text:
# Skyland: Początek Nowego Świata
Skyland: Początek Nowego Świata (fr. Skyland, Le Nouveau Monde) – francusko-kanadyjski serial animowany.
W roku 2251 Ziemia nie jest już sobą. Została podzielona na miliony kawałków, które krążą wokół jej jądra. Szalony władca Oslo, który kontroluje dystrybucję wody która jest teraz bardzo potrzebna uwięził Matkę. Lena, Mahad i ich załoga stają twarzą w twarz z Oslo, aby uwolnić Matkę i uratować świat przed zagładą.

## Historia Skylandu
Nowy rodzaj życia człowieka to Seijin (czyt. Sejdżin), który wchłania światło słoneczne, by wzmocnić zdolności telekinezy, zdolności telepatycznych, wyczuwanie obecności rzeczy i ludzi, tworzenie rygli i piłek energii. Jest też niewyraźne proroctwo dotyczenie pani światła, dziewczyny, która stanie się najpotężniejszym Seijin, która zjednoczy Ziemię obok nieznanego człowieka.
Sfera – dyktatura, która włada najcenniejszym zasobem: wodą. Władza Sfery jest narzucona przez Guardians, elitarny korpus Seijins, którzy zostali zabrani od ich rodzin w młodym wieku i szkoleni w Akademii Seijin. Liderem Guardians jest Oslo Seijin, który śpiąc przy świetle może używać mocy zarówno w dzień, jak i w nocy z oczywistą szkodą na jego zdrowiu. Sam on przeszedł przez Akademię Seijin, szkoląc obok jednakowo potężnego Seijin – Milę.
Pojawili się też rebelianci, którzy sprzeciwiają się Sferze. Piraci (buntownicy) kradną wodę. Jeden młody pirat, który kradł wodę publicznie spod nosa Sfery, został schwytany przez Milę na jej pierwszej misji strażnika. Pokazany świat z widoku pirata pozwala zrozumieć Mili co Sfera jest w stanie zrobić z rebeliantami. Ona zakochała się w piracie – Markusie, i razem z nim przekształcają niektóre bloki w prawdziwą groźbę przeciw Sferze.
Ale coś idzie niewłaściwie kiedy rebelianci uwalniają kontrolowane bloki od Sfery. Wielu piratów jest zabitych, Marcus znika i rebelia jest już prawie zniszczona.
Mila bierze swoją dwójkę dzieci: syna nazwał Mahada i córkę Seijin Lenę i uciekła do Babylonii, w sercu skontrolowanej Strefy. Pozostaje tam przez 12 lat, ukrywając zarówno córkę i jej własne zdolności Seijin.
Ale Oslo nigdy jej nie zapomniał. Jego fascynacja dla proroctwa i wiara to, że Mila jest panią światła, i że to oni byli wspomniani w proroctwie przeradza się w obsesję. W roku 2251, jego Guardians w końcu odnajdują Mile. Mila chcąc ratować dzieci trafia do więzienia Karzem – nieznanego miejsca w Skyland. Chociaż Mila nie wierzy w proroctwo i w to, że oni są tymi, do których to proroctwo się odnosi. Oslo przychodzi uwierzyć, że panią światła jest właśnie Lena, jej moc jest większa od mocy matki (Mili). Zanim Mila znalazła się w rękach Oslo, ukryła dzieci w ukradzionym statku Sfery z instrukcjami, by znaleźć człowieka zwanego Vector.
Mahad, odważny ale niezdarny siedemnastoletni pilot i jego siostra Lena, dwunastoletnia ale potężna Sejin, zostali zestrzeleni i wtedy zostali uratowani przez małą grupę piratów prowadzonych przez nieposkromionego Captain Corteza. Oni dołączają do ruchu oporu, który planuje odszukać Milę i znieść dyktaturę Sfery. Ale Oslo ma własny plan aby schwytać Lenę i wypełnić proroctwo, jednocząc Skyland pod jego władzą.

## Bohaterowie
- Lena – 12 lat. Jest inteligentna i rozsądna, w przeciwieństwie do Mahada. Lena jest potężnym Seijin, gdy ktoś kogo kocha jest zagrożony potrafi być naprawdę niebezpieczna. Ze względu na jej moc Oslo uważa ją za panią świata z przepowiedni. Włada telekinezą, potrafi tworzyć piłki energii, jak również wyczuwać z daleka obecność ludzi i rzeczy. uwierzonym przez Oslo, by być panią światła od proroctwa. Może lewitować, jak np. podczas powietrznej bitwy z Diwan. Gdy zaczyna używać swoich mocy szybko się męczy.
- Mahad – 17 lat. Mahad jest pełnym energii, impulsywnym chłopakiem, który lubi się popisywać. Kiedy był młodszy, był zawsze nieszczęśliwy, ponieważ nie miał ojca. W szkole pilotażu, był zawsze karany z powodu robienia ekstremalnych manewrów na symulatorach. Bardzo przeżył schwytanie Mili i z całego serca pragnie ją uwolnić. Mahad doskonale walczy bumerangiem i mimo młodego wieku jest niezrównanym piratem. Lata statkiem swojego ojca.
- Aran Cortes – 37 lat. Jest przybranym ojcem Chenga. Często nie ma żadnego pomysłu, dlatego słucha dzieci (szczególnie Mahada i Leny). Kortez jest przywódcą Piratów i dawnym przyjacielem Marcusa Farrella (męża Mili) Jego broń wyborową jest dubeltówka. Jest kapitanem Św. Nazariusza – statku.
- Oslo – 35 lat. Lider Strażników i komandor Sfery. Znał Milę z akademii. Dawniej byli najlepszymi przyjaciółmi. Na ich pierwszej misji, zostali wysłani, by schwytać Marcusa Farrella. Jednak Mila uciekła. Kiedy ponownie się spotkali usiłował przekonać ją, że to ona jest panią światła z przepowiedni, która ma rządzić Skylandem. Gdy dowiedział się, że córka Mili była o wiele potężniejsza, zdecydował się schwytać Lenę. Jest bardzo potężnym Seijin. Dzięki spaniu pod lampą imitująca światło słoneczne jest w stanie używać mocy nawet w nocy. Wpływa to jednak niekorzystnie na jego stan zdrowia.
- Dahlia – 20 lat. Z reguły jest oschła i arogancka. Często działa poważnie żeby odróżniać się od dzieci, ale od czasu do czasu pokazuje swoją psotną stronę. Z początku nie przepada za Mahadem i bardzo to okazuje, ale z czasem zaczyna go lubić, aż w końcu prawie dochodzi między nimi do pocałunku. Dahlia jest dumna, że walczy obok Corteza i ochrania ludzi Puerto Angel. Jest cenionym członkiem piratów. Jej bronią wyborową jest łuk energii.
- Diwan – 25 lat. Wyznaczona przez Oslo by osobiście schwytać Lenę. Jest łysa i ma czerwony tatuaż nad lewym okiem i cień do powiek na obu. Diwan robi wszystko, by pokazać swoje oddanie dla Oslo. To ona kontroluje Brygadierów. Niegdyś była jeńcem Piratów.
- Mila – 35 lat. Matka Leny i Mahada, jest seijin. W przeciwieństwie do Oslo, nigdy nie wierzyła w przepowiednię jakoby to oni razem mieli rządzić Skylandem. Z własnej woli wstąpiła do akademii Strażników, gdzie okazała się jedną z najzdolniejszych studentek. Tam też poznała Oslo. Na ich pierwszej wspólnej misji zostali wysłani, aby złapać Marcusa Farrella, Pirata, który sprzeciwił się Sferze. Mila dopadła go pierwsza, jednak Marsus uświadomił jej jak źli są Strażnicy. Uciekli razem i pobrali się, a z ich związku urodziła się dwójka dzieci, Mahad i tuż przed zniknięciu Marcusa, Lena. Mila wiedziała, że Oslo o niej nie zapomniał, dlatego ukryła się wraz z dziećmi na Babyloni udając farmerkę. Kilka lat później została odnaleziona przez Sferę. Wysłała Lenę i Mahada do swojego starego przyjaciela, a sama oddała się w ręce Brygadierów. Została uwięziona w więzieniu Karzem, skąd została uwolniona w ostatnim odcinku przez swoje dzieci.
- Marcus Farrell – Ojciec Leny i Mahada, mąż Mili. Był Piratem i najlepszym pilotem w Skylandzie. Przyjaźnił się z Cortezem. To on ukradł Sferze jedyny prototyp statku bojowego. Zniknął po narodzinach swojej córki. Mahad bardzo go podziwia i pragnie być taki sam jak on.

## Bloki
- Babylonia,
- Kharzem Prison,
- New York,
- Ningxia,
- Puerto Angel,
- Paris,
- Vandergaard

## Spis odcinków
| Premiera odcinka | N/o | Polski tytuł             | Angielski tytuł         |
| ---------------- | --- | ------------------------ | ----------------------- |
|                  |     |                          |                         |
| SERIA PIERWSZA   |     |                          |                         |
|                  |     |                          |                         |
| 01.01.2007       | 01  | Świt nowego dnia         | Dawn of New Day         |
| 08.01.2007       | 02  | Świt nowego dnia         | Dawn of New Day         |
|                  |     |                          |                         |
| 14.01.2007       | 03  | Wielki mur               | The Great Wall          |
|                  |     |                          |                         |
| 22.01.2007       | 04  | Mogura                   | Mogura                  |
|                  |     |                          |                         |
| 29.01.2007       | 05  | Archipelag wściekłości   | The Raging Archipelago  |
|                  |     |                          |                         |
| 05.02.2007       | 06  | Ludzie z czerwonej skały | The red rock people     |
|                  |     |                          |                         |
| 12.02.2007       | 07  | Bunt na pokładzie        | Mutiny                  |
|                  |     |                          |                         |
| 19.02.2007       | 08  | Manipulacje              | Manipulations           |
|                  |     |                          |                         |
| 26.02.2007       | 09  | Król jednego dnia        | King for a Day          |
|                  |     |                          |                         |
| 05.03.2007       | 10  | Oko cyklonu              | Eye of the cyclon       |
|                  |     |                          |                         |
| 12.03.2007       | 11  | Babilonia                | Babylonia               |
|                  |     |                          |                         |
| 19.03.2007       | 12  | Więzy krwi               | Blood Ties              |
|                  |     |                          |                         |
| 26.03.2007       | 13  | Żyć w Puerto Angel       | Life in Puerto Angel    |
|                  |     |                          |                         |
| 02.04.2007       | 14  | Cienie przeszłości       | Shadows of the Past     |
|                  |     |                          |                         |
| 09.04.2007       | 15  | W sercu areny            | The Heart of the Arena  |
|                  |     |                          |                         |
| 10.04.2007       | 16  | Powietrzne diabły        | The Wind Devils         |
|                  |     |                          |                         |
| 12.04.2007       | 17  | Wyspa dzieci             | the islan do child king |
|                  |     |                          |                         |
| 14.04.2007       | 18  | Tajemnica Corteza        | The Corte's secret      |
|                  |     |                          |                         |
| 16.04.2007       | 19  | Alicja                   | Alice                   |
|                  |     |                          |                         |
| 17.04.2007       | 20  | Sekretna moc             | The Secret Power        |
|                  |     |                          |                         |
| 20.04.2007       | 21  | Księga Świata            | The Book of Worlds      |
|                  |     |                          |                         |
| 21.04.2007       | 22  | Tajemnica Temuery        | The Secret of Temuera   |
|                  |     |                          |                         |
| 23.04.2007       | 23  | Projekt Blue Sky         | Blue Sky                |
|                  |     |                          |                         |
| 24.04.2007       | 24  | Inflitracja              | Infiltration            |
|                  |     |                          |                         |
| 26.04.2007       | 25  | Twierdza Kharzem         | Kharzem Fortress        |
| 29.04.2007       | 26  | Twierdza Kharzem         | Kharzem Fortress        |
|                  |     |                          |                         |

title: Skyland: Początek Nowego Świata

wikitext:
{{Serial infobox
 |tytuł                   = Skyland: Początek Nowego Świata
 |oryginalny tytuł        = Skyland, Le Nouveau Monde
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |inny tytuł              =
 |gatunek                 = [[film animowany|serial animowany]]
 |kraj produkcji          = [[Francja]]<br />[[Kanada]]
 |oryginalny język        =
 |twórcy                  =
 |główne role             =
 |muzyka tytułowa         =
 |liczba odcinków         = 26
 |liczba serii            =
 |nagrody                 =
 |lista odcinków          = [[#Spis odcinków|Lista odcinków]]
 |produkcja               =
 |produkcja wykonawcza    =
 |reżyseria               = Emmanuel Gorinstein
 |scenariusz              =
 |narracja                =
 |muzyka                  = Paul Intson
 |zdjęcia                 =
 |scenografia             =
 |wytwórnia               =
 |czas trwania            = 26 minut
 |kąt kamery              =
 |kraj oryginalnej emisji =
 |data premiery           = 26 listopada 2005
 |stacja telewizyjna      = [[ZigZap]]
 |pierwsza emisja         =
 |lata emisji             = 2005-2007
 |status                  =
 |format obrazu           =
 |format dźwięku          =
 |poprzednik              =
 |kontynuacja             =
 |powiązane               =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Skyland: Początek Nowego Świata''' ([[Język francuski|fr.]] ''Skyland, Le Nouveau Monde'') – [[Francja|francusko]]-[[Kanada|kanadyjski]] [[film animowany|serial animowany]].

W roku 2251 Ziemia nie jest już sobą. Została podzielona na miliony kawałków, które krążą wokół jej jądra. Szalony władca Oslo, który kontroluje dystrybucję wody która jest teraz bardzo potrzebna uwięził Matkę. Lena, Mahad i ich załoga stają twarzą w twarz z Oslo, aby uwolnić Matkę i uratować świat przed zagładą.

== Historia Skylandu ==
Nowy rodzaj życia człowieka to Seijin (czyt. Sejdżin), który wchłania światło słoneczne, by wzmocnić zdolności telekinezy, zdolności telepatycznych, wyczuwanie obecności rzeczy i ludzi, tworzenie rygli i piłek energii. Jest też niewyraźne proroctwo dotyczenie pani światła, dziewczyny, która stanie się najpotężniejszym Seijin, która zjednoczy Ziemię obok nieznanego człowieka.

Sfera – dyktatura, która włada najcenniejszym zasobem: wodą. Władza Sfery jest narzucona przez Guardians, elitarny korpus Seijins, którzy zostali zabrani od ich rodzin w młodym wieku i szkoleni w Akademii Seijin. Liderem Guardians jest Oslo Seijin, który śpiąc przy świetle może używać mocy zarówno w dzień, jak i w nocy z oczywistą szkodą na jego zdrowiu. Sam on przeszedł przez Akademię Seijin, szkoląc obok jednakowo potężnego Seijin – Milę.

Pojawili się też rebelianci, którzy sprzeciwiają się Sferze. Piraci (buntownicy) kradną wodę. Jeden młody pirat, który kradł wodę publicznie spod nosa Sfery, został schwytany przez Milę na jej pierwszej misji strażnika. Pokazany świat z widoku pirata pozwala zrozumieć Mili co Sfera jest w stanie zrobić z rebeliantami. Ona zakochała się w piracie – Markusie, i razem z nim przekształcają niektóre bloki w prawdziwą groźbę przeciw Sferze.

Ale coś idzie niewłaściwie kiedy rebelianci uwalniają kontrolowane bloki od Sfery. Wielu piratów jest zabitych, Marcus znika i rebelia jest już prawie zniszczona.

Mila bierze swoją dwójkę dzieci: syna nazwał Mahada i córkę Seijin Lenę i uciekła do Babylonii, w sercu skontrolowanej Strefy. Pozostaje tam przez 12 lat, ukrywając zarówno córkę i jej własne zdolności Seijin.

Ale Oslo nigdy jej nie zapomniał. Jego fascynacja dla proroctwa i wiara to, że Mila jest panią światła, i że to oni byli wspomniani w proroctwie przeradza się w obsesję. W roku 2251, jego Guardians w końcu odnajdują Mile. Mila chcąc ratować dzieci trafia do więzienia Karzem – nieznanego miejsca w Skyland. Chociaż Mila nie wierzy w proroctwo i w to, że oni są tymi, do których to proroctwo się odnosi. Oslo przychodzi uwierzyć, że panią światła jest właśnie Lena, jej moc jest większa od mocy matki (Mili). Zanim Mila znalazła się w rękach Oslo, ukryła dzieci w ukradzionym statku Sfery z instrukcjami, by znaleźć człowieka zwanego Vector.

Mahad, odważny ale niezdarny siedemnastoletni pilot i jego siostra Lena, dwunastoletnia ale potężna Sejin, zostali zestrzeleni i wtedy zostali uratowani przez małą grupę piratów prowadzonych przez nieposkromionego Captain Corteza. Oni dołączają do ruchu oporu, który planuje odszukać Milę i znieść dyktaturę Sfery. Ale Oslo ma własny plan aby schwytać Lenę i wypełnić proroctwo, jednocząc Skyland pod jego władzą.

== Bohaterowie ==
* '''Lena''' – 12 lat. Jest inteligentna i rozsądna, w przeciwieństwie do Mahada. Lena jest potężnym Seijin, gdy ktoś kogo kocha jest zagrożony potrafi być naprawdę niebezpieczna. Ze względu na jej moc Oslo uważa ją za panią świata z przepowiedni. Włada telekinezą, potrafi tworzyć piłki energii, jak również wyczuwać z daleka obecność ludzi i rzeczy. uwierzonym przez Oslo, by być panią światła od proroctwa. Może lewitować, jak np. podczas powietrznej bitwy z Diwan. Gdy zaczyna używać swoich mocy szybko się męczy.
* '''Mahad''' – 17 lat. Mahad jest pełnym energii, impulsywnym chłopakiem, który lubi się popisywać. Kiedy był młodszy, był zawsze nieszczęśliwy, ponieważ nie miał ojca. W szkole pilotażu, był zawsze karany z powodu robienia ekstremalnych manewrów na symulatorach. Bardzo przeżył schwytanie Mili i z całego serca pragnie ją uwolnić. Mahad doskonale walczy bumerangiem i mimo młodego wieku jest niezrównanym piratem. Lata statkiem swojego ojca.
* '''Aran Cortes''' – 37 lat. Jest przybranym ojcem Chenga. Często nie ma żadnego pomysłu, dlatego słucha dzieci (szczególnie Mahada i Leny). Kortez jest przywódcą Piratów i dawnym przyjacielem Marcusa Farrella (męża Mili) Jego broń wyborową jest dubeltówka. Jest kapitanem Św. Nazariusza – statku.
* '''Oslo''' – 35 lat. Lider Strażników i komandor Sfery. Znał Milę z akademii. Dawniej byli najlepszymi przyjaciółmi. Na ich pierwszej misji, zostali wysłani, by schwytać Marcusa Farrella. Jednak Mila uciekła. Kiedy ponownie się spotkali usiłował przekonać ją, że to ona jest panią światła z przepowiedni, która ma rządzić Skylandem. Gdy dowiedział się, że córka Mili była o wiele potężniejsza, zdecydował się schwytać Lenę. Jest bardzo potężnym Seijin. Dzięki spaniu pod lampą imitująca światło słoneczne jest w stanie używać mocy nawet w nocy. Wpływa to jednak niekorzystnie na jego stan zdrowia.
* '''Dahlia''' – 20 lat. Z reguły jest oschła i arogancka. Często działa poważnie żeby odróżniać się od dzieci, ale od czasu do czasu pokazuje swoją psotną stronę. Z początku nie przepada za Mahadem i bardzo to okazuje, ale z czasem zaczyna go lubić, aż w końcu prawie dochodzi między nimi do pocałunku. Dahlia jest dumna, że walczy obok Corteza i ochrania ludzi Puerto Angel. Jest cenionym członkiem piratów. Jej bronią wyborową jest łuk energii.
* '''Diwan''' – 25 lat. Wyznaczona przez Oslo by osobiście schwytać Lenę. Jest łysa i ma czerwony tatuaż nad lewym okiem i cień do powiek na obu. Diwan robi wszystko, by pokazać swoje oddanie dla Oslo. To ona kontroluje Brygadierów. Niegdyś była jeńcem Piratów.
* '''Mila''' – 35 lat. Matka Leny i Mahada, jest seijin. W przeciwieństwie do Oslo, nigdy nie wierzyła w przepowiednię jakoby to oni razem mieli rządzić Skylandem. Z własnej woli wstąpiła do akademii Strażników, gdzie okazała się jedną z najzdolniejszych studentek. Tam też poznała Oslo. Na ich pierwszej wspólnej misji zostali wysłani, aby złapać Marcusa Farrella, Pirata, który sprzeciwił się Sferze. Mila dopadła go pierwsza, jednak Marsus uświadomił jej jak źli są Strażnicy. Uciekli razem i pobrali się, a z ich związku urodziła się dwójka dzieci, Mahad i tuż przed zniknięciu Marcusa, Lena. Mila wiedziała, że Oslo o niej nie zapomniał, dlatego ukryła się wraz z dziećmi na Babyloni udając farmerkę. Kilka lat później została odnaleziona przez Sferę. Wysłała Lenę i Mahada do swojego starego przyjaciela, a sama oddała się w ręce Brygadierów. Została uwięziona w więzieniu Karzem, skąd została uwolniona w ostatnim odcinku przez swoje dzieci.
* '''Marcus Farrell''' – Ojciec Leny i Mahada, mąż Mili. Był Piratem i najlepszym pilotem w Skylandzie. Przyjaźnił się z Cortezem. To on ukradł Sferze jedyny prototyp statku bojowego. Zniknął po narodzinach swojej córki. Mahad bardzo go podziwia i pragnie być taki sam jak on.

== Bloki ==
* Babylonia,
* Kharzem Prison,
* New York,
* Ningxia,
* Puerto Angel,
* Paris,
* Vandergaard

== Spis odcinków ==
{| style="text-align: center; width: 78%; margin: 0 auto; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="1" cellspacing="1"
|-style="background: #ABC;"
!width="12%"|Premiera odcinka
!width="6%"|N/o
!width="30%"|Polski tytuł
!width="30%"|Angielski tytuł
|-
| colspan=4 |
|-
| colspan=4 bgcolor="#DFEFFF" | '''SERIA PIERWSZA'''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 01.01.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|01
| rowspan=2|''Świt nowego dnia''
| rowspan=2|''Dawn of New Day''
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 08.01.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|02
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 14.01.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|03
| ''Wielki mur''
| ''The Great Wall''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 22.01.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|04
| ''Mogura''
| ''Mogura''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 29.01.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|05
| ''Archipelag wściekłości''
| ''The Raging Archipelago''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 05.02.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|06
| ''Ludzie z czerwonej skały''
| ''The red rock people''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 12.02.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|07
| ''Bunt na pokładzie''
| ''Mutiny''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 19.02.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|08
| ''Manipulacje''
| ''Manipulations''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 26.02.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|09
| ''Król jednego dnia''
| ''King for a Day''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 05.03.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|10
| ''Oko cyklonu''
| ''Eye of the cyclon''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 12.03.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|11
| ''Babilonia''
| ''Babylonia''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 19.03.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|12
| ''Więzy krwi''
| ''Blood Ties''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 26.03.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|13
| ''Żyć w Puerto Angel''
| ''Life in Puerto Angel''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 02.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|14
| ''Cienie przeszłości''
| ''Shadows of the Past''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 09.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|15
| ''W sercu areny''
| ''The Heart of the Arena''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 10.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|16
| ''Powietrzne diabły''
| ''The Wind Devils''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 12.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|17
| ''Wyspa dzieci''
| ''the islan do child king''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 14.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|18
| ''Tajemnica Corteza''
| ''The Corte's secret''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 16.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|19
| ''Alicja''
| ''Alice''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 17.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|20
| ''Sekretna moc''
| ''The Secret Power''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 20.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|21
| ''Księga Świata''
| ''The Book of Worlds''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 21.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|22
| ''Tajemnica Temuery''
| ''The Secret of Temuera''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 23.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|23
| ''Projekt Blue Sky''
| ''Blue Sky''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 24.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|24
| ''Inflitracja''
| ''Infiltration''
|-
| colspan=4 |
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 26.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|25
| rowspan=2|''Twierdza Kharzem''
| rowspan=2|''Kharzem Fortress''
|-
| bgcolor="#DFEFFF"| 29.04.2007
| bgcolor="#DFEEEF"|26
|-
| colspan=4 |
|}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|0457541|Skyland: Początek Nowego Świata}}
* {{Filmweb|tytuł|275725|Skyland: Początek Nowego Świata}}
* http://www.skylandtv.com/ {{lang|en}}

[[Kategoria:Amerime]]
[[Kategoria:Francuskie telewizyjne seriale animowane]]
[[Kategoria:Kanadyjskie telewizyjne seriale animowane]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2005]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2007]]

title: Skyland: Początek Nowego ŚwiataSkyland, Le Nouveau Monde

Gatunek: serial animowany

Kraj produkcji: Francja · Kanada

Reżyseria: Emmanuel Gorinstein

Muzyka: Paul Intson

Czas trwania odcinka: 26 minut

Data premiery: 26 listopada 2005

Stacja telewizyjna: ZigZap


text:
# Mirosławice (województwo kujawsko-pomorskie)
Mirosławice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Strzelno.

## Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

## Demografia
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 101 mieszkańców. Jest 23. co do wielkości miejscowością gminy Strzelno.

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Mirosławice
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = kujawsko-pomorskie
 |powiat                 = [[Powiat mogileński|mogileński]]
 |gmina                  = [[Strzelno (gmina)|Strzelno]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 101<ref name=GUS>[http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.]</ref>
 |rok                    = III 2011
 |strefa numeracyjna     = 52
 |kod pocztowy           = 88-320<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=796}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = CMG
 |SIMC                   = 0096550
 |kod mapy               = Strzelno (gmina)
 |współrzędne            = 52°35'19"N 18°16'08"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|81022|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Mirosławice''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo kujawsko-pomorskie|województwie kujawsko-pomorskim]], w [[powiat mogileński|powiecie mogileńskim]], w [[Strzelno (gmina)|gminie Strzelno]].

== Podział administracyjny ==
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo bydgoskie (1975–1998)|województwa bydgoskiego]].

== Demografia ==
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 101 mieszkańców<ref name=GUS />. Jest 23. co do wielkości miejscowością gminy Strzelno.

== Zobacz też ==
* [[Mirosławice]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Strzelno}}

[[Kategoria:Strzelno (gmina)]]

title: Mirosławice

Państwo: Polska

Województwo: kujawsko-pomorskie

Powiat: mogileński

Gmina: Strzelno

Tablice rejestracyjne: CMG


text:
# Papirus Oxyrhynchus 26
Papirus Oxyrhynchus 26 oznaczany jako P.Oxy.I 26 – rękopis zawierający fragment dzieła „Prooimia Demegorica” (26-29) Demostenesa napisany w języku greckim. Papirus ten został odkryty przez Bernarda Grenfella i Arthura Hunta w 1897 roku w Oksyrynchos. Fragment jest datowany na II wiek n.e. Przechowywany jest w Department of Manuscripts Biblioteki Brytyjskiej (744). Tekst został opublikowany przez Grenfella i Hunta w 1898 roku.
Manuskrypt został napisany na papirusie w formie zwoju. Rozmiary zachowanego fragmentu wynoszą 11,5 na 52,6 cm. Tekst jest napisany średniej wielkości uncjałą. Zdarzają się w nim pauzy i znaki oraz występuje kilka korekt dodanych w okresie późniejszym pisanych półuncjałą. Grenfell i Hunt kolacjonowali tekst rękopisu na podstawie edycji Dindorf-Blass (1885).

title: Papirus Oxyrhynchus 26

wikitext:
'''Papirus Oxyrhynchus 26''' oznaczany jako ''P.Oxy.I 26'' – rękopis zawierający fragment dzieła „Prooimia Demegorica” (26-29) [[Demostenes (mówca grecki)|Demostenesa]] napisany w [[język grecki|języku greckim]]. Papirus ten został odkryty przez ''Bernarda Grenfella'' i ''Arthura Hunta'' w 1897 roku w [[Oksyrynchos]]. Fragment jest datowany na [[II wiek]] n.e. Przechowywany jest w ''Department of Manuscripts'' [[Biblioteka Brytyjska|Biblioteki Brytyjskiej]] (744). Tekst został opublikowany przez Grenfella i Hunta w 1898 roku.

Manuskrypt został napisany na [[papirus]]ie w formie [[zwój|zwoju]]. Rozmiary zachowanego fragmentu wynoszą 11,5 na 52,6 cm. Tekst jest napisany średniej wielkości [[uncjała|uncjałą]]. Zdarzają się w nim pauzy i znaki oraz występuje kilka korekt dodanych w okresie późniejszym pisanych półuncjałą. Grenfell i Hunt [[kolacjonowanie|kolacjonowali]] tekst rękopisu na podstawie edycji Dindorf-Blass (1885).

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | autor = Bernard P. Grenfell, Arthur S. Hunt | tytuł= Oxyrhynchus Papyri I | data= 1898 | wydawca= Egypt Exploration Fund | strony=53-56 | język = en}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę|url=http://163.1.169.40/cgi-bin/library?e=d-000-00---0POxy--00-0-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-help---00031-001-1-0utfZz-8-00&a=d&c=POxy&cl=CL1.3&d=HASH66d2209e4ce514ce92ae08 |tytuł= P.Oxy.I 0026 |praca= Oxyrhynchus Online|autor= Bernard P. Grenfell i Artur S. Hunt |data dostępu=2012-05-21}}

{{DEFAULTSORT:Oxyrhynchus 0026}}
[[Kategoria:Papirusy z Oxyrhynchus|0026]]
[[Kategoria:Manuskrypty z II wieku]]


text:
# Pomnik Tadeusza Rejtana w Krakowie
Pomnik Tadeusza Rejtana – pomnik znajdujący się w Krakowie na Skwerze prof. Władysława Bartoszewskiego, u zbiegu ulic Basztowej, Dunajewskiego i Garbarskiej.
Inicjatorem powstania pomnika był prawdopodobnie Stefan Rejtan, jeden z ostatnich przedstawicieli rodu. Wykonany został pomiędzy 1856 a 1859 rokiem w fabryce Lilpop, Rau i Loewenstein w Warszawie. Na grobie Stanisława Lilpopa na warszawskich Powązkach znajduje się wierna kopia pomnika wykonana po 1866 roku. Do Krakowa pomnik trafił jako dar rodziny Rejtanów pod koniec lat 80. XIX wieku. Oficjalne odsłonięcie pomnika w Krakowie miało miejsce w czerwcu 1890 roku, nie wzbudziło ono większego zainteresowania mieszkańców a sam pomnik był wielokrotnie krytykowany za "cmentarny charakter", faktycznie neogotycka forma kapliczki była wówczas bardzo popularnym motywem w architekturze nagrobnej, a pierwotnie pomnik miał zostać ustawiony na grobie Reytana w Lachowiczach. W neogotyckiej kapliczce wykonanej z żeliwa znajdowało się popiersie Tadeusza Reytana sygnowane nazwiskiem mało znanego rzeźbiarza Teodora Zakrzewskiego. W lutym 1946 pomnik zniszczony przez wichurę został zdemontowany, a popiersie Rejtana trafiło do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.
W latach 90. XX wieku pojawił się pomysł powrotu pomnika na skwer, który był niegdyś częścią plant krakowskich. Pomnik odtworzono jednak dopiero w 2007. Odtworzenia pomnika podjął się Czesław Dźwigaj. Dokonano tego na podstawie pieczołowicie zgromadzonej dokumentacji, zwłaszcza archiwalnych zdjęć, a także takiego samego pomnika stojącego na grobowcu Lilpopów na warszawskich Powązkach.
Samo popiersie wykonano na podstawie zachowanego w Muzeum Narodowym w Krakowie oryginału wprowadzając jednak, co w takich wypadkach jest stałą praktyką, tzw. "błąd rzeczowy", czyli element różniący replikę od oryginału. W przypadku krakowskiego pomnika prof. Dźwigaj zdecydował, że jeden z kosmyków włosów Rejtana będzie skierowany w inną stronę.
Pomnik stoi na podstawie z granitu tworzącej dwa stopnie, każdy po 30 cm, mierzy 11 metrów wysokości i waży 6 ton. Koszt odtworzenia pomnika wyniósł 900 tysięcy złotych. Montaż pomnika miał miejsce 24 maja 2007, natomiast uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano 9 czerwca 2007 w trakcie trwających obchodów 750-lecia lokacji miasta Krakowa.
- Tablica

title: Pomnik Tadeusza Rejtana w Krakowie

wikitext:
{{Pomnik infobox
 |nazwa                 = Pomnik Tadeusza Rejtana
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               = Tadeusz Rejtan Monument in Kraków.jpg
 |opis grafiki          = Pomnik Rejtana (2009)
 |państwo               = POL
 |miejscowość           = [[Kraków]]
 |miejsce               = Skwer prof. Władysława Bartoszewskiego<br>u zbiegu ulic [[ulica Basztowa w Krakowie|Basztowej]], [[ulica Juliana Dunajewskiego w Krakowie|Dunajewskiego]] i [[ulica Garbarska w Krakowie|Garbarskiej]]
 |typ pomnika           = [[popiersie]]
 |styl architektoniczny =
 |projektant            =
 |fundator              =
 |materiał              =
 |całkowita wysokość    =
 |data budowy           =
 |data odsłonięcia      = czerwiec 1890 / 9 czerwca 2007
 |ważniejsze przebudowy =
 |data likwidacji       = 1946 (rozebrany)
 |kod mapy              = Kraków (stare miasto)
 |współrzędne           = 50°03'57.7"N 19°56'07.4"E
 |opis miejsca          =
 |commons               = Category:Tadeusz Rejtan Monument in Kraków
}}
'''Pomnik Tadeusza Rejtana''' – [[pomnik]] znajdujący się w [[Kraków|Krakowie]] na Skwerze prof. [[Władysław Bartoszewski|Władysława Bartoszewskiego]], u zbiegu ulic [[ulica Basztowa w Krakowie|Basztowej]], [[ulica Juliana Dunajewskiego w Krakowie|Dunajewskiego]] i [[ulica Garbarska w Krakowie|Garbarskiej]].

Inicjatorem powstania pomnika był prawdopodobnie Stefan Rejtan, jeden z ostatnich przedstawicieli rodu. Wykonany został pomiędzy 1856 a 1859 rokiem w fabryce [[Lilpop, Rau i Loewenstein]] w Warszawie. Na grobie [[Stanisław Lilpop|Stanisława Lilpopa]] na warszawskich Powązkach znajduje się wierna kopia pomnika wykonana po 1866 roku. Do Krakowa pomnik trafił jako dar rodziny Rejtanów pod koniec lat 80. XIX wieku. Oficjalne odsłonięcie pomnika w Krakowie miało miejsce w czerwcu 1890 roku, nie wzbudziło ono większego zainteresowania mieszkańców a sam pomnik był wielokrotnie krytykowany za "cmentarny charakter", faktycznie neogotycka forma kapliczki była wówczas bardzo popularnym motywem w architekturze nagrobnej, a pierwotnie pomnik miał zostać ustawiony na grobie Reytana w Lachowiczach. W neogotyckiej kapliczce wykonanej z żeliwa znajdowało się popiersie [[Tadeusz Reytan|Tadeusza Reytana]] sygnowane nazwiskiem mało znanego rzeźbiarza Teodora Zakrzewskiego. W lutym 1946 pomnik zniszczony przez wichurę został zdemontowany, a popiersie Rejtana trafiło do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.

W latach 90. XX wieku pojawił się pomysł powrotu pomnika na skwer, który był niegdyś częścią plant krakowskich. Pomnik odtworzono jednak dopiero w 2007. Odtworzenia pomnika podjął się [[Czesław Dźwigaj]]. Dokonano tego na podstawie pieczołowicie zgromadzonej dokumentacji, zwłaszcza archiwalnych zdjęć, a także takiego samego pomnika stojącego na grobowcu Lilpopów na warszawskich Powązkach.

Samo popiersie wykonano na podstawie zachowanego w [[Muzeum Narodowe w Krakowie|Muzeum Narodowym w Krakowie]] oryginału wprowadzając jednak, co w takich wypadkach jest stałą praktyką, tzw. "błąd rzeczowy", czyli element różniący replikę od oryginału. W przypadku krakowskiego pomnika prof. Dźwigaj zdecydował, że jeden z kosmyków włosów Rejtana będzie skierowany w inną stronę.

Pomnik stoi na podstawie z granitu tworzącej dwa stopnie, każdy po 30 cm, mierzy 11 metrów wysokości i waży 6 ton. Koszt odtworzenia pomnika wyniósł 900 tysięcy złotych. Montaż pomnika miał miejsce 24 maja 2007, natomiast uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano 9 czerwca 2007 w trakcie trwających obchodów 750-lecia [[lokacja (historia)|lokacji miasta]] Krakowa.

<gallery widths="180" heights="130" perrow="1">
Plik:PomnikTadeuszaRejtana-Tablica-Piasek-POL, Kraków.jpg|Tablica
</gallery>

== Bibliografia ==
* Elżbieta Lang, "Z dziejów krakowskich Plant – pomnik Tadeusza Rejtana" [w] [[Krzysztofory (pismo)| "Krzysztofory"]], nr 26, wyd. Kraków 2008
* ''Powrót po 61 latach'', "Dziennik Polski", 25 maja 2007.
* ''Rejtan na odprysku Plant'', "Dziennik Polski", 17 lutego 2007.

[[Kategoria:Pomniki w Krakowie|Rejtana]]
[[Kategoria:Pomniki osób w Polsce|Rejtan, Kraków]]
[[Kategoria:Popiersia w Polsce|Kraków]]
[[Kategoria:Pomniki w Polsce odsłonięte w XIX wieku|Kraków]]

title: Pomnik Tadeusza Rejtana

Miejscowość: Kraków

Miejsce: Skwer prof. Władysława Bartoszewskiego · u zbiegu ulic Basztowej, Dunajewskiego i Garbarskiej

Typ obiektu: popiersie

Data odsłonięcia: czerwiec 1890 / 9 czerwca 2007

Data likwidacji: 1946 (rozebrany)


text:
# Șasa (okręg Sălaj)
Șasa – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Ileanda. W 2011 roku liczyła 81 mieszkańców.

title: Șasa (okręg Sălaj)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Șasa
 |nazwa oryginalna             = Șasa
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Sălaj|Sălaj]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Ileanda (gmina)|Ileanda]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 81
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Sălaj
 |współrzędne                  = 47°22′32″N 23°38′33″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Șasa''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Sălaj|okręgu Sălaj]], w [[Ileanda (gmina)|gminie Ileanda]]. W 2011 roku liczyła 81 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-05-07 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Sălaj]]

title: Șasa

Państwo: Rumunia

Okręg: Sălaj

Gmina: Ileanda


text:
# Jesus Jones
Jesus Jones – brytyjska grupa rockowa, założona w 1986 w hrabstwie Wiltshire.
Jesus Jones nagrywała od końca lat 80. XX wieku do pierwszych lat XXI wieku. Ich najbardziej znany przebój to Right Here, Right Now. Później wykorzystywany do kampanii promocyjnych.

## Skład
- Mike Edwards (ur. 22 czerwca 1964) – wokal, gitara, keyboard
- Jerry De Borg (ur. 30 października 1960) – gitara
- Al Doughty (ur. 31 stycznia 1966) – gitara basowa
- Iain Baker (ur. 29 września 1965) – keyboard, programowanie
- Gen (właściwie Simon Matthews ur. 23 kwietnia 1964) – perkusja, dodatkowa perkusja.

## Dyskografia
- Liquidizer (1989)
- Doubt (1991)
- Perverse (1993)
- Already (1997)
- London (2001)
- Culture Vulture EP (2004)

title: Jesus Jones

wikitext:
{{Zespół muzyczny infobox
 |nazwa            = Jesus Jones
 |nazwa oryginalna =
 |zdjęcie          =
 |opis zdjęcia     =
 |alt zdjęcia      =
 |inne nazwy       =
 |rok założenia    = 1986
 |rok rozwiązania  =
 |pochodzenie      = {{Państwo|GBR}}, [[Bradford on Avon]]
 |gatunek          = [[rock alternatywny]], [[industrial]], [[Techno]]
 |aktywność        = od 1986
 |wydawnictwo      = [[Food Records]],
[[SBK Records]]
EMI
Liberty
Nebula
Mi5 Recordings/Koch
Mi5
 |powiązania       =
 |skład            = [[Mike Edwards]]
[[Jerry DeBorg]]
[[Al Doughty]]
[[Iain Baker]]
[[Gen]]
 |byli członkowie  =
 |współpracownicy  =
 |instrumentarium  =
 |commons          =
 |www              = http://www.jesusjones.com/
}}
'''Jesus Jones''' – [[Wielka Brytania|brytyjska]] grupa [[rock]]owa, założona w 1986 w hrabstwie [[Wiltshire]].

Jesus Jones nagrywała od końca lat 80. [[XX wiek]]u do pierwszych lat [[XXI wiek]]u. Ich najbardziej znany przebój to ''Right Here, Right Now''. {{fakt|data=2020-01|Później wykorzystywany do kampanii promocyjnych}}.

== Skład ==
* Mike Edwards (ur. 22 czerwca 1964) – [[wokal]], [[gitara]], [[keyboard]]
* Jerry De Borg (ur. 30 października 1960) – [[gitara]]
* Al Doughty (ur. 31 stycznia 1966) – [[gitara basowa]]
* Iain Baker (ur. 29 września 1965) – [[keyboard]], programowanie
* Gen (właściwie Simon Matthews ur. 23 kwietnia 1964) – [[perkusja]], dodatkowa perkusja.

== Dyskografia ==
* ''Liquidizer'' (1989)
* ''Doubt'' (1991)
* ''Perverse'' (1993)
* ''Already'' (1997)
* ''London'' (2001)
* ''Culture Vulture EP'' (2004)

{{MTV Video Music Award – nowy artysta}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Brytyjskie zespoły rockowe]]
[[Kategoria:Laureaci MTV Video Music Awards]]

title: Jesus Jones

Pochodzenie: Wielka Brytania, Bradford on Avon

Gatunek: rock alternatywny, industrial, Techno

Wydawnictwo: Food Records, · SBK Records · EMI · Liberty · Nebula · Mi5 Recordings/Koch · Mi5


text:
# Spłaszczenie konarów jabłoni
Spłaszczenie konarów jabłoni (ang. rubbery wood of apple) – choroba jabłoni wywoływana przez Apple rubbery wood (ARW).

## Występowanie i objawy
Apple rubbery wood opisywany jest jako nieznany patogen, fitoplazma (dawniej mykoplazma), wirus lub wiroid. Choroba znana jest w USA, Afryce, Australii, na Nowej Zelandii oraz we wszystkich krajach Europy poza Finlandią i Węgrami. W Polsce jest rzadka, opisano jej występowanie głównie na odmianie 'Idared'.
Objawy pojawiają się na dwu- trzyletnich pniach i gałęziach. Są to zniekształcenia mające postać spłaszczeń lub rynienkowatych bruzd i zagłębień. Początkowo są niewielkie, ale pogłębiają się w miarę rozwoju choroby. Przyczyną ich powstania jest zaburzenie funkcjonowania kambium. Później następują zaburzenia w tkance przewodzącej. W zagłębionych miejscach brakuje naczyń, zaburzone jest również różnicowanie się elementów łyka. Na zagłębionych miejscach kora jest cienka i często pęka, co zwiększa podatność jabłoni na uszkodzenia mrozowe i inne choroby, zwłaszcza na raki. Na poprzecznym przekroju drewna można dostrzec jego zamierające z jednej strony i przerośnięte z drugiej strony pędu fragmenty. Choroba jest szczególnie niebezpieczna dla podkładek, w licznych przypadkach prowadzi do ich obumarcia.

## Zapobieganie
Patogen przenoszony jest podczas okulizacji i szczepienia. Objawy pojawiają się czasami po 8 miesiącach od infekcji, zwykle po roku lub 2 latach, ale czasami nawet po 15 latach. Porażonych konarów i pni nie można wyleczyć. Jedynym sposobem zapobiegania chorobie jest sadzenie zdrowych sadzonek i używanie do okulizacji i szczepienia zdrowych oczek, zrazów i podkładek. Chore gałęzie należy wycinać poniżej miejsca porażonego.

title: Spłaszczenie konarów jabłoni

wikitext:
'''Spłaszczenie konarów jabłoni''' ({{w języku|en|rubbery wood of apple}}<ref name=eppo />) – [[choroby roślin|choroba]] [[jabłoń|jabłoni]] wywoływana przez ''Apple rubbery wood'' (ARW)<ref name=slow />.

== Występowanie i objawy ==
''Apple rubbery wood'' opisywany jest jako nieznany [[patogeny roślin|patogen]]<ref name=slow />, [[fitoplazmy|fitoplazma]] (dawniej mykoplazma)<ref name=dor />, [[wirusy|wirus]] lub [[wiroidy|wiroid]]<ref name=eppo />. Choroba znana jest w USA, Afryce, Australii, na Nowej Zelandii oraz we wszystkich krajach Europy poza Finlandią i Węgrami. W Polsce jest rzadka, opisano jej występowanie głównie na odmianie '[[Idared]]'<ref name=dor />.

Objawy pojawiają się na dwu- trzyletnich pniach i gałęziach. Są to [[zniekształcenie (rośliny)|zniekształcenia]] mające postać spłaszczeń lub rynienkowatych bruzd i zagłębień. Początkowo są niewielkie, ale pogłębiają się w miarę rozwoju choroby. Przyczyną ich powstania jest zaburzenie funkcjonowania [[kambium]]. Później następują zaburzenia w [[tkanka przewodząca|tkance przewodzącej]]. W zagłębionych miejscach brakuje [[naczynie (botanika)|naczyń]], zaburzone jest również różnicowanie się elementów [[łyko|łyka]]. Na zagłębionych miejscach kora jest cienka i często pęka, co zwiększa podatność jabłoni na [[uszkodzenia mrozowe]] i inne choroby, zwłaszcza na raki. Na poprzecznym przekroju drewna można dostrzec jego zamierające z jednej strony i przerośnięte z drugiej strony pędu fragmenty<ref name=wra />. Choroba jest szczególnie niebezpieczna dla [[podkładka (ogrodnictwo)|podkładek]], w licznych przypadkach prowadzi do ich obumarcia<ref name=dor />.

== Zapobieganie ==
[[Patogeny roślin|Patogen]] przenoszony jest podczas [[okulizacja|okulizacji]] i [[szczepienie (ogrodnictwo)|szczepienia]]. Objawy pojawiają się czasami po 8 miesiącach od infekcji, zwykle po roku lub 2 latach, ale czasami nawet po 15 latach. Porażonych konarów i pni nie można wyleczyć. Jedynym sposobem zapobiegania chorobie jest sadzenie zdrowych sadzonek i używanie do okulizacji i szczepienia zdrowych oczek, [[zraz]]ów i podkładek. Chore gałęzie należy wycinać poniżej miejsca porażonego<ref name=wra />.

== Przypisy ==
<references>
<ref name=dor>{{cytuj |url = https://doradztwosadownicze.pl/splaszczenie-konarow-jabloni-patogen-objawy-cykl-rozwojowy/ |tytuł = Spłaszczenie konarów jabłoni |opublikowany = Doradztwo sadownicze |data dostępu = 2022-10-10}}</ref>
<ref name=eppo>{{Cytuj |url = https://gd.eppo.int/taxon/ARW000 |tytuł = Apple rubbery wood agent(ARW000) |opublikowany = EPPO Global Database |data dostępu = 2022-09-23}}</ref>
<ref name=slow>{{cytuj |url = http://www1.up.poznan.pl/ptfit/sites/default/files/Documents/Polskie%20Nazwy%20Chor%C3%B3b%20Ro%C5%9Blin%20Uprawnych%202017.pdf |redaktor = Zbigniew Borecki, Małgorzata Solenberg |tytuł = Polskie nazwy chorób roślin uprawnych |miejsce = Poznań |wydawca = Polskie Towarzystwo Fitopatologiczne |data = 2017 |wydanie = 2 |isbn = 978-83-948769-0-6}}</ref>
<ref name=wra>{{cytuj |url = https://www.zotdwikozy.pl/index.php/aktualnosci/111-wracaja-fitoplazmy |autor = Ewa Żak |tytuł = Wracają fitoplazmy |opublikowany = Aktualności Rolnicze wydawane przez ŚODR Modliszewice |data = maj 2015 |data dostępu = 2022-10-10}}</ref>
</references>

{{Choroby jabłoni}}

[[Kategoria:Choroby roślin sadowniczych]]
[[Kategoria:Wirusowe choroby roślin]]


text:
# Jakielskie Łąki
Jakielskie Łąki – dawna wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Hoduciszki.

## Historia
W czasach zaborów wieś rządowa w gminie Huduciszki, w powiecie święciańskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.
W dwudziestoleciu międzywojennym kolonia leżała w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie święciańskim, w gminie Hoduciszki.
W 1931 w 4 domach zamieszkiwało 30 osób.
Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Hoduciszkach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Łyntupach i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Hoduciszkach.

title: Jakielskie Łąki

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Jakielskie Łąki
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = okręg wileński
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Rejon święciański|święciański]]
 |3. jednostka administracyjna = Hoduciszki
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2021
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Litwa # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 55°10'20"N 26°41'15"E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Jakielskie Łąki''' – dawna wieś na [[Litwa|Litwie]], w [[Okręg wileński|okręgu wileńskim]], w [[Rejon święciański|rejonie święciańskim]], w gminie Hoduciszki.

== Historia ==
W czasach [[Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami|zaborów]] wieś rządowa w gminie Huduciszki, w powiecie święciańskim, w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]] [[Imperium Rosyjskie|Imperium Rosyjskiego]]<ref>https://www.radzima.net/pl/miejsce/jakielskie_laki.html</ref>.

W [[Historia Polski (1918–1939)|dwudziestoleciu międzywojennym]] kolonia leżała w Polsce, w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]], w [[Powiat święciański|powiecie święciańskim]], w [[Hoduciszki (gmina w województwie wileńskim)|gminie Hoduciszki]].

W [[Drugi Powszechny Spis Ludności|1931]] w 4 domach zamieszkiwało 30 osób<ref name=":1232">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej |data = 1938 |wolumin = 1 |miejsce = Warszawa |s = 46}}</ref>.

Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Hoduciszkach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Łyntupach i Okręgowy w [[Wilno|Wilnie]]; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Hoduciszkach<ref name=":0">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych |data = 1933 |miejsce = Przemyśl, Warszawa |s = 577}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Hoduciszki (II Rzeczpospolita)}}
[[Kategoria:Miejscowości powiatu święciańskiego (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Opuszczone miejscowości w rejonie święciańskim]]

title: Jakielskie Łąki

Państwo: Litwa

Okręg: wileński

Rejon: święciański

Gmina: Hoduciszki


text:
# Welsh Not
Welsh Not, Welsh Note – rodzaj kary stosowanej w niektórych szkołach na terenie Walii pod koniec XIX i na początku XX wieku, mający na celu powstrzymanie dzieci od używania języka walijskiego i zmuszający je do mówienia w języku angielskim. Kara ta polegała na zawieszaniu na szyi dzieci posługujących się w szkole językiem walijskim kawałka drewna lub tabliczki z wyrytymi literami „WN” (Welsh Not).
Dziecko ukarane „Not” nosiło je do czasu, gdy inne dziecko zostało przyłapane na mówieniu w języku walijskim i otrzymywało tabliczkę. Dziecko, które nosiło „WN”, pod koniec dnia ponosiło karę w postaci chłosty. W czasach, gdy angielski uważany był przez wielu za jedyny oficjalny język, „not” miało na celu wyeliminowanie ze szkół języka walijskiego. Dyrektorzy szkół byli zobowiązani do uzyskania zgody rodziców przed wprowadzeniem w życie polityki „Welsh Not”.

## Historia
Użycie „Not” zostało odnotowane w XVIII wieku; powszechnie był również znany jako „Walijski kij” lub „Walijski ołów” (bryłka ołowiu). Praktyka ta została wspomniana w książce z 1847 roku Reports of the commissioners of enquiry into the state of education in Wales, znanej również jako Treachery of the Blue Books. Raporty te stwierdzały, że poziom edukacji w Walii znajdował się na bardzo niskim poziomie. Autorzy postrzegali język walijski jako skazę oraz uznali, że jedyną możliwością aby poprawić status moralny i materialny ludzi jest wprowadzenie języka angielskiego. Chociaż raporty krytykowały wiele aspektów kultury walijskiej jak również sam język walijski, pomimo tego niektórzy ich autorzy nazywają istnienie i praktykowanie „Not” jako samowolne i okrutne. Raporty nie popierały tej praktyki i stwierdzały, że ogromna część edukacji w społecznościach mówiących w języku walijskim odbywała się właśnie w tym języku.
W późniejszych dekadach XIX wieku walijski „Not” był używany tylko w mniejszości szkół. Za sprawą ustawy samorządowej z 1888 r., gdy komitety odpowiedzialne za lokalne szkoły państwowe zostały wchłonięte przez władze hrabstw, nauczanie w języku walijskim stało się normą w szkołach podstawowych na terenach gdzie dominowała ludność walijskojęzyczna. Nie ma dowodu potwierdzającego, że szkoły średnie, w których nauczanie powszechnie odbywało się w języku angielskim, stosowały „not”.
Susan Jones, członek parlamentu z Clwyd South, stwierdziła w 2010 roku, że praktyka używania kary „Welsh Not”, zawierająca również chłostę, nadal była stosowana w niektórych szkołach w jej okręgu wyborczym „jeszcze w latach 30. i 40. XX wieku”.

title: Welsh Not

wikitext:
[[File:CGI of a young schoolgirl wearing the Welsh Not, for speaking Welsh 10.png|thumb|Generowany komputerowo obraz uczennicy noszącej napis „Welsh Not”]]
'''Welsh Not''', '''Welsh Note''' – rodzaj kary stosowanej w niektórych szkołach na terenie [[Walia|Walii]] pod koniec XIX i na początku XX wieku, mający na celu powstrzymanie dzieci od używania [[język walijski|języka walijskiego]] i zmuszający je do mówienia w [[Język angielski|języku angielskim]]. Kara ta polegała na zawieszaniu na szyi dzieci posługujących się w szkole językiem walijskim kawałka drewna lub tabliczki z wyrytymi literami „WN” (Welsh Not).

Dziecko ukarane „Not” nosiło je do czasu, gdy inne dziecko zostało przyłapane na mówieniu w języku walijskim i otrzymywało tabliczkę. Dziecko, które nosiło „WN”, pod koniec dnia ponosiło karę w postaci [[chłosta|chłosty]]. W czasach, gdy angielski uważany był przez wielu za jedyny oficjalny język, „not” miało na celu wyeliminowanie ze szkół języka walijskiego. Dyrektorzy szkół byli zobowiązani do uzyskania zgody rodziców przed wprowadzeniem w życie polityki „Welsh Not”<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/language_education.shtml| tytuł = Welsh and 19th century education| data dostępu = 2014-05-21 | autor = | opublikowany = bbc.co.uk| praca = | data = | język = }}</ref>.

== Historia ==
Użycie „Not” zostało odnotowane w XVIII wieku; powszechnie był również znany jako „Walijski kij” lub „Walijski ołów” (bryłka ołowiu)<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko = |imię = |tytuł = The Welsh Academy Encyclopedia of Wales|rok = 2006|wydawca = University of Wales Press|miejsce = Cardiff|strony = |isbn =}}</ref>. Praktyka ta została wspomniana w książce z 1847 roku ''Reports of the commissioners of enquiry into the state of education in Wales'', znanej również jako ''Treachery of the Blue Books''. Raporty te stwierdzały, że poziom edukacji w Walii znajdował się na bardzo niskim poziomie. Autorzy postrzegali język walijski jako skazę oraz uznali, że jedyną możliwością aby poprawić status moralny i materialny ludzi jest wprowadzenie języka angielskiego. Chociaż raporty krytykowały wiele aspektów kultury walijskiej jak również sam język walijski, pomimo tego niektórzy ich autorzy nazywają istnienie i praktykowanie „Not” jako samowolne i okrutne. Raporty nie popierały tej praktyki i stwierdzały, że ogromna część edukacji w społecznościach mówiących w języku walijskim odbywała się właśnie w tym języku.

W późniejszych dekadach XIX wieku walijski „Not” był używany tylko w mniejszości szkół. Za sprawą ustawy samorządowej z 1888 r., gdy komitety odpowiedzialne za lokalne szkoły państwowe zostały wchłonięte przez władze hrabstw, nauczanie w języku walijskim stało się normą w szkołach podstawowych na terenach gdzie dominowała ludność walijskojęzyczna<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko = Davies|imię = John|tytuł = A History of Wales|rok = 1994|wydawca = Penguin|miejsce = |strony = 455|isbn =0-14-014581-8}}</ref>. Nie ma dowodu potwierdzającego, że szkoły średnie, w których nauczanie powszechnie odbywało się w języku angielskim, stosowały „not”.

Susan Jones, członek parlamentu z Clwyd South, stwierdziła w 2010 roku, że praktyka używania kary „Welsh Not”, zawierająca również chłostę, nadal była stosowana w niektórych szkołach w jej okręgu wyborczym „jeszcze w latach 30. i 40. XX wieku”<ref>{{Cytuj stronę | url = http://news.bbc.co.uk/democracylive/hi/comment/newsid_8734000/8734105.stm| tytuł = A bevy of maidens| data dostępu = 2015-01-22 | autor = | opublikowany = news.bbc.co.uk| praca = | data = 2012-12-09| język = }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/language_education.shtml| tytuł = Welsh and 19th century education| data dostępu = 2014-05-21 | autor = | opublikowany = bbc.co.uk| praca = | data = | język = }}
* {{Cytuj książkę|nazwisko = |imię = |tytuł = The Welsh Academy Encyclopedia of Wales|rok = 2006|wydawca = University of Wales Press|miejsce = Cardiff|strony = |isbn =}}
* {{Cytuj książkę|nazwisko = Davies|imię = John|tytuł = A History of Wales|rok = 1994|wydawca = Penguin|miejsce = |strony = |isbn =0-14-014581-8}}
* {{Cytuj stronę | url = http://news.bbc.co.uk/democracylive/hi/comment/newsid_8734000/8734105.stm| tytuł = A bevy of maidens| data dostępu = 2015-01-22 | autor = | opublikowany = news.bbc.co.uk| praca = | data = 2012-12-09| język = }}

[[Kategoria:Historyczne rodzaje kar]]
[[Kategoria:Historia Walii]]


text:
# Wieża Bismarcka w Bydgoszczy
Wieża Bismarcka w Bydgoszczy – wieża Bismarcka, istniejąca w latach 1913–1928.

## Historia

### Okres pruski 1905-1919
Budowa wieży została zainicjowana 23 marca 1905 roku przez Związek Marchii Wschodniej (Zarząd Wschodniej Grupy Bydgoszcz). 4 października 1905 roku zawiązano Komitet Budowy Wieży Bismarcka w Bydgoszczy któremu przewodniczył nadburmistrz Alfred Knobloch. Zdecydowano, że wzniesiona zostanie okolicznościowa wieża, chociaż rozważano również postawienie posągu na jednym z placów miejskich. Ostatecznie na lokalizację wybrano Bartodzieje Małe.
W marcu 1907 roku rozpoczęto oficjalną kwestę wśród ludności oraz zbierano środki od przedsiębiorców i instytucji, a w sierpniu miejsce budowy monumentu nazwano Wzgórzem Bismarcka. Spośród ponad dwustu nadesłanych projektów wybrano Zmierzch Bogów berlińskiego architekta Paula Walthera. Pierwsze prace ziemne rozpoczęto 31 marca 1911 roku. 8 maja 1911 wmurowano kamień węgielny.
Niedługo potem rozpoczęto prace ziemne i budowę fundamentu. Prace elewacyjne ukończono jesienią 1911 roku. W lipcu 1912 roku na szczycie wieży zainstalowano misę ogniową projektu Leopolda Zobla (średnica 3,5 m, waga około 2 ton). Po kilku próbach rozpalenia płomieni zakończonych niepowodzeniem zainstalowano w misie instalację gazową. Wówczas płomień osiągał wysokość od 8 do 10 metrów.
Na początku maja 1913 roku ukończono wszystkie prace wykończeniowe wewnątrz i zewnątrz budowli. Bydgoska Wieża Bismarcka została uroczyście otwarta 25 maja 1913 roku. W uroczystościach uczestniczyło ponad 8 tys. osób, a ponad miastem unosił się balon z napisem „Bromberg”.
W latach 1913–1919 wieża Bismarcka była miejscem, w którym odbywało się wiele uroczystości, a także osobliwością miasta odwiedzaną podczas spacerów. Cieszyła się opinią najurodziwszej budowli tego typu na kresach wschodnich państwa niemieckiego.
W 1919 roku, krótko przed przejściem miasta w ręce Polaków, pomnik Bismarcka i większość tablic pamiątkowych wywiózł z Bydgoszczy ostatni nadburmistrz miasta Paul Mitzlaff. Posąg znalazł się w ogrodzie Domu Niemieckiego we Frankfurcie nad Odrą, a tablice ofiarowano organizacji opiekującej się pomnikiem na polach Grunwaldu.

### Okres polski 1920-1928
13 października 1921 roku na mocy uchwały Rady Miasta wieża została przekazana władzy duchownej. 22 października 1921 roku nastąpiło uroczyste przekazanie budowli oraz przemianowanie jej na Wieżę Wolności a dotychczasowe Wzgórze Bismarcka przemianowano na „Wzgórze Wolności”. Wieża została poświęcona przez biskupa Tadeusza Malczewskiego. Według założeń miała być ona przekształcona w kaplicę, a na szczycie w miejscu misy ogniowej miał stanąć ogromny krzyż.
Przez kilka lat spierano się w oparciu o stworzone koncepcje nad ostatecznym wyglądem po przebudowie. W związku z brakiem porozumienia w tej sprawie i z występującym brakiem środków finansowych zaczęto brać pod uwagę likwidację wieży. Skłaniał ku temu przekaz ideologiczny, który zdominował wizję artystyczną budowli, zdecydowanie obcy Polakom. Na posiedzeniu Rady Miasta w dniu 12 kwietnia 1928 roku przegłosowano (27 głosów za, 19 głosów przeciw, 1 głos wstrzymujący) wyburzenie wieży. Przeciwko tej decyzji do wojewody poznańskiego odwołał się klub radnych narodowości niemieckiej. Zresztą i po stronie polskich działaczy nie brakowało uwag krytycznych. Decyzję Rady uznali oni za pochopną i niezbyt szczęśliwą, która zaostrzy stosunki polsko-niemieckie.
Prac wyburzeniowych podjęła się firma budowlana inż. Głowackiego w zamian za odzyskany budulec. Pierwszej nieudanej próby wysadzenia wieży przy użyciu kwasu pikrynowego dokonano 17 maja 1928 roku. 18 maja 1928 roku o godzinie 20:13 wysadzono wieżę za pomocą 30 kg trotylu. Pozyskane w ten sposób kamienie i gruz wywieziono na Jachcice, gdzie posłużyły do utwardzenia terenu pod budowę elektrowni.
Obecnie istniejącą pamiątką po Wieży Bismarcka są prowadzące na wzniesienie schody, zaczynające się obok kamienicy przy ulicy Toruńskiej 86.

## Opis
Budowla ze względu na swoje usytuowanie na wzgórzu, była pomnikiem oraz wieżą widokową z tarasem i schodami wejściowymi. Na jej szczycie był zainstalowany duży znicz, który płonąc oświetlał wieżę. Monument był usytuowany na wzgórzu wznoszącym się na wysokość 40 m od lustra Brdy. Sama budowla liczyła 25 m wysokości, a z jej najwyższego tarasu można było podziwiać panoramę miasta.
W podstawie budowli znajdowały się zbiorniki na dziegieć wraz z urządzeniami do zasilania znicza i regulacji wielkości płomienia. Budowla została wzniesiona z kamienia, a wewnątrz wyłożona cegłą. Między pilastrami ściany frontowej umieszczono 4-metrowy relief przedstawiający rycerza zakonu krzyżackiego uzbrojonego w tarczę i miecz.
Wewnątrz znajdowała się izba pamięci o wysokości 5 m, z wejściem ozdobionym portalem. Prowadziły do niej sześciometrowe, granitowe schody.
Po ich boku znajdowały się dwie mniejsze misy ogniowe (o średnicy 2,5 metra i masie 1 tony). Pośrodku izby pamięci stał 2,6-metrowy posąg Bismarcka odlany z brązu. Kanclerz przedstawiony był w mundurze kirasjera, na głowie miał hełm, a w prawej ręce trzymał konstytucję Rzeszy Niemieckiej. Posąg został wykonany przez rzeźbiarza Richtera-Elsnera z Berlina. Oprócz pomnika w sali dominował wykonany z brązu jego herb. Ponadto na ścianach głównej sali znajdowało się 25 ozdobnych tablic pamiątkowych, ufundowanych przez miasta: Duisburg, Bremę, Lubekę, Dortmund, Monachium oraz różne osobistości, w tym cesarza Wilhelma II i kanclerza Rzeszy Niemieckiej Bethmanna-Holwega.
Powyżej izby pamięci znajdowało się kolejne pomieszczenie z portretem Bismarcka oraz zdjęciami z okresu budowy wieży, a powyżej na szczyt wieży prowadziły żelazne schody.

## Dane techniczne
- wysokość: 25 metrów
- podstawa: kwadrat o boku 21 metrów
- wykonanie: cegła i zaprawa betonowa licowana blokami kamiennymi (w ok. 10% pochodzących z rozebranych murów obronnych zamku bydgoskiego, misa ogniowa na szczycie (średnica 3,5 metra, waga ok. 2 ton)
- koszt: 120 000 marek

title: Wieża Bismarcka w Bydgoszczy

wikitext:
{{Pomnik infobox
 |nazwa                 = Wieża Bismarcka w Bydgoszczy
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               = WiezaBismarckaBydgoszczTablica22.png
 |opis grafiki          = Jedna z tablic pamiątkowych
 |państwo               = DEU
 |wariant flagi         = 1871
 |miejscowość           = [[Bydgoszcz]]
 |miejsce               = [[Park na Wzgórzu Wolności w Bydgoszczy|Wzgórze Wolności]]
 |typ pomnika           = wieża, [[posąg]], tablice pamiątkowe
 |styl architektoniczny =
 |projektant            = Paul Walther (wieża), Richter-Elsner (posąg)
 |fundator              =
 |materiał              =
 |całkowita wysokość    = 25
 |data budowy           = [[1905]]–[[1913]]
 |data odsłonięcia      = [[25 maja]] [[1913]]
 |ważniejsze przebudowy =
 |data likwidacji       = [[18 maja]] [[1928]]
 |kod mapy              = Bydgoszcz
 |współrzędne           = 53°7′2″N 18°1′15″E
 |commons               = Category:Bismarck tower in Bydgoszcz
}}
'''Wieża Bismarcka w [[Bydgoszcz]]y''' – [[Wieże Bismarcka|wieża Bismarcka]], istniejąca w latach [[1913]]–[[1928]].

== Historia ==
=== Okres pruski 1905-1919 ===
Budowa wieży została zainicjowana [[23 marca]] [[1905]] roku przez [[Hakata|Związek Marchii Wschodniej]] (Zarząd Wschodniej Grupy Bydgoszcz). [[4 października]] 1905 roku zawiązano ''Komitet Budowy Wieży Bismarcka w Bydgoszczy'' któremu przewodniczył nadburmistrz [[Alfred Knobloch]]<ref name="RM">Romaniuk Marek: Wieża Bismarcka w Bydgoszczy. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 6. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2001</ref>. Zdecydowano, że wzniesiona zostanie okolicznościowa wieża, chociaż rozważano również postawienie posągu na jednym z placów miejskich. Ostatecznie na lokalizację wybrano [[Bartodzieje Małe]]<ref name="RM"/>.

W marcu [[1907]] roku rozpoczęto oficjalną kwestę wśród ludności oraz zbierano środki od przedsiębiorców i instytucji, a w sierpniu miejsce budowy monumentu nazwano ''Wzgórzem Bismarcka''. Spośród ponad dwustu nadesłanych projektów wybrano ''Zmierzch Bogów'' berlińskiego architekta Paula Walthera<ref name="RM"/>. Pierwsze prace ziemne rozpoczęto [[31 marca]] [[1911]] roku. [[8 maja]] 1911 wmurowano [[kamień węgielny]].
Niedługo potem rozpoczęto prace ziemne i budowę [[fundament]]u. Prace elewacyjne ukończono jesienią 1911 roku. W lipcu [[1912]] roku na szczycie wieży zainstalowano misę ogniową projektu Leopolda Zobla (średnica 3,5 m, waga około 2 ton). Po kilku próbach rozpalenia płomieni zakończonych niepowodzeniem zainstalowano w misie instalację gazową. Wówczas płomień osiągał wysokość od 8 do 10 metrów.
Na początku maja [[1913]] roku ukończono wszystkie prace wykończeniowe wewnątrz i zewnątrz budowli. Bydgoska [[Wieże Bismarcka|Wieża Bismarcka]] została uroczyście otwarta 25 maja 1913 roku. W uroczystościach uczestniczyło ponad 8 tys. osób, a ponad miastem unosił się balon z napisem „Bromberg”<ref name="RM"/>.

W latach [[1913]]–[[1919]] wieża Bismarcka była miejscem, w którym odbywało się wiele uroczystości, a także osobliwością miasta odwiedzaną podczas spacerów. Cieszyła się opinią najurodziwszej budowli tego typu na kresach wschodnich państwa niemieckiego<ref name="RM"/>.

W [[1919]] roku, krótko przed przejściem miasta w ręce Polaków, pomnik Bismarcka i większość tablic pamiątkowych wywiózł z Bydgoszczy ostatni nadburmistrz miasta [[Paul Mitzlaff]]. Posąg znalazł się w ogrodzie Domu Niemieckiego we [[Frankfurt nad Odrą|Frankfurcie nad Odrą]], a tablice ofiarowano organizacji opiekującej się pomnikiem na polach Grunwaldu.

=== Okres polski 1920-1928 ===
13 października [[1921]] roku na mocy uchwały Rady Miasta wieża została przekazana władzy duchownej. 22 października 1921 roku nastąpiło uroczyste przekazanie budowli oraz przemianowanie jej na ''Wieżę Wolności'' a dotychczasowe ''Wzgórze Bismarcka'' przemianowano na „[[Wzgórze Wolności]]”. Wieża została poświęcona przez biskupa [[Tadeusz Skarbek-Malczewski|Tadeusza Malczewskiego]]. Według założeń miała być ona przekształcona w kaplicę, a na szczycie w miejscu misy ogniowej miał stanąć ogromny krzyż.

Przez kilka lat spierano się w oparciu o stworzone koncepcje nad ostatecznym wyglądem po przebudowie. W związku z brakiem porozumienia w tej sprawie i z występującym brakiem środków finansowych zaczęto brać pod uwagę likwidację wieży. Skłaniał ku temu przekaz ideologiczny, który zdominował wizję artystyczną budowli, zdecydowanie obcy Polakom. Na posiedzeniu Rady Miasta w dniu 12 kwietnia 1928 roku przegłosowano (27 głosów za, 19 głosów przeciw, 1 głos wstrzymujący) wyburzenie wieży. Przeciwko tej decyzji do wojewody poznańskiego odwołał się klub radnych narodowości niemieckiej. Zresztą i po stronie polskich działaczy nie brakowało uwag krytycznych. Decyzję Rady uznali oni za pochopną i niezbyt szczęśliwą, która zaostrzy stosunki polsko-niemieckie<ref name="RM"/>.

Prac wyburzeniowych podjęła się firma budowlana inż. Głowackiego w zamian za odzyskany budulec. Pierwszej nieudanej próby wysadzenia wieży przy użyciu [[kwas pikrynowy|kwasu pikrynowego]] dokonano 17 maja 1928 roku. 18 maja 1928 roku o godzinie 20:13 wysadzono wieżę za pomocą 30 kg [[trotyl]]u. Pozyskane w ten sposób kamienie i gruz wywieziono na [[Jachcice]], gdzie posłużyły do utwardzenia terenu pod budowę [[Elektrociepłownie w Bydgoszczy|elektrowni]].

Obecnie istniejącą pamiątką po ''Wieży Bismarcka'' są prowadzące na wzniesienie schody, zaczynające się obok kamienicy przy ulicy [[Ulica Toruńska w Bydgoszczy|Toruńskiej]] 86.

== Opis ==
Budowla ze względu na swoje usytuowanie na wzgórzu, była pomnikiem oraz wieżą widokową z tarasem i schodami wejściowymi. Na jej szczycie był zainstalowany duży [[Znicz (naczynie)|znicz]], który płonąc oświetlał wieżę. Monument był usytuowany na wzgórzu wznoszącym się na wysokość 40 m od lustra [[Brda|Brdy]]. Sama budowla liczyła 25 m wysokości, a z jej najwyższego tarasu można było podziwiać panoramę miasta<ref name="RM"/>.

W podstawie budowli znajdowały się zbiorniki na [[dziegieć]] wraz z urządzeniami do zasilania znicza i regulacji wielkości płomienia. Budowla została wzniesiona z kamienia, a wewnątrz wyłożona cegłą<ref name="RM"/>. Między [[Pilaster|pilastrami]] ściany frontowej umieszczono 4-metrowy [[relief]] przedstawiający rycerza [[Zakon krzyżacki|zakonu krzyżackiego]] uzbrojonego w tarczę i miecz.

Wewnątrz znajdowała się izba pamięci o wysokości 5 m, z wejściem ozdobionym [[portal]]em. Prowadziły do niej sześciometrowe, granitowe [[schody]].
Po ich boku znajdowały się dwie mniejsze misy ogniowe (o średnicy 2,5 metra i masie 1 tony). Pośrodku izby pamięci stał 2,6-metrowy posąg [[Otto von Bismarck|Bismarcka]] odlany z [[Brązy|brązu]]. Kanclerz przedstawiony był w mundurze [[Kirasjerzy|kirasjera]], na głowie miał hełm, a w prawej ręce trzymał konstytucję [[Cesarstwo Niemieckie|Rzeszy Niemieckiej]]. [[Posąg]] został wykonany przez rzeźbiarza Richtera-Elsnera z [[Berlin]]a. Oprócz pomnika w sali dominował wykonany z brązu jego herb. Ponadto na ścianach głównej sali znajdowało się 25 ozdobnych tablic pamiątkowych, ufundowanych przez miasta: [[Duisburg]], [[Brema|Bremę]], [[Lubeka|Lubekę]], [[Dortmund]], [[Monachium]] oraz różne osobistości, w tym cesarza [[Wilhelm II Hohenzollern|Wilhelma II]] i kanclerza Rzeszy Niemieckiej [[Theobald von Bethmann Hollweg|Bethmanna-Holwega]]<ref name="RM"/>.

Powyżej izby pamięci znajdowało się kolejne pomieszczenie z portretem Bismarcka oraz zdjęciami z okresu budowy wieży, a powyżej na szczyt wieży prowadziły żelazne schody.

== Dane techniczne ==
* wysokość: 25 metrów
* podstawa: kwadrat o boku 21 metrów
* wykonanie: cegła i zaprawa betonowa licowana blokami kamiennymi (w ok. 10% pochodzących z rozebranych murów obronnych [[Zamek w Bydgoszczy|zamku bydgoskiego]], misa ogniowa na szczycie (średnica 3,5 metra, waga ok. 2 ton)
* koszt: 120 000 [[marka niemiecka|marek]]

== Zobacz też ==
* [[pomniki i rzeźby w Bydgoszczy]]
* [[park na Wzgórzu Wolności w Bydgoszczy]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Romaniuk Marek: Wieża Bismarcka w Bydgoszczy. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 6. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2001
* {{Cytuj stronę | url = http://www.bismarcktuerme.de/ebene4/polen/bromberg_pl.html | tytuł = Portal poświęcony wieżom Bismarcka | opublikowany = bismarcktuerme.de | archiwum = https://web.archive.org/web/20120709014453/http://www.bismarcktuerme.de/ebene4/polen/bromberg_pl.html | zarchiwizowano = 2012-07-09}}
* [http://bydgoszcz.wyborcza.pl/bydgoszcz/1,48722,15222883,Przeczytaj__co_Bunkier_napisal_na_tablicy_o_Wiezy.html O bydgoskiej Wieży Bismarcka]

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.bismarcktuerme.de/174er%20Breite%20Grafiken/Polen/BrombergEinweihung175x119.jpg | tytuł = Zdjęcia przedwojenne | opublikowany = bismarcktuerme.de | archiwum = https://web.archive.org/web/20070930153711/http://www.bismarcktuerme.de/174er%20Breite%20Grafiken/Polen/BrombergEinweihung175x119.jpg | zarchiwizowano = 2007-09-30}}
* [https://polona.pl/search/?filters=keyword:%22Wie%C5%BCa_Bismarcka_(Bydgoszcz)%22,public:1,hasTextContent:0 Archiwalne widoki wieży] w bibliotece [[Polona]]

[[Kategoria:Nieistniejące wieże Bismarcka w Polsce|Bydgoszcz]]
[[Kategoria:Pomniki w Bydgoszczy]]
[[Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Bydgoszczy]]

title: Wieża Bismarcka w Bydgoszczy

Państwo: Cesarstwo Niemieckie

Miejscowość: Bydgoszcz

Miejsce: Wzgórze Wolności

Typ obiektu: wieża, posąg, tablice pamiątkowe


text:
# Język malecite
Język malecite, język peskotomuhkati-wolastoqey, język maliseet-passamaquoddy - krytycznie zagrożony wymarciem język z grupy języków algonkiańskich. Używany jest przez Indian Malecite i Passamaquoddy na terenie Maine i Nowego Brunszwiku. W skład języka wchodzą dwa dialekty: Wolastoqey oraz Passamaquoddy. Język malecite był w powszechnym użyciu do czasów po II wojnie światowej, wtedy zmiany w systemie edukacji oraz zwiększona liczba małżeństw z osobami spoza grupy językowej, spowodowały spadek liczby dzieci, które mówiły w malecite.

## Liczebniki[3]
1. peskw
2. nis
3. nihi
4. new
5. nan
6. kamahcin
7. əlowikənək
8. əkwəməlcin
9. eskwənatek
10. 'kwətinsk

title: Język malecite

wikitext:
{{Język infobox
 | nazwa oryginalna = Peskotomuhkati-Wolastoqey<br>skicinuwatuwewakon
 | obszar           = [[Nowy Brunszwik]], [[Maine]]
 | liczba mówiących = 355 (2016, [[Kanada]])<ref>[https://www.ethnologue.com/19/language/pqm/|Maliseet-passamaquoddy] na [[Ethnologue]]</ref>
 | system pisma     = [[Alfabet łaciński|łaciński]]
 | klasyfikacja     = * [[Języki algijskie]]
* [[Języki algonkiańskie]]
* [[Języki wschodnioalgonkiańskie]]
* Język malecite
 | język urzędowy   =
 | organ regulujący =
 | iso1             =
 | iso2             =
 | iso3             = pqm
 | sil              =
 | dialekty         =
 | kod              =
 | mapka            =
 | opis             =
 | wikisłownik      =
}}

'''Język malecite, język peskotomuhkati-wolastoqey, język maliseet-passamaquoddy''' - krytycznie zagrożony wymarciem język z grupy [[Języki algonkiańskie|języków algonkiańskich]]. Używany jest przez [[Indianie Ameryki Północnej|Indian]] [[Malecite]] i [[Passamaquoddy]] na terenie [[Maine]] i [[Nowy Brunszwik|Nowego Brunszwiku]]. W skład języka wchodzą dwa dialekty: Wolastoqey oraz Passamaquoddy. Język malecite był w powszechnym użyciu do czasów po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]], wtedy zmiany w systemie edukacji oraz zwiększona liczba małżeństw z osobami spoza grupy językowej, spowodowały spadek liczby dzieci, które mówiły w malecite<ref>Leavitt, Robert M. ''Passamaquoddy-Maliseet''. 1996. Newcastle: Lincom Europa.</ref>.

== Liczebniki<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=MALISEET/WOLASTOQEY LANGUAGE, PEOPLE, & CULTURE|url=https://www.youtube.com/watch?v=K2Lygi3yoxA|autorzy=ILoveLanguages!|data dostępu=2025-07-31|emisja=2025-07-19}}</ref> ==

# peskw
# nis
# nihi
# new
# nan
# kamahcin
# əlowikənək
# əkwəməlcin
# eskwənatek
# 'kwətinsk

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Języki algonkiańskie]]
[[Kategoria:Języki zagrożone w Ameryce Północnej]]
[[Kategoria:Maine]]
[[Kategoria:Nowy Brunszwik]]
[[Kategoria:Języki Kanady]]
[[Kategoria:Języki Stanów Zjednoczonych]]

title: Peskotomuhkati-Wolastoqey · skicinuwatuwewakon

Obszar: Nowy Brunszwik, Maine

Pismo/alfabet: łaciński

title: Klasyfikacja genetyczna

Klasyfikacja genetyczna: - Języki algijskie - Języki algonkiańskie - Języki wschodnioalgonkiańskie - Język malecite

title: Status oficjalny

UNESCO: 4 poważnie zagrożony↗

Ethnologue: 8a umierający↗

title: Kody języka

ISO 639-3: pqm

IETF: pqm

Ethnologue: pqm

WALS: psm

title: W Wikipedii

W Wikipedii: Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.


text:
# Heidi Montag
Heidi Blair Montag Pratt (ur. 15 września 1986 w Crested Butte, Kolorado) – amerykańska piosenkarka, autorka słów piosenek, celebrytka i osobowość telewizyjna. Najbardziej znana z reality show telewizji MTV Wzgórza Hollywood (The Hills). Żona Spencera Pratta.

## Kariera

### Reality show
Urodziła się w Crested Butte w stanie Kolorado. Po ukończeniu liceum przeprowadziła się do Kalifornii, by uczęszczać do Academy of Art University w San Francisco. Tam spotkała Lauren Conrad, która była jedną z głównych bohaterek reality show Laguna Beach. Obie dostały się do Fashion Institute of Design & Merchandising w Los Angeles. Lauren dostała swój program Wzgórza Hollywood (The Hills), którego premiera odbyła się 31 maja 2006 roku. Heidi również pojawiła się w programie, dzieliła pokój z Lauren i uczęszczała do Fashion Institute of Design & Merchandising. W 2005 roku zrezygnowała ze studiowania w Fashion Institute, gdyż została zatrudniona w Bolthouse Productions.
Pojawiła się w każdym odcinku sezonu pierwszego i drugiego Wzgórz Hollywood i w sezonie trzecim, który rozpoczął się 13 sierpnia 2007 roku. Latem 2006 roku zaczęła spotykać się z innym uczestnikiem programu, managerem Brody'ego Jennera, Spencerem Prattem. Sezon drugi Wzgórz (emitowany od stycznia do kwietnia 2007) skupił się przede wszystkim na relacji między Heidi a Spencerem oraz jej przyjaźni z Lauren Conrad i Audriną Patridge. W finale drugiego sezonu Heidi wyprowadziła się z mieszkania Lauren i przeprowadziła się do domu Spencera. Chociaż nie mieszkała już z przyjaciółką, dalej utrzymywały kontakt. Przyjaźń zakończyła się po tym, kiedy Lauren obwiniła Heidi i Spencera o opublikowanie jej seks taśmy z byłym chłopakiem Jasonem Wahlerem.
W kwietniu 2009 roku, razem z mężem Spencerem, pojawiła się w reality show I'm a Celebrity... Get Me out of Here. Ich występ był szeroko krytykowany, gdyż para twierdziła, że podczas nagrania byli torturowani. Po czterech dniach opuścili program. Szybko jednak zmienili swoje zdanie i znów powrócili do programu. Niestety, po wykryciu u Heidi wrzodów żołądka, para musiała opuścić program już na zawsze. Po wyjściu ze szpitala Heidi, oznajmili, iż nigdy nie byli torturowani w show.
W listopadzie 2009 roku przeszła serię operacji plastycznych. W styczniu 2010 roku, na łamach magazynu People, pokazała swój nowy wizerunek. Została ostro skrytykowana za całkowitą zmianę rysów swojej twarzy. Poza tym powiększyła piersi do rozmiaru DDD.

### Telewizja
W listopadzie 2008 roku Heidi i Spencer zagrali w odcinku sitcomu telewizji CBS Jak poznałem waszą matkę (How I Met Your Mother). Odcinek, w którym zagrali siebie został wyemitowany w styczniu 2009 roku.

### Muzyka
W lutym 2007 roku Heidi zaczęła pracę nad swoim debiutanckim albumem z producentem Davidem Fosterem. 16 sierpnia 2007 roku odbyła się premiera jej piosenki "Body Language", w której Heidi rapuje.
5 lutego 2008 roku odbyła się premiera pierwszego singla "Higher" na iTunes. Piosenka nie zdobyła jednak pochlebnych recenzji, zarówno od krytyków, jak i od słuchaczy. W następnym miesiącu Heidi wydała swój drugi singel "No More", którego premiera również odbyła się na iTunes. W czerwcu 2008 roku wydała kolejne dwa single: "Fashion" oraz "One More Drink". Wyjawiła również zainteresowaniem nagraniem chrześcijańskiego albumu.
23 sierpnia 2009 roku wystąpiła na żywo podczas Miss Universe 2009 na Bahamach. Zaśpiewała piosenkę "Body Language".
11 stycznia 2010 roku odbyła się premiera jej debiutanckiego albumu "Superficial". W pierwszym tygodniu sprzedaży płyta rozeszła się w zaledwie 658 kopiach.

### Linia odzieżowa
Ma swoją własną linię odzieżową "Heidiwood". Swoją kolekcję zaprezentowała w Nowym Jorku w programie MTV Total Request Live (TRL) oraz w Hollywood 11 kwietnia 2008 roku.

title: Heidi Montag

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Heidi Montag
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = Heidi Montag.jpg
 |opis zdjęcia          = [[Hollywood]], czerwiec 2008 roku
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Heidi Blair Montag
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 15 września 1986
 |miejsce urodzenia     = [[Crested Butte]], [[Kolorado (stan)|Kolorado]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[Muzyka pop|Pop]]
 |zawód                 = [[piosenkarz|piosenkarka]], autorka tekstów piosenek, [[Celebryta|celebrytka]], osobowość telewizyjna
 |aktywność             = od 2005
 |wydawnictwo           = [[Warner Records|Warner Bros. Records]]
 |powiązania            = Spencer Pratt
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Heidi Blair Montag Pratt''' (ur. 15 września 1986 w [[Crested Butte]], [[Kolorado (stan)|Kolorado]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] [[piosenkarz|piosenkarka]], autorka słów piosenek, [[Celebryta|celebrytka]] i osobowość telewizyjna. Najbardziej znana z [[reality show]] telewizji [[MTV]] ''[[Wzgórza Hollywood]] (The Hills)''. Żona Spencera Pratta.

== Kariera ==
=== Reality show ===
Urodziła się w [[Crested Butte]] w stanie [[Kolorado (stan)|Kolorado]]. Po ukończeniu liceum przeprowadziła się do [[Kalifornia|Kalifornii]], by uczęszczać do Academy of Art University w [[San Francisco]]. Tam spotkała [[Lauren Conrad]], która była jedną z głównych bohaterek [[reality show]] ''[[Laguna Beach MTV|Laguna Beach]]''. Obie dostały się do [[Fashion Institute of Design & Merchandising]] w [[Los Angeles]]. [[Lauren Conrad|Lauren]] dostała swój program ''[[Wzgórza Hollywood]] (The Hills)'', którego premiera odbyła się 31 maja 2006 roku. Heidi również pojawiła się w programie, dzieliła pokój z Lauren i uczęszczała do Fashion Institute of Design & Merchandising. W 2005 roku zrezygnowała ze studiowania w Fashion Institute, gdyż została zatrudniona w Bolthouse Productions.

Pojawiła się w każdym odcinku sezonu pierwszego i drugiego ''[[Wzgórza Hollywood|Wzgórz Hollywood]]'' i w sezonie trzecim, który rozpoczął się 13 sierpnia 2007 roku. Latem 2006 roku zaczęła spotykać się z innym uczestnikiem programu, [[menedżer|managerem]] [[Brody Jenner|Brody'ego Jennera]], Spencerem Prattem. Sezon drugi ''[[Wzgórza Hollywood|Wzgórz]]'' (emitowany od stycznia do kwietnia 2007) skupił się przede wszystkim na relacji między Heidi a Spencerem oraz jej przyjaźni z [[Lauren Conrad]] i [[Audrina Patridge|Audriną Patridge]]. W finale drugiego sezonu Heidi wyprowadziła się z mieszkania [[Lauren Conrad|Lauren]] i przeprowadziła się do domu Spencera. Chociaż nie mieszkała już z przyjaciółką, dalej utrzymywały kontakt. Przyjaźń zakończyła się po tym, kiedy [[Lauren Conrad|Lauren]] obwiniła Heidi i Spencera o opublikowanie jej seks taśmy z byłym chłopakiem Jasonem Wahlerem.

W kwietniu 2009 roku, razem z mężem Spencerem, pojawiła się w [[reality show]] ''[[I'm a Celebrity... Get Me out of Here]]''. Ich występ był szeroko krytykowany, gdyż para twierdziła, że podczas nagrania byli torturowani. Po czterech dniach opuścili program. Szybko jednak zmienili swoje zdanie i znów powrócili do programu. Niestety, po wykryciu u Heidi wrzodów żołądka, para musiała opuścić program już na zawsze. Po wyjściu ze szpitala Heidi, oznajmili, iż nigdy nie byli torturowani w show.

W listopadzie 2009 roku przeszła serię operacji plastycznych. W styczniu 2010 roku, na łamach magazynu People, pokazała swój nowy wizerunek. Została ostro skrytykowana za całkowitą zmianę rysów swojej twarzy. Poza tym powiększyła piersi do rozmiaru DDD.

=== Telewizja ===
W listopadzie 2008 roku Heidi i Spencer zagrali w odcinku [[sitcom]]u telewizji [[CBS]] ''[[Jak poznałem waszą matkę]] (How I Met Your Mother)''. Odcinek, w którym zagrali siebie został wyemitowany w styczniu 2009 roku.

=== Muzyka ===
W lutym 2007 roku Heidi zaczęła pracę nad swoim debiutanckim albumem z producentem [[David Foster|Davidem Fosterem]]. 16 sierpnia 2007 roku odbyła się premiera jej piosenki "Body Language", w której Heidi [[rap]]uje.

5 lutego 2008 roku odbyła się premiera pierwszego [[Singel (wydawnictwo muzyczne)|singla]] "Higher" na [[iTunes]]. Piosenka nie zdobyła jednak pochlebnych recenzji, zarówno od krytyków, jak i od słuchaczy. W następnym miesiącu Heidi wydała swój drugi singel "No More", którego premiera również odbyła się na [[iTunes]]. W czerwcu 2008 roku wydała kolejne dwa single: "Fashion" oraz "One More Drink". Wyjawiła również zainteresowaniem nagraniem chrześcijańskiego albumu.

23 sierpnia 2009 roku wystąpiła na żywo podczas [[Miss Universe 2009]] na [[Bahamy|Bahamach]]. Zaśpiewała piosenkę "Body Language".

11 stycznia 2010 roku odbyła się premiera jej debiutanckiego albumu "Superficial". W pierwszym tygodniu sprzedaży płyta rozeszła się w zaledwie 658 kopiach.

=== Linia odzieżowa ===
Ma swoją własną linię odzieżową "Heidiwood". Swoją kolekcję zaprezentowała w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]] w programie [[MTV]] ''[[Total Request Live]] (TRL)'' oraz w [[Hollywood]] 11 kwietnia 2008 roku.

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.allmusic.com/artist/heidi-montag-p1054080 Heidi Montag w allmusic.com] {{lang|en}}
* {{IMDb|osoba|2147284|Heidi Montag}}
* [http://web.archive.org/web/20071011004752/http://officialheidimontag.com/ strona archiwalna]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Montag, Heidi}}
[[Kategoria:Amerykańskie osobowości telewizyjne]]
[[Kategoria:Uczestnicy programów typu reality show]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Hollywood]]
[[Kategoria:Amerykańskie wokalistki popowe]]
[[Kategoria:Piosenkarze związani z Los Angeles]]

title: Heidi Montag

Imię i nazwisko: Heidi Blair Montag

Data i miejsce urodzenia: 15 września 1986 · Crested Butte, Kolorado

Gatunki: Pop

Zawód: piosenkarka, autorka tekstów piosenek, celebrytka, osobowość telewizyjna

Wydawnictwo: Warner Bros. Records

Powiązania: Spencer Pratt


text:
# Peculiar (Missouri)
Peculiar – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Cass.

title: Peculiar (Missouri)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Peculiar
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = City
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Peculiar
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Missouri}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Cass (Missouri)|Cass]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 29-56756<br />[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0724169
 |powierzchnia                 = 21,77
 |wysokość                     = 302
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 816
 |kod pocztowy                 = 64078
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-06:00]]
 |kod mapy                     = US-MO
 |współrzędne                  = 38°43′15″N 94°27′24″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Peculiar''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Missouri (stan)|Missouri]], w hrabstwie [[Hrabstwo Cass (Missouri)|Cass]].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Missouri]]

title: Peculiar

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Missouri

Hrabstwo: Cass


text:
# Glinki-Rafały
Glinki-Rafały – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Sypniewo.  Wieś leży przy drodze drodze wojewódzkiej nr 626.
Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie różańskim ziemi różańskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Sypniewie.

title: Glinki-Rafały

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Glinki-Rafały
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = mazowieckie
 |powiat                 = [[Powiat makowski|makowski]]
 |gmina                  = [[Sypniewo (gmina)|Sypniewo]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 89{{r|rap}}
 |rok                    = 2022
 |strefa numeracyjna     = 29
 |kod pocztowy           = 06-216{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = WMA
 |SIMC                   = 0520857{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Sypniewo (gmina)
 |współrzędne            = 53°01'30"N 21°19'17"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|33099|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Glinki-Rafały''' – [[wieś]] sołecka{{r|sol}} w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat makowski|powiecie makowskim]], w [[Sypniewo (gmina)|gminie Sypniewo]]{{r|teryt|roz}}.  Wieś leży przy drodze [[Droga wojewódzka nr 626|drodze wojewódzkiej nr 626]].

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie różańskim [[ziemia różańska|ziemi różańskiej]]<ref>Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego</ref>. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo ostrołęckie|województwa ostrołęckiego]].

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii [[Parafia św. Jana Chrzciciela w Sypniewie|św. Jana Chrzciciela w Sypniewie]].

== Zobacz też ==
* [[Glinki Mokre]], [[Glinki Suche]], [[Stare Glinki]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[http://bipsypniewo.megabajt.net.pl/images/ogloszenia/2023/RAPORT_O_STANIE_GMINY_2022.pdf Raport o stanie gminy Sypniewo w 2022. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2022] s. 6</ref>
* <ref name=sol>[https://sypniewo.pl/solectwa.html Strona gminy, sołectwa]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=298|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|II|587|Glinki (11)}}

{{Gmina Sypniewo}}

[[Kategoria:Sypniewo (gmina)]]
[[Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)]]

title: Glinki-Rafały

Województwo: mazowieckie

Powiat: makowski

Gmina: Sypniewo

Tablice rejestracyjne: WMA


text:
# Sławibor
Sławibor (IX w.) – książę pszowski lub milczański, ojciec Ludmiły, żony czeskiego księcia Borzywoja I.
Według legendy tzw. Krystiana oraz przekazu kronikarza Kosmasa z Pragi był komesem w grodzie Pšov (współczesny Mielnik), z kolei według słowiańskiego Prologu o św. Ludmile był księciem serbskiego plemienia Milczan.

title: Sławibor

wikitext:
'''Sławibor''' (IX w.) – książę [[Pszowianie|pszowski]] lub [[Milczanie|milczański]], ojciec [[Ludmiła Czeska|Ludmiły]], żony czeskiego księcia [[Borzywoj I|Borzywoja I]].

Według legendy tzw. Krystiana oraz przekazu kronikarza [[Kosmas z Pragi|Kosmasa z Pragi]] był komesem w grodzie Pšov (współczesny [[Mielnik (Czechy)|Mielnik]]), z kolei według słowiańskiego [[Prolog o św. Ludmile|Prologu o św. Ludmile]] był księciem serbskiego plemienia Milczan.

== Bibliografia ==
* Robert F. Barkowski, ''Poczet władców słowiańskich 631-1168'', Warszawa 2017, s. 42.
*[[Gerard Labuda|Labuda G.]], ''Sławibor'', [[Słownik starożytności słowiańskich]], t. 5, 1975, s. 239.

[[Kategoria:Historia Czech]]
[[Kategoria:Władcy dawnych Słowian]]
[[Kategoria:Prasłowianie]]


text:
# Agum I
Agum I (Agum maḫrû), Agum Wielki (Agum rabû) – według Synchronistycznej listy królów i Babilońskiej listy królów A drugi władca z dynastii kasyckiej, syn i następca Gandasza. W inskrypcji Aguma-kakrime wymieniany jako przodek Aguma II.
Nie są znane żadne inskrypcje tego władcy, nie jest wymieniany też w żadnych współczesnych mu źródłach pisanych. Jedynym źródłem informacji o nim są powstałe później listy królów (Babilońska lista królów A i Synchronistyczna lista królów) oraz inskrypcja Aguma-kakrime. Babilońska lista królów A i Synchronistyczna lista królów zgodnie wymieniają go jako drugiego władcę z dynastii kasyckiej, syna i następcę jej założyciela - Gandasza. Zgodne są one też co do tego, że następcą Aguma I miał być Kasztiliasz I. Dodatkowo Babilońska lista królów A podaje długość panowania Aguma I, która wynosić miała 22 lata. W genealogii Aguma II podanej w inskrypcji Aguma-kakrime Agum I jest najwcześniejszym spośród wymienionych tam przodków tego władcy (Gandasz z nieznanych powodów został pominięty). To samo źródło jako syna Aguma I podaje Kasztiliasza I.
Nie wiadomo dokładnie kiedy panować miał Agum I. Synchronistyczna lista królów czyni go wprawdzie współczesnym asyryjskiego króla Szamszi-Adada II (ok. 1585-1580 p.n.e.), ale bardziej prawdopodobne wydaje się założenie, iż był on współczesny ostatnim władcom z dynastii starobabilońskiej (przełom XVIII/XVII w. p.n.e.).

title: Agum I

wikitext:
'''Agum I''' (''Agum maḫrû'')<ref>Według ''Synchronistycznej listy królów'' (I 11') i ''Babilońskiej listy królów A'' (I 17'); Brinkman J.A., ''Materials...'', s. 95-96.</ref>, '''Agum Wielki''' (''Agum rabû'')<ref>Według ''inskrypcji Aguma-kakrime'' (V R 33 I 19); Brinkman J.A., ''Materials...'', s. 95-96.</ref> – według ''[[Synchronistyczna lista królów|Synchronistycznej listy królów]]'' i ''[[Babilońska lista królów A|Babilońskiej listy królów A]]'' drugi władca z [[dynastia kasycka|dynastii kasyckiej]], syn i następca [[Gandasz]]a. W ''inskrypcji Aguma-kakrime'' wymieniany jako przodek [[Agum II|Aguma II]].

Nie są znane żadne inskrypcje tego władcy, nie jest wymieniany też w żadnych współczesnych mu źródłach pisanych<ref name=Brinkman>Brinkman J.A., ''Materials...'', s. 96</ref>. Jedynym źródłem informacji o nim są powstałe później listy królów (''Babilońska lista królów A'' i ''Synchronistyczna lista królów'') oraz ''inskrypcja Aguma-kakrime''<ref name=Brinkman />. ''Babilońska lista królów A'' i ''Synchronistyczna lista królów'' zgodnie wymieniają go jako drugiego władcę z dynastii kasyckiej, syna i następcę jej założyciela - Gandasza<ref name=Grayson91>Grayson A.K., ''Königslisten...'', s. 91.</ref><ref name=Grayson118>Grayson A.K., ''Königslisten...'', s. 118.</ref>. Zgodne są one też co do tego, że następcą Aguma I miał być [[Kasztiliasz I]]<ref name=Grayson91 /><ref name=Grayson118 />. Dodatkowo ''Babilońska lista królów A'' podaje długość panowania Aguma I, która wynosić miała 22 lata<ref name=Grayson91 /><ref name=Brinkman />. W genealogii Aguma II podanej w ''inskrypcji Aguma-kakrime'' Agum I jest najwcześniejszym spośród wymienionych tam przodków tego władcy (Gandasz z nieznanych powodów został pominięty)<ref name=Koppen>van Koppen F., ''The Agum-kakrime...'', s. 136.</ref>. To samo źródło jako syna Aguma I podaje Kasztiliasza I<ref name=Koppen />.

Nie wiadomo dokładnie kiedy panować miał Agum I. ''Synchronistyczna lista królów'' czyni go wprawdzie współczesnym [[Asyria|asyryjskiego]] króla [[Szamszi-Adad II|Szamszi-Adada II]] (ok. 1585-1580 p.n.e.)<ref name=Grayson118 />, ale bardziej prawdopodobne wydaje się założenie, iż był on współczesny ostatnim władcom z dynastii starobabilońskiej (przełom XVIII/XVII w. p.n.e.)<ref>''The Cambridge Ancient History'' (third edition), t. II/1 (''History of the Middle East and the Aegean Region c. 1800-1350 B.C.''), Cambridge University Press 1971, s. 820-821 (tabela „(B) WESTERN ASIA 1792-1390 B.C.”)</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

==Bibliografia==
* Brinkman J.A., ''Materials and Studies for Kassite History'', tom I, The Oriental Institute of the University of Chicago 1976.
* Grayson A.K., ''Königslisten und Chroniken. B. Akkadisch'', w: ''Reallexikon der Assyriologie'', tom VI (''Klagesang-Libanon''), Walter de Gruyter, Berlin - New York 1980-83, s. 86-135.
* van Koppen F., ''The Agum-kakrime Inscription'', w: Chavalas M. (edytor), ''The Ancient Near East - Historical Sources in Translation'', Blackwell Publishing, Carlton 2006, s. 135-140.

[[Kategoria:Władcy kasyccy]]