text:
# Iris haynei
Iris haynei Baker – gatunek byliny należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), endemit Bliskiego Wschodu.

## Rozmieszczenie geograficzne
Występuje na obszarach o klimacie umiarkowanym w Azji Zachodniej. Gatunek jest endemitem następujących regionów i miejsc na Bliskim Wschodzie: Samarii, Dolnej Galilei (wraz z Górą Tabor), Doliny Bet Sze’an oraz Wzgórz Gilboa. Mniejsze skupiska Iris haynei można spotkać na Pustyni Judzkiej oraz w pobliżu kibucu w En Gew nad Jeziorem Genezaret.

## Morfologia
PokrójGeofit ryzomowy z grubym kłączem rosnącym pod powierzchnią ziemi i krótkimi, brązowymi rozłogami. Tworzy kępy. Szypuła kwiatostanu osiąga do 40–60 cm.
LiścieOd 5 do 8 liści, gładkich, równowąskomieczowatych lub lancetowatych, szarozielonych.
KwiatyPachnące, o średnicy od 10 do 12 cm; występują w odcieniach ciemnej purpury, fioletu, ciemnej czerwieni.

## Biologia i ekologia
Bylina kwitnąca na przełomie marca i kwietnia.
Występuje na śródziemnomorskich terenach lesistych i zakrzewionych oraz na skalistych stokach. Preferuje gleby bogate w wapień i dolomit, pobrzeża pól z terra rossa. Siedliska obejmują obszary od 150 do 550 m n.p.m.

## Konotacje kulturowe
W grudniu 1978 Poczta Izraela wydała znaczek o nominale 5,40 NIS z Iris haynei w serii z kwiatami chronionymi.
Palestyńskie Ministerstwo Środowiska wybrało 5 kwietnia 2016 Iris haynei narodowym kwiatem Palestyny, obok oliwki jako narodowego drzewa i nektarnika palestyńskiego jako narodowego ptaka. Okazją był 5. Narodowy Dzień Ochrony Środowiska.

title: Iris haynei

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = Iris haynei
 |grafika              = Iris haynei (6915085864).jpg
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="apweb" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[rośliny naczyniowe]]
 |podgromada           = [[rośliny nasienne]]
 |nadklasa             = [[okrytonasienne]]
 |klasa                = ''[[Magnoliopsida]]''
 |nadrząd              = [[liliopodobne]] <small>(≡ [[jednoliścienne]])</small>
 |rząd                 = [[szparagowce]]
 |rodzina              = [[kosaćcowate]]
 |rodzaj               = [[kosaciec]]
 |gatunek              = Iris haynei
 |nazwa łacińska       = Iris haynei
 |autor                = [[John Gilbert Baker|Baker]]
 |cytat                = Gard. Chron. ser. 2, 6:710. 1876<ref name="grin">{{Cytuj stronę | url = https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=20324 | tytuł = Taxon: Iris haynei Baker | praca = Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) | opublikowany = USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System | data dostępu = 2019-03-29}}</ref>
 |synonimy             =
* ''Iris biggeri'' Dinsm.
 |IUCN id              = 13161709
 |status IUCN          = VU
 |wikispecies          = Iris haynei
 |commons              = Category:Iris haynei
}}
[[Plik:PikiWiki Israel 19741 Plants of Israel.jpg|thumb|200px|Kwiat]]
'''''Iris haynei''''' Baker – [[gatunek (biologia)|gatunek]] byliny należący do rodziny [[kosaćcowate|kosaćcowatych]] (''Iridaceae''), endemit [[Bliski Wschód|Bliskiego Wschodu]].

== Rozmieszczenie geograficzne ==
Występuje na obszarach o [[Klimat umiarkowany|klimacie umiarkowanym]] w [[Azja Zachodnia|Azji Zachodniej]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=20324| tytuł =Iris haynei Baker | autor =[[Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych|United States Department of Agriculture]] | opublikowany = npgsweb.ars-grin.gov| data = 2004-12-01| język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref>. Gatunek jest endemitem następujących regionów i miejsc na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]: [[Samaria (kraina)|Samarii]]<ref name="BritishIris">{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = A Guide to Species Irises: Their Identification and Cultivation| wydawca = British Iris Society| miejsce = | rok = 1997| strony =75-76| język = en| isbn =0521440742| url = https://books.google.pl/books?id=pL6uPLo7l2gC&pg=PA75-76&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false}}</ref><ref name="Daninurl">{{Cytuj stronę | url =http://flora.org.il/en/plants/irihay/ | tytuł =Iris haynei | autor =Avinoam Danin | opublikowany =flora.org.il (Flora of Israel Online)| język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url =http://www.signa.org/index.pl?Iris-haynei | tytuł = Iris haynei| autor =E. Solomon | opublikowany =www.signa.org (Species Iris Group of North America)| data = 2005-04-03| język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Oncocyclus, Regelia and Reglio-cyclus Irises, The Plantsmen, Buckshaw Gardens, Holwell, Sherborne, Dorset | wydawca = Scottish Rock Garden Club| miejsce = | rok = | strony = | język = en| url =http://files.srgc.net/archibald/Plantsmen/Oncocyclus_Regelia_Regelio-Cyclus_Irises.pdf | data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref name="JamesCullen">{{Cytuj książkę | autor =James Cullen | autor2 =Sabina G. Knees| autor3 =H. Suzanne Cubey| tytuł =The European Garden Flora Flowering Plants: A Manual for the Identification| tom =1 | wydawca = Cambridge University Press| miejsce = | rok =2011 | strony =249 | isbn =978-0-521-76147-5| url = https://books.google.pl/books?id=CkxWrDqtWLQC&pg=PA249&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false}}</ref>, [[Dolna Galilea|Dolnej Galilei]]<ref name="SapirY">{{Cytuj pismo | autor =Y. Sapir | autor2 =A. Shmida| autor3 =G. Ne’eman| tytuł =Pollination of Oncocyclus irises (Iris: Iridaceae) by Night-Sheltering Male Bees | czasopismo =Plant Biol. | wolumin =7 | wydanie =4 | strony = 417–424| data = | wydawca = | miejsce = | język =en| issn = | doi = 10.1055/s-2005-837709| data dostępu = 2019-03-26}}</ref> (wraz z [[Góra Tabor|Górą Tabor]])<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.parks.org.il/en/reserve-park/mount-tabor-nature-reserve-and-national-park/| tytuł =Mount Tabor Nature Reserve and National Park | autor = | opublikowany =www.parks.org.il | data = | język = en| data dostępu = 2019-03-26}}</ref>, [[Bet Sze’an (dolina)|Doliny Bet Sze’an]] oraz [[Gilboa (wzgórza)|Wzgórz Gilboa]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.israel21c.org/top-10-places-to-see-israels-spring-flowers/| tytuł =Top 10 places to see Israel’s spring flowers | autor =Abigail Klein Leichman | opublikowany =www.israel21c.org | data = 2014-02-26| język = en| data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref name="rareplantsco">{{Cytuj stronę | url =http://www.rareplants.co.uk/product/iris-haynei/ | tytuł =Iris haynei | autor = | opublikowany =www.rareplants.co.uk | data = | język = en| data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | autor=Giuseppe Pellegrino | tytuł = Pollinator limitation on reproductive success in Iris tuberosa| czasopismo =AoB Plants | wolumin =7| wydanie = | strony = | data =2015 | wydawca = | język =en | issn = | doi =10.1093/aobpla/plu089 | url =https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4307841/| data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | autor =Azaria Alon | tytuł = Israel National Parks & Nature Reserves| wydawca =Carta | miejsce = Jerusalem| rok = 2008| strony = 194| język =en| isbn = 978-965-220-741-8}}</ref>. Mniejsze skupiska ''Iris haynei'' można spotkać na [[Pustynia Judzka|Pustyni Judzkiej]]<ref name="Daninurl" /> oraz w pobliżu [[kibuc]]u w [[En Gew]] nad [[Jezioro Tyberiadzkie|Jeziorem Genezaret]]<ref>{{Cytuj stronę | url =http://www.kkl-jnf.org/tourism-and-recreation/forests-and-parks/gilboa-forests.aspx | tytuł =Gilboa Forests - Springs & Valleys in the Lower Galilee | autor = | opublikowany =www.kkl-jnf.org (Keren Kayemeth LeIsrael
Jewish National Fund)| data = | język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url =http://www.timesofisrael.com/in-the-gilboa-mountains-the-wildflowers-defy-king-davids-curse/ | tytuł =In the Gilboa Mountains, the wildflowers defy King David’s curse | autor =Aviva Bar-Am| autor2 =Shmuel Bar-Am | opublikowany =www.timesofisrael.com | data = | język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref>.

== Morfologia ==
; Pokrój: [[Geofity ryzomowe|Geofit ryzomowy]] z grubym kłączem rosnącym pod powierzchnią ziemi i krótkimi, brązowymi rozłogami. Tworzy kępy<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.flowersinisrael.com/Irishaynei_page.htm| tytuł =Iris haynei, Gilboa iris | autor =Martha Modzelevich | opublikowany =www.flowersinisrael.com | data = | język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref>. Szypuła kwiatostanu osiąga do 40–60 cm<ref name="JamesCullen" />.
; [[Liść|Liście]]: Od 5 do 8 liści, gładkich, równowąskomieczowatych lub lancetowatych, szarozielonych.
; [[Kwiat]]y: Pachnące, o średnicy od 10 do 12 cm; występują w odcieniach ciemnej purpury, fioletu, ciemnej czerwieni<ref name="Daninurl" />.

== Biologia i ekologia ==
[[Bylina (botanika)|Bylina]] kwitnąca na przełomie marca i kwietnia<ref name="Daninurl" />.

Występuje na śródziemnomorskich terenach lesistych i zakrzewionych<ref name="SapirY" /><ref name="Daninurl" /> oraz na skalistych stokach<ref name="BritishIris" />. Preferuje gleby bogate w [[wapień]]<ref name="rareplantsco" /> i [[Dolomit (minerał)|dolomit]]<ref name="SapirY" />, pobrzeża pól z [[terra rossa]]<ref name="BritishIris" />. Siedliska obejmują obszary od 150 do 550 m n.p.m.<ref name="SapirY" /><ref name="rareplantsco" />

== Konotacje kulturowe ==
W grudniu 1978 Poczta Izraela wydała znaczek o nominale 5,40 [[Nowy szekel|NIS]] z ''Iris haynei'' w serii z kwiatami chronionymi<ref>{{Cytuj stronę | url =https://colnect.com/en/stamps/stamp/131762-Iris_Haynei-Flowers-Israel | tytuł = Iris Haynei| autor = | opublikowany =colnect.com | data = | język =en | data dostępu = 2019-03-26}}</ref>.

Palestyńskie Ministerstwo Środowiska wybrało 5 kwietnia 2016 ''Iris haynei'' narodowym kwiatem [[Palestyna (państwo)|Palestyny]], obok [[Oliwka europejska|oliwki]] jako narodowego drzewa i [[Nektarnik palestyński|nektarnika palestyńskiego]] jako narodowego ptaka. Okazją był 5. Narodowy Dzień Ochrony Środowiska<ref>{{Cytuj stronę | url =http://environment.pna.ps/ar/index.php?p=newsdetails&id=166 | tytuł = News Details: Gilboa Iris "national plant for Palestine" | autor = | opublikowany =environment.pna.ps | data =2016-04-05 | język =ar | data dostępu = 2019-03-26}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url =http://www.wafa.ps/ar_page.aspx?id=PcTcw5a688780790841aPcTcw5 | tytuł =  EQA: "Gilboa Iris" endemic in our land and our national right to prove it"| autor = | opublikowany = www.wafa.ps| data = 2016-04-06| język =ar | data dostępu = 2019-03-26}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2020-02-20}}</ref>
<ref name="apweb">{{Angiosperm Phylogeny Website |data dostępu = 2021-02-20}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kosaćcowate]]

title: Iris haynei

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: rośliny naczyniowe

Podgromada: rośliny nasienne

Nadklasa: okrytonasienne

Klasa: Magnoliopsida

Nadrząd: liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd: szparagowce

Rodzina: kosaćcowate

Rodzaj: kosaciec

Gatunek: Iris haynei

title: Synonimy

Synonimy:
Kategoria zagrożenia (CKGZ)
· narażony na wyginięcie


text:
# Michałkowa Grań
Michałkowa Grań (słow. Suché rameno) – grań tatrzańska odchodząca na południowy zachód od Lodowej Kopy w grani głównej w słowackiej części Tatr Wysokich. Michałkowa Grań opada w kierunku Michałkowej Równi w Dolinie Zadniej Jaworowej i oddziela jej górne partie podchodzące pod Lodową Przełęcz od Sobkowego Żlebu na północnym zachodzie. Na żaden z obiektów w Michałkowej Grani nie wiodą znakowane szlaki turystyczne, u jej podnóża przebiega zielono znakowana ścieżka prowadząca z Jaworzyny Tatrzańskiej na Lodową Przełęcz, a z niej do Doliny Pięciu Stawów Spiskich.
Obiekty w Michałkowej Grani nie mają własnego nazewnictwa, najbardziej wysunięty na południowy zachód wierzchołek Michałkowej Grani osiąga wysokość ok. 2264 m n.p.m.

wikiname: plwiki

title: Michałkowa Grań

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:VSedielku.jpg|thumb|250px|Michałkowa Grań i Lodowa Kopa od strony Lodowej Przełęczy]]

'''Michałkowa Grań''' ([[język słowacki|słow.]] ''Suché rameno'') – grań [[Tatry|tatrzańska]] odchodząca na południowy zachód od [[Lodowa Kopa|Lodowej Kopy]] w [[Grań Tatr Wysokich Rysy – Przełęcz pod Kopą|grani głównej]] w [[Słowacja|słowackiej]] części [[Tatry Wysokie|Tatr Wysokich]]. Michałkowa Grań opada w kierunku Michałkowej Równi w [[Dolina Zadnia Jaworowa|Dolinie Zadniej Jaworowej]] i oddziela jej górne partie podchodzące pod [[Lodowa Przełęcz|Lodową Przełęcz]] od [[Sobkowy Żleb|Sobkowego Żlebu]] na północnym zachodzie. Na żaden z obiektów w Michałkowej Grani nie wiodą znakowane [[Szlak turystyczny|szlaki turystyczne]], u jej podnóża przebiega zielono znakowana ścieżka prowadząca z [[Jaworzyna Tatrzańska|Jaworzyny Tatrzańskiej]] na Lodową Przełęcz, a z niej do [[Dolina Pięciu Stawów Spiskich|Doliny Pięciu Stawów Spiskich]].

Obiekty w Michałkowej Grani nie mają własnego nazewnictwa, najbardziej wysunięty na południowy zachód wierzchołek Michałkowej Grani osiąga wysokość ok. 2264 m [[n.p.m.]]

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko2 = Paryski |imię2 = Witold Henryk |autor link2 = Witold Henryk Paryski |nazwisko = Radwańska-Paryska |imię = Zofia |autor link = Zofia Radwańska-Paryska |tytuł = Wielka encyklopedia tatrzańska |data = 2004 |wydawca = Wydawnictwo Górskie |miejsce = Poronin |isbn = 83-7104-009-1}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Januszewski |imię = Jarosław |nazwisko2 = Głazek |imię2 = Grzegorz |nazwisko3 = Fedorowicz-Jackowski |imię3 = Witold |tytuł = Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000 |data = 2005 |wydawca = GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o. |miejsce = Warszawa |isbn = 83-909352-2-8}}
* {{Cytuj stronę |url = http://web.archive.org/web/20151221045718/http://www.fsz.bme.hu/mtsz/mhk/nevtar/bxxiv/bxxiv.htm |tytuł = Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych |data dostępu = 2009-11-22}}

{{Współrzędne|49°11′45″N 20°10′51″E|region:SK|umieść=na górze}}

[[Kategoria:Granie i grzbiety Tatr Wysokich]]
[[Kategoria:Granie i grzbiety słowackich Tatr]]


text:
# SM U-13
SM U-13 – niemiecki okręt podwodny typu U-13 zbudowany w Kaiserliche Werft, Gdańsk w latach 1909-1912. Wodowany 16 grudnia 1910 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej 25 kwietnia 1912 roku, a jego dowódcą został kapitan Hans Artur Graf von Schweinitz und Krain. U-13 w czasie jednego patrolu nie zatopił żadnego statku nieprzyjaciela. 1 sierpnia 1914 roku został przydzielony do II Flotylli.
W czasie pierwszego bojowego patrolu w okolicach wyspy Heligoland wpadł na minę. Zginęli wszyscy członkowie załogi.

title: SM U-13

wikitext:
{{Inne znaczenia|okrętu podwodnego U-13 z 1910 roku|[[U-13|inne okręty o tej samej lub podobnej nazwie]]}}
{{Okręt infobox
 |nazwa                  = U-13
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |klasa                  =
 |typ                    = ''[[Okręty podwodne typu U-13|U-13]]''
 |projekt                =
 |oznaczenie NATO        =
 |stocznia               = [[Kaiserliche Werft Danzig|Kaiserliche Werft]], [[Gdańsk]]
 |początek budowy        = luty 1909
 |położenie stępki       =
 |wodowanie              = 16 grudnia 1910
 |1. bandera             = Niemcy
 |1. wersja bandery      = wojenna-1903
 |1. nazwa               =
 |1. wejście do służby   = 25 kwietnia 1912
 |1. wycofanie ze służby = 12 sierpnia 1914
 |zatopiony              =
 |zatonął                =
 |los okrętu             = zatopiony na minie
 |wyporność              = nawodna – 516 ton
podwodna – 644 ton
 |wyporność w zanurzeniu =
 |długość                = 57,88 m
 |szerokość              = 6,0 m
 |zanurzenie             = 3,44 m
 |zanurzenie testowe     =
 |zanurzenie maksymalne  = 50 m
 |rodzaj kadłuba         =
 |materiał kadłuba       =
 |napęd                  = 4 silniki spalinowe (2x350 KM) i (2x250 KM), 2 silniki elektryczne (2x580 KM)
 |prędkość               = 14,8 węzłów
 |prędkość w zanurzeniu  = 10,7 węzła
 |prędkość taktyczna     =
 |zasięg                 = powierzchnia: 4000 [[mila morska|Mm]] / 9 [[węzeł (jednostka prędkości)|węzłów]]
zanurzenie: 90 Mm / 5 węzłów
 |sensory                =
 |uzbrojenie             = 6 torped, działo 50 mm
 |wyrzutnie torpedowe    = 2 x 450 mm (dziób-rufa)
 |opancerzenie           =
 |wyposażenie            =
 |wyposażenie lotnicze   =
 |załoga                 = 29
 |commons                =
}}
'''SM U-13''' – [[Cesarstwo Niemieckie|niemiecki]] [[okręt podwodny]] typu ''[[Okręty podwodne typu U-13|U-13]]'' zbudowany w [[Kaiserliche Werft Danzig|Kaiserliche Werft]], [[Gdańsk]] w latach 1909-1912. Wodowany 16 grudnia 1910 roku, wszedł do służby w [[Kaiserliche Marine|Cesarskiej Marynarce Wojennej]] 25 kwietnia 1912 roku, a jego dowódcą został kapitan Hans Artur Graf von Schweinitz und Krain<ref>[http://www.uboat.net/wwi/men/commanders/321.html Hans Artur Graf von Schweinitz und Krain] (26 stycznia 1885 - 12 sierpnia 1914), pierwszy i jedyny dowódca okrętu. - Uboat.net WWI U-boat commanders.</ref>. U-13 w czasie jednego patrolu nie zatopił żadnego statku nieprzyjaciela. 1 sierpnia 1914 roku został przydzielony do II Flotylli.

W czasie pierwszego bojowego patrolu w okolicach wyspy [[Helgoland|Heligoland]] wpadł na minę. Zginęli wszyscy członkowie załogi.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę | nazwisko =  Moller | imię = Eberhard | nazwisko2 =  Brack | imię2 = Werner | tytuł = The Encyclopedia of U-Boats From 1904 to the Present | wydawca = Greenhill Books Lionel Leventhal Ltd. | miejsce = Londyn | rok = 2004 | strony = 21 | język = en | isbn = 1-85367-623-3}}
* {{cytuj książkę  | nazwisko =  Gardiner (red.) | imię = Robert | tytuł = Conway's All the World Fighting Ships 1906-1921 | wydawca = Conway Maritime Press Ltd. | miejsce = Londyn  | rok = 1985 | strony = 175 | język = en | isbn = 0-85177-245-5}}
* {{cytuj książkę |nazwisko = Fontenoy| imię = Paul E.| tytuł = Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare)| wydawca = ABC-CLIO| miejsce = Santa Barbara, California | rok = marzec 2007| strony = 94| isbn = 1-85367-623-3}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.uboat.net/wwi/boats/index.html?boat=13 uboat.net - WWI U-boats U1]

{{Okręty podwodne typu U-13}}

{{SORTUJ:U-0013}}
[[Kategoria:Nazwy okrętów niemieckich]]
[[Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione podczas I wojny światowej]]
[[Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione przez miny]]
[[Kategoria:Okręty zbudowane w Kaiserliche Werft Danzig]]
[[Kategoria:Okręty podwodne typu U-13]]
[[Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Północnym]]

title: U-13

Stocznia: Kaiserliche Werft, Gdańsk

Początek budowy: luty 1909

Wodowanie: 16 grudnia 1910

Wejście do służby: 25 kwietnia 1912

Wycofanie ze służby: 12 sierpnia 1914

Los okrętu: zatopiony na minie

Wyporność: nawodna – 516 ton · podwodna – 644 ton

Prędkość · • na powierzchni · • w zanurzeniu: · 14,8 węzłów · 10,7 węzła

Zasięg: powierzchnia: 4000 Mm / 9 węzłów · zanurzenie: 90 Mm / 5 węzłów

Wyrzutnie torpedowe: 2 x 450 mm (dziób-rufa)


text:
# Borsuk (szczyt)
Borsuk (t. Borsuczy; słow. Borsukov vrch; 991 m n.p.m.) – szczyt górski w paśmie granicznym Bieszczadów. Przez szczyt przebiega państwowa granica polsko-słowacka.

## Szlaki turystyczne
- polski  Wielka Rawka – Riaba Skała
- słowacki  Krzemieniec – Riaba Skała

title: Borsuk (szczyt)

wikitext:
{{Góra infobox
 |nazwa                 = Borsuk
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |państwo               = {{państwo|POL}}<br />{{Państwo|SVK}}
 |położenie             =
 |pasmo                 = [[Bieszczady Zachodnie]]
 |wysokość              = 991
 |kod mapy              = Bieszczady Zachodnie
 |wybitność             =
 |współrzędne           = 49°5′28″N 22°29′6″E
 |commons               =
}}
'''Borsuk''' (t. ''Borsuczy''; [[język słowacki|słow.]] ''Borsukov vrch''; 991 m n.p.m.) – szczyt górski w paśmie granicznym [[Bieszczady Zachodnie|Bieszczadów]]. Przez szczyt przebiega państwowa granica [[Polska|polsko]]-[[Słowacja|słowacka]].

== Szlaki turystyczne ==
* polski {{szlak|niebieski}} [[Wielka Rawka]] – [[Riaba Skała]]
* słowacki {{szlak|czerwony}} [[Krzemieniec (szczyt)|Krzemieniec]] – [[Riaba Skała]]

== Zobacz też ==
* [[Borsuk (ujednoznacznienie)|Borsuk]]

{{Szczyty Bieszczadów Zachodnich|graniczne}}

[[Kategoria:Szczyty Bieszczadów Zachodnich]]
[[Kategoria:Szczyty w Bieszczadzkim Parku Narodowym]]
[[Kategoria:Szczyty Słowacji]]

title: Borsuk

Państwo: Polska · Słowacja

Pasmo: Bieszczady Zachodnie


text:
# Think of Me / No More Tears
Think of Me / No More Tears – siedemnasty singel Namie Amuro w wytwórni avex trax. Został wydany 24 stycznia 2001 tylko w wersji CD. Przez pięć tygodni trwania rankingu Oricon sprzedano 112 670 egzemplarzy. Przez trzy tygodnie singel był w najlepszej trzydziestce. Zajął #7 miejsce w Oriconie. W Japonii kosztował 1,260 ￥. Piosenka  Think of Me została wykorzystana w reklamach Fran meiji, natomiast  No More Tears w kampanii reklamowej wodoodpornej szminki Visee Luminous firmy Kose.

## Lista utworów
| 1. | Think of Me              | 4:46  |
|    |                          |       |
| 2. | No More Tears            | 5:47  |
|    |                          |       |
| 3. | I To You                 | 4:43  |
|    |                          |       |
| 4. | No More Tears (Club Dub) | 6:56  |
|    |                          |       |
|    |                          | 22:12 |
|    |                          |       |

## Oricon
| Diagram                                                    | Pozycja |
| ---------------------------------------------------------- | ------- |
| Dzienny diagram Oricon (w pierwszym dniu sprzedaży)        | -       |
| Tygodniowy diagram Oricon (w pierwszym tygodniu sprzedaży) | #7      |
| Miesięczny diagram Oricon (w pierwszym miesiącu sprzedaży) | #16     |
| Roczny diagram Oricon                                      | -       |

title: Think of Me / No More Tears

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = Think of Me / No More Tears
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Namie Amuro]]
 |album                     = [[Break the Rules]]
 |strona A                  =
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[24 stycznia]] [[2001 w muzyce|2001]]
 |nagrywany                 = 2001
 |gatunek                   = [[J-pop]], [[Muzyka pop|pop]]
 |długość                   = 22:06
 |wytwórnia                 = [[avex trax]]
 |producent                 =
 |format                    = [[Płyta kompaktowa|CD]]
 |autor                     =
 |kompozytor                =
 |twórca tekstu             =
 |poprzedni singel          = [[Please Smile Again]]
 |następny singel           = [[Say the Word]]
 |rok poprzedniego singla   = 2000
 |rok 1. wydania            = 2001
 |rok następnego singla     = 2001
}}
'''Think of Me / No More Tears''' – siedemnasty [[Singel (muzyka)|singel]] [[Namie Amuro]] w wytwórni [[avex trax]]. Został wydany [[24 stycznia]] [[2001 w muzyce|2001]] tylko w wersji [[Płyta kompaktowa|CD]]. Przez pięć tygodni trwania rankingu [[Oricon]] sprzedano 112 670 egzemplarzy. Przez trzy tygodnie singel był w najlepszej trzydziestce. Zajął #7 miejsce w [[oricon|Oriconie]]. W [[Japonia|Japonii]] kosztował 1,260 [[Jen|￥]]. Piosenka '' Think of Me'' została wykorzystana w reklamach Fran meiji, natomiast '' No More Tears'' w kampanii reklamowej wodoodpornej szminki Visee Luminous firmy Kose.

== Lista utworów ==
{{Lista utworów
|1||Think of Me|4:46|
|2||No More Tears|5:47|
|3||I To You|4:43|
|4||No More Tears (Club Dub)|6:56|
}}

== Oricon ==
{| class="wikitable"
!align="left";width="500"|Diagram
!align="left";width="50"|Pozycja
|-
|align="left"|'''Dzienny diagram Oricon''' (w pierwszym dniu sprzedaży)
|align="left"|-
|-
|align="left"|'''Tygodniowy diagram Oricon''' (w pierwszym tygodniu sprzedaży)
|align="left"|#'''7'''
|-
|align="left"|'''Miesięczny diagram Oricon''' (w pierwszym miesiącu sprzedaży)
|align="left"|#'''16'''
|-
|align="left"|'''Roczny diagram Oricon'''
|align="left"|-
|}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Think_of_me.png Okładka]

{{Namie Amuro}}

[[Kategoria:Single Namie Amuro]]
[[Kategoria:Single wydane w roku 2001]]

title: Think of Me / No More Tears

Wydany: 24 stycznia 2001

Gatunek: J-pop, pop

Wydawnictwo: avex trax

Format: CD

„Please Smile Again” · (2000): „Think of Me / No More Tears” · (2001) · „Say the Word” · (2001)


text:
# Natalie Bale
Natalie Bale (ur. 7 kwietnia 1986 r. w Mount Lawley-Perth) – australijska wioślarka.

## Osiągnięcia
- Mistrzostwa Świata Juniorów – Ateny 2003 – dwójka bez sternika – 2. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata Juniorów – Banyoles 2004 – dwójka bez sternika – 1. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Gifu 2005 – dwójka bez sternika – 2. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata – Monachium 2007 – ósemka – 4. miejsce[1].
- Igrzyska Olimpijskie – Pekin 2008 – ósemka – 6. miejsce[1].

title: Natalie Bale

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Natalie Bale
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = wioślarstwo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[7 kwietnia]] [[1986]]
 |miejsce urodzenia         = [[Mount Lawley-Perth]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 188 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|AUS}}
{{Medalista infobox/MŚ|W|Gifu|2005|srebro|dwójka bez sternika}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Natalie Bale''' (ur. [[7 kwietnia]] [[1986]] r. w [[Mount Lawley-Perth]]) – [[Australia|australijska]] [[Wioślarstwo|wioślarka]].

== Osiągnięcia ==
* [[Mistrzostwa Świata Juniorów w wioślarstwie 2003|Mistrzostwa Świata Juniorów]] – [[Ateny]] [[2003]] – dwójka bez sternika – 2. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata Juniorów w wioślarstwie 2004|Mistrzostwa Świata Juniorów]] – [[Banyoles]] [[2004]] – dwójka bez sternika – 1. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w wioślarstwie 2005|Mistrzostwa Świata]] – [[Gifu]] [[2005]] – dwójka bez sternika – 2. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata w wioślarstwie 2007|Mistrzostwa Świata]] – [[Monachium]] [[2007]] – ósemka – 4. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2008|Igrzyska Olimpijskie]] – [[Pekin]] [[2008]] – [[Wioślarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008 - ósemka kobiet|ósemka]] – 6. miejsce<ref name="rowing">{{cytuj stronę| url = https://worldrowing.com/athlete/db1cb241-49a1-4400-a80d-6715fc7b401d | tytuł = WorldRowing.com| data dostępu = 2010-08-01 | autor = Copyright WorldRowing.com| język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{DEFAULTSORT:Bale, Natalie}}
[[Kategoria:Australijscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Australijscy wioślarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]
[[Kategoria:Wioślarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2007]]
[[Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Wioślarstwie 2005]]

title: · Natalie Bale

Data i miejsce urodzenia: 7 kwietnia 1986 · Mount Lawley-Perth

title: Dorobek medalowy

srebro: Gifu 2005 · dwójka bez sternika


text:
# Sabbioneta
Sabbioneta – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua. Założona została najprawdopodobniej w 1530 roku.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 4260 osób, 115,1 os./km².
Sabbioneta zaliczana jest do miast idealnych w myśli renesansowej. Całość zabudowy zamknięta jest na rysie bastionowym i posiadająca rozplanowany układ. Ważnym elementem są fortyfikacje ziemne i bramy. Brak jest przejść na przestrzał. W celu doświetlenia niższych kondygnacji, szerokość ulic odpowiada wysokości budynków.
W 2008 roku Sabbioneta wraz z pobliską Mantuą zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO

title: Sabbioneta

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Sabbioneta
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         = Sabbioneta-piazza ducale.jpg
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Lombardia
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Mantua|Mantua]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 020054
 |powierzchnia                    = 37 km²
 |rok                             = 2004
 |liczba ludności                 = 4260
 |gęstość zaludnienia             = 115,1 os./km²
 |numer kierunkowy                = 0375
 |kod pocztowy                    = 46018
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |współrzędne                     = 45°0′N 10°30′E
 |commons                         = Category: Sabbioneta
 |www                             = http://www.comune.sabbioneta.mn.it/servizi/notizie/notizie_homepage.aspx
}}
{{UNESCO infobox
 |nazwa           = Mantua i Sabbioneta
 |grafika         =
 |opis grafiki    =
 |państwo         =
 |typ             = kulturowy
 |kryterium       = II, III
 |ID              = 1287
 |region          = Europa i Ameryka Północna
 |data wpisu      = 2008
 |sesja wpisu     = 32
 |dokonane zmiany =
 |zagrożenie      =
 |kod mapy        = osobna
 |współrzędne     =
 |commons         =
}}
'''Sabbioneta''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Lombardia]], w prowincji [[prowincja Mantua|Mantua]]. Założona została najprawdopodobniej w 1530 roku.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 4260 osób, 115,1 os./km².

Sabbioneta zaliczana jest do miast idealnych w myśli renesansowej. Całość zabudowy zamknięta jest na rysie bastionowym i posiadająca rozplanowany układ. Ważnym elementem są fortyfikacje ziemne i bramy. Brak jest przejść na przestrzał. W celu doświetlenia niższych kondygnacji, szerokość ulic odpowiada wysokości''' '''budynków.

W [[2008]] roku Sabbioneta wraz z pobliską [[Mantua|Mantuą]] zostały wpisane na [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa]] [[UNESCO]]

== Bibliografia ==

* Źródło danych: [http://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]

{{Obiekty UNESCO we Włoszech}}

{{Prowincja Mantua}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Mantua]]
[[Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO we Włoszech]]

title: Sabbioneta

Państwo: Włochy

Region: Lombardia

Prowincja: Mantua

Powierzchnia: 37 km²

title: Mantua i Sabbioneta

Typ: kulturowy

Spełniane kryterium: II, III

Region: Europa i Ameryka Północna

Wpisanie na listę: 2008 · na 32. sesji


text:
# David Brandes
David Brandes (ur. 9 grudnia 1968 w Bazylei) – niemiecki muzyk, kompozytor i producent muzyczny.
Pochodzi ze Szwajcarii, ale przyjął obywatelstwo niemieckie.
Jest menedżerem zespołów wykonujących muzykę pop, eurodance m.in. Vanilla Ninja, E-Rotic i Gracia. Komponuje również piosenki. Dla piosenkarza ukrywającego się pod pseudonimem Fancy skomponował m.in.: singel „Come Back And Break My Heart” wydany przez 69-Records of Jupiter Records w listopadzie 1998 roku, singel „D.I.S.C.O.(Lust For Life)” wydany w kwietniu 1999 roku, singel „How Do You Feel Right Now” wydany 29 września 1999 roku.
Był też producentem jego płyt m.in. singel „Flames Of Love '98" wydany w lipcu 1998 roku.

title: David Brandes

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = David Brandes
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       =
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = [[9 grudnia]] [[1968]]
 |miejsce urodzenia     = [[Bazylea]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[muzyka współczesna]]
 |zawód                 = [[kompozytor]]
 |aktywność             =
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''David Brandes''' (ur. [[9 grudnia]] [[1968]] w [[Bazylea|Bazylei]]) – [[Niemcy|niemiecki]] muzyk, kompozytor i producent muzyczny.

Pochodzi ze [[Szwajcaria|Szwajcarii]], ale przyjął obywatelstwo niemieckie.
Jest menedżerem zespołów wykonujących muzykę [[Muzyka pop|pop]], [[eurodance]] m.in. [[Vanilla Ninja]], [[E-Rotic]] i [[Gracia Baur|Gracia]]. Komponuje również piosenki. Dla piosenkarza ukrywającego się pod pseudonimem [[Fancy]] skomponował m.in.: singel „Come Back And Break My Heart” wydany przez 69-Records of Jupiter Records w listopadzie 1998 roku, singel „D.I.S.C.O.(Lust For Life)” wydany w kwietniu 1999 roku, singel „How Do You Feel Right Now” wydany 29 września 1999 roku.
Był też producentem jego płyt m.in. singel „Flames Of Love '98" wydany w lipcu 1998 roku.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Brandes, David}}
[[Kategoria:Artyści związani z Bazyleą]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bazylei]]
[[Kategoria:Niemieccy kompozytorzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1968]]

title: David Brandes

Data i miejsce urodzenia: 9 grudnia 1968 · Bazylea

Gatunki: muzyka współczesna

Zawód: kompozytor


text:
# Paul Muni
Paul Muni (właśc. Meshilem Meier Weisenfreund; ur. 22 września 1895 we Lwowie, zm. 25 sierpnia 1967 w Montecito) – amerykański aktor filmowy i teatralny, laureat Oscara za rolę w filmie biograficznym Pasteur (1936).

## Filmografia
- 1932 – Człowiek z blizną (jako Antonio „Tony” Camonte)
- 1932 – Jestem zbiegiem (jako James Allen)
- 1936 – Pasteur (jako Ludwik Pasteur)
- 1937 – Życie Emila Zoli (jako Émile Zola)
- 1939 – Juarez (jako Benito Juarez)

## Nagrody
- Nagroda Akademii Filmowej: najlepszy aktor pierwszoplanowy: Pasteur (1936)

title: Paul Muni

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Paul Muni
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Paul Muni - Zola - 1936.jpg
 |opis grafiki              = Paul Muni (1936)
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Meshilem Meier Weisenfreund
 |data urodzenia            = 22 września 1895
 |miejsce urodzenia         = [[Lwów]]
 |data śmierci              = 25 sierpnia 1967
 |miejsce śmierci           = [[Montecito]]
 |zawód                     = [[aktor]]
 |współmałżonek             = Bella Finkel
(1921–1967; jego śmierć)

 |lata aktywności           = 1908–1962
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Paul Muni
 |www                       =
}}
'''Paul Muni''' (właśc. '''Meshilem Meier Weisenfreund'''; ur. [[22 września]] [[1895]] we [[Lwów|Lwowie]], zm. [[25 sierpnia]] [[1967]] w [[Montecito]]) – [[Amerykanie|amerykański]] [[aktor]] filmowy i teatralny, laureat [[Nagroda Akademii Filmowej|Oscara]] za rolę w [[Film biograficzny|filmie biograficznym]] ''[[Pasteur (film 1936)|Pasteur]]'' (1936).

== Filmografia ==
* 1932 – ''[[Człowiek z blizną (film 1932)|Człowiek z blizną]]'' (jako Antonio „Tony” Camonte)
* 1932 – ''[[Jestem zbiegiem]]'' (jako James Allen)
* 1936 – ''[[Pasteur (film 1936)|Pasteur]]'' (jako Ludwik Pasteur)
* 1937 – ''[[Życie Emila Zoli]]'' (jako Émile Zola)
* 1939 – ''Juarez'' (jako Benito Juarez)

== Nagrody ==
* [[Nagroda Akademii Filmowej]]: [[Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego|najlepszy aktor pierwszoplanowy]]: ''[[Pasteur (film 1936)|Pasteur]]'' (1936)

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0612847|Paul Muni}}
* {{Filmweb|osoba|57704|Paul Muni}}

{{Drama League Award za wybitny występ}}
{{Nagroda Akademii Filmowej (Aktor Pierwszoplanowy)}}
{{Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych dla najlepszego aktora}}
{{Puchar Volpiego dla najlepszego aktora}}
{{Scarface}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Muni, Paul}}
[[Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1895]]
[[Kategoria:Zmarli w 1967]]
[[Kategoria:Laureaci nagrody Tony]]
[[Kategoria:Laureaci Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego]]
[[Kategoria:Laureaci Pucharu Volpiego dla najlepszego aktora]]

title: Paul Muni

Imię i nazwisko: Meshilem Meier Weisenfreund

Data i miejsce urodzenia: 22 września 1895 · Lwów

Data i miejsce śmierci: 25 sierpnia 1967 · Montecito

Zawód: aktor

Współmałżonek: Bella Finkel · (1921–1967; jego śmierć)


text:
# János Hunfalvy
János Hunfalvy (ur. 9 czerwca 1820 w Nagyszalók, dzisiejszy Veľký Slavkov (niem. Großschlagendorf), w ówczesnym komitacie Szepes, na Węgrzech, obecnie Słowacja; zm. 6 grudnia 1888 w Budapeszcie) – węgierski geograf, profesor uniwersytecki i członek (od 1859) Węgierskiej Akademii Nauk. Był bratem Pála Hunfalvyego – etnografa i językoznawcy.

## Życiorys
Urodził się w spiskoniemieckiej rodzinie, pochodzącej z Hunsdorfu (obecnie Huncovce na Słowacji), jako Johann Hunsdorfer. Dopiero później jego imię i nazwisko zostało zmadziaryzowane. Uczył się w liceum ewangelickim w Kieżmarku, następnie studiował w Miszkolcu i Eperjes (dzisiejszy Preszów). Studia uzupełniał w latach 1845–1846 na uniwersytetach w Berlinie i Tybindze.
W latach 1846–1851 był profesorem kieżmarskiego liceum ewangelickiego. W latach 1848–1849 był uczestnikiem powstania węgierskiego okresu Wiosny Ludów. Po jego upadku został w 1851 pozbawiony profesury i uwięziony. Po zwolnieniu osiadł w Peszcie, gdzie pracował jako redaktor gazet. W 1861 uzyskał posadę profesora geografii, historii i statystyki w tamtejszej Wyższej Szkole Technicznej. Od 1870 wykładał geografię i kierował katedrą geografii na uniwersytecie w Peszcie, zaś w 1887 został rektorem budapeszteńskiego uniwersytetu.
Swoje wycieczki i podróże opisywał w kilkunastu artykułach, część z nich dotyczy Tatr i ich okolic, np. A Dunajecz völgye (1856), Kirándulás a Tengerszem csúsára (1857) i Ujabb kirándulás a Tátrába. Hunfalvy był także autorem podręcznika geografii Węgier, w którym szeroko opisuje Tatry. W 1872 został opublikowany jego artykuł dotyczący klimatologii m.in. Orawy.
W tatrzańskim nazewnictwie niemieckim i węgierskim Hunfalvy został upamiętniony kilkoma nazwami, m.in. Wagi i Kotlinki pod Wagą. Upamiętniała go także nazwa Schroniska Hunfalvyego – drugiego z kolei schroniska w Dolinie Wielickiej istniejącego w latach 1878–1913. Hunfalvy został również uczczony nazwą jednej z budapeszteńskich ulic; w 1894 na jego rodzinnym domu w Wielkim Sławkowie odsłonięto tablicę pamiątkową, która jest tablicą wspólną na cześć jego i jego brata Pála. 24 października 2008 w ramach projektu miasta Kieżmark pt. Kežmarskí profesori, bratia Hunfalvovci, vedci európskeho formátu odsłonięta została na murach kieżmarskiego liceum tablica pamiątkowa poświęcona obu braciom. Następnego dnia podobną tablicę odsłonięto w pomieszczeniach urzędu gminnego w Wielkim Sławkowie.

title: János Hunfalvy

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = János Hunfalvy
 |imię i nazwisko org       = Johann Hunsdorfer
Hunfalvy János
 |grafika                   = Hunfalvy János Pollák.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[21 stycznia]] [[1820]]
 |miejsce urodzenia         = [[Wielki Sławków|Nagyszalók]]
[[Królestwo Węgier (1526–1867)|Królestwo Węgier]]
 |data śmierci              = [[6 grudnia]] [[1888]]
 |miejsce śmierci           = [[Budapeszt]], [[Austro-Węgry]]
 |zawód                     = geograf
profesor uniwersytecki
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:János Hunfalvy
}}
'''János Hunfalvy''' (ur. [[9 czerwca]] [[1820]] w Nagyszalók, dzisiejszy [[Wielki Sławków|Veľký Slavkov]] ({{niem.|Großschlagendorf}}), w ówczesnym [[Komitat Szepes|komitacie Szepes]], na [[Węgry|Węgrzech]], obecnie [[Słowacja]]; zm. [[6 grudnia]] [[1888]] w [[Budapeszt|Budapeszcie]]) – [[Węgry|węgierski]] [[geografia|geograf]], profesor uniwersytecki i członek (od 1859) [[Węgierska Akademia Nauk|Węgierskiej Akademii Nauk]]. Był bratem [[Pál Hunfalvy|Pála Hunfalvyego]] – etnografa i językoznawcy.

== Życiorys ==
Urodził się w spiskoniemieckiej rodzinie, pochodzącej z Hunsdorfu (obecnie [[Huncowce|Huncovce]] na Słowacji), jako Johann Hunsdorfer. Dopiero później jego imię i nazwisko zostało zmadziaryzowane<ref>''Wielka encyklopedia tatrzańska'' podaje, że obaj bracia zmadziaryzowali swoje nazwiska w 1842 r.</ref>. Uczył się w [[Liceum ewangelickie w Kieżmarku|liceum ewangelickim]] w [[Kieżmark]]u, następnie studiował w [[Miszkolc]]u i Eperjes (dzisiejszy [[Preszów]]). Studia uzupełniał w latach 1845–1846 na uniwersytetach w [[Berlin]]ie i [[Tybinga|Tybindze]].

W latach 1846–1851 był profesorem kieżmarskiego [[Liceum ewangelickie w Kieżmarku|liceum ewangelickiego]]. W latach 1848–1849 był uczestnikiem [[Powstanie węgierskie 1848|powstania węgierskiego]] okresu [[Wiosna Ludów|Wiosny Ludów]]. Po jego upadku został w 1851 pozbawiony profesury i uwięziony. Po zwolnieniu osiadł w [[Peszt|Peszcie]], gdzie pracował jako redaktor gazet. W 1861 uzyskał posadę profesora geografii, historii i statystyki w tamtejszej Wyższej Szkole Technicznej. Od 1870 wykładał geografię i kierował katedrą geografii na [[Uniwersytet im. Loránda Eötvösa w Budapeszcie|uniwersytecie w Peszcie]], zaś w 1887 został rektorem budapeszteńskiego uniwersytetu.

Swoje wycieczki i podróże opisywał w kilkunastu artykułach, część z nich dotyczy [[Tatry|Tatr]] i ich okolic, np. ''A Dunajecz völgye'' (1856), ''Kirándulás a Tengerszem csúsára'' (1857) i ''Ujabb kirándulás a Tátrába''. Hunfalvy był także autorem podręcznika geografii Węgier, w którym szeroko opisuje Tatry. W 1872 został opublikowany jego artykuł dotyczący klimatologii m.in. [[Orawa (region)|Orawy]].

W tatrzańskim nazewnictwie niemieckim i węgierskim Hunfalvy został upamiętniony kilkoma nazwami, m.in. [[Waga (Tatry)|Wagi]] i [[Kotlinka pod Wagą|Kotlinki pod Wagą]]. Upamiętniała go także nazwa [[Hotel górski „Śląski Dom”#Historia|Schroniska Hunfalvyego]] – drugiego z kolei schroniska w [[Dolina Wielicka|Dolinie Wielickiej]] istniejącego w latach 1878–1913. Hunfalvy został również uczczony nazwą jednej z budapeszteńskich ulic; w 1894 na jego rodzinnym domu w Wielkim Sławkowie odsłonięto tablicę pamiątkową, która jest tablicą wspólną na cześć jego i jego brata Pála. 24 października 2008 w ramach projektu miasta Kieżmark pt. ''Kežmarskí profesori, bratia Hunfalvovci, vedci európskeho formátu'' odsłonięta została na murach kieżmarskiego liceum tablica pamiątkowa poświęcona obu braciom. Następnego dnia podobną tablicę odsłonięto w pomieszczeniach urzędu gminnego w Wielkim Sławkowie.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko2= Paryski | imię2=Witold Henryk | autor link2= Witold Henryk Paryski | imię=Zofia | nazwisko=Radwańska-Paryska| autor link= Zofia Radwańska-Paryska |tytuł= Wielka encyklopedia tatrzańska | data=2004 | wydawca=Wydawnictwo Górskie | miejsce=Poronin | isbn=83-7104-009-1}}
* Bohuš mł., Ivan: ''Priekopníkom poznávania Vysokých Tatier (2)'', w: „Krásy Slovenska” R. 90, nr 7–8/2013, s. 70–73.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Hunfalvy, János}}
[[Kategoria:Ludzie związani z Tatrami]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1820]]
[[Kategoria:Węgierscy geografowie]]
[[Kategoria:Zmarli w 1888]]

title: János HunfalvyJohann Hunsdorfer · Hunfalvy János

Data i miejsce urodzenia: 21 stycznia 1820 · Nagyszalók · Królestwo Węgier

Data i miejsce śmierci: 6 grudnia 1888 · Budapeszt, Austro-Węgry

Zawód, zajęcie: geograf · profesor uniwersytecki


text:
# Droga krajowa nr 38 (Polska)
Droga krajowa nr 38 (DK38) – droga krajowa klasy G w województwie opolskim o długości ok. 42 km. Łączy Kędzierzyn-Koźle, a za pośrednictwem dróg krajowych nr 40 oraz nr 45 także miasta GOP-u oraz aglomeracji opolskiej z granicą polsko-czeską w miejscowości Pietrowice koło Głubczyc.
Droga krajowa 38 nie ma znaczenia transgranicznego dla ruchu ciężarowego, ponieważ bezpośrednio za granicą na czeskiej drodze krajowej nr 45 obowiązuje zakaz wjazdu samochodów ciężarowych o całkowitej masie dopuszczalnej powyżej 3,5 tony.

## Historia numeracji
Na przestrzeni lat trasa posiadała różne oznaczenia:

| Numer | Numer | Przebieg                                                    | Lata obowiązywania                 | Źródło                                                                                | Uwagi                                                                     |
| ----- | ----- | ----------------------------------------------------------- | ---------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------- |
| 418   | 38    | granica państwa – Pietrowice – Głubczyce – Kędzierzyn-Koźle | 418: 14 II 1986 – 2000 38: od 2000 | - Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. nr 3, poz. 16) - Polska: Atlas samochodowy 1:300 000. Wyd. pierwsze. Warszawa/Wrocław: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1992. ISBN 83-7000-080-0. Brak numerów stron w książce - Polska: Mapa samochodowa 1:700 000, wyd. 1, Szczecin: Wydawnictwo Kartograficzne KOMPAS, 1996–1997, ISBN 83-904373-2-5. Brak numerów stron w książce - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. z 1998 r. nr 160, poz. 1071) – wykaz dróg krajowych przed rokiem 2000 - Zarządzenie nr 6 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 9 maja 2000 r. w sprawie nowych numerów dróg krajowych, [w:] Rzeczpospolita [online], 4 lipca 2000. - Polska: Mapa samochodowa 1:700 000, wyd. XXVII, Dom Wydawniczy PWN, 2016, ISBN 978-83-7705-942-5. Brak numerów stron w książce | 1. nieznana numeracja przed 1986 rokiem 2. informacje dla ruchu ciężkiego |

## Dopuszczalny nacisk na oś
Od 13 marca 2021 roku na całej długości drogi dozwolony jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony z wyjątkiem określonych miejsc oznaczonych znakiem zakazu B-19.

### Do 13 marca 2021 r.
Wcześniej na całej długości drogi krajowej nr 38 był dopuszczalny ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 10 ton.

## Ważniejsze miejscowości leżące na trasie DK38
- Głubczyce
- Pawłowiczki
- Reńska Wieś (DK45)

title: Droga krajowa nr 38 (Polska)

wikitext:
{{inne znaczenia|2=[[Droga krajowa nr 38|inne artykuły o drogach krajowych nr 38]]}}
{{Droga infobox
 |typ                      = DK
 |kraj                     = PL
 |numer                    = 38
 |tabliczka                =
 |początek drogi           = [[Plik:EU-Icon.svg|Granica państwa]] [[Pietrowice]]
 |koniec drogi             = [[Reńska Wieś]] {{AS-droga|K|45}} {{AS-droga|W|418}}
 |data otwarcia            =
 |zbudowano                =
 |długość                  = 42
 |1. jezdnia               =
 |1. jezdnia opis          =
 |w budowie                =
 |2. jezdnia               =
 |2. jezdnia opis          =
 |jednostki                =
 |1. jednostka             = [[województwo opolskie|opolskie]]
 |2. jednostka             =
 |3. jednostka             =
 |4. jednostka             =
 |5. jednostka             =
 |6. jednostka             =
 |7. jednostka             =
 |8. jednostka             =
 |9. jednostka             =
 |10. jednostka            =
 |11. jednostka            =
 |12. jednostka            =
 |13. jednostka            =
 |14. jednostka            =
 |15. jednostka            =
 |16. jednostka            =
 |17. jednostka            =
 |18. jednostka            =
 |19. jednostka            =
 |1. łącznik - nazwa       =
 |1. łącznik - trasa       =
 |2. łącznik - nazwa       =
 |2. łącznik - trasa       =
 |mapa                     = POL DK 38 Mapa.svg
 |podpis mapy              =
 |mapa szczegółowa         =
 |podpis mapy szczegółowej =
 |zdjęcie                  = 2020-06 Grobniki (60) Droga krajowa nr 38.jpg
 |podpis zdjęcia           = Droga krajowa nr 38 w [[Grobniki|Grobnikach]]
 |przebieg określenie      =
 |trasa                    = {{AS-kontynuacja|ok|mks=CZ|K|45}}
{{AS-granica|ok|EU|PL-CZ|[[Pietrowice]]|[[Karniów]]}}
{{AS-kreska|ok}}
{{AS-węzeł|ok|RON|14,5|[[Głubczyce]]|W|416}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ|15|[[Głubczyce]]|W|416}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ|26|[[Ucieszków]]|W|417}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ|42|[[Reńska Wieś (powiat kędzierzyńsko-kozielski)|Reńska Wieś]]|K|45}} {{AS-droga|W|418}}
{{AS-kreska|ok}}
{{AS-kontynuacja|ok|K|45|kierunek=z|[[Racibórz]], [[Zabełków]]}}
{{AS-kontynuacja|ok|K|45|kierunek=do|[[Krapkowice]], [[Opole]]}}
{{AS-kontynuacja|ok|W|418|kierunek=do|[[Kędzierzyn-Koźle]]}}
 |commons                  = Category:National road 38 (Poland)
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
{{Współrzędne|50.1758N 17.7739E|dokładność=sek|umieść=na górze}}
'''Droga krajowa nr 38''' ('''DK38''') – [[droga krajowa]] [[Droga klasy G|klasy G]]<ref>{{Cytuj |url = https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/frontend/web/userfiles/articles/z/zarzadzenia-generalnego-dyrektor_40646/Zarzadzenie%20nr%2010%20zalacznik.pdf |tytuł= Załącznik do zarządzenia nr 10 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 19 kwietnia 2021 r. |autor = [[Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad]] |język = pl |opublikowany = gddkia.gov.pl |data dostępu = 2021-05-14 |format = [[Portable Document Format|PDF]]}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/frontend/web/userfiles/articles/z/zarzadzenia-generalnego-dyrektor_24305/zarzadzenie%2034.pdf| tytuł = Zarządzenie nr 34 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 3 października 2017 r. w sprawie klas istniejących dróg krajowych| autor = Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad| opublikowany = [[Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad|gddkia.gov.pl]]| data = | język = pl| data dostępu = 2017-10-22}}</ref> w [[województwo opolskie|województwie opolskim]] o długości ok. 42 [[kilometr|km]]. Łączy [[Kędzierzyn-Koźle]], a za pośrednictwem dróg krajowych [[Droga krajowa nr 40 (Polska)|nr 40]] oraz [[Droga krajowa nr 45 (Polska)|nr 45]] także miasta [[Górnośląski Okręg Przemysłowy|GOP]]-u oraz [[aglomeracja|aglomeracji]] [[Opole|opolskiej]] z [[granica państwowa|granicą]] polsko-czeską w miejscowości [[Pietrowice]] koło [[Głubczyce|Głubczyc]].

Droga krajowa 38 nie ma znaczenia transgranicznego dla ruchu ciężarowego, ponieważ bezpośrednio za granicą na czeskiej drodze krajowej [[Droga I/45 (Czechy)|nr 45]] obowiązuje zakaz wjazdu samochodów ciężarowych o całkowitej masie dopuszczalnej powyżej 3,5 tony.

== Historia numeracji ==
Na przestrzeni lat trasa posiadała różne oznaczenia:
{{Clear}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan=2 | Numer
! Przebieg
! Lata obowiązywania
! Źródło
! Uwagi
|-
! 418
! 38
| [[Przejście graniczne Pietrowice-Krnov|granica państwa]] – [[Pietrowice]] – [[Głubczyce]] – [[Kędzierzyn-Koźle]]
| style="text-align:left"| 418: 14 II 1986 – 2000
----
38: od 2000
| style="text-align:left"|
* ''Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych'' ({{Monitor Polski|1986|3|16}})
* {{Cytuj książkę | tytuł = Polska: Atlas samochodowy 1:300 000| wydawca = Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych| miejsce = Warszawa/[[Wrocław]]| rok = 1992| isbn = 83-7000-080-0| wydanie = pierwsze}}
* {{Cytuj |tytuł = Polska: Mapa samochodowa 1:700 000 |wydawca = [[Wydawnictwo Kartograficzne KOMPAS]] |miejsce = [[Szczecin]] |data = 1996-1997 |isbn = 83-904373-2-5 |wydanie = 1}}
* ''Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich'' ({{Dziennik Ustaw|1998|160|1071}}) – wykaz dróg krajowych przed rokiem 2000
* {{Cytuj |url = http://archiwum.rp.pl/artykul/284766-Zarzadzenie-nr-6-generalnego-dyrektora-drog-publicznych-z-9-maja-2000-r-w-sprawie-nowych-numerow-drog-krajowych.html |tytuł = Zarządzenie nr 6 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 9 maja 2000 r. w sprawie nowych numerów dróg krajowych |praca = [[Rzeczpospolita (gazeta)|Rzeczpospolita]] |dostęp = zamknięty |data = 2000-07-04}}
* {{Cytuj |tytuł = Polska: Mapa samochodowa 1:700 000 |wydawca = [[Dom Wydawniczy PWN]] |wydanie = XXVII |data = 2016 |isbn = 978-83-7705-942-5}}
| style="text-align:left"|
# nieznana numeracja przed 1986 rokiem
# [[#Dopuszczalny nacisk na oś|informacje dla ruchu ciężkiego]]
|-
|}

== Dopuszczalny nacisk na oś ==
Od 13 marca 2021 roku<ref name="ustawagrudniowa">''Ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw'' ({{Dziennik Ustaw|2021|54}})</ref> na całej długości drogi dozwolony jest ruch pojazdów o [[Nacisk osi|nacisku]] pojedynczej [[Oś napędowa|osi napędowej]] do 11,5 tony z wyjątkiem określonych miejsc oznaczonych [[Znaki zakazu|znakiem zakazu B-19]].

=== Do 13 marca 2021 r. ===
[[Plik:DK38 10ton.svg|60px|DK38]]
Wcześniej na całej długości drogi krajowej nr 38 był dopuszczalny ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 10 ton<ref>''Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t'' ({{Dziennik Ustaw|2017|878}})</ref>.

== Ważniejsze miejscowości leżące na trasie DK38 ==
* [[Głubczyce]]
* [[Pawłowiczki]]
* [[Reńska Wieś (powiat kędzierzyńsko-kozielski)|Reńska Wieś]] ([[Droga krajowa nr 45 (Polska)|DK45]])
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{OSM|relacja|318590|Droga krajowa nr 38}}

{{Drogi krajowe w Polsce}}

[[Kategoria:Drogi krajowe w Polsce|38]]

Początek drogi: Pietrowice

Koniec drogi: Reńska Wieś

Długość: 42 km

Województwa: opolskie

Czechy

granica państwa PL-CZ · Pietrowice — Karniów


text:
# Życiorys drugi świętego Franciszka z Asyżu
Życiorys drugi świętego Franciszka z Asyżu (łac. Vita secunda sancti Francisci, także Memoriale) – biografia św. Franciszka z Asyżu napisana przez Tomasza z Celano na przełomie lat 1246–1247.

## Historia
Autorem Vita secunda jest franciszkanin Tomasz z Celano. Jej redakcja była odpowiedzią na wyraźne polecenie kapituły generalnej zakonu, zgromadzonej w Genui 2 października 1244 za generalatu Krescencjusza z Jesi. Autor zamieścił niepublikowane fakty dotyczące nawrócenia Biedaczyny. Jego celem było też dokładne przedstawienie wyobrażenia o tym czym powinno być życie franciszkańskie w opinii założyciela wspólnoty minoryckiej. Vita secunda miała być integracją niezamieszczonych wcześniej materiałów, nie miała zastępować wcześniejszej Vita prima z 1229. Swego rodzaju dopełnieniem przedstawienia osoby św. Franciszka i jego woli był napisany z polecenia kolejnego generała Jana z Parmy w latach 1254–1257 Traktat o cudach. Podobnie jak inne wczesne biografie św. Franciszka Vita secunda zniknęła z nakazu zarządu zakonu z klasztorów franciszkańskich w 1266. Egzemplarz odnaleziono pod koniec XVIII wieku. Pierwsza edycja drukiem nastąpiła w 1806.
W najnowszym krytycznym wydaniu Vita secunda z 2011, autorzy podkreślili, iż w przekazach rękopiśmiennych, chociaż potocznie dzieło Celańczyka przyjęło się nazywać «życiorysem», powszechne jest nazywanie go raczej «wspomnieniem»: Memoriale in desiderio animae de gestis et virtutibus sanctissimi patris nostri Francisci (pol. Wspomnienie w pragnieniu duszy o czynach i cnotach najświętszego ojca naszego Franciszka) czy Memoriale gestorum et virtutum sancti Francisci (pol. Wspomnienie czynów i cnót świętego Franciszka).

## Struktura
Celańczyk podzielił dzieło na 167 rozdziałów różnej długości:
| - Prolog - Część pierwsza - Nawrócenie (rozdz. 1-11) - U Matki Bożej Anielskiej (rozdz. 12-13) - Styl życia Franciszka i jego braci (rozdz. 14-17) - Część druga - Wstęp - Duch proroctwa bł. Franciszka (rozdz. 1-24) - Ubóstwo (rozdz. 25) - Ubóstwo wspólnot (rozdz. 26-29) - Ubóstwo sprzętów (rozdz. 30-32) - Ubóstwo posłania (rozdz. 33-34) - Niechęć do pieniądza (rozdz. 35-38) - Ubóstwo ubioru (rozdz. 39-40) - Jałmużna (rozdz. 41-48) - Wyrzekający się świata (rozdz. 49-50) - Współczucie dla ubogich (rozdz. 51-60) - Modlitwa (rozdz. 61-67) - Rozumienie Pisma Świętego i przepowiadanie (rozdz. 68-77) - Przeciwko zażyłościom z kobietami (rozdz. 78-80) - Walka z pokusami (rozdz. 81-83) | - - Walka z demonami (rozdz. 84-87) - Radość w Duchu (rozdz. 88-92) - Próżna radość (rozdz. 93-97) - Ukrywanie stygmatów (rozdz. 98-101) - Pokora (rozdz. 102-110) - Posłuszeństwo (111-114) - Dobry i zły przykład (115-117) - Przeciwko bezczynności i próżniakom (rozdz. 118-121) - Słudzy Słowa Bożego (rozdz. 122-123) - Kontemplacja Stwórcy w stworzeniach (rozdz. 124-130) - Miłość (rozdz. 131-137) - Obmowa (rozdz. 138) - Minister generalny i inni ministrowie (rozdz. 139-141) - Święta prostota (rozdz. 142-147) - Pobożność (rozdz. 148-154) - Ubogie Panie (rozdz. 155-157) - Pochwała reguły (rozdz. 158-159) - Choroby świętego (rozdz. 160-161) - Transitus (rozdz. 162-166) - Modlitwa towarzyszy (rozdz. 167) |

wikitext:
{{Książka infobox
 |tytuł             = Życiorys drugi
 |tytuł oryginalny  = Vita secunda sancti Francisci
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |alt grafiki       =
 |autor             = [[Tomasz z Celano]]
 |tematyka          = religijna
 |typ utworu        = [[biografia]]
 |data powstania    =
 |miejsce wydania   = [[Włochy]]
 |język             = [[łacina]]
 |data wydania      = [[1247 w literaturze|1247]]
 |wydawca           =
 |poprzednia        = ''[[Żywot naszego ojca, błogosławionego Franciszka]]''
 |następna          = ''Traktat o cudach''
 |commons           =
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
'''Życiorys drugi świętego Franciszka z Asyżu''' ({{łac.|Vita secunda sancti Francisci}}, także ''Memoriale'') – biografia [[Franciszek z Asyżu|św. Franciszka z Asyżu]] napisana przez [[Tomasz z Celano|Tomasza z Celano]] na przełomie lat 1246–1247.

== Historia ==
Autorem ''Vita secunda'' jest [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanin]] Tomasz z Celano. Jej redakcja była odpowiedzią na wyraźne polecenie [[Kapituła generalna|kapituły generalnej]] zakonu, zgromadzonej w [[Genua|Genui]] 2 października 1244 za [[Generał (zakon)|generalatu]] [[Krescencjusz z Jesi|Krescencjusza z Jesi]]. Autor zamieścił niepublikowane fakty dotyczące [[Nawrócenie|nawrócenia]] ''Biedaczyny''. Jego celem było też dokładne przedstawienie wyobrażenia o tym czym powinno być życie franciszkańskie w opinii założyciela wspólnoty minoryckiej. ''Vita secunda'' miała być integracją niezamieszczonych wcześniej materiałów, nie miała zastępować wcześniejszej ''[[Życiorys pierwszy świętego Franciszka z Asyżu|Vita prima]]'' z 1229. Swego rodzaju dopełnieniem przedstawienia osoby św. Franciszka i jego woli był napisany z polecenia kolejnego generała [[Jan z Parmy|Jana z Parmy]] w latach 1254–1257 ''Traktat o cudach''. Podobnie jak inne wczesne biografie św. Franciszka ''Vita secunda'' zniknęła z nakazu zarządu zakonu z klasztorów franciszkańskich w 1266. Egzemplarz odnaleziono pod koniec XVIII wieku. Pierwsza edycja drukiem nastąpiła w 1806<ref>{{Cytuj książkę | autor r = Saverio Colombarini | rozdział = Vita secunda di San Francesco d'Assisi di Tommaso da Celano | tytuł = Fonti francescane. Editio minor | wydawca = Editrici Francescane | miejsce = Asyż | rok = 1995 | strony = 326 | isbn = 88-8135-001-7 | język=it}}</ref>.

W najnowszym krytycznym wydaniu ''Vita secunda'' z 2011, autorzy podkreślili, iż w przekazach rękopiśmiennych, chociaż potocznie dzieło ''Celańczyka'' przyjęło się nazywać «życiorysem», powszechne jest nazywanie go raczej «wspomnieniem»: ''Memoriale in desiderio animae de gestis et virtutibus sanctissimi patris nostri Francisci'' (pol. Wspomnienie w pragnieniu duszy o czynach i cnotach najświętszego ojca naszego Franciszka) czy ''Memoriale gestorum et virtutum sancti Francisci'' (pol. Wspomnienie czynów i cnót świętego Franciszka)<ref>{{Cytuj książkę |autor =Felice Accrocca | autor2 =Aleksander Horowski | tytuł =Thomas de Celano, Memoriale. Editio critico-synoptica duarum redactionum ad fidem codicum manuscriptorum | wydawca =Istituto Storico dei Cappuccini | miejsce =Rzym | rok =2011 | isbn = 978-88-88001-79-1| język=it}}</ref>.

== Struktura ==
''Celańczyk'' podzielił dzieło na 167 rozdziałów różnej długości:
{|
|- mjh
| width=50%|
* Prolog
* Część pierwsza
** Nawrócenie (rozdz. 1-11)
** U Matki Bożej Anielskiej (rozdz. 12-13)
** Styl życia Franciszka i jego braci (rozdz. 14-17)
* Część druga
** Wstęp
** Duch proroctwa bł. Franciszka (rozdz. 1-24)
** Ubóstwo (rozdz. 25)
** Ubóstwo wspólnot (rozdz. 26-29)
** Ubóstwo sprzętów (rozdz. 30-32)
** Ubóstwo posłania (rozdz. 33-34)
** Niechęć do pieniądza (rozdz. 35-38)
** Ubóstwo ubioru (rozdz. 39-40)
** Jałmużna (rozdz. 41-48)
** Wyrzekający się świata (rozdz. 49-50)
** Współczucie dla ubogich (rozdz. 51-60)
** Modlitwa (rozdz. 61-67)
** Rozumienie Pisma Świętego i przepowiadanie (rozdz. 68-77)
** Przeciwko zażyłościom z kobietami (rozdz. 78-80)
** Walka z pokusami (rozdz. 81-83)
| width=50%|
** Walka z demonami (rozdz. 84-87)
** Radość w Duchu (rozdz. 88-92)
** Próżna radość (rozdz. 93-97)
** Ukrywanie stygmatów (rozdz. 98-101)
** Pokora (rozdz. 102-110)
** Posłuszeństwo (111-114)
** Dobry i zły przykład (115-117)
** Przeciwko bezczynności i próżniakom (rozdz. 118-121)
** Słudzy Słowa Bożego (rozdz. 122-123)
** Kontemplacja Stwórcy w stworzeniach (rozdz. 124-130)
** Miłość (rozdz. 131-137)
** Obmowa (rozdz. 138)
** Minister generalny i inni ministrowie (rozdz. 139-141)
** Święta prostota (rozdz. 142-147)
** Pobożność (rozdz. 148-154)
** Ubogie Panie (rozdz. 155-157)
** Pochwała reguły (rozdz. 158-159)
** Choroby świętego (rozdz. 160-161)
** Transitus (rozdz. 162-166)
** Modlitwa towarzyszy (rozdz. 167)
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Franciszkanizm}}

[[Kategoria:Literatura średniowiecznołacińska]]
[[Kategoria:Franciszkanizm]]

title: Życiorys drugiVita secunda sancti Francisci

Autor: Tomasz z Celano

Tematyka: religijna

Typ utworu: biografia

Miejsce wydania: Włochy

Język: łacina

poprzednia · Żywot naszego ojca, błogosławionego Franciszka: następna · Traktat o cudach


text:
# Scandal mac Bécce
Scandal mac Bécce (zm. 646 r.) – król ludu Cruithni na terenie Ulaidu (Ulster) z dynastii Dál nAraidi od ok. 637 r. do swej śmierci, syn Bécca, bratanka króla Ulaidu Fiachny II Lurgana mac Báetáin (zm. 626 r.) oraz wnuka Báetána mac Echach, króla Dál nAraidi.
W VI i VII w. królestwo Dál nAraidi należało do luźnej konfederacji plemion Cruithni w Ulaidzie (Ulster). Jedna gałąź królewskiej dynastii z Mag Line zapewne wywędrowała na północ, osiedlając się w Mag nEinli (Eilne), równinie między rzekami Bann a Bush w hr. Antrim. Bowiem syn Scandala, Dúngal Eilni (zm. 681 r.) nosił przydomek skojarzony z tą równiną. Ten rejon był zdobyty przez królów z Mag Line w połowie siódmego stulecia. Księga z Leinsteru nie wymienia Skandala na liście królów Dál nAraidi. Źródła nazywają go królem Cruithni. Skandal był zaangażowany w ataki na iryjską Dál Riatę w północno-wschodnim hr. Antrim i jego kościół Armoy. Kroniki rejestrują, że Skandal zginął w 646 r. Pozostawił po sobie trzech synów (niektórzy uczeni błędnie zaliczają Congala Cáecha (Cláena) do jego synów):
- Máel Cáich mac Scannail (zm. 666 r.), król Cruithni
- Dúngal Eilni mac Scandail (zm. 681), król Cruithni
- Cummascach (wzm. 670), ojciec syna:
  - Congalach mac Cummascaig (ok. 697), król Cruithni
    - Dub dá Inber mac Congalaig (zm. 727), król Cruithni i Dál nAraidi

title: Scandal mac Bécce

wikitext:
'''Scandal mac Bécce''' (zm. [[646]] r.) – król ludu [[Cruithni]] na terenie [[Ulaid]]u ([[Ulster]]) z dynastii [[Dál nAraidi]] od ok. [[637]] r. do swej śmierci, syn Bécca, bratanka króla [[Ulaid]]u [[Fiachna II Lurgan|Fiachny II Lurgana mac Báetáin]] (zm. [[626]] r.) oraz wnuka Báetána mac Echach, króla [[Dál nAraidi]].

W [[VI wiek|VI]] i [[VII wiek|VII w.]] królestwo [[Dál nAraidi]] należało do luźnej konfederacji plemion Cruithni w [[Ulaid]]zie (Ulster). Jedna gałąź królewskiej dynastii z Mag Line zapewne wywędrowała na północ, osiedlając się w Mag nEinli (Eilne), równinie między rzekami Bann a Bush w [[Hrabstwo Antrim|hr. Antrim]]. Bowiem syn Scandala, Dúngal Eilni (zm. [[681]] r.) nosił przydomek skojarzony z tą równiną. Ten rejon był zdobyty przez królów z Mag Line w połowie siódmego stulecia. ''[[Księga z Leinster|Księga z Leinsteru]]'' nie wymienia Skandala na liście królów Dál nAraidi. Źródła nazywają go królem Cruithni. Skandal był zaangażowany w ataki na iryjską [[Dalriada|Dál Riatę]] w północno-wschodnim [[Hrabstwo Antrim|hr. Antrim]] i jego kościół Armoy. Kroniki rejestrują, że Skandal zginął w [[646]] r. Pozostawił po sobie trzech synów (niektórzy uczeni błędnie zaliczają [[Congal II Cláen|Congala Cáecha (Cláena)]] do jego synów):
* Máel Cáich mac Scannail (zm. [[666]] r.), król Cruithni
* [[Dúngal Eilni]] mac Scandail (zm. 681), król Cruithni
* Cummascach (wzm. 670), ojciec syna:
** Congalach mac Cummascaig (ok. 697), król Cruithni
*** Dub dá Inber mac Congalaig (zm. 727), król Cruithni i Dál nAraidi

== Bibliografia ==
* Charles-Edwards T. M., ''Early Christian Ireland'', Cambridge University Press 2004, s. 54-55, 56 (mapa), 58-60, 99, {{ISBN|0-521-36395-0}}.
* Mac Niocaill G., ''Ireland before the Vikings'', Gill and Macmillan, Dublin 1972, s. 138.
* ''The Chronicle of Ireland'', transl. with an introduction and notes T. M. Charles-Edwards, Vol. 1, Liverpool University Press 2006, s. 145, {{ISBN|978-0-85323-959-8}}.

{{Władcy Dál nAraidi}}

[[Kategoria:Władcy Ulaidu]]
[[Kategoria:Zmarli w VII wieku]]


text:
# Ormiańsko-azerski konflikt etniczny (1905–1906)
Ormiańsko-azerski konflikt etniczny – fala starć i pogromów na tle etnicznym, jaka miała miejsce na terenach Azerbejdżanu rosyjskiego (Zakaukazie Wschodnie) w czasie rewolucji w latach 1905–1906. Do najkrwawszych zajść doszło w Baku, Nachiczewaniu i na terenie Górskiego Karabachu. Według różnych szacunków ofiarami zamieszek padło od 3 tys. do 10 tys. osób, z czego większość była Azerami (według oficjalnej nomenklatury rosyjskiej: Tatarami kaukaskimi, muzułmanami).

## Tło wydarzeń
Północna część terytorium zamieszkiwanego przez Azerów została przyłączona do Imperium Rosyjskiego na mocy traktatów w Giulistanie i Turkmanczaju, kończących dwie kolejne wojny rosyjsko-perskie: z lat 1804–1813 oraz 1826–1828. Natychmiast po zakończeniu drugiego z konfliktów na teren Azerbejdżanu rosyjskiego (określanego oficjalnie jako Zakaukazie Wschodnie) zaczęła napływać ludność odmienna etnicznie od rdzennych mieszkańców. Najliczniejszą grupę stanowili Ormianie, w drugiej kolejności Gruzini, Rosjanie i przedstawiciele innych słowiańskich narodów Imperium. Dynamiczny rozwój gospodarczy Azerbejdżanu rosyjskiego, związany z zapoczątkowanym w 1872 boomem naftowym w regionie Baku, zachęcał do osiedlania się w mieście także przybyszów spoza Imperium Rosyjskiego. Największe znaczenie miała imigracja ormiańska. Tylko w latach 1828–1830 na ziemie azerskie napłynęło 120 tys. Ormian, wyjeżdżających z Persji i Turcji. Kolejna znacząca grupa emigrantów ormiańskich pojawiła się w Azerbejdżanie rosyjskim po masakrze ludności ormiańskiej w tureckiej Anatolii wschodniej w latach 90. XIX w.. Według amerykańskiego historyka J. McCarthy’ego, którego oceny polski autor P. Kwiatkiewicz uważa jednak za przesadzone, od 1828 do 1920 na terytorium Azerbejdżanu osiedliło się 660 tys. Ormian. Władze carskie popierały napływ Ormian do Azerbejdżanu, namiestnicy Kaukazu w swojej polityce narodowościowej faworyzowali tę grupę etniczną kosztem miejscowych muzułmanów.
W odróżnieniu od innych emigrantów napływających do Azerbejdżanu, Ormianie zaczęli z czasem postrzegać Azerbejdżan jako terytorium należne im ze względów historycznych, część Wielkiej Armenii, a zarazem część niepodległego państwa narodu ormiańskiego, które zamierzali zbudować. Dążenia ormiańskie spotykały się z negatywnym przyjęciem rdzennej, muzułmańskiej ludności azerskiej. Narodowy ruch ormiański rozwijał się dynamicznie, w 1890 utworzona została Armeńska Federacja Rewolucyjna (Dasznakcutiun, dasznacy), łącząca program emancypacji narodowej z postulatami socjaldemokratycznymi. Partia ta początkowo uznawała za swojego głównego wroga Turcję, jednak już po kilku latach od powstania zwróciła się przeciwko carskiej Rosji pod wpływem polityki namiestnika Kaukazu Grigorija Golicyna, który podjął działania na rzecz rusyfikacji szkół ormiańskich i przeciwko Kościołowi Ormiańskiemu.
Antagonizm azersko-ormiański narastał także na tle ekonomicznym. Podczas gdy muzułmanie byli z reguły robotnikami, a w znacznej części żyli na wsi, Ormianie zajmowali się handlem i często posiadali własne przedsiębiorstwa, a koncentrowali się w miastach.

## Konflikt etniczny
Starcia ormiańsko-azerskie w 1905 były pierwszymi krwawymi walkami między Ormianami i Azerami na terenie Azerbejdżanu rosyjskiego. Gdy wybuchły, w regionie trwały już wystąpienia robotników bakijskich, rozpoczęte przez strajk generalny 13/26 grudnia 1904. Według Bohdana i Krzysztofa Baranowskich starcia na tle etnicznym zostały sprowokowane przez carską policję, Tadeusz Świętochowski twierdzi natomiast, że nie ma dowodów, by wyciągać takie wnioski. Jego zdaniem administracja rosyjska jedynie uchyliła się od uspokojenia nastrojów w dwóch wrogo nastawionych do siebie społecznościach, a następnie w opieszały sposób powstrzymywała walki między nimi.
Walki między Ormianami i Azerami rozpoczęły się w lutym 1905 w Baku, następnie przeniosły się na pozostałą część Zakaukazia, wszędzie, gdzie muzułmanie i Ormianie żyli obok siebie. Obie strony oskarżały się wzajemnie o rozpoczęcie starć: według Azerów pierwszymi ofiarami walk byli muzułmański właściciel sklepu oraz uczeń, zdaniem Ormian to Azerowie jako pierwsi dokonali morderstw na członkach ormiańskiej społeczności Baku. W ciągu czterodniowych walk w mieście zginęło 218 Ormian i 126 Azerów. Do szczególnie zażartych walk doszło na terenie Górskiego Karabachu. Starcia etniczne miały miejsce zarówno w miastach, jak i na wsi. Łączna liczba ofiar wyniosła od 3 do 10 tys. osób lub nawet kilkanaście tysięcy osób, całkowicie zniszczonych zostało 158 wsi zamieszkiwanych przez Azerów oraz 128 wiosek ormiańskich (dane dotyczące miejscowości podawane przez Ormian. Mniejsze straty ormiańskie wynikały z faktu, iż lepiej zorganizowany ruch narodowy Ormian posiadał własne oddziały bojowców (związanych z Armeńską Federacją Rewolucyjną), podczas gdy społeczność muzułmańska była podzielona wewnętrznie i gorzej zorganizowana. Dopiero jesienią 1905 Azerowie powołali do życia tajną organizację Obrona (Difai). Deklarowała ona walkę z Rosją, prowadzoną także przy pomocy metod terrorystycznych, tworzyła także oddziały, które miały bronić Azerów przed atakami ze strony Ormian.
W prasie międzynarodowej wydarzenia w rosyjskim Azerbejdżanie były przedstawiane w sposób wyraźnie przychylny dla Ormian.
Azersko-ormiański konflikt etniczny lat 1905–1906 odegrał, obok dyskusji o azerskim języku literackim, decydującą rolę w procesie kształtowania się azerskiej tożsamości narodowej.

wikitext:
{{Operacja militarna inna niż wojna infobox
 |nazwa                  = Ormiańsko-azerski konflikt etniczny
 |nazwa polska           =
 |grafika                = Neft.jpg
 |opis grafiki           = Patrol [[Kozacy|kozaków]] na polach naftowych w [[Baku]]
 |konflikt               = [[rewolucja 1905 roku]]
 |czas konfliktu         = 1905–1906
 |miejsce konfliktu      = [[Kaukaz (region)|Kaukaz]]
 |terytorium             = [[Imperium Rosyjskie]]
 |strona 1               = [[Ormianie]]
 |strona 2               = [[muzułmanin|muzułmanie]] (głównie [[Azerowie]])
 |podmiot interweniujący = {{państwo|RUS|1721}}
 |przyczyny operacji     =
 |cele operacji          =
 |podstawy prawne        =
 |dowództwo operacji     =
 |czas operacji          =
 |miejsce operacji       =
 |obszar operacji        =
 |siły interwenienta     =
 |operacje składowe      =
 |rezultaty operacji     = stłumienie zamieszek przez wojska rosyjskie
 |straty interwenienta   =
 |straty 1               =
 |straty 2               =
 |ofiary cywilne         =
 |straty wojskowe        =
 |commons                =
}}
[[Plik:Azeri (tatar) victim in Baku.jpg|200px|right|thumb|Azerska ofiara zamieszek w Baku]]
[[Plik:Natchivanm.jpg|200px|right|thumb|Ciała Ormian zamordowanych w starciach etnicznych w Nachiczewaniu]]
'''Ormiańsko-azerski konflikt etniczny''' – fala starć i pogromów na tle etnicznym, jaka miała miejsce na terenach [[Azerbejdżan pod panowaniem rosyjskim|Azerbejdżanu rosyjskiego]] (Zakaukazie Wschodnie) w czasie [[rewolucja 1905 roku|rewolucji]] w latach 1905–1906. Do najkrwawszych zajść doszło w [[Baku]], [[Nachiczewan (miasto)|Nachiczewaniu]] i na terenie [[Górski Karabach|Górskiego Karabachu]]. Według różnych szacunków ofiarami zamieszek padło od 3 tys. do 10 tys. osób, z czego większość była Azerami (według oficjalnej [[nazewnictwo|nomenklatury]] rosyjskiej: Tatarami kaukaskimi, muzułmanami).

== Tło wydarzeń ==
Północna część terytorium zamieszkiwanego przez Azerów [[Azerbejdżan pod panowaniem rosyjskim|została przyłączona]] do [[Imperium Rosyjskie]]go na mocy traktatów w Giulistanie i Turkmanczaju, kończących dwie kolejne wojny rosyjsko-perskie: z lat [[wojna rosyjsko-perska (1804-1813)|1804–1813]] oraz [[wojna rosyjsko-perska (1826-1828)|1826–1828]]. Natychmiast po zakończeniu drugiego z konfliktów na teren Azerbejdżanu rosyjskiego (określanego oficjalnie jako Zakaukazie Wschodnie) zaczęła napływać ludność odmienna etnicznie od rdzennych mieszkańców. Najliczniejszą grupę stanowili [[Ormianie]], w drugiej kolejności [[Gruzini]], [[Rosjanie]] i przedstawiciele innych słowiańskich narodów Imperium. Dynamiczny rozwój gospodarczy Azerbejdżanu rosyjskiego, związany z zapoczątkowanym w 1872 boomem naftowym w regionie [[Baku]], zachęcał do osiedlania się w mieście także przybyszów spoza Imperium Rosyjskiego<ref name="kw46">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kwiatkiewicz | imię = P. | tytuł = Przemiany polityczne w Azerbejdżanie. Od republiki radzieckiej do współczesnego państwa | data = 2013 | wydawca = Wydawnictwo Adam Marszałek | miejsce = Toruń | isbn = 9788377805329| strony = 46-47}}</ref>. Największe znaczenie miała imigracja ormiańska. Tylko w latach 1828–1830 na ziemie azerskie napłynęło 120 tys. Ormian, wyjeżdżających z [[Cesarstwo Iranu|Persji]] i [[Imperium Osmańskie|Turcji]]<ref name="kw46"/>. Kolejna znacząca grupa emigrantów ormiańskich pojawiła się w Azerbejdżanie rosyjskim po masakrze ludności ormiańskiej w tureckiej [[Anatolia|Anatolii]] wschodniej w latach 90. XIX w.<ref name="sw45">{{Cytuj książkę | nazwisko = Świętochowski | imię = Tadeusz | tytuł = Azerbejdżan | data = 2006 | wydawca = TRIO | miejsce = Warszawa | isbn = 83-7436-037-2 | strony = 45-49}}</ref>. Według amerykańskiego historyka J. McCarthy’ego, którego oceny polski autor [[Piotr Kwiatkiewicz|P. Kwiatkiewicz]] uważa jednak za przesadzone, od 1828 do 1920 na terytorium Azerbejdżanu osiedliło się 660 tys. Ormian<ref name="kw48">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kwiatkiewicz | imię = P. | tytuł = Przemiany polityczne w Azerbejdżanie. Od republiki radzieckiej do współczesnego państwa | data = 2013 | wydawca = Wydawnictwo Adam Marszałek | miejsce = Toruń | isbn = 9788377805329| strony = 48-49}}</ref>. Władze carskie popierały napływ Ormian do Azerbejdżanu, namiestnicy Kaukazu w swojej polityce narodowościowej faworyzowali tę grupę etniczną kosztem miejscowych [[islam|muzułmanów]]<ref name="sw45"/>.

W odróżnieniu od innych emigrantów napływających do Azerbejdżanu, Ormianie zaczęli z czasem postrzegać Azerbejdżan jako terytorium należne im ze względów historycznych, część [[Wielka Armenia|Wielkiej Armenii]], a zarazem część niepodległego państwa narodu ormiańskiego, które zamierzali zbudować. Dążenia ormiańskie spotykały się z negatywnym przyjęciem rdzennej, muzułmańskiej ludności azerskiej<ref name="kw48"/>. Narodowy ruch ormiański rozwijał się dynamicznie, w 1890 utworzona została [[Armeńska Federacja Rewolucyjna]] (Dasznakcutiun, dasznacy), łącząca program emancypacji narodowej z postulatami [[socjaldemokracja|socjaldemokratycznymi]]<ref name="sw45"/>. Partia ta początkowo uznawała za swojego głównego wroga Turcję, jednak już po kilku latach od powstania zwróciła się przeciwko carskiej Rosji pod wpływem polityki namiestnika Kaukazu [[Grigorij Golicyn|Grigorija Golicyna]], który podjął działania na rzecz [[rusyfikacja|rusyfikacji]] szkół ormiańskich i przeciwko [[Apostolski Kościół Ormiański|Kościołowi Ormiańskiemu]]<ref name="sw45"/>.

Antagonizm azersko-ormiański narastał także na tle ekonomicznym. Podczas gdy muzułmanie byli z reguły robotnikami, a w znacznej części żyli na wsi, Ormianie zajmowali się handlem i często posiadali własne przedsiębiorstwa, a koncentrowali się w miastach<ref name="sw45"/>.

== Konflikt etniczny ==
Starcia ormiańsko-azerskie w 1905 były pierwszymi krwawymi walkami między Ormianami i Azerami na terenie Azerbejdżanu rosyjskiego. Gdy wybuchły, w regionie trwały już wystąpienia robotników bakijskich, rozpoczęte przez strajk generalny 13/26 grudnia 1904<ref name="kw48"/>. Według [[Bohdan Baranowski|Bohdana]] i [[Krzysztof Baranowski (historyk)|Krzysztofa Baranowskich]] starcia na tle etnicznym zostały sprowokowane przez carską policję<ref>{{Cytuj książkę | autor = Baranowski B., Baranowski K. | tytuł = Historia Azerbejdżanu | data = 1987 | wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich | miejsce = Wrocław | isbn = 8304018063| strony = 193}}</ref>, [[Tadeusz Świętochowski]] twierdzi natomiast, że nie ma dowodów, by wyciągać takie wnioski. Jego zdaniem administracja rosyjska jedynie uchyliła się od uspokojenia nastrojów w dwóch wrogo nastawionych do siebie społecznościach, a następnie w opieszały sposób powstrzymywała walki między nimi<ref name="sw45"/>.

Walki między Ormianami i Azerami rozpoczęły się w lutym 1905 w Baku, następnie przeniosły się na pozostałą część Zakaukazia, wszędzie, gdzie muzułmanie i Ormianie żyli obok siebie<ref name="sw45"/>. Obie strony oskarżały się wzajemnie o rozpoczęcie starć: według Azerów pierwszymi ofiarami walk byli muzułmański właściciel sklepu oraz uczeń, zdaniem Ormian to Azerowie jako pierwsi dokonali morderstw na członkach ormiańskiej społeczności Baku. W ciągu czterodniowych walk w mieście zginęło 218 Ormian i 126 Azerów<ref name="cor">{{Cytuj książkę | autor = Cornell S. | tytuł = Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus | data = 2000 | wydawca = Taylor & Francis| isbn = 9780203988879| strony = 55-56}}</ref>. Do szczególnie zażartych walk doszło na terenie Górskiego Karabachu<ref name="sw45"/><ref name="kw48"/>. Starcia etniczne miały miejsce zarówno w miastach, jak i na wsi. Łączna liczba ofiar wyniosła od 3 do 10 tys. osób<ref name="sw45"/> lub nawet kilkanaście tysięcy osób<ref name="kw48"/>, całkowicie zniszczonych zostało 158 wsi zamieszkiwanych przez Azerów oraz 128 wiosek ormiańskich<ref name="sw45"/> (dane dotyczące miejscowości podawane przez Ormian<ref>{{Cytuj książkę | autor = Cornell S. | tytuł = Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus | data = 2000 | wydawca = Taylor & Francis| isbn = 9780203988879| strony = 69}}</ref>. Mniejsze straty ormiańskie wynikały z faktu, iż lepiej zorganizowany ruch narodowy Ormian posiadał własne oddziały bojowców (związanych z Armeńską Federacją Rewolucyjną), podczas gdy społeczność muzułmańska była podzielona wewnętrznie i gorzej zorganizowana<ref name="sw45"/><ref name="cor"/>. Dopiero jesienią 1905 Azerowie powołali do życia tajną organizację Obrona (Difai). Deklarowała ona walkę z Rosją, prowadzoną także przy pomocy metod terrorystycznych, tworzyła także oddziały, które miały bronić Azerów przed atakami ze strony Ormian<ref name="sw45"/>.

W prasie międzynarodowej wydarzenia w rosyjskim Azerbejdżanie były przedstawiane w sposób wyraźnie przychylny dla Ormian<ref name="sw45"/>.

Azersko-ormiański konflikt etniczny lat 1905–1906 odegrał, obok dyskusji o azerskim języku literackim, decydującą rolę w procesie kształtowania się azerskiej tożsamości narodowej<ref name="kw48"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:1905 w Rosji]]
[[Kategoria:1906 w Rosji]]
[[Kategoria:Historia Armenii]]
[[Kategoria:Historia Azerbejdżanu]]

title: Ormiańsko-azerski konflikt etniczny

Konflikt: rewolucja 1905 roku

Miejsce konfliktu: Kaukaz

Terytorium: Imperium Rosyjskie

title: Strony konfliktu

Ormianie: muzułmanie (głównie Azerowie)


text:
# Napajedla
Napajedla (niem. Napagedl) – miasto w Czechach (Morawy), w powiecie Zlin w kraju zlińskim; 7,5 tys. mieszkańców. Powierzchnia miasta wynosi 1980 ha (31 grudnia 2003).
Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1362. W XIV w. mała osada rozrosła się do miasteczka, które w XIX w. otrzymało prawa miejskie. Na rynku wznosi się neorenesansowy ratusz z 1904 (zaprojektowany przez arch. Dominika Faya). Najciekawszym obiektem jest pałac z XVIII w. z pałacowym parkiem w stylu francuskim i angielskim. W 1935 w miejscowości powstał jeden z zakładów Baty, zajmujący się produkcją wyrobów gumowych – Fatra a.s.
W pobliżu znajduje się duży camping Pahrbek.

## Demografia
| Rok             | 1970  | 1980  | 1991  | 2001  | 2003  | 2007  |
| --------------- | ----- | ----- | ----- | ----- | ----- | ----- |
| Liczba ludności | 5 790 | 7 747 | 7 784 | 7 607 | 7 662 | 7 512 |

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

title: Napajedla

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Napajedla
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Napajedla-radnice.JPG
 |opis zdjęcia                 = Ratusz
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         = Napajedla-znak.gif
 |flaga                        = Napajedla CZ flag.svg
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = kraj zliński
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Powiat Zlín|Zlín]]
 |powierzchnia                 = 19,8
 |wysokość                     = 200
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 7497
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 49°10′24″N 17°30′49″E
 |commons                      = Category:Napajedla
 |www                          = http://www.napajedla.cz/
}}
'''Napajedla''' ({{niem.|Napagedl}}) – miasto w [[Czechy|Czechach]] (Morawy), w [[powiat Zlín|powiecie Zlin]] w [[Kraj zliński|kraju zlińskim]]; 7,5 tys. mieszkańców. Powierzchnia miasta wynosi 1980 [[hektar|ha]] (31 grudnia 2003).

Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1362. W XIV w. mała osada rozrosła się do miasteczka, które w XIX w. otrzymało prawa miejskie. Na rynku wznosi się neorenesansowy ratusz z 1904 (zaprojektowany przez arch. Dominika Faya). Najciekawszym obiektem jest pałac z XVIII w. z pałacowym parkiem w stylu francuskim i angielskim. W 1935 w miejscowości powstał jeden z zakładów [[Bata (przedsiębiorstwo)|Baty]], zajmujący się produkcją wyrobów gumowych – Fatra a.s.

W pobliżu znajduje się duży camping Pahrbek.

== Demografia ==
{| class="wikitable" style="text-align:right"
|-
!style="background:#ddffdd"|Rok
!style="background:#f3fff3"|'''1970'''
!style="background:#f3fff3"|'''1980'''
!style="background:#f3fff3"|'''1991'''
!style="background:#f3fff3"|'''2001'''
!style="background:#f3fff3"|'''2003'''
!style="background:#f3fff3"|'''2007'''
|-
!style="background:#ddffdd"|Liczba ludności
| 5 790
| 7 747
| 7 784
| 7 607
| 7 662
| 7 512
|}

''Źródło: [http://www.czso.cz Czeski Urząd Statystyczny]''

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.napajedla.cz Strona miasta]

{{Powiat Zlin}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w kraju zlińskim]]
[[Kategoria:Powiat Zlin]]

title: Napajedla

Herb: Flaga

Państwo: Czechy

Kraj: zliński

Powiat: Zlín

Zarządzający: Robert Podlas↗


text:
# Kymijoki
Kymijoki (szw. Kymmene älv) – rzeka w południowo-wschodniej Finlandii o długości 204 km i powierzchni dorzecza 37 107 km². Wypływa z jeziora Päijänne i uchodzi do Zatoki Fińskiej w pobliżu miasta Kotka. Kotka, Anjalankoski i Kuusankoski, leżące nad rzeką, są głównymi centrami produkcji ścieru i papieru.

title: Kymijoki

wikitext:
{{Rzeka infobox
 |nazwa                               = Kymijoki<br />Kymmene älv
 |zdjęcie                             = Kymijoki 1.jpg
 |opis zdjęcia                        =
 |kontynent                           = Europa
 |państwo                             = FIN
 |lokalizacja                         =
 |rodzaj cieku                        = rzeka
 |długość                             = 204
 |spadek                              =
 |powierzchnia zlewni                 = 37 107
 |średni przepływ                     = 283
 |miejsce przepływu                   = w [[Kotka (Finlandia)|Kotka]]
 |kod statystyczny                    =
 |źródło: miejsce                     = w jeziorze [[Päijänne]]
 |źródło: wysokość                    = 78,2 m [[n.p.m.]]
 |źródło: współrzędne                 =
 |ujście: recypient                   = [[Morze Bałtyckie]]
 |ujście: miejsce                     =
 |ujście: wysokość                    = 0 m [[n.p.m.]]
 |ujście: współrzędne                 = 60°29'25.81″N 26°27'08.82″E
 |mapa                                =
 |opis mapy                           =
 |szlak                               =
 |commons                             = Category:Kymi River
}}
'''Kymijoki''' ({{w języku|sv|Kymmene älv}}) – rzeka w południowo-wschodniej [[Finlandia|Finlandii]] o długości 204 [[Kilometr|km]] i powierzchni [[Dorzecze|dorzecza]] 37 107 km². Wypływa z jeziora [[Päijänne]] i uchodzi do [[Zatoka Fińska|Zatoki Fińskiej]] w pobliżu miasta [[Kotka (Finlandia)|Kotka]]. Kotka, [[Anjalankoski]] i [[Kuusankoski]], leżące nad rzeką, są głównymi centrami produkcji [[ścier]]u i [[papier]]u.

== Zobacz też ==
* [[rzeki Europy]]

== Bibliografia ==
* [http://www.finnicakymenlaakso.fi/kymijoki/ Kymijoki]
* {{Cytuj stronę | url = http://uppslag.kaapeli.fi/bin/view/Uppslagsverket/KymmeneAelv | tytuł = Kymmene älv | praca = Uppslagsverket Finland | opublikowany = Schildts | archiwum = http://archive.is/s8FBO | zarchiwizowano = 2013-04-29}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Rzeki w Finlandii]]
[[Kategoria:Zlewisko Zatoki Fińskiej]]

title: Kymijoki · Kymmene älv

Kontynent: Europa

Państwo: Finlandia

Średni przepływ: 283 m³/s w Kotka

Miejsce: w jeziorze Päijänne

Recypient: Morze Bałtyckie


text:
# Osada Kolejowa
Osada Kolejowa – zespół kilkurodzinnych budynków położonych przy ulicy o tej samej nazwie co osiedle, zlokalizowanych na wysokości przystanku SKM Gdynia Grabówek. Znajdujące się tam budynki zostały zbudowane ok. 1930 roku przez Polskie Koleje Państwowe dla swych pracowników.
Administracyjnie osada należy do dzielnicy Leszczynki.

title: Osada Kolejowa

wikitext:
{{Współrzędne|54°32′07,5″N 18°29′52,6″E|umieść=na górze}}
[[File:Osada Kolejowa.jpg|thumb|]]
'''Osada Kolejowa''' – zespół kilkurodzinnych budynków położonych przy ulicy o tej samej nazwie co osiedle, zlokalizowanych na wysokości przystanku [[Szybka Kolej Miejska w Trójmieście|SKM]] [[Gdynia Grabówek]]. Znajdujące się tam budynki zostały zbudowane ok. [[1930]] roku przez [[Polskie Koleje Państwowe]] dla swych pracowników.

Administracyjnie osada należy do dzielnicy [[Leszczynki (Gdynia)|Leszczynki]].

== Bibliografia ==
* {{Cytuj|tytuł = [[Encyklopedia Gdyni]] |data = 2006 |isbn = 83-921571-8-4 |inni = Małgorzata Sokołowska (red.); Izabella Greczanik-Filipp (red.); Teresa Arendt |miejsce = Gdynia |wydawca = Oficyna Verbi Causa |oclc = 749994743 }}

{{Dzielnice Gdyni}}

[[Kategoria:Leszczynki (Gdynia)]]


text:
# AKMU
AKMU (kor. 악뮤), także Akdong Musician (kor. 악동뮤지션) – południowokoreański duet składający się z rodzeństwa Lee Chan-hyuka i Lee Su-hyun. Zadebiutowali pod YG Entertainment w kwietniu 2014 roku wydając album studyjny Play, po wygranej w programie K-pop Star 2.
Ich debiutancki album Play został dobrze przyjęty przez publiczność i krytykę – piosenki z płyty sprzedały się w liczbie ponad 5 miliona pobrań i zdobył nagrodę dla najlepszego albumu popowego podczas 12. edycji Korean Music Awards, tym samym ustanawiając ich pozycję w koreańskim przemyśle muzycznym.

## Przed debiutem
Lee Chan-hyuk i Lee Su-hyun mieszkali z rodzicami-misjonarzami w Mongolii przez około pięć lat, po czym wrócili do Korei Południowej, aby rozpocząć karierę w przemyśle muzycznym. Rodzeństwo, pod nazwą Akdong Musician, dołączyło do swojej pierwszej wytwórni Proteurment i wkrótce wystąpiło na kilku scenach, a nawet wydało oryginalną piosenkę zatytułowaną „Galaxy”, która później została wykorzystana w reklamie telefonu Samsung Galaxy S4 w maju 2013 roku.
W sierpniu 2012 roku duet uczestniczył we wstępnych przesłuchaniach do programu K-pop Star 2 w Jamsil Arena, w Seulu. Wkrótce później wystąpili w pierwszej rundzie, gdzie zaśpiewali cover „Breathe” Miss A i oryginalną piosenkę zatytułowaną „Don't Cross Your Legs” (kor. 다리꼬지마). Jeden z sędziów, Park Jin-young, pochwalił chemię między rodzeństwem i techniki, które zastosowali w swoich występach. BoA pochwaliła tekst ich oryginalnej piosenki, a Yang Hyun-suk nazwał ich „prawdziwymi artystami”. Ukończyli program na pierwszym miejscu. Niektóre z ich oryginalnych piosenek, które wykonali podczas programu, zostały wydane przez LOEN Entertainment: „You are Attractive” (kor. 매력있어) została wydana 12 grudnia 2012 roku i natychmiast osiągnęła pierwsze miejsce na listach Gaon Chart. Pomimo braku kontraktu z agencją muzyczną, brali udział w reklamach i skomponowali kilka piosenek, w tym „I Love You” do serialu stacji tvN Nae yeon-aeui modeungeot. 24 maja 2013 roku, miesiąc po wygranej, rodzeństwo podpisało wyłączną umowę z YG Entertainment.

## Dyskografia

### Albumy studyjne
- Play (2014)
- Winter (2017)
- Sailing (2019)

### Minialbumy
- Spring (2016)
- Next Episode (2021)

### Single album
- Summer Episode (2017)

## Trasy koncertowe
- AKMU 1st Live Tour "AKMU Camp" (2014)
- AKMU Studio (2016)
- AKMU "Diary" (2017)
- AKMU [Hanghae] TOUR (kor. AKMU [항해] TOUR) (2019–2020)

title: AKMU

wikitext:
{{Zespół muzyczny infobox
 |nazwa            = AKMU
 |nazwa oryginalna = {{k|ko|악뮤}}
 |zdjęcie          = Akmu at Ipselenti Korea University Campus Festival in 2016.jpg
 |opis zdjęcia     = AKMU podczas Ipselenti Korea University Campus Festival (2016)
Od lewej: Lee Su-hyun, Lee Chan-hyuk
 |alt zdjęcia      =
 |inne nazwy       = Akdong Musician
 |rok założenia    = 2012
 |rok rozwiązania  =
 |pochodzenie      = [[Seul]], [[Korea Południowa]]
 |gatunek          = [[K-pop]], [[soul]], [[Muzyka ludowa|folk-pop]]
 |aktywność        = od 2012
 |wydawnictwo      = [[YG Entertainment]]
 |powiązania       = [[YG Family]], [[Hi Suhyun]], [[Yang Hee-eun]]
 |skład            = [[Lee Chan-hyuk]]
[[Lee Su-hyun]]
 |byli członkowie  =
 |współpracownicy  =
 |instrumentarium  =
 |commons          = Category:Akdong Musician
 |www              = https://www.ygfamily.com/artist/main.asp?LANGDIV=K&ATYPE=2&ARTIDX=67
}}
'''AKMU''' ({{w języku|ko|악뮤}}), także '''Akdong Musician''' (kor. 악동뮤지션) – [[Korea Południowa|południowokoreański]] duet składający się z rodzeństwa [[Lee Chan-hyuk]]a i [[Lee Su-hyun]]. Zadebiutowali pod [[YG Entertainment]] w kwietniu 2014 roku wydając album studyjny ''Play'', po wygranej w programie ''[[K-pop Star|K-pop Star 2]]''<ref name=sbs1>{{cytuj stronę|url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1001722758|tytuł='K팝스타2' 악동뮤지션, 방예담 누르고 최종 우승|opublikowany=news.sbs.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>.

Ich debiutancki album ''Play'' został dobrze przyjęty przez publiczność i krytykę – piosenki z płyty sprzedały się w liczbie ponad 5 miliona pobrań<ref>
* {{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20141006085703/http://gaonchart.co.kr/chart/2014.php?f_type=S1020|tytuł=2014년 상반기결산 DOWNLOAD CHART|opublikowany=[[Gaon Chart]]|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}
* {{cytuj stronę|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=S1020&targetTime=2014&hitYear=2014&termGbn=year|tytuł=2014년 Download Chart|opublikowany=[[Gaon Chart]]|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref> i zdobył nagrodę dla najlepszego albumu popowego podczas 12. edycji [[Korean Music Awards]], tym samym ustanawiając ich pozycję w koreańskim przemyśle muzycznym<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.indiefulrok.com/2015/02/2015kma-winners/|tytuł=Winners of 12th Korean Music Awards|opublikowany=indiefulrok.com|data dostępu=2020-06-25|język=en}}</ref>.

== Przed debiutem ==
Lee Chan-hyuk i Lee Su-hyun mieszkali z rodzicami-misjonarzami w [[Mongolia|Mongolii]] przez około pięć lat, po czym wrócili do Korei Południowej, aby rozpocząć karierę w przemyśle muzycznym<ref>{{cytuj stronę|url=https://archive.is/QGPsG|tytuł=Akdong Musician Soar to Top the Charts With 'Play'|opublikowany=wsj.com|data dostępu=2020-06-25|język=en}}</ref><ref name=kyung1>{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20210131164502/http://news.khan.co.kr/kh_news/khan_art_view.html?artid=201303262138405&code=960802|tytuł=가요계 흔드는 ‘악동 뮤지션’... "우리가 부르면 인기 검색어가 바뀐다"|opublikowany=news.khan.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>. Rodzeństwo, pod nazwą Akdong Musician, dołączyło do swojej pierwszej wytwórni Proteurment i wkrótce wystąpiło na kilku scenach, a nawet wydało oryginalną piosenkę zatytułowaną „Galaxy”, która później została wykorzystana w reklamie telefonu [[Samsung Galaxy S4]] w maju 2013 roku<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.ohmynews.com/NWS_Web/View/at_pg.aspx?CNTN_CD=A0001865810|tytuł=악동뮤지션 소속사는 아니지만 우리도 공연해요|opublikowany=ohmynews.com|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref><ref name=sbs2>{{cytuj stronę|url=http://news.sbs.co.kr/section_news/news_read.jsp?news_id=N1001777937|tytuł=악동뮤지션 귀국, 양현석-박진영-보아 '그들의 선택은?'|opublikowany=news.sbs.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>.

W sierpniu 2012 roku duet uczestniczył we wstępnych przesłuchaniach do programu ''[[K-pop Star]] 2'' w [[Jamsil Arena]], w [[Seul]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2012080306591760655&type=3|tytuł='K팝★ 시즌2', 국내오디션 돌입..제2의 박지민은?|opublikowany=star.mt.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref><ref name=kyung1/>. Wkrótce później wystąpili w pierwszej rundzie, gdzie zaśpiewali cover „Breathe” [[Miss A]] i oryginalną piosenkę zatytułowaną „Don't Cross Your Legs” (kor. 다리꼬지마). Jeden z sędziów, [[Park Jin-young]], pochwalił chemię między rodzeństwem i techniki, które zastosowali w swoich występach. [[BoA (piosenkarka)|BoA]] pochwaliła tekst ich oryginalnej piosenki, a [[Yang Hyun-suk]] nazwał ich „prawdziwymi artystami”<ref>{{cytuj stronę|url=http://etv.sbs.co.kr/news/news_content.jsp?article_id=E10001586615|tytuł=양현석 예언 적중, '다리꼬지마' 가사 어떻길래?|opublikowany=etv.sbs.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>. Ukończyli program na pierwszym miejscu<ref name=sbs1/><ref>{{cytuj stronę|url=http://etv.sbs.co.kr/news/news_content.jsp?article_id=E10002304457|tytuł=악동뮤지션, 6번째 자작곡 선보이며 '절치부심'|opublikowany=etv.sbs.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>. Niektóre z ich oryginalnych piosenek, które wykonali podczas programu, zostały wydane przez [[Kakao M|LOEN Entertainment]]: „You are Attractive” (kor. 매력있어) została wydana 12 grudnia 2012 roku i natychmiast osiągnęła pierwsze miejsce na listach [[Gaon Chart]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.melon.com/album/detail.htm?albumId=2170030|tytuł=SBS K팝 스타 시즌2 `매력있어`|opublikowany=melon.com|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref><ref name=kyung1/><ref>{{cytuj stronę|url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1001531457|tytuł='K팝스타2' 악동뮤지션 ‘매력있어’, 음원 공개 직후 ‘실시간 1위’|opublikowany=news.sbs.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>. Pomimo braku kontraktu z agencją muzyczną, brali udział w reklamach i skomponowali kilka piosenek, w tym „I Love You” do [[Serial koreański|serialu]] stacji [[TvN (Korea Południowa)|tvN]] ''[[Nae yeon-aeui modeungeot]]''<ref name=sbs2/><ref>{{cytuj stronę|url=https://archive.is/20130615081847/http://article.joinsmsn.com/news/article/article.asp?total_id=11609171&ctg=1502|tytuł='YG행' 악동뮤지션, 이틀째 음원차트 석권 '돌풍'|opublikowany=joinsmsn.com|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>. 24 maja 2013 roku, miesiąc po wygranej, rodzeństwo podpisało wyłączną umowę z [[YG Entertainment]]<ref name="SBSCNBC">{{cytuj stronę|url=http://sbscnbc.sbs.co.kr/read.jsp?pmArticleId=10000566776|tytuł=악동뮤지션 YG행 "이하이 이어 양현석 품으로"...이유 들어보니|opublikowany=sbscnbc.sbs.co.kr|data dostępu=2020-06-25|język=ko}}</ref>.

== Dyskografia ==
=== Albumy studyjne ===
* ''[[Play (album AKMU)|Play]]'' (2014)
* ''[[Winter (album AKMU)|Winter]]'' (2017)
* ''[[Sailing]]'' (2019)

=== Minialbumy ===
* ''Spring'' (2016)
*''Next Episode'' (2021)

=== Single album ===
* ''Summer Episode'' (2017)

== Trasy koncertowe ==
* ''AKMU 1st Live Tour "AKMU Camp"'' (2014)
* ''AKMU Studio'' (2016)
* ''AKMU "Diary"'' (2017)
* ''AKMU [Hanghae] TOUR'' (kor. AKMU [항해] TOUR) (2019–2020)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.ygfamily.com/artist/main.asp?LANGDIV=K&ATYPE=2&ARTIDX=67 Oficjalna strona zespołu] {{lang|ko}}

[[Kategoria:Południowokoreańskie duety muzyczne]]
[[Kategoria:Południowokoreańskie zespoły popowe]]

title: AKMU악뮤

Inne nazwy: Akdong Musician

Pochodzenie: Seul, Korea Południowa

Gatunek: K-pop, soul, folk-pop

Wydawnictwo: YG Entertainment

Powiązania: YG Family, Hi Suhyun, Yang Hee-eun