na [[Manhattan]]ie<ref>{{cytuj |url = https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1969246#h=13 |tytuł = Radosna służba z ludem Jehowy |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |wolumin = XCII |s = 19–23 |data = nr 14/1971 |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society}}</ref>. Premierowy pokaz obejrzało 5000 widzów, a dla wielu innych zabrakło wolnych miejsc{{r|yb14}}. Czas trwania projekcji wynosił 8 godzin i zalicza się do najdłuższych filmów w historii. Prezentacja, składająca się z czterech części, pokazywała dzieje od stworzenia świata do końca Millennium.

Wydano również [[scenariusz]] filmu w formie książkowej pt. ''Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach'' (ang. ''Scenario of the Photo-Drama of Creation''). Książka zawierała 400 ilustracji oraz zestaw krótkich lekcji, dotyczących spraw doktrynalnych, historycznych i naukowych. Widzowie otrzymywali darmowe egzemplarze ''Scenariusza'' oraz ozdobne spinki z podobizną 12-letniego [[Jezus Chrystus|Jezusa]] oraz napisem „Pax”, co miało przypominać noszącym je o ich roli „synów pokoju”{{odn|Straznica|2014}}. Podobizna ta pochodziła z obrazu [[Heinrich Hofmann (malarz)|Heinricha Hofmanna]] (1824–1911) zatytułowanego „Der Jesusknabe im Tempel”, który również był pokazywany w ramach prezentacji<ref group=uwaga>Jeden ze slajdów wyświetlanych w trakcie pokazu przypominał o przypięciu tej przypinki.</ref><ref>{{Cytuj |autor = reprint |czasopismo = Straż |wydawca = [[Na Straży]] |wolumin = LXXVIII, NR 2/2014 |s = 11 |data = kwiecień - maj - czerwiec 2014}}</ref>. Książka została również wydana i była kolportowana w tych językach i krajach, w których nie był wyświetlany film, m.in. w Rumunii, na Węgrzech i Meksyku<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2006 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2006 |s = 78 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2006/Rumunia/#p28}}</ref><ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-1996/Węgry/#p12 |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 1996 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1996 |s = 69, 70}}</ref><ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-1995/Meksyk/#p24| tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 1995 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1995 |s = 174, 175}}</ref>.

Bezpłatne projekcje organizowano w taki sposób, aby codziennie można je było obejrzeć w 80 miastach (w szczytowym momencie posiadano 20 czteroczęściowych zestawów), dzięki czemu codziennie korzystało z nich około 35 tysięcy widzów. Towarzystwo Strażnica opracowało plan, aby ją pokazać w każdym amerykańskim mieście, liczącym co najmniej 5000 mieszkańców<ref>{{cytuj |url = https://web.archive.org/web/20131029190852/http://www.epifania.pl/literatura/fotodrama.php |tytuł = Fotodrama stworzenia |opublikowany = epifania.pl}}</ref>. Pierwsze sześć kopii wyświetlano w Nowym Jorku, Cincinnati, Cleveland, St. Luis, Toledo i Bostonie{{r|Zydek}}. Tylko w pierwszym roku wyświetlania ''Fotodramę stworzenia'' obejrzało ponad 9 milionów ludzi na trzech kontynentach: w Ameryce Północnej, w Europie i w Australii<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/czasopisma/w20090815/Życie-wieczne-na-ziemi-nadzieja-odkryta-na-nowo/ |tytuł = Życie wieczne na ziemi – nadzieja odkryta na nowo |czasopismo = Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy |wolumin = CXXXI |s = 16 |data = 15 sierpnia 2009 |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society |issn = 1234-1150}}</ref>. Do końca 1916 roku ''Fotodrama stworzenia'' została przetłumaczona na języki: duńsko-norweski, francuski, grecki, hiszpański, niemiecki, ormiański, polski, szwedzki i włoski{{r|Panuje}}.

W czerwcu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie ''Fotodramy stworzenia'' w Wielkiej Brytanii w wypełnionych widzami salach w Glasgow i w Londynie<ref group=uwaga>Premiera filmu w Wielkiej Brytanii miała miejsce 14 czerwca 1914 w Prince’s Theater w Londynie.</ref>. We wrześniu ''Fotodrama'' dotarła do kolejnych krajów europejskich: Danii, Finlandii, Niemiec, Szwajcarii i Szwecji, a w październiku obejrzeli ją widzowie w Australii i Nowej Zelandii{{r|yb14}}. W grudniu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie w Norwegii<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2013 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2012 |s = 101 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2012/Norwegia/#p31}}</ref>, w roku 1915 na Fidżi<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1984-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/Fiji-and-Neighboring-Islands/#p20 |tytuł = 1984 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1984 |s = 166, 167}}</ref>, w 1916 roku w Afryce Południowej, Gujanie i Indiach<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2007 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2007 |s = 77 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2007/Republika-Południowej-Afryki/#p24}}</ref><ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2005 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2005 |s = 138 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2005/Gujana/#p10}}</ref><ref>{{cytuj |url = https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/301977003#h=37:0-37:354 |tytuł = 1977 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1977 |s = 40, 61}}</ref>, a w roku 1917 na Cejlonie (obecna Sri Lanka)<ref>{{cytuj |tytuł = Welcome to the Sri Lanka Branch Office of Jehovah’s Witnesses |czasopismo = Welcome to the Sri Lanka Branch Office of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |data = 2007 |url = http://download.jw.org/files/media_cmsassets/62/fo_s-Sr_E.pdf |archiwum = https://web.archive.org/web/20170812020934/http://download.jw.org/files/media_cmsassets/62/fo_s-Sr_E.pdf |zarchiwizowano = 2017-08-12 |data dostępu = 2015-08-18}}</ref>. W Palestynie<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1980-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/Israel-and-Jordan/#p18 |tytuł = 1980 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1980 |s = 215}}</ref> i we Francji w roku 1920<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1980-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/France/#p86 |tytuł = 1980 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1980 |s = 54, 55}}</ref>, w Austrii<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1989-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/Austria/#p88 |tytuł = 1989 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1989 |s = 90}}</ref> i na Trynidadzie w 1922 roku<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1987-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/Trinidad-and-Tobago/#p23 |tytuł = 1987 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1987 |s = 225}}</ref>, w Hiszpanii w 1927 roku<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Świadkowie-Jehowy-głosiciele-Królestwa-Bożego/Rozgłaszanie-dobrej-nowiny-po-całej-zamieszkanej-ziemi/Dawanie-świadectwa-aż-po-krańce-ziemi-część-2/#p47 |tytuł = Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1995 |s = 437}}</ref>, w Albanii w 1928 roku<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2010 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2010 |s = 131 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2010/Albania/#p16}}</ref>, w Czechosłowacji w 1929 roku<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2000 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2000 |s = 154 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2000/Czechy/#p23}}</ref>, w Jugosławii w roku 1931<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2009 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2009 |s = 146 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2009/Kraje-byłej-Jugosławii/#p8}}</ref>, na Saint Vincent w roku 1932<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1989-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/Barbados-West-Indies/#p49 |tytuł = 1989 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1989 |s = 162}}</ref>, a na Ukrainie<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2002 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2002 |s = 134, 135 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2002/Ukraina/#p44}}</ref> i [[Złote Wybrzeże (kolonia brytyjska)|Złotym Wybrzeżu]] (obecna [[Ghana]])<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/en/library/books/1973-Yearbook-of-Jehovahs-Witnesses/Ghana/#p59 |tytuł = 1973 Yearbook of Jehovah’s Witnesses |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 1973 |s = 150}}</ref> w latach 30. XX wieku.

W [[Polska|Polsce]] film pojawił się na początku lat dwudziestych XX wieku, kilkakrotnie był wyświetlany w największych salach<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 1994 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-1994/Polska/#p64 |s = 186 |autor = Watch Tower Bible and Tract Society}}</ref>. Po II wojnie światowej, w 1947 roku [[Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego|Wolni Badacze Pisma Świętego]] wyświetlali slajdy pochodzące z książki ''Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach''. Otrzymali w tym celu zgodę od [[Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk|Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk]] – z wyłączeniem dwóch slajdów znajdujących się na stronach 92 i 94. Ocenzurowane slajdy przedstawiały [[Rewolucja francuska|Rewolucję francuską]] i biblijnego [[Samson]]a jako [[apoteoza|apoteozę]] [[socjalizm]]u<ref>{{cytuj |url = http://singraph2.nazwa.pl/badacze-pisma/historia_zboru |tytuł = Historia ruchu Badaczy Pisma Świętego |opublikowany = singraph2.nazwa.pl}}</ref>.

== Części ==
* I. – pokazywała historię [[Biblia|biblijną]] od [[Stworzenie świata według Biblii|stworzenia świata]], poprzez [[potop#wersja biblijna|potop]] do czasów [[Abraham]]a;
* II. – ukazywała historię postępowania Boga z [[Żydzi|Izraelitami]] od wyjścia z Egiptu po czasy królów [[Królestwo Judy|judzkich]];
* III. – przedstawiała zniszczenie [[Świątynia Jerozolimska|świątyni Salomona]] i spełnienie się proroctw na [[Jezus Chrystus|Mesjaszu]];
* IV. – pokazywała historię zboru pierwszych chrześcijan, ich prześladowanie oraz ukazywała, ile jeszcze osób czeka na orędzie [[Królestwo Boże#Świadkowie Jehowy|Królestwa Bożego]].

== Inne wersje ==
* '''Dramat Eureka''' – skrócona wersja ''Fotodramy stworzenia'' wydana w sierpniu 1914 roku, bez części filmowej w postaci płyt i [[slajd|przeźroczy]]. Zestaw ten ważył 14 kg. Zawierał wszystkie 96 wykładów jak wersja pełna, jednak niektóre były krótsze. Wyświetlany był przez dwie osoby na terenach wiejskich i mniej zaludnionych{{r|Zydek}}. ''Dramat Eureka'' miał trzy wersje. „Dramat Eureka Y” zawierał kolorowe przeźrocza, które pokazywano wraz z nagranymi przemówieniami biblijnymi i muzyką. Projektor do przezroczy, znajdujący się w tym zestawie, nie potrzebował energii elektrycznej – do uzyskania światła używano [[Karbidówka|lampy karbidowej]]. Zespół wyświetlający używał ''dramatowozu'', czyli specjalnego pojazdu do przewożenia sprzętu, bagaży oraz wyposażenia biwakowego i kuchennego<ref name=w14>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/czasopisma/w20140815/dramat-eureka-pomógł-odnaleźć-prawdę/ |tytuł = „Dramat Eureka” pomógł wielu odnaleźć prawdę z Biblii |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |wolumin = CXXXVI |s = 31, 32 |data = 15 sierpnia 2014 |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society |issn = 1234-1150}}</ref>. „Dramat Eureka X”  oraz znacznie krótsza wersja „Dramat Eureka Family” (przeznaczona do użytku domowego) zawierały już tylko sam dźwięk (nie pokazywano przezroczy i ruchomych obrazów). Do końca 1914 roku w Stanach Zjednoczonych którąś z wersji ''Dramatu Eureka'' zaprezentowano przeszło 70 tys. widzów{{r|yb14}}, a według niepełnych danych z roku 1915 już przeszło 1 mln osób{{r|w14}}. Wydano również w trzech tomach scenariusz filmu w formie książkowej<ref>{{cytuj |url = https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1200274464 |tytuł = Skorowidz 1986–2020 |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watch Tower Bible and Tract Society]] |opublikowany = wol.jw.org}}</ref>.
* '''Dramat stworzenia''' – późniejsza niemiecka wersja ''Fotodramy stworzenia'' wydana w 1928 roku. Na początku lat dwudziestych niemieckie taśmy „Fotodramy” uległy prawie całkowitemu zniszczeniu. Poza tym władze w Europie Środkowej nie zezwalały na przekazywanie orędzia biblijnego przez rozgłośnie radiowe. Dlatego uznano, że skuteczną metodą będzie publiczne wyświetlanie ''Dramatu stworzenia''. W tym celu Towarzystwo Strażnica zakupiło kilka taśm kroniki filmowej, a także filmy o tematyce biblijnej. Filmy te następnie przerabiano usuwając z nich części niestosowne łącząc z innymi filmami tak, by nadawały się do wyświetlania. W ten sposób powstały zupełnie nowe filmy o długości od 5000 do 6000 metrów. Również stare przeźrocza zastąpiono nowymi, pochodzącymi z książki „Stworzenie” lub z innych [[publikacje Świadków Jehowy|publikacji Towarzystwa Strażnica]], czy też przezroczami kupowanymi w sklepach. Ponieważ nie znano wtedy jeszcze fotografii kolorowej członek niemieckiej rodziny [[Biuro oddziału|Betel]], Wilhelm Schumann, kolorował czarno-białe zdjęcia oraz namalował wiele nowych przeźroczy, inspirując się ilustracjami z najnowszych publikacji Towarzystwa Strażnica<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-1974/Działalność-świadków-Jehowy-w-Niemczech-w-czasach-nowożytnych-część-1/ |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 1974}}</ref>. W 1927 roku Hans Decker wzbogacił ''Fotodramę Stworzenia'' informacjami z nowej książki Towarzystwa Strażnica pt. „Stworzenie”, a nawet zaczerpnął z niej tytuł ''Dramat Stworzenia''. Muzykę do tej wersji opracował [[Erich Frost]]. Dodano też nowy film. Film trwał 8 godzin, a projekcja była podzielona na części i odbywała się przez kilka kolejnych wieczorów. Na premierze projekcji filmu w berlińskim Pałacu Sportu obecnych było około 10 tysięcy widzów<ref name = produkcja>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/materialy-wideo/#pl/mediaitems/VODOrgHistory/pub-jwb-094_9_VIDEO |tytuł = „Dramat stworzenia” – niezapomniana produkcja |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watch Tower Bible and Tract Society]] |opublikowany = jw.org |data = 2022-11-29}}</ref>. W 1931 roku Środkowoeuropejskie Biuro Oddziału w Bernie w Szwajcarii opracowali podobne programy dla innych krajów Europy. Dlatego też ''Dramat stworzenia'', oprócz Niemiec, był wyświetlany w Austrii, Czechosłowacji, Francji, Holandii, Luksemburgu, Szwajcarii i Jugosławii, a także prezentowany niemieckojęzycznym widzom w innych krajach, w tym w Polsce. Wraz ze zmieniającą się sytuacja w Europie, w filmie uwzględniano bieżące wydarzenia. Kiedy rodzina Świadków Jehowy o nazwisku Denz przemyciła z Niemiec do Szwajcarii raporty o prześladowaniu Świadków Jehowy, te informacje znalazły się w ''Dramacie stworzenia''. Pokazano w nim również informację, że duchowni poparli partię nazistowską. Kiedy rozpoczęły się [[Prześladowania Świadków Jehowy w III Rzeszy|prześladowania Świadków Jehowy]] z powodu ich neutralności, również ukazano to w projekcji. Naziści próbowali zniszczyć sprzęt i nie dopuścić do kolejnych projekcji. Do kwietnia 1933 roku, gdy w Niemczech wprowadzono zakaz działalności Świadków Jehowy, projekcje organizowane przez niemieckie Biuro Oddziału obejrzało blisko milion osób. Tylko w ostatnim półroczu przez wprowadzeniem zakazu odbyło się 160 projekcji, które obejrzało około 300 tysięcy widzów. W ostatnim sprawozdaniu tuż przed wybuchem II wojny światowej, w samej tylko Szwajcarii odbyło się 20 projekcji, które obejrzało 19 tysięcy widzów<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/publikacje/czasopisma/w20130215/fotodrama-stworzenia/ |tytuł = „Niezapomniany” pojawił się w samą porę |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |wolumin = CXXXV |s = 31, 32 |data = 15 lutego 2013 |wydawca = Watch Tower Bible and Tract Society |issn = 1234-1150}}</ref>{{r|produkcja}}.

== Wystawa ==
W październiku 2012 roku w [[Biuro Główne Świadków Jehowy|Biurze Głównym]] [[Świadkowie Jehowy|Świadków Jehowy]] w Nowym Jorku otwarto wystawę, która zawiera między innymi krótki film z fragmentem wstępu do „Fotodramy” oraz ponad 500 kolorowych [[slajd]]ów z tego filmu<ref>{{cytuj |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2014 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = Nowy Jork |data = 2014 |s = 172, 173 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/rocznik-2014/ciekawe-wydarzenia/wystawa-historia-świadków-jehowy/}}</ref><ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/świadkowie-jehowy/dzialalnosc/betel/wystawa-historyczna-podróż-w-czasie/ |tytuł = Podróż w czasie |data dostępu = 2014-09-29 |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watchtower]] |opublikowany = jw.org}}</ref><ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/świadkowie-jehowy/dzialalnosc/betel/film-zwiedzanie-wystawy-historycznej/ |tytuł = Wystawa historyczna w Biurze Głównym |data dostępu = 2014-09-29 |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watchtower]] |opublikowany = jw.org}}</ref>.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/czasopisma/w20140215/fotodrama-stworzenia/ |tytuł = Świadectwo wiary – arcydzieło sprzed stu lat |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |wolumin = CXXV| s = 30–32 |data = 15 lutego 2014 |wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watch Tower Bible and Tract Society]] |issn = 1234-1150 |odn = {{odn/id|Straznica|2014}} }}
* {{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Świadkowie-Jehowy-głosiciele-Królestwa-Bożego/Skorowidz/#p900 |tytuł = Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego |wydawca = Towarzystwo Strażnica |miejsce = New York |data = 1995 |isbn = 83-903551-0-8}}
* {{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-1994/Polska/ |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 1994 |wydawca = Towarzystwo Strażnica |data = 1994}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|0162536|Fotodrama stworzenia}}
* {{Filmweb|tytuł|466028|Fotodrama stworzenia}}
* {{Cytuj |url = http://www.biblestudents.org/absco/photodrama/ |tytuł = Projekcja filmu |opublikowany = biblestudents.org |archiwum = https://web.archive.org/web/20090606191128/http://www.biblestudents.org/absco/photodrama/ |zarchiwizowano = 2009-06-06}}
* [http://www.dabhar.org/wt/TOMFotodrama.htm Tekst filmu po polsku]
* {{Internet Archive film|id=PhotodramaOfCreation|tytuł=Fotodrama stworzenia}}

[[Kategoria:Amerykańskie filmy religijne]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 1914 roku]]
[[Kategoria:Historia Świadków Jehowy]]
[[Kategoria:Filmy Świadków Jehowy]]
[[Kategoria:Filmy bazujące na Biblii]]

title: Fotodrama stworzeniaPhoto-Drama of Creation

Gatunek: Film religijny

Data premiery: 11 stycznia 1914

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Język: angielski

Czas trwania: 480 minut

Muzyka: muzyka klasyczna

Wytwórnia: Towarzystwo Strażnica


text:
# Skalice Nowotarskie
Skalice Nowotarskie – część Pienińskiego Pasa Skałkowego ciągnąca się od okolic  wsi Stare Bystre po Przełom Białki pod Krempachami. Jest to długi i wąski pas oddzielonych od siebie ostańców, zbudowanych głównie z mało odpornych na wietrzenie wapieni, margli, łupków ilastych i iłowców kredowych. W kierunku od zachodu na wschód są to: skałka koło szkoły w miejscowości Stare Bystre, Skałka Rogoźnicka 708 m, Szeligówka 711 m w Maruszynie, Ranisberg 738 m, Grzebieniowa Skała, Cisowa Skała 686 m, Obłazowa 670 m. Stanowią najbardziej na północ wysuniętą część Pogórza Gubałowskiego i Pogórza Bukowińskiego i tworzą granicę między tymi pogórzami a Kotliną Nowotarską.
Skalice Nowotarskie częściowo są porośnięte drzewami i zaroślami, częściowo są nagie, ale porastają je także ciepłolubne murawy o bogatej florze. Dzięki wapiennemu podłożu na skałkach tych występują liczne gatunki roślin wapieniolubnych. Zostały one, jak np. na Cisowej Skałce czy Obłazowej, przyniesione z Tatr przez wody Białki. Na niektórych skałkach występuje np. rzadka w Polsce kokorycz żółtawa. Skałki o których mowa były dawniej eksploatowane na potrzeby miejscowego budownictwa (łamano z nich kamień wapienny budowlany lub do wypalania wapna), obecnie objęte są w większości ochroną prawną. Niektóre mają bogatą przeszłość. Tak np. w Obłazowej  istnieje Jaskinia Obłazowa, w której odkryto ślady zamieszkiwania przez ludzi przedhistorycznych i ich narzędzia.

wikiname: plwiki

title: Skalice Nowotarskie

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:Obłazowa 7.JPG|thumb|250px|Obłazowa]]
[[Plik:Cisowa Skała a1.jpg|thumb|250px|[[Cisowa Skała (Kotlina Nowotarska)|Cisowa Skała]]]]
'''Skalice Nowotarskie''' – część [[Pieniński Pas Skałkowy|Pienińskiego Pasa Skałkowego]] ciągnąca się od okolic  wsi [[Stare Bystre]] po [[rezerwat przyrody Przełom Białki pod Krempachami|Przełom Białki pod Krempachami]]. Jest to długi i wąski pas oddzielonych od siebie [[Ostaniec|ostańców]], zbudowanych głównie z mało odpornych na [[wietrzenie]] [[wapień|wapieni]], [[margiel|margli]], [[łupek ilasty|łupków ilastych]] i [[iłowiec (skała osadowa)|iłowców]] [[kreda (okres)|kredowych]]. W kierunku od zachodu na wschód są to: skałka koło szkoły w miejscowości Stare Bystre, [[Skałka Rogoźnicka]] 708 m, [[Szeligówka (wzgórze)|Szeligówka]] 711 m w [[Maruszyna|Maruszynie]], [[Ranisberg]] 738 m, [[Grzebieniowa Skała]], [[Cisowa Skała (Kotlina Nowotarska)|Cisowa Skała]] 686 m, [[Obłazowa]] 670 m{{r|birkenmayer}}. Stanowią najbardziej na północ wysuniętą część [[Pogórze Gubałowskie|Pogórza Gubałowskiego]] i [[Pogórze Bukowińskie|Pogórza Bukowińskiego]] i tworzą granicę między tymi pogórzami a [[Kotlina Nowotarska|Kotliną Nowotarską]]{{r|kondracki}}.

Skalice Nowotarskie częściowo są porośnięte drzewami i zaroślami, częściowo są nagie, ale porastają je także ciepłolubne murawy o bogatej florze. Dzięki wapiennemu podłożu na skałkach tych występują liczne gatunki roślin wapieniolubnych. Zostały one, jak np. na Cisowej Skałce czy Obłazowej, przyniesione z [[Tatry|Tatr]] przez wody [[Białka (dopływ Dunajca)|Białki]]. Na niektórych skałkach występuje np. rzadka w Polsce [[kokorycz żółtawa]]{{r|mirek}}. Skałki o których mowa były dawniej eksploatowane na potrzeby miejscowego budownictwa (łamano z nich kamień wapienny budowlany lub do wypalania [[Wapno (spoiwo)|wapna]]), obecnie objęte są w większości ochroną prawną. Niektóre mają bogatą przeszłość. Tak np. w Obłazowej  istnieje [[Jaskinia Obłazowa]], w której odkryto ślady zamieszkiwania przez ludzi przedhistorycznych i ich narzędzia{{r|nyka}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=birkenmayer>K. Birkenmajer. ''Przewodnik geologiczny po Pienińskim Pasie Skałkowym'', Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1979</ref>
<ref name=kondracki>{{Cytuj książkę |nazwisko=Kondracki |imię=Jerzy |tytuł=Geografia regionalna Polski |wydawca=Wyd. Naukowe PWN |miejsce=Warszawa |rok= 1998|isbn=83-01-12479-2}}</ref>
<ref name=mirek>{{Cytuj książkę |imię=Zbigniew |nazwisko=Mirek |imię2=Halina |nazwisko2=Piękoś-Mirkowa  |tytuł=Czerwona księga Karpat Polskich |wydawca=Instytut Botaniki PAN |miejsce=Kraków  |data=2008 |isbn =978-83-89648-71-6}}</ref>
<ref name=nyka>{{Cytuj książkę|imię=Józef |nazwisko=Nyka|autor link= Józef Nyka|tytuł=Pieniny. Przewodnik. Wyd. IX |miejsce=Latchorzew |data=2006 |wydawca=Wyd. Trawers |isbn= 83-915859-4-8}}</ref>.
}}

[[Kategoria:Topografia Pogórza Spisko-Gubałowskiego]]


text:
# Chlovelle Van Adolfo
Chlovelle (Covelle) Van Adolfo Ygoñia Meier (ur. 28 października 1998) – niemiecki, a od 2023 roku filipiński zapaśnik walczący w stylu klasycznym. Zajął czternaste miejsce na mistrzostwach Azji w 2023. Brązowy medalista igrzysk Azji Południowo-Wschodniej w 2023. Mistrz Niemiec juniorów w 2018 roku.

title: Chlovelle Van Adolfo

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko            = Chlovelle Van Adolfo
 |imię i nazwisko org        =
 |dyscyplina                 = zapasy
 |grafika                    =
 |opis grafiki               =
 |pełne imię i nazwisko      =
 |imię i nazwisko urodzenia  =
 |data urodzenia             = [[28 października]] [[1998]]
 |miejsce urodzenia          =
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |obywatelstwo               =
 |wzrost                     =
 |pozycja                    =
 |klub                       =
 |numer w klubie             =
 |trener                     =
 |kariera juniorska          =
 |kariera seniorska          =
 |data seniorzy              =
 |kariera reprezentacyjna    =
 |data reprezentacja         =
 |kariera trenerska          =
 |faksymile                  =
 |opis faksymile             =
 |medale                     =
{{Medalista infobox/reprezentacja|PHI}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Igrzyska Azji Południowo-Wschodniej]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2023|Phnom Penh 2023]]|67 kg st.klasyczny}}
 |odznaczenia                =
 |commons                    =
 |wikicytaty                 =
 |www                        =
}}
'''Chlovelle (Covelle) Van Adolfo Ygoñia Meier''' (ur. [[28 października]] [[1998]]) – [[Niemcy|niemiecki]], a od 2023 roku [[Filipiny|filipiński]] [[zapasy|zapaśnik]] walczący w stylu klasycznym<ref>{{cytuj| url = https://uww.org/athletes/meier-chlovelle-van| tytuł = All| opublikowany = Uww.org | data dostępu = 2023-05-22 | język = en}}</ref><ref>{{cytuj| url = https://www.the-sports.org/chlovelle-van-meier-greco-roman-wrestling-spf553925.html| tytuł =  Results of a sportsman| opublikowany = The-sports.org | data dostępu = 2022-05-22 | język = en}}</ref>. Zajął czternaste miejsce na [[Mistrzostwa Azji w zapasach|mistrzostwach Azji]] w [[Mistrzostwa Azji w Zapasach 2023|2023]]<ref>{{cytuj| url = https://www.the-sports.org/chlovelle-van-adolfo-freestyle-wrestling-spf694017.html| tytuł =  Results of a sportsman| opublikowany = The-sports.org | data dostępu = 2022-05-22 | język = en}}</ref>. Brązowy medalista [[Igrzyska Azji Południowo-Wschodniej|igrzysk Azji Południowo-Wschodniej]] w [[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2023|2023]]<ref>{{cytuj| url = https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=FA12160E89B64DD99BA5104F7639294F| tytuł = Adolfo Meier, Chlovelle Van| opublikowany = Unitedwrestling.com | data dostępu = 2022-05-22 | język = en}}</ref>. Mistrz Niemiec juniorów w 2018 roku<ref>{{cytuj| url = https://gerhards-db.de/Daten/home/ringer.php?ringer_nr=3091| tytuł = Sportliche Erfolge| opublikowany = Gerhards-db.de| data dostępu = 2022-05-22 | język = de}}</ref>.
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Van Adolfo, Chlovelle}}
[[Kategoria:Filipińscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Niemieccy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1998]]

title: · Chlovelle Van Adolfo

Data urodzenia: 28 października 1998

title: Dorobek medalowy

brąz: Phnom Penh 2023 · 67 kg st.klasyczny


text:
# Teodozjusz (Pajkusz)
Teodozjusz, imię świeckie Josyp Wasylowicz Pajkusz (ur. 4 grudnia 1955 w Iwanie-France (obecnie Nahujowice), zm. 31 grudnia 2012 w Kijowie) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego.

## Życiorys
Ukończył technikum gospodarstwa wiejskiego w Stryju w 1975. W latach 1975–1977 odbywał zasadniczą służbę wojskową, po czym znalazł zatrudnienie w fabryce w Drohobyczu. Był związany z Cerkwią, śpiewał w chórze parafii Trójcy Świętej w Drohobyczu. W 1990 rozpoczął naukę w seminarium duchownym w Kijowie; naukę ukończył w analogicznej szkole w Tarnopolu w 1993.
17 lutego 1991 przyjął święcenia diakońskie z rąk arcybiskupa tarnopolskiego i buczackiego (jurysdykcji Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego) Bazylego. Ten sam hierarcha 14 kwietnia 1991 wyświęcił go na kapłana i skierował do służby duszpasterskiej w dekanacie zborowskim. W kolejnych latach duchowny przyjął jurysdykcję Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego i służył w jego eparchiach sumskiej oraz czernihowskiej. 4 kwietnia 2003 biskup czernihowski i nieżyński Michał przyjął od niego wieczyste śluby mnisze, nadając mu imię zakonne Teodozjusz na cześć św. Teodozjusza Czernihowskiego. W tym samym roku otrzymał godność igumena, zaś w roku następnym - archimandryty.
28 lipca 2004 został wyświęcony na biskupa czernihowskiego i nieżyńskiego. Eparchią kierował przez dwa lata, po czym z uwagi na zły stan zdrowia został skierowany do eparchii kijowskiej jako jej wikariusz z tytułem biskupa wasylkowskiego. W marcu roku następnego przeszedł w stan spoczynku i zamieszkał w monasterze św. Teodozjusza w Kijowie. 13 maja 2011 ponownie został biskupem wasylkowskim, a od lipca tegoż roku - namiestnikiem klasztoru, w którym przebywał. Godność tę pełnił do końca życia.

title: Teodozjusz (Pajkusz)

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię przybrane          = Teodozjusz
 |imię przybrane org      =
 |imię i nazwisko         = Josyp Pajkusz
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = Biskup wasylkowski
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Ukraina]]
 |data urodzenia          = 4 grudnia 1955
 |miejsce urodzenia       = Iwana-Franka, obecnie [[Nahujowice]]
 |data śmierci            = 31 grudnia 2012
 |miejsce śmierci         = [[Kijów]]
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Biskup wasylkowski
 |1. funkcja - okres      = 2011–2012
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[prawosławie]]
 |kościół                 = [[Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   = 4 kwietnia 2003
 |data diakonatu          = 17 lutego 1991
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 14 kwietnia 1991
 |data nominacji          =
 |data sakry              = 28 lipca 2004
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Teodozjusz''', imię świeckie ''Josyp Wasylowicz Pajkusz'' (ur. [[4 grudnia]] [[1955]] w Iwanie-France (obecnie [[Nahujowice]]), zm. [[31 grudnia]] [[2012]] w [[Kijów|Kijowie]]) – biskup [[Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego|Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego]].

== Życiorys ==
Ukończył technikum gospodarstwa wiejskiego w [[Stryj (miasto)|Stryju]] w 1975. W latach 1975–1977 odbywał zasadniczą służbę wojskową, po czym znalazł zatrudnienie w fabryce w [[Drohobycz]]u. Był związany z Cerkwią, śpiewał w chórze parafii Trójcy Świętej w Drohobyczu. W 1990 rozpoczął naukę w seminarium duchownym w [[Kijów|Kijowie]]; naukę ukończył w analogicznej szkole w [[Tarnopol]]u w 1993<ref name="cerk">{{Cytuj stronę |url=http://www.cerkva.info/uk/spochyliarhierei/3001-ep-feodosij.html |tytuł=Biogram na stronie Kościoła |data dostępu=2013-10-28 |archiwum=https://archive.is/20131028165631/http://www.cerkva.info/uk/spochyliarhierei/3001-ep-feodosij.html |zarchiwizowano=2013-10-28 }}</ref>.

17 lutego 1991 przyjął święcenia diakońskie z rąk arcybiskupa tarnopolskiego i buczackiego (jurysdykcji [[Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny|Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego]]) [[Bazyli (Bodnarczuk)|Bazylego]]. Ten sam hierarcha 14 kwietnia 1991 wyświęcił go na kapłana i skierował do służby duszpasterskiej w dekanacie zborowskim. W kolejnych latach duchowny przyjął jurysdykcję Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego i służył w jego eparchiach sumskiej oraz czernihowskiej. 4 kwietnia 2003 biskup czernihowski i nieżyński [[Michał (Zinkewycz)|Michał]] przyjął od niego [[postrzyżyny mnisze|wieczyste śluby mnisze]], nadając mu [[imię zakonne]] Teodozjusz na cześć św. [[Teodozjusz Czernihowski|Teodozjusza Czernihowskiego]]. W tym samym roku otrzymał godność [[igumen]]a, zaś w roku następnym - [[archimandryta|archimandryty]]<ref name="cerk"/>.

28 lipca 2004 został wyświęcony na biskupa czernihowskiego i nieżyńskiego. Eparchią kierował przez dwa lata, po czym z uwagi na zły stan zdrowia został skierowany do eparchii kijowskiej jako jej wikariusz z tytułem biskupa wasylkowskiego. W marcu roku następnego przeszedł w stan spoczynku i zamieszkał w monasterze św. Teodozjusza w Kijowie. 13 maja 2011 ponownie został biskupem wasylkowskim, a od lipca tegoż roku - namiestnikiem klasztoru, w którym przebywał. Godność tę pełnił do końca życia<ref name="cerk"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Biskupi eparchii czernihowskiej (Kościół Prawosławny Ukrainy)}}
[[Kategoria:Biskupi czernihowscy (Patriarchat Kijowski)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1955]]
[[Kategoria:Zmarli w 2012]]

title: Teodozjusz

Kraj działania: Ukraina

Data i miejsce urodzenia: 4 grudnia 1955 · Iwana-Franka, obecnie Nahujowice

Data i miejsce śmierci: 31 grudnia 2012 · Kijów

Miejsce pochówku: Nahujowice

Wyznanie: prawosławie

Śluby zakonne: 4 kwietnia 2003

Diakonat: 17 lutego 1991

Prezbiterat: 14 kwietnia 1991


text:
# Coffee Fellows
Coffee Fellows (ang. Towarzysze Kawy) – niemiecka sieć kawiarni założona w 1999 roku w Monachium przez 	Kathrin Tewes i Stefana Tawesa. Od 2008 roku sieć ma w Niemczech około 209 kawiarni, a większość z nich jest franczyzowa. Dzięki temu Coffee Fellows jest największą siecią kawiarni od czasu, gdy wyprzedziła Starbucksa z liczbą 159 sklepów.

## Historia
Kathrin Tewes, założycielka Coffee Fellows, była zainspirowana kawową kulturą w Kanadzie. Zainspirowało ją to do założenia własnej sieci kawiarni. Pierwsza lokacja powstała na Leopoldstraße w Monachium i została otwarta 1 września 1999 roku. Gdy w 2004 roku została pierwsza kawiarnia franczyzowa, powstał slogan firmy Feel at Home (Poczuj się jak w domu).
Coffee Fellows przejmuje 25 kawiarni Coffeeshop Company, które są wynajmowane głównie w centrach handlowych we wschodnich i północnych Niemczech. Ponieważ Coffee Fellows jest obecnie reprezentowana przez 40 sklepów, głównie w południowych Niemczech, stanowi to optymalne uzupełnienie geograficzne.
W styczniu 2018 roku została otwarta dwusetna kawiarnia, a w kwietniu tego samego roku w Dortmundzie został otwarty pierwszy hotel.
W październiku 2019 w Mongolii zostają otwarte trzy kawiarnie i są to trzy pierwsze lokacje w Azji. W Malcie Coffee Fellows otwiera dwie lokalizacje w listopadzie 2022 roku, a w Stanach Zjednoczonych i Egipcie w czerwcu 2023.

## Lokalizacje
Obecnie (5 sierpnia 2024), Coffee Fellows posiada 269 kawiarni i 8 hoteli w 12 krajach.

title: Coffee Fellows

wikitext:
{{Przedsiębiorstwo infobox
 |nazwa             = Coffee Fellows
 |nazwa oryginalna  =
 |logo              =
 |grafika           = Coffee Fellows, München.jpg
 |opis grafiki      = Jedna z kawiarni [[Monachium]]
 |państwo           = Niemcy
 |siedziba          = [[Unterföhring]]
 |adres             = Feringastr. 2
 |data założenia    = 1 września 1999
 |data likwidacji   =
 |forma prawna      = [[kawiarnia]]
 |prezes            = Dr. Stefan Tewes
Kathrin Tewes
 |dyrektor          = Dr. Stefan Tewes
Kathrin Tewes
 |przewodniczący RN =
 |udziałowcy        =
 |rejestr           =
 |numer rejestru    =
 |zatrudnienie      =
 |giełda            =
 |ISIN              =
 |symbol akcji      =
 |rok               =
 |przychody         =
 |wynik operacyjny  =
 |wynik netto       =
 |aktywa            =
 |kapitał własny    =
 |kapitał zakładowy =
 |współrzędne       =
 |commons           = Category:Coffee Fellows
 |www               = https://coffee-fellows.com/
}}
'''Coffee Fellows''' ({{W języku|en|Towarzysze Kawy}}) – niemiecka sieć kawiarni założona w 1999 roku w [[Monachium]] przez 	Kathrin Tewes i [[Stefan Tewes|Stefana Tawesa]]. Od 2008 roku sieć ma w Niemczech około 209 kawiarni, a większość z nich jest [[Franczyza|franczyzowa]]. Dzięki temu Coffee Fellows jest największą siecią kawiarni od czasu, gdy wyprzedziła [[Starbucks]]a z liczbą 159 sklepów<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko = Schmidbauer | imię = Jan | tytuł = Die Kaffeehäuser des Olympiasiegers | url = https://www.sueddeutsche.de/wirtschaft/coffee-fellows-die-kaffeehaeuser-des-olympiasiegers-1.2772933 | język = de | opublikowany = [[Süddeutsche Zeitung]] | data = 2015-12-08 | archiwum = https://web.archive.org/web/20240805064856/https://www.sueddeutsche.de/web/20240805064856/https://www.sueddeutsche.de/wirtschaft/coffee-fellows-die-kaffeehaeuser-des-olympiasiegers-1.2772933 | zarchiwizowano = 2024-08-05 | data dostępu = 2024-08-05 }}</ref>.

== Historia ==
Kathrin Tewes, założycielka Coffee Fellows, była zainspirowana kawową kulturą w Kanadzie. Zainspirowało ją to do założenia własnej sieci kawiarni. Pierwsza lokacja powstała na Leopoldstraße w [[Monachium]] i została otwarta 1 września 1999 roku<ref name="historia">{{Cytuj stronę | tytuł = Das Unternehmen Herkunft und Gesichter | url = https://coffee-fellows.com/corporate/dasunternehmen | język = de | opublikowany = Coffee Fellows | archiwum = https://web.archive.org/web/20240805064452/https://coffee-fellows.com/corporate/dasunternehmen | zarchiwizowano = 2024-08-05 | data dostępu = 2024-08-05 }}</ref>. Gdy w 2004 roku została pierwsza kawiarnia [[Franczyza|franczyzowa]], powstał slogan firmy ''Feel at Home'' (Poczuj się jak w domu).

Coffee Fellows przejmuje 25 kawiarni Coffeeshop Company, które są wynajmowane głównie w centrach handlowych we wschodnich i północnych Niemczech. Ponieważ Coffee Fellows jest obecnie reprezentowana przez 40 sklepów, głównie w południowych Niemczech, stanowi to optymalne uzupełnienie geograficzne<ref name="historia"/>.

W styczniu 2018 roku została otwarta dwusetna kawiarnia, a w kwietniu tego samego roku w [[Dortmund]]zie został otwarty pierwszy hotel<ref name="historia"/>.

W październiku 2019 w [[Mongolia|Mongolii]] zostają otwarte trzy kawiarnie i są to trzy pierwsze lokacje w Azji<ref name="historia"/>. W [[Malta|Malcie]] Coffee Fellows otwiera dwie lokalizacje w listopadzie 2022 roku, a w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] i [[Egipt|Egipcie]] w czerwcu 2023<ref name="historia"/>.

== Lokalizacje ==
Obecnie (5 sierpnia 2024), Coffee Fellows posiada 269 kawiarni i 8 hoteli w 12 krajach<ref name="historia"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://coffee-fellows.com/ Oficjalna strona internetowa]
* [https://shop.coffee-fellows.com/ Oficjalny sklep internetowy]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Sieci kawiarni]]
[[Kategoria:Sieci fast food]]
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa spożywcze w Niemczech]]

title: Coffee Fellows

Państwo: Niemcy

Siedziba: Unterföhring

Adres: Feringastr. 2

Data założenia: 1 września 1999

Forma prawna: kawiarnia

Prezes: Dr. Stefan Tewes · Kathrin Tewes

Dyrektor: Dr. Stefan Tewes · Kathrin Tewes

title: brak współrzędnych

brak współrzędnych: Strona internetowa


text:
# Iwanauka (rejon chojnicki)
Iwanauka (biał. Іванаўка, ros. Ивановка, Iwanowka) – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie chojnickim, w sielsowiecie Streliczewo. W 1921 roku w miejscu obecnej wsi nie było żadnych zabudowań.

title: Iwanauka (rejon chojnicki)

wikitext:
{{Inne znaczenia||[[Iwanauka]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Iwanauka
 |nazwa oryginalna             = Іванаўка
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Iwanauki
 |państwo                      = BY-HO
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Rejon chojnicki|chojnicki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Streliczewo]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     = 121
 |rok                          = 2009
 |liczba ludności              = 6<ref name=spis1>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160917151539/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census/homielskaja.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu homelskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku | data dostępu = | język = ru}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Iwanauka''' ({{W języku|be|Іванаўка}}, {{W języku|ru|Ивановка}}, ''Iwanowka'') – [[wieś]] na [[Białoruś|Białorusi]], w [[Obwód homelski|obwodzie homelskim]], w [[Rejon chojnicki|rejonie chojnickim]], w [[Sielsowiet|sielsowiecie]] [[Streliczewo]]. W 1921 roku w miejscu obecnej wsi nie było żadnych zabudowań{{r|a}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=a>{{Cytuj stronę | url = http://igrek.amzp.pl/result.php?cmd=id&god=XXIV_29&cat=WIG100RUS| tytuł = Mapa Taktyczna Polski 1:100 000| opublikowany = Mapster| data = 1921| archiwum = http://archive.is/HVe8E| zarchiwizowano = 2018-05-25| data dostępu = 2018-06-27}}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie chojnickim]]

title: IwanaukaІванаўка

Państwo: Białoruś

Obwód: homelski

Rejon: chojnicki

Sielsowiet: Streliczewo

Populacja (2009) · • liczba ludności: · 6


text:
# Lou Bluhm
Louis "Lou" Bluhm (ur.  1940 – Atlanta, zm. 5 kwietnia 1990) – amerykański brydżysta.
Lou Bluhm był także ekspertem pokerowym.

## Wyniki brydżowe

### Zawody światowe
W światowych zawodach zdobył następujące lokaty:
| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów | Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów |
| Rok                                    | Miejsce                                | Zawody                                 | Kategoria                              | Drużyna                                | Pozycja                                |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| 1986                                   | Miami Beach                            | 7. Mistrzostwa Świata                  | Open                                   | Bramley                                | 11                                     |
| 1978                                   | Nowy Orlean                            | 5. Mistrzostwa Świata                  | Open                                   | Sontag                                 | 7                                      |

| Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par | Mistrzostwa Świata. Konkurencja par |
| Rok                                 | Miejsce                             | Zawody                              | Kategoria                           | Partner                             | Pozycja                             |
| ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- |
| 1986                                | Miami Beach                         | 7. Mistrzostwa Świata               | Open                                | Bart Bramley                        | 20                                  |
| 1978                                | Nowy Orlean                         | 5. Mistrzostwa Świata               | Miksty                              | Carol Sanders                       | 3                                   |
| 1978                                | Nowy Orlean                         | 5. Mistrzostwa Świata               | Open                                | Thomas Sanders                      | 13                                  |

## Klasyfikacja
- Lou Bluhm – klasyfikacja WBF (ang.)

title: Lou Bluhm

wikitext:
{{Brydżysta infobox
 | imię i nazwisko = Lou Bluhm
 | zdjęcie =
 | opis zdjęcia =
 | państwo = USA
 | data urodzenia = [[1940]], [[Atlanta]]
 | data śmierci = [[5 kwietnia]] [[1990]]
 | cezar =
 | kod_WBF = 18980
 | kod_EBL =
 | tytuł PZBS =
 | ranking PZBS =
 | data rankingu PZBS =
 | tytuł WBF Open =
 | tytuł WBF Kobiet =
 | tytuł WBF Seniorów =
 | ranking WBF Open =
 | ranking WBF Kobiet =
 | ranking WBF Seniorów =
 | data rankingu WBF =
 | EC =
 | tytuł EBL =
 | ranking EBL Open =
 | ranking EBL Kobiet =
 | ranking EBL Seniorów =
 | ranking EBL Juniorów =
 | data rankingu EBL =
}}
'''Louis "Lou" Bluhm''' (ur.  [[1940]] – [[Atlanta]], zm. [[5 kwietnia]] [[1990]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[Brydż sportowy|brydżysta]].

Lou Bluhm był także ekspertem [[poker]]owym.
== Wyniki brydżowe ==
=== Zawody światowe ===
W '''światowych''' zawodach zdobył następujące lokaty:

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja teamów
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Drużyna!!Pozycja
|-
!1986
|[[Miami Beach]]||7. Mistrzostwa Świata||Open||Bramley||11<ref name="WTWC1986o">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/TzrWx | tytuł=7th WORLD CHAMPIONSHIPS, Miami Beach, U.S.A. • 13 - 27 September 1986 | autor=WBF | język=en | data dostępu=2015-02-27 | archiwum=https://archive.is/20130422164737/http://158.255.45.230/teamchampRPperson.aspx?qtournid=399 | zarchiwizowano=22 kwietnia 2013 }}</ref>
|-
!1978
|[[Nowy Orlean]]||5. Mistrzostwa Świata||Open||Sontag||7<ref name="WTWC1978oW">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/Qc1lE | tytuł=5th WORLD CHAMPIONSHIPS. New Orleans, U.S.A. • 17 - 30 June 1978. Rosenblum Cup | data dostępu=2012-02-10 | autor=WBF | język=en | archiwum=https://archive.is/20130422192948/http://158.255.45.230/teamchampRPperson.aspx?qtournid=397 | zarchiwizowano=2013-04-22 }}</ref>
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan="6"| Mistrzostwa Świata. Konkurencja par
|-
!Rok!!Miejsce!!Zawody!!Kategoria!!Partner!!Pozycja
|-
!1986
|[[Miami Beach]]||7. Mistrzostwa Świata||Open||[[Bart Bramley]]||20<ref name="WPWC1986o">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/FUKRG | tytuł=7th WORLD OPEN PAIRS CHAMPIONSHIP, Miami Beach, U.S.A. • 13 - 27 September 1986 . Open series | data dostępu=2012-02-05 | autor=WBF | język=en | archiwum=https://archive.is/20130627093453/http://158.255.45.230/pairschampRPperson.aspx?qtournid=410 | zarchiwizowano=2013-06-27 }}</ref>
|-
!1978
|[[Nowy Orlean]]||5. Mistrzostwa Świata||Miksty||[[Carol Sanders]]||3<ref name="WPWC1978M">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/bMhR6 | tytuł=5th WORLD OPEN PAIRS CHAMPIOSHIP. New Orleans, U.S.A. • 17 - 30 June 1978. Mixed series | data dostępu=2012-09-04 | autor=WBF | język=en | archiwum=https://archive.is/20130627093836/http://158.255.45.230/pairschampRPperson.aspx?qtournid=425 | zarchiwizowano=2013-06-27 }}</ref>
|-
!1978
|[[Nowy Orlean]]||5. Mistrzostwa Świata||Open||[[Thomas K. Sanders|Thomas Sanders]]||13<ref name="WPWC1978o">{{cytuj stronę | url=http://archive.is/JgREx | tytuł=5th WORLD OPEN PAIRS CHAMPIOSHIP. New Orleans, U.S.A. • 17 - 30 June 1978. Open series | data dostępu=2012-02-10 | autor=WBF | język=en | archiwum=https://archive.is/20130627091925/http://158.255.45.230/pairschampRPperson.aspx?qtournid=408 | zarchiwizowano=2013-06-27 }}</ref>
|}

{{clear}}

== Klasyfikacja ==
* {{Klasyfikacja WBF|18980|Lou Bluhm}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę | url=http://www.infobridge.it/Campioni_Bluhm.htm | tytuł=Louis Bluhm | data dostępu=2015-02-26 | język=en}}
* {{cytuj stronę | url=http://www.acbl.org/about-acbl/hall-of-fame/members/bluhm-lou/ | tytuł=Bluhm, Lou | data dostępu=2015-02-26 | język=en | archiwum=https://web.archive.org/web/20151002131029/http://www.acbl.org/about-acbl/hall-of-fame/members/bluhm-lou/ | zarchiwizowano=2015-10-02 }}
* {{cytuj stronę | url=http://www.mabcbridge.org/mabc350/365_BluhmIntro.htm | tytuł=THE LOU BLUHM PRESENTATION TO THE ACBL BRIDGE HALL OF FAME | data dostępu=2015-02-26 | język=en}}

== Zobacz też ==
* [[Brydż sportowy]]

{{DEFAULTSORT:Bluhm, Lou}}
[[Kategoria:Amerykańscy brydżyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1940]]
[[Kategoria:Zmarli w 1990]]

title: · Lou Bluhm

Państwo: Stany Zjednoczone

Data urodzenia: 1940, Atlanta

Data śmierci: 5 kwietnia 1990


text:
# Hatley (Missisipi)
Hatley – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Monroe.

title: Hatley (Missisipi)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Hatley
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Town
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Hatley
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Missisipi}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Monroe (Missisipi)|Monroe]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 28-30980<br />[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0671011
 |powierzchnia                 = 3,54
 |wysokość                     = 107
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 662
 |kod pocztowy                 = 38821
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-06:00]]
 |kod mapy                     = US-MS
 |współrzędne                  = 33°58′47″N 88°25′34″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Hatley''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Missisipi (stan)|Missisipi]], w hrabstwie [[Hrabstwo Monroe (Missisipi)|Monroe]].

[[Kategoria:Miasta w stanie Missisipi]]

title: Hatley

Stan: Missisipi

Hrabstwo: Monroe

Populacja · • liczba ludności: · 495 · (1 kwietnia 2020)


text:
# Błonoskórek
Hymenopellis R.H. Petersen (błonoskórek) – rodzaj grzybów z rodziny Physalacriaceae. Jest to niedawno utworzony nowy rodzaj. Należy do niego około 40 gatunków, w Polsce występuje jeden (podany jako pieniążkówka gładkotrzonowa).

## Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Physalacriaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Niektóre gatunki:
- Hymenopellis africana (Dörfelt) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis ahmadii (Dörfelt) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis altissima (Massee) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis alveolatus (Kalchbr.) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis amygdaliformis (Zhu L. Yang & M. Zang) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis atrocaerulea (R.H. Petersen & Bougher) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis aureocystidiata (R.H. Petersen & Nagas.) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis bispora (K. Natar. & Purush.) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis caulovillosa (R.H. Petersen) R.H. Petersen 2010
- Hymenopellis radicata (Relhan) R.H. Petersen 2010 – błonoskórek korzeniasty, pieniążkówka gładkotrzonowa

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według Władysława Wojewody i rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.

title: Błonoskórek

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = ''Hymenopellis''
 |grafika              = Xerula radicata 2011-08-06w.JPG
 |opis grafiki         = [[Błonoskórek korzeniasty]]
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      =
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[grzyby]]
 |typ                  = [[podstawczaki]]
 |klasa                = [[pieczarniaki]]
 |rząd                 = [[pieczarkowce]]
 |rodzina              = ''[[Physalacriaceae]]''
 |rodzaj               = ''Hymenopellis''
 |nazwa łacińska       = Hymenopellis
 |autor                = [[Ronald H. Petersen|R.H. Petersen]]
 |cytat                = ''[[Nova Hedwigia]]'', Beih. 137: 80 (2010)
 |typ nomenklatoryczny = ''[[błonoskórek korzeniasty|Hymenopellis radicata]]'' (Relhan) R.H. Petersen 2010
 |synonimy             =
 |wikispecies          =
 |commons              = Category:Hymenopellis
}}
'''''Hymenopellis''''' R.H. Petersen ('''błonoskórek''') – [[Rodzaj (biologia)|rodzaj]] grzybów z rodziny ''[[Physalacriaceae]]''. Jest to niedawno utworzony nowy rodzaj. Należy do niego około 40 gatunków<ref name="if" />, w Polsce występuje jeden (podany jako pieniążkówka gładkotrzonowa)<ref name="check" />.

== Systematyka i nazewnictwo ==
Pozycja w klasyfikacji według [[Index Fungorum]]: ''Physalacriaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi''<ref name="if" />.

Niektóre gatunki:
* ''[[Hymenopellis africana]]'' (Dörfelt) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis ahmadii]]'' (Dörfelt) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis altissima]]'' (Massee) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis alveolatus]]'' (Kalchbr.) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis amygdaliformis]]'' (Zhu L. Yang & M. Zang) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis atrocaerulea]]'' (R.H. Petersen & Bougher) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis aureocystidiata]]'' (R.H. Petersen & Nagas.) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis bispora]]'' (K. Natar. & Purush.) R.H. Petersen 2010
* ''[[Hymenopellis caulovillosa]]'' (R.H. Petersen) R.H. Petersen 2010
* ''[[Błonoskórek korzeniasty|Hymenopellis radicata]]'' (Relhan) R.H. Petersen 2010 – [[błonoskórek korzeniasty]], pieniążkówka gładkotrzonowa
<small>Nazwy naukowe na podstawie ''[[Index Fungorum]]''<ref name="if2" />. Nazwy polskie według [[Władysław Wojewoda|Władysława Wojewody]]<ref name="check" /> i rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy [[Polskie Towarzystwo Mykologiczne|Polskim Towarzystwie Mykologicznym]]<ref name="kom" />.</small>

== Przypisy ==
<references>
<ref name="check">{{Cytuj |autor = [[Władysław Wojewoda]] |tytuł = [[Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski]] |miejsce = Kraków |wydawca = W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences |data = 2003 |isbn = 83-89648-09-1 |s = 696}}</ref>
<ref name="if">{{Cytuj |url = http://www.indexfungorum.org/names/NamesRecord.asp?RecordID=515092 |tytuł = Index Fungorum |data dostępu = 2014-02-15 |język = en}}</ref>
<ref name="if2">{{Cytuj |url = http://www.indexfungorum.org/names/Names.asp |tytuł = Index Fungorum (gatunki) |data dostępu = 2013-03-05 |język = en}}</ref>
<ref name="kom">{{Cytuj |tytuł = Rekomendacja nr 3/2024 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego |url = http://www.ptmyk.pl/wp-content/uploads/2024/03/Rekomendacja-3_2024_final_2.pdf |data dostępu = 2024-04-26}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Physalacriaceae]]

title: Hymenopellis

Domena: eukarionty

Królestwo: grzyby

Typ: podstawczaki

Klasa: pieczarniaki

Rząd: pieczarkowce

Rodzina: Physalacriaceae

Rodzaj: Hymenopellis


text:
# Colleretto Giacosa
Colleretto Giacosa – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 627 osób, 156,8 os./km².

title: Colleretto Giacosa

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Colleretto Giacosa
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Piemont
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Turyn|Turyn]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 001092
 |powierzchnia                    = 4 km²
 |rok                             = 2004
 |liczba ludności                 = 627
 |gęstość zaludnienia             = 156,8 os./km²
 |numer kierunkowy                = 0125
 |kod pocztowy                    = 10010
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |kod mapy                        = Piemont
 |współrzędne                     = 45°26′N 7°47′E
 |commons                         =
 |www                             = https://www.comune.collerettogiacosa.to.it/it-it/home
}}
'''Colleretto Giacosa''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Piemont]], w prowincji [[prowincja Turyn|Turyn]].

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 627 osób, 156,8 os./km².

== Bibliografia ==
* Źródło danych: [https://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]

{{Prowincja Turyn}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Turyn]]

title: Colleretto Giacosa

Państwo: Włochy

Region: Piemont

Prowincja: Turyn

Powierzchnia: 4 km²


text:
# William Steinberg
William Hans Wilhelm Steinberg (ur. 1 sierpnia 1899 w Kolonii, zm. 16 maja 1978 w Nowym Jorku) – amerykański dyrygent żydowsko-niemieckiego pochodzenia.

## Życiorys
W młodości uczył się gry na fortepianie i skrzypcach oraz elementów kompozycji . Studiował dyrygenturę u Hermanna Abendrotha w Konserwatorium w Kolonii. Był głównym dyrygentem opery w Kolonii (1924), w Pradze (1925) oraz dyrektorem muzycznym opery we Frankfurcie (1929–1933) . Po dojściu Hitlera do władzy został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska w operze. Jego aktywność zawodowa została ograniczona do prowadzenia koncertów Jüdischer Kulturbund we Frankfurcie i Berlinie. W 1936 wyemigrował z Niemiec .
W 1936 wspólnie z Bronisławem Hubermanem  założył Palestine Orchestra (późniejszą Israel Philharmonic Orchestra) i został jej głównym dyrygentem . W 1938, na zaproszenie Artura Toscaniniego  wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie pełnił funkcję dyrygenta gościnnego wielu amerykańskich orkiestr, m.in. NBC Symphonic Orchestra w Nowym Jorku (1938–1941) i San Francisco Opera (1944–1948) .
Był dyrektorem muzycznym Buffalo Philharmonic Orchestra (1945–1953) i Pittsburgh Symphony Orchestra (1952–1976). W tym samym czasie pełnił jeszcze kilka innych funkcji: był dyrektorem muzycznym London Philharmonic Orchestra (1958–1960), pierwszym dyrygentem gościnnym Filharmonii Nowojorskiej (1966–1968) i dyrektorem muzycznym Bostońskiej Orkiestry Symfonicznej (1969–1972) .
W latach 70. z powodów zdrowotnych zmuszony był ograniczyć swoją aktywność zawodową i zaprzestał dyrygentury . Zmarł w 1978. Posiada swoją gwiazdę na Hollywoodzkiej Alei Gwiazd.

title: William Steinberg

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = William Steinberg
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = William Hans Wilhelm Steinberg
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 1 sierpnia 1899
 |miejsce urodzenia     = [[Kolonia (Niemcy)|Kolonia]]
 |pochodzenie           = [[Żydzi|żydowsko]]-[[Niemcy|niemieckie]]
 |data śmierci          = 16 maja 1978
 |miejsce śmierci       = [[Nowy Jork]]
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               =
 |zawód                 = [[dyrygent]]
 |aktywność             =
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''William Hans Wilhelm Steinberg''' (ur. [[1 sierpnia]] [[1899]] w [[Kolonia (Niemcy)|Kolonii]], zm. [[16 maja]] [[1978]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]) – [[Amerykanie|amerykański]] [[dyrygent]] [[Żydzi|żydowsko]]-[[Niemcy|niemieckiego]] pochodzenia.

== Życiorys ==
W młodości uczył się gry na [[fortepian]]ie i [[skrzypce|skrzypcach]] oraz elementów [[Kompozycja (muzyka)|kompozycji]]{{odn|Steinberg|2004}}. Studiował dyrygenturę u [[Hermann Abendroth|Hermanna Abendrotha]] w [[Hochschule für Musik und Tanz Köln|Konserwatorium]] w Kolonii. Był głównym dyrygentem opery w Kolonii (1924), w [[Praga|Pradze]] (1925) oraz dyrektorem muzycznym opery we [[Frankfurt nad Menem|Frankfurcie]] (1929–1933){{odn|Steinberg|2004}}{{odn|Chodkowski|1995|s=843}}{{r|LAT}}. Po dojściu [[Adolf Hitler|Hitlera]] do władzy został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska w operze. Jego aktywność zawodowa została ograniczona do prowadzenia koncertów Jüdischer Kulturbund we Frankfurcie i [[Berlin]]ie. W 1936 wyemigrował z Niemiec{{odn|Steinberg|2004}}{{r|LAT}}.

W 1936 wspólnie z [[Bronisław Huberman|Bronisławem Hubermanem]]{{odn|Steinberg|2004}} założył Palestine Orchestra (późniejszą [[Israel Philharmonic Orchestra]]) i został jej głównym dyrygentem{{odn|Steinberg|2004}}{{odn|Chodkowski|1995|s=843}}. W 1938, na zaproszenie [[Arturo Toscanini|Artura Toscaniniego]]{{odn|Steinberg|2004}}{{r|LAT}} wyjechał do [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]], gdzie pełnił funkcję dyrygenta gościnnego wielu amerykańskich orkiestr, m.in. NBC Symphonic Orchestra w Nowym Jorku (1938–1941){{r|LAT}} i San Francisco Opera (1944–1948){{odn|Steinberg|2004}}{{odn|Chodkowski|1995|s=843}}.

Był dyrektorem muzycznym [[Buffalo Philharmonic Orchestra]] (1945–1953) i [[Pittsburgh Symphony Orchestra]] (1952–1976). W tym samym czasie pełnił jeszcze kilka innych funkcji: był dyrektorem muzycznym [[London Philharmonic Orchestra]] (1958–1960), pierwszym dyrygentem gościnnym [[Filharmonia Nowojorska|Filharmonii Nowojorskiej]] (1966–1968) i dyrektorem muzycznym [[Bostońska Orkiestra Symfoniczna|Bostońskiej Orkiestry Symfonicznej]] (1969–1972){{odn|Steinberg|2004}}{{odn|Chodkowski|1995|s=843}}.

W [[lata 70. XX wieku|latach 70.]] z powodów zdrowotnych zmuszony był ograniczyć swoją aktywność zawodową i zaprzestał dyrygentury{{odn|Steinberg|2004}}. Zmarł w 1978. Posiada swoją gwiazdę na [[Aleja Gwiazd w Los Angeles|Hollywoodzkiej Alei Gwiazd]]{{r|LAT}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="LAT">{{Cytuj stronę | url = https://projects.latimes.com/hollywood/star-walk/william-steinberg/ | tytuł = William Steinberg | data = 1978-05-17 | praca = Los Angeles Times | język = en | data dostępu = 2018-02-09 | archiwum = https://archive.is/NCM73 | zarchiwizowano = 2013-12-30}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | tytuł = The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. B | wydawca = Oxford University Press | data = 2004 | isbn = 9780195170672 | rozdział = Steinberg, William [Hans Wilhelm] | imię r = Michael | nazwisko r = Steinberg | język = en | odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | inni = Andrzej Chodkowski (red.) | tytuł = Encyklopedia muzyki | wydawca = PWN | miejsce = Warszawa | rok = 1995 | isbn = 83-01-11390-1 | język = pl | odn={{odn/id|Chodkowski|1995|s=146}}}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0825825|William Steinberg}}
* [https://projects.latimes.com/hollywood/star-walk/william-steinberg/ projects.latimes.com]

{{Dyrygenci Bostońskiej Orkiestry Symfonicznej}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Steinberg, William}}
[[Kategoria:Amerykańscy dyrygenci]]
[[Kategoria:Niemieccy dyrygenci]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1899]]
[[Kategoria:Zmarli w 1978]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kolonii]]

title: William Steinberg

Imię i nazwisko: William Hans Wilhelm Steinberg

Data i miejsce urodzenia: 1 sierpnia 1899 · Kolonia

Pochodzenie: żydowsko-niemieckie

Data i miejsce śmierci: 16 maja 1978 · Nowy Jork

Zawód: dyrygent


text:
# Down to Earth (album Ozzy’ego Osbourne’a)
Down to Earth – ósmy album studyjny brytyjskiego wokalisty i muzyka Ozzy’ego Osbourne’a, wydany 16 października 2001 roku nakładem Epic Records.
Według danych z kwietnia 2002 roku album sprzedał się w nakładzie 737,053 egzemplarzy na terenie Stanów Zjednoczonych.

## Lista utworów
Źródło.
1. „Gets Me Through” (Ozzy Osbourne, Tim Palmer) – 5:04
2. „Facing Hell” (Osbourne, Palmer, Scott Humphrey, Geoff Nicholls) – 4:26
3. „Dreamer” (Osbourne, Marti Frederiksen, Mick Jones) – 4:45
4. „No Easy Way Out” (Osbourne, Palmer) – 5:06
5. „That I Never Had” (Osbourne, Frederiksen, Joe Holmes, Robert Trujillo) – 4:24
6. „You Know... Pt. 1” (Osbourne, Palmer) – 1:06
7. „Junkie” (Osbourne, Frederiksen, Holmes, Trujillo) – 4:28
8. „Running out of Time” (Osbourne, Frederiksen, Jones) – 5:06
9. „Black Illusion” (Osbourne, Palmer, Nicholls, Andy Sturmer) – 4:21
10. „Alive” (Osbourne, Danny Saber) – 4:54
11. „Can You Hear Them?” (Osbourne, Frederiksen, Holmes, Trujillo) – 4:59

Bonusowa ścieżka (japońska wersja albumu)
1. „No Place for Angels” (Osbourne, Palmer, Nicholls) – 3:24

## Skład zespołu
- Ozzy Osbourne – wokal
- Zakk Wylde – gitara
- Robert Trujillo – gitara basowa
- Mike Bordin – perkusja
- Tim Palmer – instrumenty klawiszowe, gitara rytmiczna, gitara akustyczna

## Pozycje na listach
| Lista         | Kraj              | Pozycja |
| ------------- | ----------------- | ------- |
| Billboard 200 | Stany Zjednoczone | 4       |
| OLiS          | Polska            | 32      |

wikitext:
{{Inne znaczenia|albumu Ozzy’ego Osbourne’a|[[Down to Earth|inne znaczenia wyrażenia „Down to Earth”]]}}
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = studyjny
 |tytuł                     = Down to Earth
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Ozzy Osbourne]]
 |wydany                    = 16 października 2001
 |nagrywany                 =
 |gatunek                   = [[heavy metal]]<ref name=dte>{{cytuj stronę | url = https://www.spirit-of-metal.com/en/album/Down_to_Earth/3329 | tytuł = Down to Earth | autor = | opublikowany = spirit-of-metal.com | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2023-01-05}}</ref>
 |długość                   = 52:20
 |wytwórnia                 = [[Epic Records]]<ref name=ood />
 |producent                 = [[Tim Palmer]]<ref name=ood>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/release/372777-Ozzy-Osbourne-Down-To-Earth | tytuł = Ozzy Osbourne – Down To Earth | autor = | opublikowany = [[Discogs]] | język = en | data dostępu = 2023-01-05}}</ref>
 |oceny                     = * [[Album of the Year (magazyn)|Album of the Year]] 74/100<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.albumoftheyear.org/album/18385-ozzy-osbourne-down-to-earth.php |tytuł = Ozzy Osbourne – Down to Earth |autor = Album of the Year |opublikowany = [[Album of the Year (magazyn)|Album of the Year]] |język = en |data dostępu = 2025-08-20}}</ref>
* [[AllMusic]] {{ocena|5|4}}<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.allmusic.com/album/down-to-earth-mw0000014601 |tytuł = Down to Earth – Ozzy Osbourne |autor = Bradley Torreano |opublikowany = [[AllMusic]] |język = en |data dostępu = 2025-08-20}}</ref>
* [[Drowned in Sound]] 9/10<ref>{{cytuj stronę |url = https://drownedinsound.com/releases/2740/reviews/2369-ozzy-osbourne-down-to-earth |tytuł = Ozzy Osbourne – Down To Earth |autor = Terry Bezer |opublikowany = [[Drowned in Sound]] |język= en |data dostępu = 2025-08-20}}</ref>
* [[Entertainment Weekly]] B+<ref>{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20141025134525/http://www.ew.com/ew/article/0,,254042,00.html | tytuł = Down to Earth Ozzy Osbourne | autor = Marc Weingarten | opublikowany = web.archive.org | data = 2001-10-19 | język = en | data dostępu = 2023-01-05}}</ref>
* [[laut.de]] {{ocena|5|4}}<ref>{{cytuj stronę |url = https://laut.de/Ozzy-https://laut.de/Ozzy-Osbourne/Alben/Down-To-Earth-1873 |tytuł = Ozzy Osbourne – Down To Earth |autor = Gil Bieler |opublikowany = [[laut.de]] |język = de |data dostępu = 2025-08-20}}</ref>
* [[Rolling Stone]] {{ocena|5|3.5}}<ref>{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20060827224059/http://www.rollingstone.com/artists/ozzyosbourne/albums/album/106706/review/5946398/down_to_earth | tytuł = Ozzy Osbourne Down To Earth | autor = David Fricke | opublikowany = web.archive.org | praca = | data = 2001-11-08 | język = en | data dostępu = 2023-01-05}}</ref>
* [[Spin (magazyn)|Spin]] 6/10<ref>{{cytuj pismo |nazwisko = Moon |imię = Tom |tytuł = BEASTS OF BURDEN: OZZY OSBOURNE, Down to Earth |url = https://books.google.se/books?id=wXGw14ml_M4C&lpg=PP1&pg=PA108&redir_esc=y#v=onepage&q&f=falsee |czasopismo = [[Spin (magazyn)|Spin]] |adres czasopisma = |oznaczenie = Nr 1|wolumin = 18|wydanie = |strony = 108 |data = |rok = 2002|miesiąc = January |wydawca = SPIN Media LLC |miejsce = New York |issn = 0886-3032 |język = en |data dostępu = 2025-08-20}}</ref>
 |rok wydania               = 2001
 |poprzedni album           = [[The Ozzman Cometh]]
 |rok poprzedniego albumu   = 1997
 |następny album            = [[Live at Budokan (album Ozzy’ego Osbourne’a)|Live at Budokan]]
 |rok następnego albumu     = 2002
 |1. singel                 = [[Gets Me Through]]
 |data 1. singla            = 2001
 |2. singel                 = [[Dreamer (singel Ozzy’ego Osbourne’a)|Dreamer]]
 |data 2. singla            = 2001
}}
'''Down to Earth''' – ósmy [[album studyjny]] [[Wielka Brytania|brytyjskiego]] wokalisty i muzyka [[Ozzy Osbourne|Ozzy’ego Osbourne’a]], wydany [[16 października]] [[2001 w muzyce|2001]] roku nakładem [[Epic Records]]<ref name=dte /><ref name=ood />.

Według danych z kwietnia 2002 roku album sprzedał się w nakładzie 737,053 egzemplarzy na terenie [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.blabbermouth.net/news/metal-hard-rock-album-sales-in-the-us-as-reported-by-soundscan/| tytuł = Metal/Hard Rock Album Sales In The US As Reported By SoundScan| data dostępu = 2010-01-16| autor = SoundScan| opublikowany = roadrunnerrecords.com| data = 21 kwietnia 2002| język = en}}</ref>.

== Lista utworów ==
Źródło<ref>{{Cytuj | url=http://ozzy.rockmetal.art.pl/ozzyplyty/studyjne/plyta15.html | tytuł=Wszystko o Ozzy'm Osbournie | opublikowany=ozzy.rockmetal.art.pl | data dostępu=2017-11-22 | archiwum=https://web.archive.org/web/20111011004948/http://ozzy.rockmetal.art.pl/ozzyplyty/studyjne/plyta15.html | zarchiwizowano=2011-10-11 }}</ref>.
# „[[Gets Me Through]]” (Ozzy Osbourne, Tim Palmer) – 5:04
# „Facing Hell” (Osbourne, Palmer, Scott Humphrey, Geoff Nicholls) – 4:26
# „[[Dreamer (singel Ozzy’ego Osbourne’a)|Dreamer]]” (Osbourne, Marti Frederiksen, Mick Jones) – 4:45
# „No Easy Way Out” (Osbourne, Palmer) – 5:06
# „That I Never Had” (Osbourne, Frederiksen, Joe Holmes, Robert Trujillo) – 4:24
# „You Know... Pt. 1” (Osbourne, Palmer) – 1:06
# „Junkie” (Osbourne, Frederiksen, Holmes, Trujillo) – 4:28
# „Running out of Time” (Osbourne, Frederiksen, Jones) – 5:06
# „Black Illusion” (Osbourne, Palmer, Nicholls, Andy Sturmer) – 4:21
# „Alive” (Osbourne, Danny Saber) – 4:54
# „Can You Hear Them?” (Osbourne, Frederiksen, Holmes, Trujillo) – 4:59

'''Bonusowa ścieżka (japońska wersja albumu)'''
# „No Place for Angels” (Osbourne, Palmer, Nicholls) – 3:24

== Skład zespołu ==
* [[Ozzy Osbourne]] – [[śpiew|wokal]]
* [[Zakk Wylde]] – [[gitara]]
* [[Robert Trujillo]] – [[gitara basowa]]
* [[Mike Bordin]] – [[perkusja]]
* [[Tim Palmer]] – [[Instrument klawiszowy|instrumenty klawiszowe]], [[gitara rytmiczna]], [[gitara akustyczna]]

== Pozycje na listach ==
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Lista
! Kraj
! Pozycja
|-
|Billboard 200
|Stany Zjednoczone
|4<ref>{{Cytuj | url=https://www.allmusic.com/artist/ozzy-osbourne-p5079 | tytuł=Ozzy Osbourne | Biography, Albums, Streaming Links | AllMusic | opublikowany=www.allmusic.com | język=en | data dostępu=2017-11-22}}</ref>
|-
| OLiS
| Polska
| 32<ref name="olis">{{cytuj stronę|url=http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=55&lang=pl|tytuł=Oficjalna Lista Sprzedaży Związku Producentów Audio Video|opublikowany=olis.onyx.pl|język=pl|data dostępu=2009-10-11}}</ref>
|-
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Ozzy Osbourne}}

[[Kategoria:Albumy Ozzy’ego Osbourne’a]]
[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2001]]
[[Kategoria:Albumy Epic Records]]

title: Down to Earth

Wydany: 16 października 2001

Gatunek: heavy metal

Wydawnictwo: Epic Records

Producent: Tim Palmer

The Ozzman Cometh · (1997): Down to Earth · (2001) · Live at Budokan · (2002)


text:
# Pograbek
Pograbek – polski film fabularny w reżyserii Jana Kolskiego z 1992 roku.

## Opis fabuły
Film opowiada losy małżeństwa Pograbka i Kuśtyczki. Pograbek zajmuje się zabijaniem starych, wyeksploatowanych zwierząt gospodarczych, zwłaszcza koni. Dramatem obojga jest to, że nie mogą mieć dzieci. Pograbek zbiera zarobione pieniądze na adopcję dziecka od ciężarnej sąsiadki. Jednak ta wycofuje się z umowy i sugeruje, aby do zapłodnienia Kuśtyczki zaangażować znanego ze swojej atrakcyjności pomocnika kowala – Heńka Materkę. Wszyscy godzą się na takie rozwiązanie, jednak Materka uwodzi Kuśtyczkę wdziękiem swojej rymowanej mowy i zabiera ją do siebie. Mąż staje do walki o żonę i wygrywa.

## Obsada
- Mariusz Saniternik – jako Pograbek
- Grażyna Błęcka-Kolska – jako Kuśtyczka, żona Pograbka
- Franciszek Pieczka – jako Kaczuba
- Elżbieta Dębska – jako Julka
- Tadeusz Szymków – jako Heniek Materka
- Lech Gwit – jako Stasina, mąż Julki
- Ewa Kamas(inne języki) – jako Kaczubowa

## Nagrody
- 1993 – Jan Jakub Kolski Don Kichot – jako Nagroda PF DKF XXIII Lubuskie Lato Filmowe
- 1993 – Jan Jakub Kolski nagroda Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji; XXIII Lubuskie Lato Filmowe
- 1992 – Jan Jakub Kolski – nagroda Wschodnioeuropejskiego Funduszu Scenariuszowego FPFF

title: Pograbek

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = Pograbek
 |oryginalny tytuł =
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = [[film fabularny|fabularny]]
 |rok produkcji    = [[1992 w filmie|1992]]
 |data premiery    = 28 czerwca 1993
 |kraj produkcji   = [[Polska]]
 |język            =
 |czas trwania     = 72 [[minuta|minuty]]
 |reżyseria        = [[Jan Jakub Kolski]]
Drugi: [[Mariusz Przybył]]
 |scenariusz       = [[Jan Jakub Kolski]]
 |główne role      = [[Mariusz Saniternik]],
[[Grażyna Błęcka-Kolska]],
[[Franciszek Pieczka]],
[[Elżbieta Dębska]],
[[Tadeusz Szymków]],
[[Lech Gwit]],
[[Ewa Kamas]]
 |muzyka           = [[Waldemar Wróblewski]]
 |zdjęcia          = [[Piotr Lenar]]
 |scenografia      = [[Barbara Komosińska]]
 |kostiumy         = [[Beata Olszewska]]
 |montaż           = [[Roman Kolski]], [[Ewa Pakulska]]
 |produkcja        = [[Vacek-Film]]
 |wytwórnia        =
 |dystrybucja      =
 |budżet           =
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          = 1993 – [[Jan Jakub Kolski]] ''Don Kichot'' – jako Nagroda PF [[Dyskusyjny klub filmowy|DKF]]; XXIII [[Lubuskie Lato Filmowe]]

1993 – Jan Jakub Kolski nagroda Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji; XXIII [[Lubuskie Lato Filmowe]]

1992 – Jan Jakub Kolski – nagroda Wschodnioeuropejskiego Funduszu Scenariuszowego [[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych|FPFF]]
 |commons          =
 |wikicytaty       =
 |www              =
}}
'''Pograbek''' – polski [[film fabularny]] w [[reżyser]]ii [[Jan Jakub Kolski|Jana Kolskiego]] z 1992 roku.

== Opis fabuły ==
[[Film]] opowiada losy [[małżeństwo|małżeństwa]] Pograbka i Kuśtyczki. Pograbek zajmuje się zabijaniem starych, wyeksploatowanych zwierząt gospodarczych, zwłaszcza [[Koń domowy|koni]]. Dramatem obojga jest to, że nie mogą mieć dzieci. Pograbek zbiera zarobione pieniądze na adopcję dziecka od ciężarnej sąsiadki. Jednak ta wycofuje się z umowy i sugeruje, aby do zapłodnienia Kuśtyczki zaangażować znanego ze swojej atrakcyjności pomocnika kowala – Heńka Materkę. Wszyscy godzą się na takie rozwiązanie, jednak Materka uwodzi Kuśtyczkę wdziękiem swojej rymowanej mowy i zabiera ją do siebie. Mąż staje do walki o żonę i wygrywa.

== Obsada ==
* [[Mariusz Saniternik]] – jako Pograbek
* [[Grażyna Błęcka-Kolska]] – jako Kuśtyczka, żona Pograbka
* [[Franciszek Pieczka]] – jako Kaczuba
* [[Elżbieta Dębska]] – jako Julka
* [[Tadeusz Szymków]] – jako Heniek Materka
* [[Lech Gwit]] – jako Stasina, mąż Julki
* {{link-interwiki|Ewa Kamas|Q=Q104223766}} – jako Kaczubowa

== Nagrody ==
* 1993 – [[Jan Jakub Kolski]] ''Don Kichot'' – jako Nagroda PF [[Dyskusyjny klub filmowy|DKF]] XXIII [[Lubuskie Lato Filmowe]]
* 1993 – Jan Jakub Kolski nagroda Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji; XXIII [[Lubuskie Lato Filmowe]]
* 1992 – Jan Jakub Kolski – nagroda Wschodnioeuropejskiego Funduszu Scenariuszowego [[Festiwal Polskich Filmów Fabularnych|FPFF]]

== Bibliografia ==
* {{Filmpolski|tytuł|122688|Pograbek}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|0105154|Pograbek}}
* {{Filmweb|tytuł|1184|Pograbek}}

{{Jan Jakub Kolski}}

[[Kategoria:Polskie filmy obyczajowe]]
[[Kategoria:Polskie filmy poetyckie]]
[[Kategoria:Polskie filmy z 1992 roku]]
[[Kategoria:Filmy kręcone w województwie podkarpackim]]
[[Kategoria:Filmy w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego]]

title: Pograbek

Gatunek: fabularny

Data premiery: 28 czerwca 1993

Kraj produkcji: Polska

Czas trwania: 72 minuty

Reżyseria: Jan Jakub Kolski · Drugi: Mariusz Przybył

Scenariusz: Jan Jakub Kolski

Główne role: Mariusz Saniternik, · Grażyna Błęcka-Kolska, · Franciszek Pieczka, · Elżbieta Dębska, · Tadeusz Szymków, · Lech Gwit, · Ewa Kamas

Muzyka: Waldemar Wróblewski

Zdjęcia: Piotr Lenar

Scenografia: Barbara Komosińska

Kostiumy: Beata Olszewska

Montaż: Roman Kolski, Ewa Pakulska

Produkcja: Vacek-Film