text:
# Zespół Bartha
Zespół Bartha (łac. syndroma Barth, ang. Barth syndrome) – genetycznie uwarunkowane, dziedziczone recesywnie, sprzężone z płcią zaburzenie związane z mutacją genu tafazyny (TAZ), które charakteryzuje się: kardiomiopatią rozstrzeniową, miopatią mięśni szkieletowych, opóźnieniem wzrastania, neutropenią i acydurią 3-metyloglutakonową. Badanie biopsji mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych czy wątroby wykazuje nieprawidłowości budowy i funkcji mitochondriów.

## Synonimy
Inne nazwy stosowane na określenie zespołu Bartha:
- kwasica 3-metyloglutakonowa typu II
- acyduria 3-metyloglutakonowa typu II, ang. 3-methylglutaconic aciduria, type II
- MGCA2
- MGA, type II
- MGA2
- kardiomiopatia sprzężona z chromosomem X
- zwłóknienie sprężyste wsierdzia typu 2 ang. endocardial fibroelastosis, type II
- EFE2

## Historia
Zespół został opisany po raz pierwszy w 1983 roku przez zespół pod kierownictwem holenderskiego neurologa dziecięcego Petera Bartha.

## Etiologia
Choroba spowodowana jest uszkodzeniem genu TAZ (G4.5) znajdującego się na długim ramieniu chromosomu X w regionie q28, kodującego enzym tafazynę. Opisano ponad 120 różnych mutacji tego genu. Tafazyna jest nieswoistą transacylazą fosfolipidowo-lizofosfolipidową, która odpowiada za modyfikację struktury kardiolipiny, jedynego fosfolipidu syntetyzowanego w błonie mitochondrium. Kardiolipina oddziałuje z licznymi białkami związanymi z syntezą adenozyno-5′-trifosforanu (ATP) oraz bierze udział w procesie apoptozy mitochondriów. W wyniku mutacji dochodzi do upośledzenia włączania kwasu linolowego do kardiolipiny oraz zaburzeń czynności wewnętrznej i zewnętrznej błony mitochondriów.

## Epidemiologia
Częstość występowania szacowana jest na 1 na 300 000–400 000 żywych urodzeń.

## Obraz kliniczny
Zespół Bartha występuje wyłącznie u dzieci płci męskiej, natomiast kobiety są wyłącznie bezobjawowymi nosicielami. Choroba występuje w różnym nasileniu u różnych pacjentów, nawet z tej samej rodziny. Nasilenie neutropenii, która występuje u 90% pacjentów, jest różne w czasie i neutropenia może pogarszać się i poprawiać cyklicznie, również nasilenie kardiomiopatii zmniejsza się, a w niektórych przypadkach, aż do ustąpienia z wiekiem pacjenta.
Zmiany w układzie sercowo-naczyniowym zwykle występują już w okresie niemowlęcym, czasem bezpośrednio po porodzie (opisano również przypadki zaobserwowane prenatalnie), najczęściej pod postacią kardiomiopatii rozstrzeniowej, ale także jako niescalony mięsień lewej komory. Niezależnie od stopnia uszkodzenia lewej komory mogą występować komorowe zaburzenia rytmu, nagłe zatrzymanie krążenia oraz nagła śmierć sercowa, których ryzyko wzrasta z wiekiem pacjenta.
Twarz chłopców z zespołem Bartha jest charakterystyczna (wysokie płaskie czoło, okrągła twarz z pełnymi policzkami, odstające małżowiny uszne i głęboko osadzone oczy), jednakże z okresem pokwitania cechy te w znacznym stopniu zanikają. Opóźnienie wzrostu zauważalne w dzieciństwie oraz opóźniony wiek kostny nie przekładają się na niedobór wzrostu w wieku dojrzałym.
Miopatia jest częstym objawem i większość pacjentów ma opóźniony rozwój psychomotoryczny. Osłabienie dotyczy przede wszystkim proksymalnych mięśni i nie pogarsza się wiekiem. Może być obecny objaw Gowersa. Rozwój umysłowy nie jest opóźniony, jednakże występują zaburzenia orientacji przestrzennej i umiejętności matematycznych.

## Badania dodatkowe
- ultrasonografia 2D pozwala na ustalenie rozpoznania kardiomiopatii
- RTG klatki piersiowej, elektrokardiogram, holter EKG, test wysiłkowy[6]
- leukopenia oraz neutropenia < 1,5×106/ml w morfologii krwi[6]
- obniżone stężenie cholesterolu oraz karnityny w surowicy[6]
- podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (CK) w surowicy[6]
- podwyższone stężenie kwasu mlekowego w surowicy (> 2 mmol/l; > 20 mg/dl)[6]
- zwiększone wydalanie kwasu 3-metyloglutakonowego (3-MGCA) w moczu metodą chromatografii gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas (GC-MS)

## Diagnostyka różnicowa
Podstawą rozpoznania jest stwierdzenie triady kliniczno-biochemicznej (kardiomiopatia rozstrzeniowa, neutropenia, acyduria 3-metyloglutakonowa).
W przypadkach niepełnej penetracji wykluczenie zespołu Bartha jest możliwe na podstawie:
- analizy molekularnej DNA w kierunku mutacji w genie TAZ
- oznaczenia profilu kardiolipiny metodą HPLC-MS

Zespół Bartha należy różnicować z następującymi rozpoznaniami:
- wrodzona kardiomiopatia
- kardiomiopatia w przebiegu chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego
- kardiomiopatia w wyniku niedoborów pokarmowych (niedobór selenu, witaminy B1, karnityny, witaminy D)
- choroby mitochondrialne
- cykliczna neutropenia
- przewlekła wrodzona neutropenia
- kardiomiopatia rozstrzeniowa z ataksją (kwasica 3-metyloglutakonowa typu V, DCMA)

## Leczenie
Nie ma specyficznego leczenia zespołu Bartha (2015). Stosowanie kwasu pantotenowego i karnityny nie przynosi korzyści, a dodatkowo przy stosowaniu karnityny opisywano pojedyncze przypadki pogorszenia stanu pacjenta.
W leczeniu objawowym zalecane jest następujące postępowanie:
- leczenie niewydolności serca zgodnie z aktualnymi wytycznymi,
- przeszczepienie serca, jednakże rokowanie poprawia się z wiekiem i tylko 14% pacjentów wymaga takiego postępowania,
- wszczepienie wszczepialnego kardiowertera-defibrylatora serca w przypadku wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca oraz omdleń,
- profilaktyka i leczenie infekcji, przy objawowej neutropenii podawanie czynnika stymulującego tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), profilaktycznej antybiotykoterapii,
- szczegółowa ocena psychologiczna z uwzględnieniem pomocy w szkole, uwzględniającej niedobory u pacjentów.

## Rokowanie
Rokowanie w przypadku braku leczenia jest bardzo złe, większość chorych umiera we wczesnym dzieciństwie, w przebiegu niewydolności serca lub zakażenia. W przypadku postawienia rozpoznania śmiertelność wynosi 10%. Najstarszy chory żyjący w 1997 roku miał ponad 50 lat. Długość życia u nosicielek jest taka sama jak w populacji ogólnej.

title: Zespół Bartha

wikitext:
{{Choroba infobox
 |nazwa           = Zespół Bartha
 |nazwa naukowa   = Syndroma Barth
 |grafika         = Barth syndrome consistent facial features of boys (Orphanet Journal of Rare Diseases Clarke et al).jpg
 |opis grafiki    = Charakterystyczne cechy twarzy chłopców z zespołem Bartha (wysokie płaskie czoło, okrągła twarz z pełnymi policzkami, odstające uszy i głęboko osadzone oczy){{R|Clarke}}
 |alt grafiki     =
 |synonimy        =
 |specjalizacja   =
 |objawy          =
 |powikłania      =
 |początek        =
 |czas trwania    =
 |typy            =
 |przyczyny       =
 |czynniki ryzyka =
 |rozpoznanie     =
 |różnicowanie    =
 |zapobieganie    =
 |leczenie        =
 |leki            =
 |rokowanie       =
 |zapadalność     =
 |śmiertelność    =
 |ICD11           =
 |ICD11 nazwa     =
 |ICD10           = E78.7
 |ICD10 nazwa     = Zaburzenia metabolizmu kwasów żółciowych i cholesterolu{{r|ICD}}
 |DSM-5           =
 |DSM-5 nazwa     =
 |DSM-IV          =
 |DSM-IV nazwa    =
 |ICDO            =
 |DiseasesDB      = 29297
 |OMIM            = 302060
 |MedlinePlus     =
 |MeshID          = D056889
 |commons         =
}}
'''Zespół Bartha''' ({{łac.|syndroma Barth}}, {{ang.|Barth syndrome}}) – [[choroby genetyczne|genetycznie uwarunkowane]], dziedziczone recesywnie, [[Choroby sprzężone z płcią|sprzężone z płcią]] zaburzenie związane z mutacją genu tafazyny (TAZ), które charakteryzuje się: [[kardiomiopatia rozstrzeniowa|kardiomiopatią rozstrzeniową]], [[Miopatie|miopatią]] mięśni szkieletowych, opóźnieniem wzrastania, [[neutropenia|neutropenią]] i acydurią 3-metyloglutakonową. Badanie biopsji mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych czy wątroby wykazuje nieprawidłowości budowy i funkcji [[mitochondrium|mitochondriów]].

== Synonimy ==
Inne nazwy stosowane na określenie zespołu Bartha:
* kwasica 3-metyloglutakonowa typu II
* acyduria 3-metyloglutakonowa typu II, ang. ''{{j|en|3-methylglutaconic aciduria, type II}}''
* MGCA2
* MGA, type II
* MGA2
* kardiomiopatia sprzężona z chromosomem X
* zwłóknienie sprężyste wsierdzia typu 2 ang. ''{{j|en|endocardial fibroelastosis, type II}}''
* EFE2

== Historia ==
Zespół został opisany po raz pierwszy w 1983 roku przez zespół pod kierownictwem holenderskiego [[neurolog]]a dziecięcego [[Peter Barth|Petera Bartha]]{{R|OMIM|Barth|Barth_2}}.

== Etiologia ==
Choroba spowodowana jest uszkodzeniem [[gen]]u TAZ (G4.5) znajdującego się na długim ramieniu [[chromosom X|chromosomu X]] w regionie q28, kodującego enzym [[tafazyna|tafazynę]]{{R|Werner}}. Opisano ponad 120 różnych mutacji tego genu{{r|Clarke}}. Tafazyna jest nieswoistą transacylazą fosfolipidowo-lizofosfolipidową, która odpowiada za modyfikację struktury [[kardiolipina|kardiolipiny]], jedynego [[fosfolipidy|fosfolipidu]] syntetyzowanego w błonie{{r|Clarke}} mitochondrium{{R|Werner}}. Kardiolipina oddziałuje z licznymi [[białka]]mi związanymi z syntezą [[adenozyno-5′-trifosforan]]u (ATP){{R|Werner}} oraz bierze udział w procesie [[apoptoza|apoptozy]] mitochondriów{{r|Clarke}}. W wyniku mutacji dochodzi do upośledzenia włączania [[kwas linolowy|kwasu linolowego]] do kardiolipiny oraz zaburzeń czynności wewnętrznej i zewnętrznej błony mitochondriów{{R|Werner}}.

== Epidemiologia ==
Częstość występowania szacowana jest na 1 na 300 000–400 000 żywych urodzeń{{r|Clarke}}.

== Obraz kliniczny ==
Zespół Bartha występuje wyłącznie u dzieci płci męskiej, natomiast kobiety są wyłącznie bezobjawowymi [[Nosicielstwo|nosicielami]]{{r|Werner}}. Choroba występuje w różnym nasileniu u różnych pacjentów, nawet z tej samej rodziny. Nasilenie [[neutropenia|neutropenii]], która występuje u 90% pacjentów, jest różne w czasie i neutropenia może pogarszać się i poprawiać cyklicznie, również nasilenie [[kardiomiopatie|kardiomiopatii]] zmniejsza się, a w niektórych przypadkach, aż do ustąpienia{{r|Werner}} z wiekiem pacjenta{{r|Clarke}}.

Zmiany w [[układ krążenia|układzie sercowo-naczyniowym]] zwykle występują już w okresie [[niemowlę]]cym, czasem bezpośrednio po [[poród|porodzie]] (opisano również przypadki zaobserwowane prenatalnie), najczęściej pod postacią [[kardiomiopatia rozstrzeniowa|kardiomiopatii rozstrzeniowej]], ale także jako [[niescalony mięsień lewej komory]]. Niezależnie od stopnia uszkodzenia lewej komory mogą występować komorowe zaburzenia rytmu, [[nagłe zatrzymanie krążenia]] oraz [[nagła śmierć sercowa]], których ryzyko wzrasta z wiekiem pacjenta{{r|Werner}}.

Twarz chłopców z zespołem Bartha jest charakterystyczna (wysokie płaskie [[czoło (anatomia)|czoło]], okrągła [[twarz człowieka|twarz]] z pełnymi [[policzek człowieka|policzkami]], odstające [[Małżowina uszna|małżowiny uszne]] i głęboko osadzone [[oko|oczy]]), jednakże z okresem [[pokwitanie|pokwitania]] cechy te w znacznym stopniu zanikają{{R|Clarke}}. Opóźnienie wzrostu zauważalne w dzieciństwie oraz opóźniony [[wiek kostny]] nie przekładają się na [[niedobór wzrostu]] w wieku dojrzałym{{r|Clarke}}.

[[Miopatie|Miopatia]] jest częstym objawem i większość pacjentów ma opóźniony rozwój [[psychomotoryka|psychomotoryczny]]{{r|Clarke}}. Osłabienie dotyczy przede wszystkim [[kierunek proksymalny|proksymalnych]] [[mięsień|mięśni]] i nie pogarsza się wiekiem{{r|Clarke}}. Może być obecny [[objaw Gowersa]]{{r|Clarke}}. Rozwój umysłowy nie jest opóźniony, jednakże występują zaburzenia [[orientacja przestrzenna|orientacji przestrzennej]] i umiejętności [[matematyka|matematycznych]]{{r|Werner}}.

== Badania dodatkowe ==
* [[ultrasonografia]] 2D pozwala na ustalenie rozpoznania kardiomiopatii
* [[RTG klatki piersiowej]], [[elektrokardiografia|elektrokardiogram]], [[holter EKG]], [[test wysiłkowy]]{{R|Werner}}
* [[leukopenia]] oraz [[neutropenia]] < 1,5{{e|6}}/ml w [[morfologia krwi|morfologii krwi]]{{R|Werner}}
* obniżone stężenie [[cholesterol]]u oraz karnityny w [[surowica (hematologia)|surowicy]]{{R|Werner}}
* podwyższona aktywność [[kinaza kreatynowa|kinazy kreatynowej]] (CK) w surowicy{{R|Werner}}
* podwyższone stężenie [[kwas mlekowy|kwasu mlekowego]] w surowicy (> 2 mmol/l; > 20 mg/dl){{R|Werner}}
* zwiększone wydalanie [[kwas 3-metyloglutakonowy|kwasu 3-metyloglutakonowego]] (3-MGCA) w [[mocz]]u metodą [[chromatografia gazowa|chromatografii gazowej]] sprzężonej ze [[spektrometria mas|spektrometrią mas]] (GC-MS)

== Diagnostyka różnicowa ==
Podstawą rozpoznania jest stwierdzenie triady kliniczno-biochemicznej (kardiomiopatia rozstrzeniowa, neutropenia, acyduria 3-metyloglutakonowa){{r|Werner|orphanet}}.

W przypadkach niepełnej penetracji wykluczenie zespołu Bartha jest możliwe na podstawie{{r|Werner}}:
* analizy molekularnej [[kwas deoksyrybonukleinowy|DNA]] w kierunku mutacji w genie TAZ
* oznaczenia profilu kardiolipiny metodą [[wysokosprawna chromatografia cieczowa|HPLC-MS]]

Zespół Bartha należy różnicować z następującymi rozpoznaniami:
* wrodzona kardiomiopatia
* kardiomiopatia w przebiegu chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego
* kardiomiopatia w wyniku niedoborów pokarmowych (niedobór [[selen]]u, [[witamina B1|witaminy B1]], [[karnityna|karnityny]], [[witamina D|witaminy D]])
* [[choroby mitochondrialne]]
* [[cykliczna neutropenia]]
* [[przewlekła idiopatyczna neutropenia|przewlekła wrodzona neutropenia]]
* [[kardiomiopatia rozstrzeniowa z ataksją]] (kwasica 3-metyloglutakonowa typu V, DCMA)

== Leczenie ==
Nie ma specyficznego leczenia zespołu Bartha (2015){{R|Werner|Clarke}}. Stosowanie [[kwas pantotenowy|kwasu pantotenowego]] i [[karnityna|karnityny]] nie przynosi korzyści{{R|Werner|Clarke}}, a dodatkowo przy stosowaniu karnityny opisywano pojedyncze przypadki pogorszenia stanu pacjenta{{R|Clarke}}.

W leczeniu objawowym zalecane jest następujące postępowanie{{R|Werner|Clarke}}:
* leczenie [[niewydolność serca|niewydolności serca]] zgodnie z aktualnymi wytycznymi,
* [[przeszczepienie serca]], jednakże rokowanie poprawia się z wiekiem i tylko 14% pacjentów wymaga takiego postępowania,
* wszczepienie [[Wszczepialny kardiowerter-defibrylator serca|wszczepialnego kardiowertera-defibrylatora serca]] w przypadku wystąpienia komorowych [[zaburzenia rytmu serca|zaburzeń rytmu serca]] oraz [[omdlenie|omdleń]],
* profilaktyka i leczenie infekcji, przy objawowej neutropenii podawanie [[czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów|czynnika stymulującego tworzenie kolonii granulocytów]] (G-CSF), profilaktycznej [[antybiotykoterapia|antybiotykoterapii]],
* szczegółowa ocena [[psychologia|psychologiczna]] z uwzględnieniem pomocy w szkole, uwzględniającej niedobory u pacjentów.

== Rokowanie ==
Rokowanie w przypadku braku leczenia jest bardzo złe, większość chorych umiera we wczesnym dzieciństwie, w przebiegu niewydolności serca lub [[zakażenie|zakażenia]]. W przypadku postawienia rozpoznania [[śmiertelność]] wynosi 10%. Najstarszy chory żyjący w 1997 roku miał ponad 50 lat{{R|Clarke}}. Długość życia u nosicielek jest taka sama jak w populacji ogólnej{{r|OMIM}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Barth">{{Cytuj pismo | nazwisko = Barth | imię = P.G. | nazwisko2 = Scholte | imię2 = H.R. | nazwisko3 = Berden | imię3 = J.A. | nazwisko4 = Van der Klei-Van Moorsel | imię4 = J.M. | nazwisko5 = Luyt-Houwen | imię5 = I.E. | tytuł = An X-linked mitochondrial disease affecting cardiac muscle, skeletal muscle and neutrophil leucocytes | czasopismo = J Neurol Sci | wolumin = 62 | numer = 1–3 | strony = 327–355 | rok = 1983 | język = en| doi = 10.1016/0022-510X(83)90209-5 | pmid = 6142097}}</ref>
<ref name="Barth_2">{{Cytuj stronę | url = https://www.barthsyndrome.org/science--medicine/-scientific--medical-advisory-board-/smab-members | tytuł = Scientific & Medical Advisory Board Members | opublikowany = Barth Syndrome Foundation | język = en | data dostępu = 2016-04-09 | archiwum = https://web.archive.org/web/20150924213644/https://www.barthsyndrome.org/science--medicine/-scientific--medical-advisory-board-/smab-members | zarchiwizowano = 2015-09-24 }}</ref>
<ref name="ICD">{{Cytuj stronę | url = https://www.barthsyndrome.org/about-barth-syndrome/how-to-diagnose/international-classification-of-disease-(icd) | tytuł = ICD-10 E7871/E78.71 (Barth Syndrome Diagnosis) to ICD-9 General Equivalence Mapping (GEM) | data = 2015-10-02 | opublikowany = Barth Syndrome Foundation | język = en | data dostępu = 2016-04-09 | archiwum = https://web.archive.org/web/20160403061726/https://www.barthsyndrome.org/about-barth-syndrome/how-to-diagnose/international-classification-of-disease-%28icd%29 | zarchiwizowano = 2016-04-03 }}</ref>
<ref name="OMIM">{{Cytuj stronę | url = http://omim.org/entry/302060 | tytuł = Barth syndrome, BTHS | data dostępu = 2016-04-09}}</ref>
<ref name="orphanet">{{Cytuj stronę | url =http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=EN&Expert=111 | tytuł = Barth syndrome | opublikowany = orphanet | data dostępu = 2016-04-09}}</ref>
<ref name="Werner">{{otwarty dostęp}} {{Cytuj pismo | autor = Bożena Werner, Joanna Trubicka, Ewa Pronicka| tytuł = Aspekty kliniczne i diagnostyczne zespołu Bartha (kardiomiopatia sprzężona z chromosomem X) | url = https://ojs.kardiologiapolska.pl/kp/article/view/702| czasopismo = Kardiologia Polska | wydanie = 11 | wolumin = 59 | strony = 1177–1180 | rok = 2011}}</ref>
<ref name="Clarke">{{otwarty dostęp}} {{Cytuj pismo |nazwisko=Clarke | imię= Sarah L.N. |nazwisko2=Bowron |imię2=Ann |nazwisko3=Gonzalez |imię3=Iris L. |nazwisko4=Groves |imię4=Sarah J. |autor5=Ruth Newbury-Ecob, Nicol Clayton, Robin P. Martin, Beverly Tsai-Goodman, Vanessa Garratt, Michael Ashworth, Valerie M. Bowen, Katherine R. McCurdy, Michaela K. Damin, Carolyn T. Spencer, Matthew J. Toth, Richard I. Kelley, Colin G. Steward | url = http://ojrd.biomedcentral.com/articles/10.1186/1750-1172-8-23 | tytuł = Barth syndrome | czasopismo = Orphanet Journal of Rare Diseases | język = en | rok = 2013 | doi = 10.1186/1750-1172-8-23| pmid = 23398819}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = https://www.barthsyndrome.org/home | tytuł = Fundacja Zespołu Bartha (USA, Kanada, Włochy, Francja, Wielka Brytania) | opublikowany = Barth Syndrome Foundation | język = en | data dostępu = 2016-04-09}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.barthsyndrome.org.uk | tytuł = Fundacja (Trust) Zespołu Bartha (Wielka Brytania) | opublikowany = Barth Syndrome Trust | język = en | data dostępu = 2016-04-09}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

{{SORTUJ:Bartha, zespół}}
[[Kategoria:Choroby genetyczne]]
[[Kategoria:Rzadkie choroby]]
[[Kategoria:Choroby sprzężone z płcią]]

title: Zespół Bartha

ICD-10: E78.7 · Zaburzenia metabolizmu kwasów żółciowych i cholesterolu


text:
# Isa Boletini
Isa Boletini, właśc. Isa Shala (ur. 15 stycznia 1864 w Boletinie k. Mitrowicy, zm. 23 stycznia 1916 w Podgoricy) – albański działacz narodowy i organizator ruchu powstańczego w Kosowie.

## Życiorys
Był synem Adema i Aishy. W 1878 przyłączył się do Ligi Prizreńskiej, mając zaledwie 14 lat. Wziął udział w bitwie pod Slivovą (22 kwietnia 1881) przeciwko osmańskiemu korpusowi ekspedycyjnemu Dervisha Pashy, skierowanemu do likwidacji Ligi.
W 1902 otrzymał stanowisko dowódcy gwardii albańskiej sułtana Abdülhamida II i tytuł beja. W czasie rewolucji młodoosmańskiej powrócił do Albanii i w listopadzie 1908 stanął na czele powstania albańskiego w Kosowie. Od 1910 prowadził działania partyzanckie przeciwko Turkom w rejonie Shtimje-Cëralevë. W 1912 był jednym z nielicznych przedstawicieli Kosowa, którzy dotarli do Wlory, gdzie ogłoszono albańską Deklarację Niepodległości. Razem z Ismailem Qemalem reprezentował rząd albański na konferencji w Londynie w 1913, która miała usankcjonować albańską niepodległość. Pozostał na terenie Albanii do chwili opuszczenia kraju przez księcia Wilhelma zu Wieda, a następnie powrócił do Kosowa.
W czasie I wojny światowej Boletini przyłączył się do albańskiego ruchu partyzanckiego (kaczaków), walczących przeciwko Serbii. Pod koniec 1915 przybył z oddziałem do Szkodry, gdzie przebywał w miejscowym hotelu z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia. W styczniu 1916 w czasie próby rozbrojenia został zastrzelony wraz z synami Halilem i Seidem przez oddział czarnogórski, dowodzony przez Radomira Vešovicia. Zwłoki Boletiniego pochowano w Podgoricy, w 1998 zostały przeniesione do meczetu w Mitrovicy, gdzie poddano je oględzinom. Ostatecznie w 2015 pochowano je w grobowcu we wsi Boletin. W uroczystości wziął udział prawnuk Isy, Gazmend Boletini.
Był żonaty, miał dziewięciu synów i pięć córek.

## Pamięć
W 1986 odsłonięto w Szkodrze 5-metrowy pomnik Isy Boletiniego, dłuta Shabana Haderiego. Pomnik Boletiniego stoi także w Kosowskiej Mitrowicy, tam też działa uniwersytet jego imienia (Universiteti i Mitrovicës "Isa Boletini"). Imię Boletiniego nosi gimnazjum w Kamzie, a także ulice w Prisztinie, Mitrowicy, Uroševacu i w Gnjilanem. W 2004 Ibrahim Rugova odznaczył go orderem Bohatera Kosowa. 25 września 2004 doczesne szczątki Isy Boletiniego spoczęły na cmentarzu we wsi Boletin.

wikiname: plwiki

title: Isa Boletini

in_language: pl

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Isa Boletini
 |imię i nazwisko org       = Isa Shala
 |grafika                   = Isa Boletini, Dutch Military Mission (1914).jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 15 stycznia 1864
 |miejsce urodzenia         = [[Boletin]], [[Imperium Osmańskie]]
 |data śmierci              = 23 stycznia 1916
 |miejsce śmierci           = [[Podgorica]], [[Królestwo Czarnogóry]]
 |odznaczenia               = {{order|A-BA||25}}
 |commons                   =
}}
'''Isa Boletini''', właśc. '''Isa Shala''' (ur. [[15 stycznia]] [[1864]] w [[Boletin]]ie k. [[Mitrowica|Mitrowicy]], zm. [[23 stycznia]] [[1916]] w [[Podgorica|Podgoricy]]{{r|shqip}}) – [[Albania|albański]] działacz narodowy i organizator ruchu powstańczego w [[Kosowo|Kosowie]].

== Życiorys ==
Był synem Adema i Aishy. W 1878 przyłączył się do [[Liga Prizreńska|Ligi Prizreńskiej]], mając zaledwie 14 lat. Wziął udział w bitwie pod Slivovą (22 kwietnia 1881) przeciwko [[Imperium Osmańskie|osmańskiemu]] korpusowi ekspedycyjnemu Dervisha Pashy, skierowanemu do likwidacji Ligi{{r|elsie}}.

W 1902 otrzymał stanowisko dowódcy gwardii albańskiej [[sułtan]]a [[Abdülhamid II|Abdülhamida II]] i tytuł beja{{r|elsie}}. W czasie [[Rewolucja młodoturecka|rewolucji młodoosmańskiej]] powrócił do Albanii i w listopadzie 1908 stanął na czele powstania albańskiego w Kosowie{{r|shqip}}. Od 1910 prowadził działania partyzanckie przeciwko [[Turcy|Turkom]] w rejonie Shtimje-Cëralevë. W 1912 był jednym z nielicznych przedstawicieli Kosowa, którzy dotarli do [[Wlora|Wlory]], gdzie ogłoszono [[Albańska Deklaracja Niepodległości|albańską Deklarację Niepodległości]]. Razem z [[Ismail Qemali|Ismailem Qemalem]] reprezentował [[Rząd Ismaila Qemala|rząd albański]] na konferencji w [[Londyn]]ie w 1913, która miała usankcjonować albańską niepodległość. Pozostał na terenie Albanii do chwili opuszczenia kraju przez księcia [[Wilhelm zu Wied|Wilhelma zu Wieda]], a następnie powrócił do Kosowa{{r|shqip}}.

W czasie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] Boletini przyłączył się do albańskiego ruchu partyzanckiego ([[Kaczacy|kaczaków]]), walczących przeciwko [[Serbia|Serbii]]. Pod koniec 1915 przybył z oddziałem do [[Szkodra|Szkodry]], gdzie przebywał w miejscowym [[hotel]]u z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia{{r|shqip}}. W styczniu 1916 w czasie próby rozbrojenia został zastrzelony wraz z synami Halilem i Seidem przez oddział [[Czarnogórcy|czarnogórski]], dowodzony przez [[Radomir Vešović|Radomira Vešovicia]]{{r|shqip}}. Zwłoki Boletiniego pochowano w Podgoricy, w 1998 zostały przeniesione do [[meczet]]u w [[Mitrowica|Mitrovicy]], gdzie poddano je [[Sekcja zwłok|oględzinom]]. Ostatecznie w 2015 pochowano je w [[Grobowiec|grobowcu]] we wsi Boletin{{r|balkan}}. W uroczystości wziął udział prawnuk Isy, Gazmend Boletini.

Był żonaty, miał dziewięciu synów i pięć córek{{r|memorie}}.

== Pamięć ==
W 1986 odsłonięto w [[Szkodra|Szkodrze]] 5-metrowy pomnik Isy Boletiniego, dłuta [[Shaban Hadëri|Shabana Haderiego]]. Pomnik Boletiniego stoi także w [[Mitrowica|Kosowskiej Mitrowicy]], tam też działa uniwersytet jego imienia (Universiteti i Mitrovicës "Isa Boletini"). Imię Boletiniego nosi gimnazjum w [[Kamëz|Kamzie]], a także ulice w [[Prisztina|Prisztinie]], [[Mitrowica|Mitrowicy]], [[Uroševac]]u i w [[Gnjilane|Gnjilanem]]. W 2004 [[Ibrahim Rugova]] odznaczył go orderem ''Bohatera Kosowa''. 25 września 2004 doczesne szczątki Isy Boletiniego spoczęły na cmentarzu we wsi Boletin.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=shqip>{{cytuj | url = http://gazeta-shqip.com/lajme/2012/07/09/jeta-dhe-vrasja-e-isa-boletinit-heroit-te-pavaresise-dhe-shtetit/ | tytuł = Jeta dhe vrasja e Isa Boletinit heroit te pavaresise dhe shtetit. = 2017-07-07 | autor = | opublikowany = gazeta-shqip.com | data = | język = sq}}</ref>
<ref name=elsie>{{Cytuj książkę | nazwisko = Elsie| imię = Robert| autor link = | tytuł = A Biographical Dictionary of Albanian History| wydawca = I.B. Tauris| miejsce = New York| rok = 2012| strony = 46| isbn = 9781780764313}}</ref>
<ref name=balkan>{{cytuj | url = https://balkaninsight.com/2015/06/10/kosovo-paying-homage-to-country-s-hero-isa-boletini/ | tytuł = Kosovo Reburies Albanian Hero Isa Boletini. = 2020-09-03 | autor = | opublikowany = gazeta-balkaninsight.com | data = 2015| język = sq}}</ref>
<ref name=memorie>{{cytuj | url = https://memorie.al/isa-boletini-fati-i-trishte-i-familjes-se-tij/ | tytuł = Isa Boletini, fati i trishtë i familjes dhe pasardhësve së tij | autor = | opublikowany = memorie.al | data = | język = sq}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Gaçe| imię = Bardhosh| autor link = | tytuł = Ata, që shpallen Pavarësine Kombëtare| wydawca = | miejsce = Tirana| rok = 2002| strony = | isbn = 99927-1-644-4}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Musaj| imię = Fatmira| autor link = | tytuł = Isa Boletini : 1864-1916| wydawca = Ribot| miejsce = Tirana| rok = 2004| strony = | isbn = 9992793864}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Tahir| imię = Abdyl| autor link = | tytuł = Isa Boletini, tribun popullor| wydawca = ETMM| miejsce = Prisztina| rok = 1997| strony = | isbn = }}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Boletini, Isa}}
[[Kategoria:Działacze Ligi Prizreńskiej]]
[[Kategoria:Bohaterowie Albanii]]
[[Kategoria:Albańscy wojskowi]]
[[Kategoria:Bohaterowie Kosowa]]
[[Kategoria:Kaczacy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1864]]
[[Kategoria:Zmarli w 1916]]
[[Kategoria:Ofiary zabójstw w Czarnogórze]]

title: Isa BoletiniIsa Shala

Data i miejsce urodzenia: 15 stycznia 1864 · Boletin, Imperium Osmańskie

Data i miejsce śmierci: 23 stycznia 1916 · Podgorica, Królestwo Czarnogóry


text:
# Witness: The Tour
Witness: The Tour to czwarta trasa koncertowa amerykańskiej piosenkarki Katy Perry. Podczas trasy gwiazda odwiedziła Europę, Amerykę Północną, Amerykę Południową, Azję, Afrykę, Australię i Oceanię. Promuje ona czwarty album artystki - Witness (2017). Pierwszy koncert miał miejsce 19 września 2017 roku w Montreal, Kanada, w Centre Bell. Ostatni odbył się 21 sierpnia 2018 roku w Auckland w Nowej Zelandii w Spark Arena. Bilety na koncerty można było kupić na stronie artystki.

## Tło
15 maja 2017 roku wokalistka potwierdziła, że jej czwarty studyjny album, zwany Witness, będzie wydany w piątek 9 czerwca 2017 roku oraz że będzie promowała płytę wyruszając w trasę. Do kopii kupowanego albumu były dodawane też zakupione bilety. Każdy dolar z każdego biletu jest przekazywany dla Boys & Girls Clubs of America. Fani też mieli szansę na zdobycie darmowych biletów, żeby podjąć działanie, aby wspierać organizację Global Citizen.
Koncerty, na których grała wokalistka dookoła Ameryki i Kanady, zostały potwierdzone, jako pierwsza część trasy. Koncerty były grane od września 2017 roku, do lutego 2018 roku. Druga część trasy została potwierdzona 2 czerwca 2017 roku, obejmowała ona kraje Europy, koncerty były grane od maja do czerwca 2018 roku. Miesiąc później, 3 dodatkowe daty koncertów w Australii zostały dodane z powodu wielkiej popularności. Wcześniej, trasa miała się zacząć 7 września 2017 roku w Columbus. Perry 17 sierpnia 2017 roku ogłosiła na swoich social medias z problemów produkcyjnych, trasa zacznie się 19 września w Montrealu w arenie Centre Bell. Wokalistka potwierdziła też akty otwierające, którymi są Noah Cyrus, która grała od 19 września 2017 roku do 1 listopada 2017 roku, Purity Ring, którzy grali od 7 listopada 2017 roku do 20 grudnia 2017 roku, oraz Carly Rae Jepsen, która zagrała od 5 stycznia 2018 roku do 5 lutego 2018 roku.

## Setlista
INTRO: COSMOS
1. Witness
2. Roulette
3. Dark Horse
4. Chained To The Rhythm

PRZEJŚCIE: ACT MY AGE
1. Teenage Dream
2. Hot N' Cold
3. Last Friday Night
4. California Gurls
5. I Kissed A Girl

PRZEJŚCIE: CELESTIAL BODY
1. Deja Vu
2. Tsunami
3. E.T
4. Bon Appetit/What Have You Done For Me

PRZEJŚCIE: MIND MAZE
1. Thinking Of You / Wide Awake
2. Save As Draft / Into me you see
3. Power

PRZEJŚCIE: MOTORCYCLIST
1. Part Of Me
2. Swish Swish
3. Roar

ZAKOŃCZENIE
1. Firework

## Koncerty
| 19 września 2017     | Montreal            | Kanada            | Centre Bell                   | Noah Cyrus       |
| 21 września 2017     | Uncasville          | Stany Zjednoczone | Mohegan Sun Arena             | Noah Cyrus       |
| 22 września 2017     | Pittsburgh          | Stany Zjednoczone | PPG Paints Arena              | Noah Cyrus       |
| 24 września 2017     | Columbus            | Stany Zjednoczone | Schottenstein Center          | Noah Cyrus       |
| 25 września 2017     | Waszyngton          | Stany Zjednoczone | Verizon Center                | Noah Cyrus       |
| 27 września 2017     | Charlotte           | Stany Zjednoczone | Spectrum Center               | Noah Cyrus       |
| 29 września 2017     | Boston              | Stany Zjednoczone | TD Garden                     | Noah Cyrus       |
| 30 września 2017     | Boston              | Stany Zjednoczone | TD Garden                     | Noah Cyrus       |
| 2 października 2017  | Nowy Jork           | Stany Zjednoczone | Madison Square Garden         | Noah Cyrus       |
| 6 października 2017  | Nowy Jork           | Stany Zjednoczone | Madison Square Garden         | Noah Cyrus       |
| 8 października 2017  | Newark              | Stany Zjednoczone | Prudential Center             | Noah Cyrus       |
| 9 października 2017  | Quebec City, Kanada | Stany Zjednoczone | Videotron Centre              | Noah Cyrus       |
| 11 października 2017 | Brooklyn            | Stany Zjednoczone | Barclays Center               | Noah Cyrus       |
| 16 października 2017 | Louisville          | Stany Zjednoczone | KFC Yum! Center               | Noah Cyrus       |
| 18 października 2017 | Nashville           | Stany Zjednoczone | Bridgestone Arena             | Noah Cyrus       |
| 22 października 2017 | St. Louis           | Stany Zjednoczone | Scottrade Center              | Noah Cyrus       |
| 24 października 2017 | Chicago             | Stany Zjednoczone | United Center                 | Noah Cyrus       |
| 25 października 2017 | Chicago             | Stany Zjednoczone | United Center                 | Noah Cyrus       |
| 27 października 2017 | Kansas City         | Stany Zjednoczone | Sprint Center                 | Noah Cyrus       |
| 7 listopada 2017     | Los Angeles         | Stany Zjednoczone | Staples Center                | Purity Ring      |
| 8 listopada 2017     | Los Angeles         | Stany Zjednoczone | Staples Center                | Purity Ring      |
| 10 listopada 2017    | Los Angeles         | Stany Zjednoczone | Staples Center                | Purity Ring      |
| 14 listopada 2017    | San Jose            | Stany Zjednoczone | SAP Center                    | Purity Ring      |
| 25 listopada 2017    | Salt Lake City      | Stany Zjednoczone | Vivint Smart Home Arena       | Purity Ring      |
| 26 listopada 2017    | Denver              | Stany Zjednoczone | Pepsi Center                  | Purity Ring      |
| 28 listopada 2017    | Omaha               | Stany Zjednoczone | CenturyLink Center Omaha      | Purity Ring      |
| 29 listopada 2017    | Tulsa               | Stany Zjednoczone | BOK Center                    | Purity Ring      |
| 1 grudnia 2017       | Saint Paul          | Stany Zjednoczone | Xcel Energy Center            | Purity Ring      |
| 2 grudnia 2017       | Des Moines          | Stany Zjednoczone | Wells Fargo Arena             | Purity Ring      |
| 4 grudnia 2017       | Milwaukee           | Stany Zjednoczone | BMO Harris Bradley Center     | Purity Ring      |
| 6 grudnia 2017       | Detroit             | Stany Zjednoczone | Little Caesars Arena          | Purity Ring      |
| 7 grudnia 2017       | Grand Rapids        | Stany Zjednoczone | Van Andel Arena               | Purity Ring      |
| 9 grudnia 2017       | Indianapolis        | Stany Zjednoczone | Bankers Life Fieldhouse       | Purity Ring      |
| 10 grudnia 2017      | Cleveland           | Stany Zjednoczone | Quicken Loans Arena           | Purity Ring      |
| 12 grudnia 2017      | Atlanta             | Stany Zjednoczone | Philips Arena                 | Purity Ring      |
| 15 grudnia 2017      | Tampa               | Stany Zjednoczone | Amalie Arena                  | Purity Ring      |
| 17 grudnia 2017      | Orlando             | Stany Zjednoczone | Amway Center                  | Purity Ring      |
| 20 grudnia 2017      | Miami               | Stany Zjednoczone | American Airlines Arena       | Purity Ring      |
| 5 stycznia 2018      | Nowy Orlean         | Stany Zjednoczone | Smoothie King Center          | Carly Rae Jepsen |
| 7 stycznia 2018      | Houston             | Stany Zjednoczone | Toyota Center                 | Carly Rae Jepsen |
| 10 stycznia 2018     | San Antonio         | Stany Zjednoczone | AT&T Center                   | Carly Rae Jepsen |
| 12 stycznia 2017     | North Little Rock   | Stany Zjednoczone | Verizon Arena                 | Carly Rae Jepsen |
| 14 stycznia 2018     | Dallas              | Stany Zjednoczone | American Airlines Center      | Carly Rae Jepsen |
| 19 stycznia 2018     | Glendale            | Stany Zjednoczone | Gila River Arena              | Carly Rae Jepsen |
| 20 stycznia 2018     | Las Vegas           | Stany Zjednoczone | T-Mobile Arena                | Carly Rae Jepsen |
| 31 stycznia 2018     | Sacramento          | Stany Zjednoczone | Golden 1 Center               | Carly Rae Jepsen |
| 2 lutego 2018        | Portland            | Stany Zjednoczone | Moda Center                   | Carly Rae Jepsen |
| 3 lutego 2018        | Tacoma              | Stany Zjednoczone | Tacoma Dome                   | Carly Rae Jepsen |
| 5 lutego 2018        | Vancouver           | Kanada            | Rogers Arena                  | Carly Rae Jepsen |
| Część 2 — Europa     |                     |                   |                               |                  |
| 23 maja 2018         | Kolonia             | Niemcy            | Lanxess Arena                 | —                |
| 24 maja 2018         | Antwerpia           | Belgia            | Sportpaleis                   | —                |
| 26 maja 2018         | Amsterdam           | Holandia          | Ziggo Dome                    | —                |
| 27 maja 2018         | Amsterdam           | Holandia          | Ziggo Dome                    | —                |
| 29 maja 2018         | Paryż               | Francja           | AccorHotels Arena             | —                |
| 30 maja 2018         | Paryż               | Francja           | AccorHotels Arena             | —                |
| 1 czerwca 2018       | Zurych              | Szwajcaria        | Hallenstadion                 | —                |
| 2 czerwca 2018       | Bolonia             | Włochy            | Unipol Arena                  | —                |
| 4 czerwca 2018       | Wiedeń              | Austria           | Wiener Stadthalle             | —                |
| 6 czerwca 2018       | Berlin              | Niemcy            | Mercedes-Benz Arena           | —                |
| 8 czerwca 2018       | Kopenhaga           | Dania             | Royal Arena                   | —                |
| 10 czerwca 2018      | Sztokholm           | Szwecja           | Ericsson Globe                | —                |
| 14 czerwca 2018      | Londyn              | Wielka Brytania   | The O2 Arena                  | —                |
| 15 czerwca 2018      | Londyn              | Wielka Brytania   | The O2 Arena                  | —                |
| 18 czerwca 2018      | Birmingham          | Wielka Brytania   | Barclaycard Arena             | —                |
| 19 czerwca 2018      | Sheffield           | Wielka Brytania   | Sheffield Arena               | —                |
| 21 czerwca 2018      | Liverpool           | Wielka Brytania   | Echo Arena                    | —                |
| 22 czerwca 2018      | Manchester          | Wielka Brytania   | Manchester Arena              | —                |
| 24 czerwca 2018      | Glasgow             | Szkocja           | SSE Hydro                     | —                |
|                      |                     |                   |                               |                  |
| Część 3 — Australia  |                     |                   |                               |                  |
| 24 lipca 2018        | Perth               | Australia         | Perth Arena                   | —                |
| 25 lipca 2018        | Perth               | Australia         | Perth Arena                   | —                |
| 30 lipca 2018        | Adelaide            | Australia         | Adelaide Entertainment Centre | —                |
| 31 lipca 2018        | Adelaide            | Australia         | Adelaide Entertainment Centre | —                |
| 2 sierpnia 2018      | Melbourne           | Australia         | Rod Laver Arena               | —                |
| 3 sierpnia 2018      | Melbourne           | Australia         | Rod Laver Arena               | —                |
| 5 sierpnia 2018      | Melbourne           | Australia         | Rod Laver Arena               | —                |
| 8 sierpnia 2018      | Brisbane            | Australia         | Brisbane Entertainment Centre | —                |
| 10 sierpnia 2018     | Brisbane            | Australia         | Brisbane Entertainment Centre | —                |
| 13 sierpnia 2018     | Sydney              | Australia         | Qudos Bank Arena              | —                |
| 14 sierpnia 2018     | Sydney              | Australia         | Qudos Bank Arena              | —                |
| 16 sierpnia 2018     | Sydney              | Australia         | Qudos Bank Arena              | —                |

,
,

title: Witness: The Tour

wikitext:
{{Trasa koncertowa infobox
 | nazwa                 = Witness: The Tour
 | zdjęcie               = Katy Perry 1 (42956358892) (cropped).jpg
 | opis zdjęcia          = Perry w Glasgow w ramach trasy Witness
 | wykonawca             = [[Katy Perry]]
 | wykonawca2            =
 | wykonawca3            =
 | album                 = [[Witness (album Katy Perry)|Witness]]
 | lokacje               =
 | start                 = [[19 września]] [[2017]]
 | koniec                = [[21 sierpnia]] [[2018]]
 | koncerty              = 115, w tym:

* 58 – Ameryka Północna
* 6 - Ameryka Południowa
* 20 - Europa
* 16 - Australia i Nowa Zelandia
* 10 - Azja
* 3 - Afryka
 | support               =
 | widownia              =
 | przychód              = $124,2 mln
 | poprzednia_trasa      = [[The Prismatic World Tour]]
 | poprzednia_trasa_rok  = 2014 - 2015
 | tytuł_cały            =
 | rok_trasy             = 2017 - 2018
 | następna_trasa        = [[The Lifetimes Tour]]
 | następna_trasa_rok    = 2025
 | poprzednia_trasa2     = 2013
 | poprzednia_trasa_rok2 =
 | następna_trasa2       =
 | następna_trasa_rok2   =
 | poprzednia_trasa3     =
 | poprzednia_trasa_rok3 =
 | następna_trasa3       =
 | następna_trasa_rok3   =
}}
'''Witness: The Tour''' to czwarta trasa koncertowa [[Stany Zjednoczone|amerykańskiej]] piosenkarki [[Katy Perry]]. Podczas trasy gwiazda odwiedziła Europę, Amerykę Północną, Amerykę Południową, Azję, Afrykę, Australię i Oceanię. Promuje ona czwarty album artystki - ''[[Witness (album Katy Perry)|Witness]]'' (2017). Pierwszy koncert miał miejsce 19 września 2017 roku w Montreal, Kanada, w [[Centre Bell]]. Ostatni odbył się 21 sierpnia 2018 roku w Auckland w Nowej Zelandii w Spark Arena. Bilety na koncerty można było kupić na stronie artystki<ref>{{Cytuj|tytuł=Tour - Katy Perry|czasopismo=Katy Perry|data dostępu=2017-07-24|url=https://www.katyperry.com/tour/|język=en-US}}</ref>.

== Tło ==
15 maja 2017 roku wokalistka potwierdziła, że jej czwarty studyjny album, zwany ''[[Witness (album Katy Perry)|Witness]]'', będzie wydany w piątek 9 czerwca 2017 roku oraz że będzie promowała płytę wyruszając w trasę. Do kopii kupowanego albumu były dodawane też zakupione bilety. Każdy dolar z każdego biletu jest przekazywany dla Boys & Girls Clubs of America. Fani też mieli szansę na zdobycie darmowych biletów, żeby podjąć działanie, aby wspierać organizację Global Citizen.

Koncerty, na których grała wokalistka dookoła Ameryki i Kanady, zostały potwierdzone, jako pierwsza część trasy. Koncerty były grane od września 2017 roku, do lutego 2018 roku. Druga część trasy została potwierdzona 2 czerwca 2017 roku, obejmowała ona kraje Europy, koncerty były grane od maja do czerwca 2018 roku. Miesiąc później, 3 dodatkowe daty koncertów w Australii zostały dodane z powodu wielkiej popularności. Wcześniej, trasa miała się zacząć 7 września 2017 roku w Columbus. Perry 17 sierpnia 2017 roku ogłosiła na swoich social medias z problemów produkcyjnych, trasa zacznie się 19 września w Montrealu w arenie Centre Bell. Wokalistka potwierdziła też akty otwierające, którymi są Noah Cyrus, która grała od 19 września 2017 roku do 1 listopada 2017 roku, Purity Ring, którzy grali od 7 listopada 2017 roku do 20 grudnia 2017 roku, oraz Carly Rae Jepsen, która zagrała od 5 stycznia 2018 roku do 5 lutego 2018 roku.

== Setlista ==
'''INTRO: COSMOS'''
# Witness
# Roulette
# [[Dark Horse (singel Katy Perry)|Dark Horse]]
# [[Chained to the Rhythm|Chained To The Rhythm]]
'''PRZEJŚCIE: ACT MY AGE'''
# [[Teenage Dream (singel)|Teenage Dream]]
# [[Hot n Cold|Hot N' Cold]]
# [[Last Friday Night (T.G.I.F.)|Last Friday Night]]
# [[California Gurls]]
# [[I Kissed a Girl|I Kissed A Girl]]
'''PRZEJŚCIE: CELESTIAL BODY'''
# Deja Vu
# Tsunami
# [[E.T. (singel)|E.T]]
# [[Bon Appétit|Bon Appetit]]/What Have You Done For Me
'''PRZEJŚCIE: MIND MAZE'''
# [[Thinking of You|Thinking Of You]] / [[Wide Awake]]
# Save As Draft / Into me you see
# Power
'''PRZEJŚCIE: MOTORCYCLIST'''
# [[Part of Me|Part Of Me]]
# [[Swish Swish]]
# [[Roar]]
'''ZAKOŃCZENIE'''

# [[Firework (singel Katy Perry)|Firework]]

== Koncerty ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+ Lista koncertów: ich daty, areny, miasta i państwa, w których się odbyły oraz support
|-
! scope="col" style="width:15em;" | Data
! scope="col" style="width:13em;" | Miasto
! scope="col" style="width:13em;" | Kraj
! scope="col" style="width:19em;" | Arena
! scope="col" style="width:13em;" | Support
|-
! colspan="7"| Część 1 — Ameryka Północna<ref>{{Cytuj|tytuł=Katy Perry Announces Release Date and Tour for New Album 'Witness'|data dostępu=2017-07-24|opublikowany=Complex|url=http://www.complex.com/music/2017/05/katy-perry-announces-release-date-tour-new-album-witness|język=en}}</ref>
|-
| 19 września 2017
| [[Montreal]]
| {{flaga|CAN}}  Kanada
| [[Centre Bell]]
| rowspan="19" |[[Noah Cyrus]]
|-
| 21 września 2017
| [[Uncasville]]
| rowspan="47" |{{flaga|USA}} Stany Zjednoczone
| Mohegan Sun Arena
|-
| 22 września 2017
| [[Pittsburgh]]
| [[PPG Paints Arena]]
|-
|24 września 2017
|[[Columbus]]
|Schottenstein Center
|-
| 25 września 2017
| [[Waszyngton]]
| [[Verizon Center]]
|-
| 27 września 2017
| [[Charlotte]]
| [[Spectrum Center]]
|-
| 29 września 2017
| rowspan="2"| [[Boston]]
| rowspan="2"| [[TD Garden]]
|-
| 30 września 2017
|-
| 2 października 2017
| rowspan="2"| [[Nowy Jork]]
| rowspan="2"| [[Madison Square Garden]]
|-
| 6 października 2017
|-
| 8 października 2017
| [[Newark (New Jersey)|Newark]]
| [[Prudential Center]]
|-
|9 października 2017
|[[Québec (miasto)|Quebec City]], [[Kanada]]
|Videotron Centre
|-
| 11 października 2017
| [[Brooklyn]]
| [[Barclays Center]]
|-
| 16 października 2017
| [[Louisville]]
| KFC Yum! Center
|-
| 18 października 2017
| [[Nashville]]
| [[Bridgestone Arena]]
|-
| 22 października 2017
| [[Saint Louis|St. Louis]]
| [[Scottrade Center]]
|-
| 24 października 2017
| rowspan="2"| [[Chicago]]
| rowspan="2"| [[United Center]]
|-
| 25 października 2017
|-
| 27 października 2017
| [[Kansas City]]
| [[Sprint Center]]
|-
| 7 listopada 2017
| rowspan="3"| [[Los Angeles]]
| rowspan="3"| [[Staples Center]]
| rowspan="19" |Purity Ring
|-
| 8 listopada 2017
|-
| 10 listopada 2017
|-
| 14 listopada 2017
| [[San Jose (Kalifornia)|San Jose]]
| [[SAP Center]]
|-
| 25 listopada 2017
| [[Salt Lake City]]
| [[Vivint Smart Home Arena]]
|-
| 26 listopada 2017
| [[Denver]]
| [[Pepsi Center]]
|-
| 28 listopada 2017
| [[Omaha]]
| [[CenturyLink Center Omaha]]
|-
| 29 listopada 2017
| [[Tulsa]]
| BOK Center
|-
| 1 grudnia 2017
| [[Saint Paul]]
| [[Xcel Energy Center]]
|-
| 2 grudnia 2017
| [[Des Moines]]
| Wells Fargo Arena
|-
| 4 grudnia 2017
| [[Milwaukee]]
| [[Bradley Center|BMO Harris Bradley Center]]
|-
| 6 grudnia 2017
| [[Detroit]]
| Little Caesars Arena
|-
| 7 grudnia 2017
| [[Grand Rapids]]
| Van Andel Arena
|-
| 9 grudnia 2017
| [[Indianapolis]]
| [[Bankers Life Fieldhouse]]
|-
| 10 grudnia 2017
| [[Cleveland]]
| [[Quicken Loans Arena]]
|-
| 12 grudnia 2017
| [[Atlanta]]
| [[Philips Arena]]
|-
| 15 grudnia 2017
| [[Tampa]]
| [[Amalie Arena]]
|-
| 17 grudnia 2017
| [[Orlando]]
| [[Amway Center]]
|-
| 20 grudnia 2017
| [[Miami]]
| [[American Airlines Arena]]
|-
| 5 stycznia 2018
| [[Nowy Orlean]]
| Smoothie King Center
| rowspan="11" | [[Carly Rae Jepsen]]
|-
| 7 stycznia 2018
| [[Houston]]
| [[Toyota Center]]
|-
| 10 stycznia 2018
| [[San Antonio (Teksas)|San Antonio]]
| [[AT&T Center (San Antonio)|AT&T Center]]
|-
| 12 stycznia 2017
| [[North Little Rock]]
| Verizon Arena
|-
| 14 stycznia 2018
| [[Dallas]]
| [[American Airlines Center]]
|-
| 19 stycznia 2018
| [[Glendale (Arizona)|Glendale]]
| [[Gila River Arena]]
|-
| 20 stycznia 2018
| [[Las Vegas]]
| T-Mobile Arena
|-
| 31 stycznia 2018
| [[Sacramento]]
| Golden 1 Center
|-
| 2 lutego 2018
| [[Portland (Oregon)|Portland]]
| [[Moda Center]]
|-
| 3 lutego 2018
| [[Tacoma]]
| Tacoma Dome
|-
| 5 lutego 2018
| [[Vancouver]]
| {{flaga|CAN}} Kanada
| [[Rogers Arena]]
|-
!colspan="7"| Część 2 — Europa
|-
| 23 maja 2018
| [[Kolonia (Niemcy)|Kolonia]]
| {{flaga|DEU}} Niemcy
| Lanxess Arena
| —
|-
| 24 maja 2018
| [[Antwerpia]]
| {{flaga|BEL}} Belgia
| [[Sportpaleis Antwerp|Sportpaleis]]
| —
|-
| 26 maja 2018
| rowspan="2"| [[Amsterdam]]
| rowspan="2"| {{flaga|NLD}} Holandia
| rowspan="2"| Ziggo Dome
| —
|-
| 27 maja 2018
| —
|-
| 29 maja 2018
| rowspan="2"| [[Paryż]]
| rowspan="2"| {{flaga|FRA}} Francja
|rowspan="2"| [[AccorHotels Arena]]
| —
|-
| 30 maja 2018
| —
|-
| 1 czerwca 2018
| [[Zurych]]
| {{flaga|CHE}} Szwajcaria
| [[Hallenstadion]]
| —
|-
| 2 czerwca 2018
| [[Bolonia]]
| {{flaga|ITA}} Włochy
| Unipol Arena
| —
|-
| 4 czerwca 2018
| [[Wiedeń]]
| {{flaga|AUT}} Austria
| [[Wiener Stadthalle]]
| —
|-
| 6 czerwca 2018
| [[Berlin]]
| {{flaga|DEU}} Niemcy
| [[Mercedes-Benz Arena]]
| —
|-
| 8 czerwca 2018
| [[Kopenhaga]]
| {{flaga|DNK}} Dania
| Royal Arena
| —
|-
| 10 czerwca 2018
| [[Sztokholm]]
| {{flaga|SWE}} Szwecja
| [[Ericsson Globe]]
| —
|-
| 14 czerwca 2018
| rowspan="2"| [[Londyn]]
| rowspan="6"|  {{flaga|GBR}} Wielka Brytania
| rowspan="2"| [[O2 Arena (Londyn)|The O2 Arena]]
| —
|-
| 15 czerwca 2018
| —
|-
| 18 czerwca 2018
| [[Birmingham]]
| [[Barclaycard Arena (Birmingham)|Barclaycard Arena]]
| —
|-
| 19 czerwca 2018
| [[Sheffield]]
| [[Sheffield Arena]]
| —
|-
| 21 czerwca 2018
| [[Liverpool]]
| [[Echo Arena]]
| —
|-
| 22 czerwca 2018
| [[Manchester]]
| [[Manchester Arena]]
| —
|-
| 24 czerwca 2018
| [[Glasgow]]
| {{flaga|SCT}} Szkocja
| SSE Hydro
| —
|-
|
|
|
|
|
|-
!colspan="12"| Część 3 — Australia
|-
| 24 lipca 2018
| rowspan="2"| [[Perth]]
| rowspan="12"| {{flaga|AUS}} Australia
| rowspan="2"|  Perth Arena
| —
|-
| 25 lipca 2018
| —
|-
| 30 lipca 2018
| rowspan="2"| [[Adelaide]]
| rowspan="2"| Adelaide Entertainment Centre
| —
|-
| 31 lipca 2018
| —
|-
| 2 sierpnia 2018
| rowspan="3"|  [[Melbourne]]
| rowspan="3"| [[Rod Laver Arena]]
| —
|-
| 3 sierpnia 2018
| —
|-
| 5 sierpnia 2018
| —
|-
| 8 sierpnia 2018
| rowspan="2"| [[Brisbane]]
| rowspan="2"| Brisbane Entertainment Centre
| —
|-
| 10 sierpnia 2018
| —
|-
| 13 sierpnia 2018
| rowspan="3"| [[Sydney]]
| rowspan="3"| [[Acer Arena|Qudos Bank Arena]]
| —
|-
| 14 sierpnia 2018
| —
|-
| 16 sierpnia 2018
| —
|-
|}

{{Katy Perry}}

,
,

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Trasy koncertowe Katy Perry]]
[[Kategoria:Trasy koncertowe w 2017]]
[[Kategoria:Trasy koncertowe w 2018]]

title: Witness: The Tour

Promowane albumy: Witness

Data rozpoczęcia: 19 września 2017

Data zakończenia: 21 sierpnia 2018

Liczba koncertów: 115, w tym: - 58 – Ameryka Północna - 6 - Ameryka Południowa - 20 - Europa - 16 - Australia i Nowa Zelandia - 10 - Azja - 3 - Afryka

The Prismatic World Tour · (2014 - 2015): Witness: The Tour · (2017 - 2018) · The Lifetimes Tour · (2025)


text:
# Ullenhall
Ullenhall – wieś w Anglii, w hrabstwie Warwickshire, w dystrykcie Stratford-on-Avon. Leży 14 km na południowy wschód od miasta Warwick i 120 km na północny zachód od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 708 mieszkańców.

title: Ullenhall

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Ullenhall
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Ullenhall - geograph.org.uk - 20756.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Ullenhall
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[West Midlands (region)|West Midlands]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Warwickshire]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna = [[Stratford-on-Avon (dystrykt)|Stratford-on-Avon]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 708<ref name="ludnosc">Populacja według spisu ludności 2001. Dane dostępne ze strony https://www.nomisweb.co.uk/home/census2001.asp</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Warwickshire
 |współrzędne                  = 52°10′48″N 1°29′24″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Ullenhall''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w hrabstwie [[Warwickshire]], w [[dystrykt|dystrykcie]] [[Stratford-on-Avon (dystrykt)|Stratford-on-Avon]]. Leży 14 km na południowy wschód od miasta [[Warwick]] i 120 km na północny zachód od [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=SP3486753695|tytuł=Ullenhall na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-11-27}}</ref>. W 2001 miejscowość liczyła 708 mieszkańców<ref name="ludnosc"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Warwickshire]]

title: Ullenhall

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: West Midlands

Hrabstwo: Warwickshire

Dystrykt: Stratford-on-Avon


text:
# Drăghescu
Drăghescu – wieś w Rumunii, w okręgu Ardżesz, w gminie Vlădești. W 2011 roku liczyła 32 mieszkańców.

title: Drăghescu

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Drăghescu
 |nazwa oryginalna             = Drăghescu
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Ardżesz|Ardżesz]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Vlădești (gmina w okręgu Ardżesz)|Vlădești]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 32
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Ardżesz
 |współrzędne                  = 45°8′31″N 24°56′26″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Drăghescu''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Ardżesz|okręgu Ardżesz]], w [[Vlădești (gmina w okręgu Ardżesz)|gminie Vlădești]]. W 2011 roku liczyła 32 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | archiwum = https://web.archive.org/web/20210303055647/https://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-12-22}}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Ardżesz]]

title: Drăghescu

Państwo: Rumunia

Okręg: Ardżesz

Gmina: Vlădești


text:
# Dieter Engelhardt
Dieter Engelhardt (ur. 18 sierpnia 1938 w Heideloh, zm. 30 listopada 2018 w Bennewitz) – niemiecki piłkarz występujący na pozycji pomocnika. Reprezentant NRD.

## Kariera klubowa
Engelhardt jako junior grał w zespole BSG Aktivist Sandersdorf. W 1957 roku został zawodnikiem klubu SG Rotation Leipzig. W pierwszej lidze NRD zadebiutował 8 września 1957 w wygranym 2:1 meczu z Motorem Zwickau. 22 czerwca 1958 w wygranym 3:0 pojedynku z SC Wismut Karl-Marx-Stadt strzelił pierwszego gola w lidze. W 1963 roku Rotation zmienił nazwę na SC Lipsk, a w 1965 roku na Lokomotive Lipsk. Engelhardt grał tam do końca kariery w 1968 roku. Wcześniej, w sezonie 1966/1967 wywalczył z zespołem wicemistrzostwo NRD.

## Kariera reprezentacyjna
W reprezentacji NRD Engelhardt zadebiutował 27 kwietnia 1966 w wygranym 4:1 towarzyskim meczu ze Szwecją. 4 września 1966 w wygranym 6:0 towarzyskim pojedynku z Egiptem strzelił swojego jedynego gola w kadrze. W drużynie narodowej rozegrał 3 spotkania, wszystkie 1966 roku.
W 1964 roku był członkiem reprezentacji, która zdobyła brązowy medal na letnich igrzyskach olimpijskich.

title: Dieter Engelhardt

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko           = Dieter Engelhardt
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 18 sierpnia 1938
 |miejsce urodzenia         = [[Sandersdorf-Brehna|Heideloh]]
 |data śmierci              = 30 listopada 2018
 |miejsce śmierci           = [[Bennewitz (Saksonia)|Bennewitz]]
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 175 cm
 |pozycja                   = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
!  ! BSG Aktivist Sandersdorf
 |kariera seniorska         =
! 1957–1968 ! [[Lokomotive Lipsk]] ! 237 ! 31
 |kariera reprezentacyjna   =
! 1966 ! {{reprezentacja|DDR|pn}} ! 3 ! 1
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Tokio|1964|piłka nożna|brąz|}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Dieter Engelhardt''' (ur. [[18 sierpnia]] [[1938]] w [[Sandersdorf-Brehna|Heideloh]], zm. [[30 listopada]] [[2018]] w [[Bennewitz (Saksonia)|Bennewitz]]<ref>{{Cytuj|url=https://www.olympedia.org/athletes/25309|tytuł=Dieter Engelhardt|opublikowany=Olympedia|data dostępu=2021-02-22|język=en}}</ref>) – [[Niemcy|niemiecki]] [[piłka nożna|piłkarz]] występujący na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]]. Reprezentant [[Reprezentacja Niemieckiej Republiki Demokratycznej w piłce nożnej mężczyzn|NRD]].

== Kariera klubowa ==
Engelhardt jako junior grał w zespole BSG Aktivist Sandersdorf. W 1957 roku został zawodnikiem klubu [[Lokomotive Lipsk|SG Rotation Leipzig]]. W [[DDR-Oberliga w piłce nożnej|pierwszej lidze NRD]] zadebiutował 8 września 1957 w wygranym 2:1 meczu z [[FSV Zwickau|Motorem Zwickau]]. 22 czerwca 1958 w wygranym 3:0 pojedynku z [[FC Erzgebirge Aue|SC Wismut Karl-Marx-Stadt]] strzelił pierwszego gola w lidze. W 1963 roku Rotation zmienił nazwę na '''SC Lipsk''', a w 1965 roku na '''Lokomotive Lipsk'''. Engelhardt grał tam do końca kariery w 1968 roku. Wcześniej, w sezonie 1966/1967 wywalczył z zespołem wicemistrzostwo NRD.

== Kariera reprezentacyjna ==
W [[Reprezentacja Niemieckiej Republiki Demokratycznej w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji NRD]] Engelhardt zadebiutował 27 kwietnia 1966 w wygranym 4:1 towarzyskim meczu ze [[Reprezentacja Szwecji w piłce nożnej mężczyzn|Szwecją]]. 4 września 1966 w wygranym 6:0 towarzyskim pojedynku z [[reprezentacja Egiptu w piłce nożnej mężczyzn|Egiptem]] strzelił swojego jedynego gola w kadrze. W drużynie narodowej rozegrał 3 spotkania, wszystkie 1966 roku.

W 1964 roku był członkiem reprezentacji, która zdobyła brązowy medal na [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1964|letnich igrzyskach olimpijskich]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [https://eu-football.info/_player.php?id=5469 Dieter Engelhardt] w bazie EU.FOOTBALL {{lang|en}}
* [http://pol.worldfootball.net/profil_zawodnika/dieter-engelhardt/ Dieter Engelhardt] w bazie Worldfootball {{lang|pl}}
* {{NFT|p|17781}}

{{IO NRD 1964}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Engelhardt, Dieter}}
[[Kategoria:Reprezentanci Niemieckiej Republiki Demokratycznej w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Lokomotive Lipsk]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1964]]
[[Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964]]
[[Kategoria:Niemieccy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1938]]
[[Kategoria:Zmarli w 2018]]

title: · Dieter Engelhardt

Data i miejsce urodzenia: 18 sierpnia 1938 · Heideloh

Data i miejsce śmierci: 30 listopada 2018 · Bennewitz

Pozycja: pomocnik

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Lokomotive Lipsk · 237 · (31)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

NRD · 3 · (1)

title: Dorobek medalowy

brąz: Tokio 1964 · piłka nożna


text:
# Bartoszówka (Połowce)
Bartoszówka (ukr. Бартошівка) – dawniej samodzielna wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego. Po wojnie włączona do wsi Połowce, stanowiła jej wschodnią część. Obecnie po Bartoszówce nie pozostało nic.

## Historia
Bartoszówka to dawniej samodzielna miejscowość. 1 stycznia 1925, w II Rzeczypospolitej, z części gminy Połowce (rozparcelowany folwark dóbr Połowce) utworzono samodzielną jednostkową gminę Bartoszówka. Należała do powiatu czortkowskiego w województwie tarnopolskim.
1 sierpnia 1934 w ramach reformy na podstawie ustawy scaleniowej weszła w skład nowej zbiorowej gminy Dżuryn, gdzie we wrześniu 1934 utworzyła gromadę Bartoszówka.
W 1931 liczyła 365 mieszkańców, z których prawie wszyscy byli Polakami. W lutym 1940 r. NKWD zesłało na Syberię 200 mieszkańców. W latach 1941–1947 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali 25 Polaków.
Po wojnie włączona w struktury ZSRR.

title: Bartoszówka (Połowce)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Bartoszówka
 |nazwa oryginalna             = {{k|uk|Бартошівка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-61
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon czortkowski|czortkowski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 1943
 |liczba ludności              = 224<ref>[https://web.archive.org/web/20180926124833/http://wiki-de.genealogy.net/w/index.php?title=Datei:Generalgouv_gemeindevz_1943.djvu&page=1 ''Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG'']</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód tarnopolski
 |współrzędne                  = 49°00'42.8"N 25°37'55.1"E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Bartoszówka''' ([[Język ukraiński|ukr.]] Бартошівка) – dawniej samodzielna wieś na [[Ukraina|Ukrainie]] w [[rejon czortkowski|rejonie czortkowskim]] należącym do [[obwód tarnopolski|obwodu tarnopolskiego]]. Po wojnie włączona do wsi [[Połowce (rejon czortkowski)|Połowce]], stanowiła jej wschodnią część. Obecnie po Bartoszówce nie pozostało nic<ref>Щавінський В. // Тернопільщина. Історія міст і сіл: у 3 т. – Тернопіль: ТзОВ «Терно-граф», 2014.</ref>.

== Historia ==
Bartoszówka to dawniej samodzielna miejscowość. 1 stycznia 1925, w [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]], z części gminy [[Połowce (rejon czortkowski)|Połowce]] ([[Parcelacja majątków ziemskich w II RP|rozparcelowany]] [[folwark]] dóbr Połowce) utworzono samodzielną jednostkową gminę ''Bartoszówka''<ref>{{Dziennik Ustaw|1925|2|22}}.</ref>. Należała do [[Powiat czortkowski (II Rzeczpospolita)|powiatu czortkowskiego]] w [[Województwo tarnopolskie|województwie tarnopolskim]]<ref>[https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/78243/PDF/NDIGCZAS003511_1934_007.pdf Spis gmin (Tarnopolski Dz. Woj. z 1934 r., nr. 7, poz. 73)].</ref>.

1 sierpnia 1934 w ramach reformy na podstawie [[Samorząd terytorialny w II Rzeczypospolitej|ustawy scaleniowej]] weszła w skład nowej zbiorowej [[Dżuryn (gmina)|gminy Dżuryn]]<ref>{{Dziennik Ustaw|1934|68|632}}.</ref>, gdzie we wrześniu 1934 utworzyła [[Gromada (podział administracyjny)|gromadę]] Bartoszówka<ref>[https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/78268/PDF/NDIGCZAS003511_1934_015.pdf Tarnopolski Dziennik Wojewódzki. 1934, nr 15, poz. 124].</ref>.

W 1931 liczyła 365 mieszkańców, z których prawie wszyscy byli Polakami. W lutym 1940 r. [[NKWD]] zesłało na Syberię 200 mieszkańców. W latach 1941–1947 [[Nacjonalizm ukraiński|nacjonaliści ukraińscy]] z [[OUN-B|OUN]]-[[Ukraińska Powstańcza Armia|UPA]] zamordowali 25 Polaków<ref>{{Ludobójstwo w tarnopolskim|2006|s=183-184}}</ref>.

Po wojnie włączona w struktury [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Białobożnica (hromada)]]
[[Kategoria:Dawne wsie w obwodzie tarnopolskim]]

title: BartoszówkaБартошівка

Państwo: Ukraina

Obwód: tarnopolski

Rejon: czortkowski


text:
# Centrum Kultury Polskiej (Monachium)
Centrum Kultury Polskiej – założone w 2001 w Monachium centrum kulturalne. Jest placówką kultury przy Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Monachium. Centrum nie posiada statusu instytutu kultury jak w przypadku Instytutów w Berlinie, Lipsku czy Düsseldorfie. Niemniej jednak posiada ono własną galerię, w której mają miejsce wydarzenia kulturalne z dziedziny sztuki, literatury i muzyki.
Centrum Kultury prowadzone jest przez konsula ds. kultury i promocji – przedstawiciela polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych pełniącego swój urząd przez cztery lata. Obecnie tę funkcję sprawuje dr Grażyna Strzelecka.
Program Centrum ukazuje się cztery razy w roku. Większość imprez odbywa się w języku niemieckim. Zadaniem placówki jest umocnienie więzi kulturalnych między Niemcami a Polską. Oferta Centrum Kultury skierowana jest zarówno do Polaków, jak i Niemców.

## Imprezy
Poniżej znajdują się dla przykładu niektóre byłe wydarzenia kulturalne z programu Centrum Kultury Polskiej:
- Wystawa: Naiwne malarstwo ze Śląska
- Koncert jazzowy „Polskie Standardy” Jarosława Śmietany z zespołem
- Koncert Chopinowski Janusza Olejniczaka
- Warsztaty filmowe z reżyserem Krzysztofem Zanussim
- Polskie i ukraińskie pieśni i arie
- Wystawa: Powstanie warszawskie 1944
- Wystawa: Polscy malarze w Monachium
- Wieczór poezji żydowskiej
- Wernisaż „Wielkanoc w Polsce”
- Wieczorek literacki: „Tulipanów gorzki smak”

title: Centrum Kultury Polskiej (Monachium)

wikitext:
'''Centrum Kultury Polskiej''' – założone w [[2001]] w [[Monachium]] centrum kulturalne. Jest placówką kultury przy Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Monachium. Centrum nie posiada statusu instytutu kultury jak w przypadku Instytutów w [[Berlin]]ie, [[Lipsk]]u czy [[Düsseldorf]]ie. Niemniej jednak posiada ono własną galerię, w której mają miejsce wydarzenia kulturalne z dziedziny sztuki, literatury i muzyki<ref>[por. Kozlowski, Krasińska-Klaputh, Menhard: Bayerische Löwen-Polnische Adler].</ref>.

Centrum Kultury prowadzone jest przez [[Konsul (urzędnik)|konsula]] ds. kultury i promocji – przedstawiciela polskiego [[Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Polska)|Ministerstwa Spraw Zagranicznych]] pełniącego swój urząd przez cztery lata. Obecnie tę funkcję sprawuje dr Grażyna Strzelecka.

Program Centrum ukazuje się cztery razy w roku. Większość imprez odbywa się w [[język niemiecki|języku niemieckim]]. Zadaniem placówki jest umocnienie więzi kulturalnych między [[Niemcy|Niemcami]] a Polską. Oferta Centrum Kultury skierowana jest zarówno do Polaków, jak i Niemców.

== Imprezy ==
Poniżej znajdują się dla przykładu niektóre byłe wydarzenia kulturalne z programu Centrum Kultury Polskiej:
* Wystawa: Naiwne malarstwo ze [[Śląsk]]a
* Koncert [[jazz]]owy „Polskie Standardy” [[Jarosław Śmietana|Jarosława Śmietany]] z zespołem
* Koncert Chopinowski [[Janusz Olejniczak|Janusza Olejniczaka]]
* Warsztaty filmowe z reżyserem [[Krzysztof Zanussi|Krzysztofem Zanussim]]
* Polskie i [[Ukraina|ukraińskie]] pieśni i arie
* Wystawa: [[Powstanie warszawskie]] [[1944]]
* Wystawa: Polscy malarze w Monachium
* Wieczór poezji [[Żydzi|żydowskiej]]
* Wernisaż „[[Wielkanoc]] w Polsce”
* Wieczorek literacki: „[[Tulipan]]ów gorzki smak”

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://web.archive.org/web/20120107140426/http://www.monachiumkg.polemb.net/index.php?document=25/ Centrum Kultury Polskiej (niem.)]

[[Kategoria:Polskie instytucje kultury]]
[[Kategoria:Kultura w Polsce]]


text:
# Pano Panaja
Pano Panaja (gr. Πάνω Παναγιά) – wieś w Republice Cypryjskiej, w dystrykcie Pafos. W 2011 roku liczyła 481 mieszkańców.
Leży u podnóża gór Trodos. W pobliżu miejscowości znajduje się zabytkowy monastyr Chrisorojatisa.
W Pano Panaja urodził się Makarios III (1913–1977), pierwszy prezydent Cypru. W domu, gdzie się urodził obecnie znajduje się muzeum.

title: Pano Panaja

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Pano Panaja
 |nazwa oryginalna             = {{k|el|Πάνω Παναγιά}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = CYP
 |1. jednostka administracyjna = [[Dystrykt Pafos]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 481
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Pano Panaja''' ([[Język grecki|gr.]] Πάνω Παναγιά) – wieś w [[Cypr|Republice Cypryjskiej]], w [[Dystrykt Pafos|dystrykcie Pafos]]<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/A2A7A50A241BC682C2257DBF002697D0/$file/GEO_CODES-2015.xls?OpenElement |tytuł = Jednostki administracyjne Republiki Cypryjskiej |opublikowany = |język = en |data dostępu = 2020-11-13}}</ref>. W 2011 roku liczyła 481 mieszkańców<ref>{{Cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20180926165753/http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/7F6BB26ED9D00A00C2257AD90055542A/$file/POP_CEN_11-POP_PLACE_RESID-EN-171115.xls?OpenElement |tytuł = Liczba ludności Republiki Cypryjskiej. Statystyki |opublikowany = |język = en |data dostępu = 2020-11-13}}</ref>.

Leży u podnóża gór [[Trodos]]. W pobliżu miejscowości znajduje się zabytkowy monastyr Chrisorojatisa.
W Pano Panaja urodził się [[Makarios III]] ([[1913]]–[[1977]]), pierwszy [[prezydenci Cypru|prezydent Cypru]]. W domu, gdzie się urodził obecnie znajduje się muzeum{{odn|Pascal Cypr|2018|loc= s. 72}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę|nazwisko= Christou|imię= Maria Zofia|nazwisko2= Szaleńcowa|imię2= Anna|tytuł=Pascal Lajt - Cypr|wydawca= Wydawnictwo Pascal|miejsce= Bielsko-Biała|rok= 2018|isbn= 978-83-8103-285-8|odn = {{odn/id|Pascal Cypr|2018}}}}

{{Dystrykt Pafos}}

[[Kategoria:Miejscowości dystryktu Pafos]]

title: Pano PanajaΠάνω Παναγιά

Państwo: Cypr

Dystrykt: Dystrykt Pafos

Zarządzający: Sawas Nikolau↗


text:
# Harenda
Harenda – dzielnica Zakopanego, jego część najbardziej wysunięta na północny zachód.

## Charakterystyka
Harenda to część miasta położona między dwoma wzniesieniami; Rafaczańską Grapą a Bachledzkim Wierchem. Pośrodku przepływa rzeka Zakopianka. Położenie na obrzeżach miasta spowodowało, iż Harenda stała się swoistym zwornikiem między Zakopanem, a urbanizującym się Poroninem. Harenda graniczy od północy z Poroninem, od północnego zachodu z Suchem (Rafaczówki), a od wschodu z Olczą (Wojdyły).
Ta część miasta zawdzięcza swoją nazwę największemu okolicznemu osiedlu o tej samej nazwie, które od dekad stanowiło centrum okolicy. Mieszcząca się na Harendzie Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Kasprowicza oraz parafia pod wezwaniem św. Jana Apostoła i Ewangelisty swoim zasięgiem obejmują, oprócz ulicy Harenda dodatkowe siedem osiedli: Króle, Zwijacze, Łosiówki, Ustup, Guty, Bachledy, Spyrkówkę i tworzą wraz z osiedlem Harenda naturalną dzielnicę miasta.

## Historia

### Początki
Można sądzić, iż początki osadnictwa na obszarze dzisiejszej Harendy sięgają przełomu XVI i XVII wieku, jednak nie zachowały się do dziś żadne zabudowania z tego okresu. Pierwsze przysiółki powstawały tuż przy brzegu potoku nazywanego dzisiaj Zakopianką, na jego prawym brzegu, tuż przy granicy z Olczą. Pierwsi osadnicy zajmowali się głównie rolnictwem i pasterstwem, do którego panowały idealne warunki na Rafaczańskiej Grapie czy Bachledzkim Wierchu. Zajmowano się głównie uprawą owsa, żyta, ziemniaków czy lnu. Prawdopodobnie, Harenda stanowiła dawniej samoistną osadę, która to podobnie jak sąsiednia Olcza została przyłączona do większej, rozrastającej się wsi – Zakopanego.

### Epizod Kasprowicza
W XX wieku Harendzianie zaczęli coraz bardziej otwierać się na zewnątrz. Najlepszym tego przykładem jest powstanie willi w stylu zakopiańskim, wybudowanej przez Jana Klusia Fudalę, okolicznego cieślę w 1920 r. na zlecenie brytyjskiej malarki Winnifred Cooper. W 1923 r. Brytyjka odsprzedała dom poecie Janowi Kasprowiczowi, gdzie mieszkał przez kolejne trzy lata wraz ze swoją małżonką, Marią Kasprowiczową z domu Bunin. To właśnie Kasprowicz nazwał ową willę "Harendą", czym przyczynił się do powstania punktu odniesienia dla osiedla i całej dzielnicy. W 1933 r. obok willi powstało granitowe mauzoleum projektu Karola Stryjeńskiego, do którego przeniesiono prochy Kasprowicza. W 1950 r. Kasprowiczowa przekazała Ministerstwu Kultury część pomieszczeń na muzeum, pełniąc do 1968 r. funkcję kustosza.

### Powstanie kościoła i parafii
Na początku lat 40. XX wieku pojawił się pomysł ustanowienia kościoła na terenie Harendy, pomysłodawcami byli ks. Jan Hyc oraz ks. Marduła. Po uzyskaniu zgody, Maria Kasprowiczowa zobligowała się przekazać część swojej własności na rzecz nowego kościoła. Władysław Jarocki, zięć Jana Kasprowicza, wystosował zamiar objęcia pieczy nad procesem przeniesienia i rekonstrukcji świątyni z Zakrzowa, położonego nieopodal Kalwarii Zebrzydowskiej. Proces przenoszenia i rekonstrukcji trwał kilka lat, zakończył się między 1947 a 1948 r.
Konsekracja kościoła odbyła się 6 sierpnia 1950 r. Na początku kościół nie posiadał własnego duszpasterza i pełnił funkcję świątyni filialnej parafii Św. Rodziny. Zmieniło się to w 1960 r., gdy biskup Karol Wojtyła mianował pierwszego duszpasterza parafii. W 1982 r. powstała oficjalna, samodzielna parafia na Harendzie.

### Początki branży turystycznej
W późniejszym czasie Harenda zaczęła stawać się okolicą coraz bardziej otwartą na turystykę. Powstawało coraz więcej pensjonatów, domów wczasowych czy karczm, przeznaczonych dla turystów z całej Polski. Nawet zagorzali gazdowie zaczęli dostrzegać korzyści płynące z turystyki i nie chcąc porzucać swojego rolniczego stylu życia, często będącego dla nich źródłem utrzymania, chętnie wynajmowali choć jeden pokój przyjezdnym gościom. Jedna z teorii mówi, że harendziański przysiółek Ustup nosi swoją nazwę od znajdującego się w okolicy pensjonatu U stóp Tatr, chociaż teoria ta nie jest w pełni potwierdzona.

## Geografia

### Wysokość
Z powodu faktu, iż dzielnica położona jest na obszarze górzystym; u podnóża obu zbocz, a także również i na nich, określenie dokładniej wysokości nie jest możliwe. Można założyć natomiast, iż Harenda położona jest na wysokości od 750 do 980 m n.p.m. Wysokość różni się w zależności od konkretnych miejsc; kościół na Harendzie położony jest na wysokości około 774 m n.p.m., koliba (bacówka) na Zwijaczach – 876 m, a górna stacja wyciągu narciarskiego – prawie na 970 m. Jednak większość zabudowań mieszkalnych położona jest na wysokości od 750 do 850 m.

### Informacje ogólne
Harenda położona jest na obszarze górzystym, pagórkowatym, na którym dominują wzniesienia. Tereny położone na Rafaczańskiej grapie czy Bachledzkim Wierchu pełnią funkcję rolniczą, a przestrzenie położone u podnóża tychże wzniesień to obszary zabudowane. Na zboczu Rafaczańskiej Grapy dominują tereny zielone, idealne pod wypas owiec. Latem, właściciele gruntów, kosząc bujną trawę na zboczu, zaopatrują swe zwierzęta hodowlane w siano; Rafaczańska Grapa w tym okresie pełna jest kop trawy czekającej na suszenie. Na Bachledzkim Wierchu podobne zabiegi są dość ograniczone, gdyż dostęp na wzniesienie staje się z roku na rok coraz bardziej utrudniony; problemem jest ciągle przejezdna Zakopianka, a także linia kolejowa, na której przejazdy są od ostatniego czasu zamykane, a ich liczba została ograniczona do jednego głównego znajdującego się na osiedlu Bachledy – jest to jedyny przejazd umożliwiający dostanie się na Bachledzki Wierch ciągnikiem rolniczym. Obydwa wzniesienia jednak, niezależnie od trudności dostępu, pełnią funkcję rolniczą, na których znajdują się liczne łąki.
Na zboczach Rafaczańskiej Grapy znajduje się Ośrodek Narciarsko-Rekreacyjny Harenda, będący obok kościoła św. Jana i muzeum Jana Kasprowicza jednym z ważniejszych obiektów turystycznych na Harendzie.

title: Harenda

wikitext:
{{Nie mylić z|[[Piwnica pod Harendą]] - klub w Warszawie|[[Willa „Harenda”]], [[Ośrodek Narciarsko-Rekreacyjny Harenda w Zakopanem|Ośrodek Narciarsko-Rekreacyjny Harenda]]}}
'''Harenda''' – dzielnica [[Zakopane]]go, jego część najbardziej wysunięta na północny zachód<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Dzielnice Zakopanego – Artelis |data dostępu = 2021-06-05 |opublikowany = artelis.pl |url = https://artelis.pl/artykuly/56307/dzielnice-zakopanego |język = pl}}</ref>.

== Charakterystyka ==
Harenda to część miasta położona między dwoma wzniesieniami; Rafaczańską Grapą a Bachledzkim Wierchem. Pośrodku przepływa rzeka [[Zakopianka (rzeka)|Zakopianka]]. Położenie na obrzeżach miasta spowodowało, iż Harenda stała się swoistym zwornikiem między Zakopanem, a urbanizującym się [[Poronin]]em<ref name=":1">{{Cytuj |autor = rp |tytuł = Nasturcje na Harendzie |data = 2019-08-17 |data dostępu = 2021-06-05 |opublikowany = Nie tylko Zakopane |url = http://nietylkozakopane.info/nasturcje-na-harendzie/}}</ref>. Harenda graniczy od północy z Poroninem, od północnego zachodu z Suchem ([[Rafaczówki]]), a od wschodu z [[Olcza|Olczą]] (Wojdyły).

Ta część miasta zawdzięcza swoją nazwę największemu okolicznemu osiedlu o tej samej nazwie, które od dekad stanowiło centrum okolicy. Mieszcząca się na Harendzie Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Kasprowicza oraz parafia pod wezwaniem św. [[Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty na Harendzie|Jana Apostoła i Ewangelisty]] swoim zasięgiem obejmują, oprócz ulicy Harenda dodatkowe siedem osiedli: Króle, Zwijacze, Łosiówki, Ustup, Guty, Bachledy, Spyrkówkę i tworzą wraz z osiedlem Harenda naturalną dzielnicę miasta<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Szkola Podstawowa Nr 9 w Zakopanem |data dostępu = 2021-06-05 |opublikowany = www.sp9zakopane.pl |url = http://www.sp9zakopane.pl/o_szkole.htm}}</ref><ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Parafia Harenda » Historia |data dostępu = 2021-06-05 |opublikowany = Parafia Harenda |url = https://parafiaharenda.pl/historia |język = pl}}</ref>.

== Historia ==
=== Początki ===
Można sądzić, iż początki osadnictwa na obszarze dzisiejszej Harendy sięgają przełomu XVI i XVII wieku, jednak nie zachowały się do dziś żadne zabudowania z tego okresu<ref>{{Cytuj |tytuł = Harenda – W Zakopanem |data dostępu = 2021-06-05 |url = http://www.wzakopanem.com.pl/harenda/ |język = pl}}</ref>. Pierwsze przysiółki powstawały tuż przy brzegu potoku nazywanego dzisiaj Zakopianką, na jego prawym brzegu, tuż przy granicy z Olczą. Pierwsi osadnicy zajmowali się głównie rolnictwem i pasterstwem, do którego panowały idealne warunki na Rafaczańskiej Grapie czy Bachledzkim Wierchu. Zajmowano się głównie uprawą owsa, żyta, ziemniaków czy lnu. Prawdopodobnie, Harenda stanowiła dawniej samoistną osadę, która to podobnie jak sąsiednia Olcza została przyłączona do większej, rozrastającej się wsi – Zakopanego.

=== Epizod Kasprowicza ===
W XX wieku Harendzianie zaczęli coraz bardziej otwierać się na zewnątrz. Najlepszym tego przykładem jest powstanie [[Willa „Harenda”|willi w stylu zakopiańskim]], wybudowanej przez Jana Klusia Fudalę, okolicznego cieślę w 1920 r. na zlecenie brytyjskiej malarki [[Winifred Cooper|Winnifred Cooper]]<ref name=":1" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Romantyczna Harenda – po kraju |data dostępu = 2021-06-05 |url = https://web.archive.org/web/20160421092651/http://www.pokraju.com.pl/miejsca/malopolskie/romantyczne-historie-zakopianskiej-harendy |język = pl}}</ref>. W 1923 r. Brytyjka odsprzedała dom poecie [[Jan Kasprowicz|Janowi Kasprowiczowi]], gdzie mieszkał przez kolejne trzy lata wraz ze swoją małżonką, [[Maria Kasprowiczowa|Marią Kasprowiczową]] z domu Bunin. To właśnie Kasprowicz nazwał ową willę "Harendą", czym przyczynił się do powstania punktu odniesienia dla osiedla i całej dzielnicy. W 1933 r. obok willi powstało granitowe mauzoleum projektu [[Karol Stryjeński|Karola Stryjeńskiego]], do którego przeniesiono prochy Kasprowicza. W 1950 r. Kasprowiczowa przekazała Ministerstwu Kultury część pomieszczeń na muzeum, pełniąc do 1968 r. funkcję kustosza.[[Plik:Harenda Old.jpg|mały|Harenda. Przełom lat 40. i 50. XX wieku]]

=== Powstanie kościoła i parafii ===
Na początku lat 40. XX wieku pojawił się pomysł ustanowienia kościoła na terenie Harendy, pomysłodawcami byli ks. Jan Hyc oraz ks. Marduła. Po uzyskaniu zgody, Maria Kasprowiczowa zobligowała się przekazać część swojej własności na rzecz nowego kościoła. Władysław Jarocki, zięć Jana Kasprowicza, wystosował zamiar objęcia pieczy nad procesem przeniesienia i rekonstrukcji świątyni z Zakrzowa, położonego nieopodal Kalwarii Zebrzydowskiej. Proces przenoszenia i rekonstrukcji trwał kilka lat, zakończył się między 1947 a 1948 r.

Konsekracja kościoła odbyła się 6 sierpnia 1950 r. Na początku kościół nie posiadał własnego duszpasterza i pełnił funkcję świątyni filialnej parafii Św. Rodziny. Zmieniło się to w 1960 r., gdy biskup [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła]] mianował pierwszego duszpasterza parafii. W 1982 r. powstała oficjalna, samodzielna parafia na Harendzie.

=== Początki branży turystycznej ===
W późniejszym czasie Harenda zaczęła stawać się okolicą coraz bardziej otwartą na turystykę. Powstawało coraz więcej pensjonatów, domów wczasowych czy karczm, przeznaczonych dla turystów z całej Polski. Nawet zagorzali gazdowie zaczęli dostrzegać korzyści płynące z turystyki i nie chcąc porzucać swojego rolniczego stylu życia, często będącego dla nich źródłem utrzymania, chętnie wynajmowali choć jeden pokój przyjezdnym gościom. Jedna z teorii mówi, że harendziański przysiółek Ustup nosi swoją nazwę od znajdującego się w okolicy pensjonatu U stóp Tatr, chociaż teoria ta nie jest w pełni potwierdzona.

== Geografia ==
=== Wysokość ===
Z powodu faktu, iż dzielnica położona jest na obszarze górzystym; u podnóża obu zbocz, a także również i na nich, określenie dokładniej wysokości nie jest możliwe. Można założyć natomiast, iż Harenda położona jest na wysokości od 750 do 980 m n.p.m. Wysokość różni się w zależności od konkretnych miejsc; kościół na Harendzie położony jest na wysokości około 774 m n.p.m., koliba (bacówka) na Zwijaczach – 876 m, a górna stacja wyciągu narciarskiego – prawie na 970 m. Jednak większość zabudowań mieszkalnych położona jest na wysokości od 750 do 850 m<ref>{{Cytuj |tytuł = Google Earth |data dostępu = 2021-06-05 |opublikowany = earth.google.com |url = https://earth.google.com/web/@49.32194832,19.98132014,770.7987348a,1244.41013057d,35y,0h,0t,0r}}</ref>.

=== Informacje ogólne ===
Harenda położona jest na obszarze górzystym, pagórkowatym, na którym dominują wzniesienia. Tereny położone na Rafaczańskiej grapie czy Bachledzkim Wierchu pełnią funkcję rolniczą, a przestrzenie położone u podnóża tychże wzniesień to obszary zabudowane. Na zboczu Rafaczańskiej Grapy dominują tereny zielone, idealne pod wypas owiec. Latem, właściciele gruntów, kosząc bujną trawę na zboczu, zaopatrują swe zwierzęta hodowlane w siano; Rafaczańska Grapa w tym okresie pełna jest kop trawy czekającej na suszenie. Na Bachledzkim Wierchu podobne zabiegi są dość ograniczone, gdyż dostęp na wzniesienie staje się z roku na rok coraz bardziej utrudniony; problemem jest ciągle przejezdna [[Zakopianka]], a także linia kolejowa, na której przejazdy są od ostatniego czasu zamykane, a ich liczba została ograniczona do jednego głównego znajdującego się na osiedlu Bachledy – jest to jedyny przejazd umożliwiający dostanie się na Bachledzki Wierch ciągnikiem rolniczym. Obydwa wzniesienia jednak, niezależnie od trudności dostępu, pełnią funkcję rolniczą, na których znajdują się liczne łąki.

Na zboczach Rafaczańskiej Grapy znajduje się [[Ośrodek Narciarsko-Rekreacyjny Harenda w Zakopanem|Ośrodek Narciarsko-Rekreacyjny Harenda]], będący obok kościoła św. Jana i muzeum Jana Kasprowicza jednym z ważniejszych obiektów turystycznych na Harendzie<ref>{{Cytuj |tytuł = Zakopane Ośrodek Narciarsko Rekreacyjny Harenda Zakopane « Ośrodek Narciarsko Rekreacyjny Harenda Zakopane |data dostępu = 2021-06-05 |opublikowany = www.harendazakopane.pl |url = http://www.harendazakopane.pl/}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Zakopane}}

[[Kategoria:Geografia Zakopanego]]


text:
# Private TV
Private TV – holenderski kanał erotyczny, należący do spółki Sapphire Media International BV. Kanał prezentuje filmy erotyczne takich producentów jak studio Private oraz biblioteki wideo Sapphire.
Kanał rozpoczął nadawanie w lipcu 2005 pod nazwą XXX Xtreme, w którym emitowane były głównie produkcje amatorskie. Z kolei 6 września 2010 roku kanał zmienił nazwę na Daring!TV. Pod obecną nazwą nadaje od 1 września 2014 roku.
Kanał ma zapewnioną szeroką dystrybucję. Dostępny jest w wielu sieciach kablowych i platformach satelitarnych oraz z poziomu indywidualnych kart erotycznych (m.in. HD 10+, system Viaccess). Przekaz kanału jest całodobowy, ale nie we wszystkich krajach – Czechy i Słowacja mają dostęp od północy do 6:00, a Holandia od 23:00 do 5:00. Jest to związane z wymogami prawnymi w tych krajach. W Polsce w sieci UPC Polska emitowany jest całą dobę, a w ofercie platformy satelitarnej nc+ oraz w Cyfrowym Polsacie w godzinach 23:00-5:00.
Stacja erotyczna pod marką Private TV była znana już od 12 lutego 2014, gdy rozpoczął nadawanie kanał erotyczny pod tą nazwą, zastępując stację pod marką Free-X TV. Jego nadawcą była Private Media Group. 1 września 2014 wraz ze zmianą Daring!TV na Private TV, obecny kanał zlikwidowano. Obydwa kanały, mimo iż należały do dwóch różnych spółek, posiadały niemal identyczne logo. Wersja emitowana w miejscu Daring!TV ma logo w lewym górnym rogu ekranu, a litera „P” jest przeźroczysta. Z kolei wersja logo poprzednika była w prawym dolnym rogu, a logo było wypełnione.

title: Private TV

wikitext:
{{Stacja telewizyjna infobox
 |nazwa            = Private TV
 |nazwa oryginalna =
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |data startu      = 4 lipca 2005 jako XXX Xtreme
6 września 2010 jako Daring TV
1 września 2014 jako Private TV
 |data zakończenia =
 |format obrazu    = [[Format obrazu|4:3]]
 |właściciel       = Sapphire Media International BV
 |system emisji    =
 |kraj nadawania   = [[Holandia]]
 |język            =
 |siedziba         =
 |udziały w rynku  =
 |poprzednia nazwa = XXX Xtreme, Daring TV
 |zastąpił         =
 |zastąpiony       =
 |commons          =
 |www              =
}}
'''Private TV''' – [[Holandia|holenderski]] kanał [[erotyka (seksualizm)|erotyczny]], należący do spółki Sapphire Media International BV. Kanał prezentuje filmy erotyczne takich producentów jak studio Private oraz biblioteki wideo Sapphire<ref>{{Cytuj | url=http://media2.pl/media/68419-koniec-xxx-xtreme,-od-poniedzialku-daringtv.html | tytuł=Koniec XXX Xtreme, od poniedziałku Daring!TV - erotyka, XXX Xtreme, Daring!TV | media2.pl | opublikowany=media2.pl | język=pl | data dostępu=2017-11-26}}</ref>.

Kanał rozpoczął nadawanie w lipcu 2005 pod nazwą XXX Xtreme, w którym emitowane były głównie produkcje amatorskie. Z kolei 6 września 2010 roku kanał zmienił nazwę na Daring!TV. Pod obecną nazwą nadaje od 1 września 2014 roku<ref>{{Cytuj | url=http://satkurier.pl/news/105135/daringtv-zmienil-sie-w-private-tv.html | tytuł=Daring!TV zmienił się w Private TV | Erotyka - SATKurier.pl | opublikowany=satkurier.pl | język=pl | data dostępu=2017-11-26}}</ref>.

Kanał ma zapewnioną szeroką dystrybucję. Dostępny jest w wielu sieciach kablowych i platformach satelitarnych oraz z poziomu indywidualnych kart erotycznych (m.in. HD 10+, system Viaccess). Przekaz kanału jest całodobowy, ale nie we wszystkich krajach – Czechy i Słowacja mają dostęp od północy do 6:00, a Holandia od 23:00 do 5:00. Jest to związane z wymogami prawnymi w tych krajach. W Polsce w sieci [[UPC Polska]] emitowany jest całą dobę, a w ofercie platformy satelitarnej [[n (platforma cyfrowa)|nc+]] oraz w [[Cyfrowy Polsat|Cyfrowym Polsacie]] w godzinach 23:00-5:00.

Stacja erotyczna pod marką Private TV była znana już od 12 lutego 2014, gdy rozpoczął nadawanie kanał erotyczny pod tą nazwą, zastępując stację pod marką Free-X TV. Jego nadawcą była Private Media Group. 1 września 2014 wraz ze zmianą Daring!TV na Private TV, obecny kanał zlikwidowano. Obydwa kanały, mimo iż należały do dwóch różnych spółek, posiadały niemal identyczne logo. Wersja emitowana w miejscu Daring!TV ma logo w lewym górnym rogu ekranu, a litera „P” jest przeźroczysta. Z kolei wersja logo poprzednika była w prawym dolnym rogu, a logo było wypełnione<ref>{{Cytuj | url=http://satkurier.pl/news/104202/daringtv-zmieni-nazwe-na-private-tv.html | tytuł=Daring!TV zmieni nazwę na Private TV | Erotyka - SATKurier.pl | opublikowany=satkurier.pl | język=pl | data dostępu=2017-11-26}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.privatetelevision.com/ Oficjalna strona kanału]

[[Kategoria:Telewizyjne kanały erotyczne]]

title: Private TV

Rozpoczęcie nadawania: 4 lipca 2005 jako XXX Xtreme · 6 września 2010 jako Daring TV · 1 września 2014 jako Private TV

Właściciel: Sapphire Media International BV

Kraj nadawania: Holandia

Poprzednia nazwa: XXX Xtreme, Daring TV