text:
# Krishan Kumar
Krishan Kumar (ur. 25 sierpnia 1982) – indyjski zapaśnik walczący w stylu wolnym. Złoty medalista igrzysk wspólnoty narodów w 2002 i wicemistrz Wspólnoty Narodów w 2003 roku.

title: Krishan Kumar

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Krishan Kumar
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[25 sierpnia]] [[1982]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Zapasy]]}}
{{Medalista infobox/reprezentacja|IND}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Igrzyska Wspólnoty Narodów]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Zapasy na Igrzyskach Wspólnoty Narodów 2002|Manchester 2002]]|55 kg st.wolny}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Wspólnoty Narodów w zapasach|Mistrzostwa Wspólnoty Narodów]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Wspólnoty Narodów w Zapasach 2003|London 2003]]|60 kg st.wolny}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Krishan Kumar''' (ur. [[25 sierpnia]] [[1982]]<ref>{{cytuj| url = http://m2002.thecgf.com/results/default.asp?ath=9053| tytuł = Dane na | opublikowany = M2002.thecgf.com | data dostępu = 2017-01-18 | język = en}}</ref>) – [[Indie|indyjski]] [[zapasy|zapaśnik]] walczący w stylu wolnym. Złoty medalista [[Igrzyska Wspólnoty Narodów|igrzysk wspólnoty narodów]] w [[Zapasy na Igrzyskach Wspólnoty Narodów 2002|2002]] i [[Mistrzostwa Wspólnoty Narodów w zapasach|wicemistrz Wspólnoty Narodów]] w [[Mistrzostwa Wspólnoty Narodów w Zapasach 2003|2003]] roku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Kumar, Krishan}}
[[Kategoria:Indyjscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1982]]

title: · Krishan Kumar

Data urodzenia: 25 sierpnia 1982

title: Dorobek medalowy

złoto: Manchester 2002 · 55 kg st.wolny

srebro: London 2003 · 60 kg st.wolny


text:
# Dzmitryj Nabokau
Dzmitryj Siarhiejewicz Nabokau (ur. 20 stycznia 1996) – białoruski lekkoatleta specjalizujący się w skoku wzwyż.
Srebrny medalista juniorskich mistrzostw świata w Eugene (2014). W 2017 zdobył złoty medal młodzieżowych mistrzostw Europy.
Stawał na najwyższym stopniu podium mistrzostw Białorusi. Reprezentant kraju w meczach międzypaństwowych.
Rekordy życiowe: stadion – 2,36 (25 maja 2018, Brześć) były rekord Białorusi; hala – 2,32 (3 marca 2018, Mińsk).

## Osiągnięcia
| Rok  | Impreza                        | Miejsce        | Pozycja           | Wynik |
| ---- | ------------------------------ | -------------- | ----------------- | ----- |
| 2014 | Mistrzostwa świata juniorów    | Eugene         | 2. miejsce        | 2,24  |
| 2015 | Mistrzostwa Europy juniorów    | Eskilstuna     | 10. miejsce       | 2,05  |
| 2016 | Mistrzostwa Europy             | Amsterdam      | el. – 23. miejsce | 2,09  |
| 2016 | Igrzyska olimpijskie           | Rio de Janeiro | el. – 43. miejsce | 2,17  |
| 2017 | Młodzieżowe mistrzostwa Europy | Bydgoszcz      | 1. miejsce        | 2,24  |
| 2019 | Mistrzostwa świata             | Doha           | el. – 18. miejsce | 2,26  |

wikiname: plwiki

title: Dzmitryj Nabokau

in_language: pl

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Dzmitryj Nabokau
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = lekkoatletyka
 |grafika                   = 2017 European Athletics U23 Championships, high jump men final10 15-07-2017.jpg
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|BLR}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Młodzieżowe mistrzostwa Europy w lekkoatletyce|Młodzieżowe mistrzostwa Europy]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Młodzieżowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2017|Bydgoszcz 2017]]|skok wzwyż}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa świata U20 w lekkoatletyce|Mistrzostwa świata juniorów]]|L}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2014|Eugene 2014]]|skok wzwyż}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Dzmitryj Siarhiejewicz Nabokau''' (ur. [[20 stycznia]] [[1996]]) – [[Białoruś|białoruski]] [[lekkoatletyka|lekkoatleta]] specjalizujący się w [[skok wzwyż|skoku wzwyż]].

Srebrny medalista [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2014|juniorskich mistrzostw świata]] w [[Eugene]] (2014). W 2017 zdobył złoty medal [[Młodzieżowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2017|młodzieżowych mistrzostw Europy]].

Stawał na najwyższym stopniu podium mistrzostw Białorusi. Reprezentant kraju w meczach międzypaństwowych.

Rekordy życiowe: stadion – 2,36 (25 maja 2018, [[Brześć]]) były rekord Białorusi; hala – 2,32 (3 marca 2018, [[Mińsk]]).

== Osiągnięcia ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align: left;"
|- bgcolor="#EFEFEF"
!Rok
!Impreza
!Miejsce
!Pozycja
!Wynik
|-
| align=center | [[2014 w lekkoatletyce|2014]] || [[Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkoatletyce 2014|Mistrzostwa świata juniorów]] || {{Flaga|USA}} [[Eugene]] || bgcolor=silver | [[Plik:Silver medal world centered-2.svg|16px]] 2. miejsce || align=center | 2,24
|-
|align=center | [[2015 w lekkoatletyce|2015]] || [[Mistrzostwa Europy Juniorów w Lekkoatletyce 2015|Mistrzostwa Europy juniorów]] || {{Flaga|SWE}} [[Eskilstuna]] || 10. miejsce ||align=center | 2,05
|-
|align=center | [[2016 w lekkoatletyce|2016]] || [[Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2016|Mistrzostwa Europy]] || {{Flaga|NLD}} [[Amsterdam]] || el. – 23. miejsce  ||align=center | [[Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2016 – skok wzwyż mężczyzn|2,09]]
|-
|align=center | [[2016 w lekkoatletyce|2016]] || [[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016|Igrzyska olimpijskie]] || {{Flaga|BRA}} [[Rio de Janeiro]] || el. – 43. miejsce ||align=center | [[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016 – skok wzwyż mężczyzn|2,17]]
|-
|align=center | [[2017 w lekkoatletyce|2017]] || [[Młodzieżowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 2017|Młodzieżowe mistrzostwa Europy]] || {{Flaga|POL}} [[Bydgoszcz]] || bgcolor=gold | [[Plik:Gold medal europe.svg|16px]] 1. miejsce || align=center | 2,24
|-
|align=center| [[2019 w lekkoatletyce|2019]] || [[Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 2019|Mistrzostwa świata]] || {{Flaga|QAT}} [[Doha]] || el. – 18. miejsce ||align=center| [[Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 2019 – skok wzwyż mężczyzn|2,26]]
|}

== Bibliografia ==
* {{tilastopaja|id=143820 |nazwa=Dzmitry Nabokau |data dostępu=20 kwietnia 2020 |archiwum=http://archive.is/oeUXZ}}

{{Młodzieżowi mistrzowie Europy w skoku wzwyż}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Nabokau, Dzmitryj}}
[[Kategoria:Białoruscy skoczkowie wzwyż]]
[[Kategoria:Białoruscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1996]]

title: · Dzmitryj Nabokau

Data i miejsce urodzenia: 20 stycznia 1996 · Białynicze

title: Dorobek medalowy

złoto: Bydgoszcz 2017 · skok wzwyż

srebro: Eugene 2014 · skok wzwyż


text:
# Agnieszka Kalinowska-Sołtys
Agnieszka Kalinowska-Sołtys – polska architektka, absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Architekt-Partner, członek Zarządu APA Wojciechowski Architekci. Członek SARP, Asesor BREEAM, konsultant LEED, audytor systemu „Zielony Dom” oraz członek komisji weryfikacyjnej certyfikacji „Green Building Standard”. Członek Kolegium Sędziów Konkursowych SARP i członek współzałożyciel Ogólnokrajowego Stowarzyszenia Budownictwa Zrównoważonego. Członek Rady Programowej UN Global Compact Network Poland oraz Mentor Programu Mentoringowego Top Woman in Real Estate. Prezes SARP w latach 2022-2024. .
Autorka lub współautorka wielu projektów z zakresu użyteczności publicznej, urbanistyki i wnętrz.

## Ważniejsze realizacje
- The Park Warsaw w Warszawie (2011)[10]
- Business Garden Wrocław (2016-2019)[11]
- Elektrownia Powiśle w Warszawie (2020)[12]
- Riverview w Gdańsku (2020)[13]
- Centrum Południe we Wrocławiu (2020)[14]
- Skyliner w Warszawie (2021)[15]

title: Agnieszka Kalinowska-Sołtys

wikitext:
{{Architekt infobox
 | imię i nazwisko   = Agnieszka Kalinowska-Sołtys
 | imię i nazwisko org =
 | grafika           =
 | opis grafiki      =
 | pełne imię i nazwisko =
 | data urodzenia    =
 | miejsce urodzenia =
 | data śmierci      =
 | miejsce śmierci   =
 | narodowość        =
 | alma mater        =
 | uczelnia          = [[Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej]]
 | nagrody           =
 | wpływy            =
 | wpłynął na        =
 | styl              =
 | biuro             =
 | znaczące budynki  =
 | znaczące projekty =
 | commons           =
 | odznaczenia       =
}}
'''Agnieszka Kalinowska-Sołtys''' – polska [[architekt|architektka]], absolwentka [[Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej|Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej]], [[Szkoła Główna Handlowa w Warszawie|Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie]] oraz [[Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie|Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie]]<ref>{{Cytuj |tytuł = AGNIESZKA KALINOWSKA-SOŁTYS – Osobowość Branży 2020 |data = 2021-02-11 |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = BUILDER POLSKA |url = https://builderpolska.pl/2021/02/11/agnieszka-kalinowska-soltys-osobowosc-branzy-2020/ |język = pl-PL}}</ref>.

Architekt-Partner, członek Zarządu [[APA Wojciechowski Architekci]]. Członek SARP, Asesor [[BREEAM]], konsultant LEED, audytor systemu „Zielony Dom” oraz członek komisji weryfikacyjnej certyfikacji „Green Building Standard”. Członek Kolegium Sędziów Konkursowych SARP i członek współzałożyciel Ogólnokrajowego Stowarzyszenia Budownictwa Zrównoważonego. Członek Rady Programowej UN Global Compact Network Poland oraz Mentor Programu Mentoringowego Top Woman in Real Estate. Prezes [[Stowarzyszenie Architektów Polskich|SARP]] w latach 2022-2024. <ref>{{Cytuj |tytuł = Po raz pierwszy w 88-letniej historii SARP ma prezeskę. Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele stowarzyszenia |data dostępu = 2022-06-27 |opublikowany = www.propertydesign.pl |url = https://www.propertydesign.pl/dossier/132/po_raz_pierwszy_w_88_letniej_historii_sarp_ma_prezeske_agnieszka_kalinowska_soltys_na_czele_stowarzyszenia,39653-124200.html |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Anna Tempińska, Krzysztof Suszka |tytuł = Zawód:Architekt - Agnieszka Kalinowska-Sołtys |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = www.zawod-architekt.pl |url = http://www.zawod-architekt.pl/autor/agnieszka_kalinowska-soltys,306 |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Agnieszka Kalinowska-Sołtys z APA Wojciechowski Architekci przewodniczącą zespołu ds. zrównoważonej architektury Global Compact Network Poland |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = www.architekturaibiznes.pl |url = https://www.architekturaibiznes.pl/agnieszka-kalinowska-soltys-przewodniczaca-zespolu-ds.-zrownowazonej-architektury-global-compact-network-poland,8425.html |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Agnieszka Kalinowska-Sołtys |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = Top Woman in Real Estate |url = https://www.topwoman.pl/speaker/agnieszka-kalinowska-soltys/ |język = pl-PL}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich |data dostępu = 2022-06-27 |opublikowany = architektura.muratorplus.pl |url = http://architektura.muratorplus.pl/wydarzenia/agnieszka-kalinowska-soltys-na-czele-stowarzyszenia-architektow-polskich_11957.html |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Ola Kloc |tytuł = Architektura i Biznes |data = 2024-06-10 |data dostępu = 2024-06-19 |praca = Architektura i Biznes |opublikowany = Architektura i Biznes |url = https://www.architekturaibiznes.pl/marek-chrobak-prezes-sarp,34540.html |język = pl}}</ref>.

Autorka lub współautorka wielu projektów z zakresu użyteczności publicznej, urbanistyki i wnętrz<ref>{{Cytuj |tytuł = Prelegenci |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = www.propertyforum.pl |url = https://www.propertyforum.pl/2021/pl/prelegenci/agnieszka-kalinowska-soltys,1367.html |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = ARCHITEKT Z PASJĄ – AGNIESZKA KALINOWSKA-SOŁTYS |data = 2018-12-06 |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = BUILDER POLSKA |url = https://builderpolska.pl/2018/12/06/architekt-z-pasja-agnieszka-kalinowska-soltys/ |język = pl-PL}}</ref>.

== Ważniejsze realizacje ==

* The Park Warsaw w [[Warszawa|Warszawie]] (2011)<ref>{{Cytuj |tytuł = Innowacyjna architektura The Park Warsaw według projektu APA Wojciechowski |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = www.propertydesign.pl |url = https://www.propertydesign.pl/architektura/104/innowacyjna_architektura_the_park_warsaw_wedlug_projektu_apa_wojciechowski,1414-4953.html |język = pl}}</ref>
* Business Garden Wrocław (2016-2019)<ref>{{Cytuj |tytuł = Business Garden Wrocław gotowy. To projekt APA Wojciechowski |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = www.propertydesign.pl |url = https://www.propertydesign.pl/architektura/104/business_garden_wroclaw_gotowy_to_projekt_apa_wojciechowski,10364.html |język = pl}}</ref>
* [[Elektrownia Powiśle]] w Warszawie (2020)<ref>{{Cytuj |tytuł = Elektrownia Powiśle |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = Konkurs - nagroda architektoniczna |url = https://www.nagroda-architektoniczna.pl/nominations/elektrownia-powisle/ |język = pl-PL}}</ref>
* Riverview w [[Gdańsk|Gdańsku]] (2020)<ref>{{Cytuj |tytuł = Ekologiczna architektura w Polsce - gdańskie osiedle Riverview (APA Wojciechowski) |data = 2021-04-20 |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = Sznyt.pl |url = https://sznyt.pl/2021/04/20/30040ekologiczna-architektura-riverview-w-gdansku-apa-wojciechowski/ |język = pl-PL}}</ref>
* Centrum Południe we [[Wrocław|Wrocławiu]] (2020)<ref>{{Cytuj |tytuł = Centrum Południe we Wrocławiu projektu APA Wojciechowski: trwa realizacja II etapu |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = architektura.muratorplus.pl |url = http://architektura.muratorplus.pl/realizacje/centrum-poludnie-we-wroclawiu-projektu-apa-wojciechowski_10639.html |język = pl}}</ref>
* [[Skyliner]] w Warszawie (2021)<ref>{{Cytuj |tytuł = Biurowiec projektu APA Wojciechowski z pozwoleniem na użytkowanie. Tak wygląda gotowy Skyliner! |data dostępu = 2022-06-09 |opublikowany = www.propertydesign.pl |url = https://www.propertydesign.pl/architektura/104/biurowiec_projektu_apa_wojciechowski_z_pozwoleniem_na_uzytkowanie_tak_wyglada_gotowy_skyliner,33098.html |język = pl}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kalinowska-Sołtys, Agnieszka}}
[[Kategoria:Polscy architekci]]
[[Kategoria:Architekci związani z Warszawą]]
[[Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej]]
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej]]

title: Agnieszka Kalinowska-Sołtys


text:
# Mira Monte
Mira Monte – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Ventura.

title: Mira Monte

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Mira Monte
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Mira Monte
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Kalifornia}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Ventura|Ventura]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 06-48046
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 1661036
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 11,8
 |wysokość                     = 196
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 805
 |kod pocztowy                 = 93023
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-08:00]]
[[UTC-07:00]]
 |kod mapy                     = US-CA
 |współrzędne                  = 34°25′39″N 119°17′27″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Mira Monte''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Kalifornia]], w hrabstwie [[Hrabstwo Ventura|Ventura]].

[[Kategoria:CDP w stanie Kalifornia]]

title: Mira Monte

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Kalifornia

Hrabstwo: Ventura


text:
# Olimp
Olimp (gr. Όλυμπος, ΄Olimbos; wymawiane z akcentem na pierwszą sylabę) – rozległy masyw górski, najwyższy w Grecji, położony między północną a środkową częścią kraju, oddzielający historyczną Macedonię od Tesalii.
Jego najwyższy szczyt Mitikas wznosi się na wysokość 2917,727 m n.p.m. Inne szczyty to Skolio (2911 m n.p.m.), Stefani (2909 m n.p.m.), Skala (2866 m n.p.m.), Touba (2785 m n.p.m.). Masyw znajduje się między dolinami rzek Pinios i Aliakmon, nad Zatoką Termajską. Na zachodzie i południowym zachodzie kończy się pionowymi ścianami o wysokości do 500 metrów. Z północnych urwisk najwyższa jest ściana Skolio, licząca 400 metrów. Deniwelacja między centrum Litochoro a głównym szczytem Olimpu wynosi 2620 metrów.
Masyw Olimpu zbudowany jest z dolnojurajskich (liasowych) skał osadowych powstałych w płytkim morzu epikontynentalnym. Około miliona lat temu, w epoce lodowcowej, masyw Olimpu był zlodowacony, czego pozostałością są cyrki lodowcowe.
Zbocza gór porośnięte są lasami iglastymi, liściastymi oraz makią. W wyższych partiach lasy przechodzą w łąki. Olimp jest ośrodkiem wypoczynkowo-turystycznym, z założonym w 1938 roku parkiem narodowym.

## Dzieje zdobywania
W mitologii greckiej Olimp uważany był za siedzibę bogów greckich, w tym najważniejszego: Zeusa. Z tego miejsca bogowie mieli kierować ludzkimi losami. Wierzono, że ilekroć jakiś człowiek próbował tam wejść, spadał z niego.
Pierwszym znanym człowiekiem, który dotarł w pobliże wierzchołka, był w 1669 r. sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed IV. Pierwszego wejścia na najwyższy szczyt masywu, Mitikas, dokonali 2 sierpnia 1913 r. Szwajcarzy, historyk sztuki Daniel Baud-Bovy i wybitny fotograf Frédéric Boissonas, w towarzystwie Greka Christosa Kakalosa. W dniu 19 sierpnia 1964 r. na Mitikas oraz położony nieco dalej Hagios Antonios (2815 m n.p.m.) weszli (prawdopodobnie jako pierwsi Polacy) Zbigniew Korosadowicz z żoną Olgą. W wyniku upadku podczas wspinaczki na Olimp w 1971 zmarł polski profesor botaniki Bogumił Pawłowski.
Eksplorację alpinistyczną rozpoczęli w masywie Olimpu w latach dwudziestych XX w. Niemcy i Włosi. Wyróżnił się wśród nich zwłaszcza słynny Emilio Comici, autor 6 nowych dróg w skali od IV do VI. Z punktu widzenia alpinistycznego najbardziej interesującymi są następujące urwiska: 500-metrowa zachodnia ściana Mitikas, 300-metrowa zachodnia i południowo-zachodnia ściana Stefani, 200-metrowa północna ściana tego szczytu oraz 400-metrowa „galeria” Skolio, licząca w podstawie blisko kilometr długości. Po II wojnie światowej najwięcej nowych przejść dokonał miejscowy przewodnik górski i długoletni gospodarz schroniska Spilios Agapitos Kostas Zolotas, którego droga na zachodniej ścianie Mitikas została uznana za najtrudniejszą w tym rejonie. Pierwszymi polskimi alpinistami, dokonującymi w masywie Olimpu wejść wspinaczkowych byli w sierpniu 1965 r. Maciej Kozłowski i Maciej Włodek.
Obecnie z Litochoro można w głąb masywu dotrzeć asfaltową drogą (poza okresem zimowym). Następnie z uroczyska Prionia wiedzie na szczyty szlak pieszy.
W trakcie greckich powstań narodowych (a także w okresach między nimi) oraz podczas okupacji włosko-niemieckiej w latach 1941–1944 i w następującej po niej greckiej wojnie domowej masyw Olimpu stanowił schronienie dla macedońskich partyzantów.
Co najmniej od czterech tysiącleci masyw Olimpu przecinają dwie trasy drogowe, a od roku 1909 także szlak kolejowy. Główna trasa wiedzie z Macedonii, przez malowniczą dolinę Tempe, do Tesalii. W 2004 oddano na tej trasie dwa tunele kolejowe, przebite przez masyw góry i zastępujące starą linię. Ukończenie budowy trzech podwójnych tuneli drogowych Autostrady Egejskiej miało nastąpić w 2017.

title: Olimp

wikitext:
{{Inne znaczenia|masywu górskiego w Grecji|[[Olimp (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tej nazwy]]}}
{{Góra infobox
 |nazwa                 = Olimp
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               = Olympus National Park 30.jpg
 |opis grafiki          = Olimp
 |państwo               = GRC
 |położenie             =
 |pasmo                 =
 |wysokość              = 2917,727
 |kod mapy              = GRC
 |wybitność             = 2356
 |data zdobycia         = 1913
 |pierwsze wejście      = Bovy, Boissonas i Kakalos
 |data zdobycia zimą    =
 |pierwsze wejście zimą =
 |współrzędne           = 40°05′N 22°21′E
 |commons               = Category:Mount Olympus
}}
{{wikisłownik|Olimp}}
'''Olimp''' ([[język grecki|gr.]] Όλυμπος, ΄Olimbos; wymawiane z akcentem na pierwszą sylabę) – rozległy [[masyw górski]], najwyższy w [[Grecja|Grecji]], położony między północną a środkową częścią kraju, oddzielający historyczną [[Macedonia (kraina historyczna)|Macedonię]] od [[Tesalia|Tesalii]].

[[Plik:126910main image feature 402 mountolympus.jpg|thumb|left|230px|Olimp jest masywem górskim najdłużej w Grecji pokrytym śniegiem – stąd jego nazwa, oznaczająca „lśniący”]]
[[Plik:Mount Olympus 3D.gif|thumb|240px|Trójwymiarowa prezentacja Olimpu]]

Jego najwyższy szczyt [[Mitikas]] wznosi się na wysokość 2917,727<ref>{{Cytuj |autor = Dimitrios Ampatzidis, Georgios Moschopoulos, Antonios Mouratidis, Michael Styllas, Alexandros Tsimerikas, Vasileios-Klearchos Deligiannis, Nikolaos Voutsis, Triantafyllia-Maria Perivolioti, Georgios S. Vergos, Alexandra Plachtova |tytuł = Revisiting the determination of Mount Olympus Height (Greece) |czasopismo = Journal of Mountain Science |data = 2023-04 |data dostępu = 2023-04-25 |issn = 1672-6316 |wolumin = 20 |numer = 4 |s = 1026–1034 |doi = 10.1007/s11629-022-7866-8 |url = https://link.springer.com/10.1007/s11629-022-7866-8 |język = en}}</ref> m [[n.p.m.]] Inne szczyty to [[Skolio]] (2911 m n.p.m.), [[Stefani (szczyt)|Stefani]] (2909 m n.p.m.), [[Skala (szczyt)|Skala]] (2866 m n.p.m.), [[Touba (szczyt)|Touba]] (2785 m n.p.m.). Masyw znajduje się między dolinami rzek [[Pinios (Tesalia)|Pinios]] i [[Aliakmon]], nad [[Zatoka Termajska|Zatoką Termajską]]. Na zachodzie i południowym zachodzie kończy się pionowymi ścianami o wysokości do 500 metrów. Z północnych urwisk najwyższa jest ściana Skolio, licząca 400 metrów. Deniwelacja między centrum [[Litochoro]] a głównym szczytem Olimpu wynosi 2620 metrów.

Masyw Olimpu zbudowany jest z [[jura wczesna|dolnojurajskich]] ([[lias]]owych) [[skały osadowe|skał osadowych]] powstałych w płytkim [[morze epikontynentalne|morzu epikontynentalnym]]. Około miliona lat temu, w [[epoka lodowa|epoce lodowcowej]], masyw Olimpu był [[zlodowacenie|zlodowacony]], czego pozostałością są [[cyrk lodowcowy|cyrki lodowcowe]].

Zbocza gór porośnięte są lasami iglastymi, liściastymi oraz [[makia|makią]]. W wyższych partiach lasy przechodzą w łąki. Olimp jest ośrodkiem wypoczynkowo-turystycznym, z założonym w [[1938]] roku [[park narodowy|parkiem narodowym]].

== Dzieje zdobywania ==
W [[mitologia grecka|mitologii greckiej]] Olimp uważany był za siedzibę bogów greckich, w tym najważniejszego: [[Zeus]]a. Z tego miejsca bogowie mieli kierować ludzkimi losami. Wierzono, że ilekroć jakiś człowiek próbował tam wejść, spadał z niego.

Pierwszym znanym człowiekiem, który dotarł w pobliże wierzchołka, był w 1669 r. [[sułtan]] [[Imperium Osmańskie]]go [[Mehmed IV]]. Pierwszego wejścia na najwyższy szczyt masywu, [[Mitikas]], dokonali 2 sierpnia 1913 r. [[Szwajcaria|Szwajcarzy]], historyk sztuki [[Daniel Baud-Bovy]] i wybitny fotograf [[Frédéric Boissonas]], w towarzystwie Greka Christosa Kakalosa. W dniu 19 sierpnia 1964 r. na Mitikas oraz położony nieco dalej [[Hagios Antonios]] (2815 m n.p.m.) weszli (prawdopodobnie jako pierwsi Polacy) [[Zbigniew Korosadowicz]] z żoną Olgą<ref name="MK">Maciej Kozłowski: ''W górach Grecji'', [w:] [[Taternik (czasopismo)|„Taternik”]] nr 3-4/1965, s. 100–101 [http://pza.org.pl/download/taternik/329689.pdf].</ref>. W wyniku upadku podczas wspinaczki na Olimp w 1971 zmarł polski profesor botaniki [[Bogumił Pawłowski]]<ref>{{Cytuj pismo |tytuł = Tragiczna śmierć prof. Bogumiła Pawłowskiego |url = http://www.pbc.rzeszow.pl/dlibra/docmetadata?id=4547 |czasopismo = [[Nowiny (dziennik rzeszowski)|Nowiny]] |strony = 2 |data = nr 207 z 29 lipca 1971}}</ref>.

Eksplorację [[Alpinizm|alpinistyczną]] rozpoczęli w masywie Olimpu w latach dwudziestych XX w. Niemcy i Włosi. Wyróżnił się wśród nich zwłaszcza słynny [[Emilio Comici]], autor 6 nowych dróg w skali od IV do VI. Z punktu widzenia alpinistycznego najbardziej interesującymi są następujące urwiska: 500-metrowa zachodnia ściana Mitikas, 300-metrowa zachodnia i południowo-zachodnia ściana Stefani, 200-metrowa północna ściana tego szczytu oraz 400-metrowa „galeria” Skolio, licząca w podstawie blisko kilometr długości. Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] najwięcej nowych przejść dokonał miejscowy przewodnik górski i długoletni gospodarz schroniska [[Schronisko Spilios Agapitos|Spilios Agapitos]] [[Kostas Zolotas]], którego droga na zachodniej ścianie Mitikas została uznana za najtrudniejszą w tym rejonie. Pierwszymi polskimi alpinistami, dokonującymi w masywie Olimpu wejść wspinaczkowych byli w sierpniu 1965 r. [[Maciej Kozłowski (dyplomata)|Maciej Kozłowski]] i [[Maciej Włodek (wspinacz)|Maciej Włodek]]<ref name=MK />.

Obecnie z Litochoro można w głąb masywu dotrzeć asfaltową drogą (poza okresem zimowym). Następnie z [[uroczysko|uroczyska]] [[Prionia]] wiedzie na szczyty szlak pieszy.

W trakcie greckich powstań narodowych (a także w okresach między nimi) oraz podczas [[wojna grecko-włoska|okupacji włosko-niemieckiej]] w latach 1941–1944 i w następującej po niej [[wojna domowa w Grecji|greckiej wojnie domowej]] masyw Olimpu stanowił schronienie dla [[Macedonia (Grecja)|macedońskich]] partyzantów<ref>''[[Emeis oi Ellines]]'' – uniwersytecka praca zbiorowa, wyd. Skai Biblio, 2008.</ref>.

Co najmniej od czterech tysiącleci masyw Olimpu przecinają dwie trasy drogowe, a od roku 1909 także szlak kolejowy. Główna trasa wiedzie z [[Macedonia (Grecja)|Macedonii]], przez malowniczą [[Tempe (dolina)|dolinę Tempe]], do [[Tesalia|Tesalii]]. W 2004 oddano na tej trasie dwa tunele kolejowe, przebite przez masyw góry i zastępujące starą linię<ref>[http://books.google.com/books?id=fxV7yNWb4_kC&pg=PA254&lpg=PA254&dq=railroad+tunnel+leptokaria+tempi&source=bl&ots=sHwBbxPwG8&sig=SZzk83xgZr2jVuzgWB0xUwbG_l0&hl=el&ei=wfFBS5_VNNrLjAeMwKmtDQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CCQQ6AEwBA#v=onepage&q=railroad%20tunnel%20leptokaria%20tempi&f=false ''The Story of Managing Projects: An Interdisciplinary Approach''].</ref>. Ukończenie budowy trzech podwójnych tuneli drogowych Autostrady Egejskiej miało nastąpić w 2017<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.eleftheria.gr/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/item/106440-%CE%B5%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%AF%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%B9%CF%8E%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82-%CF%83%CE%AE%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%84%CE%B5%CE%BC%CF%80%CF%8E%CE%BD.html |tytuł = Επανεκκίνηση εργασιών στις σήραγγες των Τεμπών |język = el |data = 2016-03-10 |data dostępu = 2016-06-11}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Olympus Mons]]
* [[Schronisko Josos Apostolidis]]
* [[Schronisko Christos Kakalos|Schronisko Christos Kakkalos]]
* [[Schronisko Spilios Agapitos]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę |url = http://www.serwisgorski.pl/relacje/item/77-olimp-zosta%C5%82-zdobyty |tytuł = Opis i zdjęcia szlaku na Olimp |opublikowany = serwisgorski.pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20160704224334/http://www.serwisgorski.pl/relacje/item/77-olimp-zosta%C5%82-zdobyty |zarchiwizowano = 2016-07-04}}
* [http://www.summitpost.org/mountain/rock/150991/olymbos-olympus.html ''Olymbos (Olympus)''], summitpost.org {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę |url = http://www.olympusfd.gr/us/default.asp |tytuł = Witryna internetowa zarządu parku narodowego Olimpu |opublikowany = olympusfd.gr |archiwum = https://web.archive.org/web/20180421194346/http://www.olympusfd.gr/us/default.asp |zarchiwizowano = 2018-04-21 |język = en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Olimp, Góra}}
[[Kategoria:Geografia mitologii greckiej]]
[[Kategoria:Góry Grecji]]
[[Kategoria:Rezerwaty biosfery w Europie]]
[[Kategoria:Święte góry]]

title: Olimp

Państwo: Grecja

Położenie: Nomos Pieria↗, Region Macedonia Środkowa, Elasona

Pierwsze wejście: 1913 · Bovy, Boissonas i Kakalos


text:
# Ralph Waldo Emerson
Ralph Waldo Emerson (ur. 25 maja 1803, zm. 27 kwietnia 1882) – amerykański poeta i eseista, słynny ze swojego talentu oratorskiego; jeden z najbardziej wpływowych myślicieli i pisarzy XIX wieku, przeciwnik niewolnictwa, zwolennik demokratycznego egalitaryzmu; uważany za filozofa idealizmu, który twórczo kontynuował idealistyczne wizje stosunku między człowiekiem a Absolutem Platona, św. Augustyna i George’a Berkeleya. Autor mowy Uczony amerykański nazywanej „intelektualną deklaracją niepodległości” (Intellectual Declaration of Independence). Od 1836 związany z bostońskim Klubem Transcendentalistów. Przedstawiciel romantyzmu w poezji amerykańskiej.
Tradycyjnie nazywany mędrcem z Concord, a przez Adama Mickiewicza określany mianem Sokratesa amerykańskiego. Pod względem wpływu i głoszonych postulatów porównywany często do Fryderyka Nietzschego (wcześniej od niemieckiego filozofa wprowadził pojęcie „śmierci Boga”); twórca tzw. filozofii życia oraz główny inspirator późniejszych kierunków filozoficznych takich jak pragmatyzm Williama Jamesa, intuicjonizm Henriego Bergsona czy XX-wieczny egzystencjalizm. Jego wpływ stał się widoczny również w poezji amerykańskiej tak znaczących autorów jak Walt Whitman czy Allen Ginsberg.
Ralph Waldo Emerson nie stworzył spójnego systemu filozoficznego. Również dyskurs jego mów i pism był (w duchu rewolucyjnych poglądów myśliciela) próbą zerwania z tradycją i odkrycia nowego środka wyrazu. Richard Rorty napisał o dziełach Emersona, że nie są one „ani historią intelektualną, ani filozofią moralną, ani epistemologią, ani społecznym proroctwem, lecz wszystkim tym zmieszanym w nowy gatunek”.

## Życie
Urodził się w Bostonie. Jego ojciec, William Emerson, był znanym unitariańskim pastorem, którym później miał zostać także syn. Emerson stopniowo odchodził od filozoficznych doktryn popularnych w jego epoce, aby opracować i po raz pierwszy wyrazić filozofię transcendentalizmu w eseju Nature.
Gdy Ralph miał 3 lata, ojciec narzekał, że syn nie umie jeszcze wystarczająco dobrze czytać. W 1810 roku zmarł ojciec 8-letniego wtedy chłopca. W październiku 1817 roku Emerson, w wieku 14 lat, rozpoczął studia na Harvardzie i od razu został mianowany przewodniczącym studentów pierwszego roku. Pozycja ta zapewniła mu bezpłatne miejsce w akademiku. Serwując w stołówce, zmniejszył koszty wyżywienia czterokrotnie. Otrzymywał stypendium. Nieznacznie dorabiał, asystując i ucząc podczas ferii zimowych w szkole u swojego wuja w Waltham.
Po ukończeniu Harvardu w 1821 roku pomagał bratu w szkole (założonej w domu matki) dla młodych kobiet. Po wyjeździe brata na studia teologiczne do Getyngi, Emerson kontynuował zajmowanie się szkołą. Przez kolejne lata był tam nauczycielem. Potem przeniósł się na wydział teologiczny Harvardu, a w 1829 roku rozpoczął działalność jako unitariański pastor. Spór z przedstawicielami Kościoła na temat publicznych modlitw i udzielania komunii doprowadził Emersona do rezygnacji z członkostwa w 1832 roku. Rok wcześniej, w kwietniu 1831 roku zmarła jego młoda żona, najprawdopodobniej jedyna prawdziwa miłość – Elena Louisa Tucker.
W 1832 roku Emerson zwiedził Europę. Swoją podróż opisał w English Traits (1856). Podczas wycieczki spotkał Wordswortha, Coleridge’a, Johna S. Milla i Thomasa Carlyle’a, z którym korespondował aż do śmierci.
W 1835 roku Emerson kupił dom w Concord. Szybko stał się poważanym obywatelem miasta. Poślubił tam swoją drugą żonę Lydię Jackson.
We wrześniu 1836 roku Emerson wraz z dzielącymi jego poglądy intelektualistami założył Klub Transcendentalistów. Pierwsze czasopismo klub wydał w lipcu 1840 roku. Emerson swój pierwszy esej Nature opublikował anonimowo we wrześniu 1836 roku. W momencie kiedy stał się on fundamentem transcendentalizmu, wiele osób uważało go za dzieło swedenborgianizmu.
W 1838 roku Emerson został ponownie zaproszony na wydział teologiczny Harvardu, aby przemówić podczas wręczania dyplomów. Jego spostrzeżenia oburzyły establishment i przeraziły społeczność protestancką, gdyż w swojej mowie stwierdził, iż Jezus Chrystus był wielkim człowiekiem, ale nie Bogiem. Jego wstrząsające wystąpienie spowodowało, iż został oskarżony o ateizm oraz zatruwanie umysłów młodych ludzi. Pomimo wrzasku krytyków nie udzielił żadnej odpowiedzi, pozostawiając obronę wygłoszonego poglądu innym. Nie został zaproszony do Harvardu przez następne 40 lat. W połowie lat 80. XIX wieku jego stanowisko stało się standardową doktryną unitarianizmu.
W 1842 roku umarł na szkarlatynę jego pierworodny syn Waldo. Emerson wyraził swój żal po tej stracie w dwóch głównych pracach: w poemacie Threnody i eseju Experience.
Emerson pozostał znanym prelegentem i wykładowcą. Prowadził swoją działalność głównie w Nowej Anglii. Podczas paru nieobecności Emersona na zaplanowanych wystąpieniach zastępował go Frederick Douglass. Emerson przemawiał na bardzo zróżnicowany zakres tematów. Wiele jego esejów powstawało na bazie wygłoszonych wcześniej prelekcji oraz wykładów.
Utrzymywał ścisły kontakt z Nathanielem Hawthorne’em oraz Henrym D. Thoreau. Spotykał się z nimi w Concord. Korespondował też z Adamem Mickiewiczem.
Uważany był za bardzo abstrakcyjnego i trudnego pisarza, niemniej przyciągał tłumy odbiorców. Słuchacze nieraz żartowali, że kompletnie nie rozumieją, o czym Emerson mówił, ale było to coś pięknego. Jawne i bezkompromisowe poparcie Emersona dla abolicjonizmu powodowało protesty oraz drwiny ze strony tłumów. Jako indywidualista usilnie starał się nie wchodzić na publiczną arenę poprzez uczestnictwo w jakimś ruchu bądź konkretnym ugrupowaniu. Podkreślał, iż nie pragnie mieć wyznawców, lecz jedynie naśladowców, którzy tak jak on będą pobudzeni do samodzielnego myślenia. Poproszony o podsumowanie ostatnich lat swojego nauczania odpowiedział, że za najważniejszą uznaje prawdę o „bezmiarze każdego człowieka”.
Emerson zmarł w 1882 roku i został pochowany w Concord.

## Myśl filozoficzna
Emerson stawiał filozofii zadania praktyczne i moralne. Był platonikiem: uważał przyrodę za „Bożą metodę” nauczania nas prawdy, panteistycznie postrzegając jej duchową jedność. Filozofia Emersona, która miała wpoić w człowieka zaufanie do siebie (jako narzędzia celów Bożych) oraz dumę ze swojego posłannictwa, prowadziła od idealizmu do liberalnych poglądów politycznych, określając na długo amerykański styl filozofowania.

## Dzieła

### Proza
- Natura (Nature, 1836) angielska wersja cyfrowa (wyd. pol. "Natura", "Amerykański uczony", tłum. Michał Filipczuk, Zielona Sowa 2005).
- Amerykański uczony (The American Scholar, 1837, wystąpienie przed Phi Beta Kappa Society w Harvardzie)
- The Divinity School Address (1838)
- Essays: First Series (1841; zawiera „Compensation”, „Self-Reliance”, i „Circles”)
- „The Transcendentalist” (1841)
- Essays: Second Series (1844; zawiera „The Poet”, „Experience”, i „Politics”)
- Przedstawiciele ludzkości (Representative Men 1850[5]; zawiera eseje o Platonie, Swedeborgu, Montaigne’u, Szekspirze, Napoleonie i Goethem)
- English Traits (1856)
- The Conduct of Life (1860; zawiera „Fate” i „Power”)
- „Thoreau” (1862; ku czci Henry’ego Davida Thoreau)

### Poezja

#### Zbiory
- - Poems (1847)
  - May-Day and Other Pieces (1867)
  - Selected Poems (1876)

#### Poematy
- - „Threnody”
  - „Uriel”
  - „Works and Days”
  - „Concord Hymn”

title: Ralph Waldo Emerson

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Ralph Waldo Emerson
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Ralph Waldo Emerson by Josiah Johnson Hawes 1857.jpg
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = [[25 maja]] [[1803]]
 |miejsce urodzenia     = [[Boston]]
 |data śmierci          = [[27 kwietnia]] [[1882]]
 |miejsce śmierci       = [[Concord (Massachusetts)|Concord]]
 |narodowość            = [[Stany Zjednoczone|amerykańska]]
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[poezja]], [[esej]], [[filozofia]]
 |epoka                 = [[Romantyzm]], [[Transcendentalizm]], [[Idealizm ontologiczny|Idealizm]]
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
* ''Nature''
* ''Amerykański uczony''
* ''Przedstawiciele ludzkości''
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               = Ralph Waldo Emerson
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            = Ralph Waldo Emerson
 |www                   =
}}
'''Ralph Waldo Emerson''' (ur. [[25 maja]] [[1803]], zm. [[27 kwietnia]] [[1882]]) – [[literatura amerykańska|amerykański]] [[Poezja|poeta]] i [[esej|eseista]], słynny ze swojego talentu [[orator]]skiego; jeden z najbardziej wpływowych myślicieli i pisarzy [[XIX wiek]]u, przeciwnik [[Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych|niewolnictwa]], zwolennik [[demokracja|demokratycznego]] [[egalitaryzm]]u; uważany za [[filozofia|filozofa]] [[Idealizm ontologiczny|idealizmu]], który twórczo kontynuował idealistyczne wizje stosunku między człowiekiem a Absolutem [[Platon]]a, [[Augustyn z Hippony|św. Augustyna]] i [[George Berkeley (filozof)|George’a Berkeleya]]. Autor mowy ''Uczony amerykański'' nazywanej „intelektualną deklaracją niepodległości” (Intellectual Declaration of Independence). Od 1836 związany z [[Boston|bostońskim]] [[Klub Transcendentalistów|Klubem Transcendentalistów]]. Przedstawiciel [[romantyzm]]u w poezji amerykańskiej.

Tradycyjnie nazywany{{przez kogo|data=2015-08}} ''mędrcem z [[Concord (Massachusetts)|Concord]]''<ref name=autonazwa1>P. Gutowski, ''Posłowie'' w: R.W.Emerson, ''Natura'', Kraków 2005, s. 86.</ref>, a przez [[Adam Mickiewicz|Adama Mickiewicza]] określany mianem ''[[Sokrates]]a amerykańskiego''<ref>A. Nawarecki, D. Siwicka, ''Przeszłość to dziś'', Warszawa 2003, s. 117.</ref>. Pod względem wpływu i głoszonych postulatów porównywany często do [[Friedrich Nietzsche|Fryderyka Nietzschego]]<ref name=autonazwa1 /> (wcześniej od niemieckiego filozofa wprowadził pojęcie „śmierci Boga”<ref>R.W.Emerson, ''Natura'', Kraków 2005, s. 76.</ref>); twórca tzw. ''[[Filozofia życia|filozofii życia]]'' oraz główny inspirator późniejszych kierunków filozoficznych takich jak [[pragmatyzm]] [[William James|Williama Jamesa]], [[intuicjonizm (filozofia)|intuicjonizm]] [[Henri Bergson|Henriego Bergsona]] czy [[XX wiek|XX-wieczny]] [[egzystencjalizm]]. Jego wpływ stał się widoczny również w poezji amerykańskiej tak znaczących autorów jak [[Walt Whitman]] czy [[Allen Ginsberg]].

Ralph Waldo Emerson nie stworzył spójnego systemu filozoficznego. Również dyskurs jego mów i pism był (w duchu [[rewolucja|rewolucyjnych]] poglądów myśliciela) próbą zerwania z tradycją i odkrycia nowego środka wyrazu. [[Richard Rorty]] napisał o dziełach Emersona, że nie są one „ani historią intelektualną, ani filozofią moralną, ani epistemologią, ani społecznym proroctwem, lecz wszystkim tym zmieszanym w nowy gatunek”<ref>''Konsekwencje pragmatyzmu'', przeł. Cz. Karkowski, Warszawa 1998, s. 109.</ref>.

== Życie ==
Urodził się w [[Boston]]ie. Jego ojciec, [[William Emerson]], był znanym [[unitarianizm|unitariańskim]] pastorem, którym później miał zostać także syn. Emerson stopniowo odchodził od filozoficznych doktryn popularnych w jego epoce, aby opracować i po raz pierwszy wyrazić filozofię [[transcendentalizm]]u w eseju ''Nature''.

Gdy Ralph miał 3 lata, ojciec narzekał, że syn nie umie jeszcze wystarczająco dobrze czytać. W 1810 roku zmarł ojciec 8-letniego wtedy chłopca. W październiku 1817 roku Emerson, w wieku 14 lat, rozpoczął studia na [[Uniwersytet Harvarda|Harvardzie]] i od razu został mianowany przewodniczącym studentów pierwszego roku. Pozycja ta zapewniła mu bezpłatne miejsce w akademiku. Serwując w stołówce, zmniejszył koszty wyżywienia czterokrotnie. Otrzymywał stypendium. Nieznacznie dorabiał, asystując i ucząc podczas ferii zimowych w szkole u swojego wuja w Waltham.

Po ukończeniu Harvardu w 1821 roku pomagał bratu w szkole (założonej w domu matki) dla młodych kobiet. Po wyjeździe brata na studia [[teologia|teologiczne]] do [[Getynga|Getyngi]], Emerson kontynuował zajmowanie się szkołą. Przez kolejne lata był tam nauczycielem. Potem przeniósł się na wydział teologiczny Harvardu, a w 1829 roku rozpoczął działalność jako [[unitarianizm|unitariański]] pastor. Spór z przedstawicielami Kościoła na temat publicznych modlitw i udzielania [[Eucharystia (sakrament)|komunii]] doprowadził Emersona do rezygnacji z członkostwa w 1832 roku. Rok wcześniej, w kwietniu 1831 roku zmarła jego młoda żona, najprawdopodobniej jedyna prawdziwa miłość – Elena Louisa Tucker.

W 1832 roku Emerson zwiedził [[Europa|Europę]]. Swoją podróż opisał w ''[[English Traits]]'' (1856). Podczas wycieczki spotkał [[William Wordsworth|Wordswortha]], [[Samuel Taylor Coleridge|Coleridge’a]], [[John Stuart Mill|Johna S. Milla]] i [[Thomas Carlyle|Thomasa Carlyle’a]], z którym korespondował aż do śmierci.

W 1835 roku Emerson kupił dom w [[Concord (Massachusetts)|Concord]]. Szybko stał się poważanym obywatelem miasta. Poślubił tam swoją drugą żonę Lydię Jackson.

We wrześniu 1836 roku Emerson wraz z dzielącymi jego poglądy intelektualistami założył ''Klub Transcendentalistów''. Pierwsze czasopismo klub wydał w lipcu 1840 roku. Emerson swój pierwszy esej ''Nature'' opublikował anonimowo we wrześniu 1836 roku. W momencie kiedy stał się on fundamentem transcendentalizmu, wiele osób uważało go za dzieło [[Swedenborgianie|swedenborgianizmu]].

W 1838 roku Emerson został ponownie zaproszony na wydział teologiczny Harvardu, aby przemówić podczas wręczania dyplomów. Jego spostrzeżenia oburzyły establishment i przeraziły społeczność protestancką, gdyż w swojej mowie stwierdził, iż [[Jezus Chrystus]] był wielkim człowiekiem, ale nie Bogiem. Jego wstrząsające wystąpienie spowodowało, iż został oskarżony o [[ateizm]] oraz zatruwanie umysłów młodych ludzi. Pomimo wrzasku krytyków nie udzielił żadnej odpowiedzi, pozostawiając obronę wygłoszonego poglądu innym. Nie został zaproszony do Harvardu przez następne 40 lat. W połowie lat 80. XIX wieku jego stanowisko stało się standardową doktryną [[unitarianizm]]u.

W 1842 roku umarł na [[Płonica|szkarlatynę]] jego pierworodny syn Waldo. Emerson wyraził swój żal po tej stracie w dwóch głównych pracach: w poemacie ''Threnody'' i eseju ''Experience''.

Emerson pozostał znanym prelegentem i wykładowcą. Prowadził swoją działalność głównie w [[Nowa Anglia|Nowej Anglii]]. Podczas paru nieobecności Emersona na zaplanowanych wystąpieniach zastępował go [[Frederick Douglass]]. Emerson przemawiał na bardzo zróżnicowany zakres tematów. Wiele jego esejów powstawało na bazie wygłoszonych wcześniej prelekcji oraz wykładów.

Utrzymywał ścisły kontakt z [[Nathaniel Hawthorne|Nathanielem Hawthorne’em]] oraz [[Henry David Thoreau|Henrym D. Thoreau]]. Spotykał się z nimi w [[Concord (Massachusetts)|Concord]]. Korespondował też z [[Adam Mickiewicz|Adamem Mickiewiczem]].

Uważany był za bardzo abstrakcyjnego i trudnego pisarza, niemniej przyciągał tłumy odbiorców. Słuchacze nieraz żartowali, że kompletnie nie rozumieją, o czym Emerson mówił, ale było to coś pięknego. Jawne i bezkompromisowe poparcie Emersona dla [[abolicjonizm]]u powodowało protesty oraz drwiny ze strony tłumów. Jako indywidualista usilnie starał się nie wchodzić na publiczną arenę poprzez uczestnictwo w jakimś ruchu bądź konkretnym ugrupowaniu. Podkreślał, iż nie pragnie mieć wyznawców, lecz jedynie naśladowców, którzy tak jak on będą pobudzeni do samodzielnego myślenia. Poproszony o podsumowanie ostatnich lat swojego nauczania odpowiedział, że za najważniejszą uznaje prawdę o „bezmiarze każdego człowieka”.

Emerson zmarł w 1882 roku i został pochowany w [[Concord (Massachusetts)|Concord]].

== Myśl filozoficzna ==
Emerson stawiał filozofii zadania praktyczne i moralne. Był [[platonizm|platonikiem]]: uważał przyrodę za „Bożą metodę” nauczania nas prawdy, [[panteizm|panteistycznie]] postrzegając jej duchową jedność. Filozofia Emersona, która miała wpoić w człowieka zaufanie do siebie (jako narzędzia celów Bożych) oraz dumę ze swojego posłannictwa, prowadziła od idealizmu do [[liberalizm|liberalnych]] poglądów politycznych, określając na długo amerykański styl filozofowania.

== Dzieła ==
=== Proza ===
* ''[[Natura (Emerson)|Natura]]'' (Nature, 1836) [http://www.gutenberg.org/files/29433/29433-h/29433-h.htm angielska wersja cyfrowa] (wyd. pol. "Natura", "Amerykański uczony", tłum. Michał Filipczuk, Zielona Sowa 2005).
* ''[[Amerykański uczony]]'' (The American Scholar, 1837, wystąpienie przed [[Phi Beta Kappa Society]] w [[Uniwersytet Harvarda|Harvardzie]])
* ''[[The Divinity School Address]]'' (1838)
* ''[[Essays: First Series]]'' (1841; zawiera „[[Compensation Essay|Compensation]]”, „[[Self-Reliance]]”, i „Circles”)
* [["The Transcendentalist"|„The Transcendentalist”]] (1841)
* ''[[Essays: Second Series]]'' (1844; zawiera „[[The Poet]]”, „[[Experience]]”, i „Politics”)
* ''[[Przedstawiciele ludzkości]]'' (Representative Men 1850{{odn|Katz|1961|s=442}}; zawiera eseje o [[Platon]]ie, [[Emanuel Swedenborg|Swedeborgu]], [[Michel de Montaigne|Montaigne’u]], [[William Shakespeare|Szekspirze]], [[Napoleon Bonaparte|Napoleonie]] i [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethem]])
* ''[[English Traits]]'' (1856)
* ''[[The Conduct of Life]]'' (1860; zawiera „Fate” i „Power”)
* „Thoreau” (1862; ku czci [[Henry David Thoreau|Henry’ego Davida Thoreau]])

=== Poezja ===
==== Zbiory ====
** ''Poems'' (1847)
** ''May-Day and Other Pieces'' (1867)
** ''Selected Poems'' (1876)

==== Poematy ====
** „[[Threnody]]”
** „[[Uriel (poemat)|Uriel]]”
** „Works and Days”
** „[[Concord Hymn]]”

== Zobacz też ==
{{Wikicytaty|dopełniacz= z Ralpha Waldo Emersona}}
* [[unitarianizm]]
* [[transcendentalizm]]
* [[wegetarianizm]]
* [[platonizm]]
* [[bracia polscy]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko = Katz |imię = Henryk |autor link = Henryk Katz |tytuł = Historia powszechna 1789-1870 w zarysie |wydanie = 1 |wydawca = państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych |miejsce = Warszawa |rok = 1961 |isbn =|odn=tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* https://web.archive.org/web/20091022144512/http://www.transcendentalists.com/1emerson.html
* ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Ralph_Waldo_Emerson&useskin=monobook Ralph Waldo Emerson]'' – zbiór polskich przekładów wierszy poety
* [https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22Emerson,_Ralph_Waldo_(1803--1882)%22 Ralph Waldo Emerson – dzieła] w bibliotece [[Polona]]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Emerson, Ralph Waldo}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Harvarda]]
[[Kategoria:Amerykańscy eseiści]]
[[Kategoria:Amerykańscy filozofowie XIX wieku]]
[[Kategoria:Amerykańscy myśliciele polityczni]]
[[Kategoria:Amerykańscy poeci XIX wieku]]
[[Kategoria:Eseiści anglojęzyczni]]
[[Kategoria:Eseiści XIX wieku]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bostonie]]
[[Kategoria:Pisarze związani z Bostonem]]
[[Kategoria:Poeci anglojęzyczni]]
[[Kategoria:Postacie okresu romantyzmu]]
[[Kategoria:Transcendentaliści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1803]]
[[Kategoria:Zmarli w 1882]]

title: Ralph Waldo Emerson

Data i miejsce urodzenia: 25 maja 1803 · Boston

Data i miejsce śmierci: 27 kwietnia 1882 · Concord

Narodowość: amerykańska

Dziedzina sztuki: poezja, esej, filozofia

Epoka: Romantyzm, Transcendentalizm, Idealizm


text:
# Gojkovac
Gojkovac – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w gminie Cetingrad. W 2011 roku liczyła 11 mieszkańców.

title: Gojkovac

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Gojkovac
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Chorwacja
 |1. jednostka administracyjna = [[Żupania karlowacka|karlowacka]]
 |2. jednostka administracyjna = [[gmina Cetingrad|Cetingrad]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 11{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |kod mapy                     = żupania karlowacka
 |www                          =
}}
'''Gojkovac''' – [[wieś]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania karlowacka|żupanii karlowackiej]], w [[gmina Cetingrad|gminie Cetingrad]]. W 2011 roku liczyła 11 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=248}}</ref>
}}

{{gmina Cetingrad}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w żupanii karlowackiej]]

title: Gojkovac

Państwo: Chorwacja

Żupania: karlowacka

Gmina: Cetingrad


text:
# Julian Święcicki
Julian Adolf Święcicki (ur. ok. 1850 w Kozienicach, zm. 26 stycznia 1932 w Warszawie) – polski pisarz i tłumacz z literatury hiszpańskiej, portugalskiej i francuskiej. Członek (1902-1914), wiceprezes (1912) „Komitetu budowy pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie”, podporucznik weteran powstania styczniowego.

## Życiorys
Uczestnik powstania styczniowego, po odbyciu nauk gimnazjalnych w Warszawie studiował nauki historyczno-filologiczne w Szkole Głównej, a po jej przekształceniu – na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Po ukończeniu studiów w 1871 został sekretarzem Rady Zarządzającej Kolei Warszawsko–Wiedeńskiej, od 1888 był członkiem redakcji „Bibljoteki Warszawskiej”.
Oprócz poezji lirycznych, umieszczanych w czasopismach warszawskich, pomiędzy którymi odznacza się poemat większych rozmiarów „Opętany” (Kłosy, 1876), oraz wielu artykułów krytycznych, napisał: „O własnej sile” komedia wierszem w 3 aktach; „U wrót szczęścia” dramat wierszem w 1 akcie; „O poetach i poezji arabskiej przed Mahometem” (Bibljoteka Warszawska, 1878 i oddzielnie w tym samym roku); „Przegląd literatury hiszpańskiej” (Bibljoteka Warszawska, 1879); „Najznakomitsi komedjopisarze hiszpańscy”, studium literackie (Ateneum, 1879); „Przegląd najnowszej literatury włoskiej” (Bibljoteka. Warszawska, 1880); „Komedji wybranych Lope de Vegi” przekład wierszem (Warszawa, 1881); „Florentyna z Domaszewskich Włoszkowa” (1881); „Tryumfy orła i zaćmienia księżyca” Józefa de la Vegi (przekład, wyd. Mathias Bersohn w dwóchsetną rocznicę odsieczy Wiednia przez króla polskiego Jana III), Warszawa 1883 r.; „Historja literatury chińskiej, arabskiej, perskiej j japońskiej” (t. 1 i 2 „Dziejów literatury powszechnej” ukazujących się w „Bibliotece najcelniejszych utworów, Warszawa 1885 r. i 1887 r.); „Teatr na Wschodzie” (Echo 1884); „Kobieta na Wschodzie w życiu i literaturze” (Kłosy, 1885); „Alfred Tennyson” (1886); „Współcześni dramaturgowie hiszpańscy” (1887); „D. Emilja Castelar” (1888); „Historja literatury francuskiej i portugalskiej, wiek XVI i XVIII” (1889). W 1901 roku rozpoczął na wielką skalę wydawnictwo pt. „Historja literatury w monografjach”, z ilustracjami, oryginalnie napisana, w „Bibljotece dzieł wyborowych”; do stycznia 1903 roku ukazało się siedem tomów, obejmujących literatury: egipską, babilońską, asyryjską, chińską, japońską, arabską, indyjską, perską i żydowską.
Odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami, Krzyżem Walecznych i francuską Legią Honorową.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie w Alei Zasłużonych (grób 10).

## Upamiętnienie
Od 1938 roku jego imię nosi ulica na warszawskim Żoliborzu.

title: Julian Święcicki

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Julian Święcicki
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Julian Adolf Święcicki.jpg
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko = Julian Adolf Święcicki
 |data urodzenia        = ok. [[1850]]
 |miejsce urodzenia     = [[Kozienice]]
 |data śmierci          = [[26 stycznia]] [[1932]]
 |miejsce śmierci       = [[Warszawa]]
 |narodowość            = [[Polacy|polska]]
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[literatura piękna]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           = {{order|KN|KNM}} {{order|KW|1}} {{order|LH}}
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Julian Adolf Święcicki
 |wikiźródła            = Julian Święcicki
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
[[Plik:Julian Święcicki grób 01.JPG|thumb|Grób Juliana Święcickiego na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]]]
'''Julian Adolf Święcicki''' (ur. ok. [[1850]]{{u|orgel}} w [[Kozienice|Kozienicach]], zm. [[26 stycznia]] [[1932]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polski pisarz i tłumacz z literatury hiszpańskiej, portugalskiej i francuskiej. Członek (1902-1914), wiceprezes (1912) „Komitetu budowy pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie”, [[podporucznik]] weteran [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]].

== Życiorys ==
Uczestnik [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]], po odbyciu nauk gimnazjalnych w Warszawie studiował nauki historyczno-filologiczne w [[Szkoła Główna Warszawska|Szkole Głównej]], a po jej przekształceniu – na [[Uniwersytet Warszawski|Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim]]. Po ukończeniu studiów w 1871 został sekretarzem Rady Zarządzającej [[Kolej Warszawsko-Wiedeńska|Kolei Warszawsko–Wiedeńskiej]], od 1888 był członkiem redakcji „Bibljoteki Warszawskiej”.

Oprócz poezji lirycznych, umieszczanych w czasopismach warszawskich, pomiędzy którymi odznacza się poemat większych rozmiarów „Opętany” (Kłosy, 1876), oraz wielu artykułów krytycznych, napisał: ''„[[O własnej sile]]”'' komedia wierszem w 3 aktach; ''„U wrót szczęścia”'' dramat wierszem w 1 akcie; ''„O poetach i poezji arabskiej przed Mahometem”'' (Bibljoteka Warszawska, 1878 i oddzielnie w tym samym roku); ''„Przegląd literatury hiszpańskiej”'' (Bibljoteka Warszawska, 1879); ''„Najznakomitsi komedjopisarze hiszpańscy”'', studium literackie (Ateneum, 1879); ''„Przegląd najnowszej literatury włoskiej”'' (Bibljoteka. Warszawska, 1880); ''„Komedji wybranych Lope de Vegi”'' przekład wierszem (Warszawa, 1881); ''„Florentyna z Domaszewskich Włoszkowa”'' (1881); ''„Tryumfy orła i zaćmienia księżyca”'' Józefa de la Vegi (przekład, wyd. Mathias Bersohn w dwóchsetną rocznicę odsieczy Wiednia przez króla polskiego Jana III), Warszawa 1883 r.; ''„Historja literatury chińskiej, arabskiej, perskiej j japońskiej”'' (t. 1 i 2 ''„Dziejów literatury powszechnej”'' ukazujących się w „Bibliotece najcelniejszych utworów, Warszawa 1885 r. i 1887 r.); ''„Teatr na Wschodzie”'' (Echo 1884); „Kobieta na Wschodzie w życiu i literaturze” (Kłosy, 1885); ''„Alfred Tennyson”'' (1886); ''„Współcześni dramaturgowie hiszpańscy”'' (1887); ''„D. Emilja Castelar”'' (1888); ''„Historja literatury francuskiej i portugalskiej, wiek XVI i XVIII”'' (1889). W 1901 roku rozpoczął na wielką skalę wydawnictwo pt. ''„Historja literatury w monografjach”'', z ilustracjami, oryginalnie napisana, w „Bibljotece dzieł wyborowych”; do stycznia 1903 roku ukazało się siedem tomów, obejmujących literatury: egipską, babilońską, asyryjską, chińską, japońską, arabską, indyjską, perską i żydowską.

Odznaczony [[Krzyż i Medal Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]{{r|bs}}, [[Krzyż Walecznych|Krzyżem Walecznych]] i francuską [[Legia Honorowa|Legią Honorową]]{{r|wbc}}.

Pochowany na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]] w Alei Zasłużonych (grób 10)<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=3820|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=Julian Adolf Święcicki|data dostępu=2020-05-15}}</ref>.

== Upamiętnienie ==
Od 1938 roku jego imię nosi ulica na warszawskim [[Żoliborz]]u<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Handke |imię = Kwiryna |autor link=Kwiryna Handke|tytuł = Słownik nazewnictwa Warszawy |wydawca = Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy |miejsce = Warszawa |data = 1998 |strony = 351 |isbn = 83-86619-97X}}</ref>.

== Uwagi ==
{{Uwagi|
<ref name="orgel">W encyklopedii Orgelbranda podano rok 1850, w niektórych źródłach podawana jest data urodzenia 11 lutego 1848.</ref>
}}

== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name="bs">{{cytuj książkę|autor=[[Bogusław Szwedo]]|tytuł=Powstańcy Styczniowi odznaczeni Orderem Wojennym Virtuti Militari|wydawca=Zbroja|miejsce=Mińsk Mazowiecki|data=2013|strony=144}}</ref>
<ref name="wbc">''[http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/applet?mimetype=image%2Fx.djvu&sec=false&handler=djvu_html5&content_url=%2FContent%2F119157%2Findex.djvu&p=78 Oficerowie-weterani uczestnicy powstania narodowego 1863 r.]''. w: Rocznik Oficerski 1923.. Warszawa: [[Ministerstwo Spraw Wojskowych]] Sztab Generalny – Oddział V., 1923, s. 62.</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* Praca zbiorowa pod redakcją Grażyny Kieniewiczowej i Aliny Sokołowskiej, ''Od Agrykoli do Żywnego. Mały słownik patronów ulic warszawskich'', [[Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza]], Warszawa 1968, s. 177.

== Linki zewnętrzne ==
* [https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22%C5%9Awi%C4%99cicki,_Julian_Adolf_(1848--1932)%22 Publikacje Juliana Święcickiego] w serwisie [https://polona.pl Polona.pl]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Święcicki, Julian}}
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego]]
[[Kategoria:Na podstawie encyklopedii Orgelbranda]]
[[Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Podporucznicy II Rzeczypospolitej (weterani powstania styczniowego)]]
[[Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej]]
[[Kategoria:Polscy pisarze pozytywizmu]]
[[Kategoria:Polscy poeci]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury portugalskiej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej]]
[[Kategoria:Powstańcy styczniowi odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]
[[Kategoria:Powstańcy styczniowi odznaczeni Krzyżem Walecznych]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kozienicach]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1850]]
[[Kategoria:Zmarli w 1932]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury staroegipskiej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury perskiej i tadżyckiej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury arabskiej]]
[[Kategoria:Członkowie Towarzystwa Kursów Naukowych]]

title: Julian Święcicki

Imię i nazwisko: Julian Adolf Święcicki

Data i miejsce urodzenia: ok. 1850 · Kozienice

Data i miejsce śmierci: 26 stycznia 1932 · Warszawa

Narodowość: polska

Dziedzina sztuki: literatura piękna


text:
# Seo Min-kyu
Seo Min-kyu – południowokoreański zapaśnik w stylu wolnym. Srebrny medalista mistrzostw Azji w 1997 roku. Wicemistrz świata juniorów z 1990 roku.

title: Seo Min-kyu

wikitext:
{{Nazwisko koreańskie|Seo}}
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Seo Min-kyu
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|KOR}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Azji w zapasach|Mistrzostwa Azji]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Azji w Zapasach 1997|Teheran 1997]]|58 kg st.wolny}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Seo Min-kyu''' – [[Korea Południowa|południowokoreański]] [[zapasy|zapaśnik]] w stylu wolnym. Srebrny medalista mistrzostw Azji w [[Mistrzostwa Azji w Zapasach 1997|1997]] roku. Wicemistrz świata juniorów z 1990 roku.

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę| url= https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=77125A52A9CC4C49B100E848F3B18F6E | tytuł = Osiągnięcia na | opublikowany = Fila.com | data dostępu = 2014-01-27 | język = en}}

{{SORTUJ:Seo, Min-kyu}}
[[Kategoria:Południowokoreańscy zapaśnicy]]

title: · Seo Min-kyu

srebro: Teheran 1997 · 58 kg st.wolny


text:
# The Puppet Master
The Puppet Master – jedenasty studyjny album Kinga Diamonda, wydany w 2003 roku. Edycja limitowana zawiera dodatkowe DVD na którym King opowiada historię albumu.

## Lista utworów
1. Midnight (muz. Diamond, sł. Diamond) – 1:55
2. The Puppet Master (muz. Diamond, sł. Diamond) – 4:41
3. Magic (muz. LaRocque, sł. Diamond) – 4:57
4. Emerencia (muz. Diamond, sł. Diamond) – 5:19
5. Blue Eyes (muz. Diamond, sł. Diamond) – 4:24
6. The Ritual (muz. LaRocque, sł. Diamond) – 5:02
7. No More Me (muz. Diamond, Thompson, sł. Diamond) – 3:16
8. Blood to Walk (muz. Diamond, sł. Diamond) – 5:32
9. Darkness (muz. LaRocque, sł. Diamond) – 4:37
10. So Sad (muz. Diamond, sł. Diamond) – 4:38
11. Christmas (muz. Diamond, sł. Diamond) – 5:18
12. Living Dead (muz. Diamond, sł. Diamond) – 6:04

## Twórcy
- King Diamond - śpiew, instrumenty klawiszowe
- Andy LaRocque - gitara, instrumenty klawiszowe
- Mike Wead - gitara
- Hal Patino - gitara basowa
- Matt Thompson - perkusja
- Livia Zita - śpiew

## Pozycje na listach
| Lista                            | Kraj              | Pozycja |
| -------------------------------- | ----------------- | ------- |
| Billboard Top Independent Albums | Stany Zjednoczone | 20      |

title: The Puppet Master

wikitext:
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = studyjny
 |tytuł                     = The Puppet Master
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[King Diamond (zespół muzyczny)|King Diamond]]
 |wydany                    = [[20 października]] [[2003 w muzyce|2003]]
 |nagrywany                 =
 |gatunek                   = [[heavy metal]], [[black metal]]
 |długość                   = 55:50
 |wytwórnia                 = [[Massacre Records|Massacre]], [[Metal Blade Records|Metal Blade]]<ref>{{cytuj stronę|url= https://www.discogs.com/King-Diamond-The-Puppet-Master/master/58187|tytuł= King Diamond – The Puppet Master|autor= [[Discogs]]|opublikowany = www.discogs.com|język= en|data dostępu=2020-09-14}}</ref>
 |producent                 = [[King Diamond]], [[Andy LaRocque]], [[J.T. Longoria]]
 |oceny                     =
* [[AllMusic]] {{Ocena|5|3}}<ref>[https://www.allmusic.com/album/the-puppet-master-r662524 allmusic ((( The Puppet Master > Overview )))]</ref>
 |rok wydania               = 2003
 |poprzedni album           = [[The Best of King Diamond]]
 |rok poprzedniego albumu   = 2003
 |następny album            = [[King Diamond Platinum Edition]]
 |rok następnego albumu     = 2004
}}
'''The Puppet Master''' – jedenasty [[album (wydawnictwo muzyczne)|studyjny album]] [[King Diamond|Kinga Diamonda]], wydany w [[2003]] roku<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.metal-archives.com/release.php?id=22706|tytuł=King Diamond - The Puppet Master|opublikowany=www.metal-archives.com|język=en|data dostępu=2009-11-02}}</ref>. Edycja limitowana zawiera dodatkowe [[DVD]] na którym King opowiada historię albumu.

== Lista utworów ==
# Midnight (muz. Diamond, sł. Diamond) – 1:55
# The Puppet Master (muz. Diamond, sł. Diamond) – 4:41
# Magic (muz. LaRocque, sł. Diamond) – 4:57
# Emerencia (muz. Diamond, sł. Diamond) – 5:19
# Blue Eyes (muz. Diamond, sł. Diamond) – 4:24
# The Ritual (muz. LaRocque, sł. Diamond) – 5:02
# No More Me (muz. Diamond, Thompson, sł. Diamond) – 3:16
# Blood to Walk (muz. Diamond, sł. Diamond) – 5:32
# Darkness (muz. LaRocque, sł. Diamond) – 4:37
# So Sad (muz. Diamond, sł. Diamond) – 4:38
# Christmas (muz. Diamond, sł. Diamond) – 5:18
# Living Dead (muz. Diamond, sł. Diamond) – 6:04

== Twórcy ==
* [[King Diamond]] - [[śpiew]], [[instrument klawiszowy|instrumenty klawiszowe]]
* [[Andy LaRocque]] - [[gitara]], instrumenty klawiszowe
* [[Mike Wead]] - gitara
* [[Hal Patino]] - [[gitara basowa]]
* [[Matt Thompson]] - [[perkusja]]
* [[Livia Zita]] - śpiew

== Pozycje na listach ==
{|class="wikitable"
! Lista
! Kraj
! Pozycja
|-
| Billboard Top Independent Albums
| Stany Zjednoczone
| 20<ref>{{Cytuj | url=https://www.allmusic.com/artist/king-diamond-p70848 | tytuł=King Diamond | Biography, Albums, Streaming Links | AllMusic | opublikowany=www.allmusic.com | język=en | data dostępu=2017-11-27}}</ref>
|-
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Kd-puppet_master_gr.jpg Okładka]

{{King Diamond}}
{{SORTUJ:Puppet Master, The}}
[[Kategoria:Albumy King Diamond]]
[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2003]]
[[Kategoria:Albumy Massacre Records]]
[[Kategoria:Albumy Metal Blade Records]]

title: The Puppet Master

Wydany: 20 października 2003

Gatunek: heavy metal, black metal

Wydawnictwo: Massacre, Metal Blade

Producent: King Diamond, Andy LaRocque, J.T. Longoria

The Best of King Diamond · (2003): The Puppet Master · (2003) · King Diamond Platinum Edition · (2004)


text:
# Tatiana Țîbuleac
Tatiana Țîbuleac (ur. 1978 w Kiszyniowie) – rumuńsko-mołdawska pisarka i dziennikarka.
Córka dziennikarza i redaktorki, absolwentka wydziału Dziennikarstwa i Komunikacji na Państwowym Uniwersytecie Mołdawskim. Jako dziennikarka prowadziła rubrykę „Prawdziwe historie” w dzienniku „Flux” (od 1995) i pracowała w PRO TV (od 1999).
W 2008 przeprowadziła się do Paryża i porzuciła dziennikarstwo, aby skoncentrować się na życiu rodzinnym i pisaniu. Zadebiutowała kolekcją 50 opowiadań (które początkowo publikowała na Facebooku), dotyczących doświadczenia migracyjnego – Fabule Moderne. W 2017 wydała powieść Lato, gdy mama miała zielone oczy, która została przetłumaczona m.in. na hiszpański, francuski, polski, norweski, portugalski i niemiecki i sprzedała się w ponad 10 000 egzemplarzy. Polskie tłumaczenie zostało uznane przez „Książki. Magazyn do Czytania” za jedną z dziesięciu najlepszych książek, które ukazały się w 2021 roku.

## Twórczość
- Fabule Moderne (zbiór opowiadań, 2014)[1]
- Lato, gdy mama miała zielone oczy (oryg. Vara în care mama a avut ochii verzi , powieść, 2017; wydanie polskie 2021, przekł. Dominik Małecki, Wydawnictwo Książkowe Klimaty[5])[1]
- Szklany ogród (oryg. Grădina de sticlă, powieść, 2018; wydanie polskie 2023, przekł. Kazimierz Jurczak, Oficyna Literacka Noir sur Blanc/Wydawnictwo Książkowe Klimaty)[6]

## Nagrody
- Nagroda Mołdawskiego Stowarzyszenia Pisarzy za Lato, gdy mama miała zielone oczy (2017)[3]
- nagroda czasopisma „Observatorul cultural” za Lato, gdy mama miała zielone oczy[7]
- nagroda Observator Lyceum na festiwalu FILIT w Jassach za Lato, gdy mama miała zielone oczy (2018)[1]
- Nagroda Cálamo za Lato, gdy mama miała zielone oczy (2019)
- Nagroda Literacka Unii Europejskiej za Szklany ogród (2019)[1]
- Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus (Nagroda Czytelników im. Natalii Gorbaniewskiej) za Szklany ogród (2024)[8]

title: Tatiana Țîbuleac

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko      = Tatiana Țîbuleac
 |imię i nazwisko org  =
 |pełne imię i nazwisko =
 |pełne imię i nazwisko org =
 |pseudonim            =
 |grafika              = Tatiana Tibuleac - Buch Wien 2023.JPG
 |opis grafiki         = Tatiana Țîbuleac (2023)
 |alt grafiki          =
 |data urodzenia       = 1978
 |miejsce urodzenia    = [[Kiszyniów]]
 |data śmierci         =
 |miejsce śmierci      =
 |narodowość           = [[Rumuni|rumuńska]], [[Mołdawianie|mołdawska]]
 |język                = [[Język rumuński|rumuński]]
 |Alma Mater           = [[Państwowy Uniwersytet Mołdawski]]
 |dziedzina sztuki     = literatura
 |epoka                = XX/XXI wiek
 |muzeum artysty       =
 |ważne dzieła         = * ''Lato, gdy mama miała zielone oczy''
* ''Szklany ogród''
 |faksymile            =
 |opis faksymile       =
 |odznaczenia          =
 |nagrody              = [[Nagroda Literacka Unii Europejskiej]] (2019)<br />
[[Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus|Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus (Nagroda Czytelników im. Natalii Gorbaniewskiej)]] (2024)
 |commons              =
 |wikiźródła           =
 |wikicytaty           =
 |www                  =
}}
'''Tatiana Țîbuleac''' (ur. 1978 w [[Kiszyniów|Kiszyniowie]]) – rumuńsko-mołdawska pisarka i dziennikarka<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Tatiana Țîbuleac {{!}} EU Prize for Literature |data dostępu = 2021-12-03 |opublikowany = www.euprizeliterature.eu |url = https://www.euprizeliterature.eu/authors/tatiana-%C8%9B%C3%AEbuleac |archiwum = https://web.archive.org/web/20200124224518/http://www.euprizeliterature.eu/authors/tatiana-%C8%9B%C3%AEbuleac |zarchiwizowano = 2020-01-24 }}</ref>.

Córka dziennikarza i redaktorki<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Tatiana Țîbuleac, from passionate reporter to successful writer |data = 2019-09-02 |data dostępu = 2021-12-03 |opublikowany = The Power of Storytelling 2019: Heal |url = https://www.thepowerofstorytelling.org/tatiana-tibuleac-from-passionate-reporter-to-successful-writer/ |język = en-US}}</ref>, absolwentka wydziału Dziennikarstwa i Komunikacji na [[Państwowy Uniwersytet Mołdawski|Państwowym Uniwersytecie Mołdawskim]]. Jako dziennikarka prowadziła rubrykę „Prawdziwe historie” w dzienniku „Flux” (od 1995)<ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Tatiana Țîbuleac |data dostępu = 2021-12-03 |opublikowany = AzonaL |url = https://www.azonaltranslation.com/contributors/tatiana-%C8%9A%C3%AEbuleac |język = en}}</ref> i pracowała w PRO TV (od 1999)<ref name=":0" />.

W 2008 przeprowadziła się do Paryża<ref name=":0" /> i porzuciła dziennikarstwo, aby skoncentrować się na życiu rodzinnym i pisaniu. Zadebiutowała kolekcją 50 opowiadań (które początkowo publikowała na Facebooku), dotyczących doświadczenia migracyjnego – ''Fabule Moderne''<ref name=":1" />. W 2017 wydała powieść ''Lato, gdy mama miała zielone oczy'', która została przetłumaczona m.in. na hiszpański, francuski, polski, norweski, portugalski i niemiecki<ref name=":0" /><ref name=":2" /> i sprzedała się w ponad {{formatnum:10000}} egzemplarzy<ref name=":2" />. Polskie tłumaczenie zostało uznane przez „[[Książki. Magazyn do czytania|Książki. Magazyn do Czytania]]” za jedną z dziesięciu najlepszych książek, które ukazały się w 2021 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Wyborcza.pl |data dostępu = 2021-12-03 |opublikowany = wyborcza.pl |url = https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,27838577,10-ksiazek-roku-2021-wedlug-redakcji-dwumiesiecznika-ksiazki.html?disableRedirects=true}}</ref>.

== Twórczość ==
* ''Fabule Moderne'' (zbiór opowiadań, 2014)<ref name=":0" />
* ''Lato, gdy mama miała zielone oczy'' (oryg. ''Vara în care mama a avut ochii verzi'' , powieść, 2017; wydanie polskie 2021, przekł. Dominik Małecki, [[Wydawnictwo Książkowe Klimaty]]<ref>{{Cytuj |tytuł = [RECENZJA] Tatiana Țîbuleac, "Lato, gdy mama miała zielone oczy" |data dostępu = 2021-12-03 |opublikowany = zdaniemszota.pl |url = https://zdaniemszota.pl/4246-recenzja-tatiana-ibuleac-lato-gdy-mama-miala-zielone-oczy |język = pl}}</ref>)<ref name=":0" />
* ''Szklany ogród'' (oryg. ''Grădina de sticlă'', powieść, 2018; wydanie polskie 2023, przekł. Kazimierz Jurczak, [[Noir sur Blanc|Oficyna Literacka Noir sur Blanc]]/Wydawnictwo Książkowe Klimaty)<ref>{{Cytuj |tytuł = Szklany ogród {{!}} Tatiana Țîbuleac |data dostępu = 2024-10-19 |opublikowany = Lubimyczytać.pl |url = https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5076352/szklany-ogrod |język = pl-PL}}</ref>

== Nagrody ==
* Nagroda Mołdawskiego Stowarzyszenia Pisarzy za ''Lato, gdy mama miała zielone oczy'' (2017)<ref name=":2" />
* nagroda czasopisma „Observatorul cultural” za ''Lato, gdy mama miała zielone oczy''<ref name=":3">{{Cytuj |tytuł = 20. MSA: Tatiana Țîbuleac: Beczka z prochem – Rumunia {{!}} go.wroclaw.pl |data dostępu = 2021-12-03 |opublikowany = Wrocław.pl |url = https://www.wroclaw.pl/go/wydarzenia/literatura/1285639-20-msa-tatiana-buleac-beczka-z-prochem-rumunia-1 |język = pl}}</ref>
* nagroda Observator Lyceum na festiwalu FILIT w [[Jassy|Jassach]] za ''Lato, gdy mama miała zielone oczy'' (2018)<ref name=":0" />
* [[Nagroda Cálamo]] za ''Lato, gdy mama miała zielone oczy'' (2019)
* [[Europejska Nagroda Literacka|Nagroda Literacka Unii Europejskiej]] za ''Szklany ogród'' (2019)<ref name=":0" />
* [[Literacka_Nagroda_Europy_%C5%9Arodkowej_Angelus|Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus (Nagroda Czytelników im. Natalii Gorbaniewskiej)]] za ''Szklany ogród'' (2024)<ref>{{Cytuj |autor = Wojciech Szot |tytuł = Worek nagród literackich przyznany we Wrocławiu. Jednego wieczoru rozdano aż sześć |data = 2024-10-19 |data dostępu = 2024-10-19 |opublikowany = wyborcza.pl |url = https://wyborcza.pl/7,75517,31396168,worek-nagrod-literackich-przyznany-we-wroclawiu-jednego-wieczoru.html}}</ref>
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Țîbuleac Tatiana}}
[[Kategoria:Rumuńscy pisarze]]
[[Kategoria:Mołdawscy pisarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kiszyniowie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1978]]

title: Tatiana Țîbuleac

Data i miejsce urodzenia: 1978 · Kiszyniów

Narodowość: rumuńska, mołdawska

Język: rumuński

Alma Mater: Państwowy Uniwersytet Mołdawski

Dziedzina sztuki: literatura

Epoka: XX/XXI wiek


text:
# Alonso de Hojeda
Alonso de Hojeda (także Alonso de Ojeda, ur. 1468 w Cuenca, Hiszpania zm. 1515 w Santo Domingo, Dominikana) – hiszpański żeglarz, gubernator i konkwistador, badacz wybrzeży Gujany, Wenezueli, Kolumbii i wysp Indii Zachodnich. Europejski odkrywca Jeziora Maracaibo.

## Wczesne życie
Alonso de Hojeda przyszedł na świat w miejscowości Torrejoncillo del Rey w 1468 roku (niektórzy historycy podają rok 1466) w zubożałej rodzinie szlacheckiej. W młodości służył księciu Medinaceli, don Luisowi de la Cerda jako paź. Hojeda był również bliskim krewnym członka Trybunału Inkwizycji o tym samym imieniu oraz siostrzeńcem archidiakona katedry sewilskiej Juana Rodrigueza de Fonseki, który później został przewodniczącym Rady Indii, a zachwycony młodym Hojedą otoczył go swoją protekcją i wsparciem. Alonso wykazał się odwagą i znakomitymi umiejętnościami w sztuce wojennej podczas wojny przeciwko Emiratowi Grenady. Był niezwykle zwinny oraz sprawny we władaniu każdym rodzajem broni. W 1493 roku miał podobno zeskoczyć z Giraldy, dzwonnicy katedry w Sewilli, na rosnące nieopodal niej drzewo, by dowieść swej odwagi. Był też okrutny, arogancki, kłótliwy i bardzo podatny na wdzięki kobiet, równocześnie jednak głęboko religijny i restrykcyjnie przestrzegający zasad katolicyzmu.

## Uczestnictwo w drugiej wyprawie Kolumba do Indii
Dzięki wsparciu arcybiskupa de Fonseki, Hojeda w 1493 dostał się na jeden z okrętów floty pod dowództwem Kolumba podczas jego drugiej wyprawy do jak, wówczas mniemano, Azji. Celem wyprawy było założenie kolonii zajmującej się rolnictwem i handlem, lecz większość uczestników, w tym i sam de Hojeda, była zainteresowana przede wszystkim poszukiwaniem złota. W marcu koloniści założyli na Hispanioli miasto Isabela. Hojeda przejął dowodzenie nad towarzyszącym wyprawie oddziałem wojska. Wysłany przez Kolumba w głąb wyspy, odkrył złoża złota. W marcu 1494 roku powierzono mu dowództwo nad nowo założonym fortem Santo Tomás, z którego, korzystając z nieobecności Kolumba, który odpłynął z Hispanioli w poszukiwaniu Chin, rozpoczął grabieżcze wyprawy na okoliczne plemiona Indian. Był to początek trwającej kilka lat wojny z ludnością tubylczą Hispanioli, której towarzyszyły konflikty o władzę namiestniczą na wyspie pomiędzy Kolumbem i królewskimi urzędnikami. Sam Hojeda powrócił do Hiszpanii prawdopodobnie w 1496.

## Pierwsza ekspedycja do Wenezueli
Po powrocie do Hiszpanii, dzięki wstawiennictwu de Fonseki, Królowie Katoliccy zlecili Hojedzie nową wyprawę badawczą do Ameryki. Wypłynął 18 maja 1499 roku na czele trzech karaweli. Podróżował z Juanem de la Cosa oraz włoskim nawigatorem Amerigo Vespuccim.
Początkowo wyprawa skierowała się wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki, następnie do Wysp Zielonego Przylądka, a potem wprost na zachód. Vespuccci odłączył się od głównej flotylli i popłynął do Brazylii, natomiast Hojeda udał się bardziej na północ. Ląd osiągnął w okolicach ujścia rzek Essequibo i Orinoko. Płynął wzdłuż wybrzeża amerykańskiego, odwiedził wyspę Trynidad i zmierzał cały czas na zachód szukając przejścia do Indii. Następnie wyprawa minęła półwysep Paraguaná, a Hojeda odkrył wyspę Curaçao, która została nazwana Wyspą Gigantów, ponieważ Indianie tam spotkani byli szczególnie wysocy. Kolejnymi punktami wyprawy była Aruba oraz Wyspy Ptasie.
Wyprawa wpłynęła do Zatoki Wenezuelskiej, gdzie natknęła się na Indian z plemienia Wayuu, którzy mieszkali w palafitach (domach znajdujących się na wbitych w ziemie palach). Vespucciemu skojarzyło się to z Wenecją, dlatego region ten został nazwany Wenezuelą (małą Wenecją). Martín Fernández de Enciso, który w 1509 roku towarzyszył Hojedzie w wyprawie twierdził jednak, że nazwa pochodzi od terminu „Veneciuela”, którym określili samych siebie lokalni Indianie. 24 sierpnia 1499 roku ekspedycja dotarła do jeziora Macaraibo, pierwotnie nazwanego jeziorem św. Bartłomieja od dnia odkrycia tego miejsca.
Kilka dni później wyprawa zawróciła do Hispanioli z niewielką ilością pereł z Parii, złota oraz niewolników. Ekspedycja nie przyniosła więc dużych zysków, ale miała wielkie znaczenie - była to pierwsza europejska eksploracja wybrzeży Wenezueli. Wyprawa dała też szansę Juanowi de la Cosie na naszkicowanie pierwszej mapy owego wybrzeża, natomiast dla Vespucciego możliwe, że jest to okazja to zobaczenia i opisania po raz pierwszy Nowego Świata. 5 września 1499 roku Hojeda zawinął do portu w Hispanioli, gdzie spotkał się z wrogim przyjęciem ze strony Kolumba i jego zwolenników. Podważali oni legalność wyprawy de Hojedy, który w dodatku niedługo po przybyciu ponownie włączył się do trwających od 1494 walk. Po opuszczeniu Hispanioli zaatakował też mieszkańców Wysp Bahama biorąc kilkudziesięciu do niewoli. Alonso wrócił do Hiszpanii w czerwcu 1500 roku (lub jak sądzą niektórzy historycy wcześniej, nawet w listopadzie 1500 roku). Z 300 członków załogi przeżyło raptem 50 - pomiędzy nich rozdzielono niewielki zysk z wyprawy.

## Druga wyprawa do Wenezueli
Pomimo klęski pierwszej wyprawy, Hojeda zdecydował się na organizację drugiej ekspedycji do Wenezueli i uzyskał na ten cel poparcie pary królewskiej 8 czerwca 1501 roku. Alonso, za plecami Kolumba, został mianowany na gubernatora, a co za tym idzie zyskał prawo do założenia kolonii na odkrytych ziemiach. Zalecono mu jednak, aby omijał Parię. Hojeda skontaktował się z andaluzyjskimi kupcami - Juanem de Vengarą oraz Garcia de Camposem, którzy wydzierżawili mu cztery karawele.
Hojeda wyruszył w styczniu 1502 roku i płynął tą samą trasą, co podczas swojej pierwszej wyprawy. Ominął zatokę Parii, ale lądował na wyspie Margarita, gdzie za pomocą różnych metod próbował pozyskać złoto od tubylczej ludności. Płynął dalej wzdłuż wybrzeży Wenezueli aż na półwysep Paraguan. W dniu 3 maja 1502 roku założył kolonie Santa Cruz na półwyspie Guajira. Była to pierwsza osada hiszpańska na terytorium Kolumbii, a zarazem na kontynencie południowoamerykańskim.
Kolonia nie utrzymała się nawet przez trzy miesiące pod naciskiem ataków tubylczej ludności. Pojawiły się także problemy wewnętrzne w hiszpańskiej załodze - Hojeda popadł w konflikt z Vengarą i Camposem. Kupcy uwięzili go i opuścili kolonię z pewną ilością zdobytych na wyprawie łupów. Hojeda został osadzony w więzieniu i przetrzymywany tam aż do roku 1504, wypuszczony dopiero po interwencji arcybiskupa de Fonseca. Alonso został zobligowany do zapłaty dużej rekompensaty, która pozbawiła go większej części majątku. Druga wyprawa do Wenezueli zakończyła się wielką porażką.

## Trzecia wyprawa do Nowej Andaluzji
Po opuszczeniu więzienia, Alonso de Hojeda przebywał na Hispanioli przez cztery lata, a niektórzy historycy utrzymują, że wrócił on do Hiszpanii. W 1508 roku dowiedział się, że król Ferdynard poszukuje chętnych na przeprowadzenie akcji kolonizacyjnej na terenach między Cabo Gracias a Dios (dzisiaj na granicy Hondurasu oraz Nikaragui) a Cabo de la Vela (dzisiejsza Kolumbia). Przeciwnikiem w walce o ową godność był Diego de Nicuesa. Ponieważ obaj kandydaci mieli swoje zasługi, Ferdynard zdecydował się podzielić ów teren na dwie części: Verangue na zachodzie i Nową Andaluzję na wschodzie. Hojeda otrzymał tę drugą.
Obaj gubernatorzy zostali odesłani do Santo Domingo, aby przygotować swoje wyprawy. Flotylla Hojedy była mniejsza od bogatszego Nicuesa i liczyła cztery statki i 300 osób. Był wśród nich Francisco Pizarro, przyszły konkwistador Peru. W wyprawie miał brać udział również Hernan Cortes, ale uniemożliwiła mu to choroba. Z uwagi na spory dotyczące granicy obu gubernatorstw, Juan de la Cosa zdecydował, że granicę wyznaczać będzie rzeka Atrato. Wyprawa ruszyła 10 listopada 1509 roku. Hojeda poprosił pisarza Juana Lopeza de Palaciosa Rubiosa o sporządzenie proklamacji, w wyniku której Indianie sami, dobrowolnie oddają się pod władzę hiszpańską bez konieczności użycia siły.
Wyprawa wylądowała w Bahii de Calamar w dzisiejszej Kolumbii. Przy pomocy tłumacza, Hojeda wygłosił Indianom treść swojej proklamacji - oni jednak się nią tylko zdenerwowali, dlatego przerażony konkwistador zaczął obdarowywać tubylców prezentami. Z czasem natomiast Hiszpanie rozpoczęli napady na tereny wiosek, rabunek i porywanie Indian przeznaczonych do bycia niewolnikami, a także liczne mordy. Hojeda pokonał tubylców w strefie nadmorskiej, a następnie rozpoczął penetrację puszczy w celu znalezienia niedobitków. W gęstym lesie Hiszpanie zostali zupełnie zaskoczeni przez grupkę Indian, która wymordowała większość oddziału. De la Cosa zginął, aby osłonić odwrót Hojedy. Alonso uciekł wraz z zaledwie jednym hiszpańskim żołnierzem, reszta poległa. Wkrótce z posiłkami przybył Nicuesa. Mimo wcześniejszych sporów, pomógł Hojedzie i dozbroił jego ludzi.
Nicuesa popłynął do swojego gubernatorstwa, natomiast Hojeda wraz z załogą kontynuował podróż wzdłuż Nowej Andaluzji, a 20 stycznia 1510 roku założono osadę San Sebastián de Urabá, która w rzeczywistości była jedynie fortem. Brakowało żywności, klimat był niesprzyjający, a kolonistom cały czas doskwierały ataki tubylców. W jednym z nich Hojeda został zraniony w nogę zatrutą strzałą. Obiecana pomoc od Martina Fernandeza de Enciso nie nadchodziła, więc Hojeda osadził na czele fortu Francisco Pizarra i stwierdził, że wróci po pięćdziesięciu dniach z Santo Domingo z posiłkami. Tak się nie stało, więc Pizarro opuścił San Sebastián w dwóch brygadach z siedemdziesięcioma ludźmi. Enciso przybył niedługo później ze spóźnioną pomocą, której udzielił garstce, która została. Tubylcy następnie spalili opuszczony port.

## Dalsze losy Hojedy
Alonso de Hojeda nie dotarł do Santo Domingo po wyruszeniu z San Sebastián. Jego siedemdziesięcioosobowa załoga została przechwycona przez pirata Bernardino de Talaverę. Cała wyprawa rozbiła się jednak na wybrzeżach Kuby po strasznym huraganie. Podczas pieszego marszu w stronę Hispanioli, zmarła połowa załogi z głodu i wyczerpania. Jedynym przedmiotem, w którego posiadaniu był Hojeda był obraz Matki Boskiej. Alonso przyrzekł na niego, że wybuduje kościół w pierwszej wiosce, do której trafi. I tak też się stało - kiedy ekspedycja dotarła do osady Cueybá, Hojeda postawił tam małą świątynie wraz z tuzinem ludzi i piratem Talaverą. Stamtąd uratował go Pánfilo de Narváez, z którym uczestnicy niefortunnej wyprawy udali się do Jamajki, a potem na Hispaniolę, gdzie Hojeda dowiedział się o losach San Sebastián. Talavera natomiast został aresztowany za piractwo.
Hojeda wycofał się po nieudanej wyprawie z dalszego pełnienia urzędu gubernatora. Ostatnie pięć lat życia spędził w Santo Domingo, gdzie zmarł w 1515 roku. Tam też został pochowany.

title: Alonso de Hojeda

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Alonso de Hojeda
 |imię i nazwisko org       = Alonso de Ojeda
 |grafika                   = Talla en piedra de Alonso de Ojeda I.jpg
 |opis grafiki              = Alonso de Hojeda na płaskorzeźbie w [[Maracaibo]]
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[1468]]
 |miejsce urodzenia         = [[Cuenca (Hiszpania)|Cuenca]], [[Hiszpania]]
 |data śmierci              = [[1515]]
 |miejsce śmierci           = [[Santo Domingo]]
 |miejsce spoczynku         = [[Santo Domingo]]
 |zawód                     = [[podróż]]nik, [[Żeglarstwo|żeglarz]], [[Nawigacja|nawigator]]
 |wyznanie                  = [[katolicyzm]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Alonso de Hojeda''' (także ''Alonso de Ojeda'', ur. [[1468]] w [[Cuenca (Hiszpania)|Cuenca]], [[Hiszpania]] zm. [[1515]] w [[Santo Domingo]], [[Dominikana]]) – hiszpański żeglarz, gubernator i [[konkwista]]dor, badacz wybrzeży [[Gujana|Gujany]], [[Wenezuela|Wenezueli]], [[Kolumbia|Kolumbii]] i wysp [[Indie Zachodnie|Indii Zachodnich]]. Europejski odkrywca [[Maracaibo (jezioro)|Jeziora Maracaibo]].

== Wczesne życie ==
Alonso de Hojeda przyszedł na świat w miejscowości [[Torrejoncillo del Rey]] w [[1468]] roku (niektórzy historycy podają rok 1466) w zubożałej rodzinie szlacheckiej. W młodości służył księciu Medinaceli, don Luisowi de la Cerda jako paź. Hojeda był również bliskim krewnym członka Trybunału Inkwizycji o tym samym imieniu oraz siostrzeńcem archidiakona katedry sewilskiej [[Juan Rodríguez de Fonseca|Juana Rodrigueza de Fonseki]], który później został przewodniczącym [[Rada Indii|Rady Indii]], a zachwycony młodym Hojedą otoczył go swoją protekcją i wsparciem. Alonso wykazał się odwagą i znakomitymi umiejętnościami w sztuce wojennej podczas wojny przeciwko Emiratowi Grenady. Był niezwykle zwinny oraz sprawny we władaniu każdym rodzajem broni. W 1493 roku miał podobno zeskoczyć z Giraldy, dzwonnicy katedry w Sewilli, na rosnące nieopodal niej drzewo, by dowieść swej odwagi. Był też okrutny, arogancki, kłótliwy i bardzo podatny na wdzięki kobiet, równocześnie jednak głęboko religijny i restrykcyjnie przestrzegający zasad katolicyzmu{{fakt|data=2019-07}}.

== Uczestnictwo w drugiej wyprawie Kolumba do Indii ==
Dzięki wsparciu arcybiskupa de Fonseki, Hojeda w 1493 dostał się na jeden z okrętów floty pod dowództwem Kolumba podczas jego drugiej wyprawy do jak, wówczas mniemano, Azji. Celem wyprawy było założenie kolonii zajmującej się rolnictwem i handlem, lecz większość uczestników, w tym i sam de Hojeda, była zainteresowana przede wszystkim poszukiwaniem złota. W marcu koloniści założyli na [[Haiti (wyspa)|Hispanioli]] miasto Isabela. Hojeda przejął dowodzenie nad towarzyszącym wyprawie oddziałem wojska. Wysłany przez Kolumba w głąb wyspy, odkrył złoża złota. W marcu 1494 roku powierzono mu dowództwo nad nowo założonym fortem Santo Tomás, z którego, korzystając z nieobecności Kolumba, który odpłynął z Hispanioli w poszukiwaniu Chin, rozpoczął grabieżcze wyprawy na okoliczne plemiona Indian. Był to początek trwającej kilka lat wojny z ludnością tubylczą Hispanioli, której towarzyszyły konflikty o władzę namiestniczą na wyspie pomiędzy Kolumbem i królewskimi urzędnikami. Sam Hojeda powrócił do Hiszpanii prawdopodobnie w 1496.

== Pierwsza ekspedycja do Wenezueli ==
[[Plik:Viajes de Alonso de Ojeda.PNG|thumb|350px]]
Po powrocie do Hiszpanii, dzięki wstawiennictwu de Fonseki, [[Królowie Katoliccy]] zlecili Hojedzie nową wyprawę badawczą do Ameryki. Wypłynął 18 maja 1499 roku na czele trzech karaweli. Podróżował z [[Juan de la Cosa|Juanem de la Cosa]] oraz włoskim nawigatorem [[Amerigo Vespucci]]m.

Początkowo wyprawa skierowała się wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki, następnie do Wysp Zielonego Przylądka, a potem wprost na zachód. Vespuccci odłączył się od głównej flotylli i popłynął do Brazylii, natomiast Hojeda udał się bardziej na północ. Ląd osiągnął w okolicach ujścia rzek [[Essequibo (rzeka)|Essequibo]] i [[Orinoko]]. Płynął wzdłuż wybrzeża amerykańskiego, odwiedził wyspę [[Trynidad]] i zmierzał cały czas na zachód szukając przejścia do Indii. Następnie wyprawa minęła półwysep [[Paraguaná]], a Hojeda odkrył wyspę [[Curaçao]], która została nazwana Wyspą Gigantów, ponieważ Indianie tam spotkani byli szczególnie wysocy. Kolejnymi punktami wyprawy była [[Aruba]] oraz [[Wyspy Ptasie]].

Wyprawa wpłynęła do [[Zatoka Wenezuelska|Zatoki Wenezuelskiej]], gdzie natknęła się na Indian z plemienia Wayuu, którzy mieszkali w [[palafit]]ach (domach znajdujących się na wbitych w ziemie palach). Vespucciemu skojarzyło się to z Wenecją, dlatego region ten został nazwany Wenezuelą (małą Wenecją). [[Martín Fernández de Enciso]], który w 1509 roku towarzyszył Hojedzie w wyprawie twierdził jednak, że nazwa pochodzi od terminu „Veneciuela”, którym określili samych siebie lokalni Indianie. 24 sierpnia 1499 roku ekspedycja dotarła do jeziora Macaraibo, pierwotnie nazwanego jeziorem św. Bartłomieja od dnia odkrycia tego miejsca.

Kilka dni później wyprawa zawróciła do Hispanioli z niewielką ilością pereł z Parii, złota oraz niewolników. Ekspedycja nie przyniosła więc dużych zysków, ale miała wielkie znaczenie - była to pierwsza europejska eksploracja wybrzeży Wenezueli. Wyprawa dała też szansę Juanowi de la Cosie na naszkicowanie pierwszej mapy owego wybrzeża, natomiast dla Vespucciego możliwe, że jest to okazja to zobaczenia i opisania po raz pierwszy Nowego Świata. 5 września 1499 roku Hojeda zawinął do portu w Hispanioli, gdzie spotkał się z wrogim przyjęciem ze strony Kolumba i jego zwolenników. Podważali oni legalność wyprawy de Hojedy, który w dodatku niedługo po przybyciu ponownie włączył się do trwających od 1494 walk. Po opuszczeniu Hispanioli zaatakował też mieszkańców Wysp Bahama biorąc kilkudziesięciu do niewoli. Alonso wrócił do Hiszpanii w czerwcu 1500 roku (lub jak sądzą niektórzy historycy wcześniej, nawet w listopadzie 1500 roku). Z 300 członków załogi przeżyło raptem 50 - pomiędzy nich rozdzielono niewielki zysk z wyprawy.

== Druga wyprawa do Wenezueli ==
Pomimo klęski pierwszej wyprawy, Hojeda zdecydował się na organizację drugiej ekspedycji do Wenezueli i uzyskał na ten cel poparcie pary królewskiej 8 czerwca 1501 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.biografiasyvidas.com/biografia/o/ojeda.htm|tytuł=Biografia de Alonso de Ojeda|język=es|data dostępu=2023-11-10}}</ref>. Alonso, za plecami Kolumba, został mianowany na gubernatora, a co za tym idzie zyskał prawo do założenia kolonii na odkrytych ziemiach. Zalecono mu jednak, aby omijał Parię. Hojeda skontaktował się z andaluzyjskimi kupcami - Juanem de Vengarą oraz Garcia de Camposem, którzy wydzierżawili mu cztery karawele.

Hojeda wyruszył w styczniu 1502 roku i płynął tą samą trasą, co podczas swojej pierwszej wyprawy. Ominął zatokę Parii, ale lądował na wyspie Margarita, gdzie za pomocą różnych metod próbował pozyskać złoto od tubylczej ludności. Płynął dalej wzdłuż wybrzeży Wenezueli aż na półwysep Paraguan. W dniu 3 maja 1502 roku założył kolonie Santa Cruz na półwyspie Guajira. Była to pierwsza osada hiszpańska na terytorium Kolumbii, a zarazem na kontynencie południowoamerykańskim.

Kolonia nie utrzymała się nawet przez trzy miesiące pod naciskiem ataków tubylczej ludności. Pojawiły się także problemy wewnętrzne w hiszpańskiej załodze - Hojeda popadł w konflikt z Vengarą i Camposem. Kupcy uwięzili go i opuścili kolonię z pewną ilością zdobytych na wyprawie łupów. Hojeda został osadzony w więzieniu i przetrzymywany tam aż do roku 1504, wypuszczony dopiero po interwencji arcybiskupa de Fonseca. Alonso został zobligowany do zapłaty dużej rekompensaty, która pozbawiła go większej części majątku. Druga wyprawa do Wenezueli zakończyła się wielką porażką.

== Trzecia wyprawa do Nowej Andaluzji ==
Po opuszczeniu więzienia, Alonso de Hojeda przebywał na Hispanioli przez cztery lata, a niektórzy historycy utrzymują, że wrócił on do Hiszpanii. W 1508 roku dowiedział się, że król Ferdynard poszukuje chętnych na przeprowadzenie akcji kolonizacyjnej na terenach między [[Cabo Gracias a Dios]] (dzisiaj na granicy [[Honduras]]u oraz [[Nikaragua|Nikaragui]]) a [[Cabo de la Vela]] (dzisiejsza [[Kolumbia]]). Przeciwnikiem w walce o ową godność był [[Diego de Nicuesa]]. Ponieważ obaj kandydaci mieli swoje zasługi, Ferdynard zdecydował się podzielić ów teren na dwie części: [[Verangue]] na zachodzie i [[Nowa Andaluzja|Nową Andaluzję]] na wschodzie. Hojeda otrzymał tę drugą.

Obaj gubernatorzy zostali odesłani do Santo Domingo, aby przygotować swoje wyprawy. Flotylla Hojedy była mniejsza od bogatszego Nicuesa i liczyła cztery statki i 300 osób. Był wśród nich [[Francisco Pizarro]], przyszły konkwistador [[Peru]]. W wyprawie miał brać udział również [[Hernán Cortés|Hernan Cortes]], ale uniemożliwiła mu to choroba. Z uwagi na spory dotyczące granicy obu gubernatorstw, Juan de la Cosa zdecydował, że granicę wyznaczać będzie rzeka Atrato. Wyprawa ruszyła 10 listopada 1509 roku. Hojeda poprosił pisarza [[Juan López de Palacios Rubios|Juana Lopeza de Palaciosa Rubiosa]] o sporządzenie proklamacji, w wyniku której Indianie sami, dobrowolnie oddają się pod władzę hiszpańską bez konieczności użycia siły.

Wyprawa wylądowała w Bahii de Calamar w dzisiejszej Kolumbii. Przy pomocy tłumacza, Hojeda wygłosił Indianom treść swojej proklamacji - oni jednak się nią tylko zdenerwowali, dlatego przerażony konkwistador zaczął obdarowywać tubylców prezentami. Z czasem natomiast Hiszpanie rozpoczęli napady na tereny wiosek, rabunek i porywanie Indian przeznaczonych do bycia niewolnikami, a także liczne mordy. Hojeda pokonał tubylców w strefie nadmorskiej, a następnie rozpoczął penetrację puszczy w celu znalezienia niedobitków. W gęstym lesie Hiszpanie zostali zupełnie zaskoczeni przez grupkę Indian, która wymordowała większość oddziału. De la Cosa zginął, aby osłonić odwrót Hojedy. Alonso uciekł wraz z zaledwie jednym hiszpańskim żołnierzem, reszta poległa. Wkrótce z posiłkami przybył Nicuesa. Mimo wcześniejszych sporów, pomógł Hojedzie i dozbroił jego ludzi.

Nicuesa popłynął do swojego gubernatorstwa, natomiast Hojeda wraz z załogą kontynuował podróż wzdłuż Nowej Andaluzji, a 20 stycznia 1510 roku założono osadę [[San Sebastián de Urabá]], która w rzeczywistości była jedynie fortem. Brakowało żywności, klimat był niesprzyjający, a kolonistom cały czas doskwierały ataki tubylców. W jednym z nich Hojeda został zraniony w nogę zatrutą strzałą. Obiecana pomoc od [[Martín Fernández de Enciso|Martina Fernandeza de Enciso]] nie nadchodziła, więc Hojeda osadził na czele fortu Francisco Pizarra i stwierdził, że wróci po pięćdziesięciu dniach z Santo Domingo z posiłkami. Tak się nie stało, więc Pizarro opuścił San Sebastián w dwóch brygadach z siedemdziesięcioma ludźmi. Enciso przybył niedługo później ze spóźnioną pomocą, której udzielił garstce, która została. Tubylcy następnie spalili opuszczony port.

== Dalsze losy Hojedy ==
Alonso de Hojeda nie dotarł do Santo Domingo po wyruszeniu z San Sebastián. Jego siedemdziesięcioosobowa załoga została przechwycona przez pirata Bernardino de Talaverę. Cała wyprawa rozbiła się jednak na wybrzeżach Kuby po strasznym huraganie. Podczas pieszego marszu w stronę Hispanioli, zmarła połowa załogi z głodu i wyczerpania. Jedynym przedmiotem, w którego posiadaniu był Hojeda był obraz Matki Boskiej. Alonso przyrzekł na niego, że wybuduje kościół w pierwszej wiosce, do której trafi. I tak też się stało - kiedy ekspedycja dotarła do osady Cueybá, Hojeda postawił tam małą świątynie wraz z tuzinem ludzi i piratem Talaverą. Stamtąd uratował go [[Pánfilo de Narváez]], z którym uczestnicy niefortunnej wyprawy udali się do Jamajki, a potem na Hispaniolę, gdzie Hojeda dowiedział się o losach San Sebastián. Talavera natomiast został aresztowany za piractwo.

Hojeda wycofał się po nieudanej wyprawie z dalszego pełnienia urzędu gubernatora. Ostatnie pięć lat życia spędził w Santo Domingo, gdzie zmarł w 1515 roku. Tam też został pochowany.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Francisco López de Gómara]], ''Historia General de las Indias'', Saragossa 1553.
* Enciclopedia Ilustrada Cumbre, Tomo 10, strona 231, México: Editorial Hachette Latinoamérica, S.A. de C.V 1993 ISBN = 970-611-125-5
* [[Bartolomé de las Casas|B. de las Casas]], ''Historia de las Indias'' (five volumes, Madrid, 1875–76)
* [[Arthur Helps|Sir Arthur Helps]], ''The Spanish Conquest in America'', (nowa edycja, cztery tomy, Nowy Jork, 1900–04)
*Jakow Swiet, ''Kolumb,'' (Warszawa 1979)

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Hojeda Alonso de}}
[[Kategoria:Hiszpańscy podróżnicy i odkrywcy]]
[[Kategoria:Gubernatorzy Ameryki Łacińskiej (XVI - XVII wiek)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1468]]
[[Kategoria:Zmarli w 1515]]
[[Kategoria:Hiszpańscy gubernatorzy kolonialni]]

title: Alonso de HojedaAlonso de Ojeda

Data i miejsce urodzenia: 1468 · Cuenca, Hiszpania

Data i miejsce śmierci: 1515 · Santo Domingo

Miejsce spoczynku: Santo Domingo

Zawód, zajęcie: podróżnik, żeglarz, nawigator

Wyznanie: katolicyzm