text:
# Kurza Góra
Kurza Góra (dawn. Kurzagóra Nowa) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan, w pobliżu kanału Obra. Od wschodu graniczy z dawną wsią Kurza Góra (dawniej Kurzagóra Stara), od 1954 w granicach Kościana.
Część wsi należąca do starostwa kościańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.
We wczesnym średniowieczu na południowy zachód od Kurzej Góry istniał gród słowiański, którego pozostałościami są zachowane do dzisiaj fragmenty wałów.
W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) wzmiankowane są dwie miejscowości: Kurza góra stara i Kurza góra nowa. Obie należały do wsi większych w ówczesnym powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Kurza góra stara i nowa należały do okręgu kościańskiego tego powiatu i stanowiły część majątku Bonikowo, który należał wówczas do Anzelma Chłapowskiego. Według spisu urzędowego z 1837 roku Kurza góra stara liczyła 261 mieszkańców i 18 dymów (domostw), natomiast Kurza góra nowa liczyła 115 mieszkańców i 15 dymów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.
Zobacz też: Kurza, Kurzacze

title: Kurza Góra

wikitext:
{{Inne znaczenia|wsi|[[Kurza Góra (Kościan)|część Kościana]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Kurza Góra
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat kościański|kościański]]
 |gmina                  = [[Kościan (gmina wiejska)|Kościan]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 870<ref>{{Cytuj |url=https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/cechy/4182 |tytuł=NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych |data=2022-09-19 |data dostępu=2022-10-06 |opublikowany=Bank Danych Lokalnych GUS}}</ref>
 |rok                    = 2022
 |strefa numeracyjna     = 65
 |kod pocztowy           = 64-000<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=644}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = PKS
 |SIMC                   = 0371660
 |kod mapy               = Kościan (gmina wiejska)
 |współrzędne            = 52°04'25"N 16°39'47"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|65619|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Kurza Góra''' (dawn. '''Kurzagóra Nowa''') – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat kościański|powiecie kościańskim]], w [[Kościan (gmina wiejska)|gminie Kościan]], w pobliżu [[Kanały Obrzańskie|kanału Obra]]. Od wschodu graniczy z dawną wsią [[Kurza Góra (Kościan)|Kurza Góra]] (dawniej '''Kurzagóra Stara'''), od 1954 w granicach [[Kościan|Kościana]].

Część wsi należąca do starostwa kościańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim [[województwo poznańskie (I Rzeczpospolita)|województwa poznańskiego]]<ref>Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 243.</ref>.

We wczesnym średniowieczu na południowy zachód od Kurzej Góry istniał gród słowiański, którego pozostałościami są zachowane do dzisiaj fragmenty wałów.
W okresie [[Wielkie Księstwo Poznańskie|Wielkiego Księstwa Poznańskiego]] (1815-1848) wzmiankowane są dwie miejscowości: [[Kurza Góra (Kościan)|Kurza góra stara]] i Kurza góra nowa. Obie należały do wsi większych w ówczesnym [[Powiat Kosten|powiecie Kosten]] [[Rejencja poznańska (1815–1920)|rejencji poznańskiej]]{{r|Bobrowicz}}. Kurza góra stara i nowa należały do okręgu kościańskiego tego powiatu i stanowiły część majątku Bonikowo, który należał wówczas do Anzelma Chłapowskiego{{r|Bobrowicz}}. Według spisu urzędowego z 1837 roku Kurza góra stara liczyła 261 mieszkańców i 18 dymów (domostw), natomiast Kurza góra nowa liczyła 115 mieszkańców i 15 dymów<ref name="Bobrowicz">{{Cytuj książkę |imię=Leon | nazwisko = Plater | tytuł = Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego | wydawca = Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) | miejsce = [[Lipsk]] | data = [[1846]] | strony = 209 | url = https://books.google.com/books/about/Opisanie_historyczno_statystyczne_Wielki.html?id=1r4aAAAAYAAJ}}</ref>.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo leszczyńskie|województwa leszczyńskiego]].

Zobacz też: [[Kurza]], [[Kurzacze]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|IV|943|Kurzagóra Nowa}}

== Zobacz też==
* [[Kurza Góra (Kościan)|Kurzagóra Stara]]

{{Przypisy}}

{{Gmina Kościan}}

[[Kategoria:Kurza Góra]]
[[Kategoria:Starostwo kościańskie]]

title: Kurza Góra

Powiat: kościański

Gmina: Kościan

Tablice rejestracyjne: PKS


text:
# Vincent Yé
Vincent Yé (ur. 19 sierpnia 1966 w Bordeaux) – burkiński piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

## Kariera klubowa
Karierę rozpoczynał w 1985 roku w trzecioligowych rezerwach Olympique Lyon. W 1988 roku został zawodnikiem drugoligowego FC Gueugnon. Jego barwy reprezentował przez 4 sezony, a potem odszedł do trzecioligowego FC Sète. W sezonie 1996/1997 spadł z nim do czwartej ligi. W Sète grał do 1999 roku. Potem występował w Entente Perrier Vergèze z piątej ligi, a w 2003 roku zakończył tam karierę.

## Kariera reprezentacyjna
W latach 1996–1997 w reprezentacji Burkiny Faso  rozegrał 8 spotkań. W 1996 roku został powołany do kadry na Puchar Narodów Afryki. Zagrał na nim w meczach ze Sierra Leone (1:2), Zambią (1:5) i Algierią (1:2), a Burkina Faso odpadło z turnieju po fazie grupowej.

wikiname: plwiki

title: Vincent Yé

in_language: pl

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Vincent Yé
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 19 sierpnia 1966
 |miejsce urodzenia       = [[Bordeaux]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 183 cm
 |pozycja                 = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1985–1988 ! [[Olympique Lyon|Olympique Lyon B]] !  33 ! 0
! 1988–1992 ! [[FC Gueugnon]]                     ! 121 ! 2
! 1992–1999 ! [[FC Sète]]                         ! 197 ! 6
! 2000–2003 ! [[Entente Perrier Vergèze]]         !     !
 |kariera reprezentacyjna = ! 1996–1997 ! {{reprezentacja|BFA|pn}} ! 8 ! 0
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Vincent Yé''' (ur. 19 sierpnia 1966 w [[Bordeaux]]) – [[Burkina Faso|burkiński]] [[piłka nożna|piłkarz]] występujący na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]].

== Kariera klubowa ==
Karierę rozpoczynał w 1985 roku w [[Championnat National|trzecioligowych]] rezerwach [[Olympique Lyon]]. W 1988 roku został zawodnikiem [[Ligue 2|drugoligowego]] [[FC Gueugnon]]. Jego barwy reprezentował przez 4 sezony, a potem odszedł do trzecioligowego [[FC Sète]]. W sezonie 1996/1997 spadł z nim do [[Championnat de France amateur|czwartej ligi]]. W Sète grał do 1999 roku. Potem występował w [[Entente Perrier Vergèze]] z piątej ligi, a w 2003 roku zakończył tam karierę.

== Kariera reprezentacyjna ==
W latach 1996–1997 w [[Reprezentacja Burkiny Faso w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Burkiny Faso]]  rozegrał 8 spotkań. W 1996 roku został powołany do kadry na [[Puchar Narodów Afryki 1996|Puchar Narodów Afryki]]. Zagrał na nim w meczach ze [[Reprezentacja Sierra Leone w piłce nożnej mężczyzn|Sierra Leone]] (1:2), [[Reprezentacja Zambii w piłce nożnej mężczyzn|Zambią]] (1:5) i [[Reprezentacja Algierii w piłce nożnej mężczyzn|Algierią]] (1:2), a Burkina Faso odpadło z turnieju po fazie grupowej.

== Bibliografia ==
* [http://pol.worldfootball.net/profil_zawodnika/vincent-ye/ Vincent Yé] w bazie Worldfootball {{lang|pl}}
* {{NFT|p|31995}}

{{Burkina Faso 1996 PNA}}

{{SORTUJ:Ye, Vincent}}
[[Kategoria:Reprezentanci Burkiny Faso w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Olympique Lyon]]
[[Kategoria:Piłkarze FC Gueugnon]]
[[Kategoria:Piłkarze FC Sète]]
[[Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 1996]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1966]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Bordeaux]]

title: · Vincent Yé

Data i miejsce urodzenia: 19 sierpnia 1966 · Bordeaux

Pozycja: pomocnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Olympique Lyon B · 33 · (0)

FC Gueugnon · 121 · (2)

FC Sète · 197 · (6)

Entente Perrier Vergèze

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Burkina Faso · 8 · (0)


text:
# Zabytki w Gorlicach
Zabytki Gorlic – obiekty z minionych epok mające dużą wartość historyczną, wpisane do rejestru zabytków województwa małopolskiego, znajdujące się w granicach administracyjnych Gorlic.

## Zespół pałacowo-parkowy w Siarach
Dwór otoczony parkiem, znajdujący się dawniej w miejscowości Siary. Budynek zaprojektowany został przez atelier architektoniczne Fellner & Helmer. Wybudowany w latach 1900–1908. Wykonany w stylu wiedeńskiej secesji z elementami neobarokowymi. Inicjatorem budowy kompleksu był galicyjski przemysłowiec naftowy Władysław Długosz.
Numer rejestru: A-201/76 z 25.11.1976

## Synagoga Duża
Synagoga została zbudowana w XVIII wieku. W 1874 roku synagoga spłonęła, podczas odbudowy wykonano nowe polichromie,  ujednolicono wystrój elewacji oraz wprowadzono do głównej sali modlitewnej sklepienie kolebkowe na gurtach. Podczas II wojny światowej wnętrze synagogi zostało zdewastowane przez hitlerowców. Po zakończeniu wojny budynek pełni inne funkcje. Na ścianie synagogi znajduje się tablica pamiątkowa upamiętniająca około 2500 Żydów z powiatu gorlickiego zamordowanych podczas okupacji przez Niemców.
Numer rejestru: A-781 z 07.08.1995

## Kapliczka z rzeźbą Jezusa Frasobliwego
Kapliczka ma kształt szklanej osłony dawnej lampy naftowej. Dokładnie w tym miejscu w 1854 roku zapłonęła pierwsza uliczna lampa naftowa. Została skonstruowana przez Ignacego Łukasiewicza. Dla upamiętnienia tego wydarzenia w historycznym punkcie miasta postawiono kapliczkę z repliką XVI – wiecznej rzeźby Chrystusa Frasobliwego. Jej oryginał znajduje się w zbiorach Muzeum Regionalnego PTTK w Gorlicach przy ul. Wąskiej.
Numer rejestru: A-600 z 25.08.1989

## Park Miejski
Park Miejski im. Wojciecha Biechońskiego, położony jest w widłach rzek Ropy i Sękówki. Został utworzony w latach 1887-1902 z inicjatywy Wojciecha Biechońskiego, burmistrza Gorlic. W parku znajdują się pomniki Juliusza Słowackiego i Kazimierza Pułaskiego oraz popiersie popiersie założyciela parku.
Numer rejestru: A-195 z 30.08.1985

## Cmentarze

### Cmentarz parafialny
Cmentarz został założony w II połowie XVIII wieku. Podzielony jest na pięć sektorów, alejki obsadzone są głównie lipami.  Nekropolię otacza ceglano-kamienny mur z czterema bramami. Trzyskrzydłowa brama główna wykonana jest z kutych artystycznie prętów ułożonych w geometryczne wzory, zwieńczona łacińskim krzyżem. Przy głównej alei wznoszą się dwie kaplice rodowe z początku XX wieku:
- neorenesansowa kaplica Płockich
- neogotycka kaplica Miłkowskich

Numer rejestru: A-836 z 30.09.1997

### Cmentarz żydowski
Cmentarz żydowski, o powierzchni 1,59 ha, został założony w II połowie XVIII wieku. Podczas okupacji niemieckiej uległ zniszczeniu. Zachowało się około 500 nagrobków oraz wiele fragmentów. W czasie II wojny światowej cmentarz był miejscem masowych egzekucji ludności żydowskiej.
Numer rejestru: A-604 z 20.12.1989

### Cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej

#### Cmentarz wojenny nr 87 „Nowodwór”
Zaprojektowany przez austriackiego architekta Hansa Mayra. Spoczywa na nim 81 żołnierzy austriackich, 57 żołnierzy niemieckich oraz 66 żołnierzy rosyjskich w 45 grobach zbiorowych i 7 pojedynczych.
Numer rejestru: A-634 z 30.10.1991

#### Cmentarz wojenny nr 88 „Sokół”
Zaprojektowany przez austriackiego architekta Hansa Mayra jako cmentarz samodzielny. Pochowano na nim 20 żołnierzy austriacko-węgierskich i 100 rosyjskich w 28 grobach zbiorowych i 23 pojedynczych.
Numer rejestru: A-635 z 30.10.1991

#### Cmentarz wojenny nr 91 „Korczak”
Cmentarz wojskowy nr 91 usytuowany na tzw. Górze Cmentarnej. Na cmentarzu tym spoczęli polegli żołnierze w okresie od listopada 1914 do maja 1915 roku. Większość z 913 spoczywających tu żołnierzy zginęła w dniu 2 maja 1915 podczas tzw. operacji gorlickiej. Cmentarz zaprojektowany został przez architekta Emila Ladewiga. W centralnej części cmentarza znajduje się kamienny krzyż łaciński.
Numer rejestru: A-636 z 04.11.1991

#### Cmentarz wojenny nr 92 „Stróżówka”
Cmentarz ma kształt wielokąta złożonego z dwóch prostokątów o powierzchni około 86 m². Na cmentarzu jest pochowanych 98 żołnierzy rosyjskich w pięciu grobach zbiorowych. Polegli w maju 1915 roku.
Numer rejestru: A-659 02.03.1993

#### Cmentarz wojenny nr 98 „Glinik”
Cmentarz projektował Hans Mayr. Pochowano na nim 254 żołnierzy rosyjskich w 33 grobach zbiorowych i 6 pojedynczych. Polegli w maju 1915 w bitwie pod Gorlicami.
Numer rejestru: A-637 z 30.10.1991

## Domy

### Dom „Szklarczykówka”
Dom czynszowy (ul. Legionów 13) został wzniesiony w latach 1932-1933 z inicjatywy Józefa Szklarczyka. Budynek zbudowano z cegły z użyciem kamienia, jest to podpiwniczony dwuskrzydłowy piętrowy budynek wykonany w stylu modernistycznym.  Od marca 1941 roku znajdowała się w nim siedziba Gestapo, przypomina o tym tablica upamiętniająca martyrologię mieszkańców miasta w czasie okupacji niemieckiej. Po remoncie nosi nazwę: Dom Pamięci im. Wilhelma Macha.
Numer rejestru: A-595 z 14.03.1989

### Dom (Rynek 6-7)
Pierwotnie były to dwa domy murowane zbudowane w XVII i XVIII wieku, zostały scalone po gruntownym remoncie przeprowadzonym w 1837 roku. Na parterze dawnego budynku nr 6 znajdują się trzy kamienne portale. Klasycystyczna fasada z artykulacją pilastrową oraz dekoracją sztukatorską w nadokiennikach obu kondygnacji ukształtowana została w czasie scalania.
Numer rejestru: A-537/49

### Dom (ul. Wąska 11)
Murowany parterowy budynek z użytkowym poddaszem zbudowany w XIX wieku. Obecnie wykorzystywany na działalność hotelową i gastronomiczną.
Numer rejestru: A-536/49

title: Zabytki w Gorlicach

wikitext:
'''Zabytki Gorlic''' – obiekty z minionych epok mające dużą wartość historyczną, wpisane do rejestru zabytków województwa małopolskiego, znajdujące się w granicach administracyjnych [[Gorlice|Gorlic]].

== [[Zespół pałacowo-parkowy w Siarach]] ==
[[Plik:SIARY pałac (13).JPG|mały|[[Zespół pałacowo-parkowy w Siarach|Pałac w Siarach]]]]
[[Dwór (budynek)|Dwór]] otoczony parkiem, znajdujący się dawniej w miejscowości [[Siary]]. Budynek zaprojektowany został przez atelier architektoniczne [[Biuro projektowe Fellner & Helmer|Fellner & Helmer]]. Wybudowany w latach 1900–1908. Wykonany w stylu [[Secesja (sztuka)|wiedeńskiej secesji]] z elementami [[Architektura neobarokowa|neobarokowymi]]. Inicjatorem budowy kompleksu był [[Galicja (Europa Środkowa)|galicyjski]] przemysłowiec naftowy [[Władysław Długosz]].

Numer rejestru: A-201/76 z 25.11.1976<ref name=":0">''Wykaz obiektów wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych woj. małopolskiego z uwzględnieniem na powiaty i gminy. Stan na czerwiec 2024''</ref>

== [[Synagoga Duża w Gorlicach|Synagoga Duża]] ==
[[Plik:Gorlice synagogue 01.JPG|mały|[[Synagoga Duża w Gorlicach|Synagoga Duża]]]]
Synagoga została zbudowana w [[XVIII wiek|XVIII wieku]]. W [[1874]] roku synagoga spłonęła, podczas odbudowy wykonano nowe [[Polichromia|polichromie]],  ujednolicono wystrój elewacji oraz wprowadzono do głównej sali modlitewnej [[sklepienie kolebkowe]] na [[Łęk sklepienny|gurtach]]. Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] wnętrze synagogi zostało zdewastowane przez hitlerowców. Po zakończeniu wojny budynek pełni inne funkcje. Na ścianie synagogi znajduje się tablica pamiątkowa upamiętniająca około 2500 [[Żydzi|Żydów]] z powiatu gorlickiego zamordowanych podczas okupacji przez Niemców<ref>{{Cytuj |autor =  |tytuł = Synagoga w Gorlicach |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = 4tour.pl |url = http://4tour.pl/gorlice/synagoga-w-gorlicach |język = pl}}</ref>.

Numer rejestru: A-781 z 07.08.1995<ref name=":0" />

== Kapliczka z rzeźbą Jezusa Frasobliwego ==
[[Plik:Kapliczka przy ulicy węgierskiej.JPG|mały|Kapliczka z figurą Jezusa Frasobliwego |240x240px]]
Kapliczka ma kształt szklanej osłony dawnej lampy naftowej. Dokładnie w tym miejscu w 1854 roku zapłonęła pierwsza uliczna lampa naftowa. Została skonstruowana przez [[Ignacy Łukasiewicz|Ignacego Łukasiewicza]]. Dla upamiętnienia tego wydarzenia w historycznym punkcie miasta postawiono kapliczkę z repliką XVI – wiecznej rzeźby Chrystusa Frasobliwego. Jej oryginał znajduje się w zbiorach [[Muzeum Regionalne PTTK w Gorlicach|Muzeum Regionalnego PTTK w Gorlicach przy ul. Wąskiej]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Kapliczka Chrystusa Frasobliwego na Zawodziu Gorlice |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = VisitMalopolska |url = https://visitmalopolska.pl/obiekt/-/poi/kapliczka-na-zawodziu-gorlice |język = pl}}</ref>[[Muzeum Regionalne PTTK w Gorlicach|.]]

Numer rejestru: A-600 z 25.08.1989<ref name=":0" />

== Park Miejski ==
Park Miejski im. Wojciecha Biechońskiego, położony jest w widłach rzek [[Ropa (dopływ Wisłoki)|Ropy]] i [[Sękówka|Sękówki]]. Został utworzony w latach 1887-1902 z inicjatywy [[Wojciech Biechoński|Wojciecha Biechońskiego]], burmistrza Gorlic. W parku znajdują się pomniki Juliusza Słowackiego i Kazimierza Pułaskiego oraz popiersie popiersie założyciela parku<ref>{{Cytuj |tytuł = Park Miejski |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = www.gorlice.pl |url = https://www.gorlice.pl/pl/376/0/park-miejski.html}}</ref>.

Numer rejestru: A-195 z 30.08.1985<ref name=":0" />

== Cmentarze ==

=== Cmentarz parafialny ===
[[Plik:Gorlice ul. Karwacjanów. Cmentarz parafialny. Kaplica Miłkowskich A836 (6)-2.jpg|mały|[[Kaplica cmentarna Miłkowskich w Gorlicach|Kaplica Miłkowskich]] na cmentarzu parafialnym]]
Cmentarz został założony w II połowie XVIII wieku. Podzielony jest na pięć sektorów, alejki obsadzone są głównie lipami.  Nekropolię otacza ceglano-kamienny mur z czterema bramami. Trzyskrzydłowa brama główna wykonana jest z kutych artystycznie prętów ułożonych w geometryczne wzory, zwieńczona łacińskim krzyżem. Przy głównej alei wznoszą się dwie kaplice rodowe z początku XX wieku<ref>{{Cytuj |tytuł = Cmentarz parafialny Gorlice |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = VisitMalopolska |url = https://visitmalopolska.pl/obiekt/-/poi/cmentarz-parafialny-gorlice |język = pl}}</ref>:

* neorenesansowa kaplica Płockich
* [[Kaplica cmentarna Miłkowskich w Gorlicach|neogotycka kaplica Miłkowskich]]

Numer rejestru: A-836 z 30.09.1997<ref name=":0" />

=== [[Cmentarz żydowski w Gorlicach|Cmentarz żydowski]] ===
Cmentarz żydowski, o powierzchni 1,59 ha, został założony w II połowie XVIII wieku. Podczas okupacji niemieckiej uległ zniszczeniu. Zachowało się około 500 nagrobków oraz wiele fragmentów. W czasie II wojny światowej cmentarz był miejscem masowych egzekucji ludności żydowskiej<ref>{{Cytuj |tytuł = Cmentarz żydowski w Gorlicach Jewish cemetery in Gorlice |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = cmentarze-zydowskie.pl |url = http://cmentarze-zydowskie.pl/gorlice.htm}}</ref>.

Numer rejestru: A-604 z 20.12.1989<ref name=":0" />

=== Cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej ===

==== [[Cmentarz wojenny nr 87 – Nowodwór-Gorlice|Cmentarz wojenny nr 87 „Nowodwór”]] ====
[[Plik:Gorlice, cmentarz wojenny nr 87 (HB1).jpg|mały|[[Cmentarz wojenny nr 87 – Nowodwór-Gorlice|Cmentarz wojenny nr 87 "Nowodwór"]]]]
Zaprojektowany przez austriackiego architekta [[Hans Mayr (architekt)|Hansa Mayra]]. Spoczywa na nim 81 [[Armia Austro-Węgier|żołnierzy austriackich]], 57 [[Armia Cesarstwa Niemieckiego|żołnierzy niemieckich]] oraz 66 [[Armia Imperium Rosyjskiego|żołnierzy rosyjskich]] w 45 grobach zbiorowych i 7 pojedynczych<ref>{{Cytuj |tytuł = Cmentarz wojenny nr 87 |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = www.sekowa.info |url = https://www.sekowa.info/index.php?go=17&id1=1&ido=219}}</ref>.

Numer rejestru: A-634 z 30.10.1991<ref name=":0" />

==== [[Cmentarz wojenny nr 88 – Sokół|Cmentarz wojenny nr 88 „Sokół”]] ====
Zaprojektowany przez austriackiego architekta [[Hans Mayr (architekt)|Hansa Mayra]] jako cmentarz samodzielny. Pochowano na nim 20 [[Armia Austro-Węgier|żołnierzy austriacko-węgierskich]] i 100 [[Armia Imperium Rosyjskiego|rosyjskich]] w 28 grobach zbiorowych i 23 pojedynczych<ref>{{Cytuj |tytuł = Groby i cmentarze wojenne w Małopolsce. Cmentarz wojenny nr 88 |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = grobywojenne.malopolska.uw.gov.pl |url = https://grobywojenne.malopolska.uw.gov.pl/pl-PL/Home/Obiekt/303}}</ref>.

Numer rejestru: A-635 z 30.10.1991<ref name=":0" />

==== [[Cmentarz wojenny nr 91 – Gorlice|Cmentarz wojenny nr 91 „Korczak”]] ====
[[Plik:Gorlice, cmentarz wojenny nr 91 (HB3).jpg|mały|[[Cmentarz wojenny nr 91 – Gorlice|Cmentarz wojenny nr 91 "Korczak"]]]]
Cmentarz wojskowy nr 91 usytuowany na tzw. [[Góra Cmentarna|Górze Cmentarnej]]. Na cmentarzu tym spoczęli polegli żołnierze w okresie od listopada 1914 do maja 1915 roku. Większość z 913 spoczywających tu żołnierzy zginęła w dniu 2 maja 1915 podczas tzw. operacji gorlickiej. Cmentarz zaprojektowany został przez architekta Emila Ladewiga. W centralnej części cmentarza znajduje się kamienny krzyż łaciński<ref>{{Cytuj |tytuł = Cmentarz wojenny nr 91 w Gorlicach |data dostępu = 2020-11-27 |opublikowany = www.beskid-niski.pl |url = http://www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/obiekty&ID=62}}</ref>.

Numer rejestru: A-636 z 04.11.1991<ref name=":0" />

==== [[Cmentarz wojenny nr 92 – Stróżówka|Cmentarz wojenny nr 92 „Stróżówka”]] ====
Cmentarz ma kształt wielokąta złożonego z dwóch prostokątów o powierzchni około 86 m². Na cmentarzu jest pochowanych 98 żołnierzy rosyjskich w pięciu grobach zbiorowych. Polegli w maju 1915 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Cmentarz wojenny nr 92 – Stróżówka |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = www.przewodnikturystyczny.eu |url = https://www.przewodnikturystyczny.eu/atrakcje/-/gorlice/nekropolie-i-grobowce/cmentarz-wojenny-nr-92-strozowka}}</ref>.

Numer rejestru: A-659 02.03.1993<ref name=":0" />

==== [[Cmentarz wojenny nr 98 – Glinik Mariampolski|Cmentarz wojenny nr 98 „Glinik”]] ====
[[Plik:Gorlice, cmentarz wojenny nr 98 (HB2).jpg|mały|[[Cmentarz wojenny nr 98 – Glinik Mariampolski|Cmentarz wojenny nr 98 "Glinik"]]]]
Cmentarz projektował [[Hans Mayr (architekt)|Hans Mayr]]. Pochowano na nim 254 [[Armia Imperium Rosyjskiego|żołnierzy rosyjskich]] w 33 grobach zbiorowych i 6 pojedynczych. Polegli w maju 1915 w [[Bitwa pod Gorlicami|bitwie pod Gorlicami]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Cmentarz wojenny nr 98 |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = sekowa.info |url = https://sekowa.info/index.php?go=17&id1=47&ido=224}}</ref>.

Numer rejestru: A-637 z 30.10.1991<ref name=":0" />

== Domy ==

=== Dom „Szklarczykówka” ===
[[Plik:Szklarczykówka - Dom pamięci.jpg|mały|Dom Szklarczykówka]]
Dom czynszowy (ul. Legionów 13) został wzniesiony w latach 1932-1933 z inicjatywy Józefa Szklarczyka. Budynek zbudowano z cegły z użyciem kamienia, jest to podpiwniczony dwuskrzydłowy piętrowy budynek wykonany w stylu modernistycznym.  Od marca 1941 roku znajdowała się w nim siedziba Gestapo, przypomina o tym tablica upamiętniająca martyrologię mieszkańców miasta w czasie okupacji niemieckiej. Po remoncie nosi nazwę: Dom Pamięci im. Wilhelma Macha<ref>{{Cytuj |tytuł = Dom Szklarczykówka |opublikowany = zabytek.pl |url = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-214979}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Sklarczykówka |data dostępu = 2024-12-05 |opublikowany = www.gorlice.pl |url = https://www.gorlice.pl/pl/377/0/sklarczykowka.html}}</ref>.

Numer rejestru: A-595 z 14.03.1989<ref name=":0" />

=== Dom (Rynek 6-7) ===
[[Plik:Gorlice gm. Gorlice domy Rynek 6 i 7 A53749.jpg|mały|Dom (Rynek 6-7)]]
Pierwotnie były to dwa domy murowane zbudowane w XVII i XVIII wieku, zostały scalone po gruntownym remoncie przeprowadzonym w 1837 roku. Na parterze dawnego budynku nr 6 znajdują się trzy kamienne portale. Klasycystyczna fasada z artykulacją pilastrową oraz dekoracją sztukatorską w nadokiennikach obu kondygnacji ukształtowana została w czasie scalania<ref>''Program Opieki nad Zabytkami dla miasta Gorlice na lata 2014 - 2017; Miasto Gorlice, s.48''</ref>.

Numer rejestru: A-537/49<ref name=":0" />

=== Dom (ul. Wąska 11) ===
[[Plik:Dom ulica Wąska 11.JPG|mały|Dom przy ul. Wąskiej 11]]
Murowany parterowy budynek z użytkowym poddaszem zbudowany w XIX wieku. Obecnie wykorzystywany na działalność hotelową i gastronomiczną.

Numer rejestru: A-536/49<ref name=":0" />

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Zabytki nieruchome w Gorlicach]]
[[Kategoria:Listy zabytków w Polsce|Gorlice]]


text:
# Giovanni da Verrazzano
Giovanni da Verrazzano lub Verrazano (ur. ok. 1485 w Val di Greve w Toskanii, zm. 1528 na Gwadelupie) – włoski żeglarz, podróżnik i odkrywca. Sławę przyniosła mu podróż do Ameryki w celu znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego na zlecenie króla Francji Franciszka I.

## Podróże
Verrazzano opuścił Maderę 17 stycznia 1524 roku i dotarł do Przylądka Strachu, odkrytego rok wcześniej przez Lucasa Vazqueza de Ayllona. Stamtąd skierował się na północ i płynąc wzdłuż wybrzeża dotarł aż do Nowej Fundlandii. W czasie swej podróży dokonał kilku przystanków, między innymi w miejscu, gdzie dziś znajduje się miasto Nowy Jork. Cieśnina, w której zarzucił kotwicę, została nazwana jego imieniem. Także współcześnie jeden z mostów w Nowym Jorku, Verrazzano-Narrows Bridge, nosi jego imię.
Ze swej wyprawy powrócił 8 lipca tego samego roku z przekonaniem, że kontynent północnoamerykański jest wąskim pasmem lądu oddzielającym oceany. Jednym z towarzyszy Giovanniego de Verrazzano był jego brat Girolamo, który będąc zdolnym kartografem, wykonał bardzo cenione przez współczesnych mapy odwiedzanych wybrzeży.
Drugą podróż na zachód podjął w roku 1526 lub 1527. Pożeglował do Brazylii, skąd wrócił z ładunkiem cennego drewna.
Verrazzano w czasie swej kolejnej wyprawy wiosną 1528 roku na Karaiby został pojmany na Gwadelupie przez miejscowych Indian Arawaków, zabity i zjedzony. Pozostali członkowie ekspedycji kontynuowali podróż, docierając do wybrzeży Brazylii, by następnie powrócić do Francji.

## Upamiętnienie
Jego imieniem został nazwany włoski niszczyciel typu Navigatori z okresu II wojny światowej.

title: Giovanni da Verrazzano

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Giovanni da Verrazzano
 |grafika                   = GiovanniVerrazano.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = ok. [[1485]]
 |miejsce urodzenia         = [[Val di Greve]] ([[Toskania]])
 |data śmierci              = [[1528]]
 |miejsce śmierci           = [[Gwadelupa]]
 |zawód                     = podróżnik, żeglarz, odkrywca
 |odznaczenia               =
 |wikicytaty                = Giovanni da Verrazzano
 |commons                   = Category:Giovanni da Verrazzano
}}
[[Plik:Viaggioverrazzano.jpg|mały|Trasa podróży Giovanniego da Verrazzano w 1524 roku]]
'''Giovanni da Verrazzano''' lub '''Verrazano''' (ur. ok. [[1485]] w Val di Greve w [[Toskania|Toskanii]], zm. [[1528]] na [[Gwadelupa|Gwadelupie]]) – [[Włosi|włoski]] żeglarz, podróżnik i odkrywca. Sławę przyniosła mu podróż do [[Ameryka Północna|Ameryki]] w celu znalezienia [[Przejście Północno-Zachodnie|Przejścia Północno-Zachodniego]] na zlecenie króla [[Francja|Francji]] [[Franciszek I Walezjusz|Franciszka I]].

==Podróże==
Verrazzano opuścił [[Madera|Maderę]] 17 stycznia 1524 roku i dotarł do [[Cape Fear|Przylądka Strachu]], odkrytego rok wcześniej przez [[Lucas Vazquez de Ayllon|Lucasa Vazqueza de Ayllona]]. Stamtąd skierował się na północ i płynąc wzdłuż wybrzeża dotarł aż do [[Nowa Fundlandia|Nowej Fundlandii]]. W czasie swej podróży dokonał kilku przystanków, między innymi w miejscu, gdzie dziś znajduje się miasto [[Nowy Jork]]. [[Cieśnina]], w której zarzucił kotwicę, została nazwana jego imieniem. Także współcześnie jeden z mostów w Nowym Jorku, [[Most Verrazano-Narrows|Verrazzano-Narrows Bridge]], nosi jego imię.

Ze swej wyprawy powrócił 8 lipca tego samego roku z przekonaniem, że kontynent północnoamerykański jest wąskim pasmem lądu oddzielającym oceany. Jednym z towarzyszy Giovanniego de Verrazzano był jego brat [[Girolamo da Verrazzano|Girolamo]], który będąc zdolnym [[kartografia|kartografem]], wykonał bardzo cenione przez współczesnych{{przez kogo|data=2025-05}} mapy odwiedzanych wybrzeży.

Drugą podróż na zachód podjął w roku 1526 lub 1527. Pożeglował do [[Brazylia|Brazylii]], skąd wrócił z ładunkiem cennego drewna.

Verrazzano w czasie swej kolejnej wyprawy wiosną 1528 roku na [[Karaiby]] został pojmany na [[Gwadelupa|Gwadelupie]] przez miejscowych [[Indianie|Indian]] [[Arawak]]ów, zabity i zjedzony. Pozostali członkowie ekspedycji kontynuowali podróż, docierając do wybrzeży Brazylii, by następnie powrócić do Francji.

==Upamiętnienie==
Jego imieniem został nazwany [[Giovanni da Verrazzano (1928)|włoski niszczyciel]] typu [[Niszczyciele typu Navigatori|''Navigatori'']] z okresu II wojny światowej<ref>{{cytuj książkę|imię=Siergiej |nazwisko=Trubicyn|tytuł=Eskadriennyje minonoscy tipa «Nawigatori» |seria=Bojewyje Korabli Mira|wydawca=|miejsce= Petersburg|rok=2002|język=ru|strony=24}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko=Habert |imię=Jacques |rok=1964 |tytuł={{J|fr|La vie et les voyages de Jean de Verrazane}} |miejsce=Montréal & Ottawa |wydawca={{J|fr|Cercle du livre de France}}}}
* {{cytuj książkę |autor=Carl Waldman, Alan Wexler |tytuł={{J|en|Encyclopedia of Exploration: Volume I: The Explorers}} |wydawca={{J|en|Facts On File}} |miejsce=New York |rok=2004 |isbn=0-8160-4676-X}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.verrazzano.org/en/index2.php?c=vita | tytuł = {{J|en|The life of Giovanni da Verrazzano}} | opublikowany = verrazzano.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20120115081116/http://www.verrazzano.org/en/index2.php?c=vita | zarchiwizowano = 2012-01-15}} Verrazzano Centre for Historical Studies {{lang|en|it}}
* Bartosz Hlebowicz: ''[https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,30893488,500-lat-temu-pierwszy-europejczyk-dotarl-do-zatoki-nowego-jorku.html 500 lat temu pierwszy Europejczyk dotarł do zatoki Nowego Jorku. Nie był zbrodniarzem jak Kolumb i Cortes]'', "Gazeta Wyborcza", dodatek "Ale Historia", 17-04-2024

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Verrazzano, Giovanni da}}
[[Kategoria:Podróżnicy i odkrywcy XVI wieku]]
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
[[Kategoria:Włoscy podróżnicy i odkrywcy]]
[[Kategoria:Zmarli w 1528]]

title: Giovanni da Verrazzano

Data i miejsce urodzenia: ok. 1485 · Val di Greve (Toskania)

Data i miejsce śmierci: 1528 · Gwadelupa

Zawód, zajęcie: podróżnik, żeglarz, odkrywca


text:
# Towarzystwo Thule
Towarzystwo Thule (niem. Thule-Gesellschaft) – tajna organizacja prawicowo-ekstremistyczna, rasistowska i okultystyczna, która powstała w Monachium w końcowej fazie I wojny światowej. Nazwa pochodzi od mitycznej wyspy Thule, która dla starożytnych Greków była najbardziej na północ wysuniętym lądem. Stąd nazwa ta miała duże znaczenie dla wyznawców nordyckich kultów.

## Geneza i historia
Towarzystwo powstało na przełomie 1917 i 1918 roku z volkistowskiej grupy Germanenorden i założone zostało przez Rudolfa von Sebottendorfa w Monachium, któremu już podczas I wojny światowej Związek Wszechniemiecki służył jako znaczące centrum nacjonalistycznej agitacji. Do jego członków zaliczali się urzędnicy, prawnicy, profesorowie uniwersyteccy, policjanci, arystokraci, lekarze, naukowcy oraz bogaci kupcy. Na zewnątrz organizacja ta widniała jako „Grupa badawcza nad starożytnościami germańskimi”, będąc w rzeczywistości zamaskowaną bawarską organizacją Zakonu Niemieckiego, który był zorganizowany na wzór loży masońskiej. Towarzystwo Thule można określić jako konspiracyjne, tajne stowarzyszenie o orientacji rasistowskiej, a w szczególności antysemickiej, przesycone ideologią okultystyczną.
Poprzez werbunek możliwie najbardziej wpływowych członków, towarzystwo to miało uzyskać polityczne wpływy i działać na rzecz rasistowskiej, tudzież antysemickiej propagandy. W okresie największej świetności Towarzystwo Thule liczyło przypuszczalnie tylko kilkuset członków. Sebottendorf twierdził, że w listopadzie 1918 roku organizacja liczyła 1500 członków w całej Bawarii.
Towarzystwo odegrało istotną rolę podczas krótkich rządów Bawarskiej Republiki Rad w Monachium. Jego członkowie stworzyli paramilitarną, antykomunistyczną bojówkę Kampfbund, pomagali w rekrutacji do tłumiących rewolucje Freikorpsów, infiltrowali organizacje komunistyczne i przekazywali rządowi informacje na temat ich działalności, a także podrabiali oficjalne dokumenty. Członkowie Towarzystwa wzięli też udział w nieudanym „puczu w Niedzielę Palmową”, którego celem było obalenie rządów komunistów w Bawarii.
Aktywność Towarzystwa została wykryta przez komunistyczne władze Bawarii, 26 kwietnia 1919 doszło do szturmu hotelu „Cztery Pory Roku”, z którego zarządzono organizacją i aresztowania około 20 osób. 30 kwietnia 1919 roku 7 aresztowanych członków Towarzystwa Thule zostało rozstrzelanych na rozkaz Rudolfa Egelhofera, przywódcy bawarskiej „armii czerwonej”. Zbrodnia doprowadziła do przyspieszenia decyzji o odbiciu miasta przez siły rządowe i stała się ważnym mitem dla niemieckiej skrajnej prawicy w okresie międzywojennym. O mord obwiniano Żydów, twierdząc, że była to zemsta za antysemityzm. Pomijano przy tym milczeniem fakt, że jedna z zamordowanych osób była Żydem, a Rudolf Egelhofer, który podjął decyzje o rozstrzelaniu więźniów, Żydem nie był.

## Ideologia
Rasistowska ideologia Towarzystwa Thule była silnie inspirowana ariozofią Guido von Lista (członka Zakonu Niemieckiego). Na tej podstawie również Alfred Rosenberg (członek Towarzystwa Thule i późniejszy ideolog partyjny NSDAP) napisał książkę Mythus des Zwanzigsten Jahrhunderts (Mit dwudziestego stulecia). Godłem Thule-Gesellschaft była swastyka otoczona koroną promieni, leżąca za nagim mieczem przeplecionym gałązkami dębu. Niektórzy antysemici byli przekonani, że potężny wpływ Żydów w niemieckim życiu publicznym można było zrozumieć tylko jako skutek rozległej i tajnej konspiracji żydowskiej. Zakładano, że taką konspirację mogła najlepiej zwalczać podobna organizacja antysemicka.

## Rola towarzystwa we wczesnej fazie rozwoju nazizmu
W styczniu 1919 roku członek Towarzystwa Karl Harrer wspólnie z Antonem Drexlerem założył Niemiecką Partię Robotników (DAP) (partia ta później została przekształcona w NSDAP). Poprzez DAP Thule próbowało propagować swoją ideologię w niemieckiej klasie robotniczej. We wrześniu 1919 Adolf Hitler wziął po raz pierwszy udział w zebraniu małej wówczas DAP i w listopadzie tegoż roku został jej członkiem.
Ideologia Towarzystwa była zbliżona do późniejszej ideologii NSDAP. Niektórzy członkowie Thule odgrywali istotne role w strukturach NSDAP. Członkami Thule byli: Alfred Rosenberg, Julius Streicher, Hans Frank (późniejszy gubernator generalny okupowanej Polski), Rudolf Hess (późniejszy zastępca Hitlera) i Gottfried Feder. Spośród 220 wymienionych z nazwiska członków Thule, 20 pojawia się na wczesnej liście członków NSDAP.
W 1918 roku Sebottendorff zakupił czasopismo Münchener Beobachter, które od tego momentu propagowało ideologie Towarzystwa. 31 maja 1919 roku na łamach pisma opublikowano 12 punktowy program o charakterze nacjonalistycznym, antysemickim i antykapitalistycznym. Program był zbliżony do późniejszego programu NSDAP. Czasopismo nie sympatyzowało jednak wyłącznie z DAP, było raczej trybuną dla całego, rozdrobnionego nurtu volkistowskeigo. W 1920 roku gazeta została zakupiona przez NSDAP i przemianowana na Völkischer Beobachter.

## Spekulacje
Towarzystwo Thule zainspirowało wiele teorii takich jak np. Jana van Helsinga. Twierdzono przeważnie, że wewnątrz Towarzystwa istniało silnie okultystyczne, czy nawet satanistyczne nastawienie. Są też przypuszczenia, według których istniał wewnętrzny zakon w strukturach Towarzystwa – Zakon Thule. Istnieją też przekazy co do przynależności samego Hitlera do Towarzystwa Thule. Wydaje się to jednak mało przekonujące, ponieważ Hitler wypowiadał się wielokrotnie bardzo lekceważąco o wybujałych teoriach Alfreda Rosenberga.
Można wykazać połączenia niemieckiego spirytyzmu, który pośrednio wyszedł od Towarzystwa Thule, z okultyzmem francuskim (poprzez Alexandra Saint-Yves d’Alveydre). Poza tym, są jasne przesłanki co do tego, że Heinrich Himmler organizował spotkania z francuskim okultystą Gastonem de Mengel.
Jan van Helsing przypuszczał, że w Towarzystwie Thule poza oficjalną częścią istniało wewnętrzne Towarzystwo Vril.

## Koniec
Po upadku Bawarskiej Republiki Rad Towarzystwo straciło na znaczeniu. Przywódca organizacji Sebottendorff wyjechał z Monachium, najpierw do Fryburga, następnie do miejscowości Bad Sachsa, a w końcu opuścił Niemcy i zamieszkał w Turcji. Definitywny koniec Towarzystwa, jak i koniec samego Zakonu Niemieckiego przyszedł dopiero później, wraz z rozporządzeniem z 1937 roku, w którym wszystkie loże i organizacje lożopodobne zostały uznane za zakazane.

## Wybrana literatura
- Detlev Rose: Die Thule-Gesellschaft. Legende – Mythos – Wirklichkeit, Grabert Verlag Tübingen 2000, 272 strony, ISBN 3-87847-139-4.
- Michael Hesemann: Hitlers Religion – Die fatale Heilslehre des Nationalsozialismus, 6. rozdział: Trommler für Thule, S. 146ff., Pattloch Verlag München 2004, ISBN 3-629-01678-2.
- Friedrich Paul Heller, Anton Maegerle: Die Sprache des Hasses – Rechtsextremismus und völkische Esoterik, strony 71–113, Stuttgart, 2001, ISBN 3-89657-091-9.
- Nicholas Goodrick-Clarke: Die okkulten Wurzeln des Nationalsozialismus, Graz, 2. Aufl. 2000, ISBN 3-7020-0795-4.
- Reinhard Opitz: Faschismus und Neofaschismus, Bonn 1996. ISBN 3-7609-1135-8.
- Hermann Gilbhard: Die Thule-Gesellschaft. Vom okkulten Mummenschanz zum Hakenkreuz. Kiessling Verlag München 1994. ISBN 3-930423-00-6.
- Joachim Fest: Hitler. Eine Biographie. Ullstein Verlag Berlin 1973. 2. tom, 1. rozdział: Teil der Deutschen Zukunft – Thule-Gesellschaft und Deutsche Arbeiterpartei.
- Ian Kershaw: Hitler 1889–1936, Stuttgart (DVA) 1998, 5. rozdział: Der Bierkelleragitator, S. 173ff. über die Vorläuferpartei der NSDAP und die Thule-Gesellschaft
- Franz Wegener: Heinrich Himmler. Deutscher Spiritismus, französischer Okkultismus und der Reichsführer SS, Gladbeck, 2004. ISBN 3-931300-15-3.
- Reginald Phelps, Before Hitler came: Thule Society and Germanen Orden, „Journal of Modern History”, XXV, 1963, s. 245–261.

title: Towarzystwo Thule

wikitext:
[[Plik:Thule-Gesellschaft.jpg|thumb|upright|Emblemat Towarzystwa Thule]]
'''Towarzystwo Thule''' ({{niem.|Thule-Gesellschaft}}) – tajna organizacja [[skrajna prawica|prawicowo-ekstremistyczna]]<ref>M. Hesemann, ''Pius XII wobec Hitlera'', tłum. R. Zajączkowski, Kraków 2010, s. 70, 74.</ref><ref>S. P. Remy, ''Adolf Hitler: A Reference Guide to His Life and Works'', 2021, s. 86.</ref>, [[rasizm|rasistowska]] i [[Okultyzm|okultystyczna]], która powstała w [[Monachium]] w końcowej fazie [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. Nazwa pochodzi od mitycznej wyspy [[Thule (legendarna wyspa)|Thule]], która dla starożytnych Greków była najbardziej na północ wysuniętym lądem. Stąd nazwa ta miała duże znaczenie dla wyznawców nordyckich kultów.

== Geneza i historia ==
Towarzystwo powstało na przełomie 1917 i 1918 roku z [[Volkizm|volkistowskiej]] grupy {{link-interwiki |Germanenorden |Q=Q659604}} i założone zostało przez [[Rudolf von Sebottendorf|Rudolfa von Sebottendorfa]] w [[Monachium]], któremu już podczas [[I wojna światowa|I wojny światowej]] Związek Wszechniemiecki służył jako znaczące centrum [[nacjonalizm|nacjonalistycznej agitacji]]. Do jego członków zaliczali się urzędnicy, prawnicy, profesorowie uniwersyteccy, policjanci, arystokraci, lekarze, naukowcy oraz bogaci kupcy. Na zewnątrz organizacja ta widniała jako „Grupa badawcza nad starożytnościami germańskimi”, będąc w rzeczywistości zamaskowaną bawarską organizacją Zakonu Niemieckiego, który był zorganizowany na wzór [[loża wolnomularska|loży masońskiej]]. Towarzystwo Thule można określić jako konspiracyjne, tajne stowarzyszenie o orientacji [[rasizm|rasistowskiej]], a w szczególności [[antysemityzm|antysemickiej]], przesycone ideologią okultystyczną<ref>{{Cytuj |archiwum = http://web.archive.org/web/20160609144450/http://historia.newsweek.pl:80/okultysci-trzeciej-rzeszy,97371,1,1.html |tytuł = Okultyści Trzeciej Rzeszy |autor = Marek Rybarczyk |opublikowany = newsweek.pl |język = pl}}</ref>.

Poprzez werbunek możliwie najbardziej wpływowych członków, towarzystwo to miało uzyskać polityczne wpływy i działać na rzecz rasistowskiej, tudzież antysemickiej [[propaganda|propagandy]]. W okresie największej świetności Towarzystwo Thule liczyło przypuszczalnie tylko kilkuset członków. Sebottendorf twierdził, że w listopadzie 1918 roku organizacja liczyła 1500 członków w całej Bawarii<ref name="'before'">{{Cytuj pismo |autor = Reginald H. Phelps |tytuł = „Before Hitler Came”: Thule Society and Germanen Orden |url = https://www.jstor.org/stable/1899474 |czasopismo = The Journal of Modern History |data = Sep., 1963 |wolumin = Vol. 35, No. 3 |strony = 252}}</ref>.

Towarzystwo odegrało istotną rolę podczas krótkich rządów [[Bawarska Republika Rad|Bawarskiej Republiki Rad]] w Monachium. Jego członkowie stworzyli paramilitarną, antykomunistyczną bojówkę ''Kampfbund'', pomagali w rekrutacji do tłumiących rewolucje [[Freikorps]]ów{{odn|Phelps|1963|s=252}}, infiltrowali organizacje komunistyczne i przekazywali rządowi informacje na temat ich działalności, a także podrabiali oficjalne dokumenty<ref name="'lexikon'">{{Cytuj stronę |url = https://www.historisches-lexikon-bayerns.de/Lexikon/Thule-Gesellschaft,_1918-1933#Kampfbund_Thule |tytuł = Thule-Gesellschaft, 1918-1933 |autor = Hermann Gilbhard |data dostępu = 2018-09-19}}</ref>. Członkowie Towarzystwa wzięli też udział w nieudanym „puczu w Niedzielę Palmową”, którego celem było obalenie rządów komunistów w Bawarii{{odn|Phelps|1963|s=252}}.

Aktywność Towarzystwa została wykryta przez komunistyczne władze Bawarii, 26 kwietnia 1919 doszło do szturmu hotelu „Cztery Pory Roku”, z którego zarządzono organizacją i aresztowania około 20 osób<ref name="'lexikon'" />. 30 kwietnia 1919 roku 7 aresztowanych członków Towarzystwa Thule zostało rozstrzelanych na rozkaz {{link-interwiki |Rudolf Egelhofer |tekst=Rudolfa Egelhofera |Q=Q2172562}}, przywódcy bawarskiej „armii czerwonej”{{odn|Phelps|1963|s=253}}. Zbrodnia doprowadziła do przyspieszenia decyzji o odbiciu miasta przez siły rządowe i stała się ważnym mitem dla niemieckiej skrajnej prawicy w okresie międzywojennym. O mord obwiniano Żydów, twierdząc, że była to zemsta za antysemityzm. Pomijano przy tym milczeniem fakt, że jedna z zamordowanych osób była Żydem, a Rudolf Egelhofer, który podjął decyzje o rozstrzelaniu więźniów, Żydem nie był{{odn|Phelps|1963|s=254}}.

== Ideologia ==
Rasistowska ideologia Towarzystwa Thule była silnie inspirowana [[Ariozofia|ariozofią]] [[Guido von List]]a (członka Zakonu Niemieckiego). Na tej podstawie również [[Alfred Rosenberg]] (członek Towarzystwa Thule i późniejszy ideolog partyjny [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]]) napisał książkę ''Mythus des Zwanzigsten Jahrhunderts'' (''Mit dwudziestego stulecia''). Godłem ''Thule-Gesellschaft'' była [[swastyka]] otoczona koroną promieni, leżąca za nagim mieczem przeplecionym gałązkami dębu. Niektórzy [[antysemityzm|antysemici]] byli przekonani, że potężny wpływ Żydów w niemieckim życiu publicznym można było zrozumieć tylko jako skutek rozległej i tajnej konspiracji żydowskiej. Zakładano, że taką konspirację mogła najlepiej zwalczać podobna organizacja [[antysemityzm|antysemicka]].

== Rola towarzystwa we wczesnej fazie rozwoju nazizmu ==
W styczniu 1919 roku członek Towarzystwa [[Karl Harrer]] wspólnie z [[Anton Drexler|Antonem Drexlerem]] założył [[Niemiecka Partia Robotników|Niemiecką Partię Robotników (DAP)]] (partia ta później została przekształcona w [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]]). Poprzez DAP Thule próbowało propagować swoją ideologię w niemieckiej [[Proletariat|klasie robotniczej]]{{odn|Phelps|1963|s=257}}. We wrześniu 1919 [[Adolf Hitler]] wziął po raz pierwszy udział w zebraniu małej wówczas DAP i w listopadzie tegoż roku został jej członkiem.

Ideologia Towarzystwa była zbliżona do późniejszej ideologii NSDAP. Niektórzy członkowie Thule odgrywali istotne role w strukturach NSDAP. Członkami Thule byli: [[Alfred Rosenberg]]<ref name="'lexikon'" />, [[Julius Streicher]]{{odn|Phelps|1963|s=258}}, [[Hans Frank]] (późniejszy [[gubernator generalny]] okupowanej [[Polska|Polski]])<ref name="'lexikon'" />, [[Rudolf Hess]] (późniejszy zastępca Hitlera)<ref name="'lexikon'" /> i [[Gottfried Feder]]{{odn|Phelps|1963|s=258}}. Spośród 220 wymienionych z nazwiska członków Thule, 20 pojawia się na wczesnej liście członków NSDAP{{odn|Phelps|1963|s=258}}.

W 1918 roku Sebottendorff zakupił czasopismo ''Münchener Beobachter'', które od tego momentu propagowało ideologie Towarzystwa{{odn|Phelps|1963|s=255}}. 31 maja 1919 roku na łamach pisma opublikowano 12 punktowy program o charakterze [[Nacjonalizm|nacjonalistycznym]], [[Antysemityzm|antysemickim]] i [[Antykapitalizm|antykapitalistycznym]]. Program był zbliżony do późniejszego programu NSDAP. Czasopismo nie sympatyzowało jednak wyłącznie z DAP, było raczej trybuną dla całego, rozdrobnionego nurtu [[Volkizm|volkistowskeigo]]. W 1920 roku gazeta została zakupiona przez NSDAP i przemianowana na ''[[Völkischer Beobachter]]''{{odn|Phelps|1963|s=255}}.

== Spekulacje ==
Towarzystwo Thule zainspirowało wiele teorii takich jak np. [[Jan van Helsing|Jana van Helsinga]]. Twierdzono przeważnie, że wewnątrz Towarzystwa istniało silnie [[okultyzm|okultystyczne]], czy nawet [[satanizm|satanistyczne]] nastawienie. Są też przypuszczenia, według których istniał wewnętrzny zakon w strukturach Towarzystwa – Zakon Thule. Istnieją też przekazy co do przynależności samego Hitlera do Towarzystwa Thule. Wydaje się to jednak mało przekonujące, ponieważ Hitler wypowiadał się wielokrotnie bardzo lekceważąco o wybujałych teoriach [[Alfred Rosenberg|Alfreda Rosenberga]].

Można wykazać połączenia niemieckiego [[spirytyzm]]u, który pośrednio wyszedł od Towarzystwa Thule, z okultyzmem francuskim (poprzez [[Alexandre Saint-Yves d’Alveydre|Alexandra Saint-Yves d’Alveydre]]). Poza tym, są jasne przesłanki co do tego, że [[Heinrich Himmler]] organizował spotkania z francuskim okultystą [[Gaston de Mengel|Gastonem de Mengel]].

[[Jan van Helsing]] przypuszczał, że w Towarzystwie Thule poza oficjalną częścią istniało wewnętrzne [[Towarzystwo Vril]].

== Koniec ==
Po upadku Bawarskiej Republiki Rad Towarzystwo straciło na znaczeniu. Przywódca organizacji Sebottendorff wyjechał z Monachium, najpierw do Fryburga, następnie do miejscowości Bad Sachsa, a w końcu opuścił Niemcy i zamieszkał w Turcji<ref name="'lexikon'" />. Definitywny koniec Towarzystwa, jak i koniec samego Zakonu Niemieckiego przyszedł dopiero później, wraz z rozporządzeniem z 1937 roku, w którym wszystkie [[loża wolnomularska|loże]] i organizacje lożopodobne zostały uznane za zakazane{{fakt|data=2018-09}}.

== Wybrana literatura ==
* Detlev Rose: ''Die Thule-Gesellschaft. Legende – Mythos – Wirklichkeit'', Grabert Verlag Tübingen 2000, 272 strony, {{ISBN|3-87847-139-4}}.
* Michael Hesemann: ''Hitlers Religion – Die fatale Heilslehre des Nationalsozialismus'', 6. rozdział: Trommler für Thule, S. 146ff., Pattloch Verlag München 2004, {{ISBN|3-629-01678-2}}.
* Friedrich Paul Heller, Anton Maegerle: ''Die Sprache des Hasses – Rechtsextremismus und völkische Esoterik'', strony 71–113, Stuttgart, 2001, {{ISBN|3-89657-091-9}}.
* Nicholas Goodrick-Clarke: ''Die okkulten Wurzeln des Nationalsozialismus'', Graz, 2. Aufl. 2000, {{ISBN|3-7020-0795-4}}.
* Reinhard Opitz: ''Faschismus und Neofaschismus'', Bonn 1996. {{ISBN|3-7609-1135-8}}.
* Hermann Gilbhard: ''Die Thule-Gesellschaft. Vom okkulten Mummenschanz zum Hakenkreuz.'' Kiessling Verlag München 1994. {{ISBN|3-930423-00-6}}.
* [[Joachim Fest]]: ''Hitler. Eine Biographie.'' Ullstein Verlag Berlin 1973. 2. tom, 1. rozdział: ''Teil der Deutschen Zukunft – Thule-Gesellschaft und Deutsche Arbeiterpartei''.
* Ian Kershaw: ''Hitler 1889–1936'', Stuttgart (DVA) 1998, 5. rozdział: ''Der Bierkelleragitator'', S. 173ff. über die Vorläuferpartei der [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]] und die Thule-Gesellschaft
* Franz Wegener: ''Heinrich Himmler. Deutscher Spiritismus, französischer Okkultismus und der Reichsführer SS'', Gladbeck, 2004. {{ISBN|3-931300-15-3}}.
* {{Cytuj |autor = Reginald Phelps |tytuł = Before Hitler came: Thule Society and Germanen Orden |czasopismo = Journal of Modern History |wolumin = XXV |s = 245–261 |data = 1963 |odn = tak}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Stowarzyszenia w Niemczech]]
[[Kategoria:Organizacje rasistowskie]]
[[Kategoria:Cesarstwo Niemieckie]]
[[Kategoria:Narodowy socjalizm]]


text:
# Tadeusz Malinowski (archeolog)
Tadeusz Czesław Malinowski (ur. 8 kwietnia 1932 w Poznaniu, zm. 20 grudnia 2018) – polski naukowiec, archeolog. Specjalizował się w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza.

## Życiorys
Syn Czesławy z domu Brożek i Czesława Malinowskiego herbu Pobóg, brat Andrzeja, polskiego antropologa. Jako dziecko przeżył drugą wojnę światową i po ucieczce ojca za granicę i aresztowaniu matki przez Gestapo przebywał u rodziny w Radomiu i Lublinie. Od razu po wojnie żył w Chełmie Lubelskim a potem w pierwszych latach powojennych w Szczecinie.
Ukończył studia archeologiczne na Uniwersytecie Poznańskim w roku 1955, tamże uzyskał stopień doktora (1960) i doktora habilitowanego (1969). W 1980 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1989 profesora zwyczajnego. Do jego nauczycieli należą:  Józef Kostrzewski, Witold Hensel oraz Eugeniusz Frankowski. Otrzymując stopień doktora w jego dorobku znajdowało się już 47 publikacji naukowych.
W latach 1950–1975 był pracownikiem Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, później, do 1993 roku, był profesorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku, następnie, do 2002 roku, Uniwersytetu Zielonogórskiego. W latach 1973–1974 prowadził wykłady gościnne w Katedrze Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, w latach 1979-1980 w Instytucie Archeologii i Etnografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i w latach 2002-2004 w Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych w Poznaniu. Brał udział w licznych wykopaliskach archeologicznych w Wielkopolsce i poza jej obszarem. Między innymi uczestniczył w badaniach grodziska wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego w Saint-Jean-le Froid w departamencie Aveyron we Francji. Prowadził też między innymi badania na grodziskach z wczesnej epoki żelaza w Słupcy, Smuszewie w pow. wągrowieckim i Komorowie w pow. szamotulskim, a ponadto na późnośredniowiecznym cmentarzysku położonym na górze Rowokół w Smołdzinie w pow. słupskim. W Komorowie rozkopywał również cmentarzysko wczesnośredniowieczne i ślady osadnictwa nowożytnego.
Jest autorem ponad 380 publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym kilkunastu książek, ogłoszonych w kraju i za granicą – w Belgii, b. Czechosłowacji, Francji, Japonii, b. Jugosławii, Niemczech, Norwegii, Stanach Zjednoczonych, na Węgrzech, w Wielkiej Brytanii i we Włoszech.
Po przejściu na emeryturę obszerny księgozbiór (kilka tysięcy tomów), materiały ilustracyjne (fotografie i rysunki) oraz przezrocza zostały zakupione przez Uniwersytet Rzeszowski dla tamtejszego Instytutu Archeologii i zostały poddane zapisaniu cyfrowym.
Jako profesor emeritus mieszkał w Poznaniu, w dalszym ciągu był recenzentem prac doktorskich oraz habilitacji, kontynuował pracę naukową.

### Działalność badawcza
W swoim dorobku naukowym zajmował się przede wszystkim obrządkami pogrzebowymi w pradziejach i we wczesnym średniowieczu w Europie Środkowej. Ponadto zajmował się znaczeniem bursztynu w pradziejach i we wczesnym średniowieczu Europy, przedstawieniami twarzy w ceramice obrzędowej w pradziejach Europy oraz instrumentami muzycznymi i narzędziami dźwiękowymi z wykopalisk archeologicznych od pradziejów po czasy nowożytne w Europie Środkowej. Opisywał również kwestie etnogenezy Słowian oraz zajmował się interdyscyplinarnymi badaniami pradziejów. Poprzez 25 lat pracy w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu również szczególnie zajmował się muzealnictwem archeologicznym.

### Działalność pozanaukowa
Był wiceprzewodniczącym zarządu okręgu Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki w Poznaniu (1970-1973). Ponadto wraz z bratem Andrzejem Malinowskim brał udział w publikacji książki Wspomnienia z obozów – Majdanek-Oświęcim-Ravensbrück-Neu Rohlau-Zwodau Czesławy Malinowskiej (Wyd. Sorus, Poznań 2008).

## Członkostwa naukowe
- 1957 Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
- 1967 Current Anthropology w Chicago
- 1973 Komitet Archeologii Oddział PAN w Poznaniu
- 1983 The Study Group on Music Archaeology w Hanowerze
- 1990 Komitet Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN
- 1993 Komitet Archeologii Oddział PAN we Wrocławiu
- 1999 Lubuskie Towarzystwo Naukowe[6]

## Odznaczenia
- 1978 Złoty Krzyż Zasługi
- 1990 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1998 Medal Komisji Edukacji Narodowej (KEN)[6]

## Publikacje
18 książek, m.in.:
- Katalog cmentarzysk ludności kultury łużyckiej w Polsce, tom 1 i 2, Warszawa, 1961, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN
- Obrządek pogrzebowy ludności kultury pomorskiej, Wrocław, Warszawa, Kraków, 1969, Ossolineum
- Katalog cmentarzysk ludności kultury pomorskiej, tom 1-3, Słupsk 1979-1981, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku
- Wielkopolska w otchłani wieków, Poznań 1985, Wydawnictwo Poznańskie
- Laski. Materiały z cmentarzyska kultury łużyckiej, część 1 do 4, Słupsk, 1988-1991, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku
- Komorowo, stanowisko 1: grodzisko kultury łużyckiej – faktoria na szlaku bursztynowym, Rzeszów, 2006, Uniwersytet w Rzeszowie

ok. 380 publikacji naukowych, m.in.:
- Grodziska kultury łużyckiej w Wielkopolsce, „Fontes Archaeologici Posnanienses”, tom 5, 1955
- Obrządek pogrzebowy ludności kultury łużyckiej w Polsce, „Przegląd Archeologiczny”, tom 14, 1962
- Problem pogranicza prasłowiańsko-prailiryjskiego, „Slavia Antiqua”, tom 21, 1975
- Les hochets en argile dans la civilisation lusacienne de Pologne (age du bronze – age du fer), w: „La pluridisciplinarite en archeologie musicale”, tom 1, Paris, 1994
- Niektóre zagadnienia rozwoju kulturowego u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza w Europie Środkowej, w: „Kultura pomorska i kultura grobów kloszowych”, Warszawa, 1995
- Łaba – Odra – Wisła: oddziaływania kulturowe u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza, w: „Rola Odry i Łaby w przemianach kulturowych epoki brązu i epoki żelaza”, Wrocław-Gliwice, 1997

## Życie prywatne
Żonaty z archeolożką Marią Malinowską (ur. Konieczna, wykopaliska w Ostrowie Tumskim) w 1955 roku. Córka Anna Felbabel (ur. Malinowska w 1955 r.) i syn Antoni Malinowski (ur. 1962). Występuje w pełnometrażowym filmie dokumentalnym Filipa Antoniego Malinowskiego pod tytułem Eksmisja z 2012 roku.

title: Tadeusz Malinowski (archeolog)

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Tadeusz Malinowski
 |grafika                   = Prof dr hab Tadeusz Malinowski.jpg
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = [[8 kwietnia]] [[1932]]
 |miejsce urodzenia         = [[Poznań]]
 |data śmierci              = [[20 grudnia]] [[2018]]
 |miejsce śmierci           =
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor
 |jakich nauk               = humanistycznych
 |specjalność               = archeologia pradziejowa
 |almamater                 = [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
 |aktywność zawodowa        = Nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = [[Akademia Pomorska w Słupsku|Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku]]<br />[[Uniwersytet Zielonogórski]]
 |funkcja                   =
 |stanowisko1               =
 |okres zatr1               =
 |doktorat data             = [[1960]]
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = [[1969]]
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = [[1980]]
 |status pan                =
 |status pau                =
 |funkcja pan typ           =
 |funkcja pan nazwa         =
 |odznaczenia               = {{Order|KZ|Z}} {{order|OOP|KK}} {{Order|MKEN}}
 |commons                   = Category:Tadeusz Czesław Malinowski
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Tadeusz Czesław Malinowski''' (ur. [[8 kwietnia]] [[1932]] w [[Poznań|Poznaniu]], zm. [[20 grudnia]] [[2018]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://nekrologi.wyborcza.pl/0,11,,436547,Tadeusz-Malinowski-kondolencje.html | tytuł = ''Tadeusz Malinowski'' |opublikowany = nekrologi.wyborcza.pl | język = pl | data dostępu = 2018-12-23}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://snap.org.pl/zmarl-profesor-tadeusz-malinowski/ | tytuł = ''Zmarł Profesor Tadeusz Malinowski'' |opublikowany = snap.org.pl | język = pl | data dostępu = 2019-01-05}}</ref>) – polski naukowiec, [[Archeologia|archeolog]]. Specjalizował się w [[Epoka brązu|epoce brązu]] i wczesnej [[Epoka żelaza|epoce żelaza]].

== Życiorys ==
Syn Czesławy z domu Brożek i Czesława Malinowskiego [[herb szlachecki|herbu]] [[Pobóg]], brat [[Andrzej Paweł Malinowski|Andrzeja]], polskiego [[Antropologia|antropologa]]. Jako dziecko przeżył [[II wojna światowa|drugą wojnę światową]] i po ucieczce ojca za granicę i aresztowaniu matki przez [[Gestapo]] przebywał u rodziny w [[Radom]]iu i [[Lublin]]ie. Od razu po wojnie żył w [[Chelmsford|Chełmie Lubelskim]] a potem w pierwszych latach powojennych w [[Szczecin]]ie<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko =Dzieduszycki |imię =Wojciech |tytuł = Opuscula Archaeologica – Opera Dedicata in Professorem Thaddeum Malinowski|rok = 2007|wydawca = Uniwersytet Zielonogórski|miejsce = Zielona Góra|strony = 7-16|isbn = 978-83-7481-073-9}}</ref>.

Ukończył studia archeologiczne na [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytecie Poznańskim]] w roku 1955, tamże uzyskał stopień doktora (1960) i [[Habilitacja|doktora habilitowanego]] (1969). W 1980 roku otrzymał tytuł [[Profesor uczelni|profesora nadzwyczajnego]], a w 1989 [[Profesor zwyczajny|profesora zwyczajnego]]. Do jego nauczycieli należą:  [[Józef Kostrzewski]], [[Witold Hensel]] oraz [[Eugeniusz Frankowski]]. Otrzymując stopień doktora w jego dorobku znajdowało się już 47 [[publikacja naukowa|publikacji naukowych]]<ref name=":0" />.

[[Plik:Tadeusz Malinowski eksponaty.jpg|thumb|240px|w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu, 1958]]
W latach 1950–1975 był pracownikiem [[Muzeum Archeologiczne w Poznaniu|Muzeum Archeologicznego w Poznaniu]], później, do 1993 roku, był [[profesor]]em [[Akademia Pomorska w Słupsku|Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku]], następnie, do 2002 roku, [[Uniwersytet Zielonogórski|Uniwersytetu Zielonogórskiego]]. W latach 1973–1974 prowadził wykłady gościnne w Katedrze Archeologii [[Uniwersytet Łódzki|Uniwersytetu Łódzkiego]], w latach 1979-1980 w Instytucie Archeologii i Etnografii [[Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu|Uniwersytetu Mikołaja Kopernika]] w [[Toruń|Toruniu]] i w latach 2002-2004 w [[Wyższa Szkoła Umiejętności Społecznych w Poznaniu|Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych]] w Poznaniu<ref name=":0" />. Brał udział w licznych [[wykopaliska]]ch archeologicznych w [[Wielkopolska|Wielkopolsce]] i poza jej obszarem. Między innymi uczestniczył w badaniach grodziska wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego w Saint-Jean-le Froid w departamencie [[Aveyron]] we Francji. Prowadził też między innymi badania na [[grodzisko (archeologia)|grodziskach]] z wczesnej [[Epoka żelaza|epoki żelaza]] w [[Słupca|Słupcy]], Smuszewie w pow. wągrowieckim i [[Komorowo (powiat szamotulski)|Komorowie]] w pow. szamotulskim, a ponadto na późnośredniowiecznym cmentarzysku położonym na górze Rowokół w [[Smołdzino (powiat słupski)|Smołdzinie]] w pow. słupskim. W Komorowie rozkopywał również cmentarzysko wczesnośredniowieczne i ślady osadnictwa nowożytnego<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko = Malinowski|imię = Tadeusz|tytuł = Mieszkańcy faktorii na szlaku bursztynowym z około IX-VIII wieku przed naszą erą w Komorowie|rok = 2012|wydawca = |miejsce = Kaźmierz|strony = |isbn = 978-83-923985-1-6}}</ref>.

Jest autorem ponad 380 publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym kilkunastu książek, ogłoszonych w kraju i za granicą – w Belgii, b. Czechosłowacji, Francji, Japonii, b. Jugosławii, Niemczech, Norwegii, Stanach Zjednoczonych, na Węgrzech, w Wielkiej Brytanii i we Włoszech<ref>{{Cytuj stronę|url = http://www.uz.zgora.pl/wydawnictwo/miesiecznik12-2001/06.pdf|tytuł = Miesięcznik Uniwersytetu Zielonogórskiego nr 3/1 grudzień 2001-styczeń 2002|autor = Robert Skobelski|data dostępu = 2014-12-20|opublikowany = |język = pl|archiwum = https://web.archive.org/web/20160304233332/http://www.uz.zgora.pl/wydawnictwo/miesiecznik12-2001/06.pdf|zarchiwizowano = 2016-03-04}}</ref>.

Po przejściu na emeryturę obszerny księgozbiór (kilka tysięcy tomów), materiały ilustracyjne (fotografie i rysunki) oraz przezrocza zostały zakupione przez [[Uniwersytet Rzeszowski]] dla tamtejszego Instytutu Archeologii i zostały poddane zapisaniu cyfrowym.

Jako [[profesor emeritus]] mieszkał w Poznaniu, w dalszym ciągu był recenzentem prac doktorskich oraz habilitacji, kontynuował pracę naukową.

=== Działalność badawcza ===
W swoim dorobku naukowym zajmował się przede wszystkim obrządkami pogrzebowymi w pradziejach i we [[Wczesne średniowiecze|wczesnym średniowieczu]] w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]]. Ponadto zajmował się znaczeniem [[bursztyn]]u w pradziejach i we wczesnym średniowieczu Europy, przedstawieniami twarzy w ceramice obrzędowej w pradziejach Europy oraz [[instrumenty muzyczne|instrumentami muzycznymi]] i narzędziami dźwiękowymi z [[Wykopaliska|wykopalisk archeologicznych]] od pradziejów po czasy nowożytne w Europie Środkowej. Opisywał również kwestie [[Etnogeneza|etnogenezy]] [[Słowianie|Słowian]] oraz zajmował się interdyscyplinarnymi badaniami pradziejów. Poprzez 25 lat pracy w [[Muzeum Archeologiczne w Poznaniu|Muzeum Archeologicznym w Poznaniu]] również szczególnie zajmował się [[Muzealnictwo|muzealnictwem]] archeologicznym<ref name=":0" />.
[[Plik:Tadeusz-Malinowski-slupsk.jpg|thumb|240px|we własnej bibliotece w Słupsku z emblemem NSZZ Solidarność, ok. 1989]]
=== Działalność pozanaukowa ===
Był wiceprzewodniczącym zarządu okręgu Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki w Poznaniu (1970-1973)<ref name=":1">{{Cytuj książkę|nazwisko =Kapuścik |imię =Janusz |tytuł = Współcześni Uczeni Polscy, Słownik Biograficzny Tom III M-R|rok = 2006|wydawca = |miejsce = Warszawa|strony = 68|isbn = 83-905295-4-8}}</ref>. Ponadto wraz z bratem [[Andrzej Paweł Malinowski|Andrzejem Malinowskim]] brał udział w publikacji książki ''Wspomnienia z obozów – Majdanek-Oświęcim-Ravensbrück-Neu Rohlau-Zwodau'' Czesławy Malinowskiej (Wyd. Sorus, Poznań 2008)<ref>{{Cytuj stronę|url = http://www.naturalnie.com.pl/pl/spoleczenstwo/pieklo.html|tytuł = Piekło|autor = Grażyna Banaszkiewicz|data dostępu = 2014-12-20|opublikowany =}}</ref>.

== Członkostwa naukowe ==
* 1957 [[Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk]]
* 1967 Current Anthropology w Chicago
* 1973 Komitet Archeologii Oddział PAN w Poznaniu
* 1983 The Study Group on Music Archaeology w Hanowerze
* 1990 Komitet Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN
* 1993 Komitet Archeologii Oddział PAN we Wrocławiu
* 1999 [[Lubuskie Towarzystwo Naukowe]]<ref name=":1" />

== Odznaczenia ==
* 1978 [[Krzyż Zasługi|Złoty Krzyż Zasługi]]
* 1990 Krzyż Kawalerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]]
* 1998 [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]] (KEN)<ref name=":1" />

== Publikacje ==
'''18 książek, m.in.''':
* ''Katalog cmentarzysk ludności kultury łużyckiej w Polsce'', tom 1 i 2, Warszawa, 1961, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN
* ''Obrządek pogrzebowy ludności kultury pomorskiej'', Wrocław, Warszawa, Kraków, 1969, Ossolineum
* ''Katalog cmentarzysk ludności kultury pomorskie''j, tom 1-3, Słupsk 1979-1981, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku
* ''Wielkopolska w otchłani wieków'', Poznań 1985, Wydawnictwo Poznańskie
* ''Laski. Materiały z cmentarzyska kultury łużyckiej'', część 1 do 4, Słupsk, 1988-1991, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku
* ''Komorowo, stanowisko 1: grodzisko kultury łużyckiej – faktoria na szlaku bursztynowym'', Rzeszów, 2006, Uniwersytet w Rzeszowie

'''ok. 380 publikacji naukowych, m.in.''':
* ''Grodziska kultury łużyckiej w Wielkopolsce'', „Fontes Archaeologici Posnanienses”, tom 5, 1955
* ''Obrządek pogrzebowy ludności kultury łużyckiej w Polsce'', „Przegląd Archeologiczny”, tom 14, 1962
* ''Problem pogranicza prasłowiańsko-prailiryjskiego'', „Slavia Antiqua”, tom 21, 1975
* ''Les hochets en argile dans la civilisation lusacienne de Pologne (age du bronze – age du fer)'', w: „La pluridisciplinarite en archeologie musicale”, tom 1, Paris, 1994
* ''Niektóre zagadnienia rozwoju kulturowego u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza w Europie Środkowej,'' w: „Kultura pomorska i kultura grobów kloszowych”, Warszawa, 1995
* ''Łaba – Odra – Wisła: oddziaływania kulturowe u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza,'' w: „Rola Odry i Łaby w przemianach kulturowych epoki brązu i epoki żelaza”, Wrocław-Gliwice, 1997

== Życie prywatne ==
Żonaty z archeolożką Marią Malinowską (ur. Konieczna, wykopaliska w Ostrowie Tumskim) w 1955 roku. Córka Anna Felbabel (ur. Malinowska w 1955 r.) i syn Antoni Malinowski (ur. 1962). Występuje w pełnometrażowym filmie dokumentalnym [[Filip Antoni Malinowski|Filipa Antoniego Malinowskiego]] pod tytułem ''Eksmisja'' z 2012 roku<ref>{{Cytuj stronę|url = https://www.imdb.com/title/tt2155870/|tytuł = Eksmisja|autor = International Movie Database|data dostępu = 2014-12-20|opublikowany = |język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* ''Księga jubileuszowa: Miscellanea archaeologica Thaddaeo Malinowski dedicata'', redakcja naukowa [[Franciszek Rożnowski]], Słupsk-Poznań, 1993, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku
* ''Opuscula archaeologica – Opera dedicata in Professorem Thaddeum Malinowski'', redakcja naukowa [[Wojciech Dzieduszycki (archeolog)|Wojciech Dzieduszycki]], Zielona Góra, 2007, Uniwersytet Zielonogórski
* ''Enzyklopädisches Handbuch zur Ur- und Frühgeschichte Europas'', redaktor naukowy [[Jan Filip]], tom 2, Prag, 1969, tom 3, Praha 1998
* ''Fifth International Directory of Anthropologists'', Chicago-London, 1975
* ''Współcześni Uczeni Polscy, Słownik Biograficzny'', tom III M-R, redaktor naukowy [[Janusz Kapuścik]], Warszawa, 2006, Ośrodek Przetwarzania Informacji

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.uz.zgora.pl/wydawnictwo/miesiecznik12-2001/06.pdf | tytuł = Jubileusz Profesora Tadeusza Malinowskiego | opublikowany = uz.zgora.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20160304233332/http://www.uz.zgora.pl/wydawnictwo/miesiecznik12-2001/06.pdf | zarchiwizowano = 2016-03-04}} – wydane w miesięczniku Uniwersytetu Zielonogórskiego nr 3/1 grudzień 2001 – styczeń 2002
* [https://vimeo.com/42788926 Tadeusz Malinowski] – wywiad z Radiem Zielona Góra z 2002 roku na portalu Vimeo
* [http://www.resettlement.pl Eksmisja] – strona filmu dokumentalnego o życiu Tadeusza Malinowskiego i Marii Malinowskiej, reżyseria Filip Antoni Malinowski, rok 2012
* [http://www.archeologia.univ.rzeszow.pl/ Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego] – strona instytutu posiada dorobek naukowy Tadeusza Malinowskiego
* [http://w.bibliotece.pl/search/?q=tadeusz+malinowski&am=*Dziamara%2C~Henryk*Steel%2C~Danielle*Konieczny%2C~Jerzy~Ryszard*Malinowski%2C~Leon*Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz%2C~Tadeusz*Balasi%C5%84ski%2C~Tadeusz*Malinowski%2C~Wies%C5%82aw~Mateusz*Bunch%2C~Chris&v=l Lista dostępnej literatury] Tadeusza Malinowskiego na portalu w.bibliotece.pl

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Malinowski, Tadeusz}}
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
[[Kategoria:Malinowscy herbu Pobóg|Tadeusz]]
[[Kategoria:Naukowcy polskiego pochodzenia]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej]]
[[Kategoria:Polscy archeolodzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1932]]
[[Kategoria:Zmarli w 2018]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu]]
[[Kategoria:Wykładowcy Akademii Pomorskiej w Słupsku]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Zielonogórskiego]]

title: Tadeusz Malinowski

Data i miejsce urodzenia: 8 kwietnia 1932 · Poznań

Data śmierci: 20 grudnia 2018

Uczelnia: Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku · Uniwersytet Zielonogórski


text:
# Kret bałkański
Kret bałkański (Talpa stankovici) – gatunek ssaka z rodziny kretowatych (Talpidae).
Zamieszkuje tereny Albanii, Bułgarii, Serbii, Grecji, Macedonii Północnej, Czarnogóry i Słowenii.

## Podgatunki
Wyróżnia się dwa podgatunki:
- T. stankovici montenegrina
- T. stankovici stankovici

title: Kret bałkański

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Kret bałkański
 |nazwa łacińska         = ''Talpa stankovici''
 |TSN                    = 633856
 |zoolog                 = V. Martino & E. Martino, 1931
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |gromada                = [[ssaki]]
 |podgromada             = [[żyworodne]]
 |infragromada           = [[łożyskowce]]
 |rząd                   = [[ryjówkokształtne]]
 |rodzina                = [[kretowate]]
 |podrodzina             = [[krety]]
 |plemię                 = [[krety (plemię ssaków)|krety]]
 |rodzaj                 = [[kret (rodzaj ssaka)|kret]]
 |gatunek                = kret bałkański
 |synonimy               =
 |ranga podtaksonu       = [[podgatunek|Podgatunki]]
 |podtaksony             =
* ''T. s. montenegrina'' Krystufek, 1994
* ''T. s. stankovici'' V. Martino and E. Martino, 1931
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 41485
 |mapa występowania      = Balkan Mole area.png
 |opis mapy występowania =
 |wikispecies            = Talpa stankovici
 |commons                =
}}
'''Kret bałkański'''{{r|miiz}} (''Talpa stankovici'') – gatunek [[ssaki|ssaka]] z rodziny [[kretowate|kretowatych]] (Talpidae).

Zamieszkuje tereny [[Albania|Albanii]], [[Bułgaria|Bułgarii]], [[Serbia|Serbii]], [[Grecja|Grecji]], [[Macedonia Północna|Macedonii Północnej]], [[Czarnogóra|Czarnogóry]] i [[Słowenia|Słowenii]].

== Podgatunki ==
Wyróżnia się dwa podgatunki<ref name=itis />:
* ''T. stankovici montenegrina''
* ''T. stankovici stankovici''

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="iucn">{{IUCN |id = 41485 |nazwa = Talpa stankovici |autor = Vladimir Vohralík, Boris Kryštufek |iucn rok = 2015 |wersja = 2015.2 |data dostępu = 2015-08-20}}</ref>
* <ref name="miiz">Nazwa polska za: {{Cytuj książkę | autor = Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz| tytuł = Polskie nazewnictwo ssaków świata | wydawca = Muzeum i Instytut Zoologii PAN | miejsce = Warszawa | rok = 2015 | isbn = 978-83-88147-15-9| strony = 77}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kretowate]]
[[Kategoria:Ssaki Europy]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1931 roku]]

title: Kret bałkański

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Gromada: ssaki

Podgromada: żyworodne

Infragromada: łożyskowce

Rząd: ryjówkokształtne

Rodzina: kretowate

Podrodzina: krety

Plemię: krety

Rodzaj: kret

Gatunek: kret bałkański

title: Podgatunki

Podgatunki:
Kategoria zagrożenia (CKGZ)
· najmniejszej troski
Zasięg występowania
Mapa występowania


text:
# Zastav se, ...a poslouchej
Zastav se, ...a poslouchej – album Heleny Vondráčkovej wydany w 2006 roku przez Universal Music. Ma status platynowej płyty.

## Spis utworów
1. Doufám, že to víš
2. Zastav se, ...a poslouchej
3. Něco si přát
4. Odplouvám za tebou
5. Píseň zázraků
6. Kus nebe
7. Samba
8. Jen pár moří
9. Mám ráda slunce žár
10. Zkus mi vrátit úsměv
11. Kde zůstal máj
12. Svítá
13. Já vítám déšť
14. BONUS: Já vítám déšť - záznam z udílení cen TOM 2006

title: Zastav se, ...a poslouchej

wikitext:
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = studyjny
 |tytuł                     = Zastav se, ...a poslouchej
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Helena Vondráčková]]
 |wydany                    = [[2006]]
 |nagrywany                 =
 |gatunek                   = [[Muzyka pop|pop]]
 |długość                   =
 |wytwórnia                 = [[Universal Music Group|Universal]]
 |producent                 =
 |oceny                     = Platyna
 |rok wydania               = 2006
 |poprzedni album           = [[Helena zpívá Ježka]]
 |rok poprzedniego albumu   = 2006
 |następny album            = [[Helena Vondráčková & Jiří Korn - Těch pár dnů]]
 |rok następnego albumu     = [[2007]]
}}
'''Zastav se, ...a poslouchej''' – album [[Helena Vondráčková|Heleny Vondráčkovej]] wydany w [[2006]] roku przez [[Universal Music Group|Universal Music]]. Ma status [[platynowa płyta|platynowej płyty]].

==Spis utworów==
#Doufám, že to víš
#Zastav se, ...a poslouchej
#Něco si přát
#Odplouvám za tebou
#Píseň zázraků
#Kus nebe
#Samba
#Jen pár moří
#Mám ráda slunce žár
#Zkus mi vrátit úsměv
#Kde zůstal máj
#Svítá
#Já vítám déšť
#BONUS: Já vítám déšť - záznam z udílení cen TOM 2006

[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2006]]
[[Kategoria:Albumy Heleny Vondráčkovej]]

title: Zastav se, ...a poslouchej

Gatunek: pop

Wydawnictwo: Universal

Helena zpívá Ježka · (2006): Zastav se, ...a poslouchej · (2006) · Helena Vondráčková & Jiří Korn - Těch pár dnů · (2007)


text:
# Zembrza
Zembrza – przysiółek wsi Raniżów w Polsce, położony w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Raniżów.
W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa rzeszowskiego.
Z Zembrzy pochodzi ks. Stanisław Sudoł – polski ksiądz katolicki, sługa Boży Kościoła katolickiego.

title: Zembrza

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Zembrza
 |rodzaj miejscowości    = przysiółek wsi
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat kolbuszowski|kolbuszowski]]
 |gmina                  = [[Raniżów (gmina)|Raniżów]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa = [[Raniżów]]
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    = 2011
 |strefa numeracyjna     = 17
 |kod pocztowy           = 36-130{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = RKL
 |SIMC                   = 0659489{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Raniżów (gmina)
 |współrzędne            = 50°14'49"N 21°54'48"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|160879|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Zembrza''' – [[przysiółek]] [[wieś|wsi]] [[Raniżów]] w [[Polska|Polsce]], położony w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat kolbuszowski|powiecie kolbuszowskim]], w [[Raniżów (gmina)|gminie Raniżów]]{{r|R2013|teryt}}.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] przysiółek administracyjnie należał do [[Województwo rzeszowskie (1975–1998)|województwa rzeszowskiego]].

Z Zembrzy pochodzi ks. [[Stanisław Sudoł (duchowny)|Stanisław Sudoł]] – [[Polska|polski]] ksiądz katolicki, [[sługa Boży]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name = "teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=1073|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|XIV|570}}

{{Gmina Raniżów}}

[[Kategoria:Raniżów]]

title: Zembrza

Państwo: Polska

Województwo: podkarpackie

Powiat: kolbuszowski

Gmina: Raniżów

Część miejscowości: Raniżów

Tablice rejestracyjne: RKL


text:
# 12 Brygada Artylerii (II RP)
12 Brygada Artylerii – związek taktyczny artylerii Wojska Polskiego okresu II Rzeczypospolitej.
Utworzona na bazie 2 pułku artylerii polowej i części 1 pułku artylerii ciężkiej.
Brygada artylerii II RP miała w swym składzie przeciętnie ok. 40 oficerów, 950 szeregowych obsługi działowej, łączności i karabinów maszynowych. Była uzbrojona w ok. 30 dział polowych 75 mm, ok. 8 dział 105 mm, ok. 30 karabinów maszynowych i ok. 1000 karabinów.
Na dzień 1 maja 1920 dysponowała 34 działami polowymi i 4 działami ciężkimi.
Tabor brygady liczył ok. 230 wozów i ok. 20 kuchni polowych.

## Skład pod koniec 1919
- 12 pułk artylerii polowej w składzie 9 baterii
- 9 bateria 9 pułku artylerii polowej
- I dywizjon 12 pułku artylerii ciężkiej w składzie 1 baterii (2 i 3 bateria w 14 DP)

title: 12 Brygada Artylerii (II RP)

wikitext:
{{inne znaczenia|12 Brygady Artylerii okresu II RP|[[12 Brygada Artylerii]] – inne brygady artylerii z numerem 12}}
{{Jednostka wojskowa infobox
 |nazwa                = 12 Brygada Artylerii
 |nazwa oryginalna     =
 |znak                 =
 |kategoria wojska     = lądowe
 |motto                =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |państwo              = 2RP
 |sformowanie          = 1919
 |rozformowanie        = 1921
 |nazwa wyróżniająca   =
 |patron               =
 |święto               =
 |nadanie sztandaru    =
 |rodowód              =
 |kontynuacja          =
 |dowódca pierwszy     =
 |dowódca obecny       =
 |dowódca ostatni      =
 |działania zbrojne    = [[Wojna polsko-bolszewicka]]
 |numer                =
 |dyslokacja           =
 |rodzaj sił zbrojnych =
 |formacja             =
 |rodzaj wojsk         = [[Artyleria w II Rzeczypospolitej|artyleria]]
 |podległość           = [[12 Dywizja Piechoty (II RP)|12 Dywizja Piechoty]]
 |skład                =
 |odznaczenia          =
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''12 Brygada Artylerii''' – [[związek taktyczny]] [[artyleria w II Rzeczypospolitej|artylerii]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]] okresu II Rzeczypospolitej.

Utworzona na bazie 2 pułku artylerii polowej i części 1 pułku artylerii ciężkiej.

Brygada artylerii II RP miała w swym składzie przeciętnie ok. 40 oficerów, 950 szeregowych obsługi działowej, łączności i karabinów maszynowych. Była uzbrojona w ok. 30 dział polowych 75 mm, ok. 8 dział 105 mm, ok. 30 karabinów maszynowych i ok. 1000 karabinów.
Na dzień 1 maja 1920 dysponowała 34 działami polowymi i 4 działami ciężkimi{{odn|Odziemkowski|2010|s=371}}.
Tabor brygady liczył ok. 230 wozów i ok. 20 kuchni polowych.

== Skład pod koniec 1919 ==
* [[12 Pułk Artylerii Lekkiej|12 pułk artylerii polowej]] w składzie 9 baterii
* 9 bateria [[9 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)|9 pułku artylerii polowej]]
* I dywizjon 12 pułku artylerii ciężkiej w składzie 1 baterii (2 i 3 bateria w 14 DP)
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Igor Błagowieszczański, ''Artyleria Wojska Polskiego w latach 1918-1939'', Zakończenie, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (71), Warszawa 1974, ss. 203-250.
* {{Cytuj|autor = Roman Łoś |tytuł = Artyleria polska 1914-1939 |data = 1991 |isbn = 83-11-07772-X |miejsce = Warszawa |wydawca = Bellona |oclc = 830057069 }}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Odziemkowski |imię = Janusz |autor link = Janusz Odziemkowski |tytuł = Piechota polska w wojnie z Rosją bolszewicką 1919-1920 |data = 2010 |wydawca = Oficyna Wydawnicza „Adam” |miejsce = Warszawa |isbn = 9788370726508 |odn = tak}}

{{Artyleria II RP}}

[[Kategoria:Artyleria 12 Dywizji Piechoty (II RP)]]
[[Kategoria:Polskie brygady artylerii z okresu wojny polsko-bolszewickiej]]
[[Kategoria:Brygady artylerii II Rzeczypospolitej]]

title: 12 Brygada Artylerii

Rodzaj wojsk: artyleria

Podległość: 12 Dywizja Piechoty


text:
# Cândești (gmina w okręgu Neamț)
Cândești – gmina w Rumunii, w okręgu Neamț. Obejmuje miejscowości Bărcănești, Cândești, Dragova, Padureni, Țârdenii Mici i Vădurele. W 2011 roku liczyła 3232 mieszkańców.

title: Cândești (gmina w okręgu Neamț)

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Cândești
 |nazwa oryginalna                = Cândești
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna    = [[Okręg Neamț|Neamț]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2011
 |liczba ludności                 = 3232
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            = Candesti_judetul_Neamt.jpg
 |nazwa mapy                      = okręgu Neamț
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Cândești''' – gmina w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Neamț|okręgu Neamț]]. Obejmuje miejscowości [[Bărcănești (okręg Neamț)|Bărcănești]], [[Cândești (okręg Neamț)|Cândești]], [[Dragova]], [[Pădureni (okręg Neamț)|Padureni]], [[Țârdenii Mici]] i [[Vădurele (gmina Cândești)|Vădurele]]{{r|rpl}}. W 2011 roku liczyła 3232 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20211026093703/https://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2022-01-04}}</ref>
}}

{{Okręg Neamț}}

[[Kategoria:Gminy w okręgu Neamț]]

title: Cândești

Państwo: Rumunia

Okręg: Neamț


text:
# Babiri
Babiri (arab. بابيري) – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 1677 mieszkańców.

title: Babiri

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Babiri
 |nazwa oryginalna             = {{k|ar|بابيري}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Syria
 |1. jednostka administracyjna = [[Aleppo (muhafaza)|Aleppo]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2004
 |liczba ludności              = 1677
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 36.12562°N 37.99689°E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Babiri''' ([[Język arabski|arab]]. بابيري) – wieś w [[Syria|Syrii]], w [[Aleppo (muhafaza)|muhafazie Aleppo]]. W 2004 roku liczyła 1677 mieszkańców<ref>[http://cbssyr.sy/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB02-31-2004.htm نتائج تعداد السكان والمساكن لعام 2004 على مستوى المدينة / قرية]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Muhafaza Aleppo}}

[[Kategoria:Miejscowości w muhafazie Aleppo]]

title: Babiriبابيري

Państwo: Syria

Muhafaza: Aleppo


text:
# Bièvres (Aisne)
Bièvres – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Aisne.
Według danych na styczeń 2014 roku gminę zamieszkiwało 78 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 29,7 osób/km².

title: Bièvres (Aisne)

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Bièvres
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Bièvres
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Hauts-de-France
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Aisne (departament)|Aisne]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Laon|Laon]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 02088
 |powierzchnia                    = 2,63 km²
 |rok                             = 2014 I
 |liczba ludności                 = 78
 |gęstość zaludnienia             = 29,7 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 02860
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Aisne
 |współrzędne                     = 49°30′N 3°43′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Bièvres''' – miejscowość i [[Gmina (Francja)|gmina]] we [[Francja|Francji]], w [[Region (Francja)|regionie]] [[Hauts-de-France]], w [[Departament (Francja)|departamencie]] [[Aisne (departament)|Aisne]].

Według danych na styczeń 2014 roku gminę zamieszkiwało 78 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 29,7 osób/km².

== Bibliografia ==
* [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep=02&annee=2011 Francuski Urząd Statystyczny]

{{Okręg Laon}}

[[Kategoria:Gminy w departamencie Aisne]]
[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Aisne]]

title: Bièvres

Państwo: Francja

Region: Hauts-de-France

Departament: Aisne

Okręg: Laon