text:
# Hrabstwo Cherokee (Georgia)
Hrabstwo Cherokee – hrabstwo położone w USA w stanie Georgia z siedzibą w mieście Canton. Założone w 1831 roku. Największe miasto w hrabstwie to Woodstock. Należy do obszaru metropolitalnego Atlanty.

## Sąsiednie hrabstwa
- Hrabstwo Pickens (północ)
- Hrabstwo Dawson (północny wschód)
- Hrabstwo Forsyth (wschód)
- Hrabstwo Fulton (południowy wschód)
- Hrabstwo Cobb (południe)
- Hrabstwo Bartow (zachód)
- Hrabstwo Gordon (północny zachód)

## Miasta
- Ball Ground
- Canton
- Holly Springs
- Mountain Park
- Nelson
- Waleska
- Woodstock

## Demografia
Według spisu w 2020 roku liczy 266,6 tys. mieszkańców, co oznacza wzrost o 24,4% od poprzedniego spisu z roku 2010. Według danych z 2020 roku, 85,1% populacji stanowili biali (78,2% nie licząc Latynosów), następnie 7,0% to byli czarnoskórzy lub Afroamerykanie, 3,8% było rasy mieszanej, 1,9% Azjaci, 0,3% to rdzenna ludność Ameryki i 0,09% pochodziło z wysp Pacyfiku. Latynosi stanowili 10,7% populacji.
Do największych grup należały osoby pochodzenia angielskiego (13,3%), irlandzkiego (11,9%), niemieckiego (11,7%), „amerykańskiego” (8,9%), afroamerykańskiego, meksykańskiego (4,9%), włoskiego (4,6%), szkockiego lub szkocko–irlandzkiego (4,6%) i francuskiego (3,5%).
Wysoki odsetek osób pochodzenia polskiego mają miasta: Ball Ground (4,4%) i Woodstock (3,6%).

## Religia
W 2020 roku trzy największe denominacje w hrabstwie, to: Południowa Konwencja Baptystów (57,1 tys. członków), Kościół katolicki (18,6 tys.) i Zjednoczony Kościół Metodystyczny (11,3 tys.). Lokalne bezdenominacyjne zbory ewangelikalne zrzeszały 11,2 tys. członków w 26 zborach. Ponadto co najmniej 1 tys. członków mieli także: zielonoświątkowcy, mormoni, świadkowie Jehowy, campbellici, inni metodyści, inni baptyści, muzułmanie i luteranie.

## Polityka
Hrabstwo Cherokee jest najludniejszym hrabstwem w Georgii i w obszarze metropolitalnym Atlanty, które ma większość republikańską. W wyborach prezydenckich w 2020 roku, 68,7% wyborców oddało głos na Donalda Trumpa i 29,5% na Joe Bidena.

## Drogi główne
- Autostrada międzystanowa nr 75
- Interstate 575
- State Route 5
- State Route 5 Business
- State Route 5 Connector
- State Route 20
- State Route 92
- State Route 108
- State Route 140
- State Route 369
- State Route 372

title: Hrabstwo Cherokee (Georgia)

wikitext:
{{inne znaczenia|hrabstwa w stanie Georgia|[[Hrabstwo Cherokee|inne hrabstwa Cherokee]]}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Hrabstwo Cherokee
 |nazwa oryginalna                = Cherokee County
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[hrabstwo]]
 |zdjęcie                         = Lost Town Trail, Cherokee County, Georgia covered in snow, January 2016.jpg
 |opis zdjęcia                    = Droga do Jeziora Arrowhead.
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Georgia
 |siedziba                        = [[Canton (Georgia)|Canton]]
 |kod statystyczny                = [[Federal Information Processing Standard|FIPS 6-4]]: 13057<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20151001190404/http://www.epa.gov:80/enviro/html/codes/ga.html|tytuł=County FIPS Code Listing for the State of GEORGIA|data dostępu=2012-11-16|język=en}}</ref>
 |powierzchnia                    = 1124 km²
 |rok                             = 2020
 |liczba ludności                 = 266 620
 |gęstość zaludnienia             = 245 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |strefa czasowa                  = [[UTC-05:00]]/[[UTC-04:00]]
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            = Map of Georgia highlighting Cherokee County.svg
 |nazwa mapy                      = Georgia
 |współrzędne                     = 34°14′24″N 84°28′12″W
 |commons                         = Category:Cherokee County, Georgia
 |www                             = http://www.cherokeega.com/
}}
[[Plik:Orange United Methodist Church, January 2017.jpg|thumb|Kościółek zjednoczonych metodystów.]]
[[Plik:USA Cherokee County, Georgia age pyramid.svg|thumb|Piramida wieku hrabstwa]]
'''Hrabstwo Cherokee''' – [[hrabstwo]] położone w [[Stany Zjednoczone|USA]] w stanie [[Georgia]] z siedzibą w mieście [[Canton (Georgia)|Canton]]. Założone w 1831 roku. Największe miasto w hrabstwie to [[Woodstock (Georgia)|Woodstock]]. Należy do [[obszar metropolitalny Atlanty|obszaru metropolitalnego Atlanty]].

== Sąsiednie hrabstwa ==
* [[Hrabstwo Pickens (Georgia)|Hrabstwo Pickens]] (północ)
* [[Hrabstwo Dawson (Georgia)|Hrabstwo Dawson]] (północny wschód)
* [[Hrabstwo Forsyth (Georgia)|Hrabstwo Forsyth]] (wschód)
* [[Hrabstwo Fulton (Georgia)|Hrabstwo Fulton]] (południowy wschód)
* [[Hrabstwo Cobb]] (południe)
* [[Hrabstwo Bartow]] (zachód)
* [[Hrabstwo Gordon]] (północny zachód)

== Miasta ==
* [[Ball Ground]]
* [[Canton (Georgia)|Canton]]
* [[Holly Springs (Georgia)|Holly Springs]]
* [[Mountain Park (Georgia)|Mountain Park]]
* [[Nelson (Georgia)|Nelson]]
* [[Waleska (Georgia)|Waleska]]
* [[Woodstock (Georgia)|Woodstock]]

== Demografia ==
Według spisu w 2020 roku liczy 266,6 tys. mieszkańców, co oznacza wzrost o 24,4% od poprzedniego spisu z roku 2010<ref>{{Cytuj |tytuł = U.S. Census Bureau QuickFacts: Cherokee County, Georgia |data dostępu = 2022-07-30 |opublikowany = www.census.gov |url = https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/cherokeecountygeorgia/PST045221 |język = en}}</ref>. Według danych z 2020 roku, 85,1% populacji stanowili biali (78,2% nie licząc [[Latynosi|Latynosów]]), następnie 7,0% to byli czarnoskórzy lub [[Afroamerykanie]], 3,8% było rasy mieszanej, 1,9% [[Azjaci]], 0,3% to rdzenna ludność Ameryki i 0,09% pochodziło z wysp Pacyfiku. Latynosi stanowili 10,7% populacji<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = 2020: ACS 5-Year Estimates Data Profiles (DP05/DP02) |data dostępu = 2022-07-30 |opublikowany = data.census.gov |url = https://data.census.gov/cedsci/table?q=DP05&g=0500000US13057}}</ref>.

Do największych grup należały osoby pochodzenia [[Anglicy|angielskiego]] (13,3%), [[Irlandczycy|irlandzkiego]] (11,9%), [[Niemcy (naród)|niemieckiego]] (11,7%), „amerykańskiego” (8,9%), afroamerykańskiego, [[Meksykanie|meksykańskiego]] (4,9%), [[Włosi|włoskiego]] (4,6%), [[Szkoci|szkockiego]] lub szkocko–irlandzkiego (4,6%) i [[Francuzi|francuskiego]] (3,5%)<ref name=":0" />.

Wysoki odsetek osób pochodzenia [[Polacy|polskiego]] mają miasta: [[Ball Ground]] (4,4%) i [[Woodstock (Georgia)|Woodstock]] (3,6%)<ref>{{Cytuj |tytuł = 2020: ACS 5-Year Estimates Data Profiles |data dostępu = 2022-08-26 |opublikowany = data.census.gov |url = https://data.census.gov/cedsci/table?q=DP02&g=0400000US13_1600000US1305036,1312988,1339524,1353172,1354572,1379948,1384176&tid=ACSDP5Y2020.DP02}}</ref>.

== Religia ==
W 2020 roku trzy największe denominacje w hrabstwie, to: [[Południowa Konwencja Baptystów]] (57,1 tys. członków), [[Kościół katolicki]] (18,6 tys.) i [[Zjednoczony Kościół Metodystyczny]] (11,3 tys.). Lokalne bezdenominacyjne zbory [[ewangelikalizm|ewangelikalne]] zrzeszały 11,2 tys. członków w 26 zborach. Ponadto co najmniej 1 tys. członków mieli także: [[pentekostalizm|zielonoświątkowcy]], [[mormoni]], [[świadkowie Jehowy]], [[Kościoły Chrystusowe|campbellici]], inni [[metodyzm|metodyści]], inni [[baptyzm|baptyści]], [[islam|muzułmanie]] i [[luteranizm|luteranie]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Congregational Membership Reports {{!}} US Religion |data dostępu = 2023-10-28 |opublikowany = www.thearda.com |url = https://www.thearda.com/us-religion/census/congregational-membership?y=2020&y2=0&t=0&c=13057}}</ref>.
== Polityka ==
Hrabstwo Cherokee jest najludniejszym hrabstwem w Georgii i w obszarze metropolitalnym Atlanty, które ma większość republikańską. W wyborach prezydenckich w 2020 roku, 68,7% wyborców oddało głos na [[Donald Trump|Donalda Trumpa]] i 29,5% na [[Joe Biden]]a<ref>{{Cytuj |tytuł = Cherokee County, GA Political Map – Democrat & Republican Areas in Cherokee County {{!}} BestNeighborhood.org |data dostępu = 2022-07-30 |opublikowany = bestneighborhood.org |url = https://bestneighborhood.org/conservative-vs-liberal-map-cherokee-county-ga/}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Georgia presidential election results 2020: Live results and polls |data dostępu = 2022-07-30 |opublikowany = www.nbcnews.com |url = https://www.nbcnews.com/politics/2020-elections/georgia-president-results}}</ref>.

== Drogi główne ==
* [[Plik:I-75.svg|20px]] [[Autostrada międzystanowa nr 75]]
* [[Plik:I-575.svg|25px]] [[Interstate 575 (Georgia)|Interstate 575]]
* [[Plik:Georgia 5.svg|20px]] [[State Route 5 (Georgia)|State Route 5]]
* [[Plik:Georgia 5 Business.svg|20px]] [[State Route 5 Business (Georgia)|State Route 5 Business]]
* [[Plik:Georgia 5 Connector.svg|20px]] [[State Route 5 Connector (Georgia)|State Route 5 Connector]]
* [[Plik:Georgia 20.svg|20px]] [[State Route 20 (Georgia)|State Route 20]]
* [[Plik:Georgia 92.svg|20px]] [[State Route 92 (Georgia)|State Route 92]]
* [[Plik:Georgia 108.svg|25px]] [[State Route 108 (Georgia)|State Route 108]]
* [[Plik:Georgia 140.svg|25px]] [[State Route 140 (Georgia)|State Route 140]]
* [[Plik:Georgia 369.svg|25px]] [[State Route 369 (Georgia)|State Route 369]]
* [[Plik:Georgia 372.svg|25px]] [[State Route 372 (Georgia)|State Route 372]]

== Zobacz też ==
* [[Lista hrabstw w stanie Georgia]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Hrabstwa Georgia USA}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Hrabstwa w stanie Georgia|Cherokee]]

title: Hrabstwo CherokeeCherokee County

Stan: Georgia

Siedziba: Canton

• gęstość: 245 os./km²


text:
# Tuř
Tuř – gmina w Czechach, w powiecie Jiczyn, w kraju hradeckim. Według danych z dnia 1 stycznia 2014 liczyła 176 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: Tuř

in_language: pl

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Tuř
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[gmina]]
 |zdjęcie                         = Zámek v Tuři.JPG
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Tuř znak.jpg
 |flaga                           = Tuř vlajka.jpg
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = kraj hradecki
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Powiat Jiczyn|Jiczyn]]
 |1. jednostka tradycyjna         = [[Czechy]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    = 5,79 km²
 |rok                             = 2014
 |liczba ludności                 = 176<ref name="urz">{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20181004001804/http://www.mvcr.cz/soubor/pocet-obcane-leden12-xls.aspx|tytuł=Počty obyvatel v obcích k 1. 1. 2013|opublikowany=www.mvcr.cz|język=cs|data dostępu=2014-08-23}}</ref>
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 506 01
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |nazwa 1. podziału               = obrębów ewidencyjnych
 |1. podział                      = 2
 |nazwa 2. podziału               = części gminy
 |2. podział                      = 2
 |nazwa 3. podziału               = gmin katastralnych
 |3. podział                      = 2
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |kod mapy                        = kraj hradecki
 |współrzędne                     = 50°23′42″N 15°25′1″E
 |commons                         = Category:Tuř
 |www                             = http://www.tur.e-obec.cz
}}
'''Tuř''' – [[gmina]] w [[Czechy|Czechach]], w [[Powiat Jiczyn|powiecie Jiczyn]], w [[Kraj hradecki|kraju hradeckim]]. Według danych z dnia 1 stycznia 2014 liczyła 176 mieszkańców<ref name="urz"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat Jiczyn}}

[[Kategoria:Gminy w powiecie Jiczyn]]

title: Tuř

Herb: Flaga

Państwo: Czechy

Kraj: hradecki

Powiat: Jiczyn

Kraina: Czechy


text:
# Peter Andreas Hansen
Peter Andreas Hansen (ur. 8 grudnia 1795 w Tandern, Dania, zm. 28 marca 1874 w Gocie, Niemcy) – niemiecki astronom, który poprawił teorię ruchu i tablic głównych ciał w Układzie Słonecznym. Laureat Medalu Copleya.
Astronom zajmował się geodezją teoretyczną, optyką i teorią prawdopodobieństwa.

Jego najważniejsze prace dotyczące teorii ruchu Księżyca to Fundamenta (1838) oraz Derlegung (1862-64). Zostały wydane w Wielkiej Brytanii w 1857 i były stosowane do 1923 roku. Ze swojej teorii Księżyca obliczył odległość Ziemi od Słońca, wielkość ta była bliska wartości akceptowanej obecnie.
We współpracy z Chrystianem Olufsenem w 1853 opracował nowe tablice pozycji Słońca (Solar Tables).

## Nagrody i wyróżnienia
Od 1835 roku był zagranicznym członkiem brytyjskiego Royal Society.
W 1842 i 1860 roku został uhonorowany Złotym Medalem Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego, w 1848 roku otrzymał także medal okolicznościowy od tego towarzystwa. Natomiast w 1850 otrzymał Copley Medal przyznany przez Towarzystwo Królewskie w Londynie.
W 1866 odznaczony Pour le Mérite za Naukę i Sztukę.
W uznaniu jego pracy jego nazwiskiem nazwano krater na Księżycu.

title: Peter Andreas Hansen

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = George Peabody Gooch
 |grafika                   = PAHansen.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[8 grudnia]] [[1795]]
 |miejsce urodzenia         = [[Hilgertshausen-Tandern|Tandern]]
 |data śmierci              = [[28 marca]] [[1874]]
 |miejsce śmierci           = [[Gotha]]
 |miejsce spoczynku         =
 |zawód                     = [[astronom]]
 |Alma Mater                =
 |rodzice                   =
 |małżeństwo                =
 |dzieci                    =
 |odznaczenia               = {{order|PM|NS}} [[Plik:Joseph_Lister,_Copley_Medal_(gold),_1902_Wellcome_M0007837.jpg |30px| link= Medal Copleya]]
 |commons                   = Category:Peter Andreas Hansen
}}
'''Peter Andreas Hansen''' (ur. [[8 grudnia]] [[1795]] w [[Hilgertshausen-Tandern|Tandern]], [[Dania]], zm. [[28 marca]] [[1874]] w [[Gotha|Gocie]], [[Niemcy]]) – niemiecki astronom, który poprawił teorię ruchu i tablic głównych ciał w [[Układ Słoneczny|Układzie Słonecznym]]. Laureat [[Medal Copleya|Medalu Copleya]].

Astronom zajmował się geodezją teoretyczną, optyką i [[Teoria prawdopodobieństwa|teorią prawdopodobieństwa]].<br>
Jego najważniejsze prace dotyczące teorii ruchu [[Księżyc]]a to ''Fundamenta'' (1838) oraz ''Derlegung'' (1862-64){{#tag:ref|W 1857 roku opublikowano ''Tables de la lune''<ref name="Tables-de-la-lune">{{Cytuj książkę | autor = Peter Andreas Hansen | tytuł = Tables de la lune | wydawca = Imprimerie de G.E. Eyre et G. Spottiswoode | data = 1857| url = https://books.google.pl/books?id=-_wfAQAAMAAJ&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false}}</ref>. |group="uwaga"}}. Zostały wydane w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] w 1857 i były stosowane do 1923 roku. Ze swojej teorii Księżyca obliczył odległość Ziemi od [[Słońce|Słońca]], wielkość ta była bliska wartości akceptowanej obecnie.

We współpracy z [[Chrystian Olufsen|Chrystianem Olufsenem]] w 1853 opracował nowe tablice pozycji Słońca (''Solar Tables'').

== Nagrody i wyróżnienia ==
Od 1835 roku był zagranicznym członkiem brytyjskiego [[Royal Society]]<ref name="fellows">{{Cytuj stronę | url = http://royalsociety.org/uploadedFiles/Royal_Society_Content/about-us/fellowship/Fellows1660-2007.pdf | tytuł = List of Fellows of the Royal Society 1660 – 2007 | opublikowany = Royal Society | język = en | data dostępu = 2016-08-21}}</ref>.

W 1842 i 1860 roku został uhonorowany [[Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego|Złotym Medalem Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego]], w 1848 roku otrzymał także medal okolicznościowy od tego towarzystwa<ref name="gold">{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160630050255/http://www.ras.org.uk/awards-and-grants/awards/268/ | tytuł = Winners of the Gold Medal of the Royal Astronomical Society | opublikowany = Royal Astronomical Society | język = en | data dostępu = 2016-08-20}}</ref>. Natomiast w 1850 otrzymał [[Copley Medal]] przyznany przez [[Royal Society|Towarzystwo Królewskie w Londynie]].
W 1866 odznaczony [[Pour le Mérite]] za Naukę i Sztukę<ref>{{cytuj stronę| url = https://www.orden-pourlemerite.de/mitglieder/peter-andreas-hansen?top=1&um=ms&alphabetisch=h|tytuł= Peter Andreas Hansen| opublikowany = orden-pourlemerite.de| język = de| data dostępu = 2025-04-20}}</ref>.
W uznaniu jego pracy jego nazwiskiem nazwano [[Krater uderzeniowy|krater]] na [[Księżyc]]u<ref name="gazetteer">{{Cytuj stronę | url = http://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/2353 | tytuł = Hansen on Moon | praca = Gazetteer of Planetary Nomenclature | opublikowany = IAU, USGS Astrogeology Science Center, NASA | język = en | data dostępu = 2016-08-21}}</ref>.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* ''Encyklopedia Britannica. Ziemia i Wszechświat'', Wydawnictwo KURPISZ S.A., Poznań 2006, {{ISBN|978-83-60563-25-0}}

{{Laureaci Medalu Copleya (XIX wiek)}}
{{Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (XIX wiek)}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Hansen, Peter Andreas}}
[[Kategoria:Członkowie Akademii Nauk w Getyndze]]
[[Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk]]
[[Kategoria:Członkowie korespondenci RAN]]
[[Kategoria:Członkowie Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk]]
[[Kategoria:Członkowie Leopoldiny]]
[[Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Jenie]]
[[Kategoria:Laureaci Medalu Copleya]]
[[Kategoria:Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Gotą]]
[[Kategoria:Niemieccy astronomowie XIX wieku]]
[[Kategoria:Niemieccy członkowie Royal Society]]
[[Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite]]
[[Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami kraterów na Księżycu]]
[[Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami planetoid]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1795]]
[[Kategoria:Zmarli w 1874]]

title: George Peabody Gooch

Data i miejsce urodzenia: 8 grudnia 1795 · Tandern

Data i miejsce śmierci: 28 marca 1874 · Gotha

Zawód, zajęcie: astronom


text:
# Adrian Delia
Adrian Delia (ur. 8 sierpnia 1969 w Sliemie) – maltański polityk, prawnik i działacz sportowy, parlamentarzysta, od 2017 do 2020 lider Partii Narodowej.

## Życiorys
Absolwent szkoły jezuickiej St Aloysius' College w Birkirkarze, ukończył następnie studia prawnicze na Uniwersytecie Maltańskim. Uzyskał uprawnienia adwokata, dołączając w 1993 do maltańskiej palestry. Pracował w banku HSBC, następnie został partnerem w firmie prawniczej. Pełnił jednocześnie różne funkcje w sektorze bankowym w tym dyrektora Erste Banku. Był także prezesem klubu piłkarskiego Birkirkara FC, który w tym czasie (w 2016) awansował do III rundy kwalifikacyjnej Ligi Europy UEFA.
W czerwcu 2017, wkrótce po przegranych przez Partię Narodową wyborach, zapowiedział ubieganie się o przywództwo w tym ugrupowaniu, nie pełniąc wcześniej żadnych funkcji w jego strukturach. We wrześniu 2017 wygrał partyjne wybory na to stanowisko. W październiku tegoż roku dzięki rezygnacji dwóch polityków PN mógł zostać dokooptowany w skład Izby Reprezentantów, przejmując w konsekwencji również funkcję lidera opozycji. Ugrupowaniem kierował do października 2020, kiedy to w wewnętrznych wyborach pokonał go Bernard Grech. W 2022 został wybrany na posła w wyborach powszechnych.
Żonaty z prawniczką Nickie Vella De Fremeaux, ma pięcioro dzieci.

title: Adrian Delia

wikitext:
{{Polityk infobox
 |polityk = Adrian Delia
 |grafika =
 | opis grafiki =
 |data urodzenia = 8 sierpnia 1969
 |miejsce urodzenia = [[Sliema]]
 | data śmierci =
 | miejsce śmierci =
 |funkcja = [[Partia Narodowa (Malta)|Lider Partii Narodowej]]
 |partia = [[Partia Narodowa (Malta)|Partia Narodowa]]
 |od = 2017
 |do = 2020
 |poprzednik = [[Simon Busuttil]]
 |następca = [[Bernard Grech]]
 | commons =
 | quote =
}}
'''Adrian Delia''' (ur. 8 sierpnia 1969 w [[Sliema|Sliemie]]) – [[malta]]ński polityk, prawnik i działacz sportowy, parlamentarzysta, od 2017 do 2020 lider [[Partia Narodowa (Malta)|Partii Narodowej]].

== Życiorys ==
Absolwent szkoły jezuickiej St Aloysius' College w [[Birkirkara|Birkirkarze]], ukończył następnie studia prawnicze na [[Uniwersytet Maltański|Uniwersytecie Maltańskim]]. Uzyskał uprawnienia adwokata, dołączając w 1993 do maltańskiej palestry. Pracował w banku HSBC, następnie został partnerem w firmie prawniczej. Pełnił jednocześnie różne funkcje w sektorze bankowym w tym dyrektora Erste Banku<ref name="bio">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20170903032531/http://www.aequitas.com.mt/en/adrian-delia|tytuł=Adrian Delia, Partner|opublikowany=aequitas.com.mt|data dostępu=2017-10-07|język=en}}</ref>. Był także prezesem klubu piłkarskiego [[Birkirkara FC]], który w tym czasie (w 2016) awansował do III rundy kwalifikacyjnej [[Liga Europy UEFA (2016/2017)|Ligi Europy UEFA]]<ref name="pn">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20171007102856/http://www.pn.org.mt/adriandelia|tytuł=Adrian Delia|opublikowany=pn.org.mt|data dostępu=2017-10-07|język=mt}}</ref>.

W czerwcu 2017, wkrótce po przegranych przez [[Partia Narodowa (Malta)|Partię Narodową]] wyborach, zapowiedział ubieganie się o przywództwo w tym ugrupowaniu, nie pełniąc wcześniej żadnych funkcji w jego strukturach<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20170624/local/adrian-delia-first-to-express-interest-in-pn-leadership.651548|tytuł=Updated – Birkirkara lawyer Adrian Delia to bid for the PN leadership|data=24 czerwca 2017|opublikowany=timesofmalta.com|data dostępu=2017-10-07|język=en}}</ref>. We wrześniu 2017 wygrał partyjne wybory na to stanowisko<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.independent.com.mt/articles/2017-09-16/local-news/Voting-ends-in-PN-leadership-election-new-leader-to-be-announced-in-the-early-hours-of-the-morning-6736179104|tytuł=Adrian Delia wins PN leadership election with 52.7% of the vote|data=16 września 2017|opublikowany=independent.com.mt|data dostępu=2017-10-07|język=en}}</ref>. W październiku tegoż roku dzięki rezygnacji dwóch polityków PN mógł zostać dokooptowany w skład [[Izba Reprezentantów (Malta)|Izby Reprezentantów]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20171004/local/pn-leader-adrian-delia-takes-his-seat-in-parliament.659595|tytuł=PN leader Adrian Delia takes his seat in Parliament|data=4 października 2017|opublikowany=timesofmalta.com|data dostępu=2017-10-07|język=en}}</ref>, przejmując w konsekwencji również funkcję lidera opozycji. Ugrupowaniem kierował do października 2020, kiedy to w wewnętrznych wyborach pokonał go [[Bernard Grech]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/105066/delia_grech_pn_leadership_election_2020_3#.YLVKF6EwjDc|tytuł=Bernard Grech is new PN leader with 69.3% of the vote|data=3 października 2020|autor=Matthew Vella|opublikowany=maltatoday.com.mt|data dostępu=2021-05-31|język=en}}</ref>. W 2022 został wybrany na posła w wyborach powszechnych<ref>{{Cytuj stronę|url=https://timesofmalta.com/articles/view/who-are-the-mps-that-have-been-elected-so-far.944433|tytuł=Who are the MPs that have been elected so far?|data=27 marca 2022|opublikowany=timesofmalta.com|data dostępu=2022-03-27|język=en}}</ref>.

Żonaty z prawniczką Nickie Vella De Fremeaux, ma pięcioro dzieci<ref name="pn"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Delia, Adrian}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Maltańskiego]]
[[Kategoria:Deputowani do Izby Reprezentantów (Malta)]]
[[Kategoria:Maltańscy prawnicy]]
[[Kategoria:Politycy Partii Narodowej (Malta)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1969]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Sliemie]]

title: Adrian Delia

Data i miejsce urodzenia: 8 sierpnia 1969 · Sliema

Przynależność polityczna: Partia Narodowa

Poprzednik: Simon Busuttil

Następca: Bernard Grech


text:
# Henryk M. Wiśniewski
Henryk Mirosław Wiśniewski także Henry M. Wisniewski (ur. 27 lutego 1931 w Luszkówku, zm. 5 września 1999 w Nowym Jorku) – polski i amerykański neuropatolog, badacz choroby Alzheimera.

## Życiorys
Syn Ewy z domu Korthals i Aleksandra Wiśniewskich. Studiował medycynę na Akademii Medycznej w Gdańsku. Po ukończeniu studiów w 1955 roku specjalizował się w neuropatologii. Tytuł doktora medycyny otrzymał w 1960 roku, następnie wyjeżdżał na staże naukowe na Uniwersytecie w Toronto u Jerzego Olszewskiego i w Narodowym Instytucie Zdrowia w Bethesdzie u Igora Klatzo. Habilitację uzyskał w 1965 na Akademii Medycznej w Warszawie| Od 1966 roku na stałe w Stanach Zjednoczonych, początkowo pracował w Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku, od 1976 kierował New York State Institute for Basic Research in Developmental Disabilities w Nowym Jorku. Był autorem i współautorem ponad 600 prac naukowych.
Za swoje osiągnięcia naukowe otrzymał Nagrodę Fundacji Alfreda Jurzykowskiego i Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. W 1959 r. został członkiem zagranicznym PAN.
Jego bratem był Leszek Wiśniewski (1935–2013). Żonaty z Krystyną Wiśniewską, ich syn Thomas również jest neuropatologiem. Drugi syn Alexander zmarł w 1989 roku.

title: Henryk M. Wiśniewski

wikitext:
{{inne znaczenia||[[Henryk Wiśniewski]]}}
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Henryk Mieczysław Wiśniewski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = 27 lutego 1931
 |miejsce urodzenia         = [[Luszkówko]]
 |data śmierci              = 5 września 1999
 |miejsce śmierci           = [[Nowy Jork]]
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor
 |jakich nauk               = medycznych
 |specjalność               =
 |almamater                 = [[Gdański Uniwersytet Medyczny|Akademia Medyczna w Gdańsku]]
 |aktywność zawodowa        =
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku<br>New York State Institute for Basic Research in Developmental Disabilities
 |stanowisko1               =
 |okres zatr1               =
 |funkcja                   =
 |doktorat data             = 1960
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = 1965
 |habilitacja uczelnia      = [[Warszawski Uniwersytet Medyczny|Akademia Medyczna w Warszawie]]
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            =
 |honoriscausa data1        = 1991
 |honoriscausa uczelnia1    = [[Gdański Uniwersytet Medyczny]]
 |odznaczenia               = {{order|OZRP|KO}}
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Henryk Mirosław Wiśniewski''' także '''Henry M. Wisniewski''' (ur. [[27 lutego]] [[1931]] w [[Luszkówko|Luszkówku]], zm. [[5 września]] [[1999]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]) – polski i amerykański neuropatolog, badacz [[choroba Alzheimera|choroby Alzheimera]].

== Życiorys ==
Syn Ewy z domu Korthals i Aleksandra Wiśniewskich. Studiował medycynę na [[Gdański Uniwersytet Medyczny|Akademii Medycznej w Gdańsku]]. Po ukończeniu studiów w 1955 roku specjalizował się w neuropatologii<ref>{{cytuj |autor = M. E. Kempa |tytuł = Wkład profesora dr. hab. Henryka M. Wiśniewskiego (1931-1999) do światowej neurologii XX wieku |czasopismo = Wiadomości Lekarskie |data = 2001 |wolumin = 54 |numer = 11–12 |s = 722–726 |pmid = 11928563}}</ref>. Tytuł doktora medycyny otrzymał w 1960 roku, następnie wyjeżdżał na staże naukowe na [[University of Toronto|Uniwersytecie w Toronto]] u [[Jerzy Olszewski (neurolog)|Jerzego Olszewskiego]] i w Narodowym Instytucie Zdrowia w Bethesdzie u [[Igor Klatzo|Igora Klatzo]]. Habilitację uzyskał w 1965 na [[Warszawski Uniwersytet Medyczny|Akademii Medycznej w Warszawie]]|<ref>[http://www.poles.org/db/w_names/Wisniewski_HM.html Biografia w j. angielskim].</ref> Od 1966 roku na stałe w Stanach Zjednoczonych, początkowo pracował w Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku, od 1976 kierował New York State Institute for Basic Research in Developmental Disabilities w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]. Był autorem i współautorem ponad 600 prac naukowych<ref>{{cytuj |autor = R. N. Kalaria, A. E. Oakley |tytuł = Henryk Miroslaw Wisniewski, 1931-1999 |czasopismo = Annals of the New York Academy of Sciences |data = 2000-04 |data dostępu = 2021-09-10 |wolumin = 903 |numer = 1 |s = xiii–xvi |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06341.x |język = en |dostęp = z}}</ref><ref>{{cytuj |autor = Robert D. Terry |tytuł = In Memoriam |czasopismo = Journal of Neuropathology & Experimental Neurology |data = 2000-01 |data dostępu = 2021-09-10 |wolumin = 59 |numer = 1 |s = 86–87 |doi = 10.1093/jnen/59.1.86 |język = en |dostęp = o}}</ref>.

Za swoje osiągnięcia naukowe otrzymał Nagrodę [[Fundacja Alfreda Jurzykowskiego|Fundacji Alfreda Jurzykowskiego]] i [[Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej|Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]]. W 1959 r. został członkiem zagranicznym [[Polska Akademia Nauk|PAN]]<ref name="PAN">{{cytuj |tytuł = Wiśniewski, Henryk |praca = Członkowie Polskiej Akademii Nauk |data dostępu = 2021-09-09 |opublikowany = PAN |url = https://web.archive.org/web/20210901221439/https://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=WI%C5%9ANIEWSKI,+Henryk}}</ref>.

Jego bratem był [[Leszek Wiśniewski]] (1935–2013)<ref>[https://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ppk/15/ppk1518.pdf Leszek Józef Wiśniewski – wspomnienie o Przyjacielu].</ref>. Żonaty z Krystyną Wiśniewską, ich syn Thomas również jest neuropatologiem. Drugi syn Alexander zmarł w 1989 roku<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.nytimes.com/1999/09/20/us/henry-m-wisniewski-68-a-leader-in-alzheimer-s-research.html |tytuł = Henry M. Wisniewski, 68, a Leader in Alzheimer’s Research |nazwisko = |imię = |opublikowany = |data = 1999-09-20 |data dostępu = 2016-09-15}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Wiśniewski, Henryk}}
[[Kategoria:Amerykańscy neuropatolodzy]]
[[Kategoria:Polscy neuropatolodzy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]]
[[Kategoria:Członkowie zagraniczni PAN]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1931]]
[[Kategoria:Zmarli w 1999]]

title: Henryk Mieczysław Wiśniewski

Data i miejsce urodzenia: 27 lutego 1931 · Luszkówko

Data i miejsce śmierci: 5 września 1999 · Nowy Jork

Alma Mater: Akademia Medyczna w Gdańsku

Habilitacja: 1965 · Akademia Medyczna w Warszawie

Uczelnia: Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku · New York State Institute for Basic Research in Developmental Disabilities


text:
# Nikołaj Popow (generał)
Nikołaj Iwanowicz Popow (ros. Никола́й Ива́нович Попо́в, ur. 2 grudnia 1930 we wsi Biełowka w obwodzie samarskim, zm. 16 lipca 2008 w Moskwie) – radziecki generał armii.

## Życiorys
W 1948 wstąpił do szkoły wojskowej w Saratowie, którą ukończył w 1951 i został dowódcą plutonu czołgów, 1955-1959 dowodził kompanią szkolną, 1959-1961 studiował w Akademii Wojsk Pancernych. Od 1953 należał do KPZR, 1961 został dowódcą batalionu, a 1963 zastępcą dowódcy pułku czołgów, 1965-1968 dowodził szkolnym pułkiem czołgów. W lipcu 1970 ukończył Wojskową Akademię Sztabu Generalnego i został dowódcą dywizji, a w sierpniu 1973 szefem sztabu - I zastępcą dowódcy 1 Armii Pancernej, od lipca 1975 do kwietnia 1979 był dowódcą tej armii. Od kwietnia 1979 do października 1981 był szefem sztabu - I zastępcą dowódcy wojsk Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego, od października 1981 do września 1984 dowodził wojskami Syberyjskiego Okręgu Wojskowego, a od września 1984 do stycznia 1989 wojskami Turkiestańskiego Okręgu Wojskowego, 1988 otrzymał stopień generała armii. Jako dowódca Turkiestańskiego Okręgu Wojskowego brał udział w dowodzeniu działaniami bojowymi Ograniczonego Kontyngentu Wojsk Radzieckich w Afganistanie. Od stycznia 1989 do marca 1992 był głównodowodzącym, a od marca do czerwca 1992 dowódcą wojsk Kierunku Południowego. Od 25 lutego 1986 do 2 lipca 1990 wchodził w skład Centralnej Komisji Rewizyjnej KPZR.

## Odznaczenia
- Order Lenina
- Order Czerwonego Sztandaru
- Order Czerwonej Gwiazdy
- Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” II klasy
- Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” III klasy

I wiele medali.

title: Nikołaj Popow (generał)

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Nikołaj Popow
 |imię i nazwisko org = {{k|ru|Никола́й Ива́нович Попо́в}}
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = RAF_A_F9GenArmy_since_1974h.svg
 |stopień             = [[generał armii (ZSRR)|generał armii]]
 |data urodzenia      = [[2 grudnia]] [[1930]]
 |miejsce urodzenia   = [[Biełowka (obwód samarski)|Biełowka]], [[obwód samarski]]
 |data śmierci        = [[16 lipca]] [[2008]]
 |miejsce śmierci     = [[Moskwa]]
 |lata służby         = 1948–1992
 |siły zbrojne        = [[Plik:Communist star with golden border and red rims.svg|20px]] [[Armia Radziecka]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[radziecka interwencja w Afganistanie]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|OL (ZSRR)}} {{order|OCzG}} {{order|OCzG}} {{order|OSOSZ|2}} {{order|OSOSZ|3}}
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
'''Nikołaj Iwanowicz Popow''' ([[język rosyjski|ros.]] Никола́й Ива́нович Попо́в, ur. [[2 grudnia]] [[1930]] we wsi [[Biełowka (obwód samarski)|Biełowka]] w [[obwód samarski|obwodzie samarskim]], zm. [[16 lipca]] [[2008]] w [[Moskwa|Moskwie]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] generał armii.

== Życiorys ==
W 1948 wstąpił do szkoły wojskowej w [[Saratów|Saratowie]], którą ukończył w 1951 i został dowódcą plutonu czołgów, 1955-1959 dowodził kompanią szkolną, 1959-1961 studiował w Akademii Wojsk Pancernych. Od 1953 należał do [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|KPZR]], 1961 został dowódcą batalionu, a 1963 zastępcą dowódcy pułku czołgów, 1965-1968 dowodził szkolnym pułkiem czołgów. W lipcu 1970 ukończył Wojskową Akademię Sztabu Generalnego i został dowódcą dywizji, a w sierpniu 1973 szefem sztabu - I zastępcą dowódcy 1 Armii Pancernej, od lipca 1975 do kwietnia 1979 był dowódcą tej armii. Od kwietnia 1979 do października 1981 był szefem sztabu - I zastępcą dowódcy wojsk Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego, od października 1981 do września 1984 dowodził wojskami [[Syberyjski Okręg Wojskowy|Syberyjskiego Okręgu Wojskowego]], a od września 1984 do stycznia 1989 wojskami Turkiestańskiego Okręgu Wojskowego, 1988 otrzymał stopień generała armii. Jako dowódca Turkiestańskiego Okręgu Wojskowego brał udział w dowodzeniu działaniami bojowymi Ograniczonego Kontyngentu Wojsk Radzieckich w [[Demokratyczna Republika Afganistanu|Afganistanie]]. Od stycznia 1989 do marca 1992 był głównodowodzącym, a od marca do czerwca 1992 dowódcą wojsk Kierunku Południowego. Od 25 lutego 1986 do 2 lipca 1990 wchodził w skład Centralnej Komisji Rewizyjnej KPZR.

== Odznaczenia ==
* [[Order Lenina]]
* [[Order Czerwonego Sztandaru]]
* [[Order Czerwonej Gwiazdy]]
* [[Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR”]] II klasy
* Order „Za służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR” III klasy
I wiele medali.

== Bibliografia ==
* http://old.redstar.ru/2008/07/19_07/3_08.html (ros.)
* [http://www.knowbysight.info/2_KPSS/05810.asp Przewodnik po historii Partii Komunistycznej i ZSRR (ros.)]

{{SORTUJ:Popow, Nikołaj Iwanowicz}}
[[Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa]]
[[Kategoria:Generałowie armii Sił Zbrojnych ZSRR]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR”]]
[[Kategoria:Politycy KPZR]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1930]]
[[Kategoria:Zmarli w 2008]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Trojekurowskim w Moskwie]]

title: Nikołaj PopowНикола́й Ива́нович Попо́в

Data i miejsce urodzenia: 2 grudnia 1930 · Biełowka, obwód samarski

Data i miejsce śmierci: 16 lipca 2008 · Moskwa

Siły zbrojne: Armia Radziecka

Główne wojny i bitwy: radziecka interwencja w Afganistanie


text:
# Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Białogardzie
Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Białogardzie – zbór Kościoła Zielonoświątkowego w RP znajdujący się w Białogardzie, przy ulicy Wileńskiej 6.

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Białogardzie
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |państwo                 = zachodniopomorskie
 |siedziba                = [[Białogard]]
 |adres                   = ul. Wileńska 6<br />78-200 Białogard
 |data powołania          =
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Protestantyzm|protestanckie]]
 |kościół                 = [[Kościół Zielonoświątkowy w RP|Kościół Zielonoświątkowy]]
 |1. jednostka typ        = Nazwa zboru
 |1. jednostka nazwa      =
 |2. jednostka typ        = [[Diecezja]]
 |2. jednostka nazwa      =
 |3. jednostka typ        = Okręg
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja =
 |obiekt sakralny         =
 |filie                   =
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               =
 |wezwanie                =
 |dzień wspomnienia       =
 |kod mapy                = Białogard
 |współrzędne             = 54°00′30,5″N 15°58′09,8″E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Białogardzie''' – zbór [[Kościół Zielonoświątkowy w RP|Kościoła Zielonoświątkowego w RP]] znajdujący się w [[Białogard]]zie, przy ulicy Wileńskiej 6.

== Bibliografia ==
*{{Cytuj stronę | url = http://kz.pl/zbory/ | tytuł = Informacje na stronie Kościoła Zielonoświątkowego | opublikowany = kz.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20110811104033/http://kz.pl/zbory/ | zarchiwizowano = 2011-08-11}}

{{Struktura Kościoła Zielonoświątkowego w RP}}

[[Kategoria:Zbory okręgu zachodnio-wielkopolskiego Kościoła Zielonoświątkowego w RP|Białogard]]
[[Kategoria:Zbory protestanckie w Białogardzie|Zielonoświątkowy]]

Państwo: Polska

Województwo: zachodniopomorskie

Siedziba: Białogard

Adres: ul. Wileńska 6 · 78-200 Białogard

Wyznanie: protestanckie

Kościół: Kościół Zielonoświątkowy


text:
# Kolej szprotawska
Kolej szprotawska (niem. Kleinbahn Grünberg–Sprottau) – niepaństwowa linia kolejowa, wytyczona pomiędzy dwoma przemysłowymi miastami
Dolnego Śląska: Zieloną Górą i Szprotawą. Funkcjonowała do lat czterdziestych XX wieku.

## Podstawy działalności
Ze względu na potrzebę transportu materiałów przemysłowych i płodów rolnych w roku 1897 pojawił się pomysł uruchomienia połączenia kolejowego. Samorządy i lokalni przemysłowcy podjęli na spotkaniu w Rückersdorf (ob. Siecieborzyce) decyzję o bezpłatnym przekazaniu gruntów pod budowę kolei. W 1908 roku znaleziono głównego inwestora, specjalizującego się w budowie kolei lokalnych, przedsiębiorcę kolejowego Fryderyka Lenca. Ponieważ linia umożliwiałaby też dogodną podróż drobnym handlarzom i lokalnym turystom, otrzymała przydomek „kolejki jagodowej”.
19 maju 1910 roku powołano w zielonogórskim ratuszu, a 31 maja zarejestrowano spółkę akcyjną Kleinbahn Grünberg–Sprottau AG. Głównym udziałowcem została spółka Lenz & Co GmbH. Początkowo do udziału w spółce (Towarzystwie Akcyjnym), która zgromadziła kapitał założycielski niezbędny do poniesienia kosztów budowy kolei i zakupu sprzętu do jej obsługi, przystąpiło również Królestwo Prus, powiaty Zielona Góra, Kożuchów, Szprotawa i Żagań, miasto Szprotawa oraz gmina Wichów. Współzałożycielami było 46 osób prywatnych, głównie właścicieli zielonogórskich fabryk i ziemian, a wśród firm znajdowały się Niemiecka Manufaktura Wełny, zakłady Beuchelta (które dostarczyły tabor kolejowy), browar i rzeźnia miejska. Wśród udziałowców, którzy przekazali bezpłatnie swoje grunty do spółki, byli m.in. na terenie Jędrzychowa – Oskar Kliem, w Ochli – Gustaw i Anna Horlitz, w Broniszowie − probostwo katolickie, w Radwanowie − Karol Kude. Z ogólnej liczby 75,97 ha gruntów zajętych przez kolejkę własnością przedsiębiorstwa Kleinbahn Grünberg–Sprottau AG było 68,93 ha, reszta (7,04 ha) została zakwalifikowana jako grunty obce, niebędące własnością przedsiębiorstwa.
Kapitał spółki wynosił 2 550 000 marek, na co składało się 2550 akcji o wartości nominalnej 1000 marek każda. Poszczególni udziałowcy objęli następujące pakiety akcji:
- Królestwo Prus (Königlich Preußischen Staat) 750 akcji;
- powiat Zielona Góra – 350 akcji;
- miasto Zielona Góra – 215 akcji;
- powiat Kożuchów – 160 akcji;
- powiat Szprotawa – 150 akcji;
- miasto Szprotawa – 125 akcji;
- powiat Żagań – 50 akcji;
- gmina Wichów – 1 akcja;
- firma Lenz & Co GmbH – 500 akcji.

Pozostali indywidualni akcjonariusze objęli 249 akcji o łącznej wartości nominalnej 249 000 marek.
Na początku działalności kolej posiadała cztery parowozy, wagony produkowano w miejscowej fabryce Beuchelta. Zatrudnienie wynosiło mniej niż 70 osób.

## Linia kolejowa
W lipcu 1910 roku rozpoczęła się budowa trasy, a 1 października 1911 roku nastąpiło jej otwarcie. Miała blisko 51 km długości i wiodła przez wsie położone na południe od Zielonej Góry: Jędrzychów, Ochlę, Jarognewice, Radwanów, Broniszów, Dębiczkę, Wichów, Chotków, Stypułów, Siecieborzyce, Witków, Kartowice. Czas przejazdu zależnie od składu i ew. przestojów (przejazd dostosowywano do indywidualnych zamówień) wahał się w granicach 2,5–3 godzin.

## Infrastruktura na terenie Zielonej Góry
Na terenie Zielonej Góry kolej posiadała trzy stacje (w tym jedną towarową), które były niezależne od kolei państwowej. W mieście wybudowano też 4 wiadukty. Trzy z nich zostały w późniejszym okresie rozebrane: na ul. Kożuchowskiej i ul. Nowej) w 2002 roku oraz w okolicy obecnej ulicy Wiejskiej, rozebrany pod koniec lat sześćdziesiątych XX w. W jego miejsce zbudowano nowy betonowy nad nowo wyznaczoną dwujezdniową aleją Wojska Polskiego. Zamontowano na nim stare tory z 1923 roku. Ostatni wiadukt znajduje się w sztucznej dolinie pod ul. Łużycką. Rozbudowany został w latach siedemdziesiątych XX w. Linia kolei na terenie miasta była po wojnie utrzymywana i służyła do transportu produktów z miejscowych fabryk w kierunku dworca PKP. Dobudowano do niej bocznicę przy ul. Węglowej prowadzącą do poznańskiej centrali materiałów budowlanych. Większość bocznic funkcjonowała do roku 2001, a jedna, prowadząca do wytwórni wódek, do roku 2011.

### Stacje kolejowe w Zielonej Górze
Istnieją niejasności dotyczące statusu, funkcji, a nawet precyzyjnej lokalizacji początkowego dworca kolejki na terenie miasta. Sprottauer Bahnhof (lub Grünberg Hatzfeldstraße), potocznie określany jako Dworzec Szprotawski, mieścił się w bezpośrednim sąsiedztwie dworca głównego kolei państwowej. Sama stacja rozciągała się na długości 500 metrów. Na niektórych planach miasta w tym miejscu jest zaznaczony mały dworzec z napisem "Sprottauer Bahnhof", na innych oznaczono cały zespół stacyjny, składający się z części towarowej i osobowej, ok. 250 m w kierunku Szprotawy. Sam "Sprottauer Bahnhof" (w lokalizacji przy głównym dworcu) nie był często prezentowany w dostępnych materiałach ikonograficznych. Na jedynej zachowanej pocztówce, znajduje się w tym miejscu mała drewniana i przeszklona zielona budka, prawdopodobnie miejsce sprzedaży biletów.
Drugi dworzec (w okolicy ul. Ogrodowej), w południowo-zachodniej części miasta, Zielona Góra-Górne Miasto (Grünberg-Oberstadt), z przyczyn ekonomicznych pełnił funkcję dworca początkowego od połowy lat 30. XX wieku. Była to główna stacja linii kolejowej. Później przekształcony został w budynek mieszkalny, a okoliczna infrastruktura kolejowa została usunięta.
Trzecią stacją na terenie miasta była stacja towarowa Grünberg Schützenplatz. Nie było jej w dawnych rozkładach jazdy pociągów pasażerskich. Zaznaczona była za to jako stacja towarowa w atlasie kolejowym Europy z 1921 roku. Nie jest znany jej wygląd. Znajdowały się przy niej betonowe rampy o co najmniej trzech krawędziach oraz węzeł bocznic i rozjazd krzyżowy.
Po I wojnie światowej, w 1923 roku, powstał perspektywiczny, wieloletni plan rozwoju miasta Grünberg. W planie tym zakładano budowę stacji pasażerskiej w miejscu przecięcia się linii do Szprotawy z drogą biegnącą do Heinersdorf (ob. Jędrzychów, dzielnica Zielonej Góry). Planu tego nigdy nie zrealizowano.

## Zaprzestanie działalności
Najlepszą koniunkturę gospodarczą miała kolej szprotawska w pierwszych latach swej działalności (ponad 300 pasażerów dziennie). Umożliwiała też transport żołnierzy i materiałów wojskowych w czasie obu wojen światowych. Jednak już na początku lat trzydziestych XX w. odnotowano jej deficytowość. Po roku 1935 jej funkcjonowanie zostało mocno zredukowane (w roku 1938 odnotowano ok. 25 pasażerów dziennie). Po II wojnie światowej przysłużyła się jeszcze kilku mniej lub bardziej regularnym transportom, głównie przemysłowym i wojskowym, jednak w rozkładach jazdy PKP, do których została wcielona, regularne połączenie pasażerskie występuje tylko raz, w sezonie 1945/1946: jeden kurs dziennie w obie strony, skomunikowany z pociągiem relacji Poznań – Zielona Góra. Potem, aż do roku 1950, linia ta jest opisywana w pasażerskich rozkładach jazdy jako "linia nieczynna" lub "ruch czasowo wstrzymany". W latach pięćdziesiątych dokonano rozbiórki linii, pozostawiając jedynie część trasy na terenie Zielonej Góry.

## Kolej szprotawska obecnie
Na początku XXI wieku kolejka szprotawska stała się inspiracją działalności krajoznawczej i poznawczej regionalnej grupy hobbystów. Wyznakowano (w latach 2005-2009) śladem torowiska żółty szlak turystyczny z Zielonej Góry do Szprotawy, odbudowano, w wersji dla turystów pieszych i rowerzystów, zniszczony most nad Śląską Ochlą (2007), odkopano z funduszy europejskich stację kolejową w Radwanowie i utworzono w tym miejscu stałą odkrywkę archeologiczną (2009), zrekonstruowano i częściowo odtworzono w terenie wygląd stacji w Broniszowie (2009–2010) i Wichowie (2010–2011). Na trasie szlaku pobudowano pola biwakowe (m.in. przy odbudowanym moście), w kilku wiejskich szkołach wzdłuż dawnej kolei działają okazjonalne bazy rajdowe, prowadzone przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze (m.in. w Ochli, Jarogniewicach, Broniszowie i Chotkowie). Wydawane są broszury informacyjne, działa specjalistyczna strona internetowa przybliżająca historię kolei szprotawskiej i problematykę jej badań. Od roku 2007, cyklicznie w listopadzie odbywają się zloty krajoznawcze dla młodzieży "Na szlaku starej kolei". Planowane jest otwarcie muzeum kolei szprotawskiej w dawnym magazynie na byłym dworcu Grünberg Oberstadt.
W roku 2010 Polskie Towarzystwo Krajoznawcze doprowadziło do wpisania pozostałości kolei do rejestru zabytków. W 2011 roku Towarzystwo zalegalizowało w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego powstanie Muzeum Lokalnego Kolei Szprotawskiej z siedzibą w Zielonej Górze. W ramach obchodów 100-lecia powstania kolei szprotawskiej Archiwum Państwowe w Starym Kisielinie, Muzeum Ziemi Lubuskiej i Muzeum Lokalne Kolei Szprotawskiej zorganizowało cykl wystaw w wiejskich szkołach na trasie kolei zwieńczony wielką wystawą w Muzeum Ziemi Lubuskiej. Inicjatywa otrzymała wsparcie finansowe Marszałka Województwa Lubuskiego.
W 2013 roku parkowi przy dawnej stacji macierzystej Grunberg Oberstadt nadano z inicjatywy Klubu Miłośników Kolei Szprotawskiej, oficjalną nazwę Park Kolei Szprotawskiej. W październiku 2018 roku Rada Miasta Zielona Góra, na wniosek miłośników kolei szprotawskiej, poszerzyła teren Parku, który teraz rozciąga się wzdłuż dawnego ciągu kolejowego  od wiaduktu nad Aleją Wojska Polskiego aż po wiadukt nad ulicą Kożuchowską (uchwała RM nr LXXV.1051.2018 z dnia 25 września 2018 roku).

### Tabor
W roku 2014 Klub Miłośników Kolei Szprotawskiej sprowadził oryginalny parowóz T3 (TKh1) z 1909 roku, czyli model, który obsługiwał kolej szprotawską w latach 1911-1945.
W 2017 roku miłośnicy kolei szprotawskiej odrestaurowali zabytkowy wagon towarowy z 1915 roku i postawili go w skansenie kolei powiatowych na terenie Parku Kolei Szprotawskiej (przy ul. Morwowej). Samą operację ustawiania eksponatu szeroko relacjonowała Gazeta Lubuska (fotoreportaż), Gazeta Wyborcza i Radio Zielona Góra. Aktualnie w renowacji jest kolejny eksponat, wagon osobowy z 1890 roku. Wszystkie te zabytki są związane z kolejami typu kolei szprotawskiej.

title: Kolej szprotawska

wikitext:
{{Linia kolejowa infobox
 |numer         =
 |rodzaj        =
 |nazwa2        =
 |nazwa         = Kolej szprotawska
 |mapa          = Kolej szprotawska (schemat).svg
 |lokalizacja   =
 |zarządca      =
 |srjp          =
 |długość       = 50,7
 |rozstaw       =
 |trakcja       = brak
 |vmax          =
 |zdjęcie       = Ochla dworzec.jpg
 |opis          = Ślad przebiegu torów na terenie [[Ochla (Zielona Góra)|Ochli]]. Po prawej budynek dawnego dworca
 |lata_budowy   = 1910-1911
 |rok_otwarcia  = 1 października 1911
 |rok_do_pkp    =
 |rok_elektry   =
 |rok_zaw_ruchu =
 |rok_fiz_likw  = lata 50. [[XX wiek]]u z wyjątkiem części trasy na terenie Zielonej Góry do [[2001]]
 |przebieg      =
 |commons       = Category:Former railway line Zielona Góra - Szprotawa
}}
[[Plik:Szprotawska wjazd.jpg|thumb|240px|Rozjazd przed wjazdem na teren dworca [[Zielona Góra Górne Miasto]]]]
[[Plik:Kolej szprotawska w Zielonej Górze (schemat).svg|thumb|240px|Przebieg kolei szprotawskiej przez Zieloną Górę]]
[[Plik:Zielona Góra Górne Miasto - dawna stacja kolejowa (2).jpg|thumb|240px|Budynek dworca "Zielona Góra-Górne Miasto". Widoczny na fasadzie zegar zawieszono tuż po 2000 roku]]
[[Plik:Zielona Góra Górne Miasto - dawna stacja kolejowa (3).jpg|thumb|240px|Zaplecze dworca Grünberg-Oberstadt]]
[[Plik:Szprotawskatory.jpg|thumb|240px|Koniec linii (okolice dawnego browaru)]]
'''Kolej szprotawska''' (niem. ''Kleinbahn Grünberg–Sprottau'') – niepaństwowa [[linia kolejowa]], wytyczona pomiędzy dwoma przemysłowymi miastami
[[Dolny Śląsk|Dolnego Śląska]]: [[Zielona Góra|Zieloną Górą]] i [[Szprotawa|Szprotawą]]. Funkcjonowała do lat czterdziestych XX wieku.

== Podstawy działalności ==
Ze względu na potrzebę transportu materiałów przemysłowych i płodów rolnych w roku 1897 pojawił się pomysł uruchomienia połączenia kolejowego. Samorządy i lokalni przemysłowcy podjęli na spotkaniu w Rückersdorf (ob. [[Siecieborzyce]]) decyzję o bezpłatnym przekazaniu gruntów pod budowę kolei<ref>„Grunberger Wochenblatt” 1897, nr 3, s.2.</ref>. W 1908 roku znaleziono głównego inwestora, specjalizującego się w budowie kolei lokalnych, przedsiębiorcę kolejowego [[Fryderyk Lenc|Fryderyka Lenca]]<ref>Akta Rejencji Wrocławskiej, sygn. I/9264; W. Rode, Elektrische Kleinbahn…</ref>. Ponieważ linia umożliwiałaby też dogodną podróż drobnym handlarzom i lokalnym turystom, otrzymała przydomek „kolejki jagodowej”.

19 maju 1910 roku powołano w zielonogórskim ratuszu, a 31 maja zarejestrowano [[spółka akcyjna|spółkę akcyjną]] ''Kleinbahn Grünberg–Sprottau AG''. Głównym udziałowcem została spółka ''Lenz & Co GmbH''. Początkowo do udziału w spółce (Towarzystwie Akcyjnym), która zgromadziła kapitał założycielski niezbędny do poniesienia kosztów budowy kolei i zakupu sprzętu do jej obsługi, przystąpiło również [[Królestwo Prus]], powiaty [[powiat zielonogórski|Zielona Góra]], [[powiat kożuchowski|Kożuchów]], [[powiat szprotawski|Szprotawa]] i [[powiat żagański|Żagań]], miasto [[Szprotawa]] oraz [[gmina Wichów]]. Współzałożycielami było 46 osób prywatnych, głównie właścicieli zielonogórskich fabryk i [[ziemiaństwo|ziemian]], a wśród firm znajdowały się [[Niemiecka Manufaktura Wełny]], zakłady Beuchelta (które dostarczyły tabor kolejowy), browar i rzeźnia miejska. Wśród udziałowców, którzy przekazali bezpłatnie swoje grunty do spółki, byli m.in. na terenie [[Jędrzychów (Zielona Góra)|Jędrzychowa]] – Oskar Kliem, w [[Ochla (Zielona Góra)|Ochli]] – Gustaw i Anna Horlitz, w [[Broniszów (województwo lubuskie)|Broniszowie]] − probostwo katolickie, w [[Radwanów (województwo lubuskie)|Radwanowie]] − [[Karol Kude]]. Z ogólnej liczby 75,97 ha gruntów zajętych przez kolejkę własnością przedsiębiorstwa Kleinbahn Grünberg–Sprottau AG było 68,93 ha, reszta (7,04 ha) została zakwalifikowana jako grunty obce, niebędące własnością przedsiębiorstwa<ref>AAN, Ministerstwo Kolei, Protokół zdawczo-odbiorczy upaństwowienia przedsiębiorstwa komunikacyjnego Kolej Zielona Góra – Szprotawa, sygn.135.</ref>.

Kapitał spółki wynosił 2 550 000 marek, na co składało się 2550 akcji o wartości nominalnej 1000 marek każda. Poszczególni udziałowcy objęli następujące pakiety akcji:
* Królestwo Prus (Königlich Preußischen Staat) 750 akcji;
* powiat Zielona Góra – 350 akcji;
* miasto Zielona Góra – 215 akcji;
* powiat Kożuchów – 160 akcji;
* powiat Szprotawa – 150 akcji;
* miasto Szprotawa – 125 akcji;
* powiat Żagań – 50 akcji;
* gmina Wichów – 1 akcja;
* firma Lenz & Co GmbH – 500 akcji.
Pozostali indywidualni akcjonariusze objęli 249 akcji o łącznej wartości nominalnej 249 000 marek<ref>Sprawozdanie finansowe spółki za rok 1911/12, AP Stary Kisielin.</ref>.

Na początku działalności kolej posiadała cztery parowozy, wagony produkowano w miejscowej fabryce [[Beuchelt]]a. Zatrudnienie wynosiło mniej niż 70 osób.

== Linia kolejowa ==
W lipcu 1910 roku rozpoczęła się budowa trasy, a 1 października 1911 roku nastąpiło jej otwarcie<ref>[https://kolejka.ptkraj.pl/?mod=157 Szlak turystyczny kolei szprotawskiej]</ref>. Miała blisko 51 km długości i wiodła przez wsie położone na południe od Zielonej Góry: [[Jędrzychów (Zielona Góra)|Jędrzychów]], [[Ochla (Zielona Góra)|Ochlę]], [[Jarogniewice (Zielona Góra)|Jarognewice]], [[Radwanów (województwo lubuskie)|Radwanów]], [[Broniszów (województwo lubuskie)|Broniszów]], [[Dębiczka|Dębiczkę]], [[Wichów]], [[Chotków]], [[Stypułów]], [[Siecieborzyce]], [[Witków (województwo lubuskie)|Witków]], [[Kartowice]]. Czas przejazdu zależnie od składu i ew. przestojów (przejazd dostosowywano do indywidualnych zamówień) wahał się w granicach 2,5–3 godzin.

== Infrastruktura na terenie Zielonej Góry ==
Na terenie Zielonej Góry kolej posiadała trzy stacje (w tym jedną towarową), które były niezależne od kolei państwowej. W mieście wybudowano też 4 [[wiadukt]]y. Trzy z nich zostały w późniejszym okresie rozebrane: na [[Ulice w Zielonej Górze|ul. Kożuchowskiej]] i [[Ulice w Zielonej Górze|ul. Nowej]]) w 2002 roku oraz w okolicy obecnej ulicy Wiejskiej, rozebrany pod koniec lat sześćdziesiątych XX w. W jego miejsce zbudowano nowy betonowy nad nowo wyznaczoną dwujezdniową aleją Wojska Polskiego. Zamontowano na nim stare tory z 1923 roku. Ostatni wiadukt znajduje się w sztucznej dolinie pod ul. Łużycką. Rozbudowany został w latach siedemdziesiątych XX w. Linia kolei na terenie miasta była po wojnie utrzymywana i służyła do transportu produktów z miejscowych fabryk w kierunku dworca PKP. Dobudowano do niej bocznicę przy ul. Węglowej prowadzącą do poznańskiej centrali materiałów budowlanych. Większość [[bocznica kolejowa|bocznic]] funkcjonowała do roku 2001, a jedna, prowadząca do wytwórni wódek, do roku 2011.

=== Stacje kolejowe w Zielonej Górze ===
Istnieją niejasności dotyczące statusu, funkcji, a nawet precyzyjnej lokalizacji początkowego dworca kolejki na terenie miasta. ''Sprottauer Bahnhof'' (lub ''Grünberg Hatzfeldstraße''), potocznie określany jako Dworzec Szprotawski, mieścił się w bezpośrednim sąsiedztwie [[Zielona Góra (stacja kolejowa)|dworca głównego]] kolei państwowej. Sama stacja rozciągała się na długości 500 metrów. Na niektórych planach miasta w tym miejscu jest zaznaczony mały dworzec z napisem "Sprottauer Bahnhof", na innych oznaczono cały zespół stacyjny, składający się z części towarowej i osobowej, ok. 250 m w kierunku Szprotawy. Sam "Sprottauer Bahnhof" (w lokalizacji przy głównym dworcu) nie był często prezentowany w dostępnych materiałach ikonograficznych. Na jedynej zachowanej pocztówce, znajduje się w tym miejscu mała drewniana i przeszklona zielona budka, prawdopodobnie miejsce sprzedaży biletów<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.kolejka.ptkraj.pl/?mod=46|tytuł=Zielona Góra Hatzfeldstrasse|autor=Mieczysław J. Bonisławski |opublikowany=Polskie Towarzystwo Krajoznawcze|data dostępu=2012-05-17}}</ref>.

Drugi dworzec (w okolicy ul. Ogrodowej), w południowo-zachodniej części miasta, [[Zielona Góra-Górne Miasto]] (''Grünberg-Oberstadt''), z przyczyn ekonomicznych pełnił funkcję dworca początkowego od połowy lat 30. XX wieku. Była to główna stacja linii kolejowej. Później przekształcony został w budynek mieszkalny, a okoliczna infrastruktura kolejowa została usunięta<ref name="kolejka.ptkraj.pl">{{cytuj stronę|url=http://www.kolejka.ptkraj.pl/?mod=47|tytuł=Zielona Góra Górne Miasto|autor=Mieczysław J. Bonisławski |opublikowany=Polskie Towarzystwo Krajoznawcze|data dostępu=2012-05-17}}</ref>.

Trzecią stacją na terenie miasta była [[stacja towarowa]] ''Grünberg Schützenplatz''. Nie było jej w dawnych rozkładach jazdy pociągów pasażerskich. Zaznaczona była za to jako stacja towarowa w atlasie kolejowym Europy z 1921 roku. Nie jest znany jej wygląd. Znajdowały się przy niej betonowe rampy o co najmniej trzech krawędziach oraz węzeł bocznic i rozjazd krzyżowy<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.kolejka.ptkraj.pl/?mod=80|tytuł=Grünberg Schützenplatz|autor=Mieczysław J. Bonisławski |opublikowany=Polskie Towarzystwo Krajoznawcze|data dostępu=2012-05-17}}</ref>.

Po I wojnie światowej, w 1923 roku, powstał perspektywiczny, wieloletni plan rozwoju miasta Grünberg. W planie tym zakładano budowę stacji pasażerskiej w miejscu przecięcia się linii do Szprotawy z drogą biegnącą do Heinersdorf (ob. [[Jędrzychów (Zielona Góra)|Jędrzychów]], dzielnica Zielonej Góry). Planu tego nigdy nie zrealizowano<ref>„Gazeta wieku. XX wiek w Zielonej Górze i okolicach”, pod redakcją Artura Łukasiewicza, Zielona Góra 2002.</ref>.

== Zaprzestanie działalności ==
Najlepszą koniunkturę gospodarczą miała kolej szprotawska w pierwszych latach swej działalności (ponad 300 pasażerów dziennie). Umożliwiała też transport żołnierzy i materiałów wojskowych w czasie obu wojen światowych. Jednak już na początku lat trzydziestych XX w. odnotowano jej deficytowość. Po roku 1935 jej funkcjonowanie zostało mocno zredukowane (w roku 1938 odnotowano ok. 25 pasażerów dziennie). Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] przysłużyła się jeszcze kilku mniej lub bardziej regularnym transportom, głównie przemysłowym i wojskowym, jednak w rozkładach jazdy [[Polskie Koleje Państwowe|PKP]], do których została wcielona, regularne połączenie pasażerskie występuje tylko raz, w sezonie 1945/1946: jeden kurs dziennie w obie strony, skomunikowany z pociągiem relacji [[Poznań]] – Zielona Góra<ref>„Podróżnik kolejowy okręgu poznańskiego”, ważny od 1 listopada 1945.</ref>. Potem, aż do roku 1950, linia ta jest opisywana w pasażerskich rozkładach jazdy jako "linia nieczynna" lub "ruch czasowo wstrzymany"<ref>Roczne rozkłady jazdy PKP na sezony 1947/48, 1948/49, 1949/50.</ref>. W latach pięćdziesiątych dokonano rozbiórki linii, pozostawiając jedynie część trasy na terenie Zielonej Góry.

== Kolej szprotawska obecnie ==
Na początku XXI wieku kolejka szprotawska stała się inspiracją działalności krajoznawczej i poznawczej regionalnej grupy hobbystów. Wyznakowano (w latach 2005-2009) śladem torowiska żółty szlak turystyczny z Zielonej Góry do Szprotawy, odbudowano, w wersji dla turystów pieszych i rowerzystów, zniszczony most nad Śląską Ochlą (2007), odkopano z funduszy europejskich stację kolejową w Radwanowie i utworzono w tym miejscu stałą odkrywkę archeologiczną (2009), zrekonstruowano i częściowo odtworzono w terenie wygląd stacji w Broniszowie (2009–2010) i Wichowie (2010–2011). Na trasie szlaku pobudowano pola biwakowe (m.in. przy odbudowanym moście), w kilku wiejskich szkołach wzdłuż dawnej kolei działają okazjonalne bazy rajdowe, prowadzone przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze (m.in. w Ochli, Jarogniewicach, Broniszowie i Chotkowie). Wydawane są broszury informacyjne, działa specjalistyczna strona internetowa przybliżająca historię kolei szprotawskiej i problematykę jej badań. Od roku 2007, cyklicznie w listopadzie odbywają się zloty krajoznawcze dla młodzieży "Na szlaku starej kolei". Planowane jest otwarcie muzeum kolei szprotawskiej w dawnym magazynie na byłym dworcu Grünberg Oberstadt<ref name="kolejka.ptkraj.pl"/>.

W roku 2010 [[Polskie Towarzystwo Krajoznawcze]] doprowadziło do wpisania pozostałości kolei do rejestru zabytków. W 2011 roku Towarzystwo zalegalizowało w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego powstanie Muzeum Lokalnego Kolei Szprotawskiej z siedzibą w Zielonej Górze. W ramach obchodów 100-lecia powstania kolei szprotawskiej Archiwum Państwowe w Starym Kisielinie, Muzeum Ziemi Lubuskiej i Muzeum Lokalne Kolei Szprotawskiej zorganizowało cykl wystaw w wiejskich szkołach na trasie kolei zwieńczony wielką wystawą w [[Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze|Muzeum Ziemi Lubuskiej]]. Inicjatywa otrzymała wsparcie finansowe Marszałka Województwa Lubuskiego.

W 2013 roku parkowi przy dawnej stacji macierzystej Grunberg Oberstadt nadano z inicjatywy Klubu Miłośników Kolei Szprotawskiej, oficjalną nazwę Park Kolei Szprotawskiej<ref>{{Cytuj stronę | url = http://bip.zielonagora.pl/system/obj/31151_0348-XLII-2013.pdf | tytuł = Uchwała nr XLII.348.2013 Rady Miasta Zielona Góra z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie nadania nazwy parku w Zielonej Górze | opublikowany = bip.zielonagora.pl | język = pl | data dostępu = 2016-10-16}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://rzg.pl/radio-zielona-gora/wiadomosci/park-z-imieniem-kolei-szprotawskiej/ | tytuł = Kolej Szprotawska patronem parku | nazwisko = Życzkowski | imię = Janusz | data = 2013-01-29 | opublikowany = rzg.pl | język = pl | data dostępu = 2016-10-16 | archiwum = https://web.archive.org/web/20161019012659/http://rzg.pl/radio-zielona-gora/wiadomosci/park-z-imieniem-kolei-szprotawskiej/ | zarchiwizowano = 2016-10-19 }}</ref>. W październiku 2018 roku Rada Miasta Zielona Góra, na wniosek miłośników kolei szprotawskiej, poszerzyła teren Parku, który teraz rozciąga się wzdłuż dawnego ciągu kolejowego  od wiaduktu nad Aleją Wojska Polskiego aż po wiadukt nad ulicą Kożuchowską (uchwała RM nr LXXV.1051.2018 z dnia 25 września 2018 roku).

=== Tabor ===
W roku 2014 Klub Miłośników Kolei Szprotawskiej sprowadził oryginalny parowóz T3 ([[TKh1]])<ref>{{Cytuj|url=https://kurier-kolejowy.pl/aktualnosci/38898/odnowiony--zabytkowy-parowoz-t3-z-1909-roku-stanal-w-zielonogorskim-parku-kolei-szprotawskiej.html|tytuł=Odnowiony, zabytkowy parowóz T3 z 1909 roku stanął w zielonogórskim Parku Kolei Szprotawskiej|opublikowany=kurier-kolejowy.pl|data=26 września 2021|data dostępu=2021-09-29}}</ref> z 1909 roku, czyli model, który obsługiwał kolej szprotawską w latach 1911-1945<ref>{{Cytuj stronę | url = http://rzg.pl/radio-zielona-gora/zabytkowy-parowoz-dotarl-do-czerwienska/ | tytuł = Zabytkowy parowóz dotarł do Czerwieńska | nazwisko = Adaszyńska | imię = Aurelia | data = 2014-04-28 | opublikowany = rzg.pl | język = pl | data dostępu = 2016-10-16 | archiwum = https://web.archive.org/web/20161018235558/http://rzg.pl/radio-zielona-gora/zabytkowy-parowoz-dotarl-do-czerwienska/ | zarchiwizowano = 2016-10-18 }}</ref>.

W 2017 roku miłośnicy kolei szprotawskiej odrestaurowali zabytkowy wagon towarowy z 1915 roku i postawili go w skansenie kolei powiatowych na terenie Parku Kolei Szprotawskiej (przy ul. Morwowej). Samą operację ustawiania eksponatu szeroko relacjonowała Gazeta Lubuska (fotoreportaż), Gazeta Wyborcza i Radio Zielona Góra. Aktualnie w renowacji jest kolejny eksponat, wagon osobowy z 1890 roku. Wszystkie te zabytki są związane z kolejami typu kolei szprotawskiej.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.kolejka.ptkraj.pl Specjalistyczna strona poświęcona kolejce szprotawskiej]
* [http://www.koleje.szprotawa.org.pl/test/z-gora-szprotawa/ Linie kolejowe Szprotawy]
* [http://zielonagora.wyborcza.pl/zielonagora/1,35171,1684756.html Dworzec Szprotawski]
* [http://www.youtube.com/KolejkaSzprotawska Specjalny kanał z filmami o kolei szprotawskiej]

[[Kategoria:Historia Szprotawy]]
[[Kategoria:Transport w Zielonej Górze]]
[[Kategoria:Zlikwidowane linie kolejowe w Polsce]]

title: Linia

Sieć trakcyjna: brak

Rok otwarcia: 1 października 1911

Rok likwidacji: lata 50. XX wieku z wyjątkiem części trasy na terenie Zielonej Góry do 2001


text:
# Artiom Borodulin
Artiom Igoriewicz Borodulin (ros. Артём Игоревич Бородулин, ur. 9 marca 1989 w Permie) – rosyjski łyżwiarz figurowy, wicemistrz świata juniorów z 2009 roku, srebrny i brązowy medalista mistrzostw Rosji wśród solistów.

## Osiągnięcia
- Mistrzostwa świata juniorów w łyżwiarstwie figurowym, 2. miejsce w 2008, 7. miejsce w 2007
- Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym Finał, 			7. miejsce
- Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym, Bułgaria, 		4. i		1. miejsce
- Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym, Austria,				3. miejsce
- Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym, Holandia, 			2. miejsce
- Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym, Rumunia, 			2. miejsce
- Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym, Andora, 		5. miejsce

title: Artiom Borodulin

wikitext:
{{Łyżwiarz figurowy infobox
 |imię i nazwisko              = Artiom Borodulin
 |imię i nazwisko org          =
 |grafika                      = Artem BORODULIN JWChampionships 2008 podium.jpg
 |opis grafiki                 =
 |alt grafiki                  =
 |reprezentacja                = {{państwo|RUS}}
 |data urodzenia               = [[9 marca]] [[1989]]
 |miejsce urodzenia            = [[Perm]]
 |data śmierci                 =
 |miejsce śmierci              =
 |wzrost                       = 171 cm
 |konkurencja                  =
 |trener                       =
 |klub                         = CSKA Moskwa
 |zakończenie kariery          =
 |medale                       =
 |odznaczenia                  =
 |commons                      = Category:Artem Borodulin
 |www                          =
}}
'''Artiom Igoriewicz Borodulin''' ({{ros.|Артём Игоревич Бородулин}}, ur. [[9 marca]] [[1989]] w [[Perm]]ie) – rosyjski [[Łyżwiarstwo figurowe|łyżwiarz figurowy]], wicemistrz świata juniorów z 2009 roku, srebrny i brązowy medalista mistrzostw Rosji wśród solistów.

== Osiągnięcia ==
* [[Mistrzostwa świata juniorów w łyżwiarstwie figurowym]], 2. miejsce w 2008, 7. miejsce w 2007
* [[Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym]] Finał, 			7. miejsce
* [[Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym]], Bułgaria, 		4. i		1. miejsce
* [[Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym]], Austria,				3. miejsce
* [[Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym]], Holandia, 			2. miejsce
* [[Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym]], [[Rumunia]], 			2. miejsce
* [[Grand Prix Juniorów w łyżwiarstwie figurowym]], Andora, 		5. miejsce

== Linki zewnętrzne ==
*[http://www.isuresults.com/bios/isufs_cr_00008051.htm Profil zawodnika na stronie federacji łyżwiarstwa figurowego]

{{DEFAULTSORT:Borodulin, Artem}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1989]]
[[Kategoria:Rosyjscy łyżwiarze figurowi]]
[[Kategoria:Uczestnicy Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2010]]
[[Kategoria:Medaliści Zimowej Uniwersjady 2009]]

title: · Artiom Borodulin

Reprezentacja: Rosja

Data i miejsce urodzenia: 9 marca 1989 · Perm

Klub: CSKA Moskwa


text:
# Żelazna Pagoda
Żelazna Pagoda (chiń. trad. 鐵塔; pinyin Tiě tǎ) – buddyjska pagoda w chińskim mieście Kaifeng w prowincji Henan; część zespołu świątynnego Youguo (佑國寺). Została wybudowana w 1049 roku za rządów dynastii Song (960–1279). Zachowana do dzisiaj ceglana pagoda powstała na miejscu drewnianej, którą strawił pożar w 1044 roku.

## Architektura
Wzniesiona na planie ośmiokąta pagoda składa się z 13 kondygnacji i liczy 56,88 m wysokości. Jest to ceglana wieża z kamiennymi, spiralnymi schodami wewnątrz oraz niewielkimi otworami w ścianach zewnętrznych, które umożliwiają dopływ światła i powietrza. Pagoda charakteryzuje się gęsto umiejscowionymi pod daszkami (miyan) dougongami oraz dużą liczbą kondygnacji (louge). Ściany zewnętrzne zbudowano z ponad 50 różnych rodzajów glazurowanych i zdobionych cegieł. Ok. 1600 cegieł dodatkowo wzbogacono, umieszczając na nich skomplikowane i obfitujące w detale płaskorzeźby przedstawiające m.in. siedzącego Buddę, mnichów, śpiewaków, tancerzy, kwiaty, lwy, smoki oraz inne legendarne stworzenia. Pod daszkami pagody zawieszono w sumie 104 dzwonki, z których w czasie wiatru wydobywa się dźwięk. Podmurówkę budynku osadzono w mule pochodzącym z rzeki Huang He. Wewnątrz pagody znajdują się malowidła przedstawiające sceny z klasycznych powieści chińskiej literatury, m.in. Wędrówki na Zachód.

## Historia
Za rządów Północnej dynastii Song (960–1127), której stolicą było Kaifeng, sławny architekt Yu Hao wzniósł drewnianą pagodę, będącą częścią kompleksu świątynnego Youguo (w latach 965–995). W 1044 roku drewniana pagoda spłonęła w pożarze wywołanym uderzeniem pioruna. Z rozkazu cesarza Renzonga (panował w latach 1022–1063), w 1049 roku na miejscu starej pagody wybudowano nową, do konstrukcji której wykorzystano niepalne cegły i kamienie. Nową pagodę nazwano żelazną, ponieważ kiedy obserwuje się ją z daleka, wydaje się ona mieć specyficzny, przypominający żelazo, szary kolor (pomimo tego, że w rzeczywistości ściany wykonane są z cegieł koloru czerwonego, brązowego, zielonego i niebieskiego). W 1847 roku rzeka Huang He wystąpiła z koryta i zniszczyła zabudowania świątyni Youguo, nie uszkadzając przy tym pagody. W sumie od momentu powstania pagoda przetrwała 38 trzęsień ziemi, 6 powodzi i kilka innych katastrof, jednak wciąż pozostaje w niemal nienaruszonym stanie.
W 1961 roku rząd Chińskiej Republiki Ludowej objął pagodę ochroną.
W 1994 roku Żelazna Pagoda została umieszczona na chińskich znaczkach pocztowych o nominale 2 juanów.

title: Żelazna Pagoda

wikitext:
{{Świątynia infobox
 |nazwa            = Żelazna Pagoda w Kaifengu
 |grafika          = 开封铁塔.jpg
 |opis grafiki     =
 |państwo          = CHN
 |miejscowość      = [[Kaifeng]]
 |wyznanie         = [[buddyzm]]
 |rodzaj           =
 |wezwanie         =
 |data budowy      = 1049
 |data poświęcenia =
 |data likwidacji  =
 |data zniszczenia =
 |data zburzenia   =
 |data reaktywacji =
 |architekt        =
 |styl             =
 |budulec          = [[cegła]], kamień
 |stan obecny      =
 |współrzędne      = 34°49′0″N 114°21′54″E
 |commons          = Category:Iron Pagoda
 |www              =
}}
'''Żelazna Pagoda''' ({{chińskie|trad=鐵塔|hp=Tiě tǎ}}) – [[Buddyzm|buddyjska]] [[pagoda]] w [[Chińska Republika Ludowa|chińskim]] mieście [[Kaifeng]] w prowincji [[Henan]]; część zespołu świątynnego Youguo (佑國寺). Została wybudowana w 1049 roku za rządów [[Dynastia Song|dynastii Song]] (960–1279). Zachowana do dzisiaj ceglana pagoda powstała na miejscu drewnianej, którą strawił pożar w 1044 roku.

== Architektura ==
Wzniesiona na planie ośmiokąta pagoda składa się z 13 kondygnacji i liczy 56,88 m wysokości{{r|chinaculture}}. Jest to ceglana wieża z kamiennymi, spiralnymi schodami wewnątrz oraz niewielkimi otworami w ścianach zewnętrznych, które umożliwiają dopływ światła i powietrza{{r|arch}}. Pagoda charakteryzuje się gęsto umiejscowionymi pod daszkami (''miyan'') ''[[dougong]]ami'' oraz dużą liczbą kondygnacji (''louge''){{r|arch}}. Ściany zewnętrzne zbudowano z ponad 50 różnych rodzajów [[glazura (budownictwo)|glazurowanych]] i zdobionych cegieł. Ok. 1600 cegieł dodatkowo wzbogacono, umieszczając na nich skomplikowane i obfitujące w detale płaskorzeźby przedstawiające m.in. siedzącego [[Budda|Buddę]], mnichów, śpiewaków, tancerzy, kwiaty, lwy, smoki oraz inne legendarne stworzenia. Pod daszkami pagody zawieszono w sumie 104 dzwonki, z których w czasie wiatru wydobywa się dźwięk. Podmurówkę budynku osadzono w mule pochodzącym z rzeki [[Huang He]]{{r|chinaculture}}. Wewnątrz pagody znajdują się malowidła przedstawiające sceny z klasycznych powieści chińskiej literatury, m.in. ''[[Wędrówka na Zachód|Wędrówki na Zachód]]''{{r|c-c}}.

== Historia ==
Za rządów Północnej dynastii Song (960–1127), której stolicą było Kaifeng, sławny architekt [[Yu Hao]] wzniósł drewnianą pagodę, będącą częścią kompleksu świątynnego Youguo (w latach 965–995). W 1044 roku drewniana pagoda spłonęła w pożarze wywołanym uderzeniem pioruna{{r|science}}. Z rozkazu cesarza [[Renzong]]a (panował w latach 1022–1063), w 1049 roku na miejscu starej pagody wybudowano nową, do konstrukcji której wykorzystano niepalne cegły i kamienie. Nową pagodę nazwano ''żelazną'', ponieważ kiedy obserwuje się ją z daleka, wydaje się ona mieć specyficzny, przypominający [[żelazo]], szary kolor (pomimo tego, że w rzeczywistości ściany wykonane są z cegieł koloru czerwonego, brązowego, zielonego i niebieskiego). W 1847 roku rzeka [[Huang He]] wystąpiła z koryta i zniszczyła zabudowania świątyni Youguo, nie uszkadzając przy tym pagody. W sumie od momentu powstania pagoda przetrwała 38 [[trzęsienie ziemi|trzęsień ziemi]], 6 [[powódź|powodzi]] i kilka innych katastrof, jednak wciąż pozostaje w niemal nienaruszonym stanie{{r|chinaculture|china.org.cn}}.

W 1961 roku rząd Chińskiej Republiki Ludowej objął pagodę ochroną{{r|tcg}}.

W 1994 roku Żelazna Pagoda została umieszczona na chińskich znaczkach pocztowych o nominale 2 juanów{{r|stamps}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="arch">{{cytuj książkę | nazwisko = Fu | imię = Xinian | tytuł = Chinese Architecture | wydawca = Yale University Press | miejsce = New Haven | rok = 2002 | strony = 166, 183 | isbn = 0-300-09559-7 | język = en}}</ref>
<ref name="c-c">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20121022200851/http://history.cultural-china.com/en/169History8403.html | tytuł = Youguo Temple - Chinese Buddhist Temple | opublikowany = cultural-china.com | data dostępu = 2011-02-07 | język = en}}</ref>
<ref name="china.org.cn">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20180814154200/http://www.china.org.cn:80/english/TR-e/43300.htm | tytuł = Youguo Temple Iron Pagoda in Kaifeng of Henan Province | opublikowany = china.org.cn | data dostępu = 2011-02-07 | język = en}}</ref>
<ref name="chinaculture">{{cytuj stronę | url = http://en.chinaculture.org/library/2003-09/24/content_36209.htm | tytuł = Iron Pagoda | opublikowany = chinaculture.org | data dostępu = 2017-01-15 | język = en}}</ref>
<ref name="science">{{cytuj książkę | nazwisko = Needham | imię = Joseph | nazwisko2 = Wang | imię2 = Ling | nazwisko3 = Lu | imię3 = Gwei-Djen | tytuł = Science and Civilisation in China, volume 4, part 3, Civil Engineering and Nautics | wydawca = Cambridge University Press | miejsce = Cambridge | rok = 1971 | strony = 81–82 | isbn = 0-521-07060-0 | język = en}}</ref>
<ref name="stamps">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20070921193837/http://www.chinesestamps.org/topics/prcms/new/94-21.htm | tytuł = 94-21: Pagodas of Ancient China - 1994 | opublikowany = chinesestamps.org | data dostępu = 2011-02-07 | język = en}}</ref>
<ref name="tcg">{{cytuj stronę | url = http://www.travelchinaguide.com/attraction/henan/kaifeng/baogong.htm | tytuł = Memorial Temple of Lord Bao & Iron Pagoda | opublikowany = travelchinaguide.com | data dostępu = 2013-10-19 | język = en}}</ref>
}}

[[Kategoria:Pagody w Chinach]]
[[Kategoria:Henan]]
[[Kategoria:Religia w Kaifengu]]

title: Żelazna Pagoda w Kaifengu

Państwo: Chiny

Miejscowość: Kaifeng

Wyznanie: buddyzm

Budulec: cegła, kamień


text:
# Pałac w Trzebicku
Pałac w Trzebicku – wybudowany w XVIII w. w Trzebicku.

## Położenie
Pałac położony jest we wsi w Polsce, w północno-wschodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie milickim, w gminie Cieszków.

## Historia
Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzą jeszcze: park; folwark: oficyna nr 15 z 1866 r.; oficyna nr 20 z początku XX w.; zabudowania gospodarcze z początku XX w. Pałac był przebudowany w XIX w. w stylu klasycystycznym.

title: Pałac w Trzebicku

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Pałac w Trzebicku
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               = zespół pałacowy A/2468/621/W z 23.05.1989
 |zdjęcie               = SM Trzebicko Pałac (2) ID 596212.jpg
 |opis zdjęcia          = Ruiny pałacu
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = POL
 |miejscowość           = [[Trzebicko]]
 |adres                 =
 |typ budynku           = [[Pałac]]
 |styl architektoniczny =
 |architekt             =
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    =
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           =
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    =
 |ukończenie budowy     = XVIII w.
 |przebudowy            = XIX w. pocz. XX w.
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            =
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Cieszków (gmina)
 |współrzędne           = 51°36′N 17°23′E
 |commons               = Category:Trzebicko Palace
 |www                   =
}}
'''Pałac w Trzebicku''' – wybudowany w XVIII w. w [[Trzebicko|Trzebicku]]<ref name="nid">{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego|opublikowany=Narodowy Instytut Dziedzictwa|data dostępu=2015-03-29|strony=126 | archiwum = https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf | zarchiwizowano = 2021-10-31 }}</ref>.

==Położenie==
Pałac położony jest we [[wieś|wsi]] w [[Polska|Polsce]], w północno-wschodniej części [[województwo dolnośląskie|województwa dolnośląskiego]], w [[powiat milicki|powiecie milickim]], w [[Cieszków (gmina)|gminie Cieszków]].

==Historia==
Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzą jeszcze: park; folwark: oficyna nr 15 z 1866 r.; oficyna nr 20 z początku XX w.; zabudowania gospodarcze z początku XX w. Pałac był przebudowany w XIX w. w stylu klasycystycznym<ref name="dolnyslask">{{Cytuj|autor = [[Janusz Czerwiński (geomorfolog)|Janusz Czerwiński]], Ryszard Chanas |tytuł = Dolny Śląsk - przewodnik |data = 1977 |miejsce = Warszawa |wydawca = [[Sport i Turystyka|Wyd. Sport i Turystyka]] |s = 449 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Dwory, pałace i zamki województwa dolnośląskiego}}

{{SORTUJ:Trzebicko}}
[[Kategoria:Pałace w województwie dolnośląskim]]
[[Kategoria:Trzebicko]]

title: Pałac w Trzebicku

Miejscowość: Trzebicko

Typ budynku: Pałac

Ukończenie budowy: XVIII w.

Ważniejsze przebudowy: XIX w. pocz. XX w.


text:
# Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Węglewie
Kościół Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w Węglewie – drewniany rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się we wsi Węglewo w powiecie poznańskim w gminie Pobiedziska, w województwie wielkopolskim. Znajduje się na szlaku kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka.

## Historia
Świątynia wybudowana w 1818. Jej fundatorami byli parafianie i Skarb Królewski. Kościół był wielokrotnie odnawiany: w 1854, 1960, 1980 i 1996.

## Budowa i wyposażenie
Świątynia posiada konstrukcję sumikowo-łątkową. Składa się z prostokątnej nawy i prezbiterium. Do jego wyposażenia należą: ołtarz główny z koło 1818 roku z obrazem Matki Bożej Wspomożenia Wiernych – Pani Wyspy. Jest to wierna barokowa kopia wcześniejszego dzieła. Na belce tęczowej jest umieszczony gotycki krucyfiks z około 1380-1390, a obok stoją barokowe figury Maryi i św. Jana. Na prawo od ołtarza głównego jest umieszczony obraz św. Katarzyny Aleksandryjskiej z XVIII wieku.

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Węglewie
 |nazwa miejscowa           =
 |zabytek                   = 2413/A z dnia 10.03.1933<ref name=zabytek>{{zabytek|wielkopolskie|data dostępu = 2010-08-25|strony=187}}</ref>
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]]
 |grafika                   = SM Węglewo Kościół św Katarzyny Aleksandryjskiej 2019 (3).jpg
 |opis grafiki              = widok ogólny
 |państwo                   = Polska
 |miejscowość               = [[Węglewo (powiat poznański)|Węglewo]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[Parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Węglewie|św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Węglewie]]
 |administratura typ        = Parafia
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Katarzyna Aleksandryjska|św. Katarzyny Aleksandryjskiej]]
 |dzień wspomnienia         =
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   =
 |data zakończenia budowy   = 1818
 |data konsekracji          = 1818
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             = 1954; 1960; 1980; 1996
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      =
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        = [[Drewno (technika)|drewno]]
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               =
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            =
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                =
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Pobiedziska (gmina)
 |współrzędne               = 52°30′53″N 17°18′25″E
 |commons                   = Category:Saint Catherine of Alexandria church in Węglewo
 |www                       =
}}
'''Kościół Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w Węglewie''' – drewniany [[kościół łaciński|rzymskokatolicki]] [[kościół parafialny]] znajdujący się we wsi [[Węglewo (powiat poznański)|Węglewo]] w [[powiat poznański|powiecie poznańskim]] w [[Pobiedziska (gmina)|gminie Pobiedziska]], w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]]. Znajduje się na [[Szlak kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka|szlaku kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka]].

== Historia ==
[[Plik:Church in Weglewo (83995213).jpg|mały|lewo|Widok kościoła przed 1917]]
Świątynia wybudowana w 1818. Jej fundatorami byli parafianie i Skarb Królewski. Kościół był wielokrotnie odnawiany: w 1854, 1960, 1980 i 1996.

== Budowa i wyposażenie ==
Świątynia posiada konstrukcję sumikowo-łątkową. Składa się z prostokątnej nawy i [[prezbiterium]]. Do jego wyposażenia należą: [[ołtarz]] główny z koło 1818 roku z [[obraz]]em [[Węglewska Matka Boża Wspomożycielka Piastowskiej Ziemi - Pani z Wyspy|Matki Bożej Wspomożenia Wiernych – Pani Wyspy]]. Jest to wierna [[barok]]owa [[Kopia (sztuka)|kopia]] wcześniejszego dzieła. Na belce tęczowej jest umieszczony gotycki [[krucyfiks]] z około 1380-1390, a obok stoją [[barok]]owe figury Maryi i św. Jana. Na prawo od ołtarza głównego jest umieszczony [[obraz]] św. Katarzyny Aleksandryjskiej z XVIII wieku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę|imię=Jacek|nazwisko=Kowalski|autor link=Jacek Kowalski|tytuł=Podróż do dwunastu drewnianych kościółków|miejsce=Murowana Goślina|url=http://www.gmina-skoki.pl/news/tourism/88-podroz-do-dwunastu-drewnianych-kosciolow-album-przewodnik-jacka-kowalskiego/|wydawca=Związek Międzygminny „Puszcza Zielonka”|rok=2008}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.kosciolydrewniane.pl/pages/drewniane/weglewo.html Kościołydrewniane.pl]
* [http://regionwielkopolska.pl/katalog-obiektow/kosciol-pw-sw-katarzyny-aleksandryjskiej-w-weglewie.html Region wielkopolska.pl]

{{Szlak kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka}}

{{SORTUJ:Węglewo}}
[[Kategoria:Drewniane kościoły w województwie wielkopolskim]]
[[Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Pobiedziska]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Katarzyny]]
[[Kategoria:Kościoły w archidiecezji gnieźnieńskiej]]
[[Kategoria:Węglewo (powiat poznański)|Kościół]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie poznańskim]]
[[Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1818]]

Miejscowość: Węglewo

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wezwanie: św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Świątynia · • materiał bud.: · • drewno


text:
# Steuben (Nowy Jork)
Steuben – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oneida.

title: Steuben (Nowy Jork)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Steuben
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Town
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Steuben
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Nowy Jork}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Oneida (Nowy Jork)|Oneida]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 36-71212
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0979525
 |powierzchnia                 = 110,6
 |wysokość                     = 463
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 1100<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko =  | imię =  | tytuł = American FactFinder – Community Facts | url = http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | opublikowany =  | data =  | data dostępu = 2015-06-10 | archiwum = http://webarchive.loc.gov/all/20150118032557/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | zarchiwizowano = 2015-01-18 }}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 9,9
 |numer kierunkowy             = 315
 |kod pocztowy                 = 13354
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-05:00]]
[[UTC-04:00]]
 |kod mapy                     = US-NY
 |współrzędne                  = 43°20′16″N 75°14′57″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Steuben''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]], w hrabstwie [[Hrabstwo Oneida (Nowy Jork)|Oneida]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Nowy Jork]]

title: Steuben

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Nowy Jork

Hrabstwo: Oneida


text:
# Model statku w butelce
Model statku w butelce, rafandynka – model żaglowca zamknięty w butelce lub w żarówce.
Nazwa rafandynka pochodzi od imienia Rafała Rykowskiego - prowadzącego teleturniej pt. Piraci, emitowany przez TVP w latach 90. XX wieku. Modele żaglowców w butelkach to tradycyjny folklor regionów nadmorskich, rzemiosło marynistyczne. Pierwsze udokumentowane modele pochodzą z połowy XVIII stulecia. Muzeum w Lubece posiada w swoich zbiorach model z 1784 roku wykonany przez Włocha Gioni Biondo. Finezja wykonania świadczy o wysokim kunszcie rzemiosła i wieloletnim doświadczeniu. Dawne modele przetrwały jako wota w północno-zachodnich regionach Europy. Wykonywane były przez marynarzy podczas długich rejsów, zwykle w okresie bezwietrznej pogody, tzw. „sztilu”. Rozkwit rzemiosła przypada na wiek XIX i pierwsze dekady XX wieku i nie ogranicza się jedynie do tradycji morskiej. W wieku XVII w regionach dzisiejszej Austrii i Węgier powstawały scenki z życia górników (tzw. „Geduldflasche”), natomiast region Neapolu zasłynął scenami betlejemskimi (Presepio in Bottiglia).

title: Model statku w butelce

wikitext:
[[Plik:2015 Rafandrynka.jpg|thumb|Statek w butelce]]
[[Plik:Flaskeskute Evenshaug 2012.JPG|thumb]]
'''Model statku w butelce, rafandynka''' – model [[żaglowiec|żaglowca]] zamknięty w [[butelka|butelce]] lub w [[żarówka|żarówce]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://nowewyrazy.uw.edu.pl/haslo/rafandynka.html | tytuł = Rafandynka | data = 2015 | praca = Najnowsze słownictwo polskie | opublikowany = Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego | data dostępu = 2018-05-24}}</ref>.

Nazwa rafandynka pochodzi od imienia Rafała Rykowskiego - prowadzącego teleturniej pt. ''Piraci'', emitowany przez TVP w [[lata 90. XX wieku|latach 90. XX wieku]]. Modele żaglowców w butelkach to tradycyjny folklor regionów nadmorskich, rzemiosło marynistyczne. Pierwsze udokumentowane modele pochodzą z połowy [[XVIII wiek|XVIII stulecia]]. Muzeum w Lubece posiada w swoich zbiorach model z 1784 roku wykonany przez Włocha Gioni Biondo. Finezja wykonania świadczy o wysokim kunszcie rzemiosła i wieloletnim doświadczeniu. Dawne modele przetrwały jako wota w północno-zachodnich regionach Europy. Wykonywane były przez marynarzy podczas długich rejsów, zwykle w okresie bezwietrznej pogody, tzw. „[[flauta|sztilu]]”. Rozkwit rzemiosła przypada na wiek XIX i pierwsze dekady XX wieku i nie ogranicza się jedynie do tradycji morskiej. W wieku XVII w regionach dzisiejszej Austrii i Węgier powstawały scenki z życia górników (tzw. „Geduldflasche”), natomiast region [[Neapol]]u zasłynął scenami betlejemskimi (Presepio in Bottiglia).{{fakt|data=2011-04}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Zobacz też ==
* [[Bonsai Kitten]]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Modelarstwo]]


text:
# Droga koszykówko
Droga koszykówko (ang. Dear Basketball) – amerykański film animowany z 2017 roku. Został wyreżyserowany i animowany przez Glen Kean, napisał oraz opowiedział go Kobe Bryant, przy akompaniamencie muzyki Johna Williamsa. Film oparty jest na liście napisanym przez Kobe'ego Bryanta do The Players' Tribune 29 listopada 2015, w którym ogłosił przejście na sportową emeryturę.
Animacja nosi tę samą nazwę co list napisany przez Kobe Bryant. Stworzony przy współpracy z Granity Studios oraz Believe Entertainment Group. Film dostał Oscara za najlepszy krótkometrażowy film animowany na 90. ceremonii wręczenia Oscarów, czyniąc Bryanta pierwszym w historii profesjonalnym sportowcem nagrodzonym Oscarem.

## Fabuła
Chwilę przed odejściem z NBA Bryant opisuje jego miłość do koszykówki, która zaczęła się w młodzieńczych latach. Od jego dziecięcych marzeń o byciu wielkim do końca jego 20 letniej kariery Kobe opowiada jak on i koszykówka dali sobie wszystko co mieli, w latach kiedy Kobe Bryant był w najwyższej formie.

## Wyróżnienia
| Nagroda                   | Data ceremonii | Kategoria                                   | Rezultat   |
| ------------------------- | -------------- | ------------------------------------------- | ---------- |
| Nagroda Akademii Filmowej | 4 marca 2018   | Najlepszy animowany film krótkometrażowy    | Zwycięstwo |
| Annie                     | 3 lutego 2018  | Najlepszy animowany film krótkometrażowy    | Zwycięstwo |
| Sportowa Nagroda Emmy     | 9 maja 2018    | Znakomity postprodukcyjny projekt graficzny | Zwycięstwo |

title: Droga koszykówko

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł             = Droga koszykówko
 |oryginalny tytuł  = Dear Basketball
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |alt grafiki       =
 |gatunek           = [[Film animowany|animacja]], [[film krótkometrażowy|krótkometrażowy]]
 |rok produkcji     =
 |data premiery     = [[23 kwietnia]] [[2017 w filmie|2017]]
 |kraj produkcji    = [[Stany Zjednoczone]]
 |język             = [[język angielski|angielski]]
 |czas trwania      = 5 min
 |reżyseria         = [[Glen Keane]]
 |scenariusz        = [[Kobe Bryant]]
 |główne role       =
 |muzyka            = [[John Williams (kompozytor)|John Williams]]
 |zdjęcia           =
 |scenografia       =
 |kostiumy          =
 |montaż            =
 |produkcja         =
 |wytwórnia         = [[Believe Entertainment Group]]
Kobe Inc.
Glen Keane Productions<ref name="autonazwa1">{{Cytuj | url = https://www.webbyawards.com/winners/2018/film-video/general/animation/dear-basketball/ |tytuł=Dear Basketball |opublikowany=www.webbyawards.com}}</ref>
 |dystrybucja       =
 |budżet            =
 |przychody brutto  =
 |poprzednik        =
 |kontynuacja       =
 |nagrody           =
 |commons           =
 |wikicytaty        =
 |www               =
}}
'''Droga koszykówko''' (ang. ''Dear Basketball'') – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[film animowany]] z 2017 roku. Został wyreżyserowany i animowany przez [[Glen Kean]], napisał oraz opowiedział go [[Kobe Bryant]], przy akompaniamencie muzyki [[John Williams (kompozytor)|Johna Williamsa]]. Film oparty jest na liście napisanym przez Kobe'ego Bryanta do [[The Players' Tribune]] 29 listopada 2015, w którym ogłosił przejście na sportową emeryturę<ref>{{Cytuj |tytuł = NEW Webby Gallery + Index |data dostępu = 2023-06-21 |opublikowany = NEW Webby Gallery + Index |url = http://winners.webbyawards.com/2018/video/general-video/animation/45128/dear-basketball |język = en}}</ref>.

Animacja nosi tę samą nazwę co list napisany przez Kobe Bryant. Stworzony przy współpracy z Granity Studios oraz Believe Entertainment Group. Film dostał [[Oscar za najlepszy krótkometrażowy film animowany|Oscara za najlepszy krótkometrażowy film animowany]] na [[90. ceremonia wręczenia Oscarów|90. ceremonii wręczenia Oscarów]], czyniąc Bryanta pierwszym w historii profesjonalnym sportowcem nagrodzonym Oscarem<ref>{{Cytuj |tytuł = Why did Kobe Bryant win an Oscar? Remembering his Academy Award for short film 'Dear Basketball' |data = 2021-08-12 |data dostępu = 2023-06-21 |opublikowany = www.sportingnews.com |url = https://www.sportingnews.com/us/nba/news/kobe-bryant-oscar-win-film-speech-dear-basketball/19pkc271qawt91xlkz0u0bvvx4 |język = en}}</ref>.

== Fabuła ==
Chwilę przed odejściem z [[National Basketball Association|NBA]] Bryant opisuje jego miłość do [[Koszykówka|koszykówki]], która zaczęła się w młodzieńczych latach. Od jego dziecięcych marzeń o byciu wielkim do końca jego 20 letniej kariery Kobe opowiada jak on i koszykówka dali sobie wszystko co mieli, w latach kiedy Kobe Bryant był w najwyższej formie.

== Wyróżnienia ==
{| class="wikitable"
|+
!Nagroda
!Data ceremonii
!Kategoria
!Rezultat
|-
|[[Nagroda Akademii Filmowej]]
|4 marca 2018
|Najlepszy animowany film krótkometrażowy
|Zwycięstwo
|-
|[[Annie (nagroda filmowa)|Annie]]
|3 lutego 2018
|Najlepszy animowany film krótkometrażowy
|Zwycięstwo
|-
|[[Nagroda Emmy|Sportowa Nagroda Emmy]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Nominees – 2018 Sports – Creative & Technical Crafts – The Emmys |data dostępu = 2023-06-21 |opublikowany = theemmys.tv |url = https://theemmys.tv/sports/nominees-2018-sports-creative-technical-crafts/ |język = en}}</ref>
|9 maja 2018
|Znakomity postprodukcyjny projekt graficzny
|Zwycięstwo
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Amerykańskie animowane filmy krótkometrażowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 2017 roku]]
[[Kategoria:Filmy o tematyce koszykarskiej]]
[[Kategoria:Filmy animowane z 2017 roku]]

title: Droga koszykówkoDear Basketball

Gatunek: animacja, krótkometrażowy

Data premiery: 23 kwietnia 2017

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Język: angielski

Czas trwania: 5 min

Reżyseria: Glen Keane

Scenariusz: Kobe Bryant

Muzyka: John Williams

Wytwórnia: Believe Entertainment Group · Kobe Inc. · Glen Keane Productions