text:
# Beczka Amontillado
Beczka Amontillado (ang. The Cask of Amontillado) – nowela amerykańskiego pisarza i poety Edgara Allana Poego, opublikowana po raz pierwszy w grudniu 1846 roku na łamach Godey’s Lady’s Book.
Fabuła osadzona jest w nieznanym mieście we Włoszech, w niesprecyzowanym bliżej czasie (możliwe, że w XVIII wieku) i oscyluje wokół śmiertelnej zemsty narratora na przyjacielu, który jak sam twierdzi, dopuścił się jego obrazy. Tak jak w kilku innych nowelach Poego, oraz w zgodzie z XIX-wieczną fascynacją tematem, narracja eksponuje motyw osoby pogrzebanej żywcem – w tym wypadku przez jej zamurowanie i pozostawienie na pastwę losu. Również w Czarnym kocie i Serce oskarżycielem pisarz prowadzi wątek fabularny z perspektywy mordercy.

## Opis fabuły
Montresor opowiada historię pewnej nocy, kiedy to zemścił się na Fortunacie, zaprzyjaźnionym szlachcicu. Zdenerwowany z powodu obrazy z jego strony, planuje zabić przyjaciela podczas karnawału, gdy ten jest pijany, ma zawroty głowy i nosi błazeński kostium.
Wabi go mówiąc, że zakupił antał Amontillado (około 130 galonów), rzadkiego i cennego sherry. Utrzymuje, że chce zasięgnąć porady eksperta co do prawdziwości trunku. Fortunato idzie z Montresorem do pałacowych piwnic z winem, gdzie dalej zmierzają do katakumb, a Montresor daje przyjacielowi butelkę DeGrave. Ten robi w pewnym momencie kunsztowny i groteskowy gest w kierunku narratora, wznosząc wino ku górze. Gdy Montresor nie poznaje jego istoty i znaczenia, Fortunato pyta go, czy ten należy do masonów. Narrator odpowiada twierdząco, a w momencie, gdy Fortunato nie daje mu wiary, Montresor wyciąga kielnię, którą do tej pory skrzętnie ukrywał.
Narrator ostrzega Fortunata, który ostro kaszle z powodu wilgoci w lochach, oraz sugeruje mu, żeby wracać. Jednak ten nalega by kontynuować podróż, gdyż jak sam twierdzi „nie umrze od samego kaszlu”. Podczas spaceru, Montresor wspomina o jego rodzinnym herbie z „potężną złotą stopą. W lazurowym polu. Miażdży ona prężącego się węża, który kłami wpija się w piętę”. Towarzyszy temu motto Nemo me impune lacessit („Nikt nie wyzwie mnie bezkarnie”). Gdy zbliżają się do niszy, Montresor informuje ofiarę, że znajduje się tam Amontillado. Fortunato wchodzi, pijany i całkiem zaskoczony, nie opiera się też, gdy narrator szybko przykuwa go do muru.
Następnie Montersor zamurowuje wnękę, grzebiąc w ten sposób przyjaciela żywcem. Początkowo Fortunato, który trzeźwieje szybciej, niż narrator się tego spodziewał, trzęsie łańcuchami, próbując uciec. Montresor zaprzestaje chwilowo dalszej pracy, by nasłuchiwać nadbiegających odgłosów. Fortunato woła o pomoc, lecz narrator kpi z niego, wiedząc, że nikt go nie usłyszy. Przyjaciel zaczyna się lekko śmiać i próbuje udawać, że padł ofiarą żartu i że wszyscy będą na niego wyczekiwać w pałacu (łącznie z Lady Fortunato). Gdy morderca kończy układać ostatni rząd kamieni, Fortunato zanosi się płaczem, wołając: „Na miłość boską, Montresor!” na co ten odpowiada „tak, na miłość boską”. Nasłuchuje jeszcze odpowiedzi, lecz słyszy tylko brzęczenie dzwonków, kiedy wmurowuje ostatni kamień. Twierdzi, że czuje się źle z tą sytuacją, lecz po chwili odrzuca ową reakcję, interpretując ją jako efekt wilgoci w katakumbach.
W kilku ostatnich zdaniach Montresor ujawnia, że minęło już 50 lat od morderstwa, nigdy nie został złapany, a ciało Fortunata ciągle znajduje się tam, gdzie je zostawił. Morderca, najwidoczniej niewzruszony, kończy historię słowami In pace requiescat („spoczywaj w pokoju”).

## Analiza
Choć głównym tematem noweli Poego jest morderstwo, to jednak Beczka Amontillado nie należy do grupy utworów detektywistycznych, takich jak Zabójstwo przy Rue Morgue czy Skradziony list. Nie ma żadnego śledztwa w sprawie przestępstwa Montresora, a jedynie sam sprawca wyjaśnia jak je popełnił. Tajemnicą Beczki Amontillado jest motyw zabójstwa. Bez detektywa zintegrowanego w fabule, wyjaśnienie jest wyłącznie w rękach czytelnika.
Motyw Montresora jest tak niejasny, jak samo sformułowanie „liczne przykrości”, do jakich się odwołuje. Wielu komentatorów dochodzi do wniosku, że skoro brak jest jasnego powodu, to Montresor musi być szalony, choć i to jest kwestią sporną z powodu skomplikowanych szczegółów fabuły.
Choć Fortunato jest przedstawiony jako koneser win, jego poczynania w noweli są bardzo wątpliwe. Przykładowo, upija on się do tego stopnia, że nie jest w stanie rozpoznać Amontilliado i obchodzi się z De Grave, drogim francuskim winem, w sposób beztroski, wypijając je jednym łykiem.
Zasadniczym pytaniem jest, komu Montresor powierza ową opowieść. Z początku historii narrator mówi: „oczywiście, tobie”. Do kogo jest to adresowane? Jest wiele wskazówek świadczących o tym, że jest to ksiądz. Po pierwsze, akcja ma miejsce we Włoszech, centrum katolicyzmu. Na samym końcu Montresor mówi, że minęło już 50 lat od zbrodni, co oznacza, że jest on już bardzo stary. Idąc tym tropem może on leżeć na swoim łożu śmierci. Również dwie sentencje na końcu napisane są kursywą. Pierwsza „na miłość boską”, a druga „In pace requiescat”. Zdania te mogą być wypowiedziane przez Fortunata lub Montresora, lecz mógłby też to być ksiądz. Jeśli Montresor jest autorem drugiego zdania, oznacza to jego brak skrupułów, choć te także mogłyby paść z ust duchownego. Wtedy oznaczałoby to śmierć Montresora, który otrzymał uprzednio ostatnie namaszczenie.

## Inspiracja
Podług apokryficznej legendy, inspiracją do napisania Beczki Amontillado była historia, którą Poe usłyszał na Castle Island, gdy był szeregowym. Podczas stacjonowania w Bostonie, Poe widział tam pomnik pułkownika Roberta Massie. Ten został zabity w pojedynku na miecze w czasie świąt Bożego Narodzenia w 1817 roku przez pułkownika Gustavusa Drane’a. Kilku innych żołnierzy zemściło się na nim, upijając go, zaciągając do lochów, przywiązując do murów i zamykając go w krypcie. Raport na temat szkieletu odkrytego na wyspie może być mylony z głównym źródłem Poe, książką A Man Built in a Wall (1844) Joela Headleya, w której autor zdaje relację o znalezionym szkielecie, zamurowanym w ścianie kościoła we Włoszech. Szczegóły podawane przez Headleya są bardzo podobne do tych z Beczki Amontillado. Oprócz motywu wabienia wroga do ukrytej wnęki, w historii można znaleźć obraz ostrożnego układania cegieł, aspekt zemsty oraz agoniczne wołania ofiary. Poe mógł znać podobne zagadnienia również z dzieła Le Grande Bretêche Honoriusza Balzaca lub z pracy jego przyjaciela George’a Lipparda zatytułowanej The Quaker City; or The Monks of Monk Hall (1845). Dewizę rodziny Montresora Nemo me impune lacessit Poe mógł zapożyczyć od Jamesa Fenimora Coopera, który użył go w Ostatnim Mohikaninie.
Poe napisał tę nowelę także jako odpowiedź swojemu osobistemu rywalowi Thomasowi Dunnowi Englishowi. Obaj byli uwikłani w osobiste konfrontacje, zwykle odnoszące się do literackich karykatur autorów. W jednej z prac English posunął się za daleko i Poe z sukcesem wytoczył proces redaktorom New York Mirror za zniesławienie w 1846 roku. Tego samego roku English opublikował w ramach rewanżu powieść The Power of the S.F (znaną także pod tytułem 1844). Treść książki była zawiła i ciężka do zrozumienia, lecz zawierała odniesienia do tajnych stowarzyszeń i ostatecznie najważniejszy punkt zemsty, a mianowicie protagonistę Marmaduke Hammerheada, sławnego autora The Black Crow, który używa sformułowań takich jak „Już nigdy” lub „najmilszej mej Leonore”. Ta parodia Poe ukazywała go jako pijaka, kłamcę i oszusta. Ten opowiedział Beczką Amontillado, używając kilku specyficznych odniesień do powieści Englisha. W jego noweli przykładowo Fortunato mówi o tajnym stowarzyszeniu masonów, podobnym do sekretnego zgromadzenia z The Power of the S.F, a nawet robi podobne gesty do tych z ukazanych w książce Englisha (był to sygnał udręki). English znów posłużył się zobrazowaniem żetonu, ukazującego jastrzębia łapiącego węża pazurami, sytuacji podobnej do tej z Beczki Amontillado, gdzie herb Montresora przedstawia piętę zgniatającą węża – choć tam wąż gryzie ową piętę. Większość miejsc i obrazów z Beczki Amontillado pokrywa się powieścią Englisha, której akcja dzieje się w podziemnej krypcie. Koniec końców to jednak Poe jest tym, który „uderza z bezkarnością” nie przypisując sobie zasług za jego własną literacką zemstę i wyposażając jego zwięzłą historię (w ramach opozycji do powieści) w pojedynczy efekt, jak sam sugerował w jego eseju Filozofia kompozycji (The Philosophy of Composition).
Poe mógł być także inspirowany po części ruchem Washingtonian movement, stowarzyszenia lansującego abstynencję alkoholową. Grupa składała się z byłych alkoholików próbujących odstraszyć ludzi od picia. Poe miał obiecywać przyłączenie się do ruchu w 1843 roku, po jego napadach alkoholowych, z nadziejami na polityczną nominację. Beczka Amontillado byłaby wtedy ponurą opowieścią o wstrzemięźliwości, szokującą ludzi w celu uświadomienia im zagrożeń ze strony nadużywania alkoholu.
Richard P. Benton, uczeń Poego, twierdził, że w jego mniemaniu „protagonista Poe jest angielską wersją francuskiego Montresora” i obstawał uporczywie przy stwierdzeniu, że modelem dla Montresora był Claude de Bourdeille, hrabia Montresoru, XVII wieczny polityczny konspirator świty brata króla Ludwika XIII, Gastona, księcia Orleanu; ów intrygant i pisarz dzienników był początkowo wiązany z Beczką Amontillado przez innego ucznia Poe Burtona. R. Pollina.
W 1971 roku na podstawie tego utworu powstał film Beczka Amontillado w reżyserii Leona Jeannota. Scenariusz napisali wspólnie L. Jannot i Bolesław Michałek pod pseudonimem Jan Bolesławski.

## Publikacja
Beczka Amontillado została po raz pierwszy opublikowana w grudniu 1846 roku na łamach Godey’s Lady’s Book, które było w tamtym czasie najpopularniejszym czasopismem w Ameryce. Nowela została opublikowana raz jeszcze za życia Poe.

title: Beczka Amontillado

wikitext:
{{Inne znaczenia|noweli Edgara A. Poego|[[Beczka Amontillado (film)|artykuł o ekranizacji]]}}
{{Książka infobox
 |tytuł            = Beczka Amontillado
 |tytuł oryginalny = The Cask of Amontillado
 |grafika          = CaskofAmontillado-Clarke.jpg
 |opis grafiki     = Ilustracja do noweli z 1919 roku, autor: Harry Clarke
 |alt grafiki      =
 |autor            = [[Edgar Allan Poe]]
 |tematyka         =
 |typ utworu       = [[nowela]]
 |data powstania   =
 |miejsce wydania  = [[Stany Zjednoczone]]
 |język            = [[Język angielski|angielski]]
 |data wydania     = [[1846 w literaturze|1846]]
 |wydawca          =
 |poprzednia       =
 |następna         =
 |commons          = Category:The Cask of Amontillado
 |wikiźródła       = Opowieści nadzwyczajne/Beczka Amontillada
 |wikicytaty       =
}}
'''Beczka Amontillado''' ({{W języku|en|The Cask of Amontillado}}) – [[nowela]] amerykańskiego pisarza i poety [[Edgar Allan Poe|Edgara Allana Poego]], opublikowana po raz pierwszy w grudniu 1846 roku na łamach ''Godey’s Lady’s Book''.

Fabuła osadzona jest w nieznanym mieście we [[Włochy|Włoszech]], w niesprecyzowanym bliżej czasie (możliwe, że w XVIII wieku) i oscyluje wokół śmiertelnej zemsty [[narrator]]a na przyjacielu, który jak sam twierdzi, dopuścił się jego obrazy. Tak jak w kilku innych nowelach Poego, oraz w zgodzie z XIX-wieczną fascynacją tematem, narracja eksponuje motyw osoby pogrzebanej żywcem – w tym wypadku przez jej zamurowanie i pozostawienie na pastwę losu. Również w ''[[Czarny kot (nowela)|Czarnym kocie]]'' i ''[[Serce oskarżycielem]]'' pisarz prowadzi wątek fabularny z perspektywy mordercy.

== Opis fabuły ==
Montresor opowiada historię pewnej nocy, kiedy to zemścił się na Fortunacie, zaprzyjaźnionym szlachcicu. Zdenerwowany z powodu obrazy z jego strony, planuje zabić przyjaciela podczas [[karnawał]]u, gdy ten jest pijany, ma zawroty głowy i nosi błazeński kostium.

Wabi go mówiąc, że zakupił [[antał]] Amontillado (około 130 [[Galon (miara)|galonów]]<ref name="autonazwa1">Cecil, L. Moffitt. „Poe’s Wine List”, from Poe Studies, Vol. V, no. 2. December 1972. p. 41.</ref>), rzadkiego i cennego sherry. Utrzymuje, że chce zasięgnąć porady eksperta co do prawdziwości trunku. Fortunato idzie z Montresorem do pałacowych piwnic z winem, gdzie dalej zmierzają do katakumb, a Montresor daje przyjacielowi butelkę [[DeGrave]]. Ten robi w pewnym momencie kunsztowny i groteskowy gest w kierunku narratora, wznosząc wino ku górze. Gdy Montresor nie poznaje jego istoty i znaczenia, Fortunato pyta go, czy ten należy do masonów. Narrator odpowiada twierdząco, a w momencie, gdy Fortunato nie daje mu wiary, Montresor wyciąga kielnię, którą do tej pory skrzętnie ukrywał.

Narrator ostrzega Fortunata, który ostro kaszle z powodu wilgoci w lochach, oraz sugeruje mu, żeby wracać. Jednak ten nalega by kontynuować podróż, gdyż jak sam twierdzi „nie umrze od samego kaszlu”. Podczas spaceru, Montresor wspomina o jego rodzinnym [[herb]]ie z „potężną złotą stopą. W lazurowym polu. Miażdży ona prężącego się węża, który kłami wpija się w piętę”<ref name="Opowiadania343">Opowiadania Poe, tłumaczenie Stanisław Wyrzykowski, s. 343.</ref>. Towarzyszy temu motto ''Nemo me impune lacessit'' („Nikt nie wyzwie mnie bezkarnie”<ref name="Opowiadania343" />). Gdy zbliżają się do niszy, Montresor informuje ofiarę, że znajduje się tam Amontillado. Fortunato wchodzi, pijany i całkiem zaskoczony, nie opiera się też, gdy narrator szybko przykuwa go do muru.

Następnie Montersor zamurowuje wnękę, grzebiąc w ten sposób przyjaciela żywcem. Początkowo Fortunato, który trzeźwieje szybciej, niż narrator się tego spodziewał, trzęsie łańcuchami, próbując uciec. Montresor zaprzestaje chwilowo dalszej pracy, by nasłuchiwać nadbiegających odgłosów. Fortunato woła o pomoc, lecz narrator kpi z niego, wiedząc, że nikt go nie usłyszy. Przyjaciel zaczyna się lekko śmiać i próbuje udawać, że padł ofiarą żartu i że wszyscy będą na niego wyczekiwać w pałacu (łącznie z Lady Fortunato). Gdy morderca kończy układać ostatni rząd kamieni, Fortunato zanosi się płaczem, wołając: „Na miłość boską, Montresor!” na co ten odpowiada „tak, na miłość boską”. Nasłuchuje jeszcze odpowiedzi, lecz słyszy tylko brzęczenie dzwonków, kiedy wmurowuje ostatni kamień. Twierdzi, że czuje się źle z tą sytuacją, lecz po chwili odrzuca ową reakcję, interpretując ją jako efekt wilgoci w katakumbach.

W kilku ostatnich zdaniach Montresor ujawnia, że minęło już 50 lat od morderstwa, nigdy nie został złapany, a ciało Fortunata ciągle znajduje się tam, gdzie je zostawił. Morderca, najwidoczniej niewzruszony, kończy historię słowami ''In pace requiescat'' („spoczywaj w pokoju”).

== Analiza ==
Choć głównym tematem noweli Poego jest morderstwo, to jednak ''Beczka Amontillado'' nie należy do grupy utworów detektywistycznych, takich jak ''[[Zabójstwo przy Rue Morgue]]'' czy ''[[Skradziony list]]''. Nie ma żadnego śledztwa w sprawie przestępstwa Montresora, a jedynie sam sprawca wyjaśnia jak je popełnił. Tajemnicą ''Beczki Amontillado'' jest motyw zabójstwa. Bez detektywa zintegrowanego w fabule, wyjaśnienie jest wyłącznie w rękach czytelnika<ref>Baraban, Elena V. „The Motive for Murder in 'The Cask of Amontillado’ by Edgar Allan Poe”, Rocky Mountain E-Review of Language and Literature. Volume 58, Number 2. Fall 2004.</ref>.

Motyw Montresora jest tak niejasny, jak samo sformułowanie „liczne przykrości”, do jakich się odwołuje. Wielu komentatorów dochodzi do wniosku, że skoro brak jest jasnego powodu, to Montresor musi być szalony, choć i to jest kwestią sporną z powodu skomplikowanych szczegółów fabuły<ref>Baraban, Elena V. „The Motive for Murder in’The Cask of Amontillado’ by Edgar Allan Poe”, Rocky Mountain E-Review of Language and Literature. Volume 58, Number 2. Fall 2004.</ref>.

Choć Fortunato jest przedstawiony jako koneser win, jego poczynania w noweli są bardzo wątpliwe. Przykładowo, upija on się do tego stopnia, że nie jest w stanie rozpoznać Amontilliado i obchodzi się z De Grave, drogim francuskim winem, w sposób beztroski, wypijając je jednym łykiem<ref name="autonazwa1" />.

{{fakt|Zasadniczym pytaniem jest, komu Montresor powierza ową opowieść. Z początku historii narrator mówi: „oczywiście, tobie”. Do kogo jest to adresowane? Jest wiele wskazówek świadczących o tym, że jest to ksiądz. Po pierwsze, akcja ma miejsce we Włoszech, centrum [[katolicyzm]]u. Na samym końcu Montresor mówi, że minęło już 50 lat od zbrodni, co oznacza, że jest on już bardzo stary. Idąc tym tropem może on leżeć na swoim łożu śmierci. Również dwie sentencje na końcu napisane są kursywą. Pierwsza „na miłość boską”, a druga „In pace requiescat”. Zdania te mogą być wypowiedziane przez Fortunata lub Montresora, lecz mógłby też to być ksiądz. Jeśli Montresor jest autorem drugiego zdania, oznacza to jego brak skrupułów, choć te także mogłyby paść z ust duchownego. Wtedy oznaczałoby to śmierć Montresora, który otrzymał uprzednio ostatnie namaszczenie.|data=2013-01}}

== Inspiracja ==
[[Plik:AmontilladoSherry RealTesoro.jpg|thumb|150px|Amontillado]]
Podług [[apokryf]]icznej legendy, inspiracją do napisania ''Beczki Amontillado'' była historia, którą Poe usłyszał na Castle Island, gdy był szeregowym<ref>Bergen, Philip. Old Boston in Early Photographs. Boston: Bostonian Society, 1990. p. 106.</ref>. Podczas stacjonowania w [[Boston]]ie, Poe widział tam pomnik pułkownika Roberta Massie. Ten został zabity w pojedynku na miecze w czasie świąt [[Boże Narodzenie|Bożego Narodzenia]] w 1817 roku przez pułkownika Gustavusa Drane’a. Kilku innych żołnierzy zemściło się na nim, upijając go, zaciągając do lochów, przywiązując do murów i zamykając go w krypcie<ref>Wilson, Susan. Literary Trail of Greater Boston. Boston: Houghton Mifflin Company, 2000: 37. {{ISBN|0-618-05013-2}}.</ref>. Raport na temat szkieletu odkrytego na wyspie może być mylony z głównym źródłem Poe, książką ''A Man Built in a Wall'' (1844) Joela Headleya, w której autor zdaje relację o znalezionym szkielecie, zamurowanym w ścianie kościoła we Włoszech<ref>Mabbott, Thomas Ollive, editor. Tales and Sketches: Volume II. Urbana, Ill.: University of Illinois Press, 2000. p. 1254.</ref>. Szczegóły podawane przez Headleya są bardzo podobne do tych z ''Beczki Amontillado''. Oprócz motywu wabienia wroga do ukrytej wnęki, w historii można znaleźć obraz ostrożnego układania cegieł, aspekt zemsty oraz agoniczne wołania ofiary. Poe mógł znać podobne zagadnienia również z dzieła ''Le Grande Bretêche'' [[Honoré de Balzac|Honoriusza Balzaca]] lub z pracy jego przyjaciela George’a Lipparda zatytułowanej ''The Quaker City; or The Monks of Monk Hall'' (1845)<ref>Reynolds, David F. „Poe’s Art of Transformation: 'The Cask of Amontillado’ in Its Cultural Context”, as collected in The American Novel: New Essays on Poe’s Major Tales, Kenneth Silverman, ed. Cambridge University Press, 1993. {{ISBN|0521422434}}, s. 94–95.</ref>. Dewizę rodziny Montresora ''Nemo me impune lacessit'' Poe mógł zapożyczyć od [[James Fenimore Cooper|Jamesa Fenimora Coopera]], który użył go w ''[[Ostatni Mohikanin|Ostatnim Mohikaninie]]''<ref>Jacobs, Edward Craney. „Marginalia – A Possible Debt to Cooper”, collected in Poe Studies, vol. VIII, no. 1. June 1976.</ref>.

[[Plik:Tdenglish.jpg|thumb|left|Thomas Dunn English]]
Poe napisał tę nowelę także jako odpowiedź swojemu osobistemu rywalowi Thomasowi Dunnowi Englishowi. Obaj byli uwikłani w osobiste konfrontacje, zwykle odnoszące się do literackich karykatur autorów. W jednej z prac English posunął się za daleko i Poe z sukcesem wytoczył proces redaktorom ''New York Mirror'' za [[zniesławienie]] w 1846 roku<ref>Silverman, Kenneth. Edgar A. Poe: Mournful and Never-ending Remembrance. Harper Perennial, 1991. p. 312-3.</ref>. Tego samego roku English opublikował w ramach rewanżu powieść ''The Power of the S.F'' (znaną także pod tytułem ''1844''). Treść książki była zawiła i ciężka do zrozumienia, lecz zawierała odniesienia do tajnych stowarzyszeń i ostatecznie najważniejszy punkt zemsty, a mianowicie protagonistę Marmaduke Hammerheada, sławnego autora ''The Black Crow'', który używa sformułowań takich jak „Już nigdy” lub „najmilszej mej Leonore”. Ta parodia Poe ukazywała go jako pijaka, kłamcę i oszusta. Ten opowiedział ''Beczką Amontillado'', używając kilku specyficznych odniesień do powieści Englisha. W jego noweli przykładowo Fortunato mówi o tajnym stowarzyszeniu masonów, podobnym do sekretnego zgromadzenia z ''The Power of the S.F'', a nawet robi podobne gesty do tych z ukazanych w książce Englisha (był to sygnał udręki). English znów posłużył się zobrazowaniem żetonu, ukazującego jastrzębia łapiącego węża pazurami, sytuacji podobnej do tej z ''Beczki Amontillado'', gdzie herb Montresora przedstawia piętę zgniatającą węża – choć tam wąż gryzie ową piętę. Większość miejsc i obrazów z ''Beczki Amontillado'' pokrywa się powieścią Englisha, której akcja dzieje się w podziemnej krypcie. Koniec końców to jednak Poe jest tym, który „uderza z bezkarnością” nie przypisując sobie zasług za jego własną literacką zemstę i wyposażając jego zwięzłą historię (w ramach opozycji do powieści) w pojedynczy efekt, jak sam sugerował w jego eseju ''Filozofia kompozycji'' (The Philosophy of Composition)<ref>Rust, Richard D. „Punish with Impunity: Poe, Thomas Dunn English and 'The Cask of Amontillado'” in The Edgar Allan Poe Review, Vol. II, Issue 2 – Fall, 2001, St. Joseph’s University.</ref>.

Poe mógł być także inspirowany po części ruchem ''Washingtonian movement'', stowarzyszenia lansującego abstynencję alkoholową. Grupa składała się z byłych alkoholików próbujących odstraszyć ludzi od picia. Poe miał obiecywać przyłączenie się do ruchu w 1843 roku, po jego napadach alkoholowych, z nadziejami na polityczną nominację. ''Beczka Amontillado'' byłaby wtedy ponurą opowieścią o wstrzemięźliwości, szokującą ludzi w celu uświadomienia im zagrożeń ze strony nadużywania alkoholu<ref>Reynolds, David F. „Poe’s Art of Transformation: 'The Cask of Amontillado’ in Its Cultural Context”, as collected in The American Novel: New Essays on Poe’s Major Tales, Kenneth Silverman, ed. Cambridge University Press, 1993. {{ISBN|0521422434}}, s. 96–97.</ref>.

Richard P. Benton, uczeń Poego, twierdził, że w jego mniemaniu „protagonista Poe jest angielską wersją francuskiego Montresora” i obstawał uporczywie przy stwierdzeniu, że modelem dla Montresora był [[Claude de Bourdeille]], hrabia Montresoru, XVII wieczny polityczny konspirator świty brata króla [[Ludwik XIII|Ludwika XIII]], [[Gaston d’Orléans|Gastona, księcia Orleanu]]<ref>Benton, Richard P. (June 1996). „Poe’s 'The Cask of Amontillado’: Its Cultural and Historical Backgrounds”. Poe Studies 29: p. 19–27.</ref>; ów intrygant i pisarz dzienników był początkowo wiązany z Beczką Amontillado przez innego ucznia Poe Burtona. R. Pollina<ref>Burton R. Pollin (1970). „Notre-Dame de Paris in Two of the Tales”. Discoveries in Poe. Notre Dame, Indiana: University of Notre Dame Press. s. 24–37.</ref>.

W 1971 roku na podstawie tego utworu powstał film ''[[Beczka Amontillado (film)|Beczka Amontillado]]'' w reżyserii [[Leon Jeannot|Leona Jeannota]]. Scenariusz napisali wspólnie L. Jannot i [[Bolesław Michałek]] pod pseudonimem Jan Bolesławski.

== Publikacja ==
{{Wikiźródła|Beczka Amontillada|polski przekład „Beczki Amontillada”|tekst=nie}}
''Beczka Amontillado'' została po raz pierwszy opublikowana w grudniu 1846 roku na łamach ''Godey’s Lady’s Book''<ref>Sova, Dawn B. Edgar Allan Poe: A to Z. Checkmark Books, 2001. {{ISBN|0-8160-4161-X}}, s. 45.</ref>, które było w tamtym czasie najpopularniejszym czasopismem w Ameryce<ref>Reynolds, David F. „Poe’s Art of Transformation: 'The Cask of Amontillado’ in Its Cultural Context”, as collected in The American Novel: New Essays on Poe’s Major Tales, Kenneth Silverman, ed. Cambridge University Press, 1993. {{ISBN|0521422434}}, s. 101.</ref>. Nowela została opublikowana raz jeszcze za życia Poe<ref>Edgar Allan Poe – „The Cask of Amontillado” at the Edgar Allan Poe Society online.</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Cecil, L. Moffitt. „Poe’s Wine List”, from Poe Studies, Vol. V, no. 2. December 1972. p. 41.
* Baraban, Elena V. „The Motive for Murder in 'The Cask of Amontillado’ by Edgar Allan Poe”, Rocky Mountain E-Review of Language and Literature. Volume 58, Number 2. Fall 2004.
* Baraban, Elena V. „The Motive for Murder in’The Cask of Amontillado’ by Edgar Allan Poe”, Rocky Mountain E-Review of Language and Literature. Volume 58, Number 2. Fall 2004.
* Cecil, L. Moffitt. „Poe’s Wine List”, from Poe Studies, Vol. V, no. 2. December 1972. p. 41.
* Bergen, Philip. Old Boston in Early Photographs. Boston: Bostonian Society, 1990. p. 106
* Wilson, Susan. Literary Trail of Greater Boston. Boston: Houghton Mifflin Company, 2000: 37. {{ISBN|0-618-05013-2}}.
* Mabbott, Thomas Ollive, editor. Tales and Sketches: Volume II. Urbana, Ill.: University of Illinois Press, 2000. p. 1254
* Reynolds, David F. „Poe’s Art of Transformation: 'The Cask of Amontillado’ in Its Cultural Context”, as collected in The American Novel: New Essays on Poe’s Major Tales, Kenneth Silverman, ed. Cambridge University Press, 1993. {{ISBN|0521422434}}, s. 94–95
* Jacobs, Edward Craney. „Marginalia – A Possible Debt to Cooper”, collected in Poe Studies, vol. VIII, no. 1. June 1976.

== Linki zewnętrzne ==
* {{wolnelektury|Beczka Amontillada|beczka-amontillada}}

{{Kontrola autorytatywna}}
{{Edgar Allan Poe}}

[[Kategoria:Twórczość Edgara Allana Poego]]
[[Kategoria:Amerykańskie opowiadania]]
[[Kategoria:Utwory literackie z 1846]]

title: Beczka AmontilladoThe Cask of Amontillado

Autor: Edgar Allan Poe

Typ utworu: nowela

Miejsce wydania: Stany Zjednoczone

Język: angielski


text:
# Alfons Schletz
Alfons Schletz (ur. 29 marca 1911 w Ostrowitem, zm. 27 marca 1981 w Krakowie) – polski ksiądz katolicki, misjonarz św. Wincentego a Paulo, historyk, założyciel i pierwszy redaktor „Naszej Przeszłości”.

## Życiorys
Ks. Alfons Schletz urodził się dnia 29 marca 1911 roku w Ostrowitem koło Chojnic, w ówczesnej diecezji chełmińskiej. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Ostrowitem (1918 – 1922) i w Chojnicach w latach 1922–1927. Po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczął naukę w Gimnazjum Państwowym typu klasycznego w Chojnicach, odbywając równocześnie studia muzyczne.
W 1927 roku został przyjęty do Zgromadzenia Księży Misjonarzy. W latach 1927–1928 kontynuował naukę w Małym Seminarium w Wilnie. W roku 1928 wyjechał do Krakowa, gdzie rozpoczął naukę w Prywatnym Gimnazjum Księży Misjonarzy w Krakowie na Kleparzu, odbywając w tym samym czasie Seminarium Internum. Dnia 27 września 1930 roku złożył śluby wieczyste. W dwa lata później, 30 maja 1932 roku zdał maturę w Gimnazjum i został studentem Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy w Krakowie na Stradomiu.
20 grudnia 1936 roku Alfons Schletz przyjął święcenia kapłańskie w kościele na Stradomiu z rąk ks. bpa Stanisława Rosponda. W 1937 roku rozpoczął pracę we Lwowie jako wikariusz parafii św. Wincentego a Paulo przy kościele św. Zofii, kapelan Szpitala Powszechnego i Klinik Uniwersyteckich. Podjął studia z historii Kościoła i historii powszechnej w Uniwersytecie Jana Kazimierza. W roku 1938 uzyskał stopień magistra teologii pod kierunkiem ks. prof. Józefa Umińskiego, za pracę: „Działalność wizytatorska księdza Józefa Jakubowskiego w latach 1796–1814”. W tym także czasie ukończył studia historyczne pod kierunkiem profesora Stanisława Łempickiego, uzyskując stopień doktora filozofii za pracę: „Józef Jakubowski, żołnierz i kapłan (1743-1814)”. W 1942 r. założył żeńską grupę Sodalicji Mariańskiej. Prowadził tajne nauczanie i działalność kulturalno-oświatową w warunkach konspiracyjnych.
W 1945 roku wyjechał do Krakowa. Rozpoczął pracę jako wykładowca patrologii, metodologii pracy naukowej i historii Kościoła w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy, OO. Paulinów w Krakowie (1946-1948), w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach (1947-1950). Równocześnie pełnił obowiązki profesora historii w Prywatnym Gimnazjum Księży Misjonarzy w Krakowie na Kleparzu (1945-1946). Habilitował się na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego w oparciu o pracę „Współpraca Misjonarzy z Komisją Edukacji Narodowej (1773–1794). Przyczynek do historii kultury oświaty w Polsce” (1946). Redaktor wydawnictwa „Analecta Historica Congregationis Missionis Prov. Polonorum” (1946-1949).
W 1946 roku założył i redagował półrocznik naukowy „Nasza Przeszłość”. Z powodu represji komunistycznych w latach 1950–1959 pracował w Zielonkach koło Warszawy jako kapelan Państwowego Domu Rencistów (pod pseudonimem ks. Adam Sosnowski), Chylicach, Niewodnicy Kościelnej i w parafii św. Krzyża w Warszawie. Następnie powrócił do Krakowa i kontynuował wykłady i pracy redaktorską. Organizował wykłady, seminaria i prelekcje dla sióstr zakonnych. W 1967 roku został mianowany Członkiem Komisji do Dziejów Oświaty i Szkolnictwa w Polsce przy Polskiej Akademii Umiejętności. Pełnił funkcję kapelana augustianek w Krakowie (1957-1972). Wygłaszał odczyty w różnych miejscach Polski: w seminariach duchownych oraz zakonach żeńskich. W latach 1968–1969 przebywał w Stanach Zjednoczonych i w Brazylii gromadził materiały do historii misjonarzy. Uczestniczył w licznych spotkaniach naukowych w gronie historyków w zagranicznych uniwersytetach i instytutach naukowych, np. w Bonn, Frankfurcie, Wurzburgu i innych. Dnia 14 maja 1969 roku Schletz został przyjęty na prywatnej audiencji przez papieża Pawła VI.
Dzięki jego inicjatywie w latach 1969–1972 powstał w Krakowie przy ul. Strzelnica 6 na Woli Justowskiej nowy dom misjonarski, w którym zamieszkał w 1972 roku. W 1972 roku przeniósł redakcję, bibliotekę i archiwum „Naszej Przeszłości” na Wolę Justowską. Dzięki jednak redagowanemu przez siebie czasopismu położył duże zasługi dla rozwoju badań nad historią Kościoła w Polsce. W swojej pracy naukowej dużą wagę przywiązywał do współpracy z Polskim Słownikiem Biograficznym. Opublikowany dorobek pisarski liczy 162 pozycje. 27 marca 1981 roku zmarł po krótkiej chorobie w Krakowie. Pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

## Najważniejsze publikacje
- Współpraca misjonarzy z Komisją Edukacji Narodowej (1773-1794). Przyczynek do historii kultury i oświaty w Polsce. Kraków 1946
- Siostra Róża Okęcka (1878- 1932). Zarys biograficzny. Kraków 1957.
- Pisma Adama Chmielowskiego (Brata Alberta). Kraków 1965.
- Polska bibliografia teologiczna za lata 1940–1948. Warszawa 1969[6].

wikiname: plwiki

title: Alfons Schletz

in_language: pl

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko       = Alfons Schletz
 |imię i nazwisko org   =
 |tytuł                 =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |herb                  =
 |dewiza                =
 |dewiza - j. polski    =
 |kraj działania        = Polska
 |data urodzenia        = 29 marca 1911
 |miejsce urodzenia     = Ostrowite
 |data śmierci          = 27 marca 1981
 |miejsce śmierci       = Kraków
 |miejsce pochówku      = Cmentarz Salwator
 |1. funkcja            = Redaktor „Naszej Przeszłości”
 |1. funkcja - okres    = 1946–1981
 |2. funkcja            =
 |2. funkcja - okres    =
 |wyznanie              = katolicyzm
 |kościół               = rzymskokatolicki
 |inkardynacja          = Zgromadzenie Księży Misjonarzy
 |data ślubów zakonnych = 27 września 1930
 |data diakonatu        =
 |data ordynacji        =
 |data święceń          = 20 grudnia 1936
 |data nominacji        =
 |data sakry            =
 |data patriarchatu     =
 |data kreacji          =
 |papież kreujący       =
 |kościół tytularny     =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |wikinews              =
 |www                   =
}}

'''Alfons Schletz''' (ur. [[29 marca]] [[1911]] w [[Ostrowite (gmina Chojnice)|Ostrowitem]], zm. [[27 marca]] [[1981]] w [[Kraków|Krakowie]]) – [[Polska|polski]] [[ksiądz]] [[Katolicyzm|katolicki]], [[Zgromadzenie Księży Misjonarzy|misjonarz św. Wincentego a Paulo]], historyk, założyciel i pierwszy redaktor „[[Nasza Przeszłość|Naszej Przeszłości]]”.

== Życiorys ==
Ks. Alfons Schletz urodził się dnia 29 marca 1911 roku w Ostrowitem koło [[Chojnice|Chojnic]], w ówczesnej [[Diecezja chełmińska|diecezji chełmińskiej]]. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Ostrowitem (1918 – 1922) i w Chojnicach w latach 1922–1927. Po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczął naukę w Gimnazjum Państwowym typu klasycznego w Chojnicach, odbywając równocześnie studia muzyczne<ref name=":0">{{Cytuj | url=http://www.naszaprzeszlosc.pl/ks-dr-hab-alfons-schletz-cm.html | tytuł=ks. dr hab. Alfons Schletz CM - Nasza Przeszłość - STUDIA Z DZIEJÓW KOŚCIOŁA I KULTURY KATOLICKIEJ W POLSCE<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=naszaprzeszlosc.pl | język=pl | data dostępu=2024-04-22}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj |autor = Zbigniew Jakubowski |tytuł = Ks. Alfons Schletz. Szkic biograficzny |czasopismo = Nasza Przeszłość |data = 1971-12-30 |data dostępu = 2023-12-25 |issn = 2720-0590 |wolumin = 36 |s = 21–28 |doi = 10.52204/np. 1971.36.21-28 |url = https://ojs.academicon.pl/np/article/view/7871 |język = pl}}</ref>.

W 1927 roku został przyjęty do Zgromadzenia Księży Misjonarzy. W latach 1927–1928 kontynuował naukę w [[Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego i klasztor Misjonarzy w Wilnie|Małym Seminarium w Wilnie]]. W roku 1928 wyjechał do Krakowa, gdzie rozpoczął naukę w [[Kościół św. Wincentego à Paulo w Krakowie|Prywatnym Gimnazjum Księży Misjonarzy w Krakowie na Kleparzu]], odbywając w tym samym czasie Seminarium Internum. Dnia 27 września 1930 roku złożył śluby wieczyste. W dwa lata później, 30 maja 1932 roku zdał maturę w Gimnazjum i został studentem [[Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy|Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy]] w Krakowie na Stradomiu<ref name=":1" />.

20 grudnia 1936 roku Alfons Schletz przyjął święcenia kapłańskie w kościele na Stradomiu z rąk ks. bpa [[Stanisław Rospond (duchowny)|Stanisława Rosponda]]. W 1937 roku rozpoczął pracę we [[Lwów|Lwowie]] jako wikariusz parafii św. Wincentego a Paulo przy [[Kościół św. Zofii we Lwowie|kościele św. Zofii]], kapelan Szpitala Powszechnego i Klinik Uniwersyteckich. Podjął studia z historii Kościoła i historii powszechnej w [[Uniwersytet Jana Kazimierza|Uniwersytecie Jana Kazimierza]]. W roku 1938 uzyskał stopień magistra teologii pod kierunkiem ks. prof. [[Józef Umiński|Józefa Umińskiego]], za pracę: „Działalność wizytatorska księdza Józefa Jakubowskiego w latach 1796–1814”. W tym także czasie ukończył studia historyczne pod kierunkiem profesora [[Stanisław Łempicki|Stanisława Łempickiego]], uzyskując stopień doktora filozofii za pracę: „Józef Jakubowski, żołnierz i kapłan (1743-1814)”. W 1942 r. założył żeńską grupę [[Sodalicja Mariańska|Sodalicji Mariańskiej]]. Prowadził tajne nauczanie i działalność kulturalno-oświatową w warunkach konspiracyjnych<ref name=":1" />.

W 1945 roku wyjechał do Krakowa. Rozpoczął pracę jako wykładowca [[Patrologia|patrologii]], metodologii pracy naukowej i historii Kościoła w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy, OO. Paulinów w Krakowie (1946-1948), w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach (1947-1950). Równocześnie pełnił obowiązki profesora historii w Prywatnym Gimnazjum Księży Misjonarzy w Krakowie na Kleparzu (1945-1946). Habilitował się na Wydziale Teologicznym [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytetu Warszawskiego]] w oparciu o pracę „Współpraca Misjonarzy z Komisją Edukacji Narodowej (1773–1794). Przyczynek do historii kultury oświaty w Polsce” (1946). Redaktor wydawnictwa „Analecta Historica Congregationis Missionis Prov. Polonorum” (1946-1949)<ref name=":1" /><ref>W. Urban, ''[https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny-r1982-t25-n3_4/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny-r1982-t25-n3_4-s214-217/Prawo_Kanoniczne_kwartalnik_prawno_historyczny-r1982-t25-n3_4-s214-217.pdf Ks. Profesor Alfons Schletz – twórca naukowego organu dla dziejów Kościoła w Polsce]'', „Prawo kanoniczne: kwartalnik prawno- historyczny”, nr 3-4, 1982, s. 214–217.</ref>.

W 1946 roku założył i redagował półrocznik naukowy „Nasza Przeszłość”. Z powodu represji komunistycznych w latach 1950–1959 pracował w [[Zielonka (miasto)|Zielonkach]] koło Warszawy jako kapelan Państwowego Domu Rencistów (pod pseudonimem ks. Adam Sosnowski), [[Chylice (powiat piaseczyński)|Chylicach]], [[Niewodnica Kościelna|Niewodnicy Kościelnej]] i w [[Parafia Świętego Krzyża w Warszawie|parafii św. Krzyża w Warszawie]]<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Alfons Franciszek Schletz |data dostępu = 2023-12-25 |opublikowany = www.ipsb.nina.gov.pl |url = http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/alfons-schletz-1911-1981-ksiadz-misjonarz-cm-historyk-redaktor |język = pl}}</ref>. Następnie powrócił do Krakowa i kontynuował wykłady i pracy redaktorską. Organizował wykłady, seminaria i prelekcje dla sióstr zakonnych<ref>{{Cytuj |autor = Jan Kopiec |tytuł = Ks. Alfons Schletz – profesor i wykładowca |czasopismo = Nasza Przeszłość |data = 1978-12-30 |data dostępu = 2023-12-25 |issn = 2720-0590 |wolumin = 50 |s = 65–82 |doi = 10.52204/np. 1978.50.65-82 |url = https://ojs.academicon.pl/np/article/view/6452 |język = pl}}</ref>. W 1967 roku został mianowany Członkiem Komisji do Dziejów Oświaty i Szkolnictwa w Polsce przy [[Polska Akademia Umiejętności|Polskiej Akademii Umiejętności]]. Pełnił funkcję kapelana augustianek w Krakowie (1957-1972). Wygłaszał odczyty w różnych miejscach Polski: w seminariach duchownych oraz zakonach żeńskich<ref name=":2" />. W latach 1968–1969 przebywał w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] i w [[Brazylia|Brazylii]] gromadził materiały do historii misjonarzy. Uczestniczył w licznych spotkaniach naukowych w gronie historyków w zagranicznych uniwersytetach i instytutach naukowych, np. w Bonn, Frankfurcie, Wurzburgu i innych. Dnia 14 maja 1969 roku Schletz został przyjęty na prywatnej audiencji przez papieża [[Paweł VI|Pawła VI]]<ref name=":1" />.

Dzięki jego inicjatywie w latach 1969–1972 powstał w Krakowie przy ul. Strzelnica 6 na [[Wola Justowska|Woli Justowskiej]] nowy dom misjonarski, w którym zamieszkał w 1972 roku. W 1972 roku przeniósł redakcję, bibliotekę i archiwum „Naszej Przeszłości” na Wolę Justowską. Dzięki jednak redagowanemu przez siebie czasopismu położył duże zasługi dla rozwoju badań nad historią Kościoła w Polsce. W swojej pracy naukowej dużą wagę przywiązywał do współpracy z [[Polski Słownik Biograficzny|Polskim Słownikiem Biograficznym]]. Opublikowany dorobek pisarski liczy 162 pozycje<ref name=":3" />. 27 marca 1981 roku zmarł po krótkiej chorobie w Krakowie. Pochowany na [[Cmentarz Salwatorski|cmentarzu Salwatorskim]] w Krakowie<ref name=":0" />.

== Najważniejsze publikacje ==
* ''Współpraca misjonarzy z Komisją Edukacji Narodowej (1773-1794). Przyczynek do historii kultury i oświaty w Polsce''. Kraków 1946
* ''Siostra Róża Okęcka (1878- 1932). Zarys biograficzny''. Kraków 1957.
* ''Pisma Adama Chmielowskiego (Brata Alberta).'' Kraków 1965.
* ''Polska bibliografia teologiczna za lata 1940–1948''. Warszawa 1969<ref name=":3">{{Cytuj |autor = Anzelm Szteinke |tytuł = Bibliografia prac ks. profesora dr a Alfonsa Schletza |czasopismo = Nasza Przeszłość |data = 1971-12-30 |data dostępu = 2023-12-25 |issn = 2720-0590 |wolumin = 36 |s = 29–71 |doi = 10.52204/np. 1971.36.29-71 |url = https://ojs.academicon.pl/np/article/view/7872 |język = pl}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Nasza Przeszłość]]
* [[Tadeusz Gocłowski]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Schletz, Alfons}}
[[Kategoria:Polscy historycy Kościoła katolickiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1911]]
[[Kategoria:Zmarli w 1981]]
[[Kategoria:Polscy prezbiterzy lazaryści]]

title: Alfons Schletz

Kraj działania: Polska

Data i miejsce urodzenia: 29 marca 1911 · Ostrowite

Data i miejsce śmierci: 27 marca 1981 · Kraków

Miejsce pochówku: Cmentarz Salwator

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki

Inkardynacja: Zgromadzenie Księży Misjonarzy

Śluby zakonne: 27 września 1930

Prezbiterat: 20 grudnia 1936


text:
# Zbigniew Ciota
Zbigniew Ciota (ur. 19 października 1956 w Baranowie (województwo lubelskie), zm. 8 lutego 2023 we Wrocławiu) – polski bokser, mistrz Polski.
Startował w wadze papierowej (do 48 kg). Odpadł w eliminacjach mistrzostwach świata w 1982 w Monachium, przegrywając drugą walkę.
Był mistrzem Polski w 1982, wicemistrzem w 1979, 1980 i 1981 (za każdym razem przegrywał w finale z Henrykiem Pielesiakiem) oraz brązowym medalistą w 1977.
W latach 1981–1983 pięciokrotnie wystąpił w meczach reprezentacji Polski, trzy walki wygrywając i dwie przegrywając.
W 1980 zwyciężył w turnieju „Laur Wrocławia”.

title: Zbigniew Ciota

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Zbigniew Ciota
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = boks
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[19 października]] [[1956]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      = [[Śląsk Ruda Śląska]]<br />[[Gwardia Wrocław]]
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Polski w boksie|Mistrzostwa Polski]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Polski w Boksie 1982|Poznań 1982]]|waga papierowa}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Polski w Boksie 1979|Łódź 1979]]|waga papierowa}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Polski w Boksie 1980|Gdańsk 1980]]|waga papierowa}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Polski w Boksie 1981|Zabrze 1981]]|waga papierowa}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Mistrzostwa Polski w Boksie 1977|Sosnowiec 1977]]|waga papierowa}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Zbigniew Ciota''' (ur. [[19 października]] [[1956]]<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko=Osmólski | imię=Piotr | tytuł= Leksykon boksu | data=1989 | wydawca=Sport i Turystyka | miejsce=Warszawa | strony=26 | isbn=83-217-2680-1}}</ref> w [[Baranów (województwo lubelskie)|Baranowie (województwo lubelskie)]]{{Fakt|data=2023-02}}, zm. 8 lutego 2023<ref>{{Cytuj |tytuł = Zmarł Zbigniew CIota |data dostępu = 2023-02-18 |opublikowany = Przegląd Lokalny |url = https://przegladlokalny.eu/zmarl-zbigniew-ciota}}</ref> we [[Wrocław|Wrocławiu]]{{Fakt|data=2023-02}}) – polski [[boks]]er, [[Mistrzostwa Polski w boksie|mistrz Polski]].

Startował w wadze papierowej (do 48 kg). Odpadł w eliminacjach [[Mistrzostwa Świata w Boksie 1982|mistrzostwach świata w 1982]] w [[Monachium]], przegrywając drugą walkę<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps1982.html| tytuł = ''3.World Championships – Munich, FRG – May 4-15, 1982'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref>.

Był mistrzem Polski w [[Mistrzostwa Polski w Boksie 1982|1982]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/Poland1982.html| tytuł = ''53.Polish National Championships – Poznań – September 19-26 1982'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref>, wicemistrzem w [[Mistrzostwa Polski w Boksie 1979|1979]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/Poland1979.html| tytuł = ''50.Polish National Championships – Łódź – March 18-25 1979'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref>, [[Mistrzostwa Polski w Boksie 1980|1980]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/Poland1980.html| tytuł = ''51.Polish National Championships – Gdańsk – May 3-10 1980'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref> i [[Mistrzostwa Polski w Boksie 1981|1981]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/Poland1981.html| tytuł = ''52.Polish National Championships – Zabrze – March 15-22 1981'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref> (za każdym razem przegrywał w finale z [[Henryk Pielesiak|Henrykiem Pielesiakiem]]) oraz brązowym medalistą w [[Mistrzostwa Polski w Boksie 1977|1977]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/Poland1977.html| tytuł = ''48.Polish National Championships – Sosnowiec – March 27 – April 3 1977'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref>.

W latach 1981–1983 pięciokrotnie wystąpił w meczach reprezentacji Polski, trzy walki wygrywając i dwie przegrywając<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko=Osmólski | imię=Piotr | tytuł= Leksykon boksu | data=1989 | wydawca=Sport i Turystyka | miejsce=Warszawa | strony=116-118 | isbn=83-217-2680-1}}</ref>.

W 1980 zwyciężył w turnieju „Laur Wrocławia”<ref>{{cytuj stronę| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Tournaments/LaurWroclawia1980.html| tytuł = ''51.Polish National Championships – Wrocław, Poland – February 15-17 1980'' | opublikowany = Amateur-boxing.strefa.pl | data dostępu = 2018-07-14 | język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Ciota, Zbigniew}}
[[Kategoria:Polscy bokserzy]]
[[Kategoria:Bokserzy Gwardii Wrocław]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1956]]

title: · Zbigniew Ciota

Data urodzenia: 19 października 1956

Klub: Śląsk Ruda Śląska · Gwardia Wrocław

title: Dorobek medalowy

złoto: Poznań 1982 · waga papierowa

srebro:
Łódź 1979 · waga papierowa
Gdańsk 1980 · waga papierowa
Zabrze 1981 · waga papierowa

brąz: Sosnowiec 1977 · waga papierowa


text:
# Kukuła czarnobrzucha
Kukuła czarnobrzucha (Phaenicophaeus diardi) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kukułkowatych (Cuculidae). Występuje w Azji Południowo-Wschodniej – na Półwyspie Malajskim i w Indonezji.

## Taksonomia
Po raz pierwszy gatunek opisał René Primevère Lesson w 1830. Holotyp pochodzi z Sumatry (autor błędnie zapisał, że z Jawy). Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Melias Diardi. Obecnie (2020) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza kukułę czarnobrzuchą w rodzaju Phaenicophaeus. Niektórzy autorzy wydzielają osobny rodzaj Rhopodytes dla kukuły czarnobrzuchej, niebieskookiej (P. viridirostris), rdzawobrzuchej (P. sumatranus) i długosternej (P. tristis). IOC wyróżnia dwa podgatunki P. diardi.

## Podgatunki i zasięg występowania
IOC wyróżnia następujące podgatunki:
- P. d. diardi (Lesson, 1830) – południowa Mjanma (Taninthayi) i południowa Tajlandia, Półwysep Malajski i Sumatra[4]
- P. d. borneensis (Salvadori, 1874) – Borneo[4][5].

Możliwe, że pojawiają się również w południowym Laosie i Kambodży. Niegdyś ptaki tego gatunku występowały również w Wietnamie.

## Morfologia
Długość ciała wynosi 36–38 cm, znana masa ciała 55,8–75 g. W sylwetce wyróżnia się długi ogon, jego długość (215–240 mm u samca, 207–241 mm u samicy) stanowi niemal połowę całkowitej długości ptaka. Głowę i szyję porastają pióra o jednolitej, łupkowoszarej barwie. Z przodu głowy występuje nagi, czerwony obszar. Kantarek wąski, czarny. Wierzch ciała łupkowoszary, jednak można dostrzec zielonkawy połysk w górnej części grzbietu. Skrzydła opalizujące, niebieskozielone. Spód ciała szary, broda, gardło i pierś jaśniejsze od wierzchu ciała. Boki, brzuch i pokrywy podogonowe szaroczarne. Na gardle i piersi występuje delikatne paskowanie wzdłuż stosin piór. Sterówki zielononiebiesko połyskujące, mają białe końcówki; ogon stopniowany. Tęczówka jasnoniebieska do ciemnobrązowej, dziób żółtozielony u dorosłego, szary u młodego. Długość skrzydła u samca (n=10) 127–138 mm, u samicy (n=11) – 127–137 mm; długość dzioba: 25,4–32 mm u samca, 28–31 mm u samicy; długość skoku: 28,5–38,5 mm u samca, 28–32 mm u samicy.

## Ekologia i zachowanie
Środowiskiem życia kukuł czarnobrzuchych są lasy, zarośla wtórne, bagniste lasy deszczowe i zarośla bambusów. Na Borneo stwierdzane do wysokości 915 m n.p.m., niegdyś do 1700 m n.p.m. Na Sumatrze do 900 m n.p.m., do 2000 m n.p.m. w Parku Narodowym Gunung Leuser. W Tajlandii zamieszkuje wiecznie zielone, nizinne lasy do wysokości 200 m n.p.m. Na Półwyspie Malajskim spotykany również na zapuszczonych plantacjach kauczukowców, lasach na torfowiskach oraz lasach z ingerencją człowieka. Na Sumatrze zamieszkują zarówno lasy pierwotne, jak i wtórne, namorzyny, nadrzeczne lasy na bagnach i ich obrzeża, lasy na torfowiskach oraz zarośla bambusów. Na Borneo kukuły czarnobrzuche zamieszkują lasy z udziałem dwuskrzydlcowatych, namorzyny, lasy wtórne oraz plantacje kakaowców i plantacje albicji (Albizia). Na wysokości 1700 m n.p.m. przedstawiciele P. diardi stwierdzani byli na Kinabalu, kiedy na nizinach występowały pożary.
Pożywieniem kukuł czarnobrzuchych są owady, w tym chrząszcze, mrówki, modliszkowate, prostoskrzydłe, gąsienice i karaczany. Ptaki te rzadko latają; trzymają się gęstej roślinności. Poruszają się spiralą wokół pnia. Zwykle przebywają samotnie, niekiedy w grupach do 5 osobników.

### Lęgi
W kontynentalnej części Azji sezon lęgowy trwa od stycznia do maja. Gniazdo to niechlujnie zbudowany, płytki kubeczek o głębokości 3–4 cm. Budulec stanowią gałęzie, wyściółkę zaś liście; gniazdo przypomina gołębie. Ptaki obojga płci zbierają materiał na gniazdo. W zniesieniu 2 kredowobiałe jaja. Przeciętnie u ptaków podgatunku nominatywnego mają wymiary 30,2 na 24,5 mm, a u reprezentantów R. d. borneensis – 29,3 na 24 mm. Poza tym brak danych.

## Status zagrożenia
IUCN uznaje kukułę czarnobrzuchą za gatunek bliski zagrożenia nieprzerwanie od 2000 (stan w 2025). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako stosunkowo pospolity. BirdLife International ocenia trend populacji jako spadkowy. Głównym zagrożeniem jest postępująca wycinka lasów w Azji Południowo-Wschodniej. Z drugiej strony sytuację kukuł czarnobrzuchych polepsza ich szeroki zakres wybieranych środowisk (w przypadku ptaków z Półwyspu Malajskiego). Są to ptaki ciche, skryte i tym samym rzadko obserwowane.

title: Kukuła czarnobrzucha

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Kukuła czarnobrzucha
 |nazwa łacińska         = ''Phaenicophaeus diardi''
 |TSN                    = 554723
 |zoolog                 = ([[René Lesson|Lesson]], 1830)
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Phaenicophaeus diardi 1849.jpg
 |opis grafiki           = Ilustracja z 1849
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |gromada                = [[ptaki]]
 |podgromada             = [[Neornithes]]
 |infragromada           = [[ptaki neognatyczne]]
 |rząd                   = [[kukułkowe]]
 |rodzina                = [[kukułkowate]]
 |podrodzina             = [[kukułki]]
 |plemię                 = [[Phaenicophaeini]]
 |rodzaj                 = ''[[Phaenicophaeus]]''
 |gatunek                = kukuła czarnobrzucha
 |synonimy               =
* ''Melias Diardi'' Lesson, 1830
* ''Rhopodytes diardi'' (Lesson, 1830){{r|itis}}
 |ranga podtaksonu       = [[Podgatunek|Podgatunki]]
 |podtaksony             =
* ''P. d. diardi'' (Lesson, 1830)
* ''P. d. borneensis'' (Salvadori, 1874)
 |status IUCN            = NT
 |IUCN id                = 22684092
 |wikispecies            = Phaenicophaeus diardi
 |commons                = Category:Phaenicophaeus diardi
}}
'''Kukuła czarnobrzucha'''{{r|mk}} (''Phaenicophaeus diardi'') – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny [[kukułkowate|kukułkowatych]] (Cuculidae). Występuje w [[Azja Południowo-Wschodnia|Azji Południowo-Wschodniej]] – na [[Półwysep Malajski|Półwyspie Malajskim]] i w [[Indonezja|Indonezji]].

== Taksonomia ==
Po raz pierwszy gatunek opisał [[René Lesson|René Primevère Lesson]] w 1830. [[Holotyp]] pochodzi z [[Sumatra|Sumatry]] (autor błędnie zapisał, że z [[Jawa|Jawy]]). Autor nadał nowemu gatunkowi [[binominalne nazewnictwo gatunków|nazwę]] ''Melias Diardi''{{r|hbwa}}. Obecnie (2020) [[Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny]] (IOC) umieszcza kukułę czarnobrzuchą w rodzaju ''[[Phaenicophaeus]]''{{r|ioc}}. Niektórzy autorzy wydzielają osobny rodzaj ''Rhopodytes'' dla kukuły czarnobrzuchej, [[kukuła niebieskooka|niebieskookiej]] (''P. viridirostris''), [[kukuła rdzawobrzucha|rdzawobrzuchej]] (''P. sumatranus'') i [[kukuła długosterna|długosternej]] (''P. tristis''){{r|hbwa}}. IOC wyróżnia dwa podgatunki ''P. diardi''{{r|ioc}}.

== Podgatunki i zasięg występowania ==
IOC wyróżnia następujące podgatunki{{r|ioc}}:
* ''P. d. diardi'' (Lesson, 1830) – południowa [[Mjanma]] ([[Taninthayi]]) i południowa [[Tajlandia]], [[Półwysep Malajski]] i Sumatra{{r|hbwa}}
* ''P. d. borneensis'' (Salvadori, 1874) – [[Borneo]]{{r|hbwa|ioc}}.

Możliwe, że pojawiają się również w południowym [[Laos]]ie i [[Kambodża|Kambodży]]. Niegdyś ptaki tego gatunku występowały również w [[Wietnam]]ie{{r|hbwa}}.

== Morfologia ==
Długość ciała wynosi 36–38 cm, znana masa ciała 55,8–75 g{{r|gb}}. W sylwetce wyróżnia się długi ogon, jego długość (215–240 mm u samca, 207–241 mm u samicy) stanowi niemal połowę całkowitej długości ptaka. Głowę i szyję porastają pióra o jednolitej, łupkowoszarej barwie. Z przodu głowy występuje nagi, czerwony obszar. [[Kantarek]] wąski, czarny. Wierzch ciała łupkowoszary, jednak można dostrzec zielonkawy połysk w górnej części grzbietu. Skrzydła [[Opalizacja|opalizujące]], niebieskozielone. Spód ciała szary, broda, gardło i pierś jaśniejsze od wierzchu ciała. Boki, brzuch i [[pokrywy (ornitologia)|pokrywy]] podogonowe szaroczarne. Na gardle i piersi występuje delikatne paskowanie wzdłuż stosin piór. [[Sterówki]] zielononiebiesko połyskujące, mają białe końcówki; ogon stopniowany{{r|gb}}. [[Tęczówka]] jasnoniebieska do ciemnobrązowej, dziób żółtozielony u dorosłego, szary u młodego. Długość skrzydła u samca (''n''=10) 127–138 mm, u samicy (''n''=11) – 127–137 mm; długość dzioba: 25,4–32 mm u samca, 28–31 mm u samicy; długość [[skok (anatomia)|skoku]]: 28,5–38,5 mm u samca, 28–32 mm u samicy{{r|hbwa}}.

== Ekologia i zachowanie ==
Środowiskiem życia kukuł czarnobrzuchych są lasy, zarośla wtórne, bagniste [[lasy deszczowe]] i zarośla [[bambus]]ów{{r|hbwa}}. Na Borneo stwierdzane do wysokości 915 m n.p.m., niegdyś do 1700 m n.p.m. Na Sumatrze do 900 m n.p.m., do 2000 m n.p.m. w [[Park Narodowy Gunung Leuser|Parku Narodowym Gunung Leuser]]. W Tajlandii zamieszkuje wiecznie zielone, nizinne lasy do wysokości 200 m n.p.m. Na Półwyspie Malajskim spotykany również na zapuszczonych plantacjach [[Kauczukowiec|kauczukowców]], lasach na torfowiskach oraz lasach z ingerencją człowieka. Na Sumatrze zamieszkują zarówno lasy pierwotne, jak i wtórne, [[namorzyny]], nadrzeczne lasy na bagnach i ich obrzeża, lasy na torfowiskach oraz zarośla bambusów. Na Borneo kukuły czarnobrzuche zamieszkują lasy z udziałem [[Dwuskrzydłowate|dwuskrzydlcowatych]], namorzyny, lasy wtórne oraz plantacje kakaowców i plantacje [[albicja|albicji]] (''Albizia''). Na wysokości 1700 m n.p.m. przedstawiciele ''P. diardi'' stwierdzani byli na [[Kinabalu]], kiedy na nizinach występowały pożary{{r|hbwa}}.

Pożywieniem kukuł czarnobrzuchych są owady, w tym [[chrząszcze]], [[Mrówkowate|mrówki]], [[modliszkowate]], [[prostoskrzydłe]], [[gąsienica (larwa)|gąsienice]]{{r|hbwa}} i [[karaczany]]. Ptaki te rzadko latają; trzymają się gęstej roślinności. Poruszają się spiralą wokół pnia. Zwykle przebywają samotnie, niekiedy w grupach do 5 osobników{{r|gb}}.

=== Lęgi ===
W kontynentalnej części Azji [[sezon lęgowy]] trwa od stycznia do maja. Gniazdo to niechlujnie zbudowany, płytki kubeczek o głębokości 3–4 cm. Budulec stanowią gałęzie, wyściółkę zaś liście; gniazdo przypomina gołębie. Ptaki obojga płci zbierają materiał na gniazdo. W zniesieniu 2 kredowobiałe [[jajo (biologia)|jaja]]. Przeciętnie u ptaków [[Podgatunek nominatywny|podgatunku nominatywnego]] mają wymiary 30,2 na 24,5 mm, a u reprezentantów ''R. d. borneensis'' – 29,3 na 24 mm. Poza tym brak danych{{r|gb}}.

== Status zagrożenia ==
[[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody|IUCN]] uznaje kukułę czarnobrzuchą za [[gatunek bliski zagrożenia]] nieprzerwanie od 2000 (stan w 2025). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako stosunkowo pospolity. [[BirdLife International]] ocenia trend populacji jako spadkowy. Głównym zagrożeniem jest postępująca wycinka lasów w Azji Południowo-Wschodniej{{r|iucn|birdlife}}. Z drugiej strony sytuację kukuł czarnobrzuchych polepsza ich szeroki zakres wybieranych środowisk (w przypadku ptaków z Półwyspu Malajskiego). Są to ptaki ciche, skryte i tym samym rzadko obserwowane{{r|gb}}.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="ioc">{{Cytuj stronę |url = https://www.worldbirdnames.org/bow/turacos/|tytuł = Turacos, bustards, cuckoos, mesites, sandgrouse|autor = F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.)|opublikowany = IOC World Bird List (v10.2) |język = en |data dostępu = 2020-07-30}}</ref>
<ref name="birdlife">{{Cytuj | tytuł = Species factsheet: Black-bellied Malkoha Phaenicophaeus diardi | url = https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-bellied-malkoha-phaenicophaeus-diardi | opublikowany = BirdLife International | data = 2024 | data dostępu = 2025-03-02 | język = en}}</ref>
<ref name="gb">{{cytuj książkę | url = https://books.google.pl/books?id=avxBNNeRhCYC&dq=cuckoos+of+the+world&hl=pl&source=gbs_navlinks_s | strony = 247–248 | tytuł = Cuckoos of the World | autor = Johannes Erritzøe, Clive F. Mann, Frederik Brammer & Richard A. Fuller | wydawca = A&C Black | rok = 2012 |isbn = 1408142678 | seria = Helm Identifiation Guides}}</ref>
<ref name="hbwa">{{cytuj stronę | url = http://www.hbw.com/species/black-bellied-malkoha-phaenicophaeus-diardi | autor = Payne, R. | rok = 2016 | tytuł = Black-bellied Malkoha (''Phaenicophaeus diardi'') | praca = del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive | archiwum = http://archive.is/djhXJ | zarchiwizowano = 27 marca 2016}}</ref>
<ref name="mk">Systematyka i nazwa polska za: {{cytuj stronę|autor = P. Mielczarek & M. Kuziemko |url = http://listaptakow.eko.uj.edu.pl/nonpasserines1.html#Phaenicophaeini |tytuł = Plemię: Phaenicophaeini Gray,GR, 1840 (wersja: 2024-09-30)|opublikowany = Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego |praca = Kompletna lista ptaków świata|data dostępu = 2025-03-02}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = https://ebird.org/species/blbmal1/ | tytuł = Zdjęcia i materiały multimedialne | praca = eBird | opublikowany = Cornell Lab of Ornithology | język = en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kukułkowate]]
[[Kategoria:Ptaki Azji]]
[[Kategoria:Taksony opisane przez Renégo Lessona]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1830 roku]]

title: Kukuła czarnobrzucha

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Gromada: ptaki

Podgromada: Neornithes

Infragromada: ptaki neognatyczne

Rząd: kukułkowe

Rodzina: kukułkowate

Podrodzina: kukułki

Plemię: Phaenicophaeini

Rodzaj: Phaenicophaeus

Gatunek: kukuła czarnobrzucha

title: Podgatunki

Podgatunki:
Kategoria zagrożenia (CKGZ)
· bliski zagrożenia


text:
# Li Na (szpadzistka)
Li Na (chiń. 李娜; pinyin Lǐ Nà; ur. 9 marca 1981 w Dandong) – chińska szpadzistka, dwukrotna medalistka olimpijska i wielokrotna medalistka mistrzostw świata.
Na igrzyskach olimpijskich w Sydney w 2000 roku wspólnie z Liang Qin i Yang Shaoqi zdobyła brązowy medal w zawodach drużynowych. Podczas rozgrywanych cztery lata później igrzysk olimpijskich w Atenach była szósta drużynowo i dziewiąta indywidualnie. Na igrzyskach olimpijskich w Pekinie w 2008 roku była czwarta w zawodach indywidualnych, przegrywając walkę o brązowy medal z Węgierką Ildikó Minczą-Nébald 11:15. Brała też udział w igrzyskach olimpijskich w Londynie w 2012 roku, gdzie reprezentacja Chin w składzie: Li Na, Luo Xiaojuan, Sun Yujie i Xu Anqi zdobyła złoty medal w zawodach drużynowych. W rywalizacji indywidualnej tym razem zajęła dziewiąte miejsce.
Podczas mistrzostw świata w Seulu w 1999 roku razem z Yang Shaoqi i Liang Qin wywalczyła srebrny medal w rywalizacji drużynowej. W tej samej konkurencji Chinki z Li w składzie zdobywały następnie złoty medal na mistrzostwach świata w Turynie (2006), srebrne podczas mistrzostwa świata w Pekinie (2008) i mistrzostw świata w Katanii (2011) oraz brązowy na mistrzostwach świata w Lizbonie (2002). Na mistrzostwach świata w Katanii (2011) zwyciężyła w zawodach indywidualnych, pokonując w finale Sun Yujie. Cztery lata wcześniej, na mistrzostwach świata w Petersburgu (2007) była druga, ulegając w finale Niemce Britcie Heidemann. Zdobyła także brązowy medal na mistrzostwa świata w Hawanie (2003), plasując się za Nataliją Konrad z Ukrainy i Francuzką Maureen Nisimą.
Zdobyła srebrny medal drużynowo na igrzyskach azjatyckich w Pusan w 2002 roku oraz złoty drużynowo i brązowy indywidualnie podczas igrzysk azjatyckich w Doha w 2006 roku.
Kilkukrotnie zdobywała medale mistrzostw Azji, w tym między innymi złoty indywidualnie na MA w Nantong (2007) i MA w Bangkoku (2008) oraz drużynowo podczas MA w Nantong (2007), MA w Bangkoku (2008), MA w Wakayamie (2012) i MA w Szanghaju (2013).

title: Li Na (szpadzistka)

wikitext:
{{inne znaczenia|chińskiej szpadzistki|[[Li Na|inne osoby o tym imieniu i nazwisku]]}}
{{Nazwisko chińskie|Li}}
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Li Na
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = szermierka
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[9 marca]] [[1981]]
 |miejsce urodzenia         = [[Dandong]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 177 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|CHN}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Londyn|2012|szermierka|złoto|([[Szermierka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 - szpada drużynowo kobiet|szpada druż.]])}}
{{Medalista infobox/IO|L|Sydney|2000|szermierka|brąz|(szpada druż.)}}
{{Medalista infobox/nagłówek|MŚ|SZ}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Turyn|2006|złoto|szpada druż.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Katania|2011|złoto|szpada ind.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Seul|1999|srebro|szpada druż.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Petersburg|2007|srebro|szpada ind.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Pekin|2008|srebro|szpada druż.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Katania|2011|srebro|szpada druż.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Lizbona|2002|brąz|szpada druż.}}
{{Medalista infobox/MŚ|SZ|Hawana|2003|brąz|szpada ind.}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Li Na''' ({{chińskie|c=李娜|hp=Lǐ Nà}}; ur. [[9 marca]] [[1981]] w [[Dandong]]) – [[Chiny|chińska]] [[Szpada|szpadzistka]], dwukrotna medalistka olimpijska i wielokrotna medalistka mistrzostw świata.

Na [[Szermierka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2000|igrzyskach olimpijskich w Sydney]] w 2000 roku wspólnie z [[Liang Qin]] i [[Yang Shaoqi]] zdobyła brązowy medal w zawodach drużynowych. Podczas rozgrywanych cztery lata później [[Szermierka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004|igrzysk olimpijskich w Atenach]] była szósta drużynowo i dziewiąta indywidualnie. Na [[Szermierka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008|igrzyskach olimpijskich w Pekinie]] w 2008 roku była czwarta w zawodach indywidualnych, przegrywając walkę o brązowy medal z [[Węgry|Węgierką]] [[Ildikó Mincza-Nébald|Ildikó Minczą-Nébald]] 11:15. Brała też udział w [[Szermierka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012|igrzyskach olimpijskich w Londynie]] w 2012 roku, gdzie reprezentacja Chin w składzie: Li Na, [[Luo Xiaojuan]], [[Sun Yujie]] i [[Xu Anqi]] zdobyła złoty medal w zawodach drużynowych. W rywalizacji indywidualnej tym razem zajęła dziewiąte miejsce.

Podczas [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 1999|mistrzostw świata w Seulu]] w 1999 roku razem z Yang Shaoqi i Liang Qin wywalczyła srebrny medal w rywalizacji drużynowej. W tej samej konkurencji Chinki z Li w składzie zdobywały następnie złoty medal na [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 2006|mistrzostwach świata w Turynie]] (2006), srebrne podczas [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 2008|mistrzostwa świata w Pekinie]] (2008) i [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 2011|mistrzostw świata w Katanii]] (2011) oraz brązowy na [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 2002|mistrzostwach świata w Lizbonie]] (2002). Na mistrzostwach świata w Katanii (2011) zwyciężyła w zawodach indywidualnych, pokonując w finale Sun Yujie. Cztery lata wcześniej, na [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 2007|mistrzostwach świata w Petersburgu]] (2007) była druga, ulegając w finale [[Niemcy|Niemce]] [[Britta Heidemann|Britcie Heidemann]]. Zdobyła także brązowy medal na [[Mistrzostwa Świata w Szermierce 2003|mistrzostwa świata w Hawanie]] (2003), plasując się za [[Natalija Konrad|Nataliją Konrad]] z [[Ukraina|Ukrainy]] i [[Francja|Francuzką]] [[Maureen Nisima|Maureen Nisimą]].

Zdobyła srebrny medal drużynowo na [[Igrzyska Azjatyckie 2002|igrzyskach azjatyckich w Pusan]] w 2002 roku oraz złoty drużynowo i brązowy indywidualnie podczas [[Igrzyska Azjatyckie 2006|igrzysk azjatyckich w Doha]] w 2006 roku.

Kilkukrotnie zdobywała medale mistrzostw Azji, w tym między innymi złoty indywidualnie na MA w [[Nantong]] (2007)<ref>[https://fie.org/competitions/2007/781 22 Aug 2007zone championships Championnats asiatiques seniors] {{lang|en}}</ref> i MA w [[Bangkok]]u (2008)<ref>[https://fie.org/competitions/2008/781 24 Apr 2008zone championships Championnats asiatiques seniors] {{lang|en}}</ref> oraz drużynowo podczas MA w Nantong (2007)<ref>[https://fie.org/competitions/2007/787 22 Aug 2007zone championships Championnats asiatiques seniors] {{lang|en}}</ref>, MA w Bangkoku (2008)<ref>[https://fie.org/competitions/2008/787 24 Apr 2008zone championships Championnats asiatiques seniors] {{lang|en}}</ref>, MA w [[Wakayama|Wakayamie]] (2012)<ref>[https://fie.org/competitions/2012/1019 22 Apr 2012zone championships Championnats asiatiques] {{lang|en}}</ref> i MA w [[Szanghaj]]u (2013)<ref>[https://fie.org/competitions/2013/1019 04 Jun 2013zone championships Championnats asiatiques] {{lang|en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę |url = https://fie.org/athletes/8352 |tytuł = LI Na |opublikowany = fie.org |język = en |data dostępu = 2023-07-12}}
* {{Cytuj stronę |url = https://www.olympedia.org/athletes/90774 |tytuł = Olympedia - Li Na |opublikowany = olympedia.org |język = en |data dostępu = 2023-07-12}}

{{Mistrzynie świata w szermierce (szpada)}}

{{DEFAULTSORT:Li, Na}}
[[Kategoria:Chińscy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Chińscy szermierze]]
[[Kategoria:Medaliści Igrzysk Azjatyckich 2002]]
[[Kategoria:Medaliści Igrzysk Azjatyckich 2006]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2000]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012]]
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004]]
[[Kategoria:Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2008]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1981]]

title: · Li Na

Data i miejsce urodzenia: 9 marca 1981 · Dandong

title: Dorobek medalowy

złoto: Londyn 2012 · szermierka · (szpada druż.)

brąz: Sydney 2000 · szermierka · (szpada druż.)

srebro:
Seul 1999 · szpada druż.
Petersburg 2007 · szpada ind.
Pekin 2008 · szpada druż.
Katania 2011 · szpada druż.


text:
# Saint-Jal
Saint-Jal – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Corrèze.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 616 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 23 osoby/km² (wśród 747 gmin Limousin Saint-Jal plasuje się na 210. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 209.).

title: Saint-Jal

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Saint-Jal
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Saint-Jal
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Blason ville fr Saint-Jal (Corrèze).svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nowa Akwitania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Corrèze (departament)|Corrèze]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Tulle|Tulle]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 19213
 |powierzchnia                    = 26,78 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 616
 |gęstość zaludnienia             = 23 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 19700
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Corrèze
 |współrzędne                     = 45°24′N 1°38′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Saint-Jal''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Nowa Akwitania]], w departamencie [[Corrèze (departament)|Corrèze]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 616 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 23 osoby/km² (wśród 747 gmin [[Limousin]] Saint-Jal plasuje się na 210. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 209.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Tulle}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Corrèze]]

title: Saint-Jal

Państwo: Francja

Region: Nowa Akwitania

Departament: Corrèze

Okręg: Tulle

• gęstość: 23 os./km²


text:
# Tanner Foust
Tanner Foust (ur. 13 czerwca 1973 w Denver) – drifter, kierowca rallycrossowy, kaskader i prezenter telewizyjny.

## Kariera telewizyjna
Tanner Foust ukończył Biologię molekularną na Uniwersytecie Kolorado. Potem został jednym z prezenterów Amerykańskiej serii Top Gear. Twórcą programu miała być początkowo telewizja NBC (która także zatrudniła Fousta), ale projekt upadł, a następnie został przejęty przez kanał History. Wystąpił on również w programach SuperCars Exposed oraz Redline TV.
Amerykanin został zatrudniony jako kierowca-kaskader w filmach Szybcy i wściekli: Tokio Drift, Iron Man 2 oraz Diukowie Hazzardu.

## Motosport

### 2007-2010
Tanner Foust swoje pierwsze kroki w międzynarodowych imprezach stawiał w Formule Drift. W 2007 roku za kierownicą Nissana 350Z sięgnął po mistrzowski tytuł. Wystartował także w X Games, gdzie wraz z Chrissie Beavisem wywalczył złoty medal w rajdach. Następny sezon Amerykanin ponownie zakończył na pierwszym miejscu w klasyfikacji generalnej Formuły Drift. W 2009 był szósty. Próbował również swoich sił w Rally America oraz podczas X Games, gdzie wywalczył brązowy medal. Rok później za kierownicą Forda Fiesty sięgnął po dwa złote medale w kategoriach Rally Car Racing oraz Rally Car Super Rally. W Formule Drift był natomiast drugi przegrywając z Vaughnem Gittinem Juniorem o 63,5 punktu.

### 2011
W 2011 roku porzucił starty w drifcie na rzecz rallycrossu. Wziął udział w pełnym cyklu Rallycrossowych Mistrzostw Europy oraz w nowo powstałej Amerykańskiej serii Global Rallycross.
Pierwszą rundę Mistrzostw Europy rozgrywaną na Brytyjskim torze Lydden Hill ukończył na ósmym miejscu. Podczas kolejnych zawodów, w Portugalii odniósł swoje pierwsze zwycięstwo. Eliminacje we Francji oraz Norwegii ukończył na szóstym miejscu. Na Szwedzkim torze Höljesbanan odniósł swoje drugie zwycięstwo. W połowie sezonu znalazł się na pozycji lidera z 2 punktami przewagi nad Norwegiem Sverrem Isachsenem. Podczas następnej rundy rozgrywanej w Belgii był ósmy. Z zawodów w Holandii został wykluczony. Kolejne trzy eliminacje rozgrywane w Austrii, Polsce oraz Czechach ukończył na trzecim miejscu. Rywalizujący z nim o tytuł Isachsen był natomiast 13 w Belgii, ale wygrał cztery kolejne rundy, dzięki czemu pokonał Fousta z przewagą 24 punktów.
Duże sukcesy Amerykanin odnosił także w swoim kraju. Podczas pierwszy rundy GRC rozgrywanej na torze Irwindale Speedway podczas zawodów Super Rally był trzeci. W konkurencji Rally Cross dojechał natomiast na drugiej pozycji. W obydwu dyscyplinach triumfował Marcus Grönholm, który zrezygnował ze startu w drugiej rundzie zorganizowanej w Old Mill Adventure Park. Pod nieobecność Fina Foust był drugi oraz pierwszy. Na Pikes Peak International Raceway Odniósł swoje drugie zwycięstwo w tej serii pokonując w finale Grönholma. W zawodach Rally Cross był natomiast siódmy. W klasyfikacji generalnej pokonał Grönholma o 24 punkty i został pierwszym mistrzem Global Rallycross. Dzięki temu miał zapewniony awans na rozgrywane w Los Angeles X Games 17. Podczas rywalizacji w Rally Car Racing pokonał w ćwierćfinale pokonał Jimmy’ego Keeneya. W półfinale został jednak wyeliminowany przez Liama Dorana. W wyścigu z Davidem Higginsem o brązowy medal nie dojechał natomiast do mety. W zawodach Rally cross wygrał półfinał, a w finale dojechał drugi, przegrywając złoto z Brianem Deeganem.

### 2012
Dwie pierwsze rundy GRC sezonu 2012 rozgrywane na torach Charlotte Motor Speedway oraz Texas Motor Speedway przyniosły Foustowi dwa drugie miejsca. W obydwu triumfował dwukrotny rajdowy mistrz świata, Marcus Grönholm. Fin, który prowadził w klasyfikacji generalnej, miał jednak wypadek podczas treningu przed zawodami w Los Angeles, wchodzącymi w skład X Games. Grönholm szybko wrócił do zdrowia, ale zdecydował się po tym wydarzeniu zakończyć karierę. Foust ukończył rywalizację w X Games na szóstym miejscu. Podczas kolejnej rundy w New Hampshire był czwarty. Ostatnie dwie eliminacje rozgrywane w Las Vegas ukończył na pierwszym miejscu. W ciągu sezonu zdobył 94 punkty i po raz drugi został mistrzem.
Rywalizację w Mistrzostwach Europy Foust rozpoczął od zwycięstwa w Wielkiej Brytanii. We Francji był 13. Z powodu kolizji terminów z pierwszą rundą GRC nie pojawił się on na zawodach w Austrii. Na Węgierskim torze Nyriad był drugi. W Norwegii odniósł swoje czwarte w karierze zwycięstwo w tej serii kończąc pierwszą połowę sezonu za stratą 7 punktów do prowadzącego Timercjanowa. W drugiej części mistrzostw opuścił dwie rundy (w Szwecji oraz Niemczech). W Belgii wywalczył drugie miejsce, natomiast w Holandii i Finlandii był szósty. W trakcie sezonu zdobył 100 punktów, które zapewniły mu trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej.

### 2013
Kolejny sezon GRC Foust rozpoczął dość pechowo. Musiał się on wycofać z rywalizacji w finale podczas Brazylijskiej rundy i został ostatecznie sklasyfikowany na siódmym miejscu. Podczas pierwszej rundy w Niemczech podczas restartu obrócił się po kontakcie z Patrikiem Sandellem i zakończył zawody na szóstym miejscu. Na drugi dzień (w Niemczech rozegrano podwójną rundę) obyło się już bez problemów i Amerykanin zakończył rywalizację na trzecim miejscu. Podczas zawodów w New Hampshire jechał po swoje pierwsze zwycięstwo, gdy na ostatnim zakręcie popełnił błąd i uderzył w bandę. Dojechał do mety na czwartym miejscu. Kolejny pechowy występ Foust zaliczył na Bristol Motor Speedway, gdzie po dwóch okrążeniach musiał się wycofać będąc sklasyfikowany na siódmym miejscu. Podczas X Games wywalczył srebrny medal przegrywając z Toomasem Heikkinenem. Dzień wcześniej wziął udział także w zawodach Gymkhana Grid, gdzie w finale pokonał Patrika Sandella i zdobył złoty medal. Podczas zawodów w Atlancie ponownie był drugi przegrywając z Heikkinenem. Przed zawodami w Charlotte Fin potrzebował jednego punktu do wywalczenia tytułu, który zdobył wygrywając półfinał. Foust natomiast zaliczył kolejny nieudany występ po tym, jak dachował w półfinale. W wyścigu ostatniej szansy zaliczył kolizję i ukończył ostatecznie rywalizację na dziesiątym miejscu. W kończącej sezon rundzie w Las Vegas był drugi. Sezon zakończył na drugim miejscu ze 123 punktami na koncie.
Amerykanin wystartował także w trzech rundach Mistrzostw Europy. Wygrał on rundy w Wielkiej Brytanii oraz w Finlandii, natomiast we Francji był szósty. Zdobył on 68 punktów i został sklasyfikowany na dziewiątym miejscu w klasyfikacji generalnej.

### 2014
Na sezon 2014 przeszedł do zespołu Andretti Autosport, który przygotowuje Volkswageny Beetle Niemieckiego koncernu, który postanowił dołączyć do GRC.

title: Tanner Foust

wikitext:
{{dopracować|źródła=2014-02}}
{{Kierowca infobox
 |imię i nazwisko       = Tanner Foust
 |zdjęcie               = TannerFoust-ERC2011-Belgium-Meet&Greet.JPG
 |opis zdjęcia          = Tanner Foust podczas rundy ERC w 2011 roku
 |pełne imię i nazwisko = Tanner Foust
 |kraj                  = Stany Zjednoczone
 |pochodzenie           =
 |data urodzenia        = [[13 czerwca]] [[1973]]
 |miejsce urodzenia     = [[Denver]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |sukcesy               =
•[[Formuła Drift|mistrz Formuły Drift]] (2007-2008)
•[[Global RallyCross Championship|mistrz GRC]] (2011-2012)

•[[Global RallyCross Championship|wicemistrz GRC]] (2013)

• złoty medal [[X Games]]:

 Rally Car Racing (2007, 2010)

 Rally Car Super Rally (2010)

 Gymkhana Grid (2013)

• srebrny medal [[X Games]]:

 Rallycross (2011, 2013)
 |commons               = Category:Tanner Foust
 |wikiquote             =
 |www                   = http://tannerfoust.com/
}}
'''Tanner Foust''' (ur. [[13 czerwca]] [[1973]] w [[Denver]]) – drifter, kierowca rallycrossowy, kaskader i prezenter telewizyjny.

== Kariera telewizyjna ==
Tanner Foust ukończył Biologię molekularną na Uniwersytecie Kolorado. Potem został jednym z prezenterów Amerykańskiej serii [[Top Gear]]. Twórcą programu miała być początkowo telewizja [[NBC]] (która także zatrudniła Fousta), ale projekt upadł, a następnie został przejęty przez kanał [[History]]. Wystąpił on również w programach SuperCars Exposed oraz Redline TV.

Amerykanin został zatrudniony jako kierowca-kaskader w filmach [[Szybcy i wściekli: Tokio Drift]], [[Iron Man 2]] oraz [[Diukowie Hazzardu (film)|Diukowie Hazzardu]].

== Motosport ==
=== 2007-2010 ===
Tanner Foust swoje pierwsze kroki w międzynarodowych imprezach stawiał w [[Formuła Drift|Formule Drift]]. W 2007 roku za kierownicą [[Nissan 350Z|Nissana 350Z]] sięgnął po mistrzowski tytuł. Wystartował także w [[X Games]], gdzie wraz z Chrissie Beavisem wywalczył złoty medal w rajdach. Następny sezon Amerykanin ponownie zakończył na pierwszym miejscu w klasyfikacji generalnej Formuły Drift. W 2009 był szósty. Próbował również swoich sił w [[Rally America]] oraz podczas [[X Games]], gdzie wywalczył brązowy medal. Rok później za kierownicą [[Ford Fiesta|Forda Fiesty]] sięgnął po dwa złote medale w kategoriach Rally Car Racing oraz Rally Car Super Rally. W Formule Drift był natomiast drugi przegrywając z [[Vaughn Gittin Jr|Vaughnem Gittinem Juniorem]] o 63,5 punktu.

=== 2011 ===
W 2011 roku porzucił starty w [[drift|drifcie]] na rzecz [[rallycross]]u. Wziął udział w pełnym cyklu [[Mistrzostwa Europy w rallycrossie|Rallycrossowych Mistrzostw Europy]] oraz w nowo powstałej Amerykańskiej serii [[Global RallyCross Championship|Global Rallycross]].

[[Plik:TannerFoust-ERC2011-Belgium-Action.JPG|thumb|258px| Tanner Foust w Fordzie Fiescie Mk7 4x4 podczas rundy Mistrzostw Europy w Belgii]]

Pierwszą rundę Mistrzostw Europy rozgrywaną na [[Wielka Brytania|Brytyjskim]] torze [[Lydden Hill]] ukończył na ósmym miejscu. Podczas kolejnych zawodów, w [[Portugalia|Portugalii]] odniósł swoje pierwsze zwycięstwo. Eliminacje we [[Francja|Francji]] oraz [[Norwegia|Norwegii]] ukończył na szóstym miejscu. Na [[Szwecja|Szwedzkim]] torze [[Höljesbanan]] odniósł swoje drugie zwycięstwo. W połowie sezonu znalazł się na pozycji lidera z 2 punktami przewagi nad Norwegiem [[Sverre Isachsen|Sverrem Isachsenem]]. Podczas następnej rundy rozgrywanej w [[Belgia|Belgii]] był ósmy. Z zawodów w [[Holandia|Holandii]] został wykluczony. Kolejne trzy eliminacje rozgrywane w [[Austria|Austrii]], [[Polska|Polsce]] oraz [[Czechy|Czechach]] ukończył na trzecim miejscu. Rywalizujący z nim o tytuł Isachsen był natomiast 13 w Belgii, ale wygrał cztery kolejne rundy, dzięki czemu pokonał Fousta z przewagą 24 punktów.

Duże sukcesy Amerykanin odnosił także w swoim kraju. Podczas pierwszy rundy GRC rozgrywanej na torze [[Irwindale Speedway]] podczas zawodów Super Rally był trzeci. W konkurencji Rally Cross dojechał natomiast na drugiej pozycji. W obydwu dyscyplinach triumfował [[Marcus Grönholm]], który zrezygnował ze startu w drugiej rundzie zorganizowanej w Old Mill Adventure Park. Pod nieobecność Fina Foust był drugi oraz pierwszy. Na [[Pikes Peak International Raceway]] Odniósł swoje drugie zwycięstwo w tej serii pokonując w finale Grönholma. W zawodach Rally Cross był natomiast siódmy. W klasyfikacji generalnej pokonał Grönholma o 24 punkty i został pierwszym mistrzem Global Rallycross. Dzięki temu miał zapewniony awans na rozgrywane w [[Los Angeles]] [[X Games 17]]. Podczas rywalizacji w Rally Car Racing pokonał w ćwierćfinale pokonał [[Jimmy Keeney|Jimmy’ego Keeneya]]. W półfinale został jednak wyeliminowany przez [[Liam Doran|Liama Dorana]]. W wyścigu z [[David Higgins (kierowca rajdowy)|Davidem Higginsem]] o brązowy medal nie dojechał natomiast do mety. W zawodach Rally cross wygrał półfinał, a w finale dojechał drugi, przegrywając złoto z [[Brian Deegan|Brianem Deeganem]].

=== 2012 ===
Dwie pierwsze rundy GRC sezonu 2012 rozgrywane na torach [[Charlotte Motor Speedway]] oraz [[Texas Motor Speedway]] przyniosły Foustowi dwa drugie miejsca. W obydwu triumfował dwukrotny rajdowy mistrz świata, Marcus Grönholm. Fin, który prowadził w klasyfikacji generalnej, miał jednak wypadek podczas treningu przed zawodami w Los Angeles, wchodzącymi w skład X Games. Grönholm szybko wrócił do zdrowia, ale zdecydował się po tym wydarzeniu zakończyć karierę. Foust ukończył rywalizację w X Games na szóstym miejscu. Podczas kolejnej rundy w New Hampshire był czwarty. Ostatnie dwie eliminacje rozgrywane w Las Vegas ukończył na pierwszym miejscu. W ciągu sezonu zdobył 94 punkty i po raz drugi został mistrzem.

Rywalizację w Mistrzostwach Europy Foust rozpoczął od zwycięstwa w Wielkiej Brytanii. We Francji był 13. Z powodu kolizji terminów z pierwszą rundą GRC nie pojawił się on na zawodach w Austrii. Na [[Węgry|Węgierskim]] torze [[Nyirádi Motorsport Centrum|Nyriad]] był drugi. W Norwegii odniósł swoje czwarte w karierze zwycięstwo w tej serii kończąc pierwszą połowę sezonu za stratą 7 punktów do prowadzącego [[Timur Timercjanow|Timercjanowa]]. W drugiej części mistrzostw opuścił dwie rundy (w Szwecji oraz Niemczech). W Belgii wywalczył drugie miejsce, natomiast w Holandii i Finlandii był szósty. W trakcie sezonu zdobył 100 punktów, które zapewniły mu trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej.

=== 2013 ===
Kolejny sezon GRC Foust rozpoczął dość pechowo. Musiał się on wycofać z rywalizacji w finale podczas Brazylijskiej rundy i został ostatecznie sklasyfikowany na siódmym miejscu. Podczas pierwszej rundy w Niemczech podczas restartu obrócił się po kontakcie z [[Patrik Sandell|Patrikiem Sandellem]] i zakończył zawody na szóstym miejscu. Na drugi dzień (w Niemczech rozegrano podwójną rundę) obyło się już bez problemów i Amerykanin zakończył rywalizację na trzecim miejscu. Podczas zawodów w [[New Hampshire]] jechał po swoje pierwsze zwycięstwo, gdy na ostatnim zakręcie popełnił błąd i uderzył w bandę. Dojechał do mety na czwartym miejscu. Kolejny pechowy występ Foust zaliczył na [[Bristol Motor Speedway]], gdzie po dwóch okrążeniach musiał się wycofać będąc sklasyfikowany na siódmym miejscu. Podczas X Games wywalczył srebrny medal przegrywając z [[Toomas Heikkinen|Toomasem Heikkinenem]]. Dzień wcześniej wziął udział także w zawodach [[Gymkhana Grid]], gdzie w finale pokonał Patrika Sandella i zdobył złoty medal. Podczas zawodów w [[Atlanta|Atlancie]] ponownie był drugi przegrywając z Heikkinenem. Przed zawodami w [[Charlotte]] Fin potrzebował jednego punktu do wywalczenia tytułu, który zdobył wygrywając półfinał. Foust natomiast zaliczył kolejny nieudany występ po tym, jak dachował w półfinale. W wyścigu ostatniej szansy zaliczył kolizję i ukończył ostatecznie rywalizację na dziesiątym miejscu. W kończącej sezon rundzie w [[Las Vegas]] był drugi. Sezon zakończył na drugim miejscu ze 123 punktami na koncie.

Amerykanin wystartował także w trzech rundach Mistrzostw Europy. Wygrał on rundy w Wielkiej Brytanii oraz w Finlandii, natomiast we Francji był szósty. Zdobył on 68 punktów i został sklasyfikowany na dziewiątym miejscu w klasyfikacji generalnej.

=== 2014 ===
Na sezon 2014 przeszedł do zespołu [[Andretti Autosport]], który przygotowuje [[Volkswagen Beetle|Volkswageny Beetle]] Niemieckiego koncernu, który postanowił dołączyć do GRC.

== Bibliografia ==
* https://web.archive.org/web/20140301084048/http://www.tannerfoust.com/Biography

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Foust}}
[[Kategoria:Amerykańscy kaskaderzy]]
[[Kategoria:Amerykańscy kierowcy wyścigowi]]
[[Kategoria:Amerykańscy kierowcy rallycrossowi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1973]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Denver]]

title: Tanner Foust

Państwo: Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia: 13 czerwca 1973 · Denver


text:
# Andrzej Ślebarski
Andrzej Ślebarski (ur. 28 sierpnia 1950 w Katowicach) – polski fizyk.

## Biografia
Andrzej Ślebarski urodził się w Katowicach 28 sierpnia 1950 roku, w rodzinie Władysława i Zofii. Wczesne lata spędził w Komorowicach, dzielnicy Bielska-Białej. W 1968 roku zdał maturę w II Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Asnyka w Bielsku-Białej. W 1973 roku ukończył studia z fizyki na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Pracę doktorską napisał pod kierunkiem prof. Augusta Chełkowskiego, broniąc ją w 1978 roku. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN we Wrocławiu w 1988 roku. Tytuł naukowy profesora otrzymał w 1994 roku.
Prof. Ślebarski jest autorem ok. 230 prac i artykułów naukowych opublikowanych m. inn. w takich czasopismach jak "Physical Review B", "Physical Review Letters", "New Journal of Physics", "Journal of Physics: Condensed Matter". Jest członkiem rzeczywistym Institute of Physics (Wielka Brytania), American Physical Society i Polskiego Towarzystwa Fizycznego. Prowadził badania dotyczące nadprzewodnictwa, oraz własności magnetycznych, transportu elektronowego i wyznaczania struktury elektronowej układów z silnie skorelowanymi elektronami. Dwukrotnie otrzymał nagrodę Polskiej Akademii Nauk, w 1982 oraz w 1990. Był dwukrotnie wyróżniony nagrodą Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w 1979 i 1983 roku a w 2020 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia naukowe. Stypendysta Fulbrighta oraz trzykrotny stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej, stypendysta DAAD (1994, 2002). Kontynuował swoje prace eksperymentalne na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego (łącznie 3 lata) oraz na Uniwersytetach w Kolonii, Osnabrueck i w Karlsruhe (łącznie 5 lat).  W latach 2012-2020 był zastępcą Przewodniczącego Komitetu Fizyki PAN, a w 2023 został wybrany do Rady Doskonałości Naukowej (Zespół VI, Nauki Ścisłe i Przyrodnicze). Związany ze środowiskiem katowickiego Klubu Inteligencji Katolickiej (członek honorowy), został  w 2017 roku nagrodzony przez metropolitę katowickiego abpa Wiktora Skworca, otrzymując Medal „Pro Christi Regno”.

title: Andrzej Ślebarski

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Andrzej Ślebarski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = POL
 |data urodzenia            = 28 sierpnia 1950
 |miejsce urodzenia         = [[Katowice]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor nauk fizycznych
 |specjalność               = fizyka ciała stałego, fizyka doświadczalna, spektroskopia
 |almamater                 = [[Uniwersytet Śląski w Katowicach|Uniwersytet Śląski]]
 |aktywność zawodowa        = Nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Instytut
 |jednostka1 nazwa          = Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych im. Włodzimierza Trzebiatowskiego Polskiej Akademii Nauk
 |okres zatr1               =
 |doktorat data             = [[1978]]
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = [[1988]]
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = [[1994]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikiźródła                =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Andrzej Ślebarski''' (ur. 28 sierpnia 1950 w [[Katowice|Katowicach]]) – polski [[fizyk]].

== Biografia ==
Andrzej Ślebarski urodził się w [[Katowice|Katowicach]] 28 sierpnia 1950 roku, w rodzinie Władysława i Zofii. Wczesne lata spędził w [[Komorowice (Bielsko-Biała)|Komorowicach]], dzielnicy [[Bielsko-Biała|Bielska-Białej]]. W 1968 roku zdał maturę w II Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Asnyka w Bielsku-Białej. W 1973 roku ukończył studia z fizyki na [[Uniwersytet Śląski w Katowicach|Uniwersytecie Śląskim]] w Katowicach. Pracę doktorską napisał pod kierunkiem [[Profesor|prof.]] [[August Chełkowski|Augusta Chełkowskiego]], broniąc ją w 1978 roku. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w [[Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych im. Włodzimierza Trzebiatowskiego Polskiej Akademii Nauk|Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN]] we [[Wrocław]]iu w 1988 roku. Tytuł naukowy profesora otrzymał w 1994 roku<ref name="p1">{{Cytuj stronę |url =https://silesia.edu.pl/index.php/%C5%9Alebarski_Andrzej |tytuł =Ślebarski Andrzej (1950-), fizyk |autor = |opublikowany =silesia.edu.pl |data = |język = |data dostępu = 2024-06-25}}</ref>.

Prof. Ślebarski jest autorem ok. 230 prac i artykułów naukowych opublikowanych m. inn. w takich czasopismach jak "Physical Review B", "Physical Review Letters", "New Journal of Physics", "Journal of Physics: Condensed Matter". Jest członkiem rzeczywistym Institute of Physics (Wielka Brytania), American Physical Society i [[Polskie Towarzystwo Fizyczne|Polskiego Towarzystwa Fizycznego]]. Prowadził badania dotyczące nadprzewodnictwa, oraz własności magnetycznych, transportu elektronowego i wyznaczania struktury elektronowej układów z silnie skorelowanymi elektronami. Dwukrotnie otrzymał nagrodę Polskiej Akademii Nauk, w 1982 oraz w 1990. Był dwukrotnie wyróżniony nagrodą Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w 1979 i 1983 roku {{fakt|a w 2020 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia naukowe. Stypendysta Fulbrighta oraz trzykrotny stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej, stypendysta DAAD (1994, 2002). Kontynuował swoje prace eksperymentalne na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego (łącznie 3 lata) oraz na Uniwersytetach w Kolonii, Osnabrueck i w Karlsruhe (łącznie 5 lat).  W latach 2012-2020 był zastępcą Przewodniczącego Komitetu Fizyki PAN, a w 2023 został wybrany do Rady Doskonałości Naukowej (Zespół VI, Nauki Ścisłe i Przyrodnicze)|data=2024-11}}. Związany ze środowiskiem katowickiego [[Klub Inteligencji Katolickiej|Klubu Inteligencji Katolickiej]] (członek honorowy), został  w 2017 roku nagrodzony przez metropolitę katowickiego [[Arcybiskup|abpa]] [[Wiktor Skworc|Wiktora Skworca]], otrzymując [[Medal „Pro Christi Regno”]]<ref name="p1" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{ludzie nauki|68332|osoba=prof. dr hab. Andrzej Ślebarski|data dostępu=2024-06-25}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Ślebarski, Andrzej}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego]]
[[Kategoria:Działacze KIK]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Katowicach]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem-Białą]]
[[Kategoria:Polscy fizycy XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1950]]

title: Andrzej Ślebarski

Państwo działania: Polska

Data i miejsce urodzenia: 28 sierpnia 1950 · Katowice

Alma Mater: Uniwersytet Śląski


text:
# Order Zasługi (Paragwaj)
Order Narodowy Zasługi (hiszp. Orden Nacional al Mérito) – paragwajskie odznaczenie państwowe ustanowione 8 kwietnia 1865 przez prezydenta Francisco Solano Lópeza i nadawane za zasługi dla Paragwaju. W 1867 do orderu dopuszczono kobiety.
Order podzielono początkowo na pięć klas, a w 1956 dodano dwie najwyższe tworząc podział siedmioklasowy:
- I klasa – Łańcuch (Collar), zw. Łańcuch Marszałka Francisco Solano Lópeza (Collar Mariscal Francisco Solano López), z jego nazwiskiem i portretem wewnątrz odznaki łańcucha;
- II klasa – Krzyż Wielki Nadzwyczajny (Gran Cruz Extraordinaria);
- III klasa – Krzyż Wielki (Gran Cruz);
- IV klasa – Wielki Oficer (Gran Oficial);
- V klasa – Komandor (Comendador);
- VI klasa – Oficer (Oficial);
- VII klasa – Kawaler (Caballero).

title: Order Zasługi (Paragwaj)

wikitext:
{{Odznaczenie infobox
 |nazwa          = Order Zasługi
 |awers          = Cordon of Francisco Solano López (Paraguay) - Memorial JK - Brasilia - DSC00452.JPG
 |awers opis     = łańcucha
 |awers 2        =
 |awers 2 opis   =
 |rewers         =
 |rewers opis    =
 |rewers 2       =
 |rewers 2 opis  =
 |baretka        = National Order of Merit (Paraguay) - ribbon bar.png
 |baretka opis   =
 |baretka 2      =
 |baretka 2 opis =
 |ustanowiono    = [[8 kwietnia]] [[1865]]
 |wycofano       =
 |wielkość       =
 |kruszec        =
 |wydano         =
 |commons        = Category:National Order of Merit (Paraguay)
}}
'''Order Narodowy Zasługi''' ({{w języku|es|Orden Nacional al Mérito}}) – [[Paragwaj|paragwajskie]] [[odznaczenie państwowe]] ustanowione [[8 kwietnia]] [[1865]] przez prezydenta [[Francisco Solano López|Francisco Solano Lópeza]] i nadawane za zasługi dla Paragwaju. W 1867 do [[order]]u dopuszczono kobiety.

Order podzielono początkowo na pięć klas, a w 1956 dodano dwie najwyższe tworząc podział siedmioklasowy:
* I klasa – '''Łańcuch''' (''Collar''), zw. '''Łańcuch Marszałka Francisco Solano Lópeza''' (''Collar Mariscal Francisco Solano López''), z jego nazwiskiem i portretem wewnątrz odznaki [[łańcuch orderowy|łańcucha]];
* II klasa – '''Krzyż Wielki Nadzwyczajny''' (''Gran Cruz Extraordinaria'');
* III klasa – '''Krzyż Wielki''' (''Gran Cruz'');
* IV klasa – '''Wielki Oficer''' (''Gran Oficial'');
* V klasa – '''Komandor''' (''Comendador'');
* VI klasa – '''Oficer''' (''Oficial'');
* VII klasa – '''Kawaler''' (''Caballero'').

== Odznaczeni ==
{{Kategoria główna|Odznaczeni Narodowym Orderem Zasługi (Paragwaj)}}

== Bibliografia ==
* Harrold E. Gillingham: ''[https://archive.org/details/southamericandec0000harr/page/136/mode/2up South American Decorations and War Medals]''. Nowy Jork: American Numismatic Society, 1932, s. 136-137
* Jeffrey B. Floyd: ''[https://web.archive.org/web/20080406015838/http://faculty.winthrop.edu/haynese/medals/paraguay.html Medals of Paraguay]'' [w:] International Electronic Phaleristic Encyclopedia. 1997
* [https://www.mec.gov.py/cms_v2/recursos/9015-aniversario-de-creacion-de-la-orden-nacional-del-merito Aniversario de creación de la Orden Nacional del Mérito]. www.mec.gov.py
* [http://www.portalguarani.com/detalles_museos_exposiciones.php?id=91&id_exposicion=303 Ley nº 394 del 7 de setiembre de 1956]. www.portalguarani.com
* [http://bibliotecanacional.gov.py/bn_documento/documento-oficial-del-15-de-marzo-de-1865/ Documento Oficial del 15 de marzo de 1865]. bibliotecanacional.gov.py
* [http://wawards.org/en/paraguay/national-order-of-merit.html National Order of Merit]. wawards.org
* ''[https://books.google.dk/books?id=fv8qAQAAMAAJ&pg=PA108&dq=%22Collar+Mariscal+Francisco+Solano+L%C3%B3pez%22+gran+cruz&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwitv92Y6JD2AhUDRPEDHb9gBWAQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=%22Collar%22&f=false Mensajes y Discursos. T. VI]''. Asuncion: Presidencia de la República. Sub-secretaría de Informaciones y Cultura, 1959, s. 108

{{Paragwajskie odznaczenia}}
{{Falerystyka}}

[[Kategoria:Paragwajskie odznaczenia]]

title: Order Zasługi

Ustanowiono: 8 kwietnia 1865


text:
# Luke Ayling
Luke David Ayling (ur. 25 sierpnia 1991 w Londynie) – angielski piłkarz występujący na pozycji obrońcy. Wychowanek Arsenalu, w swojej karierze grał także w takich zespołach jak Yeovil Town oraz Bristol City.

title: Luke Ayling

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko            = Luke Ayling
 |imię i nazwisko org        =
 |grafika                    = Luke Ayling May 2014.jpg
 |opis grafiki               =
 |pełne imię i nazwisko      = Luke David Ayling
 |imię i nazwisko urodzenia  =
 |data urodzenia             = 25 sierpnia 1991
 |miejsce urodzenia          = [[Londyn]]
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |obywatelstwo               =
 |wzrost                     = 183 cm
 |pozycja                    = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                       = [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]
 |numer w klubie             = 2
 |kariera juniorska          = ! 2002–2009 ! [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
 |kariera seniorska          = ! 2009–2010 ! [[Arsenal F.C.|Arsenal]]                  !   0 ! 0
! 2010      ! → [[Yeovil Town F.C.|Yeovil Town]] (wyp.) !   4 ! 0
! 2010–2014 ! [[Yeovil Town F.C.|Yeovil Town]]          ! 162 ! 2
! 2014–2016 ! [[Bristol City F.C.|Bristol City]]        !  80 ! 4
! 2016–2024 ! [[Leeds United F.C.|Leeds United]]        ! 251 !11
! 2024      ! → [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] (wyp.) ! 19 ! 0
! 2024–     ! [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]      !  19 ! 0
 |data seniorzy              = 18 stycznia 2025
 |kariera reprezentacyjna    =
 |data reprezentacja         =
 |kariera trenerska          =
 |faksymile                  =
 |opis faksymile             =
 |medale                     =
 |odznaczenia                =
 |commons                    = Category:Luke Ayling
 |wikicytaty                 =
 |www                        =
}}
'''Luke David Ayling''' (ur. [[25 sierpnia]] [[1991]] w [[Londyn]]ie) – [[Anglia|angielski]] [[piłka nożna|piłkarz]] występujący na pozycji [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]]. Wychowanek [[Arsenal F.C.|Arsenalu]], w swojej karierze grał także w takich zespołach jak [[Yeovil Town F.C.|Yeovil Town]] oraz [[Bristol City F.C.|Bristol City]].
== Linki zewnętrzne ==
* {{transfermarkt|p|id=67420|nazwa=Luke Ayling|data dostępu=2020-11-24}}
* {{soccerway|p|id=124937|nazwa=L. Ayling|data dostępu=2021-01-02}}
* {{soccerbase|53032}}

{{Middlesbrough F.C. skład}}

{{SORTUJ:Ayling, Luke}}
[[Kategoria:Angielscy piłkarze]]
[[Kategoria:Piłkarze Arsenalu F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Yeovil Town F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Bristol City F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Leeds United F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze Middlesbrough F.C.]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1991]]

title: · Luke Ayling

Pełne imię i nazwisko: Luke David Ayling

Data i miejsce urodzenia: 25 sierpnia 1991 · Londyn

Pozycja: obrońca

Klub: Middlesbrough

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

Arsenal

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Arsenal · 0 · (0)

→ Yeovil Town (wyp.) · 4 · (0)

Yeovil Town · 162 · (2)

Bristol City · 80 · (4)

Leeds United · 251 · (11)

→ Middlesbrough (wyp.) · 19 · (0)

Middlesbrough · 19 · (0)