text:
# Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych
Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych (ang. First Bank of the United States) – pierwszy bank centralny Stanów Zjednoczonych z siedzibą w Filadelfii w stanie Pensylwania, powołany 25 lutego 1791 roku przez Kongres na okres dwudziestu lat.
Jego kompetencje sięgały trzech dziedzin polityki federalnej państwa, polityki fiskalnej i polityki budżetowej razem z zarządzaniem mennicą oraz ustanawianiem podatku akcyzowego. Przewodniczącym banku był Alexander Hamilton, pierwszy sekretarz skarbu państwa, który wierzył, że utworzenie narodowego banku było konieczne w celu stabilizacji i wzmocnienia wiarygodności państwa oraz poprawy działalności rządu w zakresie polityki finansowej w ramach nowo przyjętej konstytucji.
Bank Hamiltona, którego projekt powstania po raz pierwszy został zaproponowany podczas pierwszego zgromadzenia Kongresu w 1790 roku, spotkał się z powszechnym brakiem akceptacji przeciwników zwiększonej władzy federalnej. Przewodniczący opozycji, Thomas Jefferson, pełniący funkcję sekretarza stanu oraz James Madison, członek Izby Reprezentantów, twierdzili, że bank jest niezgodny z konstytucją oraz jego utworzenie będzie wpływać na korzyść handlowców oraz inwestorów kosztem całego społeczeństwa. W 1811 roku Senat nie mógł przegłosować projektu odnowy statusu banku z powodu impasu legislacyjnego, to znaczy równej liczby głosów za i przeciw oddanych podczas głosowania. W konsekwencji wiceprezydent George Clinton i przewodniczący Senatu złamali impas, głosując przeciwko ustawie.
Budynek Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych został uznany za miejsce zabytkowe (National Historic Landmark) w ramach Independence National Historical Park.

## Cele polityki gospodarczej Hamiltona
Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych, powołany do życia w 1791 roku, był jednym z trzech głównych unowocześnionych instrumentów finansowych, zaproponowanym i wspieranym przez Hamiltona, pierwszego sekretarza skarbu państwa. Poza ustanowieniem banku narodowego została utworzona mennica oraz wprowadzony federalny podatek akcyzowy.
Trzy gospodarcze cele Hamiltona skupiały się wokół:
- ustanowienia porządku i przejrzystości ekonomicznej oraz finansowego pierwszeństwa w nowo powstałym państwie;
- ustanowienia wiarygodności państwa w kraju i za granicą;
- rozwiązania problemu waluty fiducjarnej, która była walutą kontynentalną, wydawaną przez Kongres Kontynentalny tuż przed i podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

Innymi słowy, celami Hamiltona było:
- spłacenie wszystkich długów wojennych;
- zebranie pieniędzy na nowy rząd[3];
- utworzenie banku narodowego oraz stworzenie wspólnej waluty[4].

## Plan Hamiltona
Zgodnie z projektem przedstawionym podczas pierwszych obrad Kongresu, Hamilton zaproponował utworzenie wstępnego programu finansowania banku poprzez sprzedaż 10 milionów dolarów na giełdzie, na której rząd Stanów Zjednoczonych zakupiłby 2 miliony dolarów akcji. Hamilton przewidując, że taki plan mógłby się nie powieść ponieważ rząd nie posiadał ustalonej kwoty, zaproponował, aby ten dokonał zakupu akcji za pomocą pieniędzy pożyczonych mu przez bank. Pożyczka miała być zwracana w dziesięciu równych ratach rocznych. Pozostałe 8 milionów dolarów dostępne miały być dla wszystkich osób w kraju i zagranicą. Głównym wymaganiem takich zakupów pozarządowych miało być to, że jedną czwartą ceny nabycia trzeba było spłacić w złocie lub w srebrze. Pozostała kwota mogła być spłaca obligacjami lub każdym innym prawnym środkiem płatniczym.
Poprzez ciągłe naleganie zwolenników nowej instytucji finansowej na powyższe warunki, Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych technicznie miał posiadać 500 tys. dolarów „prawdziwych” pieniędzy, które miał wykorzystywać jako zabezpieczenie do udzielanych pożyczek do kwoty skapitalizowanych 10 milionów dolarów. Jednak w przeciwieństwie do Banku Anglii, pierwszą funkcją banku zgodnie z systemem kredytu publicznego Hamiltona, miało być udzielanie pożyczek instytucjom rządowym oraz prywatnym w celu poprawy rozwoju wewnętrznego oraz postępu ekonomicznego. Działalność banku miała być prowadzona w imieniu rządu federalnego, który sprawował funkcję depozytora zebranych podatków, i któremu bank miał udostępniać szereg krótkoterminowych pożyczek na pokrycie rzeczywistych lub potencjalnych luk w dochodach. Holdingowa rola Banku była uważana za bardzo ważną, ale nadal za drugorzędną.
Utworzenie Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych zostało poddane jeszcze innym, nienegocjowalnym warunkom:
- Bank był spółką prywatną;
- ustawa przewidywała okres jego pracy na 20 lat, od 1791 do 1811 roku. Po upływie 20 lat Kongres miał zdecydować o zatwierdzeniu lub odrzuceniu odnowionego statusu banku. W tym czasie żaden inny bank nie był upoważniony do przejęcia jego kompetencji. Z kolei władze stanowe były autoryzowane do powoływania dowolnej liczby banków;
- aby wiarygodność banku była w pełni zagwarantowana:
  - nie mógł on kupować obligacji rządowych,
  - kadencja dyrektorów była obowiązkowa,
  - wyemitowane obligacje, a także zadłużenia nie mogły wchodzić w skład wartości spółki,
- cudzoziemcy mieszkający za granicą, jak i w Stanach Zjednoczonych, mieli być uprawnieni do nabywania akcji banku, ale bez prawa głosu;
- sekretarz skarbu państwa miał mieć prawo do usunięcia depozytów rządowych oraz do kontroli ksiąg, a także obowiązek składania cotygodniowego sprawozdania dotyczącego kondycji banku[8].

Aby rząd był w stanie spełnić ówczesne i późniejsze wymagania dotyczące swojej rachunkowości budżetowej, konieczne było wynalezienie jeszcze jednego źródła finansowania. „Odsetki od spłacanych długów rządowych miały spadać z końcem 1791 roku… spłaty te miały wynosić 788 333 dolarów rocznie i dodatkowe 38 291 dolarów na pokrycie deficytu budżetowego spowodowanego wydatkami na bieżące potrzeby państwa” Pomysłem Hamiltona na załatanie dziury budżetowej była propozycja złożona rok wcześniej. Dotyczyła ona podwyższenia cła na importowane napoje spirytusowe oraz podniesienie akcyzy na krajową, destylowaną whiskey i inne alkohole. Lokalny protest przeciwko podatkowi akcyzowemu doprowadził później do rozruchów społecznych nazwanych „buntem whiskey”.

## Opozycja
Podobnie jak większość członków Kongresu pochodzących z południowej części Stanów Zjednoczonych, sekretarz stanu Thomas Jefferson oraz członek Izby Reprezentantów James Madison nie byli przychylni propozycji Hamiltona, dotyczącej utworzenia państwowej mennicy oraz powołania Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych. Wierzyli oni, że scentralizowana władza z pominięciem banków lokalnych jest niekorzystna dla zdrowego systemu monetarnego, naruszała prawo własności oraz działała głównie na korzyść interesów gospodarczych zindustrializowanej Północy kosztem rolniczego Południa. Ponadto twierdzili oni, że utworzenie takiego banku jest niezgodne z konstytucją, która wyraźnie mówi, że to Kongres reguluje wagę, wymiary oraz emisję pieniędzy, a nie mennica.
W trakcie głosowania nad projektem ustawy w Izbie Reprezentantów, pierwsza jej część obejmująca utworzenie państwowej mennicy nie spotkała się z większym oporem i została przyjęta. Spodziewano się, że druga oraz trzecia część związana z powołaniem banku oraz jego finansowaniem, także zostanie zaakceptowana w głosowaniu. Ostatecznie tak się stało. Wersja ustawy Izby Reprezentantów oprócz pewnych jednostkowych protestów została uchwalona. Projekt ustawy Senatu spotkał się z jeszcze mniejszą ilością sprzeciwów. Problemy pojawiły się, kiedy ustawa Izby Reprezentantów miała być głosowana w Senacie, a projekt Senatu w Izbie Reprezentantów. W Senacie zwolennicy Hamiltona sprzeciwili się poprawce Izby Reprezentantów, dotyczącej podatku akcyzowego.
Powołanie banku podniosło także kwestię jego zgodności z konstytucją. Hamilton, wówczas sekretarz skarbu, twierdził, że bank może być doskonałym sposobem na wykorzystanie powierzonej mu przez konstytucję władzy rządowej. Sekretarz stanu Thomas Jefferson sprzeciwiał się temu mówiąc, że bank narusza tradycyjne prawo własności oraz że konstytucja nie upoważnia go do posiadania takiej władzy. Kolejny argument przeciwko projektowi utworzenia banku, pochodził od Jamesa Madisona, który uważał, że ani Kongres, ani żadna inna rządowa agencja nie są autoryzowane do przekazania władzy państwowej prywatnej organizacji finansowej. Dodatkowo wierzył on, że jeśli twórcy konstytucji chcieliby, aby Kongres lub inny urząd posiadał takie uprawnienia, na pewno by je zapisali. Jego konstatacja została spisana potem jako dziesiąta poprawka do konstytucji, mówiąca, że uprawnienia, których konstytucja nie powierzyła Kongresowi przysługują poszczególnym stanom bądź ludowi. Ostateczną decyzję w sprawie banku miał podjąć prezydent George Washington po zakończeniu obrad swoich doradców.

## Ratyfikacja ustawy przez Prezydenta
George Washington początkowo przyznał się, że wahał się podpisać projekt ustawy powołujący do życia bank narodowy. Poprosił on na piśmie o specjalne doradztwo w tej sprawie wszystkich członków swojego gabinetu, a w szczególności Hamiltona. Prokurator generalny Edmund Randolf z Wirginii uważał, że ustawa jest sprzeczna z konstytucją. Podobnie uważał Jefferson, także pochodzący z tego stanu. Hamilton, który w przeciwieństwie do swoich przeciwników pochodził z Nowego Jorku, szybko ripostował tym, którzy twierdzili, że powołanie banku jest niekonstytucyjne. Jego argumentów było wiele i były one bardzo zróżnicowane. Jednak dwa z nich uważa się za najważniejsze.
- Według niego, to co rząd mógł zrobić dla zwykłej osoby – nieposiadającej osobowości prawnej (w sensie zawarcia z nią umowy), mógł także wykonać dla osoby prawnej, to znaczy dla podmiotu gospodarczego. Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych miał być właśnie osobą prawną, czyli prywatnie działającą organizacją, a nie rządową instytucją. „A zatem, prawem suwerennej władzy jest to, aby mogła ona utworzyć spółkę, której powierzyłaby swoje rządowe uprawnienia.”
- Każdy rząd ze swojej natury jest suwerenny „i z tego względu posiada prawo do wykorzystania wszystkich swoich kompetencji, z wyjątkiem tych, które są ograniczone i zakazane przez konstytucje.”[12]

W dniu 25 lutego 1791 roku, w przekonaniu, że powołanie banku jest zgodne z prawem, Washington podpisał ustawę powołującą nową organizację finansową.
19 marca 1791 roku, Washington powołał trzech komisarzy: Thomasa Willinga, Davida Rittenhouse’a i Samuela Howella do zarejestrowania nowego banku.

## Wygaśnięcie statusu banku
Po tym jak Hamilton opuścił swój urząd w 1795 r., nowy sekretarz skarbu Oliver Wolcott Jr. poinformował Kongres o zwiększonej potrzebie finansowej rządu w związku z zaistniałym deficytem sektora finansów publicznych. Rozwiązanie tej sytuacji można było osiągnąć na dwa sposoby: poprzez sprzedaż rządowych akcji banku lub poprzez zwiększenie podatku. Wolcott zaproponował pierwsze rozwiązanie. Kongres szybko zaaprobował tę propozycję. Jednak Hamilton sprzeciwił się temu, tłumacząc, że dywidendy zostały nienaruszalnie zastawione na giełdzie, aby wesprzeć w przyszłości deficyt budżetowy. Hamilton próbował zorganizować opozycję, jednak okazało się to nieskuteczne. Status banku wygasł w 1811 roku.

## Nabycie banku przez Girarda
Po tym jak status banku wygasł w 1811 roku, Stephen Girard zakupił większość jego akcji, jak również budynek w Filadelfii i meble, tworząc własny bank znany później jako Girard Bank. Girard był jego jedynym właścicielem, czym złamał prawo Pensylwanii. Zakazuje ono podmiotom nieposiadającym osobowości prawnej zrzeszania się w celu utworzenia banku oraz wymaga ustanowienia statusu banku przez jego prawodawcę.
Girard zatrudnił George’a Simpsona, skarbnika Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych jako skarbnika swojego banku. Dodatkowo zatrudnił jeszcze siedmiu nowych pracowników, otwierając swoją działalność finansową 18 maja 1812. Za symboliczną kwotę pozwolił byłym pracownikom Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych, będącym jego powiernikami, wynajmować niektóre biura i archiwa, aby kontynuować proces likwidacji.

## Budynek banku
Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych został ustanowiony w stanie Filadelfia w mieście Pensylwania, które od 1790 do 1800 r. było stolicą państwa. Filadelfia była jednym z największych miast w świecie anglojęzycznym. Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych rozpoczął swoją działalność w budynku zwanym Dwór Stolarski (Carpenters' Hall) w 1791 roku, około 60 metrów od jego oficjalnej siedziby, która dopiero miała powstać.
Zaprojektowanie budynku banku powierzono Samuelowi Blodgettowi, inspektorowi budowlanemu w Waszyngtonie przyszłej stolicy kraju, jak również Jamesowi Hobanowi. Prace budowlane zostały zakończone w 1795 roku.
Budynek Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych został uznany za zabytek historyczny wchodzący w skład Independence National Historical Park założonego w 1956 roku. Architektura budynku badana była przez Amerykański Przegląd Budynków Historycznych w 1958 roku. 15 października 1966 roku, razem ze wszystkimi budynkami wchodzącymi w skład Parku, bank został wpisany do Krajowego Rejestru Miejsc Historycznych, a następnie został uznany za miejsce zabytkowe (National Historic Landmark).

title: Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych

wikitext:
{{Bank infobox
 |nazwa            = Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych
 |nazwa oryginalna =
 |logo             =
 |alt logo         =
 |zdjęcie          = First Bank of the United States, Philadelphia, Pennsylvania LCCN2011635128.tif
 |opis zdjęcia     =
 |alt zdjęcia      =
 |forma prawna     =
 |data założenia   = 1791
 |data likwidacji  = 1811
 |państwo          = USA
 |siedziba         = [[Filadelfia]]
 |adres            =
 |rejestr          =
 |numer rejestru   =
 |prezes           = [[Thomas Willing]]<br />[[David Lenox]]
 |rodzaj banku     = [[bank centralny]]
 |zatrudnienie     =
 |kapitał własny   =
 |zysk netto       =
 |giełda           =
 |ISIN             =
 |symbol akcji     =
 |www              =
 |commons          = Category:First Bank of the United States
}}
'''Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych''' (ang. ''First Bank of the United States'') – pierwszy bank centralny [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]] z siedzibą w [[Filadelfia|Filadelfii]] w stanie [[Pensylwania]], powołany 25 lutego 1791 roku przez [[Kongres Stanów Zjednoczonych|Kongres]] na okres dwudziestu lat.

Jego kompetencje sięgały trzech dziedzin polityki federalnej państwa, [[Polityka fiskalna|polityki fiskalnej]] i polityki budżetowej razem z zarządzaniem mennicą oraz ustanawianiem podatku akcyzowego. Przewodniczącym banku był [[Alexander Hamilton]], pierwszy [[Sekretarz skarbu Stanów Zjednoczonych|sekretarz skarbu]] państwa, który wierzył, że utworzenie narodowego banku było konieczne w celu stabilizacji i wzmocnienia wiarygodności państwa oraz poprawy działalności rządu w zakresie polityki finansowej w ramach nowo przyjętej [[Konstytucja|konstytucji]]<ref>[http://avalon.law.yale.edu/18th_century/bank-ah.asp Hamilton’s Opinion as to the Constitutionality of the Bank of the United States: 1791].</ref>.

Bank Hamiltona, którego projekt powstania po raz pierwszy został zaproponowany podczas pierwszego zgromadzenia Kongresu w 1790 roku, spotkał się z powszechnym brakiem akceptacji przeciwników zwiększonej władzy federalnej. Przewodniczący opozycji, [[Thomas Jefferson]], pełniący funkcję sekretarza stanu oraz [[James Madison]], członek [[Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych|Izby Reprezentantów]], twierdzili, że bank jest niezgodny z konstytucją oraz jego utworzenie będzie wpływać na korzyść handlowców oraz inwestorów kosztem całego społeczeństwa. W 1811 roku [[Senat Stanów Zjednoczonych|Senat]] nie mógł przegłosować projektu odnowy statusu banku z powodu impasu legislacyjnego, to znaczy równej liczby głosów za i przeciw oddanych podczas głosowania. W konsekwencji wiceprezydent [[George Clinton (wiceprezydent)|George Clinton]] i przewodniczący Senatu złamali impas, głosując przeciwko ustawie.

Budynek Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych został uznany za miejsce zabytkowe (''[[National Historic Landmark]]'') w ramach ''{{link-interwiki |Independence National Historical Park |Q=Q1190282}}''.

== Cele polityki gospodarczej Hamiltona ==
Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych, powołany do życia w 1791 roku, był jednym z trzech głównych unowocześnionych instrumentów finansowych, zaproponowanym i wspieranym przez Hamiltona, pierwszego sekretarza skarbu państwa. Poza ustanowieniem banku narodowego została utworzona [[mennica]] oraz wprowadzony federalny [[podatek akcyzowy]].

Trzy gospodarcze cele Hamiltona skupiały się wokół<ref>{{Cytuj książkę |autor=David M. Kennedy, Lizabeth Cohen, Thomas A. |tytuł= The American pageant. A history of the Republic |miejsce= Boston |wydawca=Houghton Mifflin Co. |wydanie=13th |rok=2006 |strony=193–195}}</ref>:
* ustanowienia porządku i przejrzystości ekonomicznej oraz finansowego pierwszeństwa w nowo powstałym państwie;
* ustanowienia wiarygodności państwa w kraju i za granicą;
* rozwiązania problemu [[pieniądz fiducjarny|waluty fiducjarnej]], która była walutą kontynentalną, wydawaną przez [[Kongres Kontynentalny]] tuż przed i podczas [[wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych|wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych]].

Innymi słowy, celami Hamiltona było:
* spłacenie wszystkich długów wojennych;
* zebranie pieniędzy na nowy rząd<ref name="Blinn College Educational">{{cytuj stronę |url=http://www.blinn.edu/ |tytuł=ALEXANDER HAMILTON’S FISCAL PROGRAM 1791-1793 |opublikowany=Blinn.edu |data dostępu=2014-11-13}}</ref>;
* utworzenie banku narodowego oraz stworzenie wspólnej waluty<ref name="Digital History">{{cytuj stronę |url=http://www.digitalhistory.uh.edu/disp_textbook.cfm?smtID=2&psid=2973 |tytuł=Alexander Hamilton’s Financial Program |opublikowany=Digital History |data dostępu=2014-11-13}}</ref>.

== Plan Hamiltona ==
Zgodnie z projektem przedstawionym podczas pierwszych obrad Kongresu, Hamilton zaproponował utworzenie wstępnego programu finansowania banku poprzez sprzedaż 10 milionów dolarów na [[Giełda|giełdzie]], na której rząd Stanów Zjednoczonych zakupiłby 2 miliony dolarów akcji. Hamilton przewidując, że taki plan mógłby się nie powieść ponieważ rząd nie posiadał ustalonej kwoty, zaproponował, aby ten dokonał zakupu akcji za pomocą pieniędzy pożyczonych mu przez bank. Pożyczka miała być zwracana w dziesięciu równych ratach rocznych. Pozostałe 8 milionów dolarów dostępne miały być dla wszystkich osób w kraju i zagranicą. Głównym wymaganiem takich zakupów pozarządowych miało być to, że jedną czwartą ceny nabycia trzeba było spłacić w złocie lub w srebrze. Pozostała kwota mogła być spłaca obligacjami lub każdym innym prawnym środkiem płatniczym<ref>The First Bank of the United States: A Chapter in the History of Central Banking.</ref>.

Poprzez ciągłe naleganie zwolenników nowej instytucji finansowej na powyższe warunki, Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych technicznie miał posiadać 500 tys. dolarów „prawdziwych” pieniędzy, które miał wykorzystywać jako zabezpieczenie do udzielanych pożyczek do kwoty skapitalizowanych 10 milionów dolarów<ref name="ReferenceA">{{Cytuj książkę |autor=McDonald F. |tytuł= Alexander Hamilton: A Biography |wydawca=W.W. North & Co. |rok=2006 |strony=194}}</ref>. Jednak w przeciwieństwie do [[Bank Anglii|Banku Anglii]], pierwszą funkcją banku zgodnie z systemem kredytu publicznego Hamiltona, miało być udzielanie pożyczek instytucjom rządowym oraz prywatnym w celu poprawy rozwoju wewnętrznego oraz postępu ekonomicznego. Działalność banku miała być prowadzona w imieniu rządu federalnego, który sprawował funkcję depozytora zebranych podatków, i któremu bank miał udostępniać szereg krótkoterminowych pożyczek na pokrycie rzeczywistych lub potencjalnych luk w dochodach. Holdingowa rola Banku była uważana za bardzo ważną, ale nadal za drugorzędną<ref>Ibid, p. 194-195.</ref>.

Utworzenie Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych zostało poddane jeszcze innym, nienegocjowalnym warunkom:
* Bank był spółką prywatną;
* ustawa przewidywała okres jego pracy na 20 lat, od 1791 do 1811 roku. Po upływie 20 lat Kongres miał zdecydować o zatwierdzeniu lub odrzuceniu odnowionego statusu banku. W tym czasie żaden inny bank nie był upoważniony do przejęcia jego kompetencji. Z kolei władze stanowe były autoryzowane do powoływania dowolnej liczby banków;
* aby wiarygodność banku była w pełni zagwarantowana:
** nie mógł on kupować obligacji rządowych,
** kadencja dyrektorów była obowiązkowa,
** wyemitowane obligacje, a także zadłużenia nie mogły wchodzić w skład wartości spółki,
* cudzoziemcy mieszkający za granicą, jak i w Stanach Zjednoczonych, mieli być uprawnieni do nabywania akcji banku, ale bez prawa głosu;
* sekretarz skarbu państwa miał mieć prawo do usunięcia depozytów rządowych oraz do kontroli ksiąg, a także obowiązek składania cotygodniowego sprawozdania dotyczącego kondycji banku<ref>Report on the Bank, in Syrett, ed., ''Papers'', 7:326-28.</ref>.

Aby rząd był w stanie spełnić ówczesne i późniejsze wymagania dotyczące swojej rachunkowości budżetowej, konieczne było wynalezienie jeszcze jednego źródła finansowania. „Odsetki od spłacanych długów rządowych miały spadać z końcem 1791 roku… spłaty te miały wynosić 788 333 dolarów rocznie i dodatkowe 38 291 dolarów na pokrycie deficytu budżetowego spowodowanego wydatkami na bieżące potrzeby państwa<ref>''Further Report on Public Credit'', 7:226.</ref>” Pomysłem Hamiltona na załatanie dziury budżetowej była propozycja złożona rok wcześniej. Dotyczyła ona podwyższenia cła na importowane napoje spirytusowe oraz podniesienie akcyzy na krajową, destylowaną [[Whisky|whiskey]] i inne alkohole. Lokalny protest przeciwko podatkowi akcyzowemu doprowadził później do rozruchów społecznych nazwanych [[Whiskey Rebellion|„buntem whiskey”]].

== Opozycja ==
Podobnie jak większość członków Kongresu pochodzących z południowej części Stanów Zjednoczonych, sekretarz stanu [[Thomas Jefferson]] oraz członek [[Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych|Izby Reprezentantów]] [[James Madison]] nie byli przychylni propozycji Hamiltona, dotyczącej utworzenia państwowej mennicy oraz powołania Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych. Wierzyli oni, że scentralizowana władza z pominięciem banków lokalnych jest niekorzystna dla zdrowego systemu monetarnego, naruszała prawo własności oraz działała głównie na korzyść interesów gospodarczych zindustrializowanej Północy kosztem rolniczego Południa. Ponadto twierdzili oni, że utworzenie takiego banku jest niezgodne z konstytucją, która wyraźnie mówi, że to Kongres reguluje wagę, wymiary oraz emisję pieniędzy, a nie mennica<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Westley | imię = Christopher | tytuł =The Debate Over Money Manipulations: A Short History | url = http://www.mmisi.org/ir/45_1-2/westley.pdf| czasopismo = Intercollegiate Review| wolumin = 45| wydanie = | strony = 3–11 | data = Fall 2010| wydawca = Intercollegiate Review |data dostępu = 2011-02-28}}</ref>.

W trakcie głosowania nad projektem ustawy w Izbie Reprezentantów, pierwsza jej część obejmująca utworzenie państwowej mennicy nie spotkała się z większym oporem i została przyjęta. Spodziewano się, że druga oraz trzecia część związana z powołaniem banku oraz jego finansowaniem, także zostanie zaakceptowana w głosowaniu. Ostatecznie tak się stało. Wersja ustawy Izby Reprezentantów oprócz pewnych jednostkowych protestów została uchwalona. Projekt ustawy Senatu spotkał się z jeszcze mniejszą ilością sprzeciwów. Problemy pojawiły się, kiedy ustawa Izby Reprezentantów miała być głosowana w Senacie, a projekt Senatu w Izbie Reprezentantów. W Senacie zwolennicy Hamiltona sprzeciwili się poprawce Izby Reprezentantów, dotyczącej podatku akcyzowego<ref name="ReferenceA"/>.

Powołanie banku podniosło także kwestię jego zgodności z konstytucją. Hamilton, wówczas sekretarz skarbu, twierdził, że bank może być doskonałym sposobem na wykorzystanie powierzonej mu przez konstytucję władzy rządowej. Sekretarz stanu Thomas Jefferson sprzeciwiał się temu mówiąc, że bank narusza tradycyjne prawo własności oraz że konstytucja nie upoważnia go do posiadania takiej władzy. Kolejny argument przeciwko projektowi utworzenia banku, pochodził od Jamesa Madisona, który uważał, że ani Kongres, ani żadna inna rządowa agencja nie są autoryzowane do przekazania władzy państwowej prywatnej organizacji finansowej. Dodatkowo wierzył on, że jeśli twórcy konstytucji chcieliby, aby Kongres lub inny urząd posiadał takie uprawnienia, na pewno by je zapisali. Jego konstatacja została spisana potem jako dziesiąta poprawka do konstytucji, mówiąca, że uprawnienia, których konstytucja nie powierzyła Kongresowi przysługują poszczególnym stanom bądź ludowi. Ostateczną decyzję w sprawie banku miał podjąć prezydent [[George Washington]] po zakończeniu obrad swoich doradców<ref name="MarshGW">John Marshall, ''The Life of George Washington'', (1838) [http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&staticfile=show.php%3Ftitle=849&chapter=102265&layout=html&Itemid=27 CHAPTER 28: Defense, Finance, Foreign Affairs– and the First “Systematic Opposition” (1790 to 1791)].</ref>.

== Ratyfikacja ustawy przez Prezydenta ==
George Washington początkowo przyznał się, że wahał się podpisać projekt ustawy powołujący do życia bank narodowy. Poprosił on na piśmie o specjalne doradztwo w tej sprawie wszystkich członków swojego gabinetu, a w szczególności Hamiltona. Prokurator generalny Edmund Randolf z Wirginii uważał, że ustawa jest sprzeczna z konstytucją. Podobnie uważał Jefferson, także pochodzący z tego stanu. Hamilton, który w przeciwieństwie do swoich przeciwników pochodził z Nowego Jorku, szybko ripostował tym, którzy twierdzili, że powołanie banku jest niekonstytucyjne. Jego argumentów było wiele i były one bardzo zróżnicowane. Jednak dwa z nich uważa się za najważniejsze.

* Według niego, to co rząd mógł zrobić dla zwykłej osoby – nieposiadającej osobowości prawnej (w sensie zawarcia z nią umowy), mógł także wykonać dla osoby prawnej, to znaczy dla podmiotu gospodarczego. Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych miał być właśnie osobą prawną, czyli prywatnie działającą organizacją, a nie rządową instytucją. „A zatem, prawem suwerennej władzy jest to, aby mogła ona utworzyć spółkę, której powierzyłaby swoje rządowe uprawnienia.”
* Każdy rząd ze swojej natury jest suwerenny „i z tego względu posiada prawo do wykorzystania wszystkich swoich kompetencji, z wyjątkiem tych, które są ograniczone i zakazane przez konstytucje.”<ref>Washington to Hamilton, February 16, 1791, in Syrett, ed. ''Papers'' 8:98.</ref>

W dniu 25 lutego 1791 roku, w przekonaniu, że powołanie banku jest zgodne z prawem<ref name="MarshGW" />, Washington podpisał ustawę powołującą nową organizację finansową.

19 marca 1791 roku, Washington powołał trzech komisarzy: [[Thomas Willing|Thomasa Willinga]], [[David Rittenhouse|Davida Rittenhouse’a]] i [[Samuel Howell|Samuela Howella]] do zarejestrowania nowego banku<ref>{{Cytuj książkę |autor= Hamilton A. |tytuł= Papers of Alexander Hamilton. Vol VIII 1781-July, 1791 |wydawca= Columbia University Press |rok=1961 |miejsce=Nowy Jork |strony=211}}</ref>.

== Wygaśnięcie statusu banku ==
Po tym jak Hamilton opuścił swój urząd w 1795 r., nowy sekretarz skarbu [[Oliver Wolcott Jr.]] poinformował Kongres o zwiększonej potrzebie finansowej rządu w związku z zaistniałym deficytem sektora finansów publicznych. Rozwiązanie tej sytuacji można było osiągnąć na dwa sposoby: poprzez sprzedaż rządowych akcji banku lub poprzez zwiększenie podatku. Wolcott zaproponował pierwsze rozwiązanie. Kongres szybko zaaprobował tę propozycję. Jednak Hamilton sprzeciwił się temu, tłumacząc, że dywidendy zostały nienaruszalnie zastawione na giełdzie, aby wesprzeć w przyszłości [[deficyt budżetowy]]. Hamilton próbował zorganizować opozycję, jednak okazało się to nieskuteczne. Status banku wygasł w 1811 roku.

== Nabycie banku przez Girarda ==
Po tym jak status banku wygasł w 1811 roku, {{link-interwiki |Stephen Girard |Q=Q331227}} zakupił większość jego akcji, jak również budynek w Filadelfii i meble, tworząc własny bank znany później jako {{link-interwiki |Girard Bank |Q=Q5564150}}. Girard był jego jedynym właścicielem, czym złamał prawo Pensylwanii. Zakazuje ono podmiotom nieposiadającym osobowości prawnej zrzeszania się w celu utworzenia banku oraz wymaga ustanowienia statusu banku przez jego prawodawcę<ref>{{Cytuj książkę |autor= Wilson G. |tytuł= Stephen Girard |wydawca= Combined Books |rok=1995 |miejsce=Conshohocken |strony=249–250}}</ref>.

Girard zatrudnił George’a Simpsona, skarbnika Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych jako skarbnika swojego banku. Dodatkowo zatrudnił jeszcze siedmiu nowych pracowników, otwierając swoją działalność finansową 18 maja 1812. Za symboliczną kwotę pozwolił byłym pracownikom Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych, będącym jego powiernikami, wynajmować niektóre biura i archiwa, aby kontynuować proces likwidacji<ref>{{Cytuj książkę |autor= Wilson G. |tytuł= Stephen Girard |wydawca= Combined Books |rok=1995 |miejsce=Conshohocken |strony=249}}</ref>.

== Budynek banku ==
Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych został ustanowiony w stanie [[Filadelfia]] w mieście [[Pensylwania]], które od 1790 do 1800 r. było stolicą państwa. Filadelfia była jednym z największych miast w świecie anglojęzycznym. Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych rozpoczął swoją działalność w budynku zwanym Dwór Stolarski (''{{link-interwiki |Carpenters' Hall |Q=Q1093592}}'') w 1791 roku, około 60 metrów od jego oficjalnej siedziby, która dopiero miała powstać.

Zaprojektowanie budynku banku powierzono Samuelowi Blodgettowi, inspektorowi budowlanemu w Waszyngtonie<ref>[https://archive.ph/20120805074202/http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky2/constitution5.htm 1984 National Register Nomination].</ref> przyszłej stolicy kraju, jak również Jamesowi Hobanowi<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Baigell | imię = Matthew | tytuł =Tames Hoban and the First Bank of the United States |czasopismo = Journal of the Society of Architectural Historians| wolumin = 28| strony = 135–136 | rok = 1969}}</ref><ref>{{Cytuj książkę |autor= Whiffen M. |autor2= Koeper F. |tytuł= American architecture 1607–1976 |wydawca= MIT Press |rok=1981 |miejsce=Cambridge |strony=125}}</ref>. Prace budowlane zostały zakończone w 1795 roku<ref>NPS historical marker at building.</ref>.

Budynek Pierwszego Banku Stanów Zjednoczonych został uznany za zabytek historyczny wchodzący w skład ''{{link-interwiki |Independence National Historical Park |Q=Q1190282}}'' założonego w 1956 roku. Architektura budynku badana była przez [[Stany Zjednoczone|Amerykański]] Przegląd Budynków Historycznych w 1958 roku. 15 października 1966 roku, razem ze wszystkimi budynkami wchodzącymi w skład Parku, bank został wpisany do Krajowego Rejestru Miejsc Historycznych, a następnie został uznany za miejsce zabytkowe (''[[National Historic Landmark]]'').

== Zobacz też ==
{{wikisource-lang|United States Statutes at Large/Volume 1/1st Congress/3rd Session/Chapter 10|An Act to incorporate the subscribers to the Bank of the United States (1791)|język=angielskim|lang=en}}
* [[Ustawa o Rezerwie Federalnej]]
* [[Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych]]
* [[Drugi Bank Stanów Zjednoczonych]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Dawne banki centralne]]
[[Kategoria:Dawne banki w Stanach Zjednoczonych]]
[[Kategoria:Filadelfia]]

title: Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych

Siedziba: Filadelfia

Prezes: Thomas Willing · David Lenox

Rodzaj banku: bank centralny


text:
# Joseph Coutts
Joseph Coutts (ur. 21 lipca 1945 w Amritsar) – pakistański duchowny rzymskokatolicki, biskup koadiutor diecezji Hajdarabadu 1988–1990, biskup diecezjalny Hajdarabadu w latach 1990–1998, biskup diecezjalny Fajsalabadu w latach 1998–2012, arcybiskup metropolita Karaczi w latach 2012–2021, kardynał prezbiter od 2018, arcybiskup senior archidiecezji Karaczi od 2021.

## Życiorys
9 stycznia 1971 otrzymał święcenia kapłańskie.
5 maja 1988 został mianowany biskupem koadiutorem diecezji Hajdarabadu. Sakry biskupiej udzielił mu 16 września 1988 bp Bonaventure Patrick Paul. Pełnię rządów w diecezji objął 1 września 1990, po przejściu na emeryturę poprzednika.
27 czerwca 1998 został mianowany przez papieża Jana Pawła II ordynariuszem diecezji Fajsalabad. W latach 2011-2017 był przewodniczącym konferencji biskupów Pakistanu.
25 stycznia 2012 papież Benedykt XVI mianował go ordynariuszem archidiecezji Karaczi.
20 maja 2018 podczas modlitwy Regina Coeli papież Franciszek ogłosił, że mianował go kardynałem. Jego kreacja kardynalska odbyła się na konsystorzu 28 czerwca 2018.
29 września 2018 objął kościół tytularny świętego Bonawenturego na Palatynie.
11 lutego 2021 papież Franciszek przyjął jego rezygnację z funkcji arcybiskupa Karaczi.
Uczestnik konklawe 2025, które wybrało papieża Leona XIV. 21 lipca 2025, w związku z ukończeniem 80 lat, utracił prawo do udziału w konklawe.

wikiname: plwiki

title: Joseph Coutts

in_language: pl

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Joseph Coutts
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    = Kardynał prezbiter
 |grafika                  = Mgr Coutts à la Nuit des Témoins 2016 (cropped).jpg
 |opis grafiki             = Joseph Coutts (2016)
 |alt grafiki              =
 |herb                     = Coat of arms of Joseph Coutts.svg
 |dewiza                   = Harmony
 |dewiza - j. polski       = Harmonia
 |kraj działania           = [[Pakistan]]
 |data urodzenia           = 21 lipca 1945
 |miejsce urodzenia        = [[Amritsar]]
 |data śmierci             =
 |miejsce śmierci          =
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = Arcybiskup metropolita Karaczi
 |1. funkcja - okres       = 2012–2021
 |2. funkcja               = Biskup diecezjalny Fajsalabad
 |2. funkcja - okres       = 1998–2012
 |wyznanie                 = [[katolicyzm]]
 |kościół                  = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja             =
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           =
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 9 stycznia 1971
 |data nominacji           = 5 maja 1988
 |data sakry               = 16 września 1988
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             = 28 czerwca 2018
 |papież kreujący          = [[Franciszek (papież)|Franciszek]]
 |kościół tytularny        = [[Kościół św. Bonawentury na Palatynie|św. Bonawentury na Palatynie]]
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              =
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = kardynał
 |data konsekracji          = 16 września 1988
 |miejscowość konsekracji   = [[Hajdarabad (Pakistan)|Hajdarabad]]
 |miejsce konsekracji       = [[Archikatedra św. Franciszka Ksawergo w Hajdarabadzie|archikatedra św. Franciszka Ksawergo]]
 |konsekrator               = [[Bonaventure Patrick Paul]]
 |współkonsekratorzy        = [[Armando Trindade]]<br />[[Emanuele Gerada]]
 |biskupi konsekrowani      = {{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Indrias Rehmat]]|13 września 2019}}
 |biskupi współkonsekrowani = {{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Andrew Francis]]|26 lutego 2000}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Sebastian Francis Shaw]]|25 kwietnia 2009}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Rufin Anthony]]|21 września 2009}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Joseph Arshad]]|1 listopada 2013}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Samson Shukardin]]|31 stycznia 2015}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Benny Mario Travas]]|15 sierpnia 2015}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Khalid Rehmat]]|25 marca 2021}}
}}

'''Joseph Coutts''' (ur. [[21 lipca]] [[1945]] w [[Amritsar]]) – [[Pakistan|pakistański]] [[Duchowieństwo|duchowny]] [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]], [[biskup koadiutor]] [[Diecezja hajdarabadzka|diecezji Hajdarabadu]] 1988–1990, [[biskup diecezjalny]] Hajdarabadu w latach 1990–1998, [[Diecezja Fajsalabadu|biskup diecezjalny Fajsalabadu]] w latach 1998–2012, [[Archidiecezja Karaczi|arcybiskup metropolita Karaczi]] w latach 2012–2021, [[kardynał|kardynał prezbiter]] od 2018, [[biskup senior|arcybiskup senior]] [[archidiecezja Karaczi|archidiecezji Karaczi]] od 2021.

== Życiorys ==
9 stycznia 1971 otrzymał [[święcenia kapłańskie]].

5 maja 1988 został mianowany [[biskup koadiutor|biskupem koadiutorem]] diecezji [[Diecezja hajdarabadzka|Hajdarabadu]]. [[Sakra|Sakry biskupiej]] udzielił mu 16 września 1988 bp [[Bonaventure Patrick Paul]]. Pełnię rządów w diecezji objął 1 września 1990, po przejściu na emeryturę poprzednika.

27 czerwca 1998 został mianowany przez papieża Jana Pawła II ordynariuszem diecezji [[Diecezja Fajsalabad|Fajsalabad]]. W latach 2011-2017 był przewodniczącym konferencji biskupów Pakistanu<ref>{{Gcatholic|http://www.gcatholic.org/dioceses/org/conference-084.htm|Konferencja Biskupów Pakistanu|2025-07-11}}</ref>.

25 stycznia 2012 papież [[Benedykt XVI]] mianował go ordynariuszem archidiecezji [[Archidiecezja Karaczi|Karaczi]].

20 maja 2018 podczas modlitwy [[Regina Coeli]] papież [[Franciszek (papież)|Franciszek]] ogłosił, że mianował go [[kardynał]]em. Jego kreacja kardynalska odbyła się na [[konsystorz]]u 28 czerwca 2018{{r|Calendario delle Celebrazioni|Annuncio di Concistoro il 29 giugno per la creazione di nuovi Cardinali}}.

29 września 2018 objął [[kościół tytularny]] [[Kościół św. Bonawentury na Palatynie|świętego Bonawenturego na Palatynie]].

11 lutego 2021 papież [[Franciszek (papież)|Franciszek]] przyjął jego rezygnację z funkcji arcybiskupa Karaczi<ref>{{Cytuj stronę | url = https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2021/02/11/0090/00190.html | tytuł = Rinuncia e nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Karachi (Pakistan) | strony = vaticanpress.va | język = it | data dostępu = 2021-02-11}}</ref>.

Uczestnik [[konklawe 2025]], które wybrało papieża [[Leon XIV|Leona XIV]]. 21 lipca 2025, w związku z ukończeniem 80 lat, utracił prawo do udziału w [[konklawe]]<ref>{{Cytuj |autor = Katolicka Agencja Informacyjna KAI, Serwis prasowy KAI |tytuł = Kardynał Joseph Coutts kończy 80 lat {{!}} eKAI |data = 2025-07-20 |data dostępu = 2025-07-20 |opublikowany = eKAI {{!}} Portal Katolickiej Agencji Informacyjnej |url = https://www.ekai.pl/kardynal-joseph-coutts-konczy-80-lat/}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="Calendario delle Celebrazioni">{{cytuj stronę|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2018/05/29/0395/00855.html|tytuł=Calendario delle Celebrazioni presiedute dal Santo Padre Francesco (Giugno – Agosto 2018), 29.05.2018|opublikowany=press.vatican.va|data=2018-05-29|data dostępu=2018-05-29|język=it}}</ref>
* <ref name="Annuncio di Concistoro il 29 giugno per la creazione di nuovi Cardinali">{{cytuj stronę|url=http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2018/05/20/0374/00807.html|tytuł=Annuncio di Concistoro il 29 giugno per la creazione di nuovi Cardinali|opublikowany=press.vatican.va|data=2018-05-20|data dostępu=2018-05-29|język=it}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{catholic-hierarchy |typ = biskup |id = bcoutts |tytuł = Joseph Coutts |data dostępu = 2018-05-29}}

{{Kolegium Kardynałów}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Coutts, Joseph}}
[[Kategoria:Pakistańscy kardynałowie]]
[[Kategoria:Kardynałowie z nominacji Franciszka]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Amritsarze]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Karaczi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1945]]

title: Joseph Coutts

Herb duchownego: Harmony · Harmonia

Kraj działania: Pakistan

Data i miejsce urodzenia: 21 lipca 1945 · Amritsar

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki

Prezbiterat: 9 stycznia 1971

Sakra biskupia: 16 września 1988

Kreacja kardynalska: 28 czerwca 2018 · Franciszek

Kościół tytularny: św. Bonawentury na Palatynie

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 16 września 1988

Miejscowość: Hajdarabad

Miejsce: archikatedra św. Franciszka Ksawergo

Konsekrator: Bonaventure Patrick Paul

Współkonsekratorzy: Armando Trindade · Emanuele Gerada

Indrias Rehmat: 13 września 2019

Andrew Francis: 26 lutego 2000

Sebastian Francis Shaw: 25 kwietnia 2009

Rufin Anthony: 21 września 2009

Joseph Arshad: 1 listopada 2013

Samson Shukardin: 31 stycznia 2015

Benny Mario Travas: 15 sierpnia 2015


text:
# Michelle de Bruin
Michelle de Bruin, z domu Smith (ur. 16 grudnia 1969 w Rathcoole) – irlandzka pływaczka, mistrzyni olimpijska i Europy.
Wyszła za Erika de Bruina, byłego holenderskiego lekkoatletę specjalizującego się w rzucie dyskiem.
6 sierpnia 1998 roku FINA zdyskwalifikowała pływaczkę na 4 lata za próbę manipulacji i fałszowania przy próbkach przekazanych do kontroli antydopingowej. W 1999 ogłosiła zakończenie kariery pływackiej i ponownie podjęła studia. Zdobyła tytuł prawniczy na University College Dublin.
W 1996 we współpracy z Cathal Dervan, wydała autobiografię zatytułowaną Gold.

## Wyróżnienia
- 1996: Pływaczka Roku w Europie

title: Michelle de Bruin

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Michelle de Bruin
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = pływanie
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 16 grudnia 1969
 |miejsce urodzenia         = [[Rathcoole]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              = [[Irlandia]]
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|IRL}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Atlanta|1996|pływanie|złoto|([[Pływanie na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996 – 400 m stylem dowolnym kobiet|400 m st. dowolnym]])}}
{{Medalista infobox/IO|L|Atlanta|1996|pływanie|złoto|([[Pływanie na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996 – 200 m stylem zmiennym kobiet|200 m st. zmiennym]])}}
{{Medalista infobox/IO|L|Atlanta|1996|pływanie|złoto|([[Pływanie na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996 – 400 m stylem zmiennym kobiet|400 m st. zmiennym]])}}
{{Medalista infobox/IO|L|Atlanta|1996|pływanie|brąz|([[Pływanie na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996 – 200 m stylem motylkowym kobiet|200 m st. motylkowym]])}}
{{Medalista infobox/nagłówek|ME|P}}
{{Medalista infobox/ME|P|Wiedeń|1995|złoto|200 m st. dowolnym}}
{{Medalista infobox/ME|P|Wiedeń|1995|złoto|200 m st. motylkowym}}
{{Medalista infobox/ME|P|Sewilla|1997|złoto|400 m st. zmiennym}}
{{Medalista infobox/ME|P|Sewilla|1997|złoto|200 m st. dowolnym}}
{{Medalista infobox/ME|P|Wiedeń|1995|srebro|400 m st. zmiennym}}
{{Medalista infobox/ME|P|Sewilla|1997|srebro|200 m st. motylkowym}}
{{Medalista infobox/ME|P|Sewilla|1997|srebro|400 m st. dowolnym}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Michelle de Bruin''', z domu '''Smith''' (ur. [[16 grudnia]] [[1969]] w [[Rathcoole]]) – [[Irlandia|irlandzka]] [[Pływanie (sport)|pływaczka]], mistrzyni olimpijska i Europy.

Wyszła za [[Erik de Bruin|Erika de Bruina]], byłego holenderskiego [[lekkoatletyka|lekkoatletę]] specjalizującego się w [[rzut dyskiem|rzucie dyskiem]].

[[6 sierpnia]] [[1998]] roku FINA zdyskwalifikowała pływaczkę na 4 lata za próbę manipulacji i fałszowania przy próbkach przekazanych do kontroli antydopingowej<ref>{{Cytuj stronę | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/sport/146638.stm | tytuł=De Bruin banned | język=en | opublikowany=BBC News | data dostępu=2014-01-24}}</ref>. W 1999 ogłosiła zakończenie kariery pływackiej i ponownie podjęła studia. Zdobyła tytuł prawniczy na [[University College Dublin]].

W 1996 we współpracy z Cathal Dervan, wydała autobiografię zatytułowaną ''Gold''.

== Wyróżnienia ==
* [[1996]]: [[Pływak i Pływaczka Roku|Pływaczka Roku w Europie]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/sm/michelle-smith-1.html | tytuł = Michelle Smith Biography and Olympic Results {{!}} Olympics at Sports-Reference.com | opublikowany = sports-reference.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20110714235039/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/sm/michelle-smith-1.html | zarchiwizowano = 2011-07-14}} {{lang|en}}

{{Mistrzynie olimpijskie w pływaniu (400 m stylem dowolnym)}}
{{Mistrzynie olimpijskie w pływaniu (200 m stylem zmiennym)}}
{{Mistrzynie olimpijskie w pływaniu (400 m stylem zmiennym)}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Bruin, Michelle de}}
[[Kategoria:Irlandzcy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Irlandzcy pływacy]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1996]]
[[Kategoria:Pływacy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1988]]
[[Kategoria:Pływacy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992]]
[[Kategoria:Pływacy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996]]
[[Kategoria:Irlandzcy sportowcy ukarani za doping]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1969]]

title: · Michelle de Bruin

Data i miejsce urodzenia: 16 grudnia 1969 · Rathcoole

Obywatelstwo: Irlandia

title: Dorobek medalowy

złoto: Atlanta 1996 · pływanie · (400 m st. dowolnym)

złoto: Atlanta 1996 · pływanie · (200 m st. zmiennym)

złoto: Atlanta 1996 · pływanie · (400 m st. zmiennym)

brąz: Atlanta 1996 · pływanie · (200 m st. motylkowym)

srebro:
Wiedeń 1995 · 400 m st. zmiennym
Sewilla 1997 · 200 m st. motylkowym
Sewilla 1997 · 400 m st. dowolnym


text:
# Navy Mark IV
Navy Mark IV – skafander kosmiczny do aktywności wewnątrzpojazdowej zaprojektowany przez NASA na potrzeby programu Mercury.

## Specyfikacje
Nazwa: Navy Mark IV
Producent: B.F. Goodrich Company
Misje: Od MR-3 do MA-9
Funkcja: Aktywnośćwewnątrzpojazdowa (IVA)
Typ kombinezonu: Pokrywający całe ciało
Ciśnienie operacyjne: 3.7 psi (25.5 kPa)
Masa kombinezonu: 22 lb (10 kg)
Główny zapas tlenu: dostarczany przez pojazd
Rezerwowy zapas tlenu: dostarczany przez pojazd

title: Navy Mark IV

wikitext:
[[Plik:Project Mercury Astronauts - GPN-2000-000651.jpg|thumb|350px|Astronauci programu Mercury ubrani w kombinezony Navy Mark IV]]
'''Navy Mark IV''' – [[skafander kosmiczny]] do aktywności wewnątrzpojazdowej zaprojektowany przez [[NASA]] na potrzeby [[Program Mercury|programu Mercury]].

==Specyfikacje==
'''Nazwa:''' Navy Mark IV<ref name=us>{{cytuj książkę |tytuł= US Spacesuits |inni= Kenneth S. Thomas & Harold J. McMann |rok= 2006 |wydawca= Praxis Publishing Ltd. |miejsce= Chichester, UK |isbn= 0-387-27919-9 | strony = 32 | url= http://books.google.com/books?id=cdO2-4szcdgC&source=gbs_navlinks_s }}</ref>

'''Producent:''' B.F. Goodrich Company<ref name=us/>

'''Misje:''' Od [[Mercury-Redstone 3|MR-3]] do [[Mercury-Atlas 9|MA-9]]

'''Funkcja:''' Aktywnośćwewnątrzpojazdowa (IVA)<ref name=us/>

'''Typ kombinezonu''': Pokrywający całe ciało<ref>{{cytuj książkę |tytuł= U.S. Space Gear: Outfitting The Astronaut |nazwisko= Kozloski|imię= Lillian D. |rok= 1994 |wydawca= Smithsonian Institution Press |isbn= 0-87474-459-8 |url= http://books.google.com/books?id=v5JOPgAACAAJ&source=gbs_navlinks_s }}</ref>

'''Ciśnienie operacyjne:''' 3.7 psi (25.5 kPa)<ref name=us/>

'''Masa kombinezonu:''' 22 lb (10 kg)<ref name=us/>

'''Główny zapas tlenu:''' dostarczany przez pojazd<ref name=us/>

'''Rezerwowy zapas tlenu:''' dostarczany przez pojazd<ref name=us/>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Skafandry kosmiczne}}

[[Kategoria:Amerykańskie skafandry kosmiczne]]


text:
# Bartosz T. Wieliński
Bartosz T. Wieliński (ur. 1978 w Katowicach) – polski publicysta, politolog i dziennikarz „Gazety Wyborczej”.

## Życiorys
Zajmuje się głównie tematyką niemiecką, zarówno w ujęciu historycznym, jak i politycznym. W latach 2005–2009 był korespondentem „Gazety Wyborczej” w Berlinie. W jego dorobku zawodowym znajdują się wywiady z najważniejszymi politykami Niemiec, m.in. z kanclerz Angelą Merkel. Autor publikacji Źli Niemcy (2014), w której przedstawia dwudziestowieczne Niemcy, świat pełen zbrodniarzy, fanatyków, zbrodni i wynalazków.
W 2013 został laureatem nagrody Grand Press w kategorii reportaż prasowy.

title: Bartosz T. Wieliński

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko            = Bartosz T. Wieliński
 |grafika                    = Bartosz T. Wieliński.JPG
 |opis grafiki               = Bartosz T. Wieliński (2024)
 |alt grafiki                =
 |data urodzenia             = 1978
 |miejsce urodzenia          = [[Katowice]]
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |przyczyna śmierci          =
 |miejsce spoczynku          =
 |zawód                      = [[Dziennikarstwo|dziennikarz]], [[Politologia|politolog]], [[Publicystyka|publicysta]]
 |miejsce zamieszkania       =
 |Alma Mater                 = [[Uniwersytet Śląski w Katowicach]]
 |małżeństwo                 =
 |partnerka                  =
 |dzieci                     =
 |krewni i powinowaci        =
 |faksymile                  =
 |odznaczenia                =
 |commons                    = Category:Bartosz T. Wieliński
 |wikicytaty                 = Bartosz T. Wieliński
}}
[[Plik:Grand Press 2013.JPG|thumb|240px|Bartosz T. Wieliński siódmy od lewej (2013)]]
'''Bartosz T. Wieliński''' (ur. [[1978]] w [[Katowice|Katowicach]]) – polski publicysta, [[politolog]] i [[dziennikarz]] [[Gazeta Wyborcza|„Gazety Wyborczej”]].

== Życiorys ==
Zajmuje się głównie tematyką [[Niemcy (naród)|niemiecką]], zarówno w ujęciu historycznym, jak i politycznym. W latach 2005–2009 był korespondentem „Gazety Wyborczej” w [[Berlin]]ie<ref>{{Cytuj stronę |url = http://ksiazki.onet.pl/bartosz-t-wielinski |tytuł = Bartosz T. Wieliński |opublikowany = ksiazki.onet.pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20170904013537/http://ksiazki.onet.pl/bartosz-t-wielinski |zarchiwizowano = 2017-09-04 |data dostępu = 2017-09-03}}</ref>. W jego dorobku zawodowym znajdują się wywiady z najważniejszymi politykami Niemiec, m.in. z [[Kanclerze Niemiec|kanclerz]] [[Angela Merkel|Angelą Merkel]]. Autor publikacji ''[[Źli Niemcy]]'' (2014)<ref>{{Cytuj stronę |url = http://lubimyczytac.pl/ksiazka/231494/zli-niemcy |tytuł = Lubimy Czytać |data dostępu = 2016-09-11}}</ref>, w której przedstawia dwudziestowieczne Niemcy, świat pełen zbrodniarzy, fanatyków, zbrodni i wynalazków.

W 2013 został laureatem nagrody [[Grand Press]] w kategorii [[reportaż]] prasowy<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.old.grandpress.press.pl/508,0,bartosz-t-wielinski-autorem-najlepszego-reportazu-prasowego.html |tytuł = Grand Press 2013 |opublikowany = wyborcza.pl |data dostępu = 2016-09-11}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Wieliński, Bartosz}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polscy politolodzy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Katowicach]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1978]]

title: Bartosz T. Wieliński

Data i miejsce urodzenia: 1978 · Katowice

Zawód, zajęcie: dziennikarz, politolog, publicysta

Alma Mater: Uniwersytet Śląski w Katowicach


text:
# Rufin Pilatowski
Rufin Pilatowski (ur. 8 listopada 1876, zm. 5 maja 1939 w Poznaniu) – polski działacz gospodarczy.

## Życiorys
Urodził się 8 listopada 1876. Uczył się w gimnazjum św. Marii Magdaleny. Odbył studia handlowe. Od 1899 do końca życia pracował w Banku Związku Spółek Zarobkowych w Poznaniu, którego pod koniec 1918 został dyrektorem oddziału głównego oraz pełnił także funkcję prezesa rady nadzorczej. Był także wiceprezesem Rady Giełdy Pieniężnej w Poznaniu, członkiem i sekretarzem rady nadzorczej SA Centrali Rolników, przez ok. 30 lat członkiem zarządu Teatru Polskiego w Ogrodzie Potockiego SA w Poznaniu, członkiem i sekretarzem rady nadzorczej Spółki Osadniczej w Sanoku, członkiem rady nadzorczej Spółdzielni Kredytowej Właścicieli Domów stołecznego miasta Poznania, Spółdzielni Pracowników Banku Związku Spółek Zarobkowych. Od 1928 był członkiem Komisji Rozbudowy Miasta w Poznaniu.
11 listopada 1937 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Zmarł 5 maja 1939 w Poznaniu. Został pochowany 8 maja 1939 na tamtejszym cmentarzu świętomarcińskim.

title: Rufin Pilatowski

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Rufin Pilatowski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 8 listopada 1876
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              = 5 maja 1939
 |miejsce śmierci           = [[Poznań]]
 |narodowość                = polska
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KK}}
 |commons                   =
}}
'''Rufin Pilatowski''' (ur. [[8 listopada]] [[1876]], zm. [[5 maja]] [[1939]] w [[Poznań|Poznaniu]]) – polski działacz gospodarczy.

== Życiorys ==
Urodził się 8 listopada 1876. Uczył się w [[Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu|gimnazjum św. Marii Magdaleny]]. Odbył studia handlowe. Od 1899 do końca życia pracował w Banku Związku Spółek Zarobkowych w Poznaniu, którego pod koniec 1918 został dyrektorem oddziału głównego oraz pełnił także funkcję prezesa rady nadzorczej. Był także wiceprezesem Rady Giełdy Pieniężnej w Poznaniu, członkiem i sekretarzem rady nadzorczej SA Centrali Rolników, przez ok. 30 lat członkiem zarządu [[Teatr Polski w Poznaniu|Teatru Polskiego w Ogrodzie Potockiego SA]] w Poznaniu, członkiem i sekretarzem rady nadzorczej Spółki Osadniczej w Sanoku, członkiem rady nadzorczej Spółdzielni Kredytowej Właścicieli Domów stołecznego miasta Poznania, Spółdzielni Pracowników Banku Związku Spółek Zarobkowych. Od 1928 był członkiem Komisji Rozbudowy Miasta w Poznaniu.

11 listopada 1937 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]]<ref>{{Monitor Polski|1937|260|410}} „za zasługi na polu pracy w bankowości”.</ref>.

Zmarł 5 maja 1939 w Poznaniu<ref>{{Cytuj pismo|tytuł=Zmarli|url=http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=133831|czasopismo=[[Kronika Miasta Poznania]]|wolumin=2|strony=203–204|data=1939}}</ref>. Został pochowany 8 maja 1939 na tamtejszym cmentarzu świętomarcińskim.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj pismo | tytuł = Ś. p. Rufin Pilatowski | czasopismo = [[Codzienna Gazeta Handlowa]] | strony = 3 | data = Nr 108 z 12 maja 1939 | url = http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=12176}}
* {{Cytuj pismo | autor = [[Bronisław Wietrzychowski]] | tytuł = Wspomnienie pośmiertne. Ś. p. Rufin Pilatowski | czasopismo = [[Kronika Miasta Poznania]] | wolumin = Nr 2 | strony = 203–204 | data = 1939 | url = http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=133831}}

{{SORTUJ:Pilatowski, Rufin}}
[[Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Poznaniu]]
[[Kategoria:Członkowie giełd pieniężnych II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Działacze gospodarczy II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Ludzie związani z bankowością w II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Pochowani w Poznaniu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1876]]
[[Kategoria:Zmarli w 1939]]

title: Rufin Pilatowski

Data urodzenia: 8 listopada 1876

Data i miejsce śmierci: 5 maja 1939 · Poznań

Narodowość: polska


text:
# Tramea virginia
Tramea virginia – gatunek ważki z rodziny ważkowatych (Libellulidae).

title: Tramea virginia

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Tramea virginia''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = (Rambur, 1842)
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[ważki]]
 |podrząd                = [[Epiprocta]]
 |infrarząd              = [[ważki różnoskrzydłe]]
 |nadrodzina             = [[Libelluloidea]]
 |rodzina                = [[ważkowate]]
 |podrodzina             = [[Trameinae]]
 |plemię                 = [[Trameini]]
 |rodzaj                 = ''[[Tramea]]''
 |gatunek                = ''Tramea virginia''
 |synonimy               =
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 163702
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Tramea virginia''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[ważki]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[ważkowate|ważkowatych]] (Libellulidae).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

==Bibliografia==
* {{cytuj stronę|url=http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|tytuł=World Odonata List|autor=Schorr i inni|data=2011|język=en|data dostępu=2011-11-15|archiwum=https://web.archive.org/web/20130728190152/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|zarchiwizowano=28 lipca 2013}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Tramea]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1842 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: ważki

Podrząd: Epiprocta

Infrarząd: ważki różnoskrzydłe

Nadrodzina: Libelluloidea

Rodzina: ważkowate

Podrodzina: Trameinae

Plemię: Trameini

Rodzaj: Tramea

Gatunek: Tramea virginia


text:
# Alpejska Formuła Renault 2.0
| Alpejska Formuła Renault 2.0 | Alpejska Formuła Renault 2.0 |
| ---------------------------- | ---------------------------- |
| Kategoria                    | Wyścigi samochodowe          |
| Region                       | Europa                       |
| Pierwszy sezon               | 2002                         |
| Ostatni sezon                | 2015                         |
| Samochód                     | Tatuus                       |
| Silniki                      | Renault                      |
| Mistrz kierowców             | Nyck de Vries                |
| Mistrz zespołów              | Koiranen GP                  |

Alpejska Formuła Renault 2.0 (oryg. Formula Renault 2.0 Alps) – seria wyścigowa samochodów o otwartym nadwoziu, powstała w 2011 roku. W sezonie 2010 istniała pod nazwą Środkowoeuropejska Formuła Renault, natomiast w latach 2005–2009 jako Szwajcarska Formuła Renault. W latach 2002–2004 seria debiutowała jako Renault Speed Trophy F2000. Od 2012 roku w skład serialu wchodzi także Włoska Formuła Renault.

## Ogólne informacje
Seria widnieje pod patronatem francuskiego koncernu Renault i korzysta z modeli Tatuus o pojemności dwóch litrów. Opony dostarcza firma Michelin. Zawodnicy punktują według klucza: 25-18-15-12-10-8-6-4-2-1, a punktowanych jest dziesięć pierwszych pozycji.

## Mistrzowie
| Sezon | Nazwa serii                                      | Mistrz kierowców    | Mistrz zespołów     | Mistrz nastolatków |
| ----- | ------------------------------------------------ | ------------------- | ------------------- | ------------------ |
| 2002  | Renault Speed Trophy F2000                       | Thomas Conrad       |                     |                    |
| 2003  | Renault Speed Trophy F2000                       | Manuel Benz         |                     |                    |
| 2004  | Renault Speed Trophy F2000                       | Nicolas Maulini     | Iris Racing         |                    |
| 2005  | Formule Renault 2.0 Suisse                       | Ralph Meichtry      | Race Performance    |                    |
| 2006  | Formule Renault 2.0 Suisse                       | Jonathan Hirschi    | Chevrons Racing     |                    |
| 2007  | LO Formule Renault 2.0 Suisse                    | Adam Kout           | Jenzer Motorsport   |                    |
| 2008  | LO Formule Renault 2.0 Suisse                    | Christopher Zanella | Jenzer Motorsport   |                    |
| 2009  | LO Formule Renault 2.0 Suisse                    | Nico Müller         | Jenzer Motorsport   |                    |
| 2010  | Formula Renault 2.0 Middle European Championship | Zoël Amberg         | Jenzer Motorsport   |                    |
| 2011  | Formula Renault 2.0 Alps                         | Javier Tarancón     | Tech 1 Racing       | Melville McKee     |
| 2012  | Formula Renault 2.0 Alps                         | Daniił Kwiat        | Koiranen Motorsport | Patrick Kujala     |
| 2013  | Formula Renault 2.0 Alps                         | Antonio Fuoco       | Prema Powerteam     | Antonio Fuoco      |
| 2014  | Formula Renault 2.0 Alps                         | Nyck de Vries       | Koiranen GP         | Charles Leclerc    |
| 2015  | Formula Renault 2.0 Alps                         | Jack Aitken         | Koiranen GP         | Matiewos Isaakjan  |

title: Alpejska Formuła Renault 2.0

wikitext:
{| class="wikitable" style="background:#EFEFEF" border="1" align="right"
|-
!colspan = "2" style="background:#ABBBDD" | Alpejska Formuła Renault 2.0
|-
! Kategoria
| Wyścigi samochodowe
|-
! Region
| {{Państwo|Europa}}
|-
! Pierwszy sezon
| 2002
|-
! Ostatni sezon
| [[Alpejska Formuła Renault 2.0 Sezon 2015|2015]]
|-
! Samochód
| Tatuus
|-
! Silniki
| [[Renault]]
|-
! Mistrz
kierowców
| [[Nyck de Vries]]
|-
! Mistrz
zespołów
| [[Koiranen GP]]
|}
'''Alpejska Formuła Renault 2.0''' (oryg. '''Formula Renault 2.0 Alps''') – seria wyścigowa samochodów o otwartym nadwoziu, powstała w 2011 roku. W sezonie 2010 istniała pod nazwą '''Środkowoeuropejska Formuła Renault''', natomiast w latach 2005–2009 jako '''Szwajcarska Formuła Renault'''. W latach 2002–2004 seria debiutowała jako '''Renault Speed Trophy F2000'''. Od 2012 roku w skład serialu wchodzi także [[Włoska Formuła Renault]].

== Ogólne informacje ==
Seria widnieje pod patronatem francuskiego koncernu [[Renault]] i korzysta z modeli Tatuus o pojemności dwóch litrów. Opony dostarcza firma [[Michelin]]. Zawodnicy punktują według klucza: 25-18-15-12-10-8-6-4-2-1, a punktowanych jest dziesięć pierwszych pozycji.

== Mistrzowie ==
{| class="wikitable"
|-
! Sezon
! Nazwa serii
! Mistrz kierowców
! Mistrz zespołów
! Mistrz nastolatków
|-
! 2002
| Renault Speed Trophy F2000
| {{flaga|DEU}} [[Thomas Conrad]]
|
|
|-
! 2003
| Renault Speed Trophy F2000
| {{flaga|CHE}} [[Manuel Benz]]
|
|
|-
! 2004
| Renault Speed Trophy F2000
| {{flaga|CHE}} [[Nicolas Maulini]]
| {{flaga|CHE}} Iris Racing
|
|-
! 2005
| Formule Renault 2.0 Suisse
| {{flaga|CHE}} [[Ralph Meichtry]]
| {{flaga|CHE}} Race Performance
|
|-
! 2006
| Formule Renault 2.0 Suisse
| {{flaga|CHE}} [[Jonathan Hirschi]]
| {{flaga|CHE}} Chevrons Racing
|
|-
! 2007
| LO Formule Renault 2.0 Suisse
| {{flaga|CZE}} [[Adam Kout]]
| {{flaga|CHE}} [[Jenzer Motorsport]]
|
|-
! 2008
| LO Formule Renault 2.0 Suisse
| {{flaga|CHE}} [[Christopher Zanella]]
| {{flaga|CHE}} [[Jenzer Motorsport]]
|
|-
! 2009
| LO Formule Renault 2.0 Suisse
| {{flaga|CHE}} [[Nico Müller]]
| {{flaga|CHE}} [[Jenzer Motorsport]]
|
|-
! 2010
| Formula Renault 2.0 Middle European Championship
| {{flaga|CHE}} [[Zoël Amberg]]
| {{flaga|CHE}} [[Jenzer Motorsport]]
|
|-
! [[Alpejska Formuła Renault 2.0 Sezon 2011|2011]]
| Formula Renault 2.0 Alps
| {{flaga|ESP}} [[Javier Tarancón]]
| {{flaga|FRA}} [[Tech 1 Racing]]
| {{flaga|GBR}} [[Melville McKee]]
|-
! [[Alpejska Formuła Renault 2.0 Sezon 2012|2012]]
| Formula Renault 2.0 Alps
| {{flaga|RUS}} [[Daniił Kwiat]]
| {{flaga|FIN}} [[Koiranen GP|Koiranen Motorsport]]
| {{flaga|FIN}} [[Patrick Kujala]]
|-
! [[Alpejska Formuła Renault 2.0 Sezon 2013|2013]]
| Formula Renault 2.0 Alps
| {{flaga|ITA}} [[Antonio Fuoco]]
| {{flaga|ITA}} [[Prema Powerteam]]
| {{flaga|ITA}} [[Antonio Fuoco]]
|-
! [[Alpejska Formuła Renault 2.0 Sezon 2014|2014]]
| Formula Renault 2.0 Alps
| {{flaga|NLD}} [[Nyck de Vries]]
| {{flaga|FIN}} [[Koiranen GP]]
| {{flaga|MCO}} [[Charles Leclerc (kierowca wyścigowy)|Charles Leclerc]]
|-
! [[Alpejska Formuła Renault 2.0 Sezon 2015|2015]]
| Formula Renault 2.0 Alps
| {{Flaga|GBR}} [[Jack Aitken]]
| {{flaga|FIN}} [[Koiranen GP]]
| {{flaga|RUS}} [[Matiewos Isaakjan]]
|}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.renaultsportitalia.it/ Oficjalna strona Renault-Sport-Italia]
* [http://www.wsr-switzerland.ch/ Oficjalna strona Renault-Sport-Suisse]

[[Kategoria:Formuła Renault]]


text:
# Tyra Danebod
Tyra Danebod (ur. ?, zm. ok. 935) – żona króla duńskiego – Gorma Starego i matka Haralda Sinozębego.

## Świadectwo istnienia
Imię Tyry zachowało się na kamieniach runicznych w Jelling jako ᚦᚨᚢᚱᚢᛁ:ᛏᛅᚾᛰᛅᚱᚴᛅᛣ:ᛒᚢᛏ (THURUI TANMARKAR BUT) – zarówno na kamieniu postawionym jej przez męża, jak i na kamieniu wzniesionym przez jej syna. Inskrypcja wystawiona przez jej męża głosi, że: Król Gorm wystawił ten kamień na pamiątkę po Tyrze, swojej żonie, ozdobie Danii.
Kamienie te są jedynymi pewnymi świadectwami istnienia Tyry, w przeciągu wieków jednak powstało w Danii i Islandii wiele sag traktujących o Tyrze; jej postać pojawia się także w kronikach.
W podaniach tych przypisuje się jej uprawianie czarów. Natomiast według kronik Saxo Gramatyka i Swena Aggesena Tyra zbudowała Danevirke, wał obronny w okolicach Hedeby, który miał powstrzymać atak Ottona I. Historycy jednak zdecydowanie odrzucają taką możliwość (na podstawie badań archeologicznych wskazując na siedem etapów budowy wału; być może dziełem Tyry jest najwyżej jeden z nich). We wszystkich przekazach przypisywano Tyrze niezwykłą mądrość, niezależną osobowość i znaczące pochodzenie, a jej małżeństwo z Gormem miało umacniać pozycję tego władcy. Królowa przedstawiana jest jako osoba świadoma swej ważnej pozycji i równorzędna partnerka dla swego męża.

## Pochodzenie
W kronikach i sagach pojawiają się również informacje o pochodzeniu Tyry. Są to informacje sprzeczne: w sagach islandzkich Tyra przedstawiana jest jako córka Haralda Klaka (króla jutlandzkiego), natomiast Saxo Gramatyk w Gesta Danorum twierdzi, że była ona angielską księżniczką, córką władcy Anglii Æthelreda (być może chodzi o Edwarda Starszego).

title: Tyra Danebod

wikitext:
{{Władca infobox
 |władca            = Tyra Danebod
 |imiona            =
 |grafika           = Thyra Dannebod - Gorm the Old.jpg
 |opis grafiki      =
 |herb              =
 |opis herbu        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |dewiza            =
 |1. tytuł          = Królowa Danii
 |1. sukcesja       =
 |1. od             =
 |1. do             =
 |1. koronacja      =
 |1. poprzednik     =
 |1. następca       = [[Giryta szwedzka]]
 |dynastia          =
 |data urodzenia    =
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      = ok. [[935]]
 |miejsce śmierci   =
 |przyczyna śmierci =
 |miejsce spoczynku = [[Jelling]]
 |ojciec            =
 |matka             =
 |rodzeństwo        =
 |1. związek        = mąż
 |1. związek z      = [[Gorm Stary]]
 |1. związek od     =
 |1. związek do     =
 |1. dzieci         = [[Harald Sinozęby]]
 |moneta            =
 |opis monety       =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Thyra Danebod
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
[[Plik:'Thyre Dannebod grundlægger Dannevirke' - kunstblad 1855 af Lorenz Frølich til Kunstforeningen i Flensborg (farvelagt).jpg|thumb|Tyra Danebod, rys. [[Lorenz Frølich]]]]
[[Plik:Runensteine Gorm Blauzahn.jpg|thumb|[[Kamienie runiczne z Jelling|Kamienie z Jelling]]]]
'''Tyra Danebod''' (ur. ?, zm. ok. [[935]]) – żona [[Władcy Danii|króla duńskiego]] – [[Gorm Stary|Gorma Starego]] i matka [[Harald Sinozęby|Haralda Sinozębego]].

== Świadectwo istnienia ==
Imię Tyry zachowało się na [[Kamienie runiczne z Jelling|kamieniach runicznych w Jelling]] jako ᚦᚨᚢᚱᚢᛁ:ᛏᛅᚾᛰᛅᚱᚴᛅᛣ:ᛒᚢᛏ (THURUI TANMARKAR BUT) – zarówno na kamieniu postawionym jej przez męża, jak i na kamieniu wzniesionym przez jej syna. Inskrypcja wystawiona przez jej męża głosi, że: ''Król Gorm wystawił ten kamień na pamiątkę po Tyrze, swojej żonie, ozdobie Danii''<ref>{{Cytuj książkę | autor = Jakub Morawiec | tytuł = Dania | wydawca = Wydawnictwo Poznańskie | miejsce = Poznań | data = 2019 | seria = Początki państw | strony = 48 | isbn = 978-83-66278-77-6}}</ref>.

Kamienie te są jedynymi pewnymi świadectwami istnienia Tyry, w przeciągu wieków jednak powstało w [[Dania|Danii]] i [[Islandia|Islandii]] wiele [[saga (literatura)|sag]] traktujących o Tyrze; jej postać pojawia się także w kronikach.
W podaniach tych przypisuje się jej uprawianie czarów. Natomiast według kronik [[Saxo Gramatyk|Saxo Gramatyka]] i [[Sven Aggesen|Swena Aggesena]] Tyra zbudowała [[Danevirke]], wał obronny w okolicach [[Hedeby]], który miał powstrzymać atak [[Otton I Wielki|Ottona I]]. Historycy jednak zdecydowanie odrzucają taką możliwość (na podstawie badań [[archeologia|archeologicznych]] wskazując na siedem etapów budowy wału; być może dziełem Tyry jest najwyżej jeden z nich). We wszystkich przekazach przypisywano Tyrze niezwykłą mądrość, niezależną osobowość i znaczące pochodzenie, a jej małżeństwo z Gormem miało umacniać pozycję tego władcy. Królowa przedstawiana jest jako osoba świadoma swej ważnej pozycji i równorzędna partnerka dla swego męża<ref>{{Cytuj książkę | autor = Jakub Morawiec | tytuł = Dania | wydawca = Wydawnictwo Poznańskie | miejsce = Poznań | data = 2019 | seria = Początki państw | strony = 48-52 | isbn = 978-83-66278-77-6}}</ref>.

== Pochodzenie ==
W kronikach i sagach pojawiają się również informacje o pochodzeniu Tyry. Są to informacje sprzeczne: w sagach islandzkich Tyra przedstawiana jest jako córka [[Harald Klak|Haralda Klaka]] (króla [[Półwysep Jutlandzki|jutlandzkiego]])<ref name="Kroman">Kroman, Erik; ''Det danske Rige i den  ældre Vikingetid'', Rosenkilde & Bagger 1976, str. 115</ref>, natomiast [[Saxo Gramatyk]] w ''[[Gesta Danorum]]'' twierdzi, że była ona angielską księżniczką, córką [[władcy Anglii]] Æthelreda (być może chodzi o [[Edward Starszy|Edwarda Starszego]])<ref name="Kroman"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
== Bibliografia ==
* {{Cytuj|tytuł = Myten om Dronning Thyra |data = 1988 |isbn = 87-85160-98-9 |inni = Leif Ingvorsen |miejsce = Højbjerg |wydawca = Wormianum |oclc = 895014427 }}
* Brix, Hans; ''Gorm Konge og Thyra hans Kone'', 1927

{{Duńskie królowe}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Królowe Danii]]
[[Kategoria:Zmarli w X wieku]]

title: Tyra Danebod

Następca: Giryta szwedzka

Miejsce spoczynku: Jelling

Mąż: Gorm Stary

Dzieci: Harald Sinozęby


text:
# Crosby (Teksas)
Crosby – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Harris.

title: Crosby (Teksas)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Crosby
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Crosby
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Teksas}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Harris (Teksas)|Harris]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 48-17756
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 1355392
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 5,77
 |wysokość                     = 14
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 281
 |kod pocztowy                 = 77532
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-06:00]]
[[UTC-05:00]]
 |kod mapy                     = US-TX
 |współrzędne                  = 29°54′38″N 95°3′39″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Crosby''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Teksas]], w hrabstwie [[Hrabstwo Harris (Teksas)|Harris]].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:CDP w stanie Teksas]]

title: Crosby

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Teksas

Hrabstwo: Harris


text:
# Silver and Gold (utwór U2)
"Silver and Gold" – piosenka rockowej grupy U2, pochodząca z jej wydanego w 1988 roku albumu Rattle and Hum. Znalazła się również jako utwór dodatkowy na wydaniu singla "Where the Streets Have No Name", a także była wykonywana podczas trasy Joshua Tree Tour. Wersja studyjna utworu była dostępna na bonusowym dysku limitowanej edycji kompilacyjnej płyty The Best of 1980-1990.

title: Silver and Gold (utwór U2)

wikitext:
{{dopracować|źródła=2022-07}}
{{Utwór muzyczny infobox
 |tytuł        = Silver and Gold
 |grafika      =
 |opis grafiki =
 |wykonawca    = [[U2]]
 |album        = [[Rattle and Hum]]
 |wydany       = 10 października 1988
 |nagrywany    =
 |gatunek      = [[rock]]
 |długość      = 5:49
 |twórca       = [[Bono]]
 |producent    = [[Jimmy Iovine]]
 |wytwórnia    = [[Island Records|Island]]
}}
'''"Silver and Gold"''' – piosenka [[rock]]owej grupy [[U2]], pochodząca z jej wydanego w 1988 roku albumu ''[[Rattle and Hum]]''. Znalazła się również jako utwór dodatkowy na wydaniu singla "[[Where the Streets Have No Name]]", a także była wykonywana podczas trasy ''Joshua Tree Tour''. Wersja studyjna utworu była dostępna na bonusowym dysku limitowanej edycji kompilacyjnej płyty ''[[The Best of 1980-1990]]''.

{{U2}}

[[Kategoria:Piosenki U2]]

title: Silver and Gold

Wydany: 10 października 1988

Gatunek: rock

Twórca: Bono

Producent: Jimmy Iovine

Wydawnictwo: Island


text:
# Saint-Sulpice-sur-Risle
Saint-Sulpice-sur-Risle – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Orne. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia św. Sulpicjusza.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1483 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 52 osoby/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Saint-Sulpice-sur-Risle plasuje się na 151. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 42.).

title: Saint-Sulpice-sur-Risle

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Saint-Sulpice-sur-Risle
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Saint-Sulpice-sur-Risle
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Normandia
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Orne (departament)|Orne]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Mortagne-au-Perche|Mortagne-au-Perche]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 61456
 |powierzchnia                    = 28,52 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 1483
 |gęstość zaludnienia             = 52 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Orne
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Saint-Sulpice-sur-Risle''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w [[Region (Francja)|regionie]] [[Normandia (region administracyjny)|Normandia]], w departamencie [[Orne (departament)|Orne]]. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia św. [[Sulpicjusz]]a<ref>Longnon A., ''Les noms de lieu de la France; leur origine, leur signification, leurs transformations'', Paryż 1973, {{ISBN|0-8337-2142-9}}</ref>.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1483 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 52 osoby/km² (wśród 1815 gmin [[Dolna Normandia|Dolnej Normandii]] Saint-Sulpice-sur-Risle plasuje się na 151. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 42.).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Mortagne-au-Perche}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Orne]]

title: Saint-Sulpice-sur-Risle

Państwo: Francja

Region: Normandia

Departament: Orne

Okręg: Mortagne-au-Perche

• gęstość: 52 os./km²


text:
# Katerina Pisetsky
Katerina Pisetsky (ros. Екатерина Евгеньевна Писецки, ukr. Катя Пісецька, hebr. קטרינה איבגניה פיסצקי; ur. 26 lutego 1986 w Zaporożu) – izraelska gimnastyczka artystyczna, reprezentantka Izraela w układzie zbiorowym podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Pekinie.

## Osiągnięcia
- Igrzyska Olimpijskie – Pekin 2008 – układ zbiorowy w gimnastyce artystycznej – 6 miejsce[1].

title: Katerina Pisetsky

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Katerina Pisetsky
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = gimnastyka artystyczna
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[26 lutego]] [[1986]]
 |miejsce urodzenia         = [[Zaporoże (miasto)|Zaporoże]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 170 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|ISR}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Katerina Pisetsky''' ([[język rosyjski|ros.]] Екатерина Евгеньевна Писецки, [[język ukraiński|ukr.]] Катя Пісецька, [[język hebrajski|hebr.]] קטרינה איבגניה פיסצקי; ur. [[26 lutego]] [[1986]] w [[Zaporoże (miasto)|Zaporożu]]) – [[izrael]]ska [[Gimnastyka artystyczna|gimnastyczka artystyczna]], reprezentantka Izraela w układzie zbiorowym podczas [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2008|Letnich Igrzysk Olimpijskich]] w [[Pekin]]ie<ref name="beijing2008">{{cytuj stronę| url = http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/1/228011.shtml| tytuł = Athlete - The official website of the BEIJING 2008 Olympic Games| data dostępu = 2008-08-24| autor = Copyright The Beijing Organizing Committee for the Games of the XXIX Olympiad| język = en| archiwum = https://web.archive.org/web/20080908154119/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/1/228011.shtml| zarchiwizowano = 2008-09-08}}</ref>.

== Osiągnięcia ==
* [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2008|Igrzyska Olimpijskie]] – [[Pekin]] [[2008]] – [[Gimnastyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008 - układ zbiorowy w gimnastyce artystycznej|układ zbiorowy w gimnastyce artystycznej]] – 6 miejsce<ref name="beijing2008"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Pisetsky, Katerina}}
[[Kategoria:Gimnastycy i gimnastyczki na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008]]
[[Kategoria:Izraelskie gimnastyczki artystyczne]]
[[Kategoria:Izraelscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Zaporożu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]

title: · Katerina Pisetsky

Data i miejsce urodzenia: 26 lutego 1986 · Zaporoże


text:
# Tourrettes-sur-Loup
Tourrettes-sur-Loup – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 3449 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 118 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Tourrettes-sur-Loup plasuje się na 173. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 346.).

title: Tourrettes-sur-Loup

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Tourrettes-sur-Loup
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Tourrettes-sur-Loup
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         = Tourettes-sur-Loup-France-GB2006.JPG
 |opis zdjęcia                    = Tourettes-sur-Loup
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Blason Barreme.svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Alpy Nadmorskie (departament)|Alpy Nadmorskie]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Grasse|Grasse]]
 |4. jednostka administracyjna    = [[Kanton Bar-sur-Loup|Bar-sur-Loup]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 06148
 |powierzchnia                    = 29,23 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 3449
 |gęstość zaludnienia             = 118 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 06140
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Alpy Nadmorskie
 |współrzędne                     = 43°43′N 7°3′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Tourrettes-sur-Loup''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]], w departamencie [[Alpy Nadmorskie (departament)|Alpy Nadmorskie]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 3449 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 118 osób/km² (wśród 963 gmin [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże|regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe]] Tourrettes-sur-Loup plasuje się na 173. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 346.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Grasse}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Alpy Nadmorskie]]

title: Tourrettes-sur-Loup

Region: Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże

Departament: Alpy Nadmorskie

Okręg: Grasse

Kanton: Bar-sur-Loup

• gęstość: 118 os./km²


text:
# Youssef Matta
Youssef Abedallah Matta (ur. 3 grudnia 1968 w Nazarecie) – palestyński duchowny melchicki, arcybiskup Akki od 2019.

## Życiorys
Święcenia kapłańskie przyjął 19 czerwca 1999 i został inkardynowany do archieparchii Akki. Był m.in. sekretarzem biskupim, wychowawcą melchickiego seminarium oraz duszpasterzem parafialnym w Ibilin i Nazarecie.
W listopadzie 2018 synod Kościoła melchickiego wybrał go na arcybiskupa Akki. Papież Franciszek zatwierdził kanonicznie ten wybór 18 marca 2019. Sakry udzielił mu 1 czerwca 2019 arcybiskup Bejrutu Georges Bacaouni.

title: Youssef Matta

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Youssef Matta
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Izrael]]
 |data urodzenia          = 3 grudnia 1968
 |miejsce urodzenia       = [[Nazaret]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Arcybiskup Akki
 |1. funkcja - okres      = od 2019
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[katolicyzm]]
 |kościół                 = [[Kościół melchicki|melchicki]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   =
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 19 czerwca 1999
 |data nominacji          = 18 marca 2019
 |data sakry              = 1 czerwca 2019
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 1 czerwca 2019
 |miejscowość konsekracji   =
 |miejsce konsekracji       =
 |konsekrator               = [[Georges Bacaouni]]
 |współkonsekratorzy        = [[Yasser Ayyash]]<br/>[[Pierre Mouallem]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
}}
'''Youssef Abedallah Matta''' (ur. [[3 grudnia]] [[1968]] w [[Nazaret|Nazarecie]]) – palestyński duchowny [[Kościół melchicki|melchicki]], arcybiskup [[Archieparchia Akki|Akki]] od 2019.

== Życiorys ==
Święcenia kapłańskie przyjął 19 czerwca 1999 i został inkardynowany do [[Archieparchia Akki|archieparchii Akki]]. Był m.in. sekretarzem biskupim, wychowawcą melchickiego seminarium oraz duszpasterzem parafialnym w [[Ibilin]] i [[Nazaret|Nazarecie]]<ref name="sala">{{Cytuj stronę | url = https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2019/03/18/0221/00434.html | tytuł = Assenso del Santo Padre alla nomina del Rev.do Youssef Matta ad Arcivescovo di Akka (Israele) | opublikowany = vatican.va | data = 2019-03-18 | język = it | data dostępu = 2022-10-08}}</ref>.

W listopadzie 2018 synod [[Kościół melchicki|Kościoła melchickiego]] wybrał go na arcybiskupa [[Archieparchia Akki|Akki]]. Papież [[Franciszek (papież)|Franciszek]] zatwierdził kanonicznie ten wybór 18 marca 2019{{r|sala}}. [[Sakra|Sakry]] udzielił mu 1 czerwca 2019 arcybiskup Bejrutu [[Georges Bacaouni]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{catholic-hierarchy |typ = biskup |id = bmattay |tytuł = Youssef Matta |data dostępu = 2019-03-18}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Matta, Youssef}}
[[Kategoria:Palestyńscy biskupi katoliccy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1968]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nazarecie]]

title: Youssef Matta

Kraj działania: Izrael

Data i miejsce urodzenia: 3 grudnia 1968 · Nazaret

Kościół: melchicki

Prezbiterat: 19 czerwca 1999

Sakra biskupia: 1 czerwca 2019

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 1 czerwca 2019

Konsekrator: Georges Bacaouni

Współkonsekratorzy: Yasser Ayyash · Pierre Mouallem


text:
# Rokicie (powiat płocki)
Rokicie – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Brudzeń Duży.
Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Rokicie I i Rokicie II.
Sąsiaduje z Uniejewem i Myśliborzycami.
| SIMC    | Nazwa           | Rodzaj                          |
| ------- | --------------- | ------------------------------- |
| 1059231 | Gospodarze      | część wsi (zniesiona w 2023 r.) |
| 1059716 | Rokicie-Kolonia | część wsi (zniesiona w 2023 r.) |

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa płockiego.
We wsi znajduje się parafia pw. św. Małgorzaty.
Rokicie położone jest nad Wisłą, ok. 20 km na zachód od Płocka. Miejscowość położona jest na historycznej ziemi dobrzyńskiej.
Przez centrum Rokicia przebiega droga wojewódzka nr 562 łącząca Szpetal Górny z Płockiem, oraz droga doprowadzająca do Gorzechowa.

## Zabytki
- Kościół ceglany pw. śś. Piotra i Pawła z 2. ćw. XIII wieku w stylu późnoromańskim – najstarsza murowana budowla znana i zachowana na terenie ziemi dobrzyńskiej. Pierwotne wezwanie św. Małgorzaty. W 1783 restaurowany. W 1896 zbudowano chór muzyczny i zmieniono kształt otworów okiennych.

title: Rokicie (powiat płocki)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Rokicie
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Rokicie Kościół (2).JPG
 |opis zdjęcia           = [[Kościół św. Piotra i Pawła w Rokiciu|Kościół św. Piotra i Pawła]]
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = mazowieckie
 |powiat                 = [[Powiat płocki|płocki]]
 |gmina                  = [[Brudzeń Duży (gmina)|Brudzeń Duży]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 202{{r|rap}}
 |rok                    = 2023
 |strefa numeracyjna     = 48
 |kod pocztowy           = 09-414{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = WPL
 |SIMC                   = 0561069{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Brudzeń Duży (gmina)
 |współrzędne            = 52°36'50"N 19°27'40"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|116098|data=2024-01-09}}</ref>
 |commons                = Category:Rokicie (powiat płocki)
 |www                    =
}}
'''Rokicie''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat płocki|powiecie płockim]], w [[Brudzeń Duży (gmina)|gminie Brudzeń Duży]]{{r|teryt|R2013}}.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa ''Rokicie I'' i ''Rokicie II''{{r|sol}}.

Sąsiaduje z [[Uniejewo|Uniejewem]] i [[Myśliborzyce (województwo mazowieckie)|Myśliborzycami]].

{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Rokicie{{r|teryt|R2013}}
! SIMC !! Nazwa !! Rodzaj
|-
|1059231 || Gospodarze || część wsi (zniesiona w 2023 r.{{R|R2022}})
|-
|1059716 || Rokicie-Kolonia || część wsi (zniesiona w 2023 r.)
|}

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[Województwo płockie (1975–1998)|województwa płockiego]].

We wsi znajduje się [[Parafia św. Małgorzaty w Rokiciu|parafia pw. św. Małgorzaty]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://diecezjaplocka.pl/parafie/rokicie-sw-malgorzaty | tytuł = Parafia pw. św. Małgorzaty | opublikowany = diecezjaplocka.pl | data dostępu = 2016-05-16 | archiwum = https://web.archive.org/web/20160605052142/http://diecezjaplocka.pl/parafie/rokicie-sw-malgorzaty | zarchiwizowano = 2016-06-05 }}</ref>.

Rokicie położone jest nad [[Wisła|Wisłą]], ok. 20 km na zachód od [[Płock]]a. Miejscowość położona jest na historycznej [[ziemia dobrzyńska|ziemi dobrzyńskiej]].

Przez centrum Rokicia przebiega [[droga wojewódzka nr 562]] łącząca [[Szpetal Górny]] z [[Płock]]iem, oraz droga doprowadzająca do [[Gorzechowo|Gorzechowa]].

== Zabytki ==
{{Osobny artykuł|Kościół św. Piotra i Pawła w Rokiciu}}
* Kościół ceglany pw. śś. Piotra i Pawła z 2. ćw. XIII wieku w stylu późnoromańskim – najstarsza murowana budowla znana i zachowana na terenie ziemi dobrzyńskiej. Pierwotne wezwanie św. Małgorzaty. W 1783 restaurowany. W 1896 zbudowano chór muzyczny i zmieniono kształt otworów okiennych.

== Zobacz też ==
* [[Rokicie]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[http://www.ugbrudzenduzy.bip.org.pl/pliki/ugbrudzenduzy/raport_o_stanie_gminy_za_2023r.pdf Raport o stanie gminy Brudzeń Duży w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023] s. 29-20</ref>
* <ref name=sol>[https://ugbrudzenduzy.bip.org.pl/index/index/id/45 BIP gminy, sołectwa]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=1081|data dostępu=2020-12-22}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name="R2022" >''Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych'' ({{Dziennik Ustaw|2022|2783}})</ref>}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|IX|701|Rokicie (3)}}

{{Gmina Brudzeń Duży}}

[[Kategoria:Rokicie (powiat płocki)]]

title: Rokicie

Państwo: Polska

Województwo: mazowieckie

Powiat: płocki

Gmina: Brudzeń Duży

Tablice rejestracyjne: WPL


text:
# Sielsowiet Wiejna
Sielsowiet Wiejna (biał. Вяйнянскі сельсавет; ros. Вейнянский сельсовет) – sielsowiet na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie mohylewskim, z siedzibą w Wiejnie.
Od północy graniczy z Mohylewem oraz na jego terytorium znajduje się eksklawa Mohylewa, obejmująca mohylewską elektrociepłownię i inne zakłady produkcyjne.
Według spisu z 2009 sielsowiet Wiejna zamieszkiwało 4889 osób, w tym 4540 Białorusinów (92,86%), 250 Rosjan (5,11%), 58 Ukraińców (1,19%), 17 Ormian (0,35%), 7 Mołdawian (0,14%), 11 osób innych narodowości i 6 osób, które nie podały żadnej narodowości.

## Miejscowości
- agromiasteczka:
  - Waschod
  - Wiejna
- wsie:
  - Nawasiołki
  - Paletniki
  - Wilczycy
  - Zaciszsza
- osiedla:
  - Hubanau
  - Smalakou

title: Sielsowiet Wiejna

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Sielsowiet Wiejna
 |nazwa oryginalna                = {{k|by|Вяйнянскі сельсавет}}<br>{{k|ru|Вейнянский сельсовет}}
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[sielsowiet]]
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = BY-MA
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Rejon mohylewski|mohylewski]]
 |siedziba                        = [[Wiejna (obwód mohylewski)|Wiejna]]
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2009
 |liczba ludności                 = 4889
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |nazwa 1. podziału               = miejscowości
 |1. podział                      = 8
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |kod mapy                        = obwód mohylewski
 |współrzędne                     = 53°49′N 30°23′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Sielsowiet Wiejna''' ({{w języku|be|Вяйнянскі сельсавет}}; {{w języku|ru|Вейнянский сельсовет}}) – [[sielsowiet]] na [[Białoruś|Białorusi]], w [[obwód mohylewski|obwodzie mohylewskim]], w [[rejon mohylewski|rejonie mohylewskim]], z siedzibą w [[Wiejna (obwód mohylewski)|Wiejnie]].

Od północy graniczy z [[Mohylew]]em oraz na jego terytorium znajduje się [[eksklawa]] Mohylewa, obejmująca mohylewską [[Elektrociepłownia|elektrociepłownię]] i inne zakłady produkcyjne.

Według spisu z 2009 sielsowiet Wiejna zamieszkiwało 4889 osób, w tym 4540 Białorusinów (92,86%), 250 Rosjan (5,11%), 58 Ukraińców (1,19%), 17 Ormian (0,35%), 7 Mołdawian (0,14%), 11 osób innych narodowości i 6 osób, które nie podały żadnej narodowości<ref>{{Cytuj stronę |url = http://pop-stat.mashke.org/belarus-ethnic-comm2009.htm |tytuł = Этнічны склад насельніцтва сельсаветаў Беларусі паводле перапісу 2009 года |opublikowany = |data = |język = ru |data dostępu = 2021-03-20}}</ref>.

== Miejscowości ==
* agromiasteczka:
** [[Waschod (rejon mohylewski)|Waschod]]
** [[Wiejna (obwód mohylewski)|Wiejna]]
* wsie:
** [[Nawasiołki (sielsowiet Wiejna)|Nawasiołki]]
** [[Paletniki]]
** [[Wilczycy]]
** [[Zaciszsza (sielsowiet Wiejna)|Zaciszsza]]
* osiedla:
** [[Hubanau]]
** [[Smalakou]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url = https://mogilev.mogilev-region.by/ru/selisp/ |tytuł = Сельские исполнительные комитеты |opublikowany = Rejon mohylewski |data = |język = ru |data dostępu = 2021-03-20}}
{{Rejon mohylewski}}

[[Kategoria:Rejon mohylewski]]
[[Kategoria:Sielsowiety Białorusi|Wiejna]]

title: Sielsowiet WiejnaВяйнянскі сельсавет · Вейнянский сельсовет

Państwo: Białoruś

Obwód: mohylewski

Rejon: mohylewski

Siedziba: Wiejna