text:
# Mistrzostwa Związku Radzieckiego w skokach narciarskich
Mistrzostwa ZSRR w skokach narciarskich – zawody wyłaniające najlepszych zawodników uprawiających skoki narciarskie w ZSRR.
Impreza odbywała się w latach 1926–1991. Od 1970 zawody odbywały się na dwóch skoczniach: normalnej i dużej, natomiast w 1962 roku do programu zawodów dołączyły zawody drużynowe. W latach 1977–1985 organizowano również Mistrzostwa Związku Radzieckiego w lotach narciarskich.
W latach 1973–1987 odbywały się także letnie edycje mistrzostw.

## Zimowe mistrzostwa ZSRR

### Mężczyźni, indywidualnie
| Data      | Miejsce               | Złoty medal             | Srebrny medal           | Brązowy medal         | Źr.                   |                       |
| --------- | --------------------- | ----------------------- | ----------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- |
| 1926      | Leningrad             | Wiaczesław Woronow      |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1927      | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano   | Zawodów nie rozegrano   | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1928      | Moskwa                | K. Kempinen             |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1929–1931 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano   | Zawodów nie rozegrano   | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1932      | Swierdłowsk           | Pawieł Diemientjew      |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1933      | Moskwa                | Wasilij Głasson         |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1934      | Swierdłowsk           | Nikołaj Ałfierow        |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1935      | Moskwa                | Nikołaj Ozolin          |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1936      | Leningrad             | Pawieł Diemientjew      |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1937      | Moskwa                | Władimir Kryłow         |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1938      | Swierdłowsk           | Pawieł Diemientjew      | W. Charczenko           |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1939      | Swierdłowsk           | A. Dragunow             |                         |                       | [ 1 ]                 |                       |
| 1940      | Krasnojarsk           | Wiktor Andriejew        | Konstantin Kryłow       | M. Ebiel              | [ 1 ]                 |                       |
| 1941      | Leningrad             | Konstantin Kudriaszow   | Wiktor Andriejew        | N. Łauszkin           | [ 1 ]                 |                       |
| 1942–1943 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano   | Zawodów nie rozegrano   | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1944      | Swierdłowsk           | Konstantin Kryłow       | P. Rodionow             | Michaił Chimiczew     | [ 1 ]                 |                       |
| 1945      | Swierdłowsk           | Boris Kustow            | Michaił Chimiczew       | K. Pawłow             | [ 1 ]                 |                       |
| 1946      | Swierdłowsk           | Konstantin Kudriaszow   | K. Pawłow               | Wiktor Andriejew      | [ 1 ]                 |                       |
| 1947      | Swierdłowsk           | Michaił Turkow          | Konstantin Kudriaszow   | Konstantin Kryłow     | [ 1 ]                 |                       |
| 1948      | Swierdłowsk           | Jurij Skworcow          | W. Tagilcew             | Michaił Turkow        | [ 1 ]                 |                       |
| 1949      | Swierdłowsk           | Jurij Skworcow          | Konstantin Kudriaszow   | W. Saprykin           | [ 1 ]                 |                       |
| 1950      | Kirow                 | W. Afanasjew            | Jewgienij Samochwałow   | Arkadij Worobjew      | [ 1 ]                 |                       |
| 1951      | Kirow                 | Jewgienij Samochwałow   | Jurij Skworcow          | P. Kostiukow          | [ 1 ]                 |                       |
| 1952      | Kirow                 | Jurij Skworcow          | Jewgienij Samochwałow   | B. Szenajew           | [ 1 ]                 |                       |
| 1953      | Moskwa                | Jurij Skworcow          | Nikołaj Kamienski       | N. Kopyłow            | [ 1 ]                 |                       |
| 1954      | Moskwa                | Konstantin Własow       | J. Grozin               | B. Szenajew           | [ 1 ]                 |                       |
| 1955      | Kirow                 | Nikołaj Szamow          | N. Trusow               | Nikołaj Kamienski     | [ 1 ]                 |                       |
| 1956      | Kirow                 | Koba Cakadze            | Nikołaj Szamow          | N. Gusakow            | [ 1 ]                 |                       |
| 1957      | Kawgołowo             | Nikołaj Kamienski       | Nikołaj Szamow          | N. Trusow             | [ 1 ]                 |                       |
| 1958      | Kawgołowo             | Rudolf Bykow            | Nikołaj Szamow          | Koba Cakadze          | [ 1 ]                 |                       |
| 1959      | Gorki                 | Stanisław Zacharow      | J. Zakolukin            | Jurij Zubariew        | [ 1 ]                 |                       |
| 1960      | Tomsk                 | Nikołaj Szamow          | Koba Cakadze            | Nikołaj Kamienski     | [ 1 ]                 |                       |
| 1961      | Kawgołowo             | Władimir Palczewski     | A. Szybajew             | S. Dwinskich          | [ 1 ]                 |                       |
| 1962      | Bakuriani             | Koba Cakadze            | J. Samsonow             | S. Dwinskich          | [ 1 ]                 |                       |
| 1963      | Tomsk                 | Nikołaj Kamienski       | Nikołaj Szamow          | A. Grippa             | [ 1 ]                 |                       |
| 1964      | Gorki                 | Jurij Zubariew          | Michaił Wierietiennikow | Piotr Kowalenko       | [ 1 ]                 |                       |
| 1965      | Gorki                 | Michaił Wierietiennikow | Aleksandr Iwannikow     | S. Dwinskich          | [ 1 ]                 |                       |
| 1966      | Swierdłowsk           | Walerij Emeljanow       | Nikołaj Jabłokow        | Piotr Kowalenko       | [ 1 ]                 |                       |
| 1967      | Gorki                 | Wiktor Kriukow          | Garij Napałkow          | Michaił Gawwa         | [ 1 ]                 |                       |
| 1968      | Gorki                 | Aleksandr Iwannikow     | Władimir Biełousow      | Jurij Zubariew        | [ 1 ]                 |                       |
| 1969      | Worochta              | Władimir Biełousow      | Koba Cakadze            | Anatolij Żegłanow     | [ 1 ]                 |                       |

### Mężczyźni, skocznia normalna
| Data | Miejsce               | Złoty medal           | Srebrny medal         | Brązowy medal         | Źr.                   |
| ---- | --------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- |
| 1970 | Kawgołowo             | Garij Napałkow        | Anatolij Żegłanow     | Siergiej Zontow       | [ 1 ]                 |
| 1971 | Kirowsk               | Koba Cakadze          | Garij Napałkow        | Jurij Kalinin         | [ 1 ]                 |
| 1972 | Kirowsk               | Władimir Tiericzew    | Koba Cakadze          | G. Mienszykow         | [ 1 ]                 |
| 1973 | Kirowsk               | Jurij Kalinin         | B. Gołosow            | Wiktor Pirożkow       | [ 1 ]                 |
| 1974 | Bakuriani             | Michaił Gawwa         | Garij Napałkow        | Siergiej Suslikow     | [ 1 ]                 |
| 1975 | Kirowsk               | Aleksiej Borowitin    | Aleksandr Karapuzow   | Jurij Żylcow          | [ 1 ]                 |
| 1976 | Kirowsk               | Aleksandr Karapuzow   | Jurij Kalinin         | Garij Napałkow        | [ 1 ]                 |
| 1977 | Kirowsk               | Aleksiej Borowitin    | Jurij Iwanow          | Wasilij Sawin         | [ 1 ]                 |
| 1978 | Niżny Tagił           | Wiktor Pirożkow       | Siergiej Sajczik      | Władimir Czerniajew   | [ 1 ]                 |
| 1979 | Gorki                 | Aleksiej Borowitin    | Wasilij Sawin         | Jurij Iwanow          | [ 1 ]                 |
| 1980 | Swierdłowsk           | Andriej Szakirow      | Aleksiej Borowitin    | Władimir Własow       | [ 1 ]                 |
| 1981 | Gorki                 | Władimir Czerniajew   | Aleksiej Borowitin    | Piotr Sunin           | [ 1 ]                 |
| 1982 | Krasnojarsk           | Andriej Szakirow      | Igor Morozow          | Władimir Czerniajew   | [ 1 ]                 |
| 1983 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1984 | Niżny Tagił           | Wasilij Sawin         | Jurij Gołowszczikow   | Giennadij Prokopienko | [ 1 ]                 |
| 1985 | Worochta              | Oleg Sierow           | Leonid Komarow        | Siergiej Oziernych    | [ 1 ]                 |
| 1986 | Bakuriani             | Siergiej Oziernych    | Władimir Czerniajew   | Leonid Komarow        | [ 1 ]                 |
| 1987 | Skole                 | Siergiej Bryzgałow    | Wadim Zacharow        | Jurij Gołowszczikow   | [ 1 ]                 |
| 1988 | Skole                 | Michaił Jesin         | Eduard Subocz         | Walerij Karietnikow   | [ 1 ]                 |
| 1989 | Skole                 | Michaił Jesin         | Andriej Wierwiejkin   | Dionis Wodniew        | [ 1 ]                 |
| 1990 | Skole                 | Dionis Wodniew        | Aleksandr Taranow     | Siergiej Czumak       | [ 1 ]                 |
| 1991 | Skole                 | Dionis Wodniew        | Jurij Dudariew        | Walerij Karietnikow   | [ 1 ]                 |

### Mężczyźni, skocznia duża
| Data     | Miejsce        | Złoty medal                      | Srebrny medal         | Brązowy medal           | Źr.   |
| -------- | -------------- | -------------------------------- | --------------------- | ----------------------- | ----- |
| 1970     | Gorki          | Garij Napałkow                   | Anatolij Żegłanow     | Michaił Wierietiennikow | [ 1 ] |
| 1971     | Gorki          | Władimir Smirnow                 | Anatolij Żegłanow     | Garij Napałkow          | [ 1 ] |
| 1972     | Bakuriani      | Anatolij Żegłanow                | Koba Cakadze          | W. Gałuszyn             | [ 1 ] |
| 1973     | Bakuriani      | Siergiej Boczkow                 | Siergiej Zontow       | Jurij Kalinin           | [ 1 ] |
| 1974     | Bakuriani      | Anatolij Żegłanow                | Władimir Klepacki     | Jurij Iwanow            | [ 1 ] |
| 1975     | Gorki          | Michaił Wierietiennikow          | Jurij Żylcow          | Siergiej Suslikow       | [ 1 ] |
| 1976     | Niżny Tagił    | Aleksandr Karapuzow              | Siergiej Sajczik      | Aleksiej Borowitin      | [ 1 ] |
| 1977     | Niżny Tagił    | Siergiej Sajczik                 | Jurij Iwanow          | Aleksiej Borowitin      | [ 1 ] |
| 1978     | Niżny Tagił    | Władimir Czerniajew              | Wasilij Sawin         | Władimir Własow         | [ 1 ] |
| 1979     | Gorki          | Aleksiej Borowitin               | Wasilij Sawin         | Siergiej Sajczik        | [ 1 ] |
| 1980     | Niżny Tagił    | Jurij Kartaszow                  | Dmitrij Gromow        | Wasilij Sawin           | [ 1 ] |
| 1981     | Niżny Tagił    | Władimir Czerniajew              | Piotr Sunin           | Jurij Iwanow            | [ 1 ] |
| 1982     | Krasnojarsk    | Wasilij Sawin                    | Giennadij Prokopienko | Igor Morozow            | [ 1 ] |
| 1983 (1) | Krasnojarsk    | Oleg Sierow                      | Jurij Gołowszczikow   | Piotr Sunin             | [ 1 ] |
| 1983 (2) | Krasnojarsk    | Oleg Sierow                      | Jurij Gołowszczikow   | Piotr Sunin             | [ 1 ] |
| 1984     | Niżny Tagił    | Jurij Gołowszczikow              | Giennadij Prokopienko | Siergiej Sajczik        | [ 1 ] |
| 1985     | Niżny Tagił    | Pawieł Kustow                    | Jewgienij Waszurin    | Walerij Karietnikow     | [ 1 ] |
| 1986     | Krasnojarsk    | Wadim Zacharow                   | Walerij Karietnikow   | Andriej Wierwiejkin     | [ 1 ] |
| 1987     | Skole          | Wadim Zacharow                   | Siergiej Bryzgałow    | Andriej Uchaniew        | [ 1 ] |
| 1988     | Skole          | Eduard Subocz                    | Andriej Uchaniew      | Pawieł Kustow           | [ 1 ] |
| 1989     | Skole          | Pawieł Kustow                    | Wałerij Wdowenko      | Andriej Wierwiejkin     | [ 1 ] |
| 1990     | Skole          | Kachaber Cakadze Siergiej Czumak | –                     | Dionis Wodniew          | [ 1 ] |
| 1991     | Niżny Nowogród | Andriej Wierwiejkin              | Michaił Jesin         | Jurij Dudariew          | [ 1 ] |

### Mężczyźni, loty narciarskie
| Data | Miejsce     | Złoty medal         | Źr.         |
| ---- | ----------- | ------------------- | ----------- |
| 1977 | Krasnojarsk | Aleksandr Karapuzow | [ 2 ]       |
| 1978 | Krasnojarsk | Wiktor Pirożkow     | [ 2 ]       |
| 1979 | Krasnojarsk | Siergiej Sajczik    | [ 2 ] [ 3 ] |
| 1980 | Krasnojarsk | Aleksandr Swiatow   | [ 2 ]       |
| 1981 | Krasnojarsk | Jurij Kalinin       | [ 2 ]       |
| 1982 | Krasnojarsk | Wadim Zacharow      | [ 2 ]       |
| 1983 | Krasnojarsk | Jurij Gołowszczikow | [ 2 ]       |
| 1984 | Krasnojarsk | Wadim Zacharow      | [ 2 ]       |
| 1985 | Krasnojarsk | Andriej Zagriażski  | [ 2 ]       |

### Mężczyźni, drużynowo
| Data      | Miejsce               | Złoty medal                                                                                | Srebrny medal                                                                                | Brązowy medal                                                                                | Uwagi                 | Źr.                   |                       |
| --------- | --------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- |
| 1962      | Bakuriani             | Moskwa                                                                                | RFSRR                                                                                | Gruzińska SRR                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1963–1965 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano                                                                      | Zawodów nie rozegrano                                                                                | Zawodów nie rozegrano                                                                           | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1966      | Swierdłowsk           | Leningrad                                                                                | O. gorkowski                                                                                | O. swierdłowski                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1967      | Gorki                 | Dinamo M. Kokin S. Kołtygin Wiktor Kriukow J. Tiunow Michaił Gawwa                         | Woorużonnyje siły Anatolij Żegłanow Piotr Kowalenko Władimir Biełousow Aleksandr Iwannikow Jakow Korobiejnikow | Spartak W. Bałakin W. Jermołowicz Wiaczesław Klimienko Dmitrij Abramow Kuliczkow                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1968      | Gorki                 | Moskwa                                                                                | Kirow                                                                                | Gorki                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1969      | Gorki                 | Trudowyje riezierwy Michaił Wierietiennikow                                                | Spartak                                                                                | Dinamo                                                                                | –                     | [ 1 ] [ 4 ]           |                       |
| 1970–1971 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano                                                                      | Zawodów nie rozegrano                                                                                | Zawodów nie rozegrano                                                                           | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1972      |                       | Trudowyje riezierwy                                                                        | Dinamo                                                                                | Buriewiestnik                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1973      | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano                                                                      | Zawodów nie rozegrano                                                                                | Zawodów nie rozegrano                                                                           | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1974      | Bakuriani             | O. gorkowski                                                                               | Leningrad                                                                                | O. kirowski                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1975–1976 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano                                                                      | Zawodów nie rozegrano                                                                                | Zawodów nie rozegrano                                                                           | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1977      |                       | Dinamo                                                                                | Woorużonnyje siły                                                                                | Trudowyje riezierwy                                                                             | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1978      | Niżny Tagił           | Leningrad                                                                                | O. swierdłowski                                                                                |                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1979      | Niżny Tagił           | Leningrad Władimir Własow Siergiej Sajczik Andriej Szakirow I. Riebrow Aleksandr Karapuzow | RSFSR–P                                                                                | RSFSR–1                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1980 (1)  | Swierdłowsk           | Zienit                                                                                | Trudowyje Riezierwy                                                                                | Spartak                                                                                | [ a ]                 | [ 1 ]                 |                       |
| 1980 (2)  | Niżny Tagił           | Moskwa                                                                                | Leningrad                                                                                | Ałma-Ata                                                                                | [ b ]                 | [ 1 ]                 |                       |
| 1981      | Niżny Tagił           | Dinamo                                                                                | Woorużonnyje siły                                                                                | Spartak                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1982      | Krasnojarsk           | RSFSR Wadim Zacharow Walerij Karietnikow Siergiej Muchin Siergiej Rodionow                 | Kazachska SRR Siergiej Byczkow Siergiej Oziernych Władimir Czerniajew A. Czerniajew                            | RSFSR–U1 Jurij Iwanow N. Truchow D. Chabirow M. Aminow                                          | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1983      | Niżny Tagił           | Buriewiestnik                                                                              | Woorużennyje Siły                                                                                | Dinamo                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1984      | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano                                                                      | Zawodów nie rozegrano                                                                                | Zawodów nie rozegrano                                                                           | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |                       |
| 1985 (1)  | Niżny Tagił           | RSFSR-1 Pawieł Kustow Walerij Karietnikow Wadim Zacharow Siergiej Muchin                   | Kazachska SRR Siergiej Bryzgałow Aleksandr Taranow Siergiej Oziernych Władimir Czerniajew                      | RSFSR-3 Aleksandr Łaks Piotr Sunin Władimir Chiendogin Leonid Komarow                           | [ a ]                 | [ 1 ]                 |                       |
| 1985 (2)  | Niżny Tagił           | RSFSR-1 Pawieł Kustow Walerij Karietnikow Wadim Zacharow Siergiej Muchin                   | Kazachska SRR Władimir Czerniajew Siergiej Bryzgałow Aleksandr Taranow Siergiej Oziernych                      | RSFSR-Sz Dmitrij Owczinnikow Piotr Sunin A. Bobkow Oleg Snalin                                  | [ b ]                 | [ 1 ]                 |                       |
| 1986 (1)  | Jużnosachalińsk       | Gorki Wadim Zacharow P. Gałaktionow Andriej Uchaniew Pawieł Kustow Walerij Karietnikow     | Kazachska SRR Andriej Wierwiejkin Władimir Czerniajew Aleksandr Taranow Siergiej Bryzgałow Siergiej Oziernych  | RSFSR Oleg Snalin Jewgienij Waszurin Michaił Jesin Leonid Komarow                               | [ a ]                 | [ 1 ]                 |                       |
| 1986 (2)  | Jużnosachalińsk       | Gorki Pawieł Kustow Wadim Zacharow Walerij Karietnikow P. Gałaktionow Andriej Uchaniew     | Kazachska SRR Siergiej Oziernych Andriej Wierwiejkin Władimir Czerniajew Siergiej BryzgałowAleksandr Taranow   | RSFSR Giennadij Prokopienko Leonid Komarow Jewgienij Waszurin Michaił Jesin Władimir Chiendogin | [ b ]                 | [ 1 ]                 |                       |
| 1987      | Jużnosachalińsk       | Kazachska SRR Siergiej Oziernych Władimir Czerniajew Andriej Wierwiejkin Aleksandr Taranow | RSFSR–1 I. Kłyczkow Giennadij Prokopienko Jewgienij Waszurin Andriej Uchaniew                                  | RSFSR–P Aleksandr Łaks Siemion Kuzin Siergiej Jaruszewicz Eduard Subocz                         | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1988      | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano                                                                      | Zawodów nie rozegrano                                                                                | Zawodów nie rozegrano                                                                           | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |                       |
| 1989      | Skole                 | Kazachska SRR Siergiej Bryzgałow Dionis Wodniew Aleksandr Taranow Andriej Wierwiejkin      | RSFSR–1 Siergiej Jaruszewicz Eduard Subocz Michaił Jesin Pawieł Kustow                                         | RSFSR–P A. Zienkin R. Galijew Jewgienij Waszurin Andriej Uchaniew                               | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1990      | Skole                 | Kazachska SRR Aleksandr Taranow Dionis Wodniew Siergiej Bryzgałow Siergiej Oziernych       | Ukraińska SRR Dmytro Proswirnin Wałerij Wdowenko Wasyl Hrybowycz W. Chomicz                                    | O. gorkowski Walerij Karietnikow A. Szypownikow Grigorij Zabiegałow A. Kumaniew                 | –                     | [ 1 ]                 |                       |
| 1991      | Niżny Nowogród        | RSFSR–1 Siergiej Michiejew Jurij Dudariew Pawieł Kustow Michaił Jesin                      | Kazachska SRR                                                                                | Ukrainska SRR                                                                                | –                     | [ 1 ]                 |                       |

## Letnie mistrzostwa ZSRR

### Mężczyźni, indywidualnie
| Data | Miejsce               | Złoty medal           | Srebrny medal         | Brązowy medal         | Uwagi                 | Źr.                   |
| ---- | --------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- | --------------------- |
| 1973 | Kawgołowo             | Aleksandr Kalinin     | Jurij Kalinin         | Siergiej Janin        | –                     | [ 1 ]                 |
| 1974 | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano | Zawodów nie rozegrano |
| 1975 | Kawgołowo             | Aleksandr Karapuzow   | Siergiej Suslikow     | Aleksiej Borowitin    | –                     | [ 1 ]                 |
| 1976 |                       | Aleksandr Karapuzow   | Jurij Iwanow          | Jurij Kalinin         | –                     | [ 1 ]                 |
| 1977 | Otepää                | Aleksiej Borowitin    | Jurij Iwanow          | Wasilij Sawin         | –                     | [ 1 ]                 |
| 1978 | Kawgołowo             | Siergiej Bryzgałow    | Siergiej Sajczik      | Jurij Kalinin         | –                     | [ 1 ]                 |
| 1979 | Gorki                 | Aleksiej Borowitin    | Wasilij Sawin         | Władimir Czerniajew   | –                     | [ 1 ]                 |
| 1980 | Gorki                 | Siergiej Sajczik      | Piotr Sunin           | Andriej Szakirow      | –                     | [ 1 ]                 |
| 1981 | Gorki                 | Andriej Szakirow      | Siergiej Muchin       | Igor Morozow          | –                     | [ 1 ]                 |
| 1982 | Gorki                 | Siergiej Muchin       | Władimir Czerniajew   | Aleksiej Borowitin    | –                     | [ 1 ]                 |
| 1983 | Worochta              | Władimir Czerniajew   | Wasilij Sawin         | Piotr Sunin           | –                     | [ 1 ]                 |
| 1984 | Skole                 | Władimir Czerniajew   | Siergiej Oziernych    | Andriej Wierwiejkin   | –                     | [ 1 ]                 |
| 1985 | Worochta              | Wadim Zacharow        | Walerij Karietnikow   | Oleg Sierow           | –                     | [ 1 ]                 |
| 1986 |                       | Pawieł Kustow         | Andriej Uchaniew      | Aleksandr Taranow     | –                     | [ 1 ]                 |
| 1987 | Worochta              | Jens Weißflog         | Andriej Wierwiejkin   | Ulf Findeisen         | [ c ]                 | [ 1 ]                 |

wikitext:
'''Mistrzostwa ZSRR w skokach narciarskich''' – zawody wyłaniające najlepszych zawodników uprawiających [[skoki narciarskie]] w [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]].

Impreza odbywała się w latach 1926–1991. Od 1970 zawody odbywały się na dwóch skoczniach: normalnej i dużej, natomiast w 1962 roku do programu zawodów dołączyły zawody drużynowe. W latach 1977–1985 organizowano również Mistrzostwa Związku Radzieckiego w lotach narciarskich.

W latach 1973–1987 odbywały się także letnie edycje mistrzostw.

== Zimowe mistrzostwa ZSRR ==
=== Mężczyźni, indywidualnie ===
{| class=wikitable width=80%
!Data
!Miejsce
!style="background-color:gold"|Złoty medal
!style="background-color:silver"|Srebrny medal
!style="background-color: #cc9966"|Brązowy medal
!{{Tooltip|Źr.|Źródło}}
|-
|1926
|[[Petersburg|Leningrad]]
|[[Wiaczesław Woronow]]
|
|
|align=center|<ref name="lista">{{Cytuj | tytuł = Статистика выступлений по прыжкам с трамплина 1924-2003 | url = https://web.archive.org/web/20241130103017/https://skijumpingrus.ru/federation/istoriya-sporta/ | opublikowany = skijumpingrus.ru | data dostępu = 2024-12-01}}</ref>
|-
|1927
|colspan=6 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1928
|[[Moskwa]]
|K. Kempinen
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1929–1931
|colspan=6 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1932
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Pawieł Diemientjew]]
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1933
|[[Moskwa]]
|[[Wasilij Głasson]]
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1934
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Nikołaj Ałfierow]]
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1935
|[[Moskwa]]
|[[Nikołaj Ozolin]]
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1936
|[[Petersburg|Leningrad]]
|[[Pawieł Diemientjew]]
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1937
|[[Moskwa]]
|[[Władimir Kryłow (skoczek narciarski)|Władimir Kryłow]]
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1938
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Pawieł Diemientjew]]
|W. Charczenko
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1939
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|A. Dragunow
|
|
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1940
|[[Krasnojarsk]]
|[[Wiktor Andriejew (skoczek narciarski)|Wiktor Andriejew]]
|[[Konstantin Kryłow]]
|M. Ebiel
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1941
|[[Petersburg|Leningrad]]
|[[Konstantin Kudriaszow]]
|[[Wiktor Andriejew (skoczek narciarski)|Wiktor Andriejew]]
|N. Łauszkin
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1942–1943
|colspan=6 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1944
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Konstantin Kryłow]]
|P. Rodionow
|[[Michaił Chimiczew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1945
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Boris Kustow]]
|[[Michaił Chimiczew]]
|K. Pawłow
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1946
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Konstantin Kudriaszow]]
|K. Pawłow
|[[Wiktor Andriejew (skoczek narciarski)|Wiktor Andriejew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1947
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Michaił Turkow]]
|[[Konstantin Kudriaszow]]
|[[Konstantin Kryłow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1948
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Jurij Skworcow]]
|W. Tagilcew
|[[Michaił Turkow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1949
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Jurij Skworcow]]
|[[Konstantin Kudriaszow]]
|W. Saprykin
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1950
|[[Kirow]]
|W. Afanasjew
|[[Jewgienij Samochwałow]]
|[[Arkadij Worobjew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1951
|[[Kirow]]
|[[Jewgienij Samochwałow]]
|[[Jurij Skworcow]]
|P. Kostiukow
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1952
|[[Kirow]]
|[[Jurij Skworcow]]
|[[Jewgienij Samochwałow]]
|B. Szenajew
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1953
|[[Moskwa]]
|[[Jurij Skworcow]]
|[[Nikołaj Kamienski]]
|N. Kopyłow
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1954
|[[Moskwa]]
|[[Konstantin Własow]]
|J. Grozin
|B. Szenajew
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1955
|[[Kirow]]
|[[Nikołaj Szamow]]
|N. Trusow
|[[Nikołaj Kamienski]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1956
|[[Kirow]]
|[[Koba Cakadze]]
|[[Nikołaj Szamow]]
|N. Gusakow
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1957
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Nikołaj Kamienski]]
|[[Nikołaj Szamow]]
|N. Trusow
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1958
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Rudolf Bykow]]
|[[Nikołaj Szamow]]
|[[Koba Cakadze]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1959
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Stanisław Zacharow]]
|J. Zakolukin
|[[Jurij Zubariew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1960
|[[Tomsk]]
|[[Nikołaj Szamow]]
|[[Koba Cakadze]]
|[[Nikołaj Kamienski]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1961
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Władimir Palczewski]]
|A. Szybajew
|S. Dwinskich
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1962
|[[Bakuriani]]
|[[Koba Cakadze]]
|J. Samsonow
|S. Dwinskich
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1963
|[[Tomsk]]
|[[Nikołaj Kamienski]]
|[[Nikołaj Szamow]]
|A. Grippa
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1964
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Jurij Zubariew]]
|[[Michaił Wierietiennikow]]
|[[Piotr Kowalenko (skoczek narciarski)|Piotr Kowalenko]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1965
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Michaił Wierietiennikow]]
|[[Aleksandr Iwannikow]]
|S. Dwinskich
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1966
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Walerij Emeljanow]]
|[[Nikołaj Jabłokow]]
|[[Piotr Kowalenko (skoczek narciarski)|Piotr Kowalenko]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1967
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Wiktor Kriukow]]
|[[Garij Napałkow]]
|[[Michaił Gawwa]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1968
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Aleksandr Iwannikow]]
|[[Władimir Biełousow (skoczek narciarski)|Władimir Biełousow]]
|[[Jurij Zubariew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1969
|[[Worochta]]
|[[Władimir Biełousow (skoczek narciarski)|Władimir Biełousow]]
|[[Koba Cakadze]]
|[[Anatolij Żegłanow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|}

=== Mężczyźni, skocznia normalna ===
{| class=wikitable width=80%
!Data
!Miejsce
!style="background-color:gold"|Złoty medal
!style="background-color:silver"|Srebrny medal
!style="background-color: #cc9966"|Brązowy medal
!{{Tooltip|Źr.|Źródło}}
|-
|1970
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Garij Napałkow]]
|[[Anatolij Żegłanow]]
|[[Siergiej Zontow (skoczek narciarski)|Siergiej Zontow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1971
|[[Kirowsk (obwód leningradzki)|Kirowsk]]
|[[Koba Cakadze]]
|[[Garij Napałkow]]
|[[Jurij Kalinin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1972
|[[Kirowsk (obwód leningradzki)|Kirowsk]]
|[[Władimir Tiericzew]]
|[[Koba Cakadze]]
|G. Mienszykow
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1973
|[[Kirowsk (obwód leningradzki)|Kirowsk]]
|[[Jurij Kalinin]]
|B. Gołosow
|[[Wiktor Pirożkow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1974
|[[Bakuriani]]
|[[Michaił Gawwa]]
|[[Garij Napałkow]]
|[[Siergiej Suslikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1975
|[[Kirowsk (obwód leningradzki)|Kirowsk]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Aleksandr Karapuzow]]
|[[Jurij Żylcow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1976
|[[Kirowsk (obwód leningradzki)|Kirowsk]]
|[[Aleksandr Karapuzow]]
|[[Jurij Kalinin]]
|[[Garij Napałkow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1977
|[[Kirowsk (obwód leningradzki)|Kirowsk]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|[[Wasilij Sawin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1978
|[[Niżny Tagił]]
|[[Wiktor Pirożkow]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1979
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1980
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|[[Andriej Szakirow]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Władimir Własow (skoczek narciarski)|Władimir Własow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1981
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Piotr Sunin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1982
|[[Krasnojarsk]]
|[[Andriej Szakirow]]
|[[Igor Morozow]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1983
|colspan=5 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1984
|[[Niżny Tagił]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Jurij Gołowszczikow]]
|[[Giennadij Prokopienko]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1985
|[[Worochta]]
|[[Oleg Sierow]]
|[[Leonid Komarow]]
|[[Siergiej Oziernych]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1986
|[[Bakuriani]]
|[[Siergiej Oziernych]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Leonid Komarow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1987
|[[Skole]]
|[[Siergiej Bryzgałow]]
|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]
|[[Jurij Gołowszczikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1988
|[[Skole]]
|[[Michaił Jesin]]
|[[Eduard Subocz]]
|[[Walerij Karietnikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1989
|[[Skole]]
|[[Michaił Jesin]]
|[[Andriej Wierwiejkin]]
|[[Dionis Wodniew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1990
|[[Skole]]
|[[Dionis Wodniew]]
|[[Aleksandr Taranow]]
|[[Siergiej Czumak]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1991
|[[Skole]]
|[[Dionis Wodniew]]
|[[Jurij Dudariew]]
|[[Walerij Karietnikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|}

=== Mężczyźni, skocznia duża ===
{| class=wikitable width=80%
!Data
!Miejsce
!style="background-color:gold"|Złoty medal
!style="background-color:silver"|Srebrny medal
!style="background-color: #cc9966"|Brązowy medal
!{{Tooltip|Źr.|Źródło}}
|-
|1970
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Garij Napałkow]]
|[[Anatolij Żegłanow]]
|[[Michaił Wierietiennikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1971
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Władimir Smirnow (narciarz)|Władimir Smirnow]]
|[[Anatolij Żegłanow]]
|[[Garij Napałkow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1972
|[[Bakuriani]]
|[[Anatolij Żegłanow]]
|[[Koba Cakadze]]
|W. Gałuszyn
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1973
|[[Bakuriani]]
|[[Siergiej Boczkow]]
|[[Siergiej Zontow]]
|[[Jurij Kalinin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1974
|[[Bakuriani]]
|[[Anatolij Żegłanow]]
|[[Władimir Klepacki]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1975
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Michaił Wierietiennikow]]
|[[Jurij Żylcow]]
|[[Siergiej Suslikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1976
|[[Niżny Tagił]]
|[[Aleksandr Karapuzow]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1977
|[[Niżny Tagił]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1978
|[[Niżny Tagił]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Władimir Własow (skoczek narciarski)|Władimir Własow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1979
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1980
|[[Niżny Tagił]]
|[[Jurij Kartaszow]]
|[[Dmitrij Gromow]]
|[[Wasilij Sawin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1981
|[[Niżny Tagił]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Piotr Sunin]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1982
|[[Krasnojarsk]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Giennadij Prokopienko]]
|[[Igor Morozow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1983 (1)
|[[Krasnojarsk]]
|[[Oleg Sierow]]
|[[Jurij Gołowszczikow]]
|[[Piotr Sunin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1983 (2)
|[[Krasnojarsk]]
|[[Oleg Sierow]]
|[[Jurij Gołowszczikow]]
|[[Piotr Sunin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1984
|[[Niżny Tagił]]
|[[Jurij Gołowszczikow]]
|[[Giennadij Prokopienko]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1985
|[[Niżny Tagił]]
|[[Pawieł Kustow]]
|[[Jewgienij Waszurin]]
|[[Walerij Karietnikow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1986
|[[Krasnojarsk]]
|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]
|[[Walerij Karietnikow]]
|[[Andriej Wierwiejkin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1987
|[[Skole]]
|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]
|[[Siergiej Bryzgałow]]
|[[Andriej Uchaniew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1988
|[[Skole]]
|[[Eduard Subocz]]
|[[Andriej Uchaniew]]
|[[Pawieł Kustow]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1989
|[[Skole]]
|[[Pawieł Kustow]]
|[[Wałerij Wdowenko]]
|[[Andriej Wierwiejkin]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1990
|[[Skole]]
|[[Kachaber Cakadze]]<br />[[Siergiej Czumak]]
|align=center|–
|[[Dionis Wodniew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1991
|[[Niżny Nowogród]]
|[[Andriej Wierwiejkin]]
|[[Michaił Jesin]]
|[[Jurij Dudariew]]
|align=center|<ref name="lista" />
|}

=== Mężczyźni, loty narciarskie ===
{| class=wikitable width=80%
!Data
!Miejsce
!style="background-color:gold"|Złoty medal
!{{Tooltip|Źr.|Źródło}}
|-
|1977
|[[Krasnojarsk]]
|[[Aleksandr Karapuzow]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh">{{Cytuj | tytuł = Zawody, Skoki narciarskie, Mistrzostwa Krajowe Związek Radziecki  »  Skocznie Narciarskie Archiwum  »  skisprungschanzen.com | url = http://www.skisprungschanzen.com/PL/Zawody/SJ+Skoki+narciarskie/N-SOV-FH/ | opublikowany = skisprungschanzen.com | data dostępu = 2025-06-08}}</ref>
|-
|1978
|[[Krasnojarsk]]
|[[Wiktor Pirożkow]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|-
|1979
|[[Krasnojarsk]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" /><ref>{{cytuj stronę | url = https://www.skijumping.pl/wiadomosci/35295/tak-rodzil-sie-mamut-w-akureyri-czyli-o-kulisach-powstania-najwiekszej-skoczni-w-dziejach/ | tytuł = Tak rodził się mamut w Akureyri, czyli o kulisach powstania największej skoczni w dziejach | nazwisko = Dworakowski | imię = Adrian | data = 2024-05-30 | opublikowany = skijumping.pl | język = pl | data dostępu = 2025-06-08 | archiwum = https://web.archive.org/web/20241005111634/https://www.skijumping.pl/wiadomosci/35295/tak-rodzil-sie-mamut-w-akureyri-czyli-o-kulisach-powstania-najwiekszej-skoczni-w-dziejach/ | zarchiwizowano = 2024-10-05}}</ref>
|-
|1980
|[[Krasnojarsk]]
|[[Aleksandr Swiatow]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|-
|1981
|[[Krasnojarsk]]
|[[Jurij Kalinin]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|-
|1982
|[[Krasnojarsk]]
|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|-
|1983
|[[Krasnojarsk]]
|[[Jurij Gołowszczikow]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|-
|1984
|[[Krasnojarsk]]
|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|-
|1985
|[[Krasnojarsk]]
|[[Andriej Zagriażski]]
|align=center|<ref name="n-sov-fh" />
|}

=== Mężczyźni, drużynowo ===
{| class=wikitable width=80%
!Data
!Miejsce
!style="background-color:gold"|Złoty medal
!style="background-color:silver"|Srebrny medal
!style="background-color: #cc9966"|Brązowy medal
!Uwagi
!{{Tooltip|Źr.|Źródło}}
|-
|1962
|[[Bakuriani]]
|Moskwa
|RFSRR
|Gruzińska SRR
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1963–1965
|colspan=7 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1966
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|Leningrad
|O. gorkowski
|O. swierdłowski
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1967
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|{{Skład sztafety|Dinamo|M. Kokin|S. Kołtygin|[[Wiktor Kriukow]]|J. Tiunow|[[Michaił Gawwa]]}}
|{{Skład sztafety|Woorużonnyje siły|[[Anatolij Żegłanow]]|[[Piotr Kowalenko (skoczek narciarski)|Piotr Kowalenko]]|[[Władimir Biełousow (skoczek narciarski)|Władimir Biełousow]]|[[Aleksandr Iwannikow]]|[[Jakow Korobiejnikow]]}}
|{{Skład sztafety|Spartak|W. Bałakin|W. Jermołowicz|[[Wiaczesław Klimienko]]|[[Dmitrij Abramow]]|Kuliczkow}}
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1968
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|Moskwa
|Kirow
|Gorki
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1969
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|{{Skład sztafety|Trudowyje riezierwy|[[Michaił Wierietiennikow]]|||}}
|Spartak
|Dinamo
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" /><ref>{{Cytuj | tytuł = Ушел из жизни Михаил Веретенников | url = http://web.archive.org/web/20241130151008/https://www.skijumpingrus.ru/sportnews/ushel-iz-zhizni-mikhail-veretennikov/ | opublikowany = skijumpingrus.ru | data dostępu = 2024-12-01}}</ref>
|-
|1970–1971
|colspan=7 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1972
|
|Trudowyje riezierwy
|Dinamo
|Buriewiestnik
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1973
|colspan=7 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1974
|[[Bakuriani]]
|O. gorkowski
|Leningrad
|O. kirowski
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1975–1976
|colspan=7 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1977
|
|Dinamo
|Woorużonnyje siły
|Trudowyje riezierwy
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1978
|[[Niżny Tagił]]
|Leningrad
|O. swierdłowski
|
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1979
|[[Niżny Tagił]]
|{{Skład sztafety|Leningrad|[[Władimir Własow (skoczek narciarski)|Władimir Własow]]|[[Siergiej Sajczik]]|[[Andriej Szakirow]]|I. Riebrow|[[Aleksandr Karapuzow]]}}
|RSFSR–P
|RSFSR–1
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1980 (1)
|[[Jekaterynburg|Swierdłowsk]]
|Zienit
|Trudowyje Riezierwy
|Spartak
|align=center|<ref group="uwaga" name="norm">Skocznia normalna.</ref>
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1980 (2)
|[[Niżny Tagił]]
|Moskwa
|Leningrad
|Ałma-Ata
|align=center|<ref group="uwaga" name="duza">Skocznia duża.</ref>
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1981
|[[Niżny Tagił]]
|Dinamo
|Woorużonnyje siły
|Spartak
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1982
|[[Krasnojarsk]]
|{{Skład sztafety|RSFSR|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]|[[Walerij Karietnikow]]|[[Siergiej Muchin]]|[[Siergiej Rodionow (skoczek narciarski)|Siergiej Rodionow]]}}
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Siergiej Byczkow]]|[[Siergiej Oziernych]]|[[Władimir Czerniajew]]|A. Czerniajew}}
|{{Skład sztafety|RSFSR–U1|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]|N. Truchow|D. Chabirow|M. Aminow}}
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1983
|[[Niżny Tagił]]
|Buriewiestnik
|Woorużennyje Siły
|Dinamo
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1984
|colspan=6 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1985 (1)
|[[Niżny Tagił]]
|{{Skład sztafety|RSFSR-1|[[Pawieł Kustow]]|[[Walerij Karietnikow]]|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]|[[Siergiej Muchin]]}}
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Siergiej Bryzgałow]]|[[Aleksandr Taranow]]|[[Siergiej Oziernych]]|[[Władimir Czerniajew]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR-3|[[Aleksandr Łaks]]|[[Piotr Sunin]]|[[Władimir Chiendogin]]|[[Leonid Komarow]]}}
|align=center|<ref group="uwaga" name="norm" />
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1985 (2)
|[[Niżny Tagił]]
|{{Skład sztafety|RSFSR-1|[[Pawieł Kustow]]|[[Walerij Karietnikow]]|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]|[[Siergiej Muchin]]}}
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Władimir Czerniajew]]|[[Siergiej Bryzgałow]]|[[Aleksandr Taranow]]|[[Siergiej Oziernych]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR-Sz|[[Dmitrij Owczinnikow]]|[[Piotr Sunin]]|A. Bobkow|[[Oleg Snalin]]}}
|align=center|<ref group="uwaga" name="duza" />
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1986 (1)
|[[Jużnosachalińsk]]
|{{Skład sztafety|Gorki|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]|P. Gałaktionow|[[Andriej Uchaniew]]|[[Pawieł Kustow]]|[[Walerij Karietnikow]]}}
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Andriej Wierwiejkin]]|[[Władimir Czerniajew]]|[[Aleksandr Taranow]]|[[Siergiej Bryzgałow]]|[[Siergiej Oziernych]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR|[[Oleg Snalin]]|[[Jewgienij Waszurin]]|[[Michaił Jesin]]|[[Leonid Komarow]]}}
|align=center|<ref group="uwaga" name="norm" />
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1986 (2)
|[[Jużnosachalińsk]]
|{{Skład sztafety|Gorki|[[Pawieł Kustow]]|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]|[[Walerij Karietnikow]]|P. Gałaktionow|[[Andriej Uchaniew]]}}
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Siergiej Oziernych]]|[[Andriej Wierwiejkin]]|[[Władimir Czerniajew]]|[[Siergiej Bryzgałow]][[Aleksandr Taranow]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR|[[Giennadij Prokopienko]]|[[Leonid Komarow]]|[[Jewgienij Waszurin]]|[[Michaił Jesin]]|[[Władimir Chiendogin]]}}
|align=center|<ref group="uwaga" name="duza" />
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1987
|[[Jużnosachalińsk]]
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Siergiej Oziernych]]|[[Władimir Czerniajew]]|[[Andriej Wierwiejkin]]|[[Aleksandr Taranow]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR–1|I. Kłyczkow|[[Giennadij Prokopienko]]|[[Jewgienij Waszurin]]|[[Andriej Uchaniew]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR–P|[[Aleksandr Łaks]]|[[Siemion Kuzin]]|[[Siergiej Jaruszewicz]]|[[Eduard Subocz]]}}
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1988
|colspan=6 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1989
|[[Skole]]
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Siergiej Bryzgałow]]|[[Dionis Wodniew]]|[[Aleksandr Taranow]]|[[Andriej Wierwiejkin]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR–1|[[Siergiej Jaruszewicz]]|[[Eduard Subocz]]|[[Michaił Jesin]]|[[Pawieł Kustow]]}}
|{{Skład sztafety|RSFSR–P|A. Zienkin|R. Galijew|[[Jewgienij Waszurin]]|[[Andriej Uchaniew]]}}
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1990
|[[Skole]]
|{{Skład sztafety|Kazachska SRR|[[Aleksandr Taranow]]|[[Dionis Wodniew]]|[[Siergiej Bryzgałow]]|[[Siergiej Oziernych]]}}
|{{Skład sztafety|Ukraińska SRR|[[Dmytro Proswirnin]]|[[Wałerij Wdowenko]]|[[Wasyl Hrybowycz]]|W. Chomicz}}
|{{Skład sztafety|O. gorkowski|[[Walerij Karietnikow]]|A. Szypownikow|[[Grigorij Zabiegałow]]|A. Kumaniew}}
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1991
|[[Niżny Nowogród]]
|{{Skład sztafety|RSFSR–1|[[Siergiej Michiejew]]|[[Jurij Dudariew]]|[[Pawieł Kustow]]|[[Michaił Jesin]]}}
|Kazachska SRR
|Ukrainska SRR
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|}

== Letnie mistrzostwa ZSRR ==
=== Mężczyźni, indywidualnie ===
{| class=wikitable width=80%
!Data
!Miejsce
!style="background-color:gold"|Złoty medal
!style="background-color:silver"|Srebrny medal
!style="background-color: #cc9966"|Brązowy medal
!Uwagi
!{{Tooltip|Źr.|Źródło}}
|-
|1973
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Aleksandr Kalinin]]
|[[Jurij Kalinin]]
|[[Siergiej Janin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1974
|colspan=6 align=center| Zawodów nie rozegrano
|-
|1975
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Aleksandr Karapuzow]]
|[[Siergiej Suslikow]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1976
|
|[[Aleksandr Karapuzow]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|[[Jurij Kalinin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1977
|[[Otepää]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Jurij Iwanow (skoczek narciarski)|Jurij Iwanow]]
|[[Wasilij Sawin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1978
|[[Kawgołowo (wieś)|Kawgołowo]]
|[[Siergiej Bryzgałow]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|[[Jurij Kalinin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1979
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1980
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Siergiej Sajczik]]
|[[Piotr Sunin]]
|[[Andriej Szakirow]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1981
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Andriej Szakirow]]
|[[Siergiej Muchin]]
|[[Igor Morozow]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1982
|[[Niżny Nowogród|Gorki]]
|[[Siergiej Muchin]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Aleksiej Borowitin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1983
|[[Worochta]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Wasilij Sawin]]
|[[Piotr Sunin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1984
|[[Skole]]
|[[Władimir Czerniajew]]
|[[Siergiej Oziernych]]
|[[Andriej Wierwiejkin]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1985
|[[Worochta]]
|[[Wadim Zacharow (skoczek narciarski)|Wadim Zacharow]]
|[[Walerij Karietnikow]]
|[[Oleg Sierow]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1986
|
|[[Pawieł Kustow]]
|[[Andriej Uchaniew]]
|[[Aleksandr Taranow]]
|align=center|–
|align=center|<ref name="lista" />
|-
|1987
|[[Worochta]]
|{{flaga|DDR}} [[Jens Weißflog]]
|[[Andriej Wierwiejkin]]
|{{flaga|DDR}} [[Ulf Findeisen]]
|align=center|<ref group="uwaga">W zawodach brali udział zagraniczni skoczkowie.</ref>
|align=center|<ref name="lista" />
|}

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Krajowe mistrzostwa w skokach narciarskich}}
{{Mistrzowie ZSRR w skokach narciarskich}}

[[Kategoria:Krajowe mistrzostwa w skokach narciarskich]]


text:
# Fatiejewka
Fatiejewka (ros. Фатеевка) – wieś (sieło) w Rosji, w obwodzie kurskim, w rejonie dmitrijewskim. W 2010 liczyła 186 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: Fatiejewka

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                       = Fatiejewka
 |nazwa oryginalna             = {{k|ru|Фатеевка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = obwód kurski
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna = [[rejon dmitrijewski|dmitrijewski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 186
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Fatiejewka''' ({{w języku|ru|Фатеевка}}) – wieś (sieło) w [[Rosja|Rosji]], w [[obwód kurski|obwodzie kurskim]], w [[rejon dmitrijewski|rejonie dmitrijewskim]]. W 2010 liczyła 186 mieszkańców<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = http://pop-stat.mashke.org/russia-census-2010-ethnic/kurskaja.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu kurskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2010 roku | data dostępu = | język = ru}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wsie w obwodzie kurskim]]

title: FatiejewkaФатеевка

Państwo: Rosja

Obwód: kurski

Rejon: dmitrijewski


text:
# Hebron
Hebron (arab. الخليل, Al-Chalil; hebr. חֶבְרוֹן) – miasto położone na Wyżynie Judzkiej, na Zachodnim Brzegu. Największe miasto Zachodniego Brzegu i drugie po względem wielkości w Państwie Palestyna (po mieście Gaza), liczące 215 571 palestyńskich mieszkańców (w 2020). W wydzielonej strefie H2 na granicy Starego Miasta Hebronu mieszka także ok. 500-850 osadników żydowskich.
Hebron jest otoczony murem, wysokim na niemal dwanaście metrów, wzniesionym przez Heroda Wielkiego. W 2017 roku stare miasto Hebronu zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO i jednocześnie uznane za obiekt zagrożony.
W mieście działa publiczny Uniwersytet Hebroński kształcący obecnie prawie 9000 studentów, z których ⅔ to kobiety.

## Historia
Hebron należy do najstarszych miast w Palestynie; według relacji biblijnej „został zbudowany 7 lat wcześniej niż Soan w Egipcie”.
W grocie Makpela znajdują się groby patriarchów i według tradycji szczątki Abrahama. Jest to miejsce pielgrzymek dla muzułmanów, chrześcijan i żydów. W Hebronie znajduje się również dąb, zwany Dębem Abrahama, pod którym według tradycji znajdował się namiot Abrahama. Teren ten wykupił w 1866 Rosyjski Kościół Prawosławny i zlokalizował w sąsiedztwie drzewa monaster Trójcy Świętej i Świętych Praojców.
W dniach 23–24 sierpnia 1929 roku w Hebronie doszło do pogromu ludności żydowskiej, zginęło 67 osób, a wielu pozostałych Żydów mieszkających w mieście zostało ewakuowanych przez Brytyjczyków zarządzających terenem Palestyny do Jerozolimy.
25 lutego 1994 izraelski osadnik Baruch Goldstein wtargnął do meczetu Abrahama w muzułmańskiej części kompleksu zwanego grobem patriarchów (Makpela) i otworzył ogień z M-16 do modlących się, zabijając 29 i raniąc setki osób. Goldstein był amerykańskim Żydem wychowanym w Brooklynie, członkiem Żydowskiej Ligi Obrony i zwolennikiem fundamentalistycznej żydowskiej partii Kach, zdelegalizowanej w Izraelu krótko po tej masakrze.
W 1997 roku na mocy tzw. umowy hebrońskiej miasto zostało podzielone na dwie części: H1 o wielkości 18 km², zamieszkaną przez większą część hebrończyków i kontrolowaną całkowicie przez Palestyńczyków, oraz H2 o powierzchni około 4,5 km² pod kontrolą izraelską. W H2 leżą izraelskie osiedla, nielegalne z punktu widzenia prawa międzynarodowego.

## Gospodarka
W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, odzieżowy, skórzany oraz rzemieślniczy.

## Transport
Przy mieście przebiega droga ekspresowa nr 35 (Aszkelon–Hebron).

title: Hebron

wikitext:
{{Inne znaczenia|palestyńskiego miasta|[[Hebron (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Hebron
 |nazwa oryginalna             = {{k|ar|الخليل}}
 |zdjęcie                      = Hebron172.JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = PSE
 |1. jednostka administracyjna = [[Hebron (muhafaza)|Hebron]]
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Tayseer Abu Sneineh
 |powierzchnia                 = 74,102
 |wysokość                     = 930
 |rok                          = 2020
 |liczba ludności              = 215 571
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 31°32′00″N 35°05′42″E
 |commons                      = Category:Hebron
 |www                          =
}}
'''Hebron''' ({{Ar.|الخليل}}, ''Al-Chalil''; {{Hebr.|חֶבְרוֹן}}) – miasto położone na [[Wyżyna Judzka|Wyżynie Judzkiej]], na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. Największe miasto Zachodniego Brzegu i drugie po względem wielkości w [[Autonomia Palestyńska|Państwie Palestyna]] (po mieście [[Gaza (miasto)|Gaza]]), liczące 215 571 [[Palestyńczycy|palestyńskich]] mieszkańców (w 2020)<ref>{{Cytuj |tytuł = Projected Mid -Year Population for Hebron Governorate by Locality 2017–2021 |data dostępu = 2020-09-23 |opublikowany = pcbs.gov.ps |url = http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/HebronE.html}}</ref>. W wydzielonej strefie H2 na granicy Starego Miasta Hebronu mieszka także ok. 500-850 osadników żydowskich<ref>{{Cytuj |tytuł = Israeli Settlements and Settler Violence in Hebron |data dostępu = 2020-09-23 |opublikowany = Al-Haq {{!}} Defending Human rights in Palestine since 1979 |url = http://www.alhaq.org/monitoring-documentation/6534.html |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Hebron City Center |data dostępu = 2020-09-23 |opublikowany = B’Tselem |url = https://www.btselem.org/hebron |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |url = https://www.ochaopt.org/content/dignity-denied-life-settlement-area-hebron-city |tytuł = Dignity denied: Life in the settlement area of Hebron city |opublikowany = ochaopt.org |archiwum = https://web.archive.org/web/20201020222714/https://www.ochaopt.org/content/dignity-denied-life-settlement-area-hebron-city |zarchiwizowano = 2020-10-20}}, UN OCHA, [dostęp 2020-09-23] (ang.).</ref>.

Hebron jest otoczony murem, wysokim na niemal dwanaście metrów, wzniesionym przez [[Herod Wielki|Heroda Wielkiego]]. W 2017 roku stare miasto Hebronu zostało wpisane na [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]] i jednocześnie uznane za obiekt zagrożony<ref>{{Cytuj |tytuł = World Heritage Committee inscribes new site and approves extension of existing site on UNESCO’s World Heritage List |opublikowany = UNESCO World Heritage Centre |url = https://whc.unesco.org/en/news/1685 |język = en}}</ref>.

W mieście działa publiczny [[Uniwersytet Hebroński]] kształcący obecnie{{kiedy|data=2024-08}} prawie 9000 studentów<ref>[https://www.hebron.edu/index.php/en/about/m-all/facts-figures Hebron University: Facts & Figures], Hebron University, [dostęp 2020-09-23] (ang.).</ref>, z których ⅔ to kobiety.

== Historia ==
Hebron należy do najstarszych miast w Palestynie; według relacji biblijnej „został zbudowany 7 lat wcześniej niż [[Tanis (Egipt)|Soan]] w Egipcie”<ref>{{Biblia|księga=Lb|rozdział=13|wersety=22}}</ref>.

W grocie [[Makpela]] znajdują się groby patriarchów i według tradycji szczątki [[Abraham]]a. Jest to miejsce pielgrzymek dla muzułmanów, chrześcijan i żydów. W Hebronie znajduje się również dąb, zwany [[Dąb Abrahama|Dębem Abrahama]], pod którym według tradycji znajdował się namiot Abrahama. Teren ten wykupił w 1866 [[Rosyjski Kościół Prawosławny]] i zlokalizował w sąsiedztwie drzewa [[Monaster Trójcy Świętej i Świętych Praojców w Hebronie|monaster Trójcy Świętej i Świętych Praojców]]<ref>P. Paszkiewicz, ''W służbie Imperium Rosyjskiego 1721-1917. Funkcje i treści ideowe rosyjskiej architektury sakralnej na zachodnich rubieżach Cesarstwa i poza jego granicami'', Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1999, s. 209, {{ISBN|83-85938-13-3}}.</ref>.
{{Osobny artykuł|Pogrom w Hebronie}}
W dniach 23–24 sierpnia 1929 roku w Hebronie doszło do [[pogrom w Hebronie|pogromu ludności żydowskiej]], zginęło 67 osób, a wielu pozostałych Żydów mieszkających w mieście zostało ewakuowanych przez Brytyjczyków zarządzających terenem Palestyny do Jerozolimy<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.jewishvirtuallibrary.org/the-hebron-massacre-of-1929 |tytuł = The Hebron Massacre of 1929 |autor = Shira Schoenberg |opublikowany = [[Jewish Virtual Library]] |data = |język = en |data dostępu = 2017-10-14}}</ref>.

25 lutego 1994 izraelski osadnik [[Baruch Goldstein]] wtargnął do meczetu Abrahama w muzułmańskiej części kompleksu zwanego grobem patriarchów ([[Makpela]]) i otworzył ogień z M-16 do modlących się, zabijając 29 i raniąc setki osób. Goldstein był amerykańskim Żydem wychowanym w [[Brooklyn]]ie, członkiem [[Jewish Defense League|Żydowskiej Ligi Obrony]] i zwolennikiem [[fundamentalizm|fundamentalistycznej]] żydowskiej partii [[Kach]], zdelegalizowanej w Izraelu krótko po tej masakrze.

W 1997 roku na mocy tzw. umowy hebrońskiej miasto zostało podzielone na dwie części: H1 o wielkości 18 km², zamieszkaną przez większą część hebrończyków i kontrolowaną całkowicie przez Palestyńczyków{{fakt|data=2011-12}}, oraz H2 o powierzchni około 4,5 km² pod kontrolą izraelską. W H2 leżą izraelskie osiedla, nielegalne z punktu widzenia prawa międzynarodowego.

== Gospodarka ==
W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, odzieżowy, skórzany oraz rzemieślniczy<ref name=PWN>{{encyklopedia PWN|id = 3910590|tytuł= Hebron|data dostępu=2021-07-09}}</ref>.

== Transport ==
Przy mieście przebiega [[droga ekspresowa]] [[Droga ekspresowa 35 (Izrael)|nr 35]] ([[Aszkelon]]–Hebron).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Hebron (muhafaza)}}
{{Judaizm i Żydzi}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Hebron| ]]
[[Kategoria:Miasta ucieczki]]
[[Kategoria:Miasta w starożytnym Izraelu]]
[[Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Palestynie]]

title: Hebronالخليل

Państwo: Palestyna · / Izrael

Muhafaza: Hebron

Burmistrz: Tayseer Abu Sneineh


text:
# Palacio Quemado
Palacio Quemado – siedziba rządu i prezydenta republiki Boliwii, zlokalizowana przy Placu Murillo w śródmieściu La Paz. Nazwa Palacio Quemado oznacza Spalony Pałac, a została ona nadana po spaleniu pałacu podczas powstania w latach 60. XIX wieku. Obok znajduje się zabytkowa katedra, a naprzeciwko Pałac Ustawodawczy, w którym obraduje boliwijski Kongres.

title: Palacio Quemado

wikitext:
[[Plik:La Paz05.jpg|thumb|250px|Palacio Quemado, La Paz]]
'''Palacio Quemado''' – siedziba rządu i prezydenta [[Boliwia|republiki Boliwii]], zlokalizowana przy ''Placu Murillo'' w śródmieściu [[La Paz]]. Nazwa ''Palacio Quemado'' oznacza ''Spalony Pałac,'' a została ona nadana po spaleniu pałacu podczas powstania w latach 60. XIX wieku. Obok znajduje się zabytkowa [[katedra]], a naprzeciwko ''Pałac Ustawodawczy'', w którym obraduje boliwijski Kongres.

{{Rezydencje prezydenckie w Ameryce Południowej}}

[[Kategoria:La Paz]]
[[Kategoria:Pałace]]
[[Kategoria:Obiekty budowlane w Boliwii]]


text:
# Rejon iwaniwski (obwód odeski)
Rejon iwaniwski – była jednostka administracyjna wchodząca w skład obwodu odeskiego Ukrainy.
Rejon utworzony w 1923, ma powierzchnię 1162 km² i liczy 25 831 mieszkańców. Siedzibą władz rejonu jest Iwaniwka.
Na terenie rejonu znajdują się 3 osiedlowe rady i 10 silskich rad, obejmujących w sumie 43 wsie.

## Miejscowości rejonu
- Adamiwka (Адамівка)
- Bałanyny (Баланини)
- Baranowe (Баранове)
- Biłka (Білка)
- Błonśke (Блонське)
- Bohunowe (Богунове)
- Buzynowe (Бузинове
- Czerwonoznamjanka (Червонознам'янка)
- Czerniachiwśke (Черняхівське)
- Dżuhastrowe (Джугастрове)
- Hudewyczewe (Гудевичеве)
- Iwaniwka (Іванівка)
- Kałyniwka (Калинівка)
- Kozłowe (Козлове)
- Konoplane (Конопляне)
- Lizinka (Лізинка)
- Lubotajiwka (Люботаївка)
- Łenina (Леніна)
- Małyniwka (Малинівка)
- Marcijanowe (Марціянове)
- Masłowe (Маслове)
- Mychajłopil (Михайлопіль)
- Nyżnij Kujalnyk (Нижній Куяльник)
- Nowakowe (Новакове)
- Nowi Szompoły (Нові Шомполи)
- Pawłynka (Павлинка)
- Petriwka (Петрівка)
- Pryczepiwka (Причепівка)
- Prochorowe (Прохорове)
- Radisne (Радісне)
- Ruśka Słobidka (Руська Слобідка)
- Seweryniwka (Северинівка)
- Syłiwka (Силівка)
- Sozoniwka (Созонівка)
- Sokołowe (Соколове)
- Suchomłynowe (Сухомлинове)
- Szamaniwka (Шаманівка)
- Szczorsowe (Щорсове)
- Szerowe (Шерове)
- Tarasiwka (Тарасівка)
- Ulaniwka (Улянівка)
- Wasyliwka (Василівка
- Wełykyj Bujałyk (Великий Буялик)
- Werchnij Kujalnyk (Верхній Куяльник)
- Wowkowe (Вовкове)
- Żowte (Жовте)

title: Rejon iwaniwski (obwód odeski)

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Rejon iwaniwski
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = rejonu iwaniwskiego
 |jednostka                       = Rejon
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Ivanivskyi rayon gerb.png
 |flaga                           = Ivanivskyi rayon prapor.png
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = UA-51
 |siedziba                        = [[Iwaniwka (obwód odeski)|Iwaniwka]]
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    = 1162 km²
 |rok                             = 2019
 |liczba ludności                 = 25 831<ref>[http://www.od.ukrstat.gov.ua/ Чисельність населення (за оцінкою) на 1 вересня 2019 року] // Головне управління статистики в Одеській області</ref>
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            = Ivanivskyi-Ode-Raion.png
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Rejon iwaniwski''' – była [[rejon|jednostka administracyjna]] wchodząca w skład [[obwód odeski|obwodu odeskiego]] [[Ukraina|Ukrainy]].<ref>{{Cytuj stronę | url = https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text | tytuł = ПОСТАНОВА Верховної Ради України  Про утворення та ліквідацію районів | data = 2020-07-17 | opublikowany = Rada Najwyższa Ukrainy | język = uk | data dostępu = 2022-04-14}}</ref>

Rejon utworzony w [[1923]], ma powierzchnię 1162 km² i liczy 25 831 mieszkańców. Siedzibą władz rejonu jest [[Iwaniwka (obwód odeski)|Iwaniwka]].

Na terenie rejonu znajdują się 3 osiedlowe rady i 10 [[Sielsowiet|silskich rad]], obejmujących w sumie 43 wsie.

== Miejscowości rejonu ==
{{układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* Adamiwka (Адамівка)
* Bałanyny (Баланини)
* Baranowe (Баранове)
* Biłka (Білка)
* Błonśke (Блонське)
* Bohunowe (Богунове)
* Buzynowe (Бузинове
* Czerwonoznamjanka (Червонознам'янка)
* Czerniachiwśke (Черняхівське)
* Dżuhastrowe (Джугастрове)
* Hudewyczewe (Гудевичеве)
* [[Iwaniwka (obwód odeski)|Iwaniwka]] (Іванівка)
* Kałyniwka (Калинівка)
* Kozłowe (Козлове)
* Konoplane (Конопляне)
* Lizinka (Лізинка)
* Lubotajiwka (Люботаївка)
* Łenina (Леніна)
* Małyniwka (Малинівка)
* Marcijanowe (Марціянове)
* Masłowe (Маслове)
* Mychajłopil (Михайлопіль)
* Nyżnij Kujalnyk (Нижній Куяльник)
* Nowakowe (Новакове)
* Nowi Szompoły (Нові Шомполи)
* Pawłynka (Павлинка)
* [[Petriwka (rejon iwaniwski)|Petriwka]] (Петрівка)
* Pryczepiwka (Причепівка)
* Prochorowe (Прохорове)
* [[Radisne]] (Радісне)
* Ruśka Słobidka (Руська Слобідка)
* Seweryniwka (Северинівка)
* Syłiwka (Силівка)
* Sozoniwka (Созонівка)
* Sokołowe (Соколове)
* Suchomłynowe (Сухомлинове)
* Szamaniwka (Шаманівка)
* Szczorsowe (Щорсове)
* Szerowe (Шерове)
* Tarasiwka (Тарасівка)
* Ulaniwka (Улянівка)
* Wasyliwka (Василівка
* [[Wełykyj Bujałyk]] (Великий Буялик)
* Werchnij Kujalnyk (Верхній Куяльник)
* [[Wowkowe (obwód odeski)|Wowkowe]] (Вовкове)
* Żowte (Жовте)
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://ivanivka-rada.odessa.gov.ua iwaniwska rada]
* [http://imsu-odesa.com/mista-i-sela-odeskoi-oblasti/ivanivskyj-rajon.html rejon iwaniwski]

{{Obwód odeski}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Byłe rejony obwodu odeskiego|iwaniwski]]

title: Rejon iwaniwski

Herb: Flaga

Państwo: Ukraina

Obwód: odeski

Siedziba: Iwaniwka


text:
# Herb Wrocławia
Herb Wrocławia – jeden z symboli miejskich Wrocławia.

## Symbolika
Współczesny herb Wrocławia jest pięciopolowy. W centrum tarczy mieści się srebrna misa z odciętą głową świętego Jana Chrzciciela, patrona katedry wrocławskiej. W prawym (heraldycznie) górnym rogu w czerwonym polu znajduje się ukoronowany lew czeski – symbol przynależności do dawnej Korony Królestwa Czeskiego, w lewym górnym rogu czarny Orzeł Śląski (zgorzelec) w złotym polu z białą przepaską henrykowską na piersi i skrzydłach, zwieńczoną krzyżem. W prawym dolnym, złotym polu znajduje się duża litera W od łacińskiej nazwy miasta Wratislavia, w lewym dolnym, czerwonym polu osadzone na odwróconej koronie popiersie świętego Jana Ewangelisty (patrona kaplicy na ratuszu) w nimbie (czasem uznawane również za głowę św. Doroty).

## Historia

### Początki
W roku 1292 na reprezentacyjnej pieczęci Wrocławia pojawił się wizerunek św. Jana Chrzciciela.
Pierwszy herb Wrocławia z XIV wieku ustanowiono na dworze cesarza Karola IV Luksemburskiego. Dwa pola zajmuje głowa św. Jana Chrzciciela na misie, kolejne dwa czeski lew w koronie. Zachowało się bardzo niewiele jego przedstawień. Widnieje w XV-wiecznym herbarzu Wernigerode przechowywanym w Bibliotece Państwowej w Monachium. Zachował się także w sali herbowej zamku Wenzelschloss w Lauf koło Norymbergi.

### 1530
Herb Wrocławia z XVI wieku odzwierciedla wielkie ambicje miasta, którego rajcy zdecydowali się stworzyć herb na podobieństwo pięciopolowych herbów królewskich. Symbolika XVI-wiecznego herbu mocno oddaje złożoną historię miasta. Dyplom herbowy wystawiła miastu 12 lutego 1530 r. w Pradze kancelaria królewska władcy czesko-węgierskiego Ferdynanda I Habsburga, a przywilej herbowy potwierdził 10 lipca 1530 r. cesarz Karol V Habsburg.
Z przywileju herbowego:

Nadajemy wam i waszym potomkom nowy herb miejski, mianowicie tarczę z głową św. Jana Chrzciciela, z czterema innymi tarczami wokół, w tym na górnej białego lwa, na drugiej czarnego orła na żółtym polu po lewej stronie wielkiej tarczy, na trzeciej po lewej stronie głowę św. Jana Ewangelisty, który u was i u waszych przodków był od wielu lat w czci i poważaniu. A w czwartej najniższej tarczy literę “W”, co oznacza imię Wratislay, tego który pierwszy zbudował miasto Presslaw i nadał mu imię Wratislavia.

### 1938
19 października 1938 naziści na rozkaz gauleitera Śląska Josefa Wagnera zastąpili tradycyjny herb dwupolowym. W jego górnej, złotej części widniał orzeł śląski, a w czerwonej, dolnej Krzyż Żelazny – projektantem nowej tarczy był Hans Schweitzer Mjollnir. Cytat z gazety z tego okresu:

... Nadprezydentowi i gauleiterowi Śląska Josefowi Wagnerowi źle się kojarzy herbowa litera „W”. Jest podobno „zbyt słowiańska, jako że stanowi inicjał imienia czeskiego księcia Wratysława, założyciela naszego miasta. Lew zresztą też ma niewłaściwe, bo czeskie pochodzenie.
Poza tym Wagner uważa, że w starym herbie jest za dużo chrześcijańskiej symboliki. Widok głowy św. Jana Chrzciciela na misie nie poprawia samopoczucia naszego gauleitera. Zarządził więc wprowadzenie nowego godła. Na tarczy znalazł się śląski orzeł i Krzyż Żelazny z literami FW i datą 1813. To inicjały króla Fryderyka Wilhelma III, który ustanowił odznaczenie Krzyż Żelazny za wojny wyzwoleńcze z Napoleonem.

Odwołanie do króla Fryderyka Wilhelma III wiąże się z wydaną przez niego we Wrocławiu 17 marca 1813 pod naciskiem pruskich patriotów odezwą An Mein Volk (niem. Do mojego ludu), wzywającą do walki z Napoleonem. Wcześniej król ustanowił order Krzyża Żelaznego oraz pozwolił na formowanie ochotniczych freikorps, od których barw mundurowych pochodzą kolory współczesnej flagi niemieckiej.

### 1948
Po II wojnie światowej i powrocie Wrocławia pod panowanie polskie na krótko – do roku 1948 – wrócono do tradycyjnego herbu. W lutym tego samego roku Miejska Rada Narodowa dokonała przeprojektowania starego herbu – lwa czeskiego przesunięto z pola I na III, głowę Jana Ewangelisty zlikwidowano, a w pierwotnym miejscu czeskiego lwa umieszczono białego, nieukoronowanego orła polskiego. Herb ten nigdy nie wyszedł poza fazę projektową. Jeszcze w 1948 herbem miasta stał się dwugłowy wizerunek orła wzorowany na średniowiecznej pieczęci wrocławskiego wójta – jeszcze starszej niż właściwy herb miejski. Autorem nowego herbu był historyk Karol Maleczyński.
W prawej (heraldycznie), czerwonej połowie tarczy widniała połowa polskiego orła z głową zwróconą w prawo, w lewym, złotym polu umieszczona była połowa czarnego orła śląskiego z białą przepaską i głową zwróconą w lewo. Orły były nieukoronowane. Wiele osób do dziś kojarzy ten herb z Wrocławiem. Bazujący na tym herbie motyw znajduje się w symbolu wrocławskiej drużyny piłkarskiej Śląsk Wrocław oraz Politechniki Wrocławskiej.

### Od 1990
19 czerwca 1990 Rada Miejska przywróciła tradycyjny herb pięciopolowy, który obowiązywał do roku 1948. Zmieniono jednak nieznacznie wygląd tego herbu.
W 1995 r. godło zmieniono, m.in. zmieniona została twarz Jana Chrzciciela oraz kilka szczegółów w pozostałych elementach herbu.

title: Herb Wrocławia

wikitext:
{{Herb infobox
|nazwa              = Herb Wrocławia
|grafika            = Herb wroclaw.svg
|opis grafiki       =
|typ herbu          = miejski
|alternatywne nazwy =
|projektant         = Norbert Wieschalla{{r|wro}}
|wprowadzony        = 10 lipca 1530
|ostatnie zmiany    = 17 maja 1996
|wycofany           =
|commons            = Category:Coats of arms of Wrocław
}}
'''Herb Wrocławia''' – jeden z symboli [[miasto|miejskich]] [[Wrocław]]ia.

== Symbolika ==
Współczesny herb Wrocławia jest pięciopolowy. W centrum tarczy mieści się [[srebro|srebrna]] misa z odciętą głową [[Jan Chrzciciel|świętego Jana Chrzciciela]], patrona katedry wrocławskiej. W prawym (heraldycznie{{u|kolejność}}) górnym rogu w [[barwa czerwona|czerwonym]] polu znajduje się ukoronowany [[herb Czech|lew czeski]] – symbol przynależności do dawnej Korony Królestwa Czeskiego, w lewym górnym rogu [[barwa czarna|czarny]] [[Herb Śląska|Orzeł Śląski (zgorzelec)]] w [[złoto|złotym]] polu z [[barwa biała|białą]] przepaską [[Henryk I Brodaty|henrykowską]] na piersi i skrzydłach, zwieńczoną krzyżem. W prawym dolnym, złotym polu znajduje się duża litera '''W''' od łacińskiej nazwy miasta ''Wratislavia'', w lewym dolnym, czerwonym polu osadzone na odwróconej koronie popiersie [[Jan Ewangelista|świętego Jana Ewangelisty]] (patrona [[ratusz we Wrocławiu#Piętro|kaplicy]] na [[ratusz we Wrocławiu|ratuszu]]) w nimbie (czasem uznawane również za głowę [[Dorota z Cezarei|św. Doroty]]).

{{Galeria
|Nazwa=Galeria:Herb na ścianach
|wielkość=200
|Plik:Lauf_Wappen_Wratislavia.jpg|Herb Wrocławia w sali herbowej zamku w Lauf koło Norymbergi
|Plik:Herb Wroclawia na scianie Arsenalu.jpg|Płaskorzeźba na ścianie [[wrocław]]skiego Arsenału
|Plik:Herb Wroclawia.jpg|Herb Wrocławia
|Plik:Herb Wrocławia na Moście Grunwaldzkim.jpg|Herb Wrocławia na Moście Grunwaldzkim
|Plik:Herb Wrocławia.jpg|Herb Wrocławia
|Plik:HerbWroclawia kMostuSikorskiego.jpg|Herb zdobiący portal jednego z budynków dawnego [[Wojewódzki Szpital im. Józefa Babińskiego we Wrocławiu|szpitala im. Babińskiego]], wykonany przez Hansa Beyssela w 1935, zaginął w 2013
}}

== Historia ==
[[Plik:Wrocław (Wernigeroder Wappenbuch).svg|thumb|left|150px|Rekonstrukcja czternastowiecznego herbu]]

=== Początki ===
W roku 1292 na reprezentacyjnej pieczęci Wrocławia pojawił się wizerunek św. [[Jan Chrzciciel|Jana Chrzciciela]].

Pierwszy herb Wrocławia z XIV wieku ustanowiono na dworze cesarza [[Karol IV Luksemburski|Karola IV Luksemburskiego]]. Dwa pola zajmuje głowa św. Jana Chrzciciela na misie, kolejne dwa czeski lew w koronie{{r|lauf}}. Zachowało się bardzo niewiele jego przedstawień. Widnieje w XV-wiecznym herbarzu Wernigerode przechowywanym w [[Bawarska Biblioteka Państwowa|Bibliotece Państwowej]] w [[Monachium]]<ref>{{Cytuj | url = https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb00043104?page=518,519 | tytuł = Wernigeroder (Schaffhausensches) Wappenbuch | opublikowany = [[Bawarska Biblioteka Państwowa|Bayerische Staatsbibliothek]] | data = 1486-1492 | data dostępu = 2022-08-26 | s = 518}}</ref>. Zachował się także w sali herbowej zamku Wenzelschloss w [[Lauf an der Pegnitz|Lauf]] koło Norymbergi{{r|lauf}}.

=== 1530 ===
[[Plik:Das Breslauer Wappen.PNG|thumb|left|150px|Herb cesarski
1530-1938]]
Herb Wrocławia z XVI wieku odzwierciedla wielkie ambicje miasta, którego rajcy zdecydowali się stworzyć herb na podobieństwo pięciopolowych herbów królewskich. Symbolika XVI-wiecznego herbu mocno oddaje złożoną historię miasta. Dyplom herbowy wystawiła miastu 12 lutego 1530 r. w [[Praga|Pradze]] kancelaria królewska władcy czesko-węgierskiego [[Ferdynand I Habsburg|Ferdynanda I Habsburga]], a przywilej herbowy potwierdził 10 lipca 1530 r. cesarz [[Karol V Habsburg]].

Z przywileju herbowego:
{{Cytat
 |treść = ''Nadajemy wam i waszym potomkom nowy herb miejski, mianowicie tarczę z głową św. Jana Chrzciciela, z czterema innymi tarczami wokół, w tym na górnej białego lwa, na drugiej czarnego orła na żółtym polu po lewej stronie wielkiej tarczy, na trzeciej po lewej stronie głowę św. Jana Ewangelisty, który u was i u waszych przodków był od wielu lat w czci i poważaniu. A w czwartej najniższej tarczy literę “W”, co oznacza imię Wratislay, tego który pierwszy zbudował miasto Presslaw i nadał mu imię Wratislavia''.
}}

=== 1938 ===
19 października 1938 naziści na rozkaz [[gauleiter]]a Śląska [[Josef Wagner (gauleiter)|Josefa Wagnera]] zastąpili tradycyjny herb dwupolowym. W jego górnej, złotej części widniał orzeł śląski, a w czerwonej, dolnej [[Krzyż Żelazny]] – projektantem nowej tarczy był {{link-interwiki|Hans Schweitzer Mjollnir|Q=Q879145}}. Cytat z gazety z tego okresu:

{{Cytat
 |treść = ''... Nadprezydentowi i gauleiterowi Śląska Josefowi Wagnerowi źle się kojarzy herbowa litera „W”. Jest podobno „zbyt słowiańska, jako że stanowi inicjał imienia czeskiego księcia Wratysława, założyciela naszego miasta. Lew zresztą też ma niewłaściwe, bo czeskie pochodzenie.
Poza tym Wagner uważa, że w starym herbie jest za dużo chrześcijańskiej symboliki. Widok głowy św. Jana Chrzciciela na misie nie poprawia samopoczucia naszego gauleitera. Zarządził więc wprowadzenie nowego godła. Na tarczy znalazł się śląski orzeł i Krzyż Żelazny z literami FW i datą 1813. To inicjały króla [[Fryderyk Wilhelm III Pruski|Fryderyka Wilhelma III]], który ustanowił odznaczenie Krzyż Żelazny za wojny wyzwoleńcze z [[Napoleon Bonaparte|Napoleonem]].''
}}
[[Plik:POL Breslau (1938-45) COA.svg|thumb|200px|Wrocławski herb z czasów III Rzeszy 1938-1945 według projektu Hansa Schweitzera-Mjölnira]]
Odwołanie do króla Fryderyka Wilhelma III wiąże się z wydaną przez niego we Wrocławiu 17 marca 1813 pod naciskiem pruskich patriotów odezwą ''[[An Mein Volk]]'' (niem. ''Do mojego ludu''), wzywającą do walki z Napoleonem. Wcześniej król ustanowił order Krzyża Żelaznego oraz pozwolił na formowanie ochotniczych ''[[freikorps]]'', od których barw mundurowych pochodzą kolory współczesnej flagi niemieckiej.

=== 1948 ===
[[Plik:Herb wroclawia 1948.svg|thumb|200px|Herb z lat 1948–1990.]]
Po II wojnie światowej i powrocie Wrocławia pod panowanie polskie na krótko – do roku 1948 – wrócono do tradycyjnego herbu. W lutym tego samego roku Miejska Rada Narodowa dokonała przeprojektowania starego herbu – lwa czeskiego przesunięto z pola I na III, głowę Jana Ewangelisty zlikwidowano, a w pierwotnym miejscu czeskiego lwa umieszczono białego, nieukoronowanego orła polskiego. Herb ten nigdy nie wyszedł poza fazę projektową. Jeszcze w 1948 herbem miasta stał się dwugłowy wizerunek orła wzorowany na średniowiecznej pieczęci wrocławskiego wójta – jeszcze starszej niż właściwy herb miejski. Autorem nowego herbu był historyk [[Karol Maleczyński]].

[[Plik:Siebmacher222.jpg|thumb|left|240px|Herb Wrocławia w herbarzu [[Johann Siebmacher|Johanna Siebmachera]] (trzeci z lewej w trzecim rzędzie)]]
W prawej (heraldycznie{{u|kolejność}}), czerwonej połowie tarczy widniała połowa polskiego orła z głową zwróconą w prawo, w lewym, złotym polu umieszczona była połowa czarnego orła śląskiego z białą przepaską i głową zwróconą w lewo. Orły były nieukoronowane. Wiele osób do dziś kojarzy ten herb z Wrocławiem. Bazujący na tym herbie motyw znajduje się w symbolu wrocławskiej drużyny piłkarskiej [[Śląsk Wrocław (piłka nożna)|Śląsk Wrocław]] oraz [[Politechnika Wrocławska|Politechniki Wrocławskiej]].

=== Od 1990 ===
19 czerwca 1990 Rada Miejska przywróciła tradycyjny herb pięciopolowy, który obowiązywał do roku 1948<ref name="st1">{{Cytuj stronę|url=https://gazetawroclawska.pl/wroclaw-i-jego-trzy-herby/ar/387145|tytuł=Wrocław i jego trzy herby|autor=Marcin Torz|data=2011-04-01|data dostępu=2023-12-26|opublikowany=Gazeta Wrocławska|język=}}</ref>. Zmieniono jednak nieznacznie wygląd tego herbu.

W 1995 r. godło zmieniono, m.in. zmieniona została twarz Jana Chrzciciela oraz kilka szczegółów w pozostałych elementach herbu.

== Zobacz też ==
* [[Flaga Wrocławia]]
* [[Herb]]

== Uwagi ==
{{Uwagi|
<ref name="kolejność">Kolejność heraldyczna, w której patrzy się od strony rycerza trzymającego tarczę, zatem prawa strona [[herb#Opis herbu|tarczy herbowej]] dla osoby patrzącej na nią z zewnątrz to strona lewa.</ref>
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="lauf">{{cytuj stronę |url= https://www.planet-franken-online.de/weit4.html |tytuł= Fundstück Wappensaal Wenzelschloss Lauf/P. |autor= Christian Wirth |język=de |data dostępu= 2022-08-26 }}</ref>
<ref name="wro">{{cytuj stronę|url=https://www.wroclaw.pl/herb-logo-barwy/|tytuł=herb, logo, barwy|autor=Oficjalny portal internetowy Wrocławia|data dostępu=2018-03-01}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://wrosystem.um.wroc.pl/beta_4/webdisk/128497/0276ru02skan.pdf ''Statut Wrocławia''] – tekst pierwotny, 1996;
* [http://wrosystem.um.wroc.pl/beta_4/webdisk/46389/0276ru02jt2.pdf ''Statut Wrocławia''] – tekst jednolity, 2004;
* [http://wrosystem.um.wroc.pl/beta_4/webdisk/46389/0276ru02jt2.pdf ''Wzory herbu oraz barw Wrocławia''] – załącznik nr 2 do ''Statutu Wrocławia''.
* [https://polska-org.pl/509231,Wroclaw,Herby_Wroclawia.html Herby Wrocławia] na portalu polska-org.pl

{{Herby dolnośląskich powiatów}}

{{SORTUJ:Wrocław}}
[[Kategoria:Herby powiatów województwa dolnośląskiego]]
[[Kategoria:Herby miast województwa dolnośląskiego]]
[[Kategoria:Wrocław|Herb Wrocławia]]
[[Kategoria:Święty Jan Ewangelista na herbach]]
[[Kategoria:Święty Jan Chrzciciel na herbach]]
[[Kategoria:Święta Dorota na herbach]]

title: Herb Wrocławia

Typ herbu: miejski

Projektant: Norbert Wieschalla


text:
# Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Kurowicach
Parafia pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Kurowicach – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w archidiecezji łódzkiej w dekanacie Łódź-Olechów. Mieści się przy ulicy Pocztowej w Kurowicach. Parafię prowadzą księża diecezjalni.

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia
pw. Najświętszego Serca Jezusowego
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 = 2008-02 Kurowice 1.jpg
 |opis grafiki            = kościół parafialny
 |państwo                 = Polska
 |siedziba                = [[Kurowice (województwo łódzkie)|Kurowice]]
 |adres                   = ul. Pocztowa 4
Kurowice
 |data powołania          = [[1635]]
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = Diecezja
 |1. jednostka nazwa      = [[Archidiecezja łódzka|łódzka]]
 |2. jednostka typ        = Dekanat
 |2. jednostka nazwa      = [[Dekanat Łódź-Olechów|Łódź-Olechów]]
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja = Kościół
 |obiekt sakralny         = [[Kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Kurowicach]]
 |filie                   =
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = ks. Maciej Łazarek
 |wezwanie                = [[Serce Jezusa|Najświętszego Serca Jezusowego]]
 |dzień wspomnienia       = [[Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa| Najświętszego Serca Jezusowego]], obchodzony w niedzielę po uroczystości; Przemienienia Pańskiego, [[6 sierpnia]]
 |kod mapy                = Brójce (gmina)
 |współrzędne             = 51°39'49.247"N, 19°41'17.428"E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Parafia pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Kurowicach''' – parafia [[Kościół łaciński|rzymskokatolicka]] znajdująca się w [[archidiecezja łódzka|archidiecezji łódzkiej]] w [[Dekanat Łódź-Olechów|dekanacie Łódź-Olechów]]. Mieści się przy ulicy Pocztowej w Kurowicach. Parafię prowadzą księża diecezjalni.

== Bibliografia ==
* [https://www.archidiecezja.lodz.pl/parafia/najswietszego-serca-jezusowego-3 Strona o parafii w Rokicinach-Kolonii]

{{Parafie dekanatu Łódź-Olechów}}

{{SORTUJ:Kurowice}}
[[Kategoria:Parafie archidiecezji łódzkiej]]
[[Kategoria:Religia w gminie Brójce]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego]]
[[Kategoria:Kurowice (województwo łódzkie)]]

title: Parafia · pw. Najświętszego Serca Jezusowego

Państwo: Polska

Siedziba: Kurowice

Adres: ul. Pocztowa 4 · Kurowice

Wyznanie: katolickie

Diecezja: łódzka

Dekanat: Łódź-Olechów

Proboszcz: ks. Maciej Łazarek

Wezwanie: Najświętszego Serca Jezusowego

Wspomnienie liturgiczne: Najświętszego Serca Jezusowego, obchodzony w niedzielę po uroczystości; Przemienienia Pańskiego, 6 sierpnia