text:
# Reshanda Gray
Reshanda Jacqueta Gray (ur. 1 czerwca 1993 w Los Angeles) – amerykańska koszykarka występująca na pozycji silnej skrzydłowej, obecnie zawodniczka włoskiego Magnolia Campobasso, a w okresie letnim New York Liberty w WNBA.
27 czerwca 2020 została zawodniczką Los Angeles Sparks. 1 lipca 2021 przedłużyła umowę z New York Liberty. 8 lipca 2021 zawarła kontrakt z włoską Magnolia Campobasso.

## Osiągnięcia
Stan na 25 stycznia 2022, na podstawie, o ile nie zaznaczono inaczej.
NCAA
- Uczestniczka rozgrywek:
  - NCAA Final Four (2013)
  - turnieju NCAA (2012–2015)
- Mistrzyni sezonu regularnego konferencji Pac-12 (2013)
- Zawodniczka roku Pac-12 (2015 wspólnie z Ruth Hamblin)
- MVP turnieju Cal Classic (2011)
- Zaliczona do:
  - I składu:
    - Pac-12 (2014, 2015)
    - najlepszych pierwszorocznych zawodniczek Pac-12 (2012)
    - turnieju Cal Classic (2011)

  - II składu Full Court Freshman All-American (2012)
  - III składu Pac-12 (2015 przez Associated Press)

Drużynowe
- 4. miejsce podczas mistrzostw Węgier (2019)[7]

Indywidualne
(* – nagrody przyznane przez eurobasket.com)
- Zaliczona do*:
  - I składu zawodniczek zagranicznych ligi węgierskiej (2019)[7]
  - II składu ligi węgierskiej (2019)[7]
- Uczestniczka meczu gwiazd ligi południowokoreańskiej (2020)[8]

Reprezentacja
- Mistrzyni:
  - uniwersjady (2013)
  - Ameryki U–18 (2010)

title: Reshanda Gray

wikitext:
{{Koszykarz infobox
 |imię i nazwisko         = Reshanda Gray
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Reshanda Gray with Cal.JPG
 |opis grafiki            = Gray with the California Golden Bears in 2015
 |numer                   = #1
 |klub                    = [[New York Liberty]]
#21 Magnolia Campobasso
 |pozycja                 = [[Silny skrzydłowy|silna skrzydłowa]]
 |pełne imię i nazwisko   =
 |pseudonim               = Bec
 |data urodzenia          = 1 czerwca 1993
 |miejsce urodzenia       = [[Los Angeles]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |obywatelstwo            =
 |wzrost                  = 188
 |masa ciała              = 87
 |aktywność               = od 2015
 |szkoła średnia          = Washington Prep (Los Angeles, [[Kalifornia]])
 |college                 = California (2011–2015)
 |draft                   = WNBA 2015
 |numer draftu            = 16
 |zespół draftu           = Minnesota Lynx
 |kariera klubowa         = {{Koszykarz infobox/lata|2015–2016|PB63 Battipaglia|30}}
{{Koszykarz infobox/lata|2016–2017|Dike Neapol|26}}
{{Koszykarz infobox/lata|2017–2018|Incheon Shinhan Bank S-Birds|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2018–2019|UNI Győr|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2019|Korea Płd.|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2020|Elazig|}}
{{Koszykarz infobox/lata|od 2021|Magnolia Campobasso|}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Women’s National Basketball Association|WNBA]]}}
{{koszykarz infobox/lata|2015|[[Minnesota Lynx]]|10}}
{{Koszykarz infobox/lata|2015–2016|[[Atlanta Dream]]|45}}
{{koszykarz infobox/lata|2018–2019|[[New York Liberty]]|34}}
{{koszykarz infobox/lata|2020|[[Los Angeles Sparks]]|10}}
{{koszykarz infobox/lata|od 2021|New York Liberty|15}}
 |data1                   = 25 stycznia 2022
 |kariera reprezentacyjna = {{Koszykarz infobox/lata|2010|{{reprezentacja|USA|kk|rodzaj=U–18}}|}}
{{koszykarz infobox/lata|2013|{{flaga|USA}} [[Reprezentacja Stanów Zjednoczonych w koszykówce kobiet|Stany Zjednoczone]] (reprezentacja akademicka)|}}
 |data2                   =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  = {{Medalista infobox/nagłówek|[[Koszykówka na letniej uniwersjadzie|Uniwersjada]]|}}
{{Medalista infobox/wiersz|złoto|[[Koszykówka na Letniej Uniwersjadzie 2013|Rosja 2013]]|koszykówka}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Ameryki U-18 w koszykówce kobiet|Mistrzostwa Ameryki U–18]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|złoto|USA 2010|koszykówka}}
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Reshanda Jacqueta Gray''' (ur. [[1 czerwca]] [[1993]] w [[Los Angeles]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] [[koszykówka|koszykarka]] występująca na pozycji silnej skrzydłowej, obecnie zawodniczka włoskiego Magnolia Campobasso, a w okresie letnim [[New York Liberty]] w WNBA.

27 czerwca 2020 została zawodniczką [[Los Angeles Sparks]]<ref>{{cytuj stronę| url = https://sparks.wnba.com/news/sparks-sign-reshanda-gray/| tytuł = 9 sierpnia 2020 | data dostępu = 2019-09-24 | opublikowany = sparks.wnba.com | język = en}}</ref>. 1 lipca 2021 przedłużyła umowę z [[New York Liberty]]<ref>{{cytuj stronę| url = https://liberty.wnba.com/news/new-york-liberty-re-sign-reshanda-gray/ | tytuł = New York Liberty Re-Sign Reshanda Gray | data dostępu = 2022-01-25 | opublikowany = liberty.wnba.com | język = en}}</ref>. 8 lipca 2021 zawarła kontrakt z [[Włochy|włoską]] Magnolia Campobasso<ref>{{cytuj stronę| url = https://www.basketinside.com/siamo-donne/mercato-siamo-donne/a1-ufficiale-campobasso-riporta-in-italia-reshanda-gray/ | tytuł = Campobasso riporta in Italia Reshanda Gray | data dostępu = 2022-01-25 | opublikowany = basketinside.com | język = it}}</ref>.

== Osiągnięcia ==
Stan na 25 stycznia 2022, na podstawie<ref>{{cytuj stronę| url = http://archive.fiba.com/pages/eng/fa/p/rpp//q//pid/84611/_//players.html| tytuł = Profil na archive.fiba.com | data dostępu = 2019-09-24 | opublikowany = archive.fiba.com| język = en}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = https://www.wnba.com/player/reshanda-gray/ | tytuł = Profil na wnba.com | data dostępu = 2019-09-24 | opublikowany = wnba.com| język = en}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = https://calbears.com/sports/womens-basketball/roster/reshanda-gray/7107 | tytuł = Profil na calbears.com | data dostępu = 2019-09-24 | opublikowany = calbears.com| język = en}}</ref>, o ile nie zaznaczono inaczej.
; NCAA
* Uczestniczka rozgrywek:
** [[NCAA Division I|NCAA]] Final Four (2013)
** turnieju NCAA (2012–2015)
* Mistrzyni sezonu regularnego konferencji Pac-12 (2013)
* Zawodniczka roku Pac-12 (2015 wspólnie z [[Ruth Hamblin]])
* [[Most valuable player|MVP]] turnieju Cal Classic (2011)
* Zaliczona do:
** I składu:
*** Pac-12 (2014, 2015)
*** najlepszych pierwszorocznych zawodniczek Pac-12 (2012)
*** turnieju Cal Classic (2011)
** II składu Full Court Freshman All-American (2012)
** III składu Pac-12 (2015 przez [[Associated Press]])

; Drużynowe
* 4. miejsce podczas [[Nemzeti Bajnokság I/A (koszykówka kobiet)|mistrzostw Węgier]] (2019)<ref name="sezon2019" />

; Indywidualne
(* – nagrody przyznane przez eurobasket.com)
* Zaliczona do*:
** I składu zawodniczek zagranicznych ligi węgierskiej (2019)<ref name="sezon2019" />
** II składu ligi węgierskiej (2019)<ref name="sezon2019">{{cytuj stronę| url = https://www.eurobasket.com/Hungary/basketball-A-Division-Women_2018-2019.asp | tytuł = A-Division Women 2018-2019 | data dostępu = 2019-09-24 | opublikowany = eurobasket.com| język = en}}</ref>
* Uczestniczka meczu gwiazd ligi południowokoreańskiej (2020)<ref>{{cytuj stronę| url = https://www.asia-basket.com/South-Korea/news/612625/Korean-WKBL-All-Star-Game-2020-Rosters?Women=1 | tytuł = Korean WKBL All-Star Game 2020 Rosters | data dostępu = 2020-01-27 | opublikowany = asia-basket.com| język = en}}</ref>

; Reprezentacja
* Mistrzyni:
** [[Koszykówka na letniej uniwersjadzie|uniwersjady]] ([[Koszykówka na Letniej Uniwersjadzie 2013|2013]])
** [[Mistrzostwa Ameryki U-18 w koszykówce kobiet|Ameryki U–18]] (2010)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.basketball-reference.com/wnba/players/g/grayre01w.html Statystyki z WNBA na basketball-reference.com] {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://lbf-web.dataproject-stats.com/DettaglioAtleta.asp?IdAtleta=4757 | tytuł = Profil na lbf-web.dataproject-stats.com | opublikowany = lbf-web.dataproject-stats.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20160325104203/http://lbf-web.dataproject-stats.com/DettaglioAtleta.asp?IdAtleta=4757 | zarchiwizowano = 2016-03-25 | język = it}}
* [https://basketball.usbasket.com/player/Reshanda-Gray/WNBA/New-York-Liberty/234743?Women=1 Profil na usbasket.com] {{lang|en}}

{{New York Liberty}}
{{2015 WNBA Draft}}
{{Zawodniczki Roku Konferencji PAC12 NCAA}}

{{SORTUJ:Gray, Reshanda}}
[[Kategoria:Amerykańskie koszykarki]]
[[Kategoria:McDonald’s High School All-Americans]]
[[Kategoria:Koszykarki California Golden Bears]]
[[Kategoria:Koszykarki Parade High School All-Americans]]
[[Kategoria:Koszykarki Dike Neapol]]
[[Kategoria:Koszykarki New York Liberty]]
[[Kategoria:Koszykarki Minnesota Lynx]]
[[Kategoria:Koszykarki Atlanta Dream]]
[[Kategoria:Koszykarki Los Angeles Sparks]]
[[Kategoria:Koszykarki NCAA All-American]]
[[Kategoria:Koszykarki PB63 Lady]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Los Angeles]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1993]]

title: · Reshanda Gray

Pseudonim: Bec

Data i miejsce urodzenia: 1 czerwca 1993 · Los Angeles

Masa ciała: 87 kg

Szkoła średnia: Washington Prep (Los Angeles, Kalifornia)

College: California (2011–2015)

Draft: WNBA 2015, numer: 16 · Minnesota Lynx

Lata:
Kluby · Wyst.
Reprezentacja · Wyst.

PB63 Battipaglia · 30
Atlanta Dream · 45

Dike Neapol · 26

Incheon Shinhan Bank S-Birds

UNI Győr
New York Liberty · 34

Korea Płd.

Elazig
Los Angeles Sparks · 10

od 2021:
Magnolia Campobasso
New York Liberty · 15

Minnesota Lynx · 10

Stany Zjednoczone U–18

Stany Zjednoczone (reprezentacja akademicka)

złoto:
Rosja 2013 · koszykówka
USA 2010 · koszykówka


text:
# Mount Tom Bay
Mount Tom Bay – zatoka (ang. bay) jeziora Kejimkujik Lake w kanadyjskiej prowincji Nowa Szkocja, w hrabstwie Annapolis; nazwa urzędowo zatwierdzona 28 sierpnia 1974.

wikiname: plwiki

title: Mount Tom Bay

in_language: pl

wikitext:
{{Zatoka infobox
 |nazwa                   = Mount Tom Bay
 |inne nazwy              =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |państwo                 = CA-NS
 |lokalizacja             = [[Kejimkujik Lake]]
 |powierzchnia            =
 |wymiary                 =
 |głębokość średnia       =
 |głębokość maksymalna    =
 |objętość                =
 |zasolenie               =
 |cieki wodne             =
 |miejscowości nadbrzeżne =
 |wyspy                   =
 |mapka zatoki            =
 |opis mapki zatoki       =
 |współrzędne             = 44°22′17″N 65°15′37″W
 |commons                 =
}}
'''Mount Tom Bay''' – [[zatoka (geografia)|zatoka]] ([[język angielski|ang.]] ''bay'') jeziora [[Kejimkujik Lake]] w [[Kanada|kanadyjskiej]] [[podział administracyjny Kanady|prowincji]] [[Nowa Szkocja]], w [[Annapolis (hrabstwo)|hrabstwie Annapolis]]; nazwa urzędowo zatwierdzona 28 sierpnia 1974<ref>{{Cytuj |tytuł = Mount Tom Bay |url = https://toponymes.rncan.gc.ca/search-place-names/unique/CBRCK |opublikowany = Natural Resources Canada / Ressources naturelles Canada – nrcan.gc.ca |data dostępu = 2022-06-15 |kropka = ;}} {{Cytuj |tytuł = Mount Tom Bay |url = https://nsgi.novascotia.ca/geonames/?cgndb_key=CBRCK |opublikowany = Nova Scotia GeoNAMES Explorer – nsgi.novascotia.ca/geonames/ |data dostępu = 2022-06-15}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Zatoki Nowej Szkocji]]

title: Mount Tom Bay

Państwo: Kanada

Prowincja: Nowa Szkocja

Lokalizacja: Kejimkujik Lake


text:
# Radomska Orkiestra Kameralna
Radomska Orkiestra Kameralna działa od stycznia 2007 roku jako instytucja kultury miasta Radomia. W latach 2007–2017 jej dyrektorem naczelnym i artystycznym był Maciej Żółtowski. Od września 2017 roku funkcję tę sprawuje Natalia Majewska.
Orkiestra składa się z 16 etatowych muzyków stanowiących trzon zespołu. W latach 2007–2017 sezon artystyczny był wzbogacony organizowanymi przez orkiestrę wydarzeniami specjalnymi, takimi jak: Międzynarodowy Konkurs Kwartetów Smyczkowych, Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski Krzysztofa Pendereckiego ARBORETUM czy Akademia Dyrygentów. Orkiestra występowała ze znakomitymi solistami i dyrygentami, m.in. z Lidia Grychtołówną, Piotrem Pławnerem, Tytusem Wojnowiczem, Krzysztofem Pełechem, Krzysztofem Pendereckim, Janem Jakubem Bokunem, Łukaszem Borowiczem, Stephenem Ellerym, Jonathanem Brettem, Patrickiem Gallois, Michałem Drewnowskim, Wojciechem Waleczkiem, Emilianem Madeyem, Łukaszem Długoszem, Avri Levitanem i Marko Ylonenem. Repertuar zespołu był niezwykle różnorodny, zawierał zarówno dzieła z kanonu literatury dla orkiestry smyczkowej, jak i utwory mniej znane, skrupulatnie odszukiwane i przygotowywane specjalnie dla ciekawej nowinek publiczności. Wszechstronność muzyków orkiestry pozwalała także na stylowe i historycznie poinformowane interpretacje muzyki barokowej, wczesnych symfonii Haydna i Mozarta. Ważne miejsce w programach R.O.K. zajmowała muzyka XX i XXI wieku.

title: Radomska Orkiestra Kameralna

wikitext:
[[Plik:Radomska Orkiestra Symfoniczna.jpg|thumb|Radomska Orkiestra Symfoniczna – poprzedniczka Radomskiej Orkiestry Kameralnej]]
'''Radomska Orkiestra Kameralna''' działa od stycznia 2007 roku jako [[instytucja kultury]] miasta Radomia. W latach 2007–2017 jej dyrektorem naczelnym i artystycznym był [[Maciej Żółtowski]]. Od września 2017 roku funkcję tę sprawuje Natalia Majewska<ref>{{Cytuj stronę |url = https://rok.art.pl/orkiestra/dyrektor-naczelny-i-artystyczny/ |tytuł = Dyrektor Naczelny i Artystyczny |opublikowany = rok.art.pl |data dostępu = 2025-07-23 |archiwum = https://web.archive.org/web/20250723090103/https://rok.art.pl/orkiestra/dyrektor-naczelny-i-artystyczny/}}</ref>.

Orkiestra składa się z 16 etatowych muzyków stanowiących trzon zespołu. W latach 2007–2017 sezon artystyczny był wzbogacony organizowanymi przez orkiestrę wydarzeniami specjalnymi, takimi jak: Międzynarodowy Konkurs Kwartetów Smyczkowych, Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski Krzysztofa Pendereckiego ARBORETUM czy Akademia Dyrygentów. Orkiestra występowała ze znakomitymi solistami i dyrygentami, m.in. z [[Lidia Grychtołówna|Lidia Grychtołówną]], [[Piotr Pławner|Piotrem Pławnerem]], [[Tytus Wojnowicz|Tytusem Wojnowiczem]], [[Krzysztof Pełech|Krzysztofem Pełechem]], [[Krzysztof Penderecki|Krzysztofem Pendereckim]], [[Jan Jakub Bokun|Janem Jakubem Bokunem]], [[Łukasz Borowicz|Łukaszem Borowiczem]], [[Stephen Ellery|Stephenem Ellerym]], [[Jonathan Brett|Jonathanem Brettem]], [[Patrick Gallois|Patrickiem Gallois]], [[Michał Drewnowski|Michałem Drewnowskim]], [[Wojciech Waleczek|Wojciechem Waleczkiem]], [[Emilian Madey|Emilianem Madeyem]], [[Łukasz Długosz|Łukaszem Długoszem]], [[Avri Levitan]]em i [[Marko Ylonen]]em. Repertuar zespołu był niezwykle różnorodny, zawierał zarówno dzieła z kanonu literatury dla orkiestry smyczkowej, jak i utwory mniej znane, skrupulatnie odszukiwane i przygotowywane specjalnie dla ciekawej nowinek publiczności. Wszechstronność muzyków orkiestry pozwalała także na stylowe i historycznie poinformowane interpretacje muzyki barokowej, wczesnych symfonii [[Joseph Haydn|Haydna]] i [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozarta]]. Ważne miejsce w programach R.O.K. zajmowała muzyka XX i XXI wieku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://rok.art.pl Oficjalna strona internetowa Orkiestry]
* [http://26600.pl/wydarzenia,1056 ''Poznaj swoją orkiestrę'']. Radomski Serwis Kulturalny

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Polskie orkiestry kameralne]]
[[Kategoria:Zespoły muzyczne związane z Radomiem]]


text:
# Maksymilian Ziomek
Maksymilian Józef Ziomek (ur. 26 lipca 1906, zm. 24 września 1966) – polski ekonomista, prof. dr hab.

## Życiorys
Był absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1930 r. obronił pracę doktorską pt. Statystyczne studia nad polskim wychodźstwem czasowym do Niemiec. W 1958 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, natomiast w 1965 r. został profesorem zwyczajnym.
Pracował w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie.
Pochowany na Cmentarzu komunalnym w Sopocie, kwatera P5-2-1

title: Maksymilian Ziomek

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Maksymilian Ziomek
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = POL
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = 26 lipca 1906<ref>{{Cytuj |tytuł = Ziomek, Maksymilian Józef, 1906-1966  |data dostępu = 2025-03-19 |opublikowany = VIAF |url = https://viaf.org/en/viaf/101660634}}</ref>
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              = 24 września 1966<ref name="cbs.new.stat.gov.pl">{{cytuj stronę|url=https://cbs.new.stat.gov.pl/zbiory/116-rocznica-urodzin-prof-maksymiliana-jozefa-ziomka|tytuł=116. rocznica urodzin prof. Maksymiliana Józefa Ziomka|opublikowany=cbs.new.stat.gov.pl|data dostępu=2025-03-19}}</ref>
 |miejsce śmierci           =
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor
 |jakich nauk               =
 |specjalność               =
 |almamater                 = [[Uniwersytet Jagielloński]]
 |doktorat data             = 1930<ref name="cbs.new.stat.gov.pl" />
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          =
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = 1958<ref name="cbs.new.stat.gov.pl" />
 |aktywność zawodowa        =
 |jednostka1 typ            =
 |jednostka1 nazwa          =
 |okres zatr1               =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
}}
'''Maksymilian Józef Ziomek''' (ur. [[26 lipca]] [[1906]], zm. [[24 września]] [[1966]]) – polski [[ekonomista]], prof. dr [[Habilitacja|hab]]<ref name="cbs.new.stat.gov.pl" /><ref name="nauka polska.pl">{{ludzie nauki|234563|osoba=prof. dr hab. Maksymilian Józef Ziomek|data dostępu=2025-03-19}}</ref>.

== Życiorys ==
Był absolwentem [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]]<ref name="cbs.new.stat.gov.pl" />, w 1930 r. obronił pracę [[Dysertacja|doktorską]] pt. ''Statystyczne studia nad polskim wychodźstwem czasowym do Niemiec''<ref name="cbs.new.stat.gov.pl" />. W 1958 r. uzyskał [[Tytuł profesora|tytuł]] [[Profesor uczelni|profesora nadzwyczajnego]], natomiast w 1965 r. został profesorem zwyczajnym<ref name="cbs.new.stat.gov.pl" />.

Pracował w [[Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Sopocie|Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie]]<ref name="nauka polska.pl" />.

Pochowany na [[Cmentarz komunalny w Sopocie|Cmentarzu komunalnym w Sopocie]], kwatera P5-2-1<ref name="Grobonet">{{cytuj stronę|url=https://sopot.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=11625&inni=0&cinki=0|tytuł=Maksymilian Ziomek|opublikowany=sopot.grobonet.com|data dostępu=2025-03-19}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Ziomek, Maksymilian}}
[[Kategoria:Polscy ekonomiści]]
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1906]]
[[Kategoria:Zmarli w 1966]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie]]

title: Maksymilian Ziomek

Państwo działania: Polska

Data śmierci: 24 września 1966

Alma Mater: Uniwersytet Jagielloński


text:
# NGC 7193
NGC 7193 – grupa gwiazd znajdująca się w gwiazdozbiorze Pegaza. Odkrył ją John Herschel 13 października 1825 roku. Klasyfikowana jest jako gromada otwarta lub pozostałość po dużej gromadzie otwartej. Jej odległość od Słońca szacuje się na od około 1,6 tys. do 3,5 tys. lat świetlnych. Niektóre starsze katalogi astronomiczne uznawały ją za nieistniejącą, np. Revised New General Catalogue (RNGC).

title: NGC 7193

wikitext:
{{Koordynaty astronomiczne|22|03|03||+10|48|06|}}
{{Gromada gwiazd infobox
 |nazwa                   = NGC 7193
 |zdjęcie                 = NGC7193 - SDSS DR14.jpg
 |opis zdjęcia            = NGC 7193 ([[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]])
 |alt zdjęcia             =
 |odkrywca                = [[John Herschel]]
 |data odkrycia           = 13 października 1825
 |gwiazdozbiór            = [[Gwiazdozbiór Pegaza|Pegaz]]
 |typ                     = [[gromada otwarta]] lub pozostałość po gromadzie otwartej
 |rektascensja            = {{RA|22|03|03}}{{r|tadross}}
 |deklinacja              = {{DEC|+10|48|06}}{{r|tadross}}
 |odległość               = 3523 [[rok świetlny|ly]] / 1634 ly (1080 [[parsek|pc]]{{r|tadross}} / 501{{r|angelo}})
 |jasność obserwowana     =
 |rozmiar kątowy          = 13'{{r|tadross}}
 |ruch własny RA          =
 |ruch własny DEC         =
 |prędkość radialna       =
 |masa                    =
 |wymiary                 =
 |jasność absolutna       =
 |szacowany wiek          =
 |liczba gwiazd           =
 |oznaczenia alternatywne =
 |mapa                    =
 |opis mapy               =
 |alt mapy                =
 |commons                 = Category:NGC 7193
}}
'''NGC 7193''' – grupa [[gwiazda|gwiazd]] znajdująca się w [[Gwiazdozbiór Pegaza|gwiazdozbiorze Pegaza]]{{r|cseligman}}{{r|corwin}}. Odkrył ją [[John Herschel]] 13 października 1825 roku{{r|cseligman}}. Klasyfikowana jest jako [[gromada otwarta]]{{r|tadross}} lub pozostałość po dużej gromadzie otwartej{{r|angelo}}. Jej odległość od [[Słońce|Słońca]] szacuje się na od około 1,6 tys.{{r|angelo}} do 3,5 tys. [[rok świetlny|lat świetlnych]]{{r|tadross}}. Niektóre starsze katalogi astronomiczne uznawały ją za nieistniejącą, np. ''Revised New General Catalogue (RNGC)''{{r|corwin}}.

== Zobacz też ==
* [[Lista gromad otwartych Drogi Mlecznej]]
* [[Lista obiektów NGC]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="angelo">{{Cytuj pismo | autor = Mateus de Souza Angelo et al | tytuł = Investigation of Galactic open cluster remnants: the case of NGC 7193 | czasopismo =  Research in Astronomy and Astrophysics | wydanie = 4 | wolumin = 17 | arxiv = 1610.00972 | język = en | data = 2017 | doi = 10.1088/1674-4527/17/1/4}}</ref>
<ref name="corwin">{{Cytuj stronę | url = http://haroldcorwin.net/ngcic/ngcnotes.all | tytuł = NGC 7193 | nazwisko = Corwin Jr. | imię = Harold G. | data = 2018-01-24 | praca = Notes on the NGC objects, particularly those missing, misidentified, or otherwise unusual | język = en | data dostępu = 2018-03-16}}</ref>
<ref name="cseligman">{{Cytuj stronę | url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc71a.htm#7193 | tytuł = NGC 7193 | nazwisko = Seligman | imię = Courtney | opublikowany = Celestial Atlas | język = en | data dostępu = 2014-08-31}}</ref>
<ref name="tadross">{{Cytuj pismo | nazwisko = Tadross | imię = A. L. | tytuł = A catalog of 120 NGC open star clusters | czasopismo = Journal of The Korean Astronomical Society | wydanie = 1 | wolumin = 44 | język = en | data = 2011 | url = http://arxiv.org/abs/1108.2134}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEDS|NGC 7193}}
* {{simbad|NGC 7193}}
* {{NED|NGC 7193}}

[[Kategoria:Obiekty NGC|7193]]
[[Kategoria:Gromady otwarte]]
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Pegaza]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1825]]

title: NGC 7193

Odkrywca: John Herschel

Data odkrycia: 13 października 1825

Gwiazdozbiór: Pegaz

Typ: gromada otwarta lub pozostałość po gromadzie otwartej


text:
# Krajowy Fundusz Mieszkaniowy
Krajowy Fundusz Mieszkaniowy (KFM) – utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) ustawą z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2224), w ramach tzw. nowego ładu mieszkaniowego.
Celem KFM jest zapewnienie dostępu do mieszkań osobom o średnich dochodach, poprzez finansowanie inwestycji realizowanych przez Towarzystwa Budownictwa Społecznego i spółdzielnie mieszkaniowe. Mieszkania finansowane ze środków KFM są przyznawane na wynajem (TBS+SM) lub przydzielane na zasadach lokatorskiego prawa do lokalu (SM). Najemca/lokator nie ma możliwości wykupienia na własność/przekształcenie we własnościowe lokatorskie prawo do lokalu takiego mieszkania.
Małe zaangażowanie gmin spowodowało powszechną partycypację finansową lokatorów (obchodząc regulacje ustawowe). Co istotnie zaburzyło ideę tych mieszkań jako czynszowych i służących jedynie niezamożnym.
Pomimo ww. regulacji istnieje lobby (powiązane z JW Construction – właścicielem TBS MARKI oraz Spółdzielnią Mieszkaniową „Helenów”), które domaga się możliwości wykupu tych mieszkań, twierdząc, iż najemcy spłacają kredyt – najemcy płacą czynsz, który zawiera wynagrodzenie właściciela. I nic ponadto. Jeżeli najemcę stać na zakup mieszkania, powinien skorzystać z kredytu hipotecznego. Ewentualny wykup mieszkań będzie niezgodny z konstytucją – jest to własność prywatna.
Co roku oddawanych jest 8 tys. mieszkań. Model ten został zaczerpnięty z wzoru francuskiego, choć tam występuje więcej obostrzeń w dostępie do takich mieszkań.
31 maja 2009, zgodnie z ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy o Banku Gospodarstwa
Krajowego oraz niektórych innych ustaw, został zlikwidowany Krajowy Fundusz
Mieszkaniowy.
Bank Gospodarstwa Krajowego nadal będzie udzielał kredytów na preferencyjnych warunkach oraz na realizację komunalnej infrastruktury technicznej dla budownictwa mieszkaniowego, ale we własnym imieniu i na własny rachunek.
Art. 15 ustawy likwiduje instytucję Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, zobowiązując BGK do sporządzenia sprawozdania finansowego Funduszu w ciągu 6 miesięcy od dnia likwidacji, jednocześnie aktywa netto zlikwidowanego Funduszu zwiększą fundusz statutowy BGK.

title: Krajowy Fundusz Mieszkaniowy

wikitext:
{{dopracować|aktualizacja stanu prawnego|źródła=2008-12}}
'''Krajowy Fundusz Mieszkaniowy''' ('''KFM''') – utworzony w [[Bank Gospodarstwa Krajowego|Banku Gospodarstwa Krajowego]] ([[Bank Gospodarstwa Krajowego|BGK]]) ustawą z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego ({{Dziennik Ustaw|2021|2224}}), w ramach tzw. nowego ładu mieszkaniowego.

Celem KFM jest zapewnienie dostępu do [[mieszkanie|mieszkań]] osobom o średnich dochodach, poprzez finansowanie inwestycji realizowanych przez [[Towarzystwo budownictwa społecznego|Towarzystwa Budownictwa Społecznego]] i [[Spółdzielnia mieszkaniowa|spółdzielnie mieszkaniowe]]. Mieszkania finansowane ze środków KFM są przyznawane na [[Umowa najmu|wynajem]] ([[Towarzystwo budownictwa społecznego|TBS]]+SM) lub przydzielane na zasadach [[Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego|lokatorskiego prawa do lokalu]] (SM). Najemca/lokator nie ma możliwości wykupienia na własność/przekształcenie we własnościowe lokatorskie prawo do lokalu takiego mieszkania.

Małe zaangażowanie gmin spowodowało powszechną partycypację finansową lokatorów (obchodząc regulacje ustawowe). Co istotnie zaburzyło ideę tych mieszkań jako [[czynsz]]owych i służących jedynie niezamożnym.

Pomimo ww. regulacji istnieje lobby (powiązane z [[J.W. Construction Holding|JW Construction]] – właścicielem TBS MARKI oraz Spółdzielnią Mieszkaniową „Helenów”)<ref>J.W. Construction Holding S.A. / O firmie / Struktura Holdingu [online] [dostęp 2009-12-10]. Dostępny w internecie: https://web.archive.org/web/20091123172641/http://jwconstruction.com.pl/pl/o_firmie/struktura_holdingu/.</ref>, które domaga się możliwości wykupu tych mieszkań, twierdząc, iż najemcy spłacają kredyt – najemcy płacą czynsz, który zawiera wynagrodzenie właściciela. I nic ponadto. Jeżeli najemcę stać na zakup mieszkania, powinien skorzystać z [[kredyt hipoteczny|kredytu hipotecznego]]. Ewentualny wykup mieszkań będzie niezgodny z [[konstytucja|konstytucją]] – jest to własność prywatna.

Co roku oddawanych jest 8 tys. mieszkań. Model ten został zaczerpnięty z wzoru francuskiego, choć tam występuje więcej obostrzeń w dostępie do takich mieszkań.

31 maja 2009, zgodnie z ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy o Banku Gospodarstwa
Krajowego oraz niektórych innych ustaw, został zlikwidowany Krajowy Fundusz
Mieszkaniowy.

Bank Gospodarstwa Krajowego nadal będzie udzielał kredytów na preferencyjnych warunkach oraz na realizację komunalnej infrastruktury technicznej dla budownictwa mieszkaniowego, ale we własnym imieniu i na własny rachunek.

Art. 15 ustawy likwiduje instytucję Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, zobowiązując BGK do sporządzenia sprawozdania finansowego Funduszu w ciągu 6 miesięcy od dnia likwidacji, jednocześnie aktywa netto zlikwidowanego Funduszu zwiększą fundusz statutowy BGK.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Zabezpieczenie społeczne]]
[[Kategoria:Spółdzielnie mieszkaniowe]]
[[Kategoria:Pomoc społeczna w Polsce]]
[[Kategoria:Bank Gospodarstwa Krajowego]]
[[Kategoria:Fundusze celowe]]


text:
# Stanisław Dzienisiewicz (wojskowy)
Stanisław Tytus Dzienisiewicz (ur. 4 stycznia 1897 w Radziechowicach, zm. 14 czerwca 1979 w Londynie) – polski komandor, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej, kawaler Orderu Virtuti Militari, trzykrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych, w latach 1930–1945 dowódca ośmiu okrętów Marynarki Wojennej, dowódca Dywizjonu Szkolnego MW, komendant Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty, w 1946 dowódca Obozu Szkoleniowego ORP „Bałtyk”.

## Służba wojskowa
Stanisław Tytus Dzienisiewicz służbę wojskową rozpoczął w 1917 w 1 pułku ułanów, walczącego w składzie I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego w Rosji. W 1918 trafił do 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego, a następnie walczył jako podchorąży kawalerii w składzie 14 pułku ułanów Jazłowieckich. Za okazane męstwo podczas walk w latach 1917–1920 był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych.
W 14 pułku ułanów Jazłowieckich dosłużył się stopnia porucznika i w tym stopniu przeszedł w 1923 do Marynarki Wojennej, rozpoczynając służbę od ukończenia w 1925 Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Toruniu. Był na ORP „Kaszub” podczas jego tonięcia po wybuchu kotłów w lipcu 1925. W 1928 jako wykładowca nawigacji pływał na ORP „Iskra”.  Na stopień kapitana marynarki awansował w 1929. W latach 1930–1932 dowodził ORP „Podhalanin”, a w międzyczasie ukończył w 1931 Ecole des officiers torpilleurs w Tulonie. W 1933 dowodził ORP „Ślązak”.
Od marca do 29 lipca 1933 pełnił obowiązki dowódcy Oddziału Pomiarowego-Hydrograficznego w Biurze Hydrograficznym Marynarki Wojennej (BHMW).
Na przełomie lat 1934/1935 był dowódcą dywizjonu szkolnego Marynarki Wojennej, w którego skład weszły następujące okręty: ORP „Mazur”, ORP „Lech”, ORP „Kujawiak”, ORP „Ślązak” i ORP „Gen. Sosnkowski” oraz została włączona Szkoła Specjalistów Morskich.
19 marca 1935 otrzymał awans na komandora podporucznika i następnie w latach 1935–1936 był zastępcą komendanta nowo utworzonego w Gdyni Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty. W 1936 uczestniczył w wodowaniu ORP „Gryf”. W latach 1937–1938 był komendantem Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty w Gdyni. 27 lutego 1938 objął dowództwo ORP „Gryf” w stoczni w Havr we Francji i przyprowadził okręt do kraju. We wrześniu 1938 został wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału Planowania i Ewidencji Marynarek Obcych w Sztabie Kierownictwa Marynarki Wojennej, na którym służył do wybuchu II wojny światowej. 5 września 1939 w grupie Sztabu KMW ewakuował się do Pińska. 23 września został aresztowany przez NKWD w Równem i uwięziony w obozie w Juchnowie, potem w Kozielsku. Wiosną 1940, gdy większość polskich jeńców stała się ofiarami zbrodni katyńskiej, nie został skierowany do miejsca kaźni (łącznie trzech oficerów z obozu kozielskiego uniknęło tego losu, także kmdr Wacław Żejma i kmdr. por. Julian Ginsbert). Wówczas z garstką ocalonych został przewieziony do obozu w Pawliszczew Borze, a następnie do obozu jenieckiego NKWD w Griazowcu. Na mocy układu Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 odzyskał wolność, po czym wstąpił do formowanej w Tockoje i Buzułuku Armii Polskiej w ZSRR gen. Władysława Andersa. Drogą przez Murmańsk dotarł do Wielkiej Brytanii. Stamtąd razem z kmdr. inż. Wacławem Żejmą został przewieziony do Murmańska, gdzie 20 stycznia 1942 zaokrętował się na brytyjski krążownik HMS Trinidad, po czym dotarł do Wielkiej Brytanii w lutym 1942..
Po przybyciu 2 lutego 1942 do Anglii został skierowany do Rezerwowej Grupy Oficerów. Od 9 marca do maja 1942 odbywał staż na niszczycielu ORP „Piorun, a od 7 maja 1942 na niszczycielu ORP „Kujawiak” (16 czerwca 1942 w rejonie Malty tonął na ORP „Kujawiak”, który uderzył w minę). Następnie do końca 1942 pracował w Kierownictwie Marynarki Wojennej i od 12 stycznia do końca kwietnia 1943 ponownie odbywał staż na ORP „Piorun”. 1 maja 1943 został dowódcą ORP „Piorun” i dowodził nim do 7 stycznia 1944. Następnie od 12 stycznia do 15 lipca 1944 dowodził lekkim krążownikiem ORP „Dragon”, który brał udział we wsparciu ogniem lądowania aliantów w Normandii, i z którego to, zgodnie z morskim obyczajem, zszedł w porcie Goosberry jako ostatni, po trafieniu okrętu 8 lipca 1944 żywą torpedą typu Neger (sternik pchor. mar. Karl Heinz Potthast). 4 października 1944 został pierwszym dowódcą bliźniaczego ORP „Conrad”, na którym skończył swój udział w II wojnie światowej dowodząc nim do 26 lipca 1945. Służbę w Marynarce Wojennej zakończył na stanowisku dowódcy Obozu Szkolnego Marynarki Wojennej ORP „Bałtyk” w Okehampton.
Awansowany kolejno na stopnie oficerskie:
- podporucznik kawalerii – 1921
- porucznik kawalerii – 1922
- porucznik marynarki – 1923
- kapitan marynarki – 1929
- komandor podporucznik – 1935
- komandor porucznik – 1939
- komandor – 1945

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 6921
- Krzyż Walecznych (trzykrotnie)
- Medal Morski (dwukrotnie)
- Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1935)[5]

title: Stanisław Dzienisiewicz (wojskowy)

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko      = Stanisław Tytus Dzienisiewicz
 |imię i nazwisko org  =
 |pseudonim            =
 |rodzaj wojsk         = marynarka
 |zwycięstwa           =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |stopień grafika      = POL PMW pagon1 komandor infobox.png
 |stopień              = [[komandor]]
 |data urodzenia       = 4 stycznia 1897
 |miejsce urodzenia    = [[Radziechowice Pierwsze|Radziechowice]]
 |data śmierci         = 14 czerwca 1979
 |miejsce śmierci      = [[Londyn]]
 |lata służby          =
 |siły zbrojne         = {{bandera|POL|wojenna-2RP}}
[[Plik:Naval Ensign of Poland2.svg|26px]] [[Polska Marynarka Wojenna]]
 |formacja             =
 |jednostki            = dywizjon szkolny
[[ORP Conrad|ORP „Conrad”]]
[[ORP Dragon|ORP „Dragon”]]
[[ORP Piorun (1940)|ORP „Piorun”]]
[[ORP Gryf (1936)|ORP „Gryf”]]
[[ORP Ślązak (1917)|ORP „Ślązak”]]
[[ORP Podhalanin|ORP „Podhalanin”]]
 |stanowiska           = dowódca Obozu Szkoleniowego ORP „Bałtyk”
 |wojny i bitwy        = [[I wojna światowa]]
[[wojna polsko-bolszewicka]]
[[II wojna światowa]]
 |późniejsza praca     =
 |odznaczenia          = {{Order|VM|KS}} {{Order|KW|3}} {{Order|MMOR|2}} {{order|KZ|IIRPS}}
 |commons              =
 |wikiźródła           =
 |wikicytaty           =
}}
'''Stanisław Tytus Dzienisiewicz''' (ur. [[4 stycznia]] [[1897]] w [[Radziechowice Pierwsze|Radziechowicach]], zm. [[14 czerwca]] [[1979]] w [[Londyn]]ie) – polski [[komandor]], uczestnik [[I wojna światowa|I wojny światowej]], [[wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]] i [[II wojna światowa|II wojny światowej]], kawaler [[Order Virtuti Militari|Orderu Virtuti Militari]], trzykrotnie odznaczony [[Krzyż Walecznych|Krzyżem Walecznych]], w latach 1930–1945 dowódca ośmiu okrętów Marynarki Wojennej, dowódca Dywizjonu Szkolnego MW, komendant Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty, w 1946 dowódca Obozu Szkoleniowego ORP „Bałtyk”.

== Służba wojskowa ==
Stanisław Tytus Dzienisiewicz służbę wojskową rozpoczął w 1917 w [[1 Pułk Ułanów (I KP)|1 pułku ułanów]], walczącego w składzie [[I Korpus Polski w Rosji|I Korpusu Polskiego]] [[generał|gen.]] [[Józef Dowbor-Muśnicki|Józefa Dowbor-Muśnickiego]] w [[Rosja|Rosji]]. W 1918 trafił do [[4 Dywizja Strzelców Polskich (WP na Wschodzie)|4 Dywizji Strzelców Polskich]] [[Lucjan Żeligowski|gen. Lucjana Żeligowskiego]], a następnie walczył jako [[podchorąży]] kawalerii w składzie [[14 Pułk Ułanów Jazłowieckich|14 pułku ułanów Jazłowieckich]]. Za okazane męstwo podczas walk w latach 1917–1920 był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

W 14 pułku ułanów Jazłowieckich dosłużył się stopnia [[porucznik]]a i w tym stopniu przeszedł w 1923 do Marynarki Wojennej, rozpoczynając służbę od ukończenia w 1925 Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w [[Toruń|Toruniu]]. Był na [[ORP Kaszub (1914)|ORP „Kaszub”]] podczas jego tonięcia po wybuchu kotłów w lipcu 1925. W 1928 jako wykładowca nawigacji pływał na [[ORP Iskra (1917)|ORP „Iskra”]].  Na stopień [[kapitan marynarki|kapitana marynarki]] awansował w 1929. W latach 1930–1932 dowodził [[ORP Podhalanin|ORP „Podhalanin”]], a w międzyczasie ukończył w 1931 ''Ecole des officiers torpilleurs'' w [[Tulon]]ie. W 1933 dowodził [[ORP Ślązak (1917)|ORP „Ślązak”]].

Od marca do 29 lipca 1933 pełnił obowiązki dowódcy Oddziału Pomiarowego-Hydrograficznego w [[Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej|Biurze Hydrograficznym Marynarki Wojennej (BHMW)]].

Na przełomie lat 1934/1935 był dowódcą dywizjonu szkolnego Marynarki Wojennej, w którego skład weszły następujące okręty: [[ORP Mazur (1914)|ORP „Mazur”]], [[Lech (1904)|ORP „Lech”]], [[ORP Kujawiak (1917)|ORP „Kujawiak”]], [[ORP Ślązak (1917)|ORP „Ślązak”]] i ORP „Gen. Sosnkowski” oraz została włączona Szkoła Specjalistów Morskich.

19 marca 1935 otrzymał awans na [[komandor podporucznik|komandora podporucznika]] i następnie w latach 1935–1936 był zastępcą komendanta nowo utworzonego w [[Gdynia|Gdyni]] Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty. W 1936 uczestniczył w wodowaniu [[ORP Gryf (1936)|ORP „Gryf”]]. W latach 1937–1938 był komendantem Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty w Gdyni. 27 lutego 1938 objął dowództwo [[ORP Gryf (1936)|ORP „Gryf”]] w stoczni w [[Hawr|Havr]] we Francji i przyprowadził okręt do kraju. We wrześniu 1938 został wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału Planowania i Ewidencji Marynarek Obcych w Sztabie Kierownictwa Marynarki Wojennej, na którym służył do wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]]. 5 września 1939 w grupie Sztabu KMW ewakuował się do [[Pińsk]]a. 23 września został aresztowany przez [[NKWD]] w [[Równe]]m i uwięziony w obozie w Juchnowie, potem w [[Kozielsk]]u. Wiosną 1940, gdy większość polskich jeńców stała się ofiarami [[zbrodnia katyńska|zbrodni katyńskiej]], nie został skierowany do miejsca kaźni (łącznie trzech oficerów z obozu kozielskiego uniknęło tego losu, także kmdr [[Wacław Żejma]] i kmdr. por. [[Julian Ginsbert]])<ref>{{Cytuj pismo|autor=[[Dariusz Nawrot]]|tytuł=Zbrodnia katyńska w dziejach Polskiej Marynarki Wojennej|url=http://www.amw.gdynia.pl/library/File/2010/ZN2010/Nawrot_D.pdf|czasopismo=Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej|wolumin=1 (180)|strony=150, 154|data=2010|wydawca=[[Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte|Akademia Marynarki Wojennej]]}}</ref>. Wówczas z garstką ocalonych został przewieziony do obozu w [[Pawliszczew Bor]]ze, a następnie do [[Obóz jeniecki NKWD w Griazowcu|obozu jenieckiego NKWD]] w [[Griazowiec|Griazowcu]]<ref>{{Cytuj książkę | autor = [[Zdzisław Peszkowski]] | tytuł = Wspomnienia jeńca z Kozielska | wydawca = Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej | miejsce = Warszawa | data = 1989 | strony = 67 | isbn = 83-85015-66-3 | rozdział = Lista jeńców z obozu w Griazowcu |imię r=Jerzy | nazwisko r = Turski}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20140503193007/http://www.raportnowaka.pl/doc/GRIAZOWIEC.pdf.pdf | tytuł = Lista jeńców Kampanii Wrześniowej 1939, umieszczonych w obozie w Griazowcu | opublikowany = raportnowaka.pl | strony = 8 | data dostępu = 2015-11-20}}</ref>. Na mocy [[Układ Sikorski-Majski|układu Sikorski-Majski]] z 30 lipca 1941 odzyskał wolność, po czym wstąpił do formowanej w [[Tockoje]] i [[Buzułuk (miasto)|Buzułuku]] [[Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941–1942)|Armii Polskiej w ZSRR]] gen. [[Władysław Anders|Władysława Andersa]]. Drogą przez [[Murmańsk]] dotarł do Wielkiej Brytanii<ref name="autonazwa1">{{Cytuj pismo|autor=[[Dariusz Nawrot]]|tytuł=Zbrodnia katyńska w dziejach Polskiej Marynarki Wojennej|url=http://www.amw.gdynia.pl/library/File/2010/ZN2010/Nawrot_D.pdf|czasopismo=Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej|wolumin=1 (180)|strony=154|data=2010|wydawca=[[Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte|Akademia Marynarki Wojennej]]}}</ref>. Stamtąd razem z kmdr. inż. Wacławem Żejmą został przewieziony do [[Murmańsk]]a, gdzie 20 stycznia 1942 zaokrętował się na brytyjski krążownik [[HMS Trinidad]], po czym dotarł do Wielkiej Brytanii w lutym 1942.<ref name="autonazwa1" />.

Po przybyciu 2 lutego 1942 do Anglii został skierowany do Rezerwowej Grupy Oficerów. Od 9 marca do maja 1942 odbywał staż na niszczycielu [[ORP Piorun (1940)|ORP „Piorun]], a od 7 maja 1942 na niszczycielu [[ORP Kujawiak (1940)|ORP „Kujawiak”]] (16 czerwca 1942 w rejonie Malty tonął na ORP „Kujawiak”, który uderzył w minę). Następnie do końca 1942 pracował w Kierownictwie Marynarki Wojennej i od 12 stycznia do końca kwietnia 1943 ponownie odbywał staż na ORP „Piorun”. 1 maja 1943 został dowódcą ORP „Piorun” i dowodził nim do 7 stycznia 1944. Następnie od 12 stycznia do 15 lipca 1944 dowodził lekkim krążownikiem [[ORP Dragon|ORP „Dragon”]], który brał udział we wsparciu ogniem lądowania aliantów w [[Lądowanie w Normandii|Normandii]], i z którego to, zgodnie z morskim obyczajem, zszedł w porcie Goosberry jako ostatni, po trafieniu okrętu 8 lipca 1944 żywą torpedą typu [[Neger (żywa torpeda)|Neger]] (sternik pchor. mar. Karl Heinz Potthast). 4 października 1944 został pierwszym dowódcą bliźniaczego [[ORP Conrad|ORP „Conrad”]], na którym skończył swój udział w II wojnie światowej dowodząc nim do 26 lipca 1945. Służbę w Marynarce Wojennej zakończył na stanowisku dowódcy Obozu Szkolnego Marynarki Wojennej ORP „Bałtyk” w [[Okehampton]].

Awansowany kolejno na stopnie oficerskie:
* [[podporucznik]] kawalerii – 1921
* [[porucznik]] kawalerii – 1922
* [[porucznik marynarki]] – 1923
* [[kapitan marynarki]] – 1929
* [[komandor podporucznik]] – 1935
* [[komandor porucznik]] – 1939
* [[komandor]] – 1945

== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Srebrny [[Order Virtuti Militari|Orderu Virtuti Militari]] nr 6921
* [[Krzyż Walecznych]] (trzykrotnie)
* [[Medal Morski]] (dwukrotnie)
* Srebrny [[Krzyż Zasługi]] (19 marca 1935)<ref>{{Monitor Polski|1935|65|86}} „za zasługi w służbie wojskowej”.</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki. „Kadry Morskie Rzeczypospolitej. Tom II. Polska Marynarka Wojenna. Część I. Korpus oficerów 1918–1947”. ''Wyższa Szkoła Morska. Gdynia 1996.'' ({{ISBN|83-86703-50-4}})

{{Marynarka Wojenna}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Dzienisiewicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Dowódcy polskich krążowników]]
[[Kategoria:Dowódcy polskich niszczycieli]]
[[Kategoria:Dowódcy polskich okrętów wojny minowej]]
[[Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941)]]
[[Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Kozielsku (1939–1940)]]
[[Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa)]]
[[Kategoria:Komandorowie Polskiej Marynarki Wojennej]]
[[Kategoria:Komandorowie porucznicy II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Morskim]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Polacy – uczestnicy bitwy o Atlantyk 1939–1945]]
[[Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii zachodnioeuropejskiej 1944–1945]]
[[Kategoria:Porucznicy kawalerii II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1897]]
[[Kategoria:Zmarli w 1979]]
[[Kategoria:Żołnierze I Korpusu Polskiego w Rosji 1917–1918]]
[[Kategoria:Żołnierze 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich]]
[[Kategoria:Żołnierze 1 Pułku Ułanów (I KP)]]

title: Stanisław Tytus Dzienisiewicz

Data i miejsce urodzenia: 4 stycznia 1897 · Radziechowice

Data i miejsce śmierci: 14 czerwca 1979 · Londyn

Siły zbrojne: Marynarka Wojenna (II RP) · Polska Marynarka Wojenna

Jednostki: dywizjon szkolny · ORP „Conrad” · ORP „Dragon” · ORP „Piorun” · ORP „Gryf” · ORP „Ślązak” · ORP „Podhalanin”

Główne wojny i bitwy: I wojna światowa · wojna polsko-bolszewicka · II wojna światowa


text:
# Mi Polin
Mi Polin (hebr. z Polski, zapis oryg. MI POLIN) – pierwsza polska firma tworząca współczesne judaika z siedzibą w Warszawie, założona w 2014 roku przez Helenę Czernek i Aleksandra Prugara. Mi Polin tworzy między innymi mezuzy, menory i dekoracyjne elementy odwołujące się kształtem i symboliką do tradycji żydowskiej. Cała produkcja odbywa się w Polsce. Właściwa forma nazwy studia zapisywana jest kapitalikami: MI POLIN.

Mi Polin to hebrajskie wyrażenie przyimkowe, w tłumaczeniu na język polski oznacza „z Polski”. Nazwa podkreśla polsko-żydowską tożsamość studia. Mi Polin to pierwsza polska firma poświęcona w całości judaikom. Działalność Mi Polin nawiązuje do bogatej, przedwojennej tradycji produkcji żydowskiej sztuki religijnej i rytualnej. Przed II wojną światową większość judaików było produkowanych właśnie w Polsce.
Zasadą projektową Mi Polin jest przestrzeganie tradycyjnej, biblijnej zasady hiddur micwa, wskazującej, że przedmioty religijne oraz rytualne powinny być piękne.
W 2019 właściciele MI POLIN powołali Mi Polin / Z Polski Fundacja. Fundacja powstała, by organizować i promować inicjatywy w zakresie upamiętniania historii, kultury i sztuki polskiej oraz żydowskiej, a także inicjować akcje społeczne. Celem Fundacji jest również działalność artystyczna i edukacyjna w obszarze problematyki Powstania Warszawskiego (współpraca z Muzeum Historii Polski) oraz Powstania w Getcie Warszawskim.
W grudniu 2019 założyciele MI POLIN zorganizowali pierwszy w Polsce festiwal poświęcony tematyce mezuz: Edukacyjny Festiwal Mezuza. W ramach festiwalu odbył się spacer, który umożliwił mieszkańcom Warszawy odkrycie na nowo śladów po mezuzach, wykład Rabina Stasa Wojciechowicza oraz Jerzego Majewskiego. Głównym wydarzeniem Festiwalu była inauguracja wystawy opowiadająca o 100 śladach po mezuzach. Wydarzenie zostało sfinansowane przez Miasto Stołeczne Warszawa oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

## Ślady po mezuzach
Jednym z kluczowych zadań Mi Polin jest poszukiwanie, katalogowanie oraz artystyczne przetwarzanie śladów po mezuzach. Przed wojną w Polsce mieszkało 3,5 miliona Żydów. W prawie każdym żydowskim domu znajdowało się nawet kilka mezuz. Razem ze zniknięciem Żydów zniknęły też mezuzy. Pozostały po nich puste ślady. Dziś również śladów po mezuzach zostało niewiele. Te miejsca to charakterystyczne nacięcia na framugach drzwi, regularny kształt farby czy powyginane gwoździe, które kiedyś mocowały mezuzę. To materialne dziedzictwo historyczne nie jest chronione prawnie. Z tego powodu ślady znikają podczas remontów oraz rekonstrukcji budynków. Dzięki pionierskim badaniom śladów po mezuzach udało się stworzyć pierwszą klasyfikację śladów po mezuzach. Poniższe zestawienie odzwierciedla charakterystyczne typy śladów po mezuzach.
1. Ślad po mezuzie w formie dwóch gwoździ umieszczonych pod kątem odpowiednim dla kąta mocowania mezuzy. Gwoździe mocowały pojemnik, lub sam zwój do futryny (ślad odnaleziony w Suwałkach).
2. Ślad mezuzy odwzorowany w farbie. Mezuzy w niektórych przypadkach malowano farbą razem z futryną. Po usunięciu mezuzy w farbie pozostał jej kształt (ślad odnaleziony m.in. w Łowiczu).
3. Ślad w formie metalowego mocowania pojemnika z mezuzą (ślad odnaleziony w Krakowie).
4. Przedwojenny pojemnik – mezuza zachowana w swoim oryginalnym miejscu (ślad odnaleziony w Brodach na Ukrainie).
5. Wgłębienie w futrynie. Wgłębienie tworzono, by umieścić w nim zwój. To najczęściej spotykana forma śladu (ślad odnaleziony m.in. w Działoszycach)
6. Wgłębienie na zwój wypełnione gipsem. Jedna z dwóch form śladu będących efektem chęci naprawy ubytku w futrynie (ślad odnaleziony m.in. w Częstochowie)
7. Wgłębienie mieszczące zwój wypełnione deseczką. Jw.: wgłębienie potraktowano jako ubytek i podjęto próbę naprawy (ślad odnaleziony m.in. w Krakowie).
8. Podwójny ślad po mezuzie (ślad odnaleziony m.in. w Białymstoku).

Poszukiwania śladów po mezuzach rozpoczęły się przed formalnym założeniem Mi Polin. Pierwsze ślady zostały znalezione w Warszawie i Krakowie. Obecnie baza zawiera 130 skatalogowanych obiektów. Ta największa w Polsce baza obejmuje zdjęcia, adresy oraz opracowania historyczne dotyczące budynków, z których pochodzą ślady. Opracowania powstają we współpracy z działem genealogicznym Żydowskiego Instytutu Historycznego.
Mi Polin zbiera odciski śladów po mezuzach i odlewa je w brązie, tworząc w ten sposób nowe, użytkowe mezuzy. Każdy z odlewów ma grawer z adresem z którego pochodzi ślad po mezuzie. Dodatkowo na mezuzie jest grawerowana litera Szin, symbolizująca jedno z imion boga. Mezuzy są odlewane w brązie metodą na wosk tracony, ręcznie polerowane i wykańczane
Mezuzy z brązu były pokazywane na szeregu wystawach designu w Polsce i za granicą m.in. w Żydowskim Instytucie Historycznym, JCC Osher Marin w Kalifornii, JCC Foster City w Kalifornii, w Muzeum Narodowym w Krakowie i Miles Nadal JCC w Toronto.
Jedna z nich trafiła na wystawę Z drugiej strony rzeczy. Polski dizajn po roku 1989 otwartą w 2018 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie. Ekspozycja miała charakter przekrojowy i pokazywała najważniejsze osiągnięcia w dziedzinie najnowszego polskiego designu. Na wystawie została zaprezentowana mezuza z brązu z ulicy Brzeskiej 18 w Warszawie.

Poszukiwania są prowadzone głównie na terenach dawnej Rzeczypospolitej. Dotychczas Mi Polin zorganizowało cztery duże, międzynarodowe wyprawy poświęcone śladom po mezuzach.

### Najważniejsze międzynarodowe poszukiwania
- Ukraina: Lwów, Kołomyja, Buczacz, Ivano-Frankivsk, Stryj; 2016 r.
- Ukraina: Trachimbrod, Brody, Bełz; 2017 r.
- Białoruś: Dawidgródek, Pińsk, Baranowicze, Brześć; 2018 r.
- Ukraina, Węgry, Rumunia: 2019 r.

## Działalność edukacyjna
Mi Polin prowadzi warsztaty i wykłady poświęcone kulturze żydowskiej i żydowskiemu dziedzictwu zarówno w Polsce, jak i za granicą. Dużą popularnością cieszą się również tematyczne spacery śladami żydowskich mieszkańców Warszawy, podczas których pokazywane są zachowane dotychczas w warszawskich kamienicach ślady po mezuzach.

### Najważniejsze wykłady i warsztaty
- Edukacyjny Festiwal Mezuza, Warszawa 2019 r.
- cykl warsztatów i prezentacji podczas Holocaust Education Week w Toronto, 2019 r.
- wykład poświęcony mezuzie w National Musuem of American Jewish History w Filadelfii, 2018 r.
- wykład poświęcony mezuzie w Hadassah Women’s Zionist Organization of America w New City, 2018 r.
- udział w 38. Międzynarodowej Konferencji The International Association of Jewish Genealogical Societies w Warszawie, 2018 r.
- warsztaty purimowe w Muzeum Żydów Mazowieckich w Płocku, 2018 r.
- autorskie warsztaty i wykłady podczas Jewish Culture Festival w Krakowie, 2014 – 2017 r.

## Mi Polin na wystawach i w kolekcjach stałych
W 2017 roku zespół kuratorów Muzeum Żydowskiego w Nowym Jorku włączył mezuza Tangible mezuzah do kolekcji głównej. Dotyk mezuzy ma w judaizmie ważne znaczenie: stanowi przypomnienie o przykazaniach i symbolizuje bezpośredni, fizyczny z nimi kontakt. W tym projekcie dotyk nabiera dodatkowego znaczenia, bowiem projekt skierowany był do osób niewidomych: umożliwia nie tylko przypomnienie, ale i poznanie. Słowo Szaddaj, czyli jedno z imion Boga, zapisane jest hebrajskim alfabetem Braille’a. Tangible mezuzah to pierwszy polski powojenny obiekt włączony do kolekcji muzeum. Mezuza znajduje się również w kolekcji Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
Największą kolekcję mezuz z brązu posiada progresywna synagoga Congregation Beit Symchat Torach. W wiedeńskim Jewish Museum znajdują się obiekty z ceramiki. Twórczość Mi Polin trafiła na wystawy polskich i zagranicznych galerii.

### Lista najważniejszych wystaw
- „ON THE DOORPOSTS”. Miles Nadal JCC w Toronto, 2019 r.
- Site specific „Okno”. Fenster Gallery w Toronto, 2019 r.
- „Mezuza – Pamięć – Tożsamość”. Jewish Community Center w Warszawie, 2019 r.
- Galeria BWA Bielsko-Biała. Bielsko-Biała. Udział w wystanie „Korzenie”, poruszającej tematykę pochodzenia, tożsamości oraz identyfikacji osobistej.
- Muzeum Narodowe w Krakowie. Kraków. Udział w zbiorowej wystawie „Po drugiej stronie rzeczy. Polski dizajn po roku 1989”. Na wystawie zaprezentowano mezuzę z brązu wykonaną przez Mi Polin.
- Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie. Warszawa. Podczas wystawy zbiorowej z okazji 40-lecia wydziału wzornictwa zaprezentowano TANGIBLE MEZUZAH wykonaną z kryształu. (2017)
- Żydowski Instytut Historyczny. Warszawa. Pierwsza wystawa projektu Mezuza z Tego Domu. (2016)
- Instalacja Tree of Lights light / Drzewo Świateł w Krakowie (we współpracy z Jewish Culture Festival i miastem Kraków) 2016
- Ambasada Polski w Stambule, wystawa odlewów mezuz. 2015
- PJCC Foster City 2014
- Osher Marin JCC w San Rafael. 2014

Mi Polin jest reprezentowane przez Muzeum Żydowskie w Nowym Jorku, United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie, National Musuem of American Jewish History w Filadelfii czy Museum of Tolerance w Los Angeles i inne.

## Kolekcja Mi Polin
Mi Polin od początku swojej działalności tworzy kolekcję przedwojennych zwojów z mezuz oraz futryn z zachowanymi śladami. Dotychczas udało się pozyskać i zabezpieczyć 7 zwojów po mezuzach, 4 oryginalne mezuzy oraz 7 framug ze śladami po mezuzach.

## Publikacje
Ślady po mezuzach, Helena Czernek, Aleksander Prugar, Iwona Przybyła, Agnieszka Milewska, Warszawa 2019. ISBN 978-83-956374-0-7

## Media o Mi Polin
W 2019 amerykański Foreign Policy w artykule Poland Is Becoming a Global Capital of Chutzpah wskazał Polskę jako kraj, w którym żydowska sztuka przeżywa światowy renesans, głównie ze względu na działalność Mi Polin.
W 2019 roku izraelski Haaretz określił mezuzy Mi Polin jako produkt, który powinien być w ofercie każdego muzeum związanego z Holocaustem.
Czwórka Polskie Radio: „Mezuzy MI POLIN wypełniają pustkę i tęsknotę Żydów o polskim pochodzeniu za dawnym krajem rodzinnym, domem rodziców czy dziadków”.
The Canadian Jewish Jews: „Gdy my, Żydzi o polskim pochodzeniu mówimy o Polsce jako cmentarzu to tracimy cząstkę własnej tożsamości. MI POLIN pomaga nam kształtować naszą współczesną tożsamość, głęboko zakorzenioną w polskości”.
Jewish Telegraphic Agency: „The connection my family now has with the past was so overwhelming that it made my wife cry. It will now be proudly displayed in our home and I will make sure every visitor knows the story. This bronze [mezuzah] will truly be eternal”.

title: Mi Polin

wikitext:
{{dopracować|przypisy=2025-02}}

'''Mi Polin'''<ref>{{Cytuj |tytuł = Mipolin |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = mipolin.pl |url = https://mipolin.pl/ |język = en-US}}</ref> ([[język hebrajski|hebr.]] z Polski, zapis oryg. MI POLIN) – pierwsza polska firma tworząca współczesne [[judaika]] z siedzibą w [[Warszawa|Warszawie]], założona w 2014 roku przez Helenę Czernek i [[Aleksander Prugar|Aleksandra Prugara]]. Mi Polin tworzy między innymi [[Mezuza|mezuzy]], [[Menora|menory]] i dekoracyjne elementy odwołujące się kształtem i symboliką do tradycji żydowskiej. Cała produkcja odbywa się w [[Polska|Polsce]]. Właściwa forma nazwy studia zapisywana jest kapitalikami: MI POLIN.

Mi Polin to hebrajskie wyrażenie przyimkowe, w tłumaczeniu na język polski oznacza „z Polski”. Nazwa podkreśla polsko-żydowską tożsamość studia. Mi Polin to pierwsza polska firma poświęcona w całości [[Judaika|judaikom]]. Działalność Mi Polin nawiązuje do bogatej, przedwojennej tradycji produkcji żydowskiej sztuki religijnej i rytualnej. Przed II wojną światową większość judaików było produkowanych właśnie w Polsce.

Zasadą projektową Mi Polin jest przestrzeganie tradycyjnej, biblijnej zasady ''hiddur micwa''<ref>{{Cytuj |tytuł = Hiddur Mitzvah: The Case for Beautiful Ritual Objects |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = My Jewish Learning |url = https://www.myjewishlearning.com/article/holiday-art/ |język = en-US}}</ref>, wskazującej, że przedmioty religijne oraz rytualne powinny być piękne.

W 2019 właściciele MI POLIN powołali Mi Polin / Z Polski Fundacja. Fundacja powstała, by organizować i promować inicjatywy w zakresie upamiętniania historii, kultury i sztuki polskiej oraz żydowskiej, a także inicjować akcje społeczne. Celem Fundacji jest również działalność artystyczna i edukacyjna w obszarze problematyki Powstania Warszawskiego (współpraca z Muzeum Historii Polski) oraz Powstania w Getcie Warszawskim.

W grudniu 2019 założyciele MI POLIN zorganizowali pierwszy w Polsce festiwal poświęcony tematyce mezuz: Edukacyjny Festiwal Mezuza<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Wyborcza.pl |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = warszawa.wyborcza.pl |url = https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,25486173,w-niedziele-festiwal-mezuza-poznaj-slady-zydowskiej-spolecznosci.html?disableRedirects=true}}</ref>. W ramach festiwalu odbył się spacer, który umożliwił mieszkańcom Warszawy odkrycie na nowo śladów po mezuzach, wykład Rabina Stasa Wojciechowicza oraz Jerzego Majewskiego. Głównym wydarzeniem Festiwalu była inauguracja wystawy opowiadająca o 100 śladach po mezuzach. Wydarzenie zostało sfinansowane przez Miasto Stołeczne Warszawa oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

== Ślady po mezuzach ==

Jednym z kluczowych zadań Mi Polin jest poszukiwanie, katalogowanie oraz artystyczne przetwarzanie śladów po mezuzach. Przed wojną w Polsce mieszkało 3,5 miliona [[Żydzi|Żydów]]. W prawie każdym żydowskim domu znajdowało się nawet kilka mezuz. Razem ze zniknięciem Żydów zniknęły też mezuzy. Pozostały po nich puste ślady. Dziś również śladów po mezuzach zostało niewiele. Te miejsca to charakterystyczne nacięcia na framugach drzwi, regularny kształt farby czy powyginane gwoździe, które kiedyś mocowały mezuzę. To materialne dziedzictwo historyczne nie jest chronione prawnie. Z tego powodu ślady znikają podczas remontów oraz rekonstrukcji budynków. Dzięki pionierskim badaniom śladów po mezuzach udało się stworzyć pierwszą klasyfikację śladów po mezuzach. Poniższe zestawienie odzwierciedla charakterystyczne typy śladów po mezuzach.

# Ślad po mezuzie w formie dwóch gwoździ umieszczonych pod kątem odpowiednim dla kąta mocowania mezuzy. Gwoździe mocowały pojemnik, lub sam zwój do futryny (ślad odnaleziony w Suwałkach).
# Ślad mezuzy odwzorowany w farbie. Mezuzy w niektórych przypadkach malowano farbą razem z futryną. Po usunięciu mezuzy w farbie pozostał jej kształt (ślad odnaleziony m.in. w Łowiczu).
# Ślad w formie metalowego mocowania pojemnika z mezuzą (ślad odnaleziony w Krakowie).
# Przedwojenny pojemnik – mezuza zachowana w swoim oryginalnym miejscu (ślad odnaleziony w Brodach na Ukrainie).
# Wgłębienie w futrynie. Wgłębienie tworzono, by umieścić w nim zwój. To najczęściej spotykana forma śladu (ślad odnaleziony m.in. w Działoszycach)
# Wgłębienie na zwój wypełnione gipsem. Jedna z dwóch form śladu będących efektem chęci naprawy ubytku w futrynie (ślad odnaleziony m.in. w Częstochowie)
# Wgłębienie mieszczące zwój wypełnione deseczką. Jw.: wgłębienie potraktowano jako ubytek i podjęto próbę naprawy (ślad odnaleziony m.in. w Krakowie).
# Podwójny ślad po mezuzie (ślad odnaleziony m.in. w Białymstoku).

Poszukiwania śladów po mezuzach rozpoczęły się przed formalnym założeniem Mi Polin. Pierwsze ślady zostały znalezione w Warszawie i [[Kraków|Krakowie]]<ref name=":0" />. Obecnie baza zawiera 130 skatalogowanych obiektów. Ta największa w Polsce baza obejmuje zdjęcia, adresy oraz opracowania historyczne dotyczące budynków, z których pochodzą ślady. Opracowania powstają we współpracy z działem genealogicznym [[Żydowski Instytut Historyczny|Żydowskiego Instytutu Historycznego]].

Mi Polin zbiera odciski śladów po mezuzach i odlewa je w brązie, tworząc w ten sposób nowe, użytkowe mezuzy<ref>{{Cytuj |tytuł = Odnaleziony ślad po mezuzie – odpowiedź na tęsknotę rodzin |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = PolskieRadio.pl |url = https://polskieradio.pl/art4891_2442945}}</ref>. Każdy z odlewów ma grawer z adresem z którego pochodzi ślad po mezuzie. Dodatkowo na mezuzie jest grawerowana litera Szin, symbolizująca jedno z imion boga. Mezuzy są odlewane w brązie metodą na wosk tracony, ręcznie polerowane i wykańczane

Mezuzy z brązu były pokazywane na szeregu wystawach designu w Polsce i za granicą m.in. w Żydowskim Instytucie Historycznym, JCC Osher Marin<ref>{{Cytuj |tytuł = Osher Marin Jewish Community Center |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = www.marinjcc.org |url = https://www.marinjcc.org/ |język = en-US}}</ref> w Kalifornii, JCC Foster City w Kalifornii, w [[Muzeum Narodowe w Krakowie|Muzeum Narodowym]] w Krakowie i Miles Nadal JCC w Toronto.

Jedna z nich trafiła na wystawę ''Z drugiej strony rzeczy. Polski dizajn po roku 1989''<ref>{{Cytuj |tytuł = Z drugiej strony rzeczy. Polski dizajn po roku 1989 – Muzeum Narodowe w Krakowie |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = mnk.pl |url = http://mnk.pl/wystawy/z-drugiej-strony-rzeczy-polski-dizajn-po-roku-1989}}</ref> otwartą w 2018 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie. Ekspozycja miała charakter przekrojowy i pokazywała najważniejsze osiągnięcia w dziedzinie najnowszego polskiego designu. Na wystawie została zaprezentowana mezuza z brązu z ulicy Brzeskiej 18 w Warszawie.

Poszukiwania są prowadzone głównie na terenach dawnej [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej]]. Dotychczas Mi Polin zorganizowało cztery duże, międzynarodowe wyprawy poświęcone śladom po mezuzach.

=== Najważniejsze międzynarodowe poszukiwania ===

* Ukraina: Lwów, Kołomyja, Buczacz, Ivano-Frankivsk, Stryj; 2016 r.
* Ukraina: Trachimbrod, Brody, Bełz; 2017 r.
* Białoruś: Dawidgródek, Pińsk, Baranowicze, Brześć; 2018 r.
* Ukraina, Węgry, Rumunia: 2019 r.

== Działalność edukacyjna ==
[[Plik:KANADA wykład w Toronto Reference Library .jpg|mały|335x335px|Wykład Mi Polin w {{link-interwiki|Toronto Reference Library|Q=Q7826494}} prowadzony przez kanadyjskiego pisarza {{link-interwiki|David Bezmozgis|tekst=Davida Bezmozgisa|Q=Q84011}}]]
Mi Polin prowadzi warsztaty i wykłady poświęcone kulturze żydowskiej i żydowskiemu dziedzictwu zarówno w Polsce, jak i za granicą. Dużą popularnością cieszą się również tematyczne spacery śladami żydowskich mieszkańców Warszawy, podczas których pokazywane są zachowane dotychczas w warszawskich kamienicach ślady po mezuzach.

=== Najważniejsze wykłady i warsztaty ===
* Edukacyjny Festiwal Mezuza, Warszawa 2019 r.
* cykl warsztatów i prezentacji podczas Holocaust Education Week w Toronto, 2019 r.
* wykład poświęcony mezuzie w National Musuem of American Jewish History w Filadelfii, 2018 r.
* wykład poświęcony mezuzie w Hadassah Women’s Zionist Organization of America w New City, 2018 r.
* udział w 38. Międzynarodowej Konferencji The International Association of Jewish Genealogical Societies w Warszawie, 2018 r.
* warsztaty purimowe w Muzeum Żydów Mazowieckich w Płocku, 2018 r.
* autorskie warsztaty i wykłady podczas Jewish Culture Festival w Krakowie, 2014 – 2017 r.

== Mi Polin na wystawach i w kolekcjach stałych ==

W 2017 roku zespół kuratorów [[Muzeum Żydowskie w Nowym Jorku|Muzeum Żydowskiego w Nowym Jorku]]<ref group="uwaga">To największa wystawa judaików na świecie.</ref> włączył mezuza ''Tangible mezuzah'' do kolekcji głównej. Dotyk mezuzy ma w judaizmie ważne znaczenie: stanowi przypomnienie o przykazaniach i symbolizuje bezpośredni, fizyczny z nimi kontakt. W tym projekcie dotyk nabiera dodatkowego znaczenia, bowiem projekt skierowany był do osób niewidomych: umożliwia nie tylko przypomnienie, ale i poznanie. Słowo ''Szaddaj'', czyli jedno z imion Boga, zapisane jest hebrajskim [[Alfabet Braille’a|alfabetem Braille’a]]. ''Tangible mezuzah'' to pierwszy polski powojenny obiekt włączony do kolekcji muzeum. Mezuza znajduje się również w kolekcji [[Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie|Państwowego Muzeum Etnograficznego]] w Warszawie.
[[Plik:Burmistrz Nowego Jorku De Blasio montuje mezuzę.jpg|mały|Burmistrz Nowego Jorku Bill De Blasio montuję mezuzę Mi Polin na drzwiach wejściowych do synagogi Congregation Beit Simhat Torah w Nowym Jorku, 2015 r.]]
Największą kolekcję mezuz z brązu posiada progresywna [[synagoga]] Congregation Beit Symchat Torach. W wiedeńskim {{link-interwiki|Jewish Museum Vienna|tekst=Jewish Museum|Q=Q1716827}} znajdują się obiekty z ceramiki. Twórczość Mi Polin trafiła na wystawy polskich i zagranicznych galerii.

=== Lista najważniejszych wystaw ===

* „ON THE DOORPOSTS”. Miles Nadal JCC w Toronto, 2019 r.
* Site specific „Okno”. Fenster Gallery w Toronto, 2019 r.
* „Mezuza – Pamięć – Tożsamość”. Jewish Community Center w Warszawie, 2019 r.
* Galeria BWA Bielsko-Biała. Bielsko-Biała. Udział w wystanie „Korzenie”, poruszającej tematykę pochodzenia, tożsamości oraz identyfikacji osobistej.
* Muzeum Narodowe w Krakowie. Kraków. Udział w zbiorowej wystawie „Po drugiej stronie rzeczy. Polski dizajn po roku 1989”. Na wystawie zaprezentowano mezuzę z brązu wykonaną przez Mi Polin.
* Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie. Warszawa. Podczas wystawy zbiorowej z okazji 40-lecia wydziału wzornictwa zaprezentowano TANGIBLE MEZUZAH wykonaną z kryształu. (2017)
* Żydowski Instytut Historyczny. Warszawa. Pierwsza wystawa projektu Mezuza z Tego Domu. (2016)
* Instalacja Tree of Lights light / Drzewo Świateł w Krakowie (we współpracy z Jewish Culture Festival i miastem Kraków) 2016
* Ambasada Polski w Stambule, wystawa odlewów mezuz. 2015
* PJCC Foster City 2014
* Osher Marin JCC w San Rafael. 2014

Mi Polin jest reprezentowane przez Muzeum Żydowskie w Nowym Jorku<ref>{{Cytuj |tytuł = Mi Polin Judaica |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = shop.thejewishmuseum.org |url = https://shop.thejewishmuseum.org/Mi-Polin-Judaica/9086/dept |archiwum = https://web.archive.org/web/20180815033840/http://shop.thejewishmuseum.org/Mi-Polin-Judaica/9086/dept |zarchiwizowano = 2018-08-15 }}</ref>, United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie, National Musuem of American Jewish History w Filadelfii czy Museum of Tolerance w Los Angeles i inne.

== Kolekcja Mi Polin ==
[[Plik:Kolekcja framug ze śladami po mezuzach.jpg|mały|Kolekcja MI POLIN]]
Mi Polin od początku swojej działalności tworzy kolekcję przedwojennych zwojów z mezuz oraz futryn z zachowanymi śladami. Dotychczas udało się pozyskać i zabezpieczyć 7 zwojów po mezuzach, 4 oryginalne mezuzy oraz 7 framug ze śladami po mezuzach.

== Publikacje ==
''Ślady po mezuzach'', Helena Czernek, Aleksander Prugar, Iwona Przybyła, Agnieszka Milewska, Warszawa 2019. {{ISBN|978-83-956374-0-7}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Informacja handlowa nt. publikacji |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = e-isbn.pl |url = https://e-isbn.pl/IsbnWeb/onix/summary.html?record_id=9507266}}</ref>

== Media o Mi Polin ==
W 2019 amerykański Foreign Policy w artykule ''Poland Is Becoming a Global Capital of Chutzpah''<ref>{{Cytuj |autor = Ian Volner |tytuł = Poland Is Becoming a Global Capital of Chutzpah |data dostępu = 2020-05-13 |opublikowany = Foreign Policy |url = https://foreignpolicy.com/2020/02/07/poland-jewish-art-scene-anti-semitism/ |język = en-US}}</ref> wskazał Polskę jako kraj, w którym żydowska sztuka przeżywa światowy renesans, głównie ze względu na działalność Mi Polin.

W 2019 roku izraelski [[Ha-Arec|Haaretz]] określił mezuzy Mi Polin jako produkt, który powinien być w ofercie każdego muzeum związanego z [[Zagłada Żydów|Holocaustem]]<ref>{{Cytuj |autor = David B. Green |tytuł = Shoah Souvenirs: Should the Yad Vashem Holocaust Memorial Have a Gift Store? |czasopismo = Haaretz |data = 2019-03-06 |data dostępu = 2020-05-13 |url = https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-shoah-souvenirs-should-the-yad-vashem-holocaust-museum-have-a-gift-store-1.6999353 |język = en}}</ref>.

Czwórka Polskie Radio: ''„Mezuzy MI POLIN wypełniają pustkę i tęsknotę Żydów o polskim pochodzeniu za dawnym krajem rodzinnym, domem rodziców czy dziadków”''<ref>{{Cytuj |tytuł = Odnaleziony ślad po mezuzie - odpowiedź na tęsknotę rodzin |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = PolskieRadio.pl |url = https://polskieradio.pl/art4891_2442945}}</ref>.

The Canadian Jewish Jews: ''„Gdy my, Żydzi o polskim pochodzeniu mówimy o Polsce jako cmentarzu to tracimy cząstkę własnej tożsamości. MI POLIN pomaga nam kształtować naszą współczesną tożsamość, głęboko zakorzenioną w polskości”''<ref>{{Cytuj |autor = Michael Fraiman |tytuł = Jewish-Polish artists embrace their history |data = 2019-10-29 |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = The Canadian Jewish News |url = https://www.cjnews.com/culture/entertainment/jewish-polish-artists-embrace-their-history |język = en-US}}</ref>.

Jewish Telegraphic Agency: „''The connection my family now has with the past was so overwhelming that it made my wife cry. It will now be proudly displayed in our home and I will make sure every visitor knows the story. This bronze'' [mezuzah] ''will truly be eternal''”<ref>{{Cytuj |tytuł = Judaica studio Mi Polin casts Polish Jewish history in bronze |data = 2015-10-15 |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = Jewish Telegraphic Agency |url = https://www.jta.org/2015/10/15/global/judaica-studio-mi-polin-casts-polish-jewish-history-in-bronze |język = en-US}}</ref>.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Kultura żydowska w Polsce]]
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa w Warszawie]]
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w Polsce w 2014]]


text:
# Polsport
Zjednoczenie Przemysłu Sprzętu Sportowego „Polsport” – organ zarządzania branżą w okresie PRL (1959-1971), z siedzibą w Warszawie przy ul. Jagiellońskiej 11.
Koordynowana przez zjednoczenie branża, podbranża bądź grupa wyrobów:
- artykuły sportowe i turystyczne z metalu, drewna, tkanin technicznych, tworzyw sztucznych i skóry, z wyjątkiem popularnego obuwia turystycznego
- szkutnictwo sportowo-turystyczne
- artykuły sportowe powroźnicze
- urządzenia oraz wyposażenia obiektów sportowych i turystycznych

## Jednostki organizacyjne zjednoczenia
- Biuro Projektów Obiektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Białystok, obecnie Biuro Projektów Obiektów Sportowych i Rekreacyjnych Polsport Sp. z o.o.
- Biuro Projektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Koszalin, zlikwidowane w 1988
- Biuro Projektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Opole, zlikwidowane w 1990
- Biuro Projektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Puławy, zlikwidowane w 1992
- Fabryka Artykułów Turystycznych i Sportowych „Polsport”, Góra Kalwaria, obecnie Fabryka Artykułów Turystycznych i Sportowych „Polsport” Sp. z o.o.
- Pomorskie Zakłady Artykułów Sportowych „Polsport”, Bydgoszcz, zlikwidowane w 2001
- Przedsiębiorstwo Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”, Chodzież, zlikwidowane w 1996
- Przedsiębiorstwo Budowy Obiektów i Urządzeń Sportowych „Polsport”, Zielona Góra, obecnie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „Polsport” s.j.
- Przedsiębiorstwo Wyrobów Turystycznych i Sportowych „Polsport”, Jelenia Góra zlikwidowane w 1995
- Stocznia Jachtowa „Polsport”, Chojnice, obecnie Polyester Yacht
- Wałbrzyska Wytwórnia Sprzętu Sportowego „Polsport”, Wałbrzych, zlikwidowana w 2002
- Wrocławska Wytwórnia Sprzętu Sportowego „Polsport”, Wrocław, zlikwidowana w 1997
- Wytwórnia Nart Szaflary „Polsport”, zlikwidowana w l. 90 XX w.
- Wytwórnia Sprzętu Sportowego „Polsport”, Strzyżów, obecnie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe „Polsport” sp. z o.o.
- Wytwórnia Wyciągów Narciarskich „Polsport”, Bielsko-Biała, od 1996 jako Oddział Fabryki Narzędzi „GLOB” Sp. z o.o.
- Zakłady Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”, Poznań, zlikwidowane w 1993
- Zakłady Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”, Warszawa, ostatnio Zakłady Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”, zlikwidowane w 2004
- Zakłady Obuwia Sportowego „Polsport”, Krosno, ostatnio Fabryka Obuwia Sportowego „fabos”, zlikwidowana w 2006
- Zakłady Odzieży i Sprzętu Sportowego „Polsport”, Łódź, w upadłości
- Zakłady Odzieży Sportowej i Turystycznej „Polsport”, Poznań, zlikwidowane w 1994
- Zakłady Sprzętu Sportowego „Polsport”, Bielsko-Biała, obecnie Polsport SA
- Zakłady Sprzętu Sportowego i Turystycznego „Polsport”, Toruń, zlikwidowane w 2006

title: Polsport

wikitext:
[[Plik:Polsport skis.jpg|350px|mały|Narty wyprodukowane przez Polsport]]
'''Zjednoczenie Przemysłu Sprzętu Sportowego „Polsport”''' – organ zarządzania branżą w okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] (1959-1971), z siedzibą w Warszawie przy ul. Jagiellońskiej 11.

Koordynowana przez zjednoczenie branża, podbranża bądź grupa wyrobów<ref>Zarządzenie nr 97 Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 października 1974 r. w sprawie ustalenia listy branż (grup wyrobów) objętych koordynacją gospodarczą według – stanu na dzień 30 czerwca 1974 r. ({{Monitor Polski|1974|37|213}}).</ref>:
* artykuły sportowe i turystyczne z metalu, drewna, tkanin technicznych, tworzyw sztucznych i skóry, z wyjątkiem popularnego obuwia turystycznego
* szkutnictwo sportowo-turystyczne
* artykuły sportowe powroźnicze
* urządzenia oraz wyposażenia obiektów sportowych i turystycznych

== Jednostki organizacyjne zjednoczenia ==
* [[Biuro Projektów Obiektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”]], Białystok, obecnie '''Biuro Projektów Obiektów Sportowych i Rekreacyjnych Polsport Sp. z o.o.'''
* Biuro Projektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Koszalin, zlikwidowane w 1988
* Biuro Projektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Opole, zlikwidowane w 1990
* Biuro Projektów Sportowych i Rekreacyjnych „Polsport”, Puławy, zlikwidowane w 1992
* Fabryka Artykułów Turystycznych i Sportowych „Polsport”, Góra Kalwaria, obecnie '''[[Fabryka Artykułów Turystycznych i Sportowych „Polsport”]] Sp. z o.o.'''
* [[Pomorskie Zakłady Artykułów Sportowych „Polsport”]], Bydgoszcz, zlikwidowane w 2001
* [[Przedsiębiorstwo Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”]], Chodzież, zlikwidowane w 1996
* [[Przedsiębiorstwo Budowy Obiektów i Urządzeń Sportowych „Polsport”]], Zielona Góra, obecnie '''Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „Polsport” s.j.'''
* [[Przedsiębiorstwo Wyrobów Turystycznych i Sportowych „Polsport”]], Jelenia Góra zlikwidowane w 1995
* Stocznia Jachtowa „Polsport”, Chojnice, obecnie '''[[Polyester Yacht]]'''
* [[Wałbrzyska Wytwórnia Sprzętu Sportowego „Polsport”]], Wałbrzych, zlikwidowana w 2002
* [[Wrocławska Wytwórnia Sprzętu Sportowego „Polsport”]], Wrocław, zlikwidowana w 1997
* [[Wytwórnia Nart Szaflary „Polsport”]], zlikwidowana w [[lata 90. XX wieku|l. 90 XX w.]]
* Wytwórnia Sprzętu Sportowego „Polsport”, Strzyżów, obecnie '''[[Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe „Polsport”]] sp. z o.o.'''
* [[Wytwórnia Wyciągów Narciarskich „Polsport”]], Bielsko-Biała, od 1996 jako '''Oddział Fabryki Narzędzi „GLOB” Sp. z o.o.'''
* [[Zakłady Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”]], Poznań, zlikwidowane w 1993
* [[Zakłady Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”]], Warszawa, ostatnio Zakłady Artykułów Sportowych i Turystycznych „Polsport”, zlikwidowane w 2004
* [[Zakłady Obuwia Sportowego „Polsport”]], Krosno, ostatnio Fabryka Obuwia Sportowego „fabos”, zlikwidowana w 2006
* [[Zakłady Odzieży i Sprzętu Sportowego „Polsport”]], Łódź, w upadłości
* [[Zakłady Odzieży Sportowej i Turystycznej „Polsport”]], Poznań, zlikwidowane w 1994
* [[Zakłady Sprzętu Sportowego „Polsport”, Bielsko-Biała]], obecnie '''Polsport SA'''
* [[Zakłady Sprzętu Sportowego i Turystycznego Polsport w Toruniu|Zakłady Sprzętu Sportowego i Turystycznego „Polsport”]], [[Toruń]], zlikwidowane w 2006

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Zjednoczenia przemysłu w Polsce]]
[[Kategoria:Producenci sprzętu sportowego]]


text:
# Żywica
Żywica – substancja wytwarzana w niektórych roślinach, najczęściej w drzewach, szczególnie iglastych. Znajduje się w specjalnych przestrzeniach międzykomórkowych lub przewodach żywicznych, a wytwarzana jest przez otaczające je komórki wydzielnicze (żywicorodne). U sosny przewody żywiczne są liczne, długie, biegną wzdłuż pnia i konarów, ponadto połączone są przewodami poprzecznymi, wskutek czego z miejsca uszkodzonego wypływają duże ilości żywicy przez długi czas. Żywica służy do zabezpieczania miejsc będących ranami drzewa. Barwa żywicy zależna jest od gatunku drzewa, z którego została pozyskana (od białej, przezroczystej do szarej).

## Skład żywic
Żywice są nierozpuszczalnymi w wodzie, bezpostaciowymi lub częściowo krystalicznymi mieszaninami nielotnych związków organicznych, głównie terpenoidów (kwasy żywiczne i ich pochodne) oraz związków fenolowych (kwasów fenolowych, fenoli).

## Rodzaje żywic
Niektóre rodzaje żywic:
- balata – z roślin z rodziny sączyńcowatych,
- bursztyn bałtycki (jantar) – kopalna żywica drzew iglastych[3],
- damara – z drzew rodzaju damarzyk Shorea,
- gutaperka – z roślin z rodziny sączyńcowatych[3],
- haszysz – wysuszona żywica z kwiatostanów konopi indyjskich[3],
- ladanum – z czystka[4],
- laka – z drzew lakowych,
- mirra – z balsamowca mirry,
- olibanum – z kadzidli,
- sandarak – z drzew rodziny cyprysowatych,
- żywica sosny – z sosny, najczęściej sosny zwyczajnej[3].

## Zastosowanie
Żywicę pozyskuje się z żywych drzew przez tzw. żywicowanie lub ze ściętych drzew, konarów i igliwia. Otrzymana tym drugim sposobem jest jednak gorszej jakości.
Żywice w zależności od rodzaju znajdują bardzo różnorodne zastosowanie. Niektóre wykorzystywane są w farmakologii jako lekarstwa lub składniki do produkcji lekarstw, z niektórych produkuje się naturalną kalafonię, szelak i terpentynę (stosowane m.in. do wyrobu farb i lakierów). W Chinach już 3 tysiące lat temu z żywic wytwarzano lak. Poza tym żywice to surowiec do produkcji narkotyków, kosmetyków, tworzyw sztucznych i wielu innych produktów (np. izolacji podwodnych przewodów elektrycznych).
Na Syberii żywicę tamtejszych gatunków modrzewia (syberyjskiego i dahurskiego) pozyskuje się w celu żucia (сера байкальская, жевательная смолка) i według producentów ma ona własności oczyszczające i dezynfekujące jamę ustną.
Kopalna żywica – bursztyn – ma szerokie zastosowanie w jubilerstwie.

title: Żywica

wikitext:
{{inne znaczenia|substancji|[[Bystra (dopływ Bobru)|Żywica (potok)]]}}
[[Plik:Resin with insect (aka).jpg|mały|250px|Owad w kropli żywicy]]
[[Plik:Żywica R1.jpg|mały|250px|Żywica świerka]]
'''Żywica''' – [[substancja (fizyka)|substancja]] wytwarzana w niektórych [[rośliny|roślinach]], najczęściej w [[drzewo|drzewach]], szczególnie [[Iglaste|iglastych]]. Znajduje się w specjalnych przestrzeniach międzykomórkowych lub [[Przewód żywiczny|przewodach żywicznych]], a wytwarzana jest przez otaczające je komórki wydzielnicze (żywicorodne). U [[sosna|sosny]] przewody żywiczne są liczne, długie, biegną wzdłuż pnia i konarów, ponadto połączone są przewodami poprzecznymi, wskutek czego z miejsca uszkodzonego wypływają duże ilości żywicy przez długi czas. Żywica służy do zabezpieczania miejsc będących [[Uszkodzenia mechaniczne drewna|ranami]] [[drzewo|drzewa]]. [[Barwa]] żywicy zależna jest od gatunku drzewa, z którego została pozyskana (od białej, przezroczystej do szarej)<ref name=Malinowski>{{Cytuj książkę |nazwisko= Malinowski |imię= Edmund|tytuł= Anatomia roślin|wydawca=PWN |miejsce=Warszawa |rok= 1966}}</ref>.

== Skład żywic ==
Żywice są nierozpuszczalnymi w wodzie, bezpostaciowymi lub częściowo krystalicznymi mieszaninami nielotnych [[Związki organiczne|związków organicznych]], głównie [[Terpenoidy|terpenoidów]] ([[kwasy żywiczne]] i ich pochodne) oraz związków fenolowych ([[kwasy fenolowe|kwasów fenolowych]], [[fenole|fenoli]])<ref name=slownik>{{cytuj książkę|autor=Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.) |tytuł=Słownik botaniczny |wydanie=II, zmienione i uzupełnione |miejsce=Warszawa |rok=2003 |wydawca=Wiedza Powszechna |strony=1057 |isbn = 83-214-1305-6}}</ref>.

== Rodzaje żywic ==
Niektóre rodzaje żywic:
* [[balata (żywica)|balata]] – z roślin z rodziny [[sączyńcowate|sączyńcowatych]],
* [[bursztyn]] bałtycki (jantar) – kopalna żywica drzew iglastych<ref name=Supniewski/>,
* [[damara (żywica)|damara]] – z drzew rodzaju [[damarzyk]] ''Shorea'',
* [[gutaperka]] – z roślin z rodziny sączyńcowatych<ref name=Supniewski>{{Cytuj książkę |nazwisko= Supniewski|imię= Janusz|tytuł= Farmakologia |wydawca= PZWL|miejsce= Warszawa|rok=1966 |isbn=}}</ref>,
* [[haszysz]] – wysuszona żywica z kwiatostanów [[Konopie indyjskie|konopi indyjskich]]<ref name=Supniewski/>,
* [[ladanum]] – z [[Czystek|czystka]]<ref name=rb>{{Cytuj książkę |nazwisko= Włodarczyk|imię= Zofia |tytuł=Rośliny biblijne. Leksykon |wydawca=Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN |miejsce= Kraków|rok=2011 | isbn= 978-83-89648-98-3}}</ref>,
* [[laka]] – z drzew lakowych,
* [[mirra]] – z [[Balsamowiec mirra|balsamowca mirry]],
* [[olibanum]] – z [[Kadzidla|kadzidli]],
* [[sandarak]] – z drzew rodziny [[cyprysowate|cyprysowatych]],
* [[żywica sosny]] – z sosny, najczęściej [[Sosna zwyczajna|sosny zwyczajnej]]<ref name=Supniewski/>.

{{Galeria
| Nazwa=Krople żywicy na szyszce jodły koreańskiej|wielkość=250|pozycja=right
| Plik:Resins wwalas 1.jpg|
| Plik:Resins wwalas 2.jpg|
| Plik:Resins wwalas 3.jpg|
| Plik:Resins wwalas 4.jpg|
}}

== Zastosowanie ==
Żywicę pozyskuje się z żywych drzew przez tzw. [[żywicowanie]] lub ze ściętych drzew, konarów i igliwia. Otrzymana tym drugim sposobem jest jednak gorszej jakości<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Non-wood forest products from conifers |seria=Non-Wood Forest Products – 12 |adres rozdziału = https://archive.is/20120802040308/http://www.fao.org/docrep/x0453e/X0453e10.htm |rozdział = Resin|wydawca=Food and Agriculture Organization of the United Nations |rok=1998 |isbn = 92-5-104212-8}}</ref>.

Żywice w zależności od rodzaju znajdują bardzo różnorodne zastosowanie. Niektóre wykorzystywane są w farmakologii jako lekarstwa lub składniki do produkcji lekarstw<ref name=Supniewski/>, z niektórych produkuje się naturalną [[kalafonia|kalafonię]], [[szelak]] i [[terpentyna|terpentynę]] (stosowane m.in. do wyrobu farb i lakierów)<ref name=slownik/>. W [[Chiny|Chinach]] już 3 tysiące lat temu z żywic wytwarzano [[lak (materiał)|lak]]<ref name=slownik/>. Poza tym żywice to surowiec do produkcji narkotyków, kosmetyków, tworzyw sztucznych i wielu innych produktów (np. izolacji podwodnych przewodów elektrycznych).

Na Syberii żywicę tamtejszych gatunków modrzewia (syberyjskiego i dahurskiego) pozyskuje się w celu żucia (сера байкальская, жевательная смолка) i według producentów ma ona własności oczyszczające i dezynfekujące jamę ustną<ref>{{Cytuj | url=https://archive.is/20140201234300/http://klubrp.ru/news/news-473 | tytuł=Страница не найдена<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=klubrp.ru | język=ru | data dostępu=2017-12-09}}</ref><ref>{{Cytuj | url=http://xn----7sbejwba3deg2i.xn--p1ai/index.php?route=product/category&path=61 | tytuł=Смолка байкальская из Сибири, сера лиственницы сибирской<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=xn----7sbejwba3deg2i.xn--p1ai | język=ru | data dostępu=2017-12-03 | archiwum=https://web.archive.org/web/20170920131239/http://xn----7sbejwba3deg2i.xn--p1ai/index.php?route=product%2Fcategory&path=61 | zarchiwizowano=2017-09-20 }}</ref><ref>[http://baykalsmolka.ds03.ru/goods/1185409/ Смолка Байкальская, сера, живица 3гр<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>.

Kopalna żywica – [[bursztyn]] – ma szerokie zastosowanie w [[złotnictwo|jubilerstwie]]<ref name=slownik/>.

== Zobacz też ==
{{commonscat|Resins}}
{{wikisłownik|żywica}}
* [[żywice syntetyczne]]
* [[żywice epoksydowe]]
* [[żywice polimerowe]]
* [[żywica poliestrowa]]
* [[żywice silikonowe]]
* [[Fenoplasty|żywice fenolowo-formaldehydowe]]
* [[żywice mocznikowo-formaldehydowe]]
* [[Żywice jonowymienne (leki)|żywice jonowymienne]]
* [[żywice alkidowe]]
* [[żywicowanie]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Żywice naturalne| ]]