text:
# Nowa Pogorzel
Nowa Pogorzel – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Siennica.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika w Siennicy.

title: Nowa Pogorzel

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Nowa Pogorzel
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = mazowieckie
 |powiat                 = [[Powiat miński|miński]]
 |gmina                  = [[Siennica (gmina)|Siennica]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 280{{r|pwl|nsp}}
 |rok                    = 2021
 |strefa numeracyjna     = 25
 |kod pocztowy           = 05-332{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = WM
 |SIMC                   = 0687190{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Siennica (gmina)
 |współrzędne            = 52°06'59"N 21°34'58"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|88095|data=2025-03-11}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Nowa Pogorzel''' – [[wieś]] sołecka{{r|sol}} w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat miński|powiecie mińskim]], w [[Siennica (gmina)|gminie Siennica]]{{r|teryt|roz}}.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo siedleckie|województwa siedleckiego]].

Wierni Kościoła [[Kościół łaciński|rzymskokatolickiego]] należą do parafii [[Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika w Siennicy|św. Stanisława Biskupa Męczennika w Siennicy]]{{r|par}}.

== Zobacz też ==
* [[Pogorzel (powiat miński)]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=pwl>{{Polska w liczbach|id=wies_Nowa_Pogorzel|nazwa=Wieś Nowa Pogorzel w liczbach|data dostępu=2024-11-20}}</ref>
* <ref name="nsp">{{Cytuj |url = https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/teryt/jednostka |tytuł = NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych |data = 2022-09-19 |data dostępu = 2024-11-20 |opublikowany = Bank Danych Lokalnych GUS}}</ref>
* <ref name=sol>[https://www.ugsiennica.pl/39,solectwa Strona gminy, sołectwa]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=817|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name=par>[https://diecezja.waw.pl/parafia/siennica-parafia-sw-stanislawa-biskupa-i-meczennika/ Opis parafii na stronie diecezji]</ref>
}}

{{Gmina Siennica}}

[[Kategoria:Siennica (gmina)]]

title: Nowa Pogorzel

Województwo: mazowieckie

Powiat: miński

Gmina: Siennica

Tablice rejestracyjne: WM


text:
# Jolanta Fedak
Jolanta Beata Fedak z domu Pietruńko (ur. 21 września 1960 w Żarach, zm. 31 grudnia 2020 w Zielonej Górze) – polska polityk, politolog i działaczka samorządowa, w latach 2007–2011 minister pracy i polityki społecznej, posłanka na Sejm IX kadencji (2019–2020).

## Życiorys
Córka Jana i Wiktorii. Absolwentka studiów o specjalności nauczycielskiej w Instytucie Nauk Politycznych Uniwersytetu Wrocławskiego (1984). Kształciła się podyplomowo w zakresie administracji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz zarządzania oświatą na Uniwersytecie Szczecińskim. Od początku lat 90. należała do Polskiego Stronnictwa Ludowego, była zatrudniona jako etatowy pracownik partii w Zielonej Górze. Po reformie samorządowej została powołana na stanowisko wicemarszałka lubuskiego. W rządzie Leszka Millera z rekomendacji PSL objęła funkcję wicewojewody lubuskiego, którą pełniła od 14 listopada 2001 do 3 marca 2003. Była następnie sekretarzem gminy Krosno Odrzańskie.
Bezskutecznie kandydowała do Sejmu w wyborach parlamentarnych w 2001 i do Senatu w wyborach w 2005. Bez powodzenia ubiegała się także o stanowisko prezydenta Zielonej Góry w wyborach samorządowych w 2006 (otrzymała 704 głosy). Została jednocześnie powołana w skład zarządu województwa w zawiązanej przez PO, PiS i PSL koalicji.
Od 2005 do 2012 była wiceprezesem Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL, a od 2008 stała na czele lubuskich struktur tej partii.
Kandydowała także do Senatu w wyborach parlamentarnych w 2007 z okręgu zielonogórskiego z ramienia PSL. Nie uzyskała mandatu, zdobywając 45 719 głosów. 16 listopada 2007 została ministrem pracy i polityki społecznej w pierwszym rządzie Donalda Tuska.
W wyborach w 2011 kandydowała do Sejmu z 1. miejsca na liście PSL w okręgu zielonogórskim, zdobywając 4692 głosy i nie uzyskując mandatu. 18 listopada 2011 zakończyła urzędowanie na funkcji ministra.
W 2013 została zatrudniona na stanowisku radcy prezesa ZUS, zaś od 2015 do 2017 kierowała Wojewódzkim Funduszem Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska w Zielonej Górze. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 kandydowała z okręgu nr 13, nie uzyskując mandatu. W wyborach w 2015 ponownie otwierała lubuską listę kandydatów PSL do Sejmu. W 2019 ubiegała się o mandat europosłanki z listy Koalicji Europejskiej, nie została wówczas wybrana.
W wyborach krajowych w tym samym roku z ramienia PSL uzyskała mandat posłanki IX kadencji, otrzymując w okręgu lubuskim 13 792 głosy. Zmarła w trakcie kadencji, mandat po niej objął Łukasz Mejza.

## Życie prywatne
Jolanta Fedak była mężatką, miała córkę Agatę.
Zmagała się z chorobą nowotworową; zmarła 31 grudnia 2020. 7 stycznia 2021 została pochowana na Cmentarzu Komunalnym w Zielonej Górze.

## Odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 2021 (pośmiertnie)[19][20]
- Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego – 2012[21]

wikiname: plwiki

title: Jolanta Fedak

in_language: pl

wikitext:
{{Polityk infobox
 | imię i nazwisko     = Jolanta Fedak
 | data urodzenia      = 21 września 1960
 | miejsce urodzenia   = [[Żary]]
 | data śmierci        = 31 grudnia 2020
 | miejsce śmierci     = [[Zielona Góra]]
 | grafika             = Jolanta Fedak.jpg
 | funkcja             = [[Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej|Minister pracy i polityki społecznej]]
 | partia              = [[Polskie Stronnictwo Ludowe]]
 | od                  = 16 listopada 2007
 | do                  = 18 listopada 2011
 | poprzednik          = [[Joanna Kluzik-Rostkowska]]
 | następca            = [[Władysław Kosiniak-Kamysz]]
 | quote               = Jolanta Fedak
 | odznaczenia         = {{order|OOP|KKO}} {{order|PL-OHzZdWL}}
 | opis grafiki        =
 | commons             =
 | news                =
}}
'''Jolanta Beata Fedak''' z domu Pietruńko (ur. [[21 września]] [[1960]] w [[Żary|Żarach]], zm. [[31 grudnia]] [[2020]]<ref>{{Cytuj stronę |tytuł = Nie żyje była minister pracy Jolanta Fedak |data = 31 grudnia 2020 |data dostępu = 2020-12-31 |opublikowany = businessinsider.com.pl |url = https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/jolanta-fedak-nie-zyje-byla-minister-pracy-zmarla-w-wieku/wb1tmqp}}</ref> w [[Zielona Góra|Zielonej Górze]]<ref name=":0">{{Cytuj stronę |tytuł = Jolanta Fedak |data dostępu = 2025-05-31 |opublikowany = rejestry-notarialne.pl |url = https://rejestry-notarialne.pl/37}}</ref>) – [[polska]] [[polityk]], [[politologia|politolog]] i działaczka [[samorząd terytorialny w Polsce|samorządowa]], w latach 2007–2011 [[Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej|minister pracy i polityki społecznej]], posłanka na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] [[Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji|IX]] kadencji (2019–2020).

== Życiorys ==
Córka Jana i Wiktorii<ref name=":0" />. Absolwentka studiów o specjalności nauczycielskiej w [[Uniwersytet Wrocławski|Instytucie Nauk Politycznych Uniwersytetu Wrocławskiego]] (1984). Kształciła się podyplomowo w zakresie administracji na [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]] oraz zarządzania oświatą na [[Uniwersytet Szczeciński|Uniwersytecie Szczecińskim]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/posel.xsp?id=081 | tytuł = Strona sejmowa posła IX kadencji | data dostępu = 2020-08-27}}</ref>. Od początku lat 90. należała do [[Polskie Stronnictwo Ludowe|Polskiego Stronnictwa Ludowego]], była zatrudniona jako etatowy pracownik partii w [[Zielona Góra|Zielonej Górze]]. Po reformie samorządowej została powołana na stanowisko [[Marszałek województwa|wicemarszałka]] [[województwo lubuskie|lubuskiego]]<ref name="mp">{{Cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20110104072100/http://www.mpips.gov.pl/index.php?gid=867|tytuł=Nota biograficzna na stronie MPiPS|data dostępu=2011-11-19|język=en}}</ref>. W [[rząd Leszka Millera|rządzie Leszka Millera]] z rekomendacji PSL objęła funkcję [[Wojewoda|wicewojewody]] lubuskiego, którą pełniła od 14 listopada 2001<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20190120043040/https://archiwum.mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/1043,dok.html|tytuł=W środę, 14 listopada 2001 r., o godz. 16.00, w sali konferencyjnej odbyła się uroczystość wręczenia nominacji na stanowiska wicewojewodów|opublikowany=mswia.gov.pl|data=14 listopada 2001|data dostępu=2011-07-29}}</ref> do 3 marca 2003. Była następnie sekretarzem gminy [[Krosno Odrzańskie]]{{r|mp}}.

Bezskutecznie kandydowała do [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejmu]] w [[wybory parlamentarne w Polsce w 2001 roku|wyborach parlamentarnych w 2001]] i do [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu]] w [[wybory parlamentarne w Polsce w 2005 roku|wyborach w 2005]]. Bez powodzenia ubiegała się także o stanowisko [[Prezydent miasta|prezydenta]] [[Zielona Góra|Zielonej Góry]] w [[wybory samorządowe w Polsce w 2006 roku|wyborach samorządowych w 2006]] (otrzymała 704 głosy)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wybory2006.pkw.gov.pl/kbw/geoPowiata681.html?id=086201|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2006|data dostępu=2011-07-29}}</ref>. Została jednocześnie powołana w skład [[Zarząd województwa|zarządu województwa]] w zawiązanej przez [[Platforma Obywatelska|PO]], [[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]] i PSL koalicji.

Od 2005 do 2012 była wiceprezesem Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL, a od 2008 stała na czele lubuskich struktur tej partii.

Kandydowała także do Senatu w [[wybory parlamentarne w Polsce w 2007 roku|wyborach parlamentarnych w 2007]] z [[Okręg wyborczy nr 8 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|okręgu zielonogórskiego]] z ramienia PSL. Nie uzyskała mandatu, zdobywając 45 719 głosów<ref>{{Cytuj stronę|url=https://wybory2007.pkw.gov.pl/SNT/PL/WYN/W/8.htm|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2007|data dostępu=2011-07-29}}</ref>. 16 listopada 2007 została [[Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej|ministrem pracy i polityki społecznej]] w [[Pierwszy rząd Donalda Tuska|pierwszym rządzie Donalda Tuska]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://tvn24.pl/polska/article3687810.ece|tytuł=Znamy już pełen skład rządu Donalda Tuska|opublikowany=tvn24.pl|data=13 listopada 2007|data dostępu=2011-07-29}}</ref>.

W [[wybory parlamentarne w Polsce w 2011 roku|wyborach w 2011]] kandydowała do Sejmu z 1. miejsca na liście PSL w okręgu zielonogórskim, zdobywając 4692 głosy i nie uzyskując mandatu<ref>{{Cytuj stronę|url=https://wybory2011.pkw.gov.pl/wyn/080000/pl/okr-8.html#tabs-1|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2011|data dostępu=2011-10-11}}</ref>. 18 listopada 2011 zakończyła urzędowanie na funkcji ministra.

W 2013 została zatrudniona na stanowisku radcy prezesa [[Zakład Ubezpieczeń Społecznych|ZUS]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.wprost.pl/ar/391609/ZUS-zatrudnil-byla-minister-pracy-Jolante-Fedak/|tytuł=ZUS zatrudnił byłą minister pracy Jolantę Fedak|opublikowany=wprost.pl|data=12 marca 2013|data dostępu=2014-05-31}}</ref>, zaś od 2015 do 2017 kierowała Wojewódzkim Funduszem Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska w Zielonej Górze<ref>{{Cytuj stronę | url = https://wiadomosci.onet.pl/kraj/joalnta-fedak-zyciorys-kariera-polityczna/kkgf6l4 | tytuł = Jolanta Fedak | data = 14 października 2019 | opublikowany = onet.pl | data dostępu = 2020-08-27}}</ref>. W [[Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2014 roku|wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014]] kandydowała z [[Okręg wyborczy nr 13 do Parlamentu Europejskiego w Polsce|okręgu nr 13]], nie uzyskując mandatu<ref>{{Cytuj stronę|url=https://pe2014.pkw.gov.pl/pl/wyniki/okreg/view/13/46.html|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2014|data dostępu=2014-05-30}}</ref>. W [[wybory parlamentarne w Polsce w 2015 roku|wyborach w 2015]] ponownie otwierała lubuską listę kandydatów PSL do Sejmu<ref>{{Cytuj stronę|url=https://parlament2015.pkw.gov.pl/344_sejm/8_LUBUSKIE_Zielona_Gora.html|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2015|data dostępu=2015-10-25}}</ref>. W [[wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce w 2019 roku|2019]] ubiegała się o mandat europosłanki z listy [[Koalicja Europejska|Koalicji Europejskiej]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://pe2019.pkw.gov.pl/pe2019/pl/komitety/20213|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2019|data dostępu=2019-05-28}}</ref>, nie została wówczas wybrana.

W [[wybory parlamentarne w Polsce w 2019 roku|wyborach krajowych]] w tym samym roku z ramienia PSL uzyskała mandat posłanki IX kadencji, otrzymując w okręgu lubuskim 13 792 głosy<ref>{{Cytuj stronę|url=https://sejmsenat2019.pkw.gov.pl/sejmsenat2019/pl/wyniki/sejm/pl|tytuł=Serwis PKW – Wybory 2019|data dostępu=2019-10-15}}</ref>. Zmarła w trakcie kadencji, mandat po niej objął [[Łukasz Mejza]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://wydarzenia.interia.pl/polska/news-lukasz-mejza-zlozyl-slubowanie-poselskie-chcieli-mi-wreczyc-,nId,5110275|tytuł=Łukasz Mejza złożył ślubowanie poselskie: Chcieli mi wręczyć plemienną maczugę|opublikowany=interia.pl|data=16 marca 2021|data dostępu=2021-03-16}}</ref>.

== Życie prywatne ==
Jolanta Fedak była mężatką, miała córkę Agatę<ref name="mp" />.

Zmagała się z [[Nowotwór|chorobą nowotworową]]<ref name="gazetapl" />; zmarła 31 grudnia 2020<ref name="gazetapl">{{cytuj stronę| url = https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,26652037,jolanta-fedak-nie-zyje-poslanka-psl-i-byla-minister-pracy-miala.html| tytuł = Jolanta Fedak nie żyje. Posłanka PSL i była minister pracy miała 60 lat| autor = Marcin Kozłowski| opublikowany = gazeta.pl| data = 31 grudnia 2020| data dostępu = 2020-01-02}}</ref>. 7 stycznia 2021 została pochowana na Cmentarzu Komunalnym w Zielonej Górze<ref>{{Cytuj stronę|url=https://gazetalubuska.pl/pogrzeb-jolanty-fedak-minister-pracy-poslanki-na-sejm-spoczela-na-cmentarzu-w-zielonej-gorze/ar/c6-15378192|tytuł=Pogrzeb Jolanty Fedak, minister pracy, posłanki na Sejm... Spoczęła na cmentarzu w Zielonej Górze|data=7 stycznia 2021|autor=Leszek Kalinowski, Mariusz Kapała| opublikowany = gazetalubuska.pl| data dostępu = 2021-01-07}}</ref>.

== Odznaczenia ==
* Krzyż Komandorski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] – 2021 (pośmiertnie)<ref>{{Monitor Polski|2021|239}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|tytuł = Order Odrodzenia Polski dla śp. Jolanty Fedak |data = 7 stycznia 2021 |data dostępu = 2021-01-07 |opublikowany = prezydent.pl |url = https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/art,594,order-odrodzenia-polski-dla-sp-jolanty-fedak.html}}</ref>
* [[Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego]] – 2012<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20161221234613/http://lubuskie.pl/uploads/sejmik/odznaka%20honorowa/WYKAZ%20OS%C3%93B%20KT%C3%93RE%20OTRZYMA%C5%81Y%20ODZNAK%C4%98%20ZA%20ZAS%C5%81UGI%20DLA%20WOJEWODZTWA%20LUBUSKIEGO%20WRZ..pdf|tytuł=Wykaz Osób, Instytucji i Organizacji, którym przyznano „Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego” |opublikowany=lubuskie.pl |data dostępu=2013-12-12}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/posel.xsp?id=081 | tytuł = Strona sejmowa posła IX kadencji | data dostępu = 2020-08-27}}

{{Minister pracy}}
{{Pierwszy rząd Donalda Tuska}}

{{SORTUJ:Fedak, Jolanta}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego]]
[[Kategoria:Członkowie zarządu województwa lubuskiego]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych]]
[[Kategoria:Ministrowie pracy III Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego]]
[[Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego]]
[[Kategoria:Polscy nauczyciele]]
[[Kategoria:Polscy politolodzy]]
[[Kategoria:Polscy urzędnicy samorządowi]]
[[Kategoria:Posłowie z okręgu Zielona Góra]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji]]
[[Kategoria:Wicewojewodowie lubuscy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Żarach]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Zielonej Górze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1960]]
[[Kategoria:Zmarli w 2020]]

title: Jolanta Fedak

Data i miejsce urodzenia: 21 września 1960 · Żary

Data i miejsce śmierci: 31 grudnia 2020 · Zielona Góra

Okres: od 16 listopada 2007 · do 18 listopada 2011

Przynależność polityczna: Polskie Stronnictwo Ludowe

Poprzednik: Joanna Kluzik-Rostkowska

Następca: Władysław Kosiniak-Kamysz


text:
# Dariusz Nożyński
Dariusz Nożyński (ur. 7 kwietnia 1980 r. w Przasnyszu) – polski biegacz uliczny, ultramaratończyk, informatyk.
Ukończył Szkolę Podstawową nr 2 w Przasnyszu oraz miejscowe Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej. Następnie podjął studia na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej.
Przygodę ze sportem rozpoczął w MKS Przasnysz w grupie trenera Lecha Smolińskiego. Przez wiele lat był zawodnikiem niestowarzyszonym. Od 2020 roku jest zawodnikiem RK Athletics Warszawa.
Od 2017 r. specjalizuje się w ultramaratonach. Zdobył 2 tytuły mistrza Polski w biegu na 100 km (2020, 2021) i 2 złote medale mistrzostw Polski w biegu 6-godzinnym (2022, 2024). Rekordzista Polski w biegu 6-godzinnym (95004 m – 23.04.2022 Chorzów) i w biegu na 100 km na stadionie (6:28:15 – 20.04.2024 Warszawa). Rekordowy rezultat z Warszawy jest jednocześnie trzecim wynikiem all-time polskich ultramaratończyków, uwzględniając również biegi uliczne.

## Osiągnięcia
| Rok  | Impreza                                   | Miejsce              | Konkurencja   | Pozycja     | Wynik    |
| ---- | ----------------------------------------- | -------------------- | ------------- | ----------- | -------- |
| 2022 | Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2022 | Bernau bei Berlin    | indywidualnie | 17. miejsce | 6:41:32  |
| 2022 | Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2022 | Bernau bei Berlin    | drużynowo     | 6. miejsce  | 20:31:40 |
| 2022 | Mistrzostwa Europy w biegu na 50 km 2022  | Sotillo de la Adrada | indywidualnie | 19. miejsce | 3:03:33  |
| 2022 | Mistrzostwa Europy w biegu na 50 km 2022  | Sotillo de la Adrada | drużynowo     | 4. miejsce  | 9:09:00  |
| 2023 | Mistrzostwa Świata w biegu na 50 km 2023  | Hyderabad            | indywidualnie | 24. miejsce | 3:05:22  |
| 2024 | Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2024 | Bengaluru            | indywidualnie | 38. miejsce | 7:48:22  |
| 2024 | Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2024 | Bengaluru            | drużynowo     | 6. miejsce  | 23:05:37 |

title: Dariusz Nożyński

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Dariusz Nożyński
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = lekkoatletyka
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 7 kwietnia 1980
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      = [[RK Athletics Warszawa]]<br>(od 2020)
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|POL}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Polski seniorów w lekkoatletyce|Mistrzostwa Polski]]|MP}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Medaliści mistrzostw Polski seniorów w biegu 6-godzinnym|Warszawa 2024]]|bieg 6-godzinny}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Medaliści mistrzostw Polski seniorów w biegu 6-godzinnym|Chorzów 2022]]|bieg 6-godzinny}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Medaliści mistrzostw Polski seniorów w biegu na 100 kilometrów|Pabianice 2021]]|bieg na 100 km}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Medaliści mistrzostw Polski seniorów w biegu na 100 kilometrów|Pabianice 2020]]|bieg na 100 km}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Dariusz Nożyński''' (ur. [[7 kwietnia]] [[1980]] r.<ref>{{Cytuj | tytuł = DUV Ultra Marathon Statistics | url = https://statistik.d-u-v.org/getresultperson.php?runner=1063539 | data dostępu = 2025-04-11}}</ref> w [[Przasnysz]]u<ref>{{Cytuj |tytuł = Dariusz Nożyński. Trzeci na świecie w Wings for Life World Run |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = Bankomania portal |url = https://bankomania.pkobp.pl/sport/sylwetki/sylwetki-polskich-biegaczy-38-dariusz-nozynski/ |język = en}}</ref>) – polski [[Biegi uliczne|biegacz uliczny]], [[Ultramaraton|ultramaratończyk]], informatyk.

Ukończył Szkolę Podstawową nr 2 w Przasnyszu oraz miejscowe [[Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej w Przasnyszu|Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej]]. Następnie podjął studia na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Dariusz Nożyński. Trzeci na świecie w Wings for Life World Run |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = Bankomania portal |url = https://bankomania.pkobp.pl/sport/sylwetki/sylwetki-polskich-biegaczy-38-dariusz-nozynski/ |język = en}}</ref>.

Przygodę ze sportem rozpoczął w MKS Przasnysz w grupie trenera Lecha Smolińskiego<ref>{{Cytuj |tytuł = Dariusz Nożyński. Trzeci na świecie w Wings for Life World Run |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = Bankomania portal |url = https://bankomania.pkobp.pl/sport/sylwetki/sylwetki-polskich-biegaczy-38-dariusz-nozynski/ |język = en}}</ref>. Przez wiele lat był zawodnikiem niestowarzyszonym. Od 2020 roku jest zawodnikiem [[RK Athletics Warszawa]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Dariusz NOŻYŃSKI - Statystyki PZLA - DOMTEL-SPORT |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = statystyka.pzla.pl |url = https://statystyka.pzla.pl/personal.php?page=profile&nr_zaw=27534&r=2}}</ref>.

Od 2017 r. specjalizuje się w ultramaratonach. Zdobył 2 tytuły mistrza Polski w biegu na 100 km (2020<ref>{{Cytuj |tytuł = ABM Jędraszek UltraPark Weekend 2020 – dwa rekordy Europy Polek! |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = www.pzla.pl |url = https://www.pzla.pl/aktualnosci/11751-abm-jedraszek-ultrapark-weekend-2020-dwa-rekordy-europy-polek |język = en}}</ref>, 2021<ref>{{Cytuj |tytuł = Rekordowe biegi Piotrowskiego i Nożyńskiego w mistrzostwach Polski |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = www.pzla.pl |url = https://www.pzla.pl/aktualnosci/12394-rekordowe-biegi-piotrowskiego-i-nozynskiego-w-mistrzostwach-polski |język = en}}</ref>) i 2 złote medale mistrzostw Polski w biegu 6-godzinnym (2022<ref>Mistrzostwa Polski w biegu 6-godzinnym na Stadionie Śląskim, czyli 6 godzin pełnej mocy! Zobacz ZDJĘCIA, WYNIKI | Dziennik Zachodni</ref>, 2024<ref>{{Cytuj |tytuł = Dariusz Nożyński ze stadionowym rekordem Polski w biegu na 100 kilometrów |data = 2024-04-21 |data dostępu = 2024-11-18 |opublikowany = Bieganie.pl |url = https://bieganie.pl/newsy/dariusz-nozynski-ze-stadionowym-rekordem-polski-w-biegu-na-100-kilometrow/ |język = pl}}</ref>). Rekordzista Polski w biegu 6-godzinnym (95004 m – 23.04.2022 [[Chorzów]]) i w biegu na 100 km na stadionie (6:28:15 – 20.04.2024 [[Warszawa]]). Rekordowy rezultat z Warszawy jest jednocześnie trzecim wynikiem all-time polskich ultramaratończyków, uwzględniając również biegi uliczne.

== Osiągnięcia ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align: left;"
|- bgcolor="#EFEFEF"
!Rok
!Impreza
!Miejsce
!Konkurencja
!Pozycja
!Wynik
|-
|align=center| [[2022 w lekkoatletyce|2022]] || [[Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2022]] || {{Flaga|GER}} [[Bernau bei Berlin]] || indywidualnie || 17. miejsce ||align=center| 6:41:32
|-
|align=center| [[2022 w lekkoatletyce|2022]] || [[Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2022]] || {{Flaga|GER}} [[Bernau bei Berlin]] || drużynowo || 6. miejsce ||align=center| 20:31:40

|-
|align=center| [[2022 w lekkoatletyce|2022]] || [[Mistrzostwa Europy w biegu na 50 km 2022]] || {{Flaga|ESP}} [[Sotillo de la Adrada]] || indywidualnie || 19. miejsce ||align=center| 3:03:33
|-
|align=center| [[2022 w lekkoatletyce|2022]] || [[Mistrzostwa Europy w biegu na 50 km 2022]] || {{Flaga|ESP}} [[Sotillo de la Adrada]] || drużynowo || 4. miejsce ||align=center| 9:09:00

|-
|align=center| [[2023 w lekkoatletyce|2023]] || [[Mistrzostwa Świata w biegu na 50 km 2023]] || {{Flaga|IND}} [[Hyderabad]] || indywidualnie || 24. miejsce ||align=center| 3:05:22

|-
|align=center| [[2024 w lekkoatletyce|2024]] || [[Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2024]] || {{Flaga|IND}} [[Bengaluru]] || indywidualnie || 38. miejsce ||align=center| 7:48:22
|-
|align=center| [[2024 w lekkoatletyce|2024]] || [[Mistrzostwa Świata w biegu na 100 km 2024]] || {{Flaga|IND}} [[Bengaluru]] || drużynowo || 6. miejsce ||align=center| 23:05:37
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{PZLA|27534}}
* [https://statistik.d-u-v.org/getresultperson.php?runner=1063539 Ultra Marathon Statisitcs: Dariusz Nożyński]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Nożyński, Dariusz}}
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Przasnyszu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1980]]
[[Kategoria:Polscy długodystansowcy]]
[[Kategoria:Ludzie sportu związani z Przasnyszem]]
[[Kategoria:Lekkoatleci RK Athletics Warszawa]]

title: · Dariusz Nożyński

Data urodzenia: 7 kwietnia 1980

Klub: RK Athletics Warszawa · (od 2020)

title: Dorobek medalowy

złoto:
Warszawa 2024 · bieg 6-godzinny
Chorzów 2022 · bieg 6-godzinny
Pabianice 2021 · bieg na 100 km
Pabianice 2020 · bieg na 100 km


text:
# Ready for Love
Ready for Love – siódmy singiel zespołu Cascada, pochodzący z ich debiutanckiego albumu Everytime We Touch. Piosenka nie okazała się zbyt wielkim sukcesem. Nie była nigdzie notowana.

## Lista utworów
German EP
1. Ready For Love [Club Mix] (4:54)
2. One More Night [Club Mix] (5:32)
3. Love Again [Club Mix] (5:29)

Swedish Download Single
1. Ready For Love (Radio Edit) (3:25)
2. Ready For Love (Klubbingman Remix Edit) (3:47)
3. Ready For Love (Italobrothers New Vox Remix Edit) (3:31)
4. Ready For Love (Club Mix) (4:54)
5. Ready For Love (Klubbingman Remix) (6:23)

## Remiksy
- Ready For Love (Club Mix) (4:54)
- Ready For Love (Italobrothers New Vox Remix) (3:47)
- Ready For Love (Italobrothers New Vox Remix Edit) (3:31)
- Ready For Love (Radio edit) (3:25)
- Ready For Love (Klubbingman Remix) (6:23)
- Ready For Love (Klubbingman Remix Edit)

title: Ready for Love

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = Ready for Love
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Cascada]]
 |album                     = [[Everytime We Touch (album)|Everytime We Touch]]
 |strona A                  =
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[18 września]] [[2006]]
 |nagrywany                 = 2005
 |gatunek                   = [[Trance]], [[Dance]]
 |długość                   = 3:25
 |wytwórnia                 = Zooland Records
 |producent                 = Manuel Reuter, Yann Peifer
 |format                    = CD
 |autor                     =
 |kompozytor                =
 |twórca tekstu             =
 |poprzedni singel          = [[Truly Madly Deeply (singel Cascady)|Truly Madly Deeply]]
 |następny singel           = [[A Neverending Dream]]
 |rok poprzedniego singla   = 2006
 |rok 1. wydania            = 2006
 |rok następnego singla     = 2007
}}
'''Ready for Love''' – siódmy singiel zespołu [[Cascada]], pochodzący z ich debiutanckiego albumu ''[[Everytime We Touch (album)|Everytime We Touch]]''. Piosenka nie okazała się zbyt wielkim sukcesem. Nie była nigdzie notowana.

== Lista utworów ==
'''German EP'''
# Ready For Love [Club Mix] (4:54)
# One More Night [Club Mix] (5:32)
# Love Again [Club Mix] (5:29)

'''Swedish Download Single'''
# Ready For Love (Radio Edit) (3:25)
# Ready For Love (Klubbingman Remix Edit) (3:47)
# Ready For Love (Italobrothers New Vox Remix Edit) (3:31)
# Ready For Love (Club Mix) (4:54)
# Ready For Love (Klubbingman Remix) (6:23)

== Remiksy ==
* Ready For Love (Club Mix) (4:54)
* Ready For Love (Italobrothers New Vox Remix) (3:47)
* Ready For Love (Italobrothers New Vox Remix Edit) (3:31)
* Ready For Love (Radio edit) (3:25)
* Ready For Love (Klubbingman Remix) (6:23)
* Ready For Love (Klubbingman Remix Edit)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Ready_for_love_EP.jpg Okładka]

{{Cascada}}

[[Kategoria:Single wydane w roku 2006]]
[[Kategoria:Single Cascady]]

title: Ready for Love

Wydany: 18 września 2006

Gatunek: Trance, Dance

Wydawnictwo: Zooland Records

Producent: Manuel Reuter, Yann Peifer

Format: CD

„Truly Madly Deeply” · (2006): „Ready for Love” · (2006) · „A Neverending Dream” · (2007)


text:
# Ithaca (Nowy Jork)
Ithaca – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, położone ok. 350 km na północny zachód od Nowego Jorku.
Mieści się w niej Uniwersytet Cornella, jedna z najbardziej prestiżowych uczelni amerykańskich, należąca do Ivy League, w rankingach światowych lokowana na 10–15 miejscu. Kampus uniwersytetu mieści się na trzech wzgórzach. Pod nimi znajduje się właściwe miasteczko, które przede wszystkim zajmuje się obsługą uczelni. Oprócz Uniwersytetu Cornella w Ithace znajduje się także stanowa uczelnia Ithaca College.

title: Ithaca (Nowy Jork)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Ithaca
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Ithaca
 |państwo                      = US-NY
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Svante Myrick
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2019
 |liczba ludności              = 30 837<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/ithacacitynewyork/PST045219|tytuł= US Census Bureau}}</ref>,
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 42°26′N 76°30′W
 |commons                      =
 |www                          = https://www.cityofithaca.org/
}}
'''Ithaca''' – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]], położone ok. 350 km na północny zachód od [[Nowy Jork|Nowego Jorku]].

Mieści się w niej [[Cornell University|Uniwersytet Cornella]], jedna z najbardziej prestiżowych uczelni amerykańskich, należąca do [[Ivy League]], w rankingach światowych lokowana na 10–15 miejscu. Kampus uniwersytetu mieści się na trzech wzgórzach. Pod nimi znajduje się właściwe miasteczko, które przede wszystkim zajmuje się obsługą uczelni. Oprócz [[Cornell University|Uniwersytetu Cornella]] w Ithace znajduje się także stanowa uczelnia [[Ithaca College]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Nowy Jork]]
[[Kategoria:Ithaca (Nowy Jork)| ]]

title: Ithaca

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Nowy Jork

Burmistrz: Svante Myrick


text:
# Droga krajowa
Droga krajowa – najwyższa kategoria dróg publicznych, umożliwiających płynny krajowy i międzynarodowy transport kołowy między dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, rekomendowanych zwłaszcza dla ruchu długodystansowego i tranzytowego.
W Polsce kategorię dróg krajowych wprowadzono w 1985 r., zastępując istniejące od 1920 r. drogi państwowe.

title: Droga krajowa

wikitext:
[[Plik:A1(M) motorway, approaching the Chester-le-Street interchange - geograph.org.uk - 176709.jpg|thumb|[[Droga A1 (Wielka Brytania)|Brytyjska droga krajowa A1]].]]
[[Plik:Częstochowa05.JPG|thumb|[[Droga krajowa nr 91 (Polska)|Polska droga krajowa nr 91]].]]

'''Droga krajowa''' – najwyższa kategoria [[Droga publiczna|dróg publicznych]], umożliwiających płynny krajowy i międzynarodowy [[Droga kołowa|transport kołowy]] między dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, rekomendowanych zwłaszcza dla ruchu długodystansowego i [[Tranzyt (transport)|tranzytowego]].

W [[Polska|Polsce]] kategorię dróg krajowych wprowadzono w 1985 r.<ref>{{Cytat
 |treść =
1. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
: 1. drogi krajowe,
: 2. drogi wojewódzkie,
: 3. drogi gminne oraz lokalne miejskie,
: 4. drogi zakładowe.
 |autor =
 |źródło = Art. 2 ''Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych'' ({{Dziennik Ustaw|2022|1693}})
}}</ref>, zastępując istniejące od 1920 r. drogi państwowe<ref>''Ustawa z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej'' ({{Dziennik Ustaw|1921|6|32}})</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Klasy i kategorie dróg publicznych w Polsce]]
* [[Drogi krajowe w Polsce]]
* [[Trasa europejska]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Klasy i kategorie dróg w Polsce}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Drogi]]


text:
# March of the Pigs
March of the Pigs – utwór Nine Inch Nails z albumu The Downward Spiral, wydany jako pierwszy singiel (Halo 7) promujący płytę.
Do utworu powstał teledysk w reżyserii Petera Christophersona. Nakręcono też drugą wersję teledysku, znaną jedynie z fragmentu dostępnego na nieoficjalnym DVD Closure.

## Twórcy
- Trent Reznor

## Różne wydania
- Nothing Records / TVT Records / Interscope Records / Atlantic Records 95938-2 - US CD
- TVT Records / Interscope Records INTDM-95938 - US CD Re-release
- Island Records CID 592 854 001-2 - UK CD 1
- Island Records CIDX 592 854 003-2 - UK CD 2

## Lista utworów

### Wersja US
1. "March of the Pigs" – 2:54
2. "Reptilian" (remixed by Dave Ogilvie) – 8:39
3. "All the Pigs, All Lined Up" – 7:25
4. "A Violet Fluid" – 1:05
5. "Underneath the Skin" – 7:13

### Wersja UK
(dysk 1)
1. "March of the Pigs (clean version)" – 2:54
2. "All the Pigs, All Lined Up" – 7:25
3. "A Violet Fluid" – 1:03
4. "Big Man With a Gun" – 1:36

(dysk 2)
1. "March of the Pigs (LP version)" – 2:54
2. "Underneath the Skin" – 7:14
3. "Reptilian" (remixed by Ogilvie) – 8:39

title: March of the Pigs

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = March of the Pigs
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Nine Inch Nails]]
 |album                     =
 |strona A                  =
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[22 lutego]] [[1994]]
 |nagrywany                 = [[1993]]
 |gatunek                   = [[rock industrialny]]
 |długość                   = 27:16 (wersja US), 31:46 (wersja UK)
 |wytwórnia                 = [[Nothing Records]]
 |producent                 = [[Trent Reznor]], [[Mark Ellis|Flood]]
 |format                    =
 |autor                     =
 |kompozytor                =
 |twórca tekstu             =
 |poprzedni singel          = [[Sin (singel)|Sin]]
 |następny singel           = [[Closer to God]]
 |rok poprzedniego singla   = 1990
 |rok 1. wydania            = 1993
 |rok następnego singla     = 1994
}}
'''March of the Pigs''' – utwór [[Nine Inch Nails]] z albumu ''[[The Downward Spiral]]'', wydany jako pierwszy singiel (''Halo 7'') promujący płytę.

Do utworu powstał teledysk w reżyserii [[Peter Christopherson|Petera Christophersona]]. Nakręcono też drugą wersję teledysku, znaną jedynie z fragmentu dostępnego na nieoficjalnym DVD ''[[Closure]]''.

== Twórcy ==
* [[Trent Reznor]]

== Różne wydania ==
*[[Nothing Records]] / [[TVT Records]] / [[Interscope Records]] / [[Atlantic Records]] 95938-2 - US CD
*[[TVT Records]] / [[Interscope Records]] INTDM-95938 - US CD Re-release
*[[Island Records]] CID 592 854 001-2 - UK CD 1
*[[Island Records]] CIDX 592 854 003-2 - UK CD 2

== Lista utworów ==
=== Wersja US ===
#"March of the Pigs" – 2:54
#"Reptilian" (remixed by [[Dave Ogilvie]]) – 8:39
#"All the Pigs, All Lined Up" – 7:25
#"A Violet Fluid" – 1:05
#"Underneath the Skin" – 7:13

=== Wersja UK ===
(dysk 1)
#"March of the Pigs (clean version)" – 2:54
#"All the Pigs, All Lined Up" – 7:25
#"A Violet Fluid" – 1:03
#"Big Man With a Gun" – 1:36

(dysk 2)
#"March of the Pigs (LP version)" – 2:54
#"Underneath the Skin" – 7:14
#"Reptilian" (remixed by Ogilvie) – 8:39

{{Nine Inch Nails}}

[[Kategoria:Single Nine Inch Nails]]
[[Kategoria:Piosenki Nine Inch Nails]]
[[Kategoria:Single wydane w roku 1993]]

title: March of the Pigs

Wydany: 22 lutego 1994

Gatunek: rock industrialny

Długość: 27:16 (wersja US), 31:46 (wersja UK)

Wydawnictwo: Nothing Records

Producent: Trent Reznor, Flood

„Sin” · (1990): „March of the Pigs” · (1993) · „Closer to God” · (1994)


text:
# Dziennik Anne Frank
Dziennik Anne Frank – książka powstała na podstawie obszernych fragmentów pamiętnika napisanego przez Anne Frank podczas ponad dwuletniego pobytu w ukryciu jej rodziny oraz czwórki znajomych w czasie niemieckiej, nazistowskiej okupacji Holandii. Ich kryjówka została ujawniona w sierpniu 1944 roku, a Anne Frank zmarła na tyfus w obozie koncentracyjnym Bergen-Belsen, krótko przed wyzwoleniem obozu przez Brytyjczyków. Po wojnie pamiętnik odzyskał Otto Frank – ojciec Anne.
Książka pierwszy raz została wydana w 1947 roku w Amsterdamie przez Contact Publishing pod tytułem Het Achterhuis: Dagboekbrieven van 12 Juni 1942 – 1 Augustus 1944. Dziennik zyskał na popularności po wydaniu wersji angielskojęzycznej (Anne Frank: The Diary of a Young Girl) w 1952 roku przez Doubleday&Company (USA) i Vallentine Mitchell (Wielka Brytania). W 1955 roku powstała sztuka teatralna Pamiętnik Anny Frank, a na jej podstawie film Pamiętnik Anny Frank w reżyserii George’a Stevensa.
Angielskojęzyczna wersja „Dziennika” szybko zdobyła popularność, która wkrótce została zwiększona sukcesem sztuki teatralnej i jej adaptacji filmowej, a jej opowieść pokazała światu skalę holocaustu. Historia Anne uświadomiła ludziom, do czego może doprowadzić rasizm i prześladowania i jaki wpływ mieli naziści na narody, które planowali wymordować. Anne Frank stawała się symbolem cywilów zabitych podczas panowania reżimu nazistowskiego oraz ikoną żydowskiego cierpienia, w Europie okupowanej przez Hitlera.

## Dziennik Anne Frank
Anne Frank otrzymała album i rozpoczęła w nim wpisy w dniu swych trzynastych urodzin 12 czerwca 1942 roku. Trzy tygodnie później rodzina Franków (matka – Edith Frank, ojciec – Otto Frank, siostra – Margot Frank i Anne) udała się do kryjówki, którą Otto wraz z zaufanymi współpracownikami urządził w dawnej narzędziowni sekretnie odciętej od jego biura. Frankowie i czwórka ich znajomych (państwo van Pels: Hermann i Auguste – w dzienniku pod pseudonimami Herman i Petronella Van Daan, ich syn Peter oraz Fritz Pfeffer – Albert Dussel) mieszkali tam od 8 lipca 1942 do 4 sierpnia 1944 roku. Po odkryciu kryjówki cała grupa została wysłana do nazistowskich obozów koncentracyjnych. Jedynie Otto Frank przeżył wojnę. Anne zmarła na tyfus w obozie koncentracyjnym Bergen-Belsen, tuż przed jego wyzwoleniem.
Rękopis dziennika składa się z trzech obszernych tomów. Pierwszy z nich opisuje wydarzenia z okresu między 12 czerwca a 5 grudnia 1942 roku. Ponieważ drugi z istniejących tomów zaczyna się 22 grudnia 1943 i kończy 17 kwietnia 1944 roku, zakłada się, że oryginalny tom (lub tomy) z okresu między grudniem 1942 a grudniem 1943 roku zaginął (prawdopodobnie podczas aresztowania). Jednakże wydarzenia z tego okresu zostały opisane przez Anne w zachowanej kopii. Trzeci ocalały tom zawiera wpisy od 17 kwietnia do 1 sierpnia 1944 roku – ostatni wpis przed aresztowaniem.
W oryginalnym dzienniku wpisy z pierwszych trzech miesięcy mają formę standardowego pamiętnika (do 28 września 1942), a następnie są adresowane do postaci z książek Joop ter Heul. W opowiadaniach Cissy van Marxveldt uparta Joop również prowadzi dziennik i pisze do grupy przyjaciół o swoich troskach i miłościach. Do listopada 1942 roku Anne adresuje wpisy do przyjaciół Joop: „Kitty”, „Conny”, „Emmy”, „Pop” i „Marianne”. W drugim ocalałym tomie Anne kieruje swoje myśli wyłącznie do „Kitty”, zaś w kopii dziennika, którą później napisała, adresatem wszystkich wpisów jest „Kitty”.
Istnieje kilka hipotez na temat tożsamości Kitty. W 1986 roku krytyk Sietse van der Hoek stwierdził, że imię to odnosi się do Kitty Egyedi – przedwojennej przyjaciółki Franków. Wpływ na stwierdzenie van der Hoeka mogła mieć publikacja z 1970 roku – „A Tribute to Anne Frank”, przygotowana przez Anne Frank Foundation, która zakładała, że Kitty Egyedi była pierwowzorem tej postaci, co zostało podkreślone przez zamieszczenie fotografii przedstawiającej Anne, Sanne Ledermann, Hanneli Goslar i Kitty Egyedi. Anne nigdy nie wspomniała w swoim dzienniku o Kitty Egyedi, a jedynym przykładem listów do prawdziwych przyjaciół są dwa niewysłane pożegnalne listy do Jacqueline van Maarsen z września 1942 roku.
W odpowiedzi na teorię van der Hoeka, Theodor Holman napisał, że wpis z 28 września 1942 roku zdecydowanie dowodzi fikcyjnego charakteru postaci. Jacqueline van Maarsen poparła teorię Holmana, natomiast Otto Frank zakładał, że jego córka miała na myśli prawdziwego znajomego, adresując myśli do jednej osoby. W wywiadzie Kitty Egyedi powiedziała, że schlebia jej ta teoria, ale szczerze wątpiła, żeby pamiętnik został zaadresowany do niej.
We wstępie do pamiętnika Anne wyraziła pragnienie posiadania jednej osoby, którą mogłaby nazwać jej najprawdziwszym przyjacielem, osobą, której mogłaby powierzyć swe najskrytsze myśli i uczucia. Zauważyła, że miała wielu „przyjaciół” i równie dużo adoratorów, ale żadnego najdroższego przyjaciela (według jej definicji). Pierwotnie uważała, że jej przyjaciółka Jacque van Maarsen mogłaby być tą osobą. W początkowych wpisach dziennika Anne stwierdziła, że nie jest zakochana w Hello Silberbergu, jednak uważała, że mógłby on zostać jej prawdziwym przyjacielem. Podczas pobytu w ukryciu Anne zakochała się w Peterze van Daanie. Ostatecznie jej jedynym najbliższym przyjacielem był jej dziennik i „Kitty”.
Kiełkujące ambicje literackie zostały rozbudzone w Anne 29 marca 1944 roku, kiedy usłyszała przez radio wiadomość holenderskiego ministra edukacji, sztuki i nauki na wygnaniu, Gerrita Bolkesteina, wzywającego do zachowania listów czy pamiętników z tego okresu w celu stworzenia archiwum dla potomności, jako dowodu na cierpienia cywilów podczas okupacji Holandii. 20 maja zanotowała w dzienniku, że rozpoczęła przepisywanie pamiętnika: rozwinęła wpisy i ujednoliciła je, adresując wszystkie do Kitty, wyjaśniła różne wydarzenia, przygotowała listę pseudonimów oraz wycięła wpisy, które uważała za mało interesujące lub zbyt osobiste do publikacji. Rękopis ten napisany na luźnych kartkach, został odzyskany z kryjówki po aresztowaniu i przekazany Ottonowi Frankowi wraz z oryginalnymi dziennikami, kiedy śmierć jego córki została potwierdzona jesienią 1945 roku. Miep Gies i Bep Voskuijl uratowały je wraz z innymi rzeczami osobistymi po aresztowaniu rodziny i przed splądrowaniem kryjówki przez holenderską policję i Gestapo.
Po przeczytaniu dziennika swojej nastoletniej córki Otto Frank był zdumiony dojrzałością jej wypowiedzi. Stwierdził też, że przejrzystość, z jaką Anne opisała wiele codziennych sytuacji, sprawiła, że wspomnienia tych dawno zapomnianych chwil, wróciły do niego żywe.
W 2018 badacze dziennika odkryli dwie ukryte strony, na których Anna Frank zapisała żarty o zabarwieniu erotycznym i swoje przemyślenia na temat seksualności.

## Wydanie Dziennika
Otto Frank zdecydował się pokazać dziennik córki rodzinie w Szwajcarii. Wkrótce wybór zapisków Anne został przekazany do publikacji, z epilogiem napisanym przez przyjaciela rodziny, wyjaśniającym los autorki. Wiosną 1946 roku dr Jan Romein – holenderski historyk, wzruszony lekturą, opublikował artykuł w gazecie Het Parool, opisując charakter pamiętnika,  po czym wydawnictwo Contact Publishing z Amsterdamu zaproponowało ojcu Anne wydanie dzienników. Ten zasugerował wycięcie wpisów dotyczących dojrzewania i seksualności Anne. Pierwsze okrojone wydanie książki ukazało się 25 czerwca 1947 roku. W 1950 roku ukazało się pierwsze wydanie niemieckie (Das Tagebuch) oraz francuskie (Le Journal). W 1952 roku ukazała się wersja angielskojęzyczna, a następnie m.in. we włoskim, hiszpańskim, rosyjskim, japońskim i greckim. Wersja polska została wydana w 1957 roku przez wydawnictwo PIW w tłumaczeniu Zofii Jaremko-Pytowskiej z języka niemieckiego (wznowienie w 1960). W 1993 ukazało się tłumaczenie z języka niderlandzkiego autorstwa Alicji Oczko (wznowienia w 2000, 2010 i 2015, 2020 i 2022)

## Krytyka
Widząc potencjał historii Anne Frank i jej wpływ na wzrost zainteresowania tematem nazizmu w opinii publicznej, zwolennicy rewizjonizmu politycznego (tzw. holocaust deniers, którzy uważają, że przyjęta powszechnie wersja holocaustu jest albo w dużym stopniu przesadzona, albo jest całkowitym fałszerstwem) rozpoczęli kampanię podważającą istnienie Anne. Rzekomo wszystkie jej fotografie były pozowane przez aktorkę, zaś jej „Dziennik” był tworem fikcyjnym syjonistów.
Szymon Wiesenthal, po otrzymaniu ulotki nazywającej „Dziennik” fałszerstwem, postanowił przeprowadzić dochodzenie mające na celu odnalezienie osoby, która zdradziła kryjówkę Franków, a przez to udowodnienie prawdziwości pamiętnika. Śledztwo zakończyło się w 1963 roku po odnalezieniu oficera Karla Silberbauera, który aresztował rodzinę Franków i ich przyjaciół. Silberbauer nie pamiętał tożsamości zdrajcy, przekazał jednak dokładny przebieg aresztowania oraz opis rękopisów Anne, które widział podczas rewizji.
W świetle tego zeznania zwolennicy rewizjonizmu holocaustu przestali kwestionować fakt istnienia Anne Frank, jednocześnie kierując nowe ataki, podające w wątpliwość wiarygodność opublikowanej wersji pamiętnika. Sugerowali też, że autorem pamiętnika mógł być sam Otto Frank lub jeden z jego współpracowników.
Po śmierci Franka w 1980 roku i po wydaniu pełnej, nieskróconej wersji pamiętników debata na temat ich autentyczności zakończyła się. W swoim testamencie rękopisy Anne zostawił w spadku Holenderskiemu Instytutowi Dokumentów Wojennych (Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie), który przeprowadził badania w celu wskazania autora i daty powstania. Przeanalizowane zostały klej, papier i inne materiały użyte w rękopisach oraz atrament i charakter pisma. Wyniki opublikowano w 1986 roku. Charakter pisma okazał się zgodny ze znanymi przykładami pisma Anne, a materiały piśmienne odpowiadały dostępnym w Amsterdamie w okresie powstania „Dziennika”. Autentyczność dziennika potwierdzona została decyzją sądu okręgowego w Hamburgu z dnia 23 marca 1990 roku. Szwajcarska Fundacja Anne Frank zastrzega sobie prawo do wszczęcia postępowania karnego przeciw jakiemukolwiek kwestionowaniu autentyczności dziennika.

## Znaczenie w kulturze
W 1955 roku sztuka teatralna, która powstała na podstawie „Dziennika”, otrzymała Nagrodę Pulitzera, zaś film Pamiętnik Anny Frank z 1959 roku zdobył 3 Oscary. Shelley Winters przekazała swoją statuetkę Muzeum Anne Frank w Amsterdamie.
W 1988 zrealizowano spektakl Teatru Telewizji Oficyna z tekstem opartym na Dzienniku Anne Frank w reżyserii Barbary Borys-Damięckiej, z Adrianną Biedrzyńską w roli Anne.
W 2009 roku Dziennik Anne Frank wpisany został na listę najbardziej wartościowych dokumentów świata – Pamięć Świata UNESCO.

title: Dziennik Anne Frank

wikitext:
{{Książka infobox
 |tytuł              = Dziennik Anne Frank
 |tytuł oryginalny   = Het Achterhuis
 |grafika            = Anna Frank - Het achterhuis.jpg
 |opis grafiki       =
 |alt grafiki        =
 |autor              = [[Anne Frank]]
 |tematyka           =
 |typ utworu         = pamiętnik
 |data powstania     =
 |miejsce wydania    = [[Holandia]]
 |język              = [[Język niderlandzki|niderlandzki]]
 |data wydania       = 1947
 |wydawca            = Contact Publishing
 |pol: data wydania  = 1957<ref name="dziennik_PR">{{Cytuj stronę |imię = |nazwisko = |autor = |autor2 = |url = http://www.polskieradio.pl/24/289/Artykul/169921,Dziennik-pisany-w-ukryciu|tytuł = Dziennik pisany w ukryciu | praca = | opublikowany = Polskie Radio Online | strony = |data = 2007-05-30 | data dostępu = 2008-05-31 | język = pl}}</ref>
 |pol: wydawca       = [[Państwowy Instytut Wydawniczy|PIW]]
 |pol: przekład      = Zofia Jaremko-Pytowska, z niem.
 |poprzednia         =
 |następna           =
 |commons            = Category:Diary of Anne Frank
 |wikiźródła         =
 |wikicytaty         =
}}
'''Dziennik Anne Frank''' – książka powstała na podstawie obszernych fragmentów pamiętnika napisanego przez [[Anne Frank]] podczas ponad dwuletniego pobytu w ukryciu jej rodziny oraz czwórki znajomych w czasie [[III Rzesza|niemieckiej]], [[Nazizm|nazistowskiej]] okupacji [[Holandia|Holandii]]. Ich kryjówka została ujawniona w sierpniu 1944 roku, a [[Anne Frank]] zmarła na [[Tyfus plamisty|tyfus]] w [[Obozy niemieckie (1933–1945)|obozie koncentracyjnym]] [[Bergen-Belsen]], krótko przed wyzwoleniem obozu przez Brytyjczyków. Po wojnie pamiętnik odzyskał [[Otto Frank]] – ojciec Anne.

Książka pierwszy raz została wydana w 1947 roku w Amsterdamie przez Contact Publishing pod tytułem ''Het Achterhuis: Dagboekbrieven van 12 Juni 1942 – 1 Augustus 1944''. ''Dziennik'' zyskał na popularności po wydaniu wersji angielskojęzycznej (''Anne Frank: The Diary of a Young Girl'') w 1952 roku przez [[Doubleday|Doubleday&Company]] ([[Stany Zjednoczone|USA]]) i Vallentine Mitchell ([[Wielka Brytania]]). W 1955 roku powstała sztuka teatralna ''[[Pamiętnik Anny Frank (dramat)|Pamiętnik Anny Frank]]'', a na jej podstawie film ''[[Pamiętnik Anny Frank (film 1959)|Pamiętnik Anny Frank]]'' w reżyserii [[George Stevens|George’a Stevensa]].

Angielskojęzyczna wersja „Dziennika” szybko zdobyła popularność, która wkrótce została zwiększona sukcesem sztuki teatralnej i jej adaptacji filmowej, a jej opowieść pokazała światu skalę [[Zagłada Żydów|holocaustu]]. Historia Anne uświadomiła ludziom, do czego może doprowadzić rasizm i prześladowania i jaki wpływ mieli naziści na narody, które planowali wymordować. Anne Frank stawała się symbolem cywilów zabitych podczas panowania reżimu nazistowskiego oraz ikoną [[Żydzi|żydowskiego]] cierpienia, w Europie okupowanej przez [[Adolf Hitler|Hitlera]].

== Dziennik Anne Frank ==
[[Anne Frank]] otrzymała album i rozpoczęła w nim wpisy w dniu swych trzynastych urodzin [[12 czerwca]] [[1942]] roku. Trzy tygodnie później rodzina Franków (matka – [[Edith Frank-Holländer|Edith Frank]], ojciec – [[Otto Frank]], siostra – [[Margot Frank]] i Anne) udała się do kryjówki, którą Otto wraz z zaufanymi współpracownikami urządził w dawnej narzędziowni sekretnie odciętej od jego biura. Frankowie i czwórka ich znajomych (państwo van Pels: [[Hermann van Pels|Hermann]] i [[Auguste van Pels|Auguste]] – w dzienniku pod pseudonimami Herman i Petronella Van Daan, ich syn [[Peter van Pels|Peter]] oraz [[Fritz Pfeffer]] – Albert Dussel) mieszkali tam od 8 lipca 1942 do 4 sierpnia 1944 roku. Po odkryciu kryjówki cała grupa została wysłana do nazistowskich obozów koncentracyjnych. Jedynie Otto Frank przeżył wojnę. Anne zmarła na [[Tyfus plamisty|tyfus]] w [[Obozy niemieckie (1933–1945)|obozie koncentracyjnym]] [[Bergen-Belsen]], tuż przed jego wyzwoleniem.

Rękopis dziennika składa się z trzech obszernych tomów. Pierwszy z nich opisuje wydarzenia z okresu między 12 czerwca a 5 grudnia 1942 roku. Ponieważ drugi z istniejących tomów zaczyna się 22 grudnia 1943 i kończy 17 kwietnia 1944 roku, zakłada się, że oryginalny tom (lub tomy) z okresu między grudniem 1942 a grudniem 1943 roku zaginął (prawdopodobnie podczas aresztowania). Jednakże wydarzenia z tego okresu zostały opisane przez Anne w zachowanej kopii. Trzeci ocalały tom zawiera wpisy od 17 kwietnia do 1 sierpnia 1944 roku – ostatni wpis przed aresztowaniem.

W oryginalnym dzienniku wpisy z pierwszych trzech miesięcy mają formę standardowego pamiętnika (do 28 września 1942), a następnie są adresowane do postaci z książek ''Joop ter Heul''. W opowiadaniach [[Cissy van Marxveldt]] uparta Joop również prowadzi dziennik i pisze do grupy przyjaciół o swoich troskach i miłościach. Do listopada 1942 roku Anne adresuje wpisy do przyjaciół Joop: „Kitty”, „Conny”, „Emmy”, „Pop” i „Marianne”. W drugim ocalałym tomie Anne kieruje swoje myśli wyłącznie do „Kitty”, zaś w kopii dziennika, którą później napisała, adresatem wszystkich wpisów jest „Kitty”<ref>{{cytuj stronę | url =http://web.archive.org/web/20121207180017/http://www.annefrank.org/en/Anne-Franks-History/A-diary-as-a-best-friend/Anne-Frank-the-writer/ | tytuł = Anne Frank, the writer | data dostępu = 2011-02-13 | autor = | opublikowany = annefrank.org | praca = | data = | język = en}}</ref>.

Istnieje kilka hipotez na temat tożsamości Kitty. W 1986 roku krytyk Sietse van der Hoek stwierdził, że imię to odnosi się do Kitty Egyedi – przedwojennej przyjaciółki Franków. Wpływ na stwierdzenie van der Hoeka mogła mieć publikacja z 1970 roku – „A Tribute to Anne Frank”, przygotowana przez Anne Frank Foundation, która zakładała, że Kitty Egyedi była pierwowzorem tej postaci, co zostało podkreślone przez zamieszczenie fotografii przedstawiającej Anne, Sanne Ledermann, Hanneli Goslar i Kitty Egyedi. Anne nigdy nie wspomniała w swoim dzienniku o Kitty Egyedi, a jedynym przykładem listów do prawdziwych przyjaciół są dwa niewysłane pożegnalne listy do Jacqueline van Maarsen z września 1942 roku<ref name="diary">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20121207173258/http://www.annefrank.org/en/Anne-Franks-History/A-diary-as-a-best-friend/At-last-seriously-taken-as-a-writer/ | tytuł = At last seriously taken as a writer | data dostępu = 2011-02-13 | autor = | opublikowany = annefrank.org | praca = | data = | język = en}}</ref>.

[[Plik:AnneFrankHouseAmsterdamtheNetherlands.jpg|mały|[[Dom Anne Frank|Dom przy Prinsengracht 263]] w Amsterdamie, w którym ukrywała się Anne Frank]]
[[Plik:Anne Frank memorial.JPG|mały|Symboliczny grób Anne Frank i jej siostry Margot w [[Bergen-Belsen]]]]
W odpowiedzi na teorię van der Hoeka, Theodor Holman napisał, że wpis z 28 września 1942 roku zdecydowanie dowodzi fikcyjnego charakteru postaci. Jacqueline van Maarsen poparła teorię Holmana, natomiast Otto Frank zakładał, że jego córka miała na myśli prawdziwego znajomego, adresując myśli do jednej osoby. W wywiadzie Kitty Egyedi powiedziała, że schlebia jej ta teoria, ale szczerze wątpiła, żeby pamiętnik został zaadresowany do niej<ref>„Kitty became so idealized and started to lead her own life in the diary that it ceases to matter who is meant by 'Kitty'. The name ... is not meant to be me.”</ref>.

We wstępie do pamiętnika Anne wyraziła pragnienie posiadania jednej osoby, którą mogłaby nazwać jej najprawdziwszym przyjacielem, osobą, której mogłaby powierzyć swe najskrytsze myśli i uczucia. Zauważyła, że miała wielu „przyjaciół” i równie dużo adoratorów, ale żadnego najdroższego przyjaciela (według jej definicji). Pierwotnie uważała, że jej przyjaciółka Jacque van Maarsen mogłaby być tą osobą. W początkowych wpisach dziennika Anne stwierdziła, że nie jest zakochana w Hello Silberbergu, jednak uważała, że mógłby on zostać jej prawdziwym przyjacielem. Podczas pobytu w ukryciu Anne zakochała się w [[Peter van Pels|Peterze van Daanie]]. Ostatecznie jej jedynym najbliższym przyjacielem był jej dziennik i „Kitty”<ref>{{cytuj stronę | url =http://web.archive.org/web/20121207175938/http://www.annefrank.org/en/Anne-Franks-History/A-diary-as-a-best-friend/Rewriting-for-publication/| tytuł = Anne keeps up the hard work | data dostępu = 2011-02-13 | autor = | opublikowany = annefrank.org | praca = | data = | język = en}}</ref>.

Kiełkujące ambicje literackie zostały rozbudzone w Anne 29 marca 1944 roku, kiedy usłyszała przez radio wiadomość holenderskiego ministra edukacji, sztuki i nauki na wygnaniu, Gerrita Bolkesteina, wzywającego do zachowania listów czy pamiętników z tego okresu w celu stworzenia archiwum dla potomności, jako dowodu na cierpienia cywilów podczas okupacji Holandii. 20 maja zanotowała w dzienniku, że rozpoczęła przepisywanie pamiętnika: rozwinęła wpisy i ujednoliciła je, adresując wszystkie do Kitty, wyjaśniła różne wydarzenia, przygotowała listę pseudonimów oraz wycięła wpisy, które uważała za mało interesujące lub zbyt osobiste do publikacji<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.annefrank.ch/index.php?page=731 | tytuł = Intoduction | data dostępu = 2011-02-13 | autor =  | opublikowany = annefrank.ch | praca =  | data =  | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20110829131414/http://www.annefrank.ch/index.php?page=731 | zarchiwizowano = 2011-08-29 }}</ref>. Rękopis ten napisany na luźnych kartkach, został odzyskany z kryjówki po aresztowaniu i przekazany Ottonowi Frankowi wraz z oryginalnymi dziennikami, kiedy śmierć jego córki została potwierdzona jesienią 1945 roku. [[Miep Gies]] i Bep Voskuijl uratowały je wraz z innymi rzeczami osobistymi po aresztowaniu rodziny i przed splądrowaniem kryjówki przez holenderską policję i [[Gestapo]]<ref name="diary"/>.

Po przeczytaniu dziennika swojej nastoletniej córki Otto Frank był zdumiony dojrzałością jej wypowiedzi<ref>{{Cytuj stronę | imię = | nazwisko = | autor = | autor2 = | url = http://www.annefrank.org/content.asp?pid=163&lid=2 | tytuł = A Wish Fulfilled | praca = | opublikowany = | strony = | data = | data dostępu = 2008-06-01 | język = en}}</ref>. Stwierdził też, że przejrzystość, z jaką Anne opisała wiele codziennych sytuacji, sprawiła, że wspomnienia tych dawno zapomnianych chwil, wróciły do niego żywe.

W 2018 badacze dziennika odkryli dwie ukryte strony, na których Anna Frank zapisała żarty o zabarwieniu erotycznym i swoje przemyślenia na temat seksualności<ref>{{Cytuj |tytuł = Naukowcy odczytali dwie ukryte strony w dzienniku Anny Frank |data dostępu = 2021-01-08 |opublikowany = wydarzenia.interia.pl |url = https://wydarzenia.interia.pl/swiat/news-naukowcy-odczytali-dwie-ukryte-strony-w-dzienniku-anny-frank,nId,2582112 |język = pl}}</ref>.

== Wydanie Dziennika ==
Otto Frank zdecydował się pokazać dziennik córki rodzinie w [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. Wkrótce wybór zapisków Anne został przekazany do publikacji, z epilogiem napisanym przez przyjaciela rodziny, wyjaśniającym los autorki. Wiosną 1946 roku dr Jan Romein – holenderski historyk, wzruszony lekturą, opublikował artykuł w gazecie ''Het Parool'', opisując charakter pamiętnika<ref name="publikacja">{{cytuj stronę| url = http://web.archive.org/web/20110807231028/http://www.annefrank.org/en/Anne-Franks-History/Otto-returns-alone/The-diary-is-published/ | tytuł = The diary is being published | data dostępu = 2011-02-09 | autor = | opublikowany = annefrank.org | praca = | data = | język = en}}</ref>,  po czym wydawnictwo Contact Publishing z [[Amsterdam]]u zaproponowało ojcu Anne wydanie dzienników. Ten zasugerował wycięcie wpisów dotyczących dojrzewania i seksualności Anne. Pierwsze okrojone wydanie książki ukazało się 25 czerwca 1947 roku<ref name="publikacja"/>. W 1950 roku ukazało się pierwsze wydanie [[Język niemiecki|niemieckie]] (''Das Tagebuch'') oraz [[Język francuski|francuskie]] (''Le Journal'')<ref>{{cytuj stronę| url = http://web.archive.org/web/20110906144553/http://www.annefrank.ch/various-editions | tytuł = Various editions | data dostępu = 2011-02-09 | autor = | opublikowany = annefrank.ch | praca = | data = | język = en}}</ref>. W 1952 roku ukazała się wersja [[Język angielski|angielskojęzyczna]], a następnie m.in. we [[Język włoski|włoskim]], [[Język hiszpański|hiszpańskim]], [[Język rosyjski|rosyjskim]], [[Język japoński|japońskim]] i [[Język grecki|greckim]]. Wersja polska została wydana w 1957 roku przez wydawnictwo [[Państwowy Instytut Wydawniczy|PIW]] w tłumaczeniu [[Zofia Jaremko-Pytowska|Zofii Jaremko-Pytowskiej]]<ref name="dziennik_PR"/> z języka niemieckiego (wznowienie w 1960). W 1993 ukazało się tłumaczenie z języka niderlandzkiego autorstwa [[Alicja Dehue-Oczko|Alicji Oczko]] (wznowienia w 2000, 2010 i 2015, 2020 i 2022)<ref>{{Cytuj |tytuł = Dziennik Anne Frank |data dostępu = 2022-06-26 |opublikowany = www.empik.com |url = https://www.empik.com/dziennik-anne-frank-frank-anne,p1313177241,ksiazka-p |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Dziennik {{!}} Anne Frank |data dostępu = 2022-06-26 |opublikowany = Lubimyczytać.pl |url = https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5023775/dziennik |język = pl-PL}}</ref>

== Krytyka ==
Widząc potencjał historii Anne Frank i jej wpływ na wzrost zainteresowania tematem nazizmu w opinii publicznej, zwolennicy [[rewizjonizm]]u politycznego (tzw. ''[[Kłamstwo oświęcimskie|holocaust deniers]]'', którzy uważają, że przyjęta powszechnie wersja holocaustu jest albo w dużym stopniu przesadzona, albo jest całkowitym fałszerstwem) rozpoczęli kampanię podważającą istnienie Anne. Rzekomo wszystkie jej fotografie były pozowane przez aktorkę, zaś jej „Dziennik” był tworem fikcyjnym [[Syjonizm|syjonistów]]<ref>{{Cytuj |autor = Ian R. Barnes, Vivienne R.P. Barnes |tytuł = A ‘revisionist historian’ manipulates Anne Frank's diary |czasopismo = Patterns of Prejudice |data = 1981 |data dostępu = 2023-01-28 |issn = 0031-322X |wolumin = 15 |numer = 1 |s = 27–32 |doi = 10.1080/0031322X.1981.9969603}}</ref>.

[[Szymon Wiesenthal]], po otrzymaniu ulotki nazywającej „Dziennik” fałszerstwem, postanowił przeprowadzić dochodzenie mające na celu odnalezienie osoby, która zdradziła kryjówkę Franków, a przez to udowodnienie prawdziwości pamiętnika. Śledztwo zakończyło się w 1963 roku po odnalezieniu oficera [[Karl Josef Silberbauer|Karla Silberbauera]], który aresztował rodzinę Franków i ich przyjaciół. Silberbauer nie pamiętał tożsamości zdrajcy, przekazał jednak dokładny przebieg aresztowania oraz opis rękopisów Anne, które widział podczas rewizji.

W świetle tego zeznania zwolennicy rewizjonizmu holocaustu przestali kwestionować fakt istnienia Anne Frank, jednocześnie kierując nowe ataki, podające w wątpliwość wiarygodność opublikowanej wersji pamiętnika. Sugerowali też, że autorem pamiętnika mógł być sam Otto Frank lub jeden z jego współpracowników.

Po śmierci Franka w 1980 roku i po wydaniu pełnej, nieskróconej wersji pamiętników debata na temat ich autentyczności zakończyła się. W swoim testamencie rękopisy Anne zostawił w spadku Holenderskiemu Instytutowi Dokumentów Wojennych (''Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie''), który przeprowadził badania w celu wskazania autora i daty powstania. Przeanalizowane zostały klej, papier i inne materiały użyte w rękopisach oraz atrament i charakter pisma. Wyniki opublikowano w 1986 roku. Charakter pisma okazał się zgodny ze znanymi przykładami pisma Anne, a materiały piśmienne odpowiadały dostępnym w Amsterdamie w okresie powstania „Dziennika”<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.nytimes.com/1989/06/08/books/an-authenticated-edition-of-anne-frank-s-diary.html | tytuł = An Authenticated Edition of Anne Frank's Diary | data dostępu = 2011-02-08 | autor = Herbert Mitgang | opublikowany = nytimes.com | praca = | data = 1989-06-08 | język = en}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1233338,00.html | tytuł = Anne Frank: The Face of the Holocaust | data dostępu = 2011-02-08 | autor = | opublikowany = dw-world.de | praca = | data = 2004-06-12 | język = en}}</ref>. Autentyczność dziennika potwierdzona została decyzją sądu okręgowego w [[Hamburg]]u z dnia 23 marca 1990 roku. Szwajcarska Fundacja Anne Frank zastrzega sobie prawo do wszczęcia postępowania karnego przeciw jakiemukolwiek kwestionowaniu autentyczności dziennika<ref>{{cytuj stronę| url = http://web.archive.org/web/20110829131502/http://www.annefrank.ch/authenticity | tytuł = The authneticity of the diary of Anne Frank | data dostępu = 2011-02-09 | autor = | opublikowany = annefrank.ch | praca = | data = | język = en}}</ref>.

== Znaczenie w kulturze ==
[[Plik:The Diary of a Young Girl at the Anne Frank Zentrum.jpg|mały|[[Faksymile]] pamiętnika Anne Frank na wystawie w [[Berlin|berlińskim]] [[Anne Frank Zentrum]] (2008)]]
{{osobny artykuł|Anne Frank w kulturze}}
W 1955 roku [[Pamiętnik Anny Frank (sztuka)|sztuka teatralna]], która powstała na podstawie „Dziennika”, otrzymała [[Nagroda Pulitzera|Nagrodę Pulitzera]], zaś film ''[[Pamiętnik Anny Frank (film 1959)|Pamiętnik Anny Frank]]'' z 1959 roku zdobył 3 [[Nagroda Akademii Filmowej|Oscary]]. [[Shelley Winters]] przekazała swoją statuetkę [[Dom Anne Frank|Muzeum Anne Frank w Amsterdamie]]<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.annefrank.org/en/Subsites/Timeline/#!/en/Subsites/Timeline/Postwar-period-1945--present-day/Saved-from-Demolition/1960/Shelley-Winters-wins-the-Oscar-for-Best-Supporting-Actress-for-her-role-as-Mrs-van-Pels-in-The-Diary-of-Anne-Frank-/ | tytuł = 1960 Saved from Demolition | data dostępu = 2011-02-08 | autor = | opublikowany = annefrank.org | praca = | data = | język = en}}</ref>.

W 1988 zrealizowano spektakl [[Teatr Telewizji|Teatru Telewizji]] ''Oficyna'' z tekstem opartym na ''Dzienniku'' Anne Frank w reżyserii Barbary Borys-Damięckiej, z Adrianną Biedrzyńską w roli Anne.

W 2009 roku ''Dziennik Anne Frank'' wpisany został na listę najbardziej wartościowych dokumentów świata – [[Pamięć Świata]] [[UNESCO]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.annefrank.ch/media/archive1/news_pdf_2009/Anne_Franks_Tagebuch_ist_UNESCO-Welterbe__kurier.at.pdf | tytuł = ''Anne Franks Tagebuch ist UNESCO-Welterbe.'' | opublikowany = annefrank.ch | archiwum = https://web.archive.org/web/20120127185918/http://www.annefrank.ch/media/archive1/news_pdf_2009/Anne_Franks_Tagebuch_ist_UNESCO-Welterbe__kurier.at.pdf | zarchiwizowano = 2012-01-27}} Kurier, 31 lipca 2009 {{lang|de}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Drzewo Anne Frank]]
* [[100 książek XX wieku według Le Monde|100 książek XX wieku według „Le Monde”]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Miep Gies]], Alison Leslie Gold: ''Anne Frank Remembered.'' 1988. {{ISBN|0-671-66234-1}}.
* Hannah Goslar, Alison Gold: ''Memories of Anne Frank: Reflections of a Childhood Friend.'' Scholastic Paperbacks, 1999. {{ISBN|0-590-90723-9}}.
* {{Cytuj|autor = Lawrence Graver |tytuł = An Obsession with Anne Frank: Meyer Levin and the Diary |data = 1995 |isbn = 0-520-20124-8 |miejsce = Berkeley |wydawca = University of California Press |oclc = 830997693 }}
* {{Cytuj|autor = Carol Ann Lee |tytuł = Roses from the Earth: the biography of Anne Frank |data = 1999 |isbn = 0670881406 |miejsce = London |wydawca = Viking |oclc = 41338330 }}
* {{Cytuj|autor = Carol Ann Lee |tytuł = The Hidden Life of Otto Frank |data = 2002 |isbn = 0670913316 |miejsce = London |wydawca = Viking |oclc = 49691745 }}
* Willy Lindwer: ''The Last Seven Months of Anne Frank.'' Anchor, 1992. {{ISBN|0-385-42360-8}}.
* Melissa Müller: ''Anne Frank: the biography.'' Metropolitan Books, 1999. {{ISBN|0805059962}}
* Jaqueline Van Maarsen: ''My Name Is Anne, She Said, Anne Frank.'' Arcadia Books, 2007. {{ISBN|9781905147106}}
* Rian Verhoeven, Ruud Van der Rol, Anna Quindlen (wstęp), Tony Langham (tłumaczenie), Plym Peters (tłumaczenie): ''Anne Frank: Beyond the Diary – A Photographic Remembrance.'' Puffin, 1995. {{ISBN|0-14-036926-0}}.

== Linki zewnętrzne ==
* [https://alpha.bn.org.pl/search*pol/afrank+anne/afrank+anne/1%2C1%2C2%2CB/frameset&FF=afrank+anne+1929+1945&1%2C%2C2 Wyszukaj tę książkę] w księgozbiorze [[Biblioteka Narodowa (Warszawa)|Biblioteki Narodowej]]
* [http://pl.librarything.com/work/3032251 Wyszukaj tę książkę] w [[LibraryThing]]
* {{IMDb|tytuł|0052738|Pamiętnik Anny Frank}}
* {{IMDb|tytuł|0112373|Anne Frank Remembered}}, Jon Blair, 1995 (DVD)
* [http://www.annefrank.org Anne Frank House] {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/af/htmlsite/artifacts.html | tytuł = Internetowy zbiór rękopisów Anne Frank | opublikowany = ushmm.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20130903154622/http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/af/htmlsite/artifacts.html | zarchiwizowano = 2013-09-03}} {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}
[[Kategoria:Anne Frank]]
[[Kategoria:Utwory autobiograficzne]]
[[Kategoria:Literatura niderlandzka]]
[[Kategoria:Literatura o Zagładzie Żydów]]
[[Kategoria:Utwory literackie z 1947]]
[[Kategoria:Obiekty z listy Pamięć Świata]]
[[Kategoria:Byłe Dobre Artykuły]]

title: Dziennik Anne FrankHet Achterhuis

Autor: Anne Frank

Typ utworu: pamiętnik

Miejsce wydania: Holandia

Język: niderlandzki

Wydawca:
Contact Publishing
PIW

Przekład: Zofia Jaremko-Pytowska, z niem.


text:
# Marian Wysokiński
Marian Wysokiński (ur. 8 czerwca 1913 w Krasówce, zm. ?) – polski rolnik, poseł na Sejm PRL III kadencji.

## Życiorys
Uzyskał wykształcenie średnie, prowadził własne gospodarstwo rolne w Krasówce. Wstąpił do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, w 1961 został posłem na Sejm PRL z okręgu Radzyń Podlaski. W parlamencie zasiadał w Komisji Oświaty i Nauki, pełnił także funkcję sekretarza Sejmu.

title: Marian Wysokiński

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk = Marian Wysokiński
 | grafika =
 | data urodzenia = 8 czerwca 1913
 | miejsce urodzenia = [[Krasówka (wieś w powiecie bialskim)|Krasówka]]
 | data śmierci = ?
 | miejsce śmierci =
 | funkcja = [[Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej III kadencji|Poseł III kadencji Sejmu]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]]
 | partia = [[Zjednoczone Stronnictwo Ludowe]]
 | od = 16 kwietnia 1961
 | do = 16 kwietnia 1965
 | odznaczenia =
}}
'''Marian Wysokiński''' (ur. [[8 czerwca]] [[1913]] w [[Krasówka (wieś w powiecie bialskim)|Krasówce]], zm. ?) – polski rolnik, poseł na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] [[Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej III kadencji|III kadencji]].

== Życiorys ==
Uzyskał wykształcenie średnie, prowadził własne gospodarstwo rolne w [[Krasówka (wieś w powiecie bialskim)|Krasówce]]. Wstąpił do [[Zjednoczone Stronnictwo Ludowe|Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego]], w [[Wybory parlamentarne w Polsce w 1961 roku|1961]] został posłem na [[Sejm PRL]] z okręgu [[Radzyń Podlaski]]. W parlamencie zasiadał w Komisji Oświaty i Nauki, pełnił także funkcję sekretarza Sejmu.

== Bibliografia ==
* [http://bs.sejm.gov.pl/F?func=find-b&request=000006190&find_code=SYS&local_base=ARS10 Profil na stronie Biblioteki Sejmowej]

{{SORTUJ:Wysokiński, Marian}}
[[Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1913]]
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
[[Kategoria:Polscy rolnicy]]
[[Kategoria:Posłowie z okręgu Radzyń Podlaski (PRL)]]

title: Marian Wysokiński

Data i miejsce urodzenia: 8 czerwca 1913 · Krasówka

Okres: od 16 kwietnia 1961 · do 16 kwietnia 1965

Przynależność polityczna: Zjednoczone Stronnictwo Ludowe


text:
# Rodolfo Neri Vela
Rodolfo Neri Vela (ur. 19 lutego 1952 w Chilpancingo de los Bravo) – pierwszy w historii astronauta meksykański, drugi Latynoamerykanin w kosmosie; uczestnik misji STS-61-B; doktor fizyki i profesor uniwersytecki.

## Wykształcenie
Neri Vela uzyskał dyplom licencjata inżynierii elektronicznej i mechanicznej ze specjalizacją technologiach łącznościowych Narodowego Uniwersytetu Meksykańskiego w 1975. Rok później uzyskał tytuł magistra Uniwersytetu Essex w telekomunikacji. Następnie w 1979 zdobył tytuł doktorski w dziedzinie promieniowania elektromagnetycznego Uniwersytetu Birmingham.

## Doświadczenie
Pracował w Meksyku jako inżynier, kierownik projektów, doradca i profesor radiotelekomunikacji w Instytucie Badań Elektrycznych. Pracował także w Narodowym Uniwersytecie Meksykańskim (NUM), dla kilku muzeów i dwóch ministerstw: łączności transportu i obrony narodowej.
W 1985 wziął udział w drugiej misji wahadłowca Atlantis, STS-61-B, trwającej prawie 7 dni. Tym samym został pierwszym meksykańskim astronautą, choć leciał jako astronauta NASA. Podczas misji wykonał również satelizację meksykańskiego satelity Morelos 2.
W latach 1989–1990 pracował w Holandii przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej dla Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Później został profesorem wydziału inżynierii NUM, gdzie pracuje do teraz. Był wykładowcą i instruktorem na wielu kursach o satelitach i astronautyce w różnych instytucjach edukacji wyższej na świecie.
Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych (Association of Space Explorers) przyznało mu Universal Astronaut Insignia za lot orbitalny (nr 195).

## Publikacje
- Rodolfo Neri Vela, Ramón Soberón Kuri: El ingeniero en electricidad y electrónica, qué hace?. México, D.F.: Alhambra Mexicana, 1984. ISBN 978-968-444-035-7. OCLC 21308198. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela, Carlos Elizondo: El planeta azul: Misión 61-B. México, D.F.: EDAMEX, 1986. ISBN 978-968-409-328-7. OCLC 15155985. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela, Jorge L Ruiz G: El pequeño astronauta. México, D.F.: Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología, 1987. ISBN 978-968-823-197-5. OCLC 19739242. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela: La exploración y uso del espacio. Mexico, D.F.: Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología, 1989. ISBN 978-968-823-103-6. OCLC 24257788. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela, Bernardo Martinez Avalos: Construya e instale su propia antena parabolica. Mexico, D.F.: Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología, 1990. ISBN 978-968-823-168-5. OCLC 24494639. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela: Los eclipses y el movimiento del universo. México: Grupo Editorial Iberoamérica, 1991. ISBN 978-968-7270-76-0. OCLC 25668587. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela: Vuelta al mundo en noventa minutos. México: Atlántida, 1992. ISBN 968-6868-00-3. OCLC 30537012. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela: Líneas de transmisión. México: McGraw-Hill, 1999. ISBN 978-9102546-8. OCLC 45878412. (hiszp.). Brak numerów stron w książce
- Rodolfo Neri Vela: Comunicaciones por satélite. México: Thomson, 2003. ISBN 978-970-686-282-2. OCLC 55022508. (hiszp.). Brak numerów stron w książce

title: Rodolfo Neri Vela

wikitext:
{{Astronauta infobox
 |imię i nazwisko             = Rodolfo Neri Vela
 |imię i nazwisko org         =
 |grafika                     = Mexico.RodolfoNeriVela.01.jpg
 |opis grafiki                =
 |data urodzenia              = 19 lutego 1952
 |miejsce urodzenia           = [[Chilpancingo de los Bravo]]
 |data śmierci                =
 |miejsce śmierci             =
 |narodowość                  = meksykańska
 |funkcja                     = inżynier ładunku
 |czas spędzony w kosmosie    = 6 dni, 21 godz, 4 min, 49 s
 |liczba spacerów kosmicznych =
 |czas spacerów kosmicznych   =
 |misje                       = [[STS-61-B]]
 |wyuczony zawód              = wykładowca, doradca
 |odznaczenia                 =
 |commons                     = Category:Rodolfo Neri Vela
 |wikicytaty                  =
 |www                         =
}}
'''Rodolfo Neri Vela''' (ur. [[19 lutego]] [[1952]] w [[Chilpancingo de los Bravo]]) – pierwszy w historii [[Kosmonauta|astronauta]] [[meksyk]]ański, drugi Latynoamerykanin w kosmosie; uczestnik misji [[STS-61-B]]; doktor fizyki i profesor uniwersytecki.

== Wykształcenie ==
Neri Vela uzyskał dyplom [[licencjat]]a inżynierii elektronicznej i mechanicznej ze specjalizacją technologiach łącznościowych [[Narodowy Uniwersytet Autonomiczny Meksyku|Narodowego Uniwersytetu Meksykańskiego]] w 1975. Rok później uzyskał tytuł [[magister|magistra]] [[University of Essex|Uniwersytetu Essex]] w telekomunikacji. Następnie w 1979 zdobył tytuł [[Doktor (stopień naukowy)|doktorski]] w dziedzinie [[promieniowanie elektromagnetyczne|promieniowania elektromagnetycznego]] [[University of Birmingham|Uniwersytetu Birmingham]].

== Doświadczenie ==
Pracował w Meksyku jako inżynier, kierownik projektów, doradca i profesor radiotelekomunikacji w Instytucie Badań Elektrycznych. Pracował także w Narodowym Uniwersytecie Meksykańskim (NUM), dla kilku muzeów i dwóch ministerstw: łączności transportu i obrony narodowej.

W 1985 wziął udział w drugiej misji wahadłowca [[Atlantis (wahadłowiec)|Atlantis]], [[STS-61-B]], trwającej prawie 7 dni. Tym samym został pierwszym meksykańskim astronautą, choć leciał jako astronauta [[NASA]]. Podczas misji wykonał również satelizację meksykańskiego satelity [[Morelos 2]].

W latach 1989–1990 pracował w [[Holandia|Holandii]] przy [[Międzynarodowa Stacja Kosmiczna|Międzynarodowej Stacji Kosmicznej]] dla [[Europejska Agencja Kosmiczna|Europejskiej Agencji Kosmicznej]].

Później został profesorem wydziału inżynierii NUM, gdzie pracuje do teraz. Był wykładowcą i instruktorem na wielu kursach o satelitach i astronautyce w różnych instytucjach edukacji wyższej na świecie.

Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych ({{link-interwiki|Association of Space Explorers|Q=Q744007}}) przyznało mu ''Universal Astronaut Insignia'' za [[lot orbitalny]] (nr 195)<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ase-astronauts.paperturn-view.com/registry-of-space-travelers?pid=MzA304084&v=59.1 |tytuł=Registry of Space Travelers |opublikowany=ase-astronauts.paperturn-view.com |data dostępu=2025-06-30 |język=en }}</ref>.

== Publikacje ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |autor2 = Ramón Soberón Kuri |tytuł = El ingeniero en electricidad y electrónica, qué hace? |wydawca = Alhambra Mexicana |miejsce = México, D.F. |rok = 1984 |isbn = 978-968-444-035-7 |oclc = 21308198 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |autor2 = Carlos Elizondo |tytuł = El planeta azul: Misión 61-B |wydawca = EDAMEX |miejsce = México, D.F. |rok = 1986 |isbn = 978-968-409-328-7 |oclc = 15155985 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |autor2 = Jorge L Ruiz G |tytuł = El pequeño astronauta |wydawca = Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología |miejsce = México, D.F. |rok = 1987 |isbn = 978-968-823-197-5 |oclc = 19739242 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |tytuł = La exploración y uso del espacio |wydawca = Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología |miejsce = Mexico, D.F. |rok = 1989 |isbn = 978-968-823-103-6 |oclc = 24257788 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |autor2 = Bernardo Martinez Avalos |tytuł = Construya e instale su propia antena parabolica |wydawca = Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología |miejsce = Mexico, D.F. |rok = 1990 |isbn = 978-968-823-168-5 |oclc = 24494639 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |tytuł = Los eclipses y el movimiento del universo |wydawca = Grupo Editorial Iberoamérica |miejsce = México |rok = 1991 |isbn = 978-968-7270-76-0 |oclc = 25668587 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |tytuł = Vuelta al mundo en noventa minutos |wydawca = Atlántida |miejsce = México |rok = 1992 |isbn = 968-6868-00-3 |oclc = 30537012 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |tytuł = Líneas de transmisión |wydawca = McGraw-Hill |miejsce = México |rok = 1999 |isbn = 978-9102546-8 |oclc = 45878412 |język = es}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Neri Vela |imię = Rodolfo |autor link = |tytuł = Comunicaciones por satélite |wydawca = Thomson |miejsce = México |rok = 2003 |isbn = 978-970-686-282-2 |oclc = 55022508 |język = es}}

== Zobacz też ==
* [[alfabetyczna lista astronautów]]
* [[grupy i oddziały kosmonautów|grupy i oddziały astronautów]]

{{commonscat|STS-61-B|STS-61-B}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url = http://www.astronautix.com/n/nerivela.html |tytuł = Neri Vela – Encyclopedia Astronautica |nazwisko = Wade |imię = Mark |język = en |data dostępu = 2013-09-15}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Neri Vela, Rodolfo}}
[[Kategoria:Kosmonauci]]
[[Kategoria:Meksykańscy naukowcy]]
[[Kategoria:Meksykanie pochodzenia hiszpańskiego]]
[[Kategoria:Meksykanie pochodzenia włoskiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1952]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Chilpancingo de los Bravo]]
[[Kategoria:Inżynierowie NASA]]

title: Rodolfo Neri Vela

Data i miejsce urodzenia: 19 lutego 1952 · Chilpancingo de los Bravo

Narodowość: meksykańska

Funkcja: inżynier ładunku

Łączny czas misji kosmicznych: 6 dni, 21 godz, 4 min, 49 s

Wyuczony zawód: wykładowca, doradca


text:
# Motra tone
Motra tone (pol. Nasza siostra) – obraz namalowany przez albańskiego malarza Kolë Idromeno. Obraz powstał w 1883 roku i uznawany jest za najważniejsze dzieło twórcy, nazywany jest „albańską Moną Lisą”.
Dzieło znajduje się w zbiorach Narodowej Galerii Sztuki w Tiranie.

title: Motra tone

wikitext:
{{Dzieło sztuki infobox
 |tytuł            = Motra tone
 |tytuł oryginalny =
 |zdjęcie          = Kole Idromeno, Motra tone.jpg
 |opis zdjęcia     =
 |alt zdjęcia      =
 |autor            = [[Kolë Idromeno]]
 |rodzaj           =
 |data powstania   = 1883
 |medium           =
 |wymiary          =
 |miejscowość      =
 |lokalizacja      = [[Narodowa Galeria Sztuki w Tiranie]]
 |commons          =
}}
'''Motra tone''' (pol. ''Nasza siostra'') – obraz namalowany przez [[Albania|albańskiego]] [[malarz]]a [[Kolë Idromeno]]. Obraz powstał w 1883 roku i uznawany jest za najważniejsze dzieło twórcy, nazywany jest „albańską [[Mona Lisa|Moną Lisą]]”<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.albanianart.net/painting/idromeno/idromeno_al.html | tytuł = Kolë Idromeno (1860-1939) | opublikowany = albanianart.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20160408102108/http://www.albanianart.net/painting/idromeno/idromeno_al.html | zarchiwizowano = 2016-04-08}}</ref>.

Dzieło znajduje się w zbiorach [[Narodowa Galeria Sztuki w Tiranie|Narodowej Galerii Sztuki w Tiranie]]<ref>{{Cytuj stronę |url=http://shqiptarja.com/kultura/2730/kur-kur-kol-idromeno-pikturonte-motren-tone-173127.html |tytuł=Kur kur Kol Idromeno pikturonte “Motrën Tone” |data dostępu=2017-03-28 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160411063331/http://shqiptarja.com/kultura/2730/kur-kur-kol-idromeno-pikturonte-motren-tone-173127.html |zarchiwizowano=2016-04-11 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Obrazy Kolë Idromeno]]
[[Kategoria:Portrety]]
[[Kategoria:Obrazy w albańskich kolekcjach]]

title: Motra tone

Autor: Kolë Idromeno

Lokalizacja: Narodowa Galeria Sztuki w Tiranie


text:
# Linia kolejowa Staňkov – Poběžovice
Linia kolejowa Staňkov – Poběžovice (Linia kolejowa nr 182 (Czechy)) – jednotorowa, regionalna i niezelektryfikowana linia kolejowa w Czechach. Łączy Staňkov i Poběžovice. Przebiega w całości przez terytorium kraju pilzneńskiego.

title: Linia kolejowa Staňkov – Poběžovice

wikitext:
{{Linia kolejowa infobox
 |numer    = 182
 |nazwa    = Staňkov – Poběžovice<ref name=przebieg>Poniższy przebieg trasy opracowano na podstawie [http://www.zelpage.cz/trate/ceska-republika/trat-182 opisu linii 182], [http://www.zelpage.cz/atlas.php atlasu kolejowego Czech] oraz serwisu [http://mapy.cz/ mapy.cz].</ref>
 |zarządca = [[Správa železniční dopravní cesty|SŽDC]]
 |mapa     =
 |srjp     = 182
 |długość  = 21,7
 |rozstaw  = 1435
 |trakcja  = brak
 |vmax     = 60
 |zdjęcie  =
 |opis     =
 |commons  = Category:Railway line 182 (Czech Republic)
 |przebieg =
{{LK||LSTR||||{{LK-linia|180|Linia kolejowa Plzeň – Furth im Wald}} ↑ [[Plzeň hlavní nádraží]]||}}
{{LK||BHF|||148,819|[[Staňkov (stacja kolejowa)|Staňkov]]|||}}
{{LK||WBRÜCKE2||||[[Zubřina]]||}}
{{LK||BST|||{{LKkm|151,265|0,175}}|Odb. Vránov||}}
{{LK||ABZgl||||{{LK-linia|180|Linia kolejowa Plzeň – Furth im Wald}} → [[Furth im Wald (stacja kolejowa)|Furth im Wald]]||}}
{{LK||HST|||2,241|[[Křenovy (przystanek kolejowy)|Křenovy]]|||}}
{{LK||HST|||4,286|[[Semošice-Peřina]]|||}}
{{LK||HST|||5,548|[[Semošice (przystanek kolejowy)|Semošice]]|||}}
{{LK||BHF|||9,361|[[Horšovský Týn (stacja kolejowa)|Horšovský Týn]]|||}}
{{LK||WBRÜCKE2||||Černý potok||}}
{{LK||HST|||12,361|[[Mašovice (przystanek kolejowy)|Mašovice]]|||}}
{{LK||HST|||14,363|[[Meclov (przystanek kolejowy)|Meclov]]|||}}
{{LK||HST|||16,363|[[Ohnišťovice (przystanek kolejowy)|Ohnišťovice]]|||}}
{{LK||HST|||17,784|[[Zámělíč (przystanek kolejowy)|Zámělíč]]|||}}
{{LK||ABZg+l||||{{LK-linia|184|Linia kolejowa Domažlice – Planá u Mariánských Lázní}} → [[Domažlice (stacja kolejowa)|Domažlice]]||}}
{{LK||BHF|||19,392|[[Poběžovice (stacja kolejowa)|Poběžovice]]|||}}
{{LK||LSTR||||{{LK-linia|184|Linia kolejowa Domažlice – Planá u Mariánských Lázní}} ↓ [[Planá u Mariánských Lázní]]||}}
}}
'''Linia kolejowa Staňkov – Poběžovice''' ('''Linia kolejowa nr 182 (Czechy)''') – jednotorowa, regionalna i niezelektryfikowana [[linia kolejowa]] w [[Czechy|Czechach]]. Łączy [[Staňkov]] i [[Poběžovice]]. Przebiega w całości przez terytorium [[Kraj pilzneński|kraju pilzneńskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Linie kolejowe w Czechach|Staňkov – Poběžovice]]

title: Linia kolejowa nr 182

Zarządca: SŽDC

Sieć trakcyjna: brak

Prędkość maksymalna: 60 km/h

title: kolej

odcinek zelektryfikowany


text:
# Binn
Binn – (gsw. Bi) – miejscowość i gmina (Politische Gemeinde) w południowej Szwajcarii, w kantonie Valais, w okręgu (Bezirk) Goms. Leży nad rzeką Binna, w dolinie Binntal. Na terenie gminy znajduje się kamieniołom Lengenbach.
Gmina została po raz pierwszy wspomniana w dokumentach w XIII wieku jako Buen, Buyn, Bun, i Bondolun.

## Demografia
W Binn 31 grudnia 2021 roku mieszkało 125 osób. W 2010 roku 2,7% populacji gminy stanowiły osoby urodzone poza Szwajcarią.
W 2000 roku 98,1% populacji mówiło w języku niemieckim, 1,3% w języku włoskim, a 0,6% w języku francuskim.

Zmiany w liczbie ludności są przedstawione na poniższym wykresie:

## Współpraca
Miejscowości partnerskie:
- Arbon, Turgowia
- Baceno, Włochy
- Urtenen-Schönbühl, Berno

title: Binn

wikitext:
{{Inne znaczenia|gminy w Szwajcarii|[[Binn (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Binn
 |nazwa oryginalna             = Binn
 |zdjęcie                      = CH Binn bridge.jpg
 |opis zdjęcia                 = Most w Binn
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Binn
 |państwo                      = CHE
 |1. jednostka administracyjna = [[Valais]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Okręg Goms|Goms]]
 |powierzchnia                 = 65,00
 |wysokość                     = 1 400
 |rok                          = 31 grudnia 2021
 |liczba ludności              = 125<ref>{{Cytuj | url=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung.assetdetail.7966022.html | tytuł=Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, Provisorische Jahresergebnisse, 2018 - 2018 | Tabelle | opublikowany=www.bfs.admin.ch | język=de | data dostępu=2020-02-03}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 2
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = 3996
 |tablice rejestracyjne        = VS
 |kod mapy                     = Szwajcaria
 |plan miasta                  = Karte Gemeinde Binn 2017.png
 |współrzędne                  = 46°22′N 8°11′E
 |commons                      = Category:Binn
 |www                          = http://www.binn.ch/
}}
[[Plik:Sphalerite-JR.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sphalerite-JR.jpg|prawo|250px|thumb|[[Sfaleryt]] wydobyty w kamieniołomie [[Kamieniołom Lengenbach|Lengenbach]]]]
'''Binn''' – ([[gwary szwajcarskie|gsw.]] ''Bi'') – miejscowość i [[Gmina polityczna (Szwajcaria)|gmina]] ''(Politische Gemeinde)'' w południowej [[Szwajcaria|Szwajcarii]], w kantonie [[Valais]], w okręgu ''(Bezirk)'' [[Okręg Goms|Goms]]. Leży nad rzeką [[Binna]], w dolinie [[Binntal]]. Na terenie gminy znajduje się kamieniołom [[Kamieniołom Lengenbach|Lengenbach]].

Gmina została po raz pierwszy wspomniana w dokumentach w XIII wieku jako ''Buen, Buyn, Bun,'' i ''Bondolun''<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Binn |data dostępu = 2020-04-22 |opublikowany = hls-dhs-dss.ch |url = https://hls-dhs-dss.ch/articles/002684/2004-05-03/ |język = de}}</ref>.

== Demografia ==
W Binn 31 grudnia 2021 roku mieszkało 125 osób<ref name=":3">{{Cytuj |autor = STAT-TAB – interaktive Tabellen (BFS) |tytuł = Demografische Bilanz nach institutionellen Gliederungen |data = |data dostępu = 2020-02-27 |opublikowany = www.pxweb.bfs.admin.ch |url = https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/de/px-x-0102020000_201}}</ref>. W 2010 roku 2,7% populacji gminy stanowiły osoby urodzone poza Szwajcarią<ref>{{Cytuj |tytuł = Wohnbevölkerung (Finanzen) Finanzdirektion – Kanton Bern |data dostępu = 2020-02-02 |opublikowany = www.fin.be.ch |url = https://www.fin.be.ch/de/index/finanzen/finanzen/publikationen/wohnbevoelkerung.html}}</ref>.

W 2000 roku 98,1% populacji mówiło w [[Język niemiecki|języku niemieckim]]<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = 40.3 – 2000 |data = 2014-04-09 |data dostępu = 2020-02-02 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20140409212530/http://www.pxweb.bfs.admin.ch/Database/German_40%20-%20Eidgen%C3%B6ssische%20Volksz%C3%A4hlung/40.3%20-%202000/40.3%20-%202000.asp?lang=1&prod=40&secprod=3&openChild=true}}</ref>, 1,3% w [[Język włoski|języku włoskim]], a 0,6% w [[Język francuski|języku francuskim]]<ref name=":1" />.

Zmiany w liczbie ludności są przedstawione na poniższym wykresie<ref name=":0" /><ref name=":3" />:<timeline>
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize  = width:960 height:210
PlotArea   = height:150 left:100 bottom:50 right:100
AlignBars  = justify
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:250
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:195 text:"195"
  bar:1860 from:start till:215 text:"215"
  bar:1870 from:start till:232 text:"232"
  bar:1880 from:start till:222 text:"222"
  bar:1888 from:start till:221 text:"221"
  bar:1900 from:start till:233 text:"233"
  bar:1910 from:start till:237 text:"237"
  bar:1920 from:start till:184 text:"184"
  bar:1930 from:start till:225 text:"225"
  bar:1941 from:start till:249 text:"249"
  bar:1950 from:start till:193 text:"193"
  bar:1960 from:start till:191 text:"191"
  bar:1970 from:start till:202 text:"202"
  bar:1980 from:start till:162 text:"162"
  bar:1990 from:start till:163 text:"163"
  bar:2000 from:start till:155 text:"155"
  bar:2018 from:start till:142 text:"142"
  bar:2021 from:start till:125 text:"125"
</timeline>

== Współpraca ==
Miejscowości partnerskie:
* {{flaga|CHE}} [[Arbon (Szwajcaria)|Arbon]], [[Turgowia]]
* {{flaga|ITA}} [[Baceno]], [[Włochy]]
* {{flaga|CHE}} [[Urtenen-Schönbühl]], [[Berno (kanton)|Berno]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Okręg Goms}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Gminy w kantonie Valais]]
[[Kategoria:Miejscowości w Szwajcarii]]
[[Kategoria:Okręg Goms]]

title: Binn

Państwo: Szwajcaria

Kanton: Valais

Okręg: Goms

Populacja (31 grudnia 2021) · • liczba ludności · • gęstość: · 125 · 2 os./km²

Tablice rejestracyjne: VS


text:
# Warcabnik szantawiec
Warcabnik szantawiec (Carcharodus floccifera) – motyl dzienny z rodziny powszelatkowatych.

## Wygląd
Rozpiętość skrzydeł od 28 do 34 mm. Dymorfizm płciowy słabo zaznaczony.

## Siedlisko
Kwieciste wilgotne łąki oraz ekstensywnie użytkowane pastwiska na obrzeżach lasów; polany.

## Biologia i rozwój
Wykształca jedno pokolenie w roku (czerwiec-lipiec). Rośliny żywicielskie: bukwica zwyczajna, czyściec leśny, szanta zwyczajna. Jaja barwy ciemnobrunatnej składane są pojedynczo na wierzchniej stronie liści rośliny żywicielskiej. Larwy zimują u podstawy rośliny.

## Rozmieszczenie geograficzne
Gatunek śródziemnomorski, w Polsce ma jedynie kilka stanowisk w południowej i północno-wschodniej części kraju, m.in. w Puszczy Białowieskiej. Gatunek zanikający.

title: Warcabnik szantawiec

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Warcabnik szantawiec
 |nazwa łacińska         = ''Carcharodus floccifera''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = (Zeller, 1847)
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Hesperiidae - Carcharodus flocciferus-000.JPG
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[motyle]]
 |rodzina                = [[powszelatkowate]]
 |rodzaj                 = ''[[Carcharodus]]''
 |gatunek                = warcabnik szantawiec
 |synonimy               =
* ''Carcharodus flocciferus''
* ''Carcharodus alchymillae'' (Hemming, 1936)
* ''Papilio altheae'' ([[Jacob Hübner|Hübner]], 1803) (non ''Papilio althaeae'' Esper, 1783)
 |wikispecies            =
 |commons                = Category:Carcharodus floccifera
}}
'''Warcabnik szantawiec''' (''Carcharodus floccifera'') – motyl dzienny z rodziny [[powszelatkowate|powszelatkowatych]].

== Wygląd ==
Rozpiętość skrzydeł od 28 do 34 mm. Dymorfizm płciowy słabo zaznaczony.

== Siedlisko ==
Kwieciste wilgotne łąki oraz ekstensywnie użytkowane pastwiska na obrzeżach lasów; polany.

== Biologia i rozwój ==
Wykształca jedno pokolenie w roku (czerwiec-lipiec). Rośliny żywicielskie: [[bukwica zwyczajna]], [[czyściec leśny]], [[szanta zwyczajna]]. Jaja barwy ciemnobrunatnej składane są pojedynczo na wierzchniej stronie liści rośliny żywicielskiej. Larwy zimują u podstawy rośliny.

== Rozmieszczenie geograficzne ==
Gatunek śródziemnomorski, w Polsce ma jedynie kilka stanowisk w południowej i północno-wschodniej części kraju, m.in. w [[Puszcza Białowieska|Puszczy Białowieskiej]]. Gatunek zanikający.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | imię = Marcin | nazwisko = Sielezniew | imię2 = Izabela | nazwisko2 = Dziekańska | tytuł = Motyle dzienne | wydawca = Multico | miejsce = Warszawa | rok = 2010 | strony = 57 }}

[[Kategoria:Powszelatkowate]]
[[Kategoria:Motyle Europy]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1847 roku]]

title: Warcabnik szantawiec

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: motyle

Rodzina: powszelatkowate

Rodzaj: Carcharodus

Gatunek: warcabnik szantawiec