text:
# Tadeusz Tomaszewski (psycholog)
Tadeusz Tomaszewski (ur. 12 lipca 1910 we Lwowie, zm. 19 marca 2000 w Warszawie) – polski psycholog, twórca teorii czynności, nauczyciel psychologii.

## Życiorys
Syn Jana. Studiował na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza polonistykę i psychologię pod kierunkiem Mieczysława Kreutza. Ukończył studia w 1934 roku pracą Geneza ocen niedorzeczności. Był asystentem Kreutza w katedrze psychologii. Doktoryzował się w 1938 na podstawie rozprawy Metody badań dyspozycji złożonych (recenzent: prof. Kazimierz Ajdukiewicz).
W latach 1938/39 odbywał staż w Paryżu u Henri Piérona i Henri Wallona. W latach 1939/41 pracował w katedrze psychologii na Uniwersytecie Lwowskim. Od 1945 roku był zastępcą profesora na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UMCS w Lublinie.
W 1947 habilitował się na podstawie rozprawy Rodzaje i motywy reakcji negatywnych. W 1949 otrzymał profesurę na UMCS. W latach 1950–1968 był kierownikiem Katedry Psychologii Ogólnej Wydziału Humanistycznego UW, a od 1968 do 1978 roku – dyrektorem Instytutu Psychologii na Wydziale Psychologii i Pedagogiki. Zmarł w wieku 89 lat. Został pochowany 24 marca 2000 na Cmentarzu Ewangelicko Reformowanym (kwatera 13-2-4).
Był wiceprzewodniczącym Komitetu Nauk Pedagogicznych i Psychologicznych PAN oraz przewodniczącym w latach 1972–1981 Komitetu Nauk Psychologicznych PAN, w latach 1963–1980 – wiceprzewodniczącym Międzynarodowej Unii Psychologii Naukowej, a także członkiem Komitetu Wykonawczego Międzynarodowego Komitetu Psychologii Stosowanej. Został wybrany honorowym przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
W 1946 został odznaczony Krzyżem Oficerskim, a w 1954 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 1980 roku UMCS nadał mu tytuł doktora honoris causa.

## Ważniejsze prace
- redakcja naukowa podręcznika Psychologia.
- Wstęp do psychologii 1963
- Psychologia jako nauka o człowieku (z J. Reykowskim i M. Maruszewskim(inne języki)) 1966
- Problemy i kierunki współczesnej psychologii 1968
- Główne idee współczesnej psychologii 1984

title: Tadeusz Tomaszewski (psycholog)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Tadeusz Tomaszewski|inne osoby o tym nazwisku]]}}
{{dopracować|więcej przypisów=2009-12}}
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Tadeusz Tomaszewski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = [[12 lipca]] [[1910]]
 |miejsce urodzenia         = [[Lwów]]
 |data śmierci              = [[19 marca]] [[2000]]
 |miejsce śmierci           = [[Warszawa]]
 |stopień lub tytuł naukowy = Profesor
 |jakich nauk               = humanistycznych
 |specjalność               = psychologia ogólna
 |almamater                 = [[Uniwersytet Lwowski]]
 |aktywność zawodowa        = Nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = [[Uniwersytet Lwowski]]
[[Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej]]
[[Uniwersytet Warszawski]]
 |funkcja                   =
 |stanowisko1               =
 |okres zatr1               =
 |doktorat data             = [[1938]]
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = [[1947]]
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = [[1949]]
 |status pan                =
 |status pau                =
 |funkcja pan typ           =
 |funkcja pan nazwa         =
 |honoriscausa data1        = [[1980]]
 |honoriscausa uczelnia1    = [[Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej]]
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KKO}} {{order|OOP|KO}}
 |commons                   =
 |wikicytaty                = Tadeusz Tomaszewski
 |www                       =
}}
[[Plik:Tadeusz Tomaszewski (psycholog) grób.JPG|thumb|240px|Grób psychologa Tadeusza Tomaszewskiego na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie]]
'''Tadeusz Tomaszewski''' (ur. [[12 lipca]] [[1910]] we [[Lwów|Lwowie]], zm. [[19 marca]] [[2000]] w [[Warszawa|Warszawie]]<ref name="Rzepa">{{Cytuj książkę |nazwisko r = Rzepa |imię r = Teresa |autor r link = Teresa Rzepa |rozdział = O Tadeuszu Tomaszewskim w komputerowym dzienniku Zbigniewa Pietrasińskiego |nazwisko = Rzepa |imię = Teresa |nazwisko2 = Domański (red.) |imię2 = Cezary W. |tytuł = Na drogach i bezdrożach historii psychologii |tom = 4 |miejsce = Lublin |wydawca = Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej |rok = 2015 |strony = 63–64 |isbn = 978-83-7784-578-3}}</ref>) – polski [[psycholog]], twórca teorii czynności, nauczyciel psychologii.

== Życiorys ==
Syn Jana. Studiował na [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytecie im. Jana Kazimierza]] [[polonistyka|polonistykę]] i psychologię pod kierunkiem [[Mieczysław Kreutz|Mieczysława Kreutza]]<ref name="Rzepa" />. Ukończył studia w 1934 roku pracą ''Geneza ocen niedorzeczności''. Był asystentem Kreutza w katedrze psychologii. Doktoryzował się w 1938 na podstawie rozprawy ''Metody badań dyspozycji złożonych ''(recenzent: prof. [[Kazimierz Ajdukiewicz]]<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko = Ratajczak|imię = Zofia|tytuł = Zachwyt i logika czynu|rok = 2006|wydawca = Scholar|miejsce = Warszawa|strony = 350–363|isbn = 83-7383-188-6}}</ref>).

W latach 1938/39 odbywał staż w [[Paryż]]u u [[Henri Piéron]]a i [[Henri Wallon (psycholog)|Henri Wallona]]. W latach 1939/41 pracował w katedrze psychologii na [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytecie Lwowskim]]. Od 1945 roku był zastępcą profesora na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym [[Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej|UMCS]] w [[Lublin]]ie.

W 1947 habilitował się na podstawie rozprawy ''Rodzaje i motywy reakcji negatywnych''<ref name="Rzepa" />. W 1949 otrzymał profesurę na UMCS. W latach 1950–1968 był kierownikiem Katedry Psychologii Ogólnej Wydziału Humanistycznego [[Uniwersytet Warszawski|UW]], a od 1968 do 1978 roku – dyrektorem Instytutu Psychologii na Wydziale Psychologii i Pedagogiki<ref name=":0" />. Zmarł w wieku 89 lat. Został pochowany 24 marca 2000 na [[Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie|Cmentarzu Ewangelicko Reformowanym]] (kwatera 13-2-4)<ref>[https://warszawa.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=22702&inni=0&cinki=2| śp. Tadeusz Tomaszewski]</ref>.

Był wiceprzewodniczącym Komitetu Nauk Pedagogicznych i Psychologicznych [[Polska Akademia Nauk|PAN]] oraz przewodniczącym w latach 1972–1981 Komitetu Nauk Psychologicznych PAN, w latach 1963–1980 – wiceprzewodniczącym Międzynarodowej Unii Psychologii Naukowej, a także członkiem Komitetu Wykonawczego Międzynarodowego Komitetu Psychologii Stosowanej<ref name=":0" />. Został wybrany honorowym przewodniczącym [[Polskie Towarzystwo Psychologiczne|Polskiego Towarzystwa Psychologicznego]]<ref name="Rzepa" />.

W 1946 został odznaczony Krzyżem Oficerskim<ref>{{Monitor Polski|1947|52|366}}.</ref>, a w 1954 został odznaczony [[Order Odrodzenia Polski|Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski]]<ref>{{Monitor Polski|1954|112|1588}}.</ref>.

W 1980 roku UMCS nadał mu tytuł ''doktora [[Doktor honoris causa|honoris causa]]''<ref name="Rzepa" /><ref>{{cytuj stronę|url= http://www.umcs.pl/pl/doktorzy-honorowi,1739.htm|tytuł=Doktorzy honoris causa UMCS|opublikowany=umcs.lublin.pl|data=|data dostępu=2011-02-23}}</ref>.

== Ważniejsze prace ==
* redakcja naukowa podręcznika ''Psychologia''.
* ''Wstęp do psychologii'' 1963
* ''Psychologia jako nauka o człowieku'' (z [[Janusz Reykowski|J. Reykowskim]] i {{link-interwiki|Mariusz Maruszewski|tekst=M. Maruszewskim|Q=Q55677065}}) 1966
* ''Problemy i kierunki współczesnej psychologii'' 1968
* ''Główne idee współczesnej psychologii'' 1984

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |inni=Pod redakcją [[Ida Kurcz|Idy Kurcz]] i [[Danuta Kądzielawa|Danuty Kądzielawy]] |tytuł=Psychologia czynności: nowe perspektywy (Pamięci Profesora Tadeusza Tomaszewskiego) |data=2002 |wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe Scholar]] |miejsce=[[Warszawa]] |isbn=83-88495-77-1 |url=http://otworzksiazke.pl/images/ksiazki/psychologia_czynnosci/psychologia_czynnosci.pdf |data dostępu=2021-05-16}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Tomaszewski, Tadeusz}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie]]
[[Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Polscy psycholodzy]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1910]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej]]
[[Kategoria:Wykładowcy Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego]]
[[Kategoria:Zmarli w 2000]]

title: Tadeusz Tomaszewski

Data i miejsce urodzenia: 12 lipca 1910 · Lwów

Data i miejsce śmierci: 19 marca 2000 · Warszawa

Alma Mater: Uniwersytet Lwowski

Uczelnia: Uniwersytet Lwowski · Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej · Uniwersytet Warszawski


text:
# Sprawa Tamam Shud
Sprawa Tamam Shud (ang. Tamam Shud Case) lub tajemnica mężczyzny z Somerton (ang. Mystery of the Somerton Man) – nierozwiązana sprawa zgonu niezidentyfikowanego mężczyzny, znalezionego martwego 1 grudnia 1948 roku na plaży Somerton Beach w Australii.
Sprawa znana jest również pod nazwą pochodzącą od perskiego wyrażenia tamám shud (تمام شد), oznaczającego "To koniec" lub "Skończone", które było wydrukowane na skrawku papieru znalezionym w kieszeni spodni mężczyzny. Skrawek został wyrwany z ostatniej strony egzemplarza Rubajjatów, zbioru poezji XII-wiecznego poety Omara Chajjama.
Po publicznym apelu policji został odnaleziony egzemplarz książki, z którego wyrwano stronę. Na wewnętrznej stronie tylnej okładki detektywi znaleźli wgłębienia pozostałe po ręcznych zapiskach. Były to: miejscowy numer telefonu oraz tekst przypominający zakodowaną wiadomość. Tekst ten do dzisiaj nie został odszyfrowany ani zinterpretowany w sposób satysfakcjonujący.
Od wczesnych etapów śledztwa policyjnego sprawa ta była uważana za "jedną z najbardziej zagadkowych tajemnic Australii". Od tego czasu trwają intensywne spekulacje dotyczące tożsamości zmarłego mężczyzny, przyczyny jego śmierci i wydarzeń prowadzących do jego zgonu.
26 lipca 2022 roku Derek Abbott, profesor University of Adelaide, we współpracy z genealożką Colleen M. Fitzpatrick, na podstawie badań genealogii genetycznej opartych na DNA z włosów mężczyzny doszedł do wniosku, że mężczyzną był Carl "Charles" Webb, inżynier elektryk urodzony w 1905 roku. Policja południowoaustralijska nie potwierdziła tożsamości mężczyzny, choć wyraziła nadzieję, że dalsze badania genetyczne potwierdzą wynik.

wikiname: plwiki

title: Sprawa Tamam Shud

in_language: pl

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko      = Mężczyzna z Somerton
 |grafika              = SomertonMan2.jpg
 |opis grafiki         = Policyjna fotografia zmarłego mężczyzny z 1948 roku
 |alt grafiki          =
 |data urodzenia       = ok. [[1903]]
 |miejsce urodzenia    = n/n
 |data śmierci         = [[1 grudnia]] [[1948]]
 |miejsce śmierci      = [[Somerton Beach]], [[Adelaide]]
 |przyczyna śmierci    = otrucie
 |miejsce spoczynku    = West Terrace Cemetery, [[Adelaide]]
 |zawód                = nieznany
 |miejsce zamieszkania = nieznane
 |narodowość           = nieznana
 |odznaczenia          =
 |commons              = Category:Tamam Shud Case
}}
'''Sprawa Tamam Shud''' ({{ang.|Tamam Shud Case}}) lub '''tajemnica mężczyzny z Somerton''' ({{ang.|Mystery of the Somerton Man}}) – nierozwiązana sprawa zgonu niezidentyfikowanego mężczyzny, znalezionego martwego 1 grudnia 1948 roku na plaży [[Somerton Beach]] w [[Australia|Australii]]<ref name="Smithsonian2011">{{cytuj stronę | url = https://www.smithsonianmag.com/history/the-body-on-somerton-beach-50795611/ | opublikowany = Smithsonian Magazine | data = 21 sierpnia 2011 | data dostępu = 2024-07-20 | autor = Mike Dash | tytuł = The Body on Somerton Beach | język = en}}</ref>.

Sprawa znana jest również pod nazwą pochodzącą od [[język perski|perskiego]] wyrażenia ''tamám shud'' ({{j|fa|تمام شد}}), oznaczającego "To koniec" lub "Skończone", które było wydrukowane na skrawku papieru znalezionym w kieszeni spodni mężczyzny. Skrawek został wyrwany z ostatniej strony egzemplarza ''[[Rubajjaty Omara Chajjama|Rubajjatów]]'', zbioru poezji XII-wiecznego poety [[Omar Chajjam|Omara Chajjama]]<ref name="Advertiser1949"/>.

Po publicznym apelu policji został odnaleziony egzemplarz książki, z którego wyrwano stronę. Na wewnętrznej stronie tylnej okładki detektywi znaleźli wgłębienia pozostałe po ręcznych zapiskach. Były to: miejscowy numer telefonu oraz tekst przypominający [[kryptografia|zakodowaną]] wiadomość. Tekst ten do dzisiaj nie został odszyfrowany ani zinterpretowany w sposób satysfakcjonujący<ref name="Smithsonian2011"/>.

Od wczesnych etapów śledztwa policyjnego sprawa ta była uważana za "jedną z najbardziej zagadkowych tajemnic Australii"<ref name="Advertiser1949">{{cytuj pismo | czasopismo = The Advertiser | tytuł = "Tamam Shud" | data = 10 czerwca 1949 | url = http://nla.gov.au/nla.news-article36371416 | strony = 2 | język = en}}</ref>. Od tego czasu trwają intensywne spekulacje dotyczące tożsamości zmarłego mężczyzny, przyczyny jego śmierci i wydarzeń prowadzących do jego zgonu.

26 lipca 2022 roku [[Derek Abbott]], profesor [[University of Adelaide]], we współpracy z genealożką [[Colleen M. Fitzpatrick]], na podstawie badań [[genealogia genetyczna|genealogii genetycznej]] opartych na DNA z włosów mężczyzny doszedł do wniosku, że mężczyzną był Carl "Charles" Webb, [[inżynieria elektryczna|inżynier elektryk]] urodzony w 1905 roku<ref name="ABCNews2022">{{cytuj stronę |autor=Daniel Keane |autor2=Gabriella Marchant |data=2022-07-26 |tytuł=Somerton Man identified as Melbourne electrical engineer, researcher says |url=https://www.abc.net.au/news/2022-07-26/somerton-man-identified-melbourne-born-engineer-researcher-says/101272182 |data dostępu=2024-07-20 |opublikowany=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |zarchiwizowano=26 lipca 2022 |archiwum=https://web.archive.org/web/20220726115342/https://www.abc.net.au/news/2022-07-26/somerton-man-identified-melbourne-born-engineer-researcher-says/101272182 | język = en}}</ref>. Policja południowoaustralijska nie potwierdziła tożsamości mężczyzny, choć wyraziła nadzieję, że dalsze badania genetyczne potwierdzą wynik<ref name="SAPOL2022">{{cytuj stronę |data=27 lipca 2022 |url=https://www.police.sa.gov.au/sa-police-news-assets/front-page-news/statement-regarding-somerton-man | tytuł=Statement regarding Somerton Man |opublikowany=South Australia Police|archiwum=https://web.archive.org/web/20220727061712/https://www.police.sa.gov.au/sa-police-news-assets/front-page-news/statement-regarding-somerton-man |zarchiwizowano=27 lipca 2022 | język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Taman Shud}}
[[Kategoria:Wydarzenia 1948]]
[[Kategoria:Ludzie o nieustalonej tożsamości]]
[[Kategoria:Zabójstwa w Australii]]
[[Kategoria:Niewyjaśnione zjawiska]]

title: Mężczyzna z Somerton

Data i miejsce śmierci: 1 grudnia 1948 · Somerton Beach, Adelaide

Przyczyna śmierci: otrucie

Miejsce spoczynku: West Terrace Cemetery, Adelaide

Zawód, zajęcie: nieznany

Miejsce zamieszkania: nieznane

Narodowość: nieznana


text:
# Order Sabaudzki Cywilny
Order Sabaudzki Cywilny (wł. Ordine Civile di Savoia) – jednoklasowe wysokie odznaczenie cywilne Królestwa Sardynii w latach 1831–1861 i Królestwa Włoch w latach 1861–1946, a następnie order domowy włoskiej królewskiej dynastii sabaudzkiej, nadawany wyłącznie osobom narodowości włoskiej.

## Historia
Order ustanowił król Sardynii Karol Albert 29 października 1831 roku, jako odznaczenie przeznaczone do nagradzania Włochów za znamienite zasługi w dziedzinie nauki, literatury, administracji, architektury, inżynierii, sztuki, edukacji, odkryć i wynalazków. Posiadał tylko jedną klasę: Kawaler (Cavalieri). Początkowo liczba odznaczonych limitowana była do 40 Kawalerów, od 1861 – 60 Kawalerów, a od 1887 – 70 Kawalerów.
22 stycznia 1988 order został przemianowany na „Order Sabaudzki Zasługi Cywilnej” (wł. Ordine al Merito Civile di Savoia) i uzyskał nowe statuty, według których odtąd zarząd nad nim sprawuje Kancelaria Orderu Świętych Maurycego i Łazarza i dzieli się na klasy, pięć męskich i trzy kobiece:
- Kawaler Krzyża Wielkiego (limitowany do 100 odznaczonych),
- Dama Krzyża Wielkiego (limitowany do 100 odznaczonych),
- Wielki Oficer (limitowany do 150 odznaczonych),
- Komandor (limitowany do 300 odznaczonych),
- Dama Komandorska (limitowany do 300 odznaczonych),
- Kawaler Oficer (bez limitu),
- Kawaler (bez limitu),
- Dama (bez limitu)[5]

oraz Krzyż Sabaudzki Zasługi – dwustopniowe odznaczenie w formie krzyża:
- Złoty Krzyż,
- Srebrny Krzyż[6].

Wydane w 1996 statuty stwierdziły ciągłość istnienia jednoklasowego Orderu Sabaudzkiego Cywilnego przeznaczonego wyłącznie dla Włochów, oraz istnienie wieloklasowego Orderu Sabaudzkiego Zasługi Cywilnej wewnątrz poprzednika.
|               |             |         |        |          |               |              |
| Nastrini      |             |         |        |          |               |              |
| Srebrny Krzyż | Złoty Krzyż | Kawaler | Oficer | Komandor | Wielki Oficer | Krzyż Wielki |

## Wielcy mistrzowie
Wielkim mistrzem był zawsze panujący aktualnie władca, a od 1946 roku – głowa królewskiego rodu:
1. Karol Albert Sabaudzki
2. Wiktor Emanuel II Sabaudzki
3. Humbert I Sabaudzki
4. Wiktor Emanuel III Sabaudzki
5. Humbert II Sabaudzki
6. Wiktor Emanuel (IV) Sabaudzki

title: Order Sabaudzki Cywilny

wikitext:
{{Odznaczenie infobox
 |nazwa          = Order Sabaudzki Cywilny
''Ordine Civile di Savoia''
 |awers          = Civil Order of Savoy.png
 |awers opis     =
 |awers 2        = Orde van Civiele Verdienste van Savoye Voor- en achterzijde.jpg
 |awers 2 opis   = i rewers orderu
 |awers 3        = Divisa.Ord.Civile di Savoia.png
 |awers 3 opis   = orderu na ubraniu
 |rewers         =
 |rewers opis    =
 |rewers 2       =
 |rewers 2 opis  =
 |baretka        = Ordine Civile di Savoia BAR.svg
 |baretka opis   =
 |baretka 2      =
 |baretka 2 opis =
 |ustanowiono    = 1831
 |święto         =
 |dewiza         = AL MERITO CIVILE 1831
(za zasługi cywilne 1831)
 |wielkość       =
 |kruszec        =
 |wydano         =
 |wycofano       =
 |powyżej        =
 |równorzędne    =
 |poniżej        =
 |projektant     =
 |powiązane      = [[Order Sabaudzki Wojskowy]]
 |commons        = Category:Civil Order of Savoy
}}
'''Order Sabaudzki Cywilny''' ([[język włoski|wł.]] ''Ordine Civile di Savoia'') – jednoklasowe wysokie [[odznaczenie]] cywilne [[Królestwo Sardynii|Królestwa Sardynii]] w latach 1831–1861 i [[Królestwo Włoch (1861–1946)|Królestwa Włoch]] w latach 1861–1946, a następnie [[order domowy]] włoskiej królewskiej [[Dynastia sabaudzka|dynastii sabaudzkiej]], nadawany wyłącznie osobom [[Włosi|narodowości włoskiej]].

== Historia ==
[[Order]] ustanowił [[Władcy Sardynii|król Sardynii]] [[Karol Albert (król Sardynii)|Karol Albert]] 29 października 1831 roku<ref name=rw>{{Cytuj książkę | autor = Robert Werlich | tytuł = Orders and Decorations of All Nations  | miejsce = Waszyngton | data = 1965 | strony = 190-191 | język = en}}</ref>, jako odznaczenie przeznaczone do nagradzania Włochów za znamienite zasługi w dziedzinie nauki, literatury, administracji, architektury, inżynierii, sztuki, edukacji, odkryć i wynalazków<ref name=ods>{{Cytuj stronę | url = http://www.ordinidinasticicasasavoia.it/?titolo=Ordine+Civile+di+Savoia&cat=3 | tytuł = Ordine Civile di Savoia | opublikowany = ordinidinasticicasasavoia.it | język = it | data dostępu = 2015-05-10 | archiwum = https://web.archive.org/web/20151029225342/http://www.ordinidinasticicasasavoia.it/?titolo=Ordine+Civile+di+Savoia&cat=3 | zarchiwizowano = 2015-10-29 }}</ref>. Posiadał tylko jedną klasę: Kawaler (''Cavalieri''). Początkowo liczba odznaczonych limitowana była do 40 Kawalerów, od 1861 – 60 Kawalerów, a od 1887 – 70 Kawalerów<ref name=sd>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20150518090720/http://www.savoydelegation-usa.org/museum/UserView.asp?DocumentID=118&strTotalHits=True | tytuł = History of the Civil Order of Savoy | opublikowany = savoydelegation-usa.org | język = en | data dostępu = 2015-05-10}}</ref>.

22 stycznia 1988 order został przemianowany na „''Order Sabaudzki Zasługi Cywilnej''” (wł. ''Ordine al Merito Civile di Savoia'')<ref>[[Peter Bander van Duren]]: ''Orders of knighthood and of merit''. Londyn: Colin Smythe, 1995, s. 225</ref> i uzyskał nowe statuty, według których odtąd zarząd nad nim sprawuje Kancelaria [[Order Świętych Maurycego i Łazarza|Orderu Świętych Maurycego i Łazarza]] i dzieli się na klasy, pięć męskich i trzy kobiece:
* '''Kawaler Krzyża Wielkiego''' (limitowany do 100 odznaczonych),
* '''Dama Krzyża Wielkiego''' (limitowany do 100 odznaczonych),
* '''Wielki Oficer''' (limitowany do 150 odznaczonych),
* '''Komandor''' (limitowany do 300 odznaczonych),
* '''Dama Komandorska''' (limitowany do 300 odznaczonych),
* '''Kawaler Oficer''' (bez limitu),
* '''Kawaler''' (bez limitu),
* '''Dama''' (bez limitu)<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.ordinidinasticicasasavoia.it/?titolo=Ordine+al+Merito+di+Savoia&cat=11 | tytuł = Ordine al Merito Civile di Savoia | opublikowany = ordinidinasticicasasavoia.it | język = it | data dostępu = 2015-08-19}}</ref>
oraz ''Krzyż Sabaudzki Zasługi'' – dwustopniowe [[odznaczenie]] w formie [[Krzyż (odznaczenie)|krzyża]]:
* '''Złoty Krzyż''',
* '''Srebrny Krzyż'''<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.ordinidinasticicasasavoia.it/pdf/Statuto-Ordine-Merito-Civile.pdf | tytuł = Statuto dell'Ordine al Merito Civile di Savoia | opublikowany = ordinidinasticicasasavoia.it | język = it | data dostępu = 2015-08-19}}</ref>.

Wydane w 1996 statuty stwierdziły ciągłość istnienia jednoklasowego ''Orderu Sabaudzkiego Cywilnego'' przeznaczonego wyłącznie dla Włochów<ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160303183015/http://www.savoydelegation-usa.org/museum/UserView.asp?DocumentID=110&strTotalHits=True  | tytuł = Statutes  of the  Dynastic Orders of the House of Savoy: The Civil Order of Savoy | opublikowany = savoydelegation-usa.org | język = en | data dostępu = 2015-08-19}}</ref>{{r|sd}}, oraz istnienie wieloklasowego ''Orderu Sabaudzkiego Zasługi Cywilnej'' wewnątrz poprzednika<ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160506141103/http://www.savoydelegation-usa.org:80/museum/UserView.asp?DocumentID=31&strTotalHits=True | tytuł = Statutes of the Dynastic Orders of the House of Savoy: The Order of Merit of Savoy | opublikowany = savoydelegation-usa.org | język = en | data dostępu = 2015-08-19}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160304082716/http://www.savoydelegation-usa.org/museum/UserView.asp?DocumentID=117&strTotalHits=True | tytuł = History of Order of Merit of Savoy  | opublikowany = savoydelegation-usa.org | język = en | data dostępu = 2015-08-19}}</ref>.

{|align=center class=wikitable width=20%
|colspan="7" align="center"|[[File:Divisa.Ord.MeritoSavoia.png|720px|center]]
|-
|colspan=7|'''Nastrini'''
|-
|width=20% valign=top align=center|[[File:Ordine al merito di savoia.png|100px|center]]Srebrny Krzyż
|width=20% valign=top align=center|[[File:Ordine al merito di savoia.png|100px|center]]Złoty Krzyż
|width=20% valign=top align=center|[[File:Ordine al merito di savoia.png|100px|center]]Kawaler
|width=20% valign=top align=center|[[File:OrdineMeritoSavoia-UFF.png|100px|center]]Oficer
|width=20% valign=top align=center|[[File:OrdineMeritoSavoia-COMM..png|100px|center]]Komandor
|width=20% valign=top align=center|[[File:OrdineMeritoSavoia-Gr.UFF.png|100px|center]]Wielki Oficer
|width=20% valign=top align=center|[[File:OrdineMeritoSavoia-GC.png|100px|center]]Krzyż Wielki
|-
|}

== Wielcy mistrzowie ==
[[Wielki mistrz|Wielkim mistrzem]] był zawsze [[Królowie Włoch|panujący aktualnie władca]], a od 1946 roku – głowa królewskiego rodu{{r|ods}}:
# [[Karol Albert (król Sardynii)|Karol Albert Sabaudzki]]
# [[Wiktor Emanuel II|Wiktor Emanuel II Sabaudzki]]
# [[Humbert I|Humbert I Sabaudzki]]
# [[Wiktor Emanuel III|Wiktor Emanuel III Sabaudzki]]
# [[Humbert II|Humbert II Sabaudzki]]
# [[Wiktor Emanuel di Savoia-Carignano|Wiktor Emanuel (IV) Sabaudzki]]

== Odznaczeni ==
{{Kategoria główna|Odznaczeni Orderem Sabaudzkim Cywilnym}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj pismo | url = http://www.diritto.it/docs/36691-l-ordine-civile-di-savoia-e-la-macroscopica-svista-nella-legge-178-51 | tytuł = L’Ordine Civile di Savoia e la macroscopica svista nella legge 178/51 | autor = Cataldi Carmelo | czasopismo = Diritto & diritti | data = 2014-11-25 | język = it | issn = 1127-8579 | data dostępu = 2015-05-13}}

{{Włoskie odznaczenia}}
{{Falerystyka}}

[[Kategoria:Włoskie odznaczenia]]
[[Kategoria:Ordery domowe]]

title: Order Sabaudzki Cywilny · Ordine Civile di Savoia

Dewiza: AL MERITO CIVILE 1831 · (za zasługi cywilne 1831)

Powiązane: Order Sabaudzki Wojskowy


text:
# Kościół w Warzymicach
Kościół w Warzymicach – kościół, który znajdował się w Warzymicach w gminie Kołbaskowo, w powiecie polickim (województwo zachodniopomorskie). Uszkodzony podczas II wojny światowej i rozebrany. Pozostałości budowli wpisano do rejestru zabytków.

## Historia
Kościół został wzniesiony w drugiej połowie XIII wieku. Była to budowla salowa na planie prostokąta o wymiarach 14 na 10,3 m, murowana z kamieni narzutowych. Do 1657 roku był to kościół parafialny, później parafię przeniesiono do Będargowa. W XVIII wieku kościół rozbudowano, naruszając podczas prac konstrukcję znajdującej się od strony zachodniej wieży, którą rozebrano. Na jej miejsce wykonano w zachodniej części dachu sygnaturkę w konstrukcji ryglowej, nakrytą spiczastym dachem w formie barokowej. Hełm sygnaturki zwieńczony był kulą i wiatrowskazem. W 1894 roku budowlę otynkowano, zakrywając przy tym gotycki portal południowy. Wewnątrz kościoła znajdowały się odlane z brązu dwa świeczniki ołtarzowe o wysokości 33 cm z 1595 roku i trzyramienny świecznik ambonowy oraz dwie wykonane z mosiądzu misy chrzcielne o średnicach 36 i 34 cm. Na misach znajdowały się rysunki powstałe poprzez wyklepywanie blachy miedzianej, przedstawiające sceny Zwiastowania i Grzechu pierworodnego.
Kościół został uszkodzony podczas II wojny światowej i następnie rozebrany. Do czasów dzisiejszych przetrwały jedynie zarośnięte fundamenty oraz porozrzucane głazy pochodzące z budowli.
We wrześniu 2019 roku Gmina Kołbaskowo ogłosiła przetarg pod nazwą „Zagospodarowanie terenu zabytkowych ruin XIII-wiecznego kościoła i dawnego cmentarza w Warzymicach”. Roboty przewidziane przetargiem miałyby obejmować wybudowanie na miejscu dawnego kościoła pełnowymiarowej, ażurowej, stalowej konstrukcji odzwierciedlającej kształt i wymiary dawnej świątyni. Teren wokół miałby zostać zagospodarowany i wyposażony w elementy małej architektury (ławki, stoły, tablice informacyjne itp.).

title: Kościół w Warzymicach

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół w Warzymicach
 |nazwa miejscowa           =
 |zabytek                   = 91 z 15.05.1956{{r|zabytek}}
 |funkcja świątyni          =
 |grafika                   = Ruiny kościoła w Warzymicach - zabezpieczone stanowisko archeologiczne, sierpień 2017.jpg
 |opis grafiki              = Miejsce, na którym stał kościół (2017 rok)
 |państwo                   = Polska
 |miejscowość               = [[Warzymice]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  =
 |kościół                   =
 |administratura nazwa      =
 |administratura typ        =
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        =
 |dzień wspomnienia         =
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   =
 |data zakończenia budowy   = 2. połowa XIII wieku{{r|zabytek}}
 |data konsekracji          =
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          = [[II wojna światowa]]
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      = [[gotyk]]
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        = [[kamień (frakcja)|kamień]]
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               = 1
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            =
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 1
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Kołbaskowo (gmina)
 |współrzędne               = 53°23′05.8″N 14°27′45.0″E
 |commons                   =
 |www                       =
}}
'''Kościół w Warzymicach''' – [[Kościół (budynek)|kościół]], który znajdował się w [[Warzymice|Warzymicach]] w [[Kołbaskowo (gmina)|gminie Kołbaskowo]], w [[powiat policki|powiecie polickim]] ([[województwo zachodniopomorskie]]). Uszkodzony podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] i rozebrany. Pozostałości budowli wpisano do rejestru zabytków{{r|zabytek}}.

== Historia ==

Kościół został wzniesiony w drugiej połowie XIII wieku{{r|zabytek}}. Była to [[kościół salowy|budowla salowa]] na planie [[prostokąt]]a o wymiarach 14 na 10,3 m, murowana z kamieni narzutowych{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. Do 1657 roku był to [[kościół parafialny]], później parafię przeniesiono do [[Będargowo (powiat policki)|Będargowa]]{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. W XVIII wieku kościół rozbudowano, naruszając podczas prac konstrukcję znajdującej się od strony zachodniej wieży, którą rozebrano. Na jej miejsce wykonano w zachodniej części dachu [[sygnaturka (wieża)|sygnaturkę]] w [[mur pruski|konstrukcji ryglowej]], nakrytą spiczastym dachem w formie [[barok]]owej{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. [[Dach hełmowy|Hełm]] sygnaturki zwieńczony był kulą i [[wiatrowskaz]]em{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. W 1894 roku budowlę [[tynk|otynkowano]], zakrywając przy tym gotycki portal południowy{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. Wewnątrz kościoła znajdowały się odlane z [[brązy|brązu]] dwa świeczniki ołtarzowe o wysokości 33 cm z 1595 roku i trzyramienny świecznik ambonowy oraz dwie wykonane z [[mosiądz]]u misy chrzcielne o średnicach 36 i 34 cm{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. Na misach znajdowały się rysunki powstałe poprzez wyklepywanie blachy miedzianej, przedstawiające sceny [[Zwiastowanie Pańskie|Zwiastowania]] i [[Grzech pierworodny|Grzechu pierworodnego]]{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}.

Kościół został uszkodzony podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] i następnie rozebrany{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}. Do czasów dzisiejszych przetrwały jedynie zarośnięte fundamenty oraz porozrzucane [[głaz]]y pochodzące z budowli{{r|luczak1}}{{r|luczak2}}.

We wrześniu 2019 roku Gmina Kołbaskowo ogłosiła przetarg pod nazwą „Zagospodarowanie terenu zabytkowych ruin XIII-wiecznego kościoła i dawnego cmentarza w Warzymicach”. Roboty przewidziane przetargiem miałyby obejmować wybudowanie na miejscu dawnego kościoła pełnowymiarowej, ażurowej, stalowej konstrukcji odzwierciedlającej kształt i wymiary dawnej świątyni. Teren wokół miałby zostać zagospodarowany i wyposażony w elementy małej architektury (ławki, stoły, tablice informacyjne itp.){{r|kolbaskowo}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name = zabytek>{{zabytek|zachodniopomorskie|data dostępu=2019-10-08}}</ref>
* <ref name = luczak1>{{cytuj książkę | autor = Marek Łuczak | tytuł = Gotyckie kościoły gminy Kołbaskowo | wydawca = Pomorskie Towarzystwo Historyczne | miejsce = Szczecin | rok = 2013 | strony = 138–140 | isbn = 978-83-7518-538-6}}</ref>
* <ref name = luczak2>{{cytuj książkę | autor = Marek Łuczak | tytuł = Historia i zabytki gminy Kołbaskowo | wydawca = Pomorskie Towarzystwo Historyczne | miejsce = Szczecin | rok = 2010 | strony = 304–312 | isbn = 978-83-751820-1-9}}</ref>
* <ref name = kolbaskowo>{{Cytuj |autor = Jarosław Dworzyński |tytuł = W Warzymicach stanie stalowy szkielet kościoła |data = 8.10.2019 |data dostępu = 2019-10-15 |url = http://kolbaskowo.pl/index.php/aktualnosci-gminy-kolbaskowo/aktualnosci-gminne/3266-w-warzymicach-stanie-stalowy-szkielet-kosciola}}</ref>
}}

[[Kategoria:Zniszczone kościoły w województwie zachodniopomorskim|Warzymice]]
[[Kategoria:Warzymice|Kościół, ruiny]]
[[Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Kołbaskowo|Warzymice]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie polickim|Warzymice]]
[[Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie zachodniopomorskim|Warzymice]]

title: Kościół w Warzymicach

Państwo: Polska

Miejscowość: Warzymice

Data zakończenia budowy: 2. połowa XIII wieku

Data zniszczenia: II wojna światowa

Styl: gotyk

Świątynia · • materiał bud.: · • kamień

Wieża kościelna · • liczba wież: · 1


text:
# Miasto Opatija
Miasto Opatija (chorw. Grad Opatija) – jednostka administracyjna w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej. W 2011 roku liczyła 11 659 mieszkańców.

title: Miasto Opatija

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Miasto Opatija
 |nazwa oryginalna                = Grad Opatija
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[Podział administracyjny Chorwacji|miasto]]
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Chorwacja
 |1. jednostka administracyjna    = [[Żupania primorsko-gorska|primorsko-gorska]]
 |siedziba                        = [[Opatija]]
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2011
 |liczba ludności                 = 11 659{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Miasto Opatija''' ({{w języku|hr|Grad Opatija}}) – [[Podział administracyjny Chorwacji|jednostka administracyjna]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania primorsko-gorska|żupanii primorsko-gorskiej]]. W 2011 roku liczyła 11 659 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==

{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=63, 366}}</ref>
}}

{{Żupania primorsko-gorska}}
{{Miasto Opatija}}

[[Kategoria:Gminy w żupanii primorsko-gorskiej|Opatija]]

title: Miasto OpatijaGrad Opatija

Państwo: Chorwacja

Żupania: primorsko-gorska

Siedziba: Opatija


text:
# Boratyn
Boratyn – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice. Znajduje się w niej dworek szlachecki z XVIII wieku, w którym mieszkał książę Lisowiecki.
| SIMC    | Nazwa      | Rodzaj    |
| ------- | ---------- | --------- |
| 0599735 | Kopań      | część wsi |
| 0599741 | Lubeja     | część wsi |
| 0599758 | Parcelacja | część wsi |

Wołczek z Boratyna był ojcem Dymitra, protoplasty Boratyńskich herbu Korczak.
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie jarosławskim województwa lwowskiego. W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 15 Polaków.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.
We wsi urodził się Kazimierz Furtak, polski inżynier, rektor Politechniki Krakowskiej oraz Alicja Lis, polska nauczycielka, posłanka na Sejm IV kadencji.

## Zabytki
Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest zespół pałacowy, nr rej.: A-26 z 25.02.1986:
- pałac w Boratynie z 1820
- kaplica z 1810
- park z drugiej połowy XVIII w.[9].

title: Boratyn

wikitext:
{{inne znaczenia|wsi w Polsce|[[Boratyn (rejon sokalski)|wieś na Ukrainie w rejonie sokalskim]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Boratyn
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Boratyn Zespół pałacowo parkowy z 1820 r. 02 JoannaPyka.JPG
 |opis zdjęcia           = [[Pałac w Boratynie]] z 1820
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat jarosławski|jarosławski]]
 |gmina                  = [[Chłopice (gmina)|Chłopice]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 876{{r|rap}}
 |rok                    = 2021
 |strefa numeracyjna     = 16
 |kod pocztowy           = 37-561{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = RJA
 |SIMC                   = 0599729{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Chłopice (gmina)
 |współrzędne            = 49°56'05"N 22°39'37"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|8163|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Boratyn, Subcarpathian Voivodeship
 |www                    = http://www.boratyn.underlegend.net/boratyn.php
}}
{{ISG|Boratyn}}
'''Boratyn''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat jarosławski|powiecie jarosławskim]], w [[Chłopice (gmina)|gminie Chłopice]]{{r|teryt|roz}}. Znajduje się w niej dworek szlachecki z XVIII wieku, w którym mieszkał książę Lisowiecki.

{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Boratyn{{r|teryt|roz}}
! SIMC !! Nazwa !! Rodzaj
|-
|0599735 || Kopań || część wsi
|-
|0599741 || Lubeja || część wsi
|-
|0599758 || Parcelacja || część wsi
|}

Wołczek z Boratyna był ojcem Dymitra, protoplasty [[Boratyńscy herbu Korczak|Boratyńskich herbu Korczak]]<ref>[[Adam Boniecki (heraldyk)|Adam Boniecki]]: ''[https://polona.pl/item/herbarz-polski-wiadomosci-historyczno-genealogiczne-o-rodach-szlacheckich-cz-1-t-1,MTAzNTU4OTQ/395/#item Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich].'' Cz. 1. T. 1. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1899, s. 385.</ref>.

W [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]] wieś w [[Powiat jarosławski (II Rzeczpospolita)|powiecie jarosławskim]] [[Województwo lwowskie|województwa lwowskiego]]. W latach 1944–1945 [[Nacjonalizm ukraiński|nacjonaliści ukraińscy]] z [[OUN-B|OUN]]-[[Ukraińska Powstańcza Armia|UPA]] zamordowali tutaj 15 Polaków<ref name="siekierka22">{{Ludobójstwo w lwowskim|2006|s=252}}</ref>.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo przemyskie|województwa przemyskiego]].

We wsi urodził się [[Kazimierz Furtak]], polski inżynier, rektor [[Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki|Politechniki Krakowskiej]] oraz [[Alicja Lis]], polska nauczycielka, posłanka na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] [[Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji (2001–2005)|IV kadencji]].

== Zabytki ==

Według rejestru zabytków [[Narodowy Instytut Dziedzictwa|NID]]<ref>{{Zabytek|podkarpackie|strony=15|data dostępu=2016-01-03}}
</ref> na listę zabytków wpisany jest zespół pałacowy, nr rej.: A-26 z 25.02.1986:
* [[pałac w Boratynie]] z 1820
* kaplica z 1810
* park z drugiej połowy XVIII w.<ref>Nr rej.: 24-2P z 28.02.1949</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[http://chlopice.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-987 Raport o stanie gminy w roku 2021. Stan ludności 31.12.2021] str. 24 [dostęp 2022-10-16]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=79|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|I|308|Boratyn 3.) B., wś, pow. jarosławski}}
* {{SgKP|XV_cz.1|199|Boratyn (1)}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.dworboratyn.pl/o-dworze | tytuł = Strona zespołu pałacowo parkowego | opublikowany = dworboratyn.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20160426231923/http://www.dworboratyn.pl/o-dworze | zarchiwizowano = 2016-04-26}}

{{Gmina Chłopice}}

[[Kategoria:Boratyn]]
[[Kategoria:Wsie w powiecie jarosławskim]]

title: Boratyn

Województwo: podkarpackie

Powiat: jarosławski

Gmina: Chłopice

Tablice rejestracyjne: RJA


text:
# Anime music video
Anime music video (AMV) – typ teledysków, tworzonych przez połączenie dowolnej muzyki z pociętymi i przerobionymi scenami z jednego lub więcej anime za pomocą specjalnych programów służących do liniowej i nieliniowej edycji wideo, lecz tak by zaistniał związek rytmiczny bądź fabularny (lub oba) pomiędzy anime a muzyką. Tworzeniem AMV zajmują się fani anime i mangi.

## Proces tworzenia AMV
Osoby tworzące AMV wycinają z filmów anime krótkie sceny (czasem krótsze niż sekunda, czasem trwające kilka sekund), po czym poddają je przeróbce. Można zastosować różne efekty komputerowe, często też nakłada się sceny korzystając z pół przezroczystości. Jednym z głównych elementów tworzenia teledysków anime jest budowanie fabuły. Polega to głównie na ujednolicaniu treści anime z treścią piosenki. Teledyski zmontowane z wielu anime nazywane są various AMV.
AMV zazwyczaj powstają zespołowo. Tak utworzony klip nosi nazwę MEP-AMV (ang. Multi Editor Project AMV). Ta forma AMV rozpowszechniła się na początku XXI wieku wraz z rozwojem Internetu. Z początku w MEP-ach brało udział z reguły 3-4 twórców AMV, z czasem zespoły tworzące AMV zaczęły angażować coraz większą liczbę uczestników (nawet ponad 50 osób do pojedynczego AMV). Dość częstymi zjawiskami MEP-owymi są projekty poświęcone danemu anime lub zespołowi muzycznemu.
Poza MEP-ami istnieją także Collaby (Collab – od ang. collaboration, czyli współpraca). Collab to AMV zrobione tylko i wyłącznie przez 2 edytorów.
W AMV-makerskiej społeczności występuje także wiele innych eventów (wydarzeń).
Są to między innymi:
- małe turnieje (tourney) (32 lub 40 osobowe, tworzone przez jednego z edytorów)
- duże turnieje (tournament) (więcej niż 40 osobowe oraz przeznaczone tylko dla najlepszych edytorów)
- studia, grupy makerów (kilku lub kilkunastu edytorów zakłada grupę/studio, w którym tworzą własne MEP-y, walczą z innymi grupami/studiami oraz wspomagają się wzajemnie swoim doświadczeniem)
- tzw. Beta Battles (BB) (są to walki 1 vs 1 – AMV vs AMV; do takiej walki powoływane jest także jury)
- tzw. Iron Chef (IC) (są to AMV także 1 vs 1, jednak są tworzone na czas – np. obaj edytorzy mają 1 godzinę, żeby stworzyć AMV do walki ze sobą)

title: Anime music video

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2012-03}}
'''Anime music video''' ('''AMV''') – typ [[teledysk]]ów, tworzonych przez połączenie dowolnej [[muzyka|muzyki]] z pociętymi i przerobionymi scenami z jednego lub więcej [[anime]] za pomocą specjalnych programów służących do liniowej i [[Montaż nieliniowy|nieliniowej edycji wideo]], lecz tak by zaistniał związek rytmiczny bądź fabularny (lub oba) pomiędzy anime a muzyką. Tworzeniem AMV zajmują się fani anime i [[manga|mangi]].

== Proces tworzenia AMV ==
Osoby tworzące AMV wycinają z filmów anime krótkie sceny (czasem krótsze niż sekunda, czasem trwające kilka sekund), po czym poddają je przeróbce. Można zastosować różne efekty komputerowe, często też nakłada się sceny korzystając z pół przezroczystości. Jednym z głównych elementów tworzenia teledysków anime jest budowanie fabuły. Polega to głównie na ujednolicaniu treści anime z treścią piosenki. Teledyski zmontowane z wielu anime nazywane są various AMV.

AMV zazwyczaj powstają zespołowo. Tak utworzony klip nosi nazwę MEP-AMV ({{w języku|en|Multi Editor Project AMV}}). Ta forma AMV rozpowszechniła się na początku XXI wieku wraz z rozwojem [[Internet]]u. Z początku w MEP-ach brało udział z reguły 3-4 twórców AMV, z czasem zespoły tworzące AMV zaczęły angażować coraz większą liczbę uczestników (nawet ponad 50 osób do pojedynczego AMV). Dość częstymi zjawiskami MEP-owymi są projekty poświęcone danemu anime lub zespołowi muzycznemu.

Poza MEP-ami istnieją także Collaby (Collab – od {{w języku|en|collaboration}}, czyli współpraca). Collab to AMV zrobione tylko i wyłącznie przez 2 edytorów.

W AMV-makerskiej społeczności występuje także wiele innych eventów (wydarzeń).

Są to między innymi:
* małe turnieje (tourney) (32 lub 40 osobowe, tworzone przez jednego z edytorów)
* duże turnieje (tournament) (więcej niż 40 osobowe oraz przeznaczone tylko dla najlepszych edytorów)
* studia, grupy makerów (kilku lub kilkunastu edytorów zakłada grupę/studio, w którym tworzą własne MEP-y, walczą z innymi grupami/studiami oraz wspomagają się wzajemnie swoim doświadczeniem)
* tzw. Beta Battles (BB) (są to walki 1 vs 1 – AMV vs AMV; do takiej walki powoływane jest także jury)
* tzw. Iron Chef (IC) (są to AMV także 1 vs 1, jednak są tworzone na czas – np. obaj edytorzy mają 1 godzinę, żeby stworzyć AMV do walki ze sobą)

==Linki zewnętrzne==
* [http://www.animemusicvideos.org/ AnimeMusicVideos.org] [Język ang]
* [https://www.amvnews.ru/ AMVNews]  [Język ang]

[[Kategoria:Terminologia z zakresu mangi i anime]]
[[Kategoria:Teledyski]]


text:
# Hymenochaonia delicata
Hymenochaonia delicata – gatunek błonkówki z rodziny męczelkowatych.

## Zasięg występowania
Ameryka Północna, występuje w kontynentalnych USA oraz w Meksyku.

## Budowa ciała
Osiąga 6 mm długości. Głowa smukła, czułki dłuższe od ciała, bardzo cienkie i zwinięte na końcach. Śródpelcze wyraźnie podzielone na trzy tarczki. Odwłok gładki, dłuższy niż głowa i  tułów. Guzki na bokach pierwszego segmentu odwłoka niewielkie. Nogi smukłe. Pokładełko zwykle znacznie dłuższe od ciała.
Głowa miodowo-żółta, okolice przyoczek oraz końcówki żuwaczek czarniawe. Oczy mocno czarne. Czułki u podstawy mniej lub bardziej przyciemnione, z ciemnymi krawędziami segmentów. Czasami scutellum, zatułów i przednie segmenty odwłoka w górnej części mniej lub bardziej przyciemnione. Tułów jaśniejszy od spodu. Koniec odwłoka ciemniejszy. Nogi żółtawobiałe, jaśniejsze u nasady, końcówki goleni i stóp lekko przyciemnione. Pokładełko miodowo-żółte. Skrzydła szkliste, bladożółtawe, żyłkowanie słabo widoczne, pterostygma bladożółta.

## Biologia i ekologia
Hymenochaonia delicata jest parazytoidem licznych gatunków ciem z kilku rodzin.

## Znaczenie dla człowieka
Gatunek ten jest potencjalnie przydatny w biologicznych metodach kontroli liczebności szkodników.

title: Hymenochaonia delicata

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Hymenochaonia delicata''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Ezra Townsend Cresson|Cresson]], 1872)
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[błonkoskrzydłe]]
 |podrząd                = [[stylikowce]]
 |rodzina                = [[męczelkowate]]
 |podrodzina             = ''[[Macrocentrinae]]''
 |rodzaj                 = ''[[Hymenochaonia]]''
 |gatunek                = '''''Hymenochaonia delicata'''''
 |synonimy               =
* ''Macrocentrus delicatus'' (Cresson 1872)
 |wikispecies            = Hymenochaonia delicata
 |commons                =
}}
'''''Hymenochaonia delicata''''' – gatunek [[błonkoskrzydłe|błonkówki]] z rodziny [[męczelkowate|męczelkowatych]].

== Zasięg występowania ==
[[Ameryka Północna]], występuje w [[Kontynentalne Stany Zjednoczone|kontynentalnych USA]] oraz w [[Meksyk|Meksyku]]{{r|bugguide}}.

== Budowa ciała ==
Osiąga 6 mm długości. Głowa smukła, [[czułki]] dłuższe od ciała, bardzo cienkie i zwinięte na końcach. [[Śródpelcze]] wyraźnie podzielone na trzy tarczki. Odwłok gładki, dłuższy niż głowa i  tułów. Guzki na bokach pierwszego segmentu odwłoka niewielkie. Nogi smukłe. [[Pokładełko]] zwykle znacznie dłuższe od ciała{{r|bugguide}}.

Głowa miodowo-żółta, okolice [[przyoczka|przyoczek]] oraz końcówki [[żuwaczka|żuwaczek]] czarniawe. Oczy mocno czarne. Czułki u podstawy mniej lub bardziej przyciemnione, z ciemnymi krawędziami segmentów. Czasami [[Scutellum (anatomia)|scutellum]], [[zatułów]] i przednie segmenty [[odwłok|odwłoka]] w górnej części mniej lub bardziej przyciemnione. Tułów jaśniejszy od spodu. Koniec odwłoka ciemniejszy. Nogi żółtawobiałe, jaśniejsze u nasady, końcówki [[goleń|goleni]] i [[Stopa sześcionogów|stóp]] lekko przyciemnione. Pokładełko miodowo-żółte. Skrzydła szkliste, bladożółtawe, żyłkowanie słabo widoczne, [[pterostygma]] bladożółta{{r|bugguide}}.

== Biologia i ekologia ==
''Hymenochaonia delicata'' jest [[parazytoidy|parazytoidem]] licznych gatunków [[ćmy|ciem]] z kilku rodzin{{r|bugguide}}.

== Znaczenie dla człowieka ==
Gatunek ten jest potencjalnie przydatny w biologicznych metodach kontroli liczebności szkodników{{r|bugguide}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
# <ref name = bugguide>{{Cytuj stronę | url=https://bugguide.net/node/view/1220221| tytuł = Hymenochaonia delicata bugguide.net| język = en | data dostępu=2020-10-22}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Męczelkowate]]
[[Kategoria:Błonkówki Ameryki Północnej]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1872 roku]]

title: Domena

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: błonkoskrzydłe

Podrząd: stylikowce

Rodzina: męczelkowate

Podrodzina: Macrocentrinae

Rodzaj: Hymenochaonia

Gatunek: Hymenochaonia delicata


text:
# Jadwiżyn (powiat wałecki)
Jadwiżyn – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Mirosławiec.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

title: Jadwiżyn (powiat wałecki)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Jadwiżyn
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = zachodniopomorskie
 |powiat                 = [[Powiat wałecki|wałecki]]
 |gmina                  = [[Mirosławiec (gmina)|Mirosławiec]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 67
 |kod pocztowy           = 78-652<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=369}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = ZWA
 |SIMC                   = 0528273
 |kod mapy               = Mirosławiec (gmina)
 |współrzędne            = 53°17'10"N 16°08'50"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|43119|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Jadwiżyn''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w [[powiat wałecki|powiecie wałeckim]], w [[Mirosławiec (gmina)|gminie Mirosławiec]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo pilskie|województwa pilskiego]].

== Zobacz też ==
* [[Jadwiżyn]]
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Mirosławiec}}

[[Kategoria:Mirosławiec (gmina)]]

title: Jadwiżyn

Województwo: zachodniopomorskie

Powiat: wałecki

Gmina: Mirosławiec

Tablice rejestracyjne: ZWA


text:
# Naule Katuwal
Naule Katuwal (nep. नौली कटुवाल) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Bheri w dystrykcie Dailekh. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 835 gospodarstw domowych i 4416 mieszkańców (2268 kobiet i 2148 mężczyzn).

title: Naule Katuwal

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Naule Katuwal
 |nazwa oryginalna                = {{k|ne|नौली कटुवाल}}
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[gaun wikas samiti]]
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nepal
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Bheri (strefa)|Bheri]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Dailekh (dystrykt)|Dailekh]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2011
 |liczba ludności                 = 4416{{r|pop}}
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     = 28°50′N 81°34′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Naule Katuwal''' ({{w języku|ne|नौली कटुवाल}}) – [[gaun wikas samiti]] w [[Madhja-Paśćimańćal Wikas Kszetr|zachodniej]] części [[Nepal]]u w strefie [[Bheri (strefa)|Bheri]] w dystrykcie [[Dailekh (dystrykt)|Dailekh]]. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 835 gospodarstw domowych i 4416 mieszkańców (2268 kobiet i 2148 mężczyzn)<ref name=pop>{{Cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20160202182818/http://cbs.gov.np/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf|tytuł=National Population and Housing Census 2011 (Village Development Committee/Municipality)|opublikowany=Government of Nepal. National Planning Commission Secretariat. Central Bureau of Statistics|data=listopad 2012|język=en|data dostępu=2020-04-02|strony=90}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Dystrykt Dailekh}}

[[Kategoria:Dystrykt Dailekh]]

title: Naule Katuwalनौली कटुवाल

Państwo: Nepal

Strefa: Bheri

Dystrykt: Dailekh


text:
# Niżnia Wysoka Gerlachowska
Niżnia Wysoka Gerlachowska, także Niżnia Wysoka Gierlachowska (słow. Malá Litvorová veža, niem. Kleiner Litvorovyturm, węg. Kis Litvorovytorony) – dość wybitna, drugorzędna turnia o wysokości 2536 m n.p.m., znajdująca się w północnej grani Zadniego Gerlacha, w słowackich Tatrach Wysokich. Leży w ich głównej grani między Wyżnią Wysoką Gerlachowską (dokładniej Gerlachowską Turniczką) a Litworowym Szczytem (między nimi znajduje się jeszcze Wielicka Turniczka). Od Gerlachowskiej Turniczki oddziela ją Wyżnia Łuczywniańska Szczerbina, natomiast od Litworowego Szczytu – Niżnia Łuczywniańska Szczerbina, Wielicka Turniczka i Litworowa Przełęcz.
Na Niżnią Wysoką Gerlachowską nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne, dla taterników najciekawsza jest jej północno-zachodnia ściana.

## Nazewnictwo
Nazwa Niżniej Wysokiej Gerlachowskiej i sąsiadującej z nią Wyżniej Wysokiej Gerlachowskiej pochodzi od dawnej nazwy pobliskiego Staroleśnego Szczytu (Wysoka). Pierwotnie nazwa Wysokie Gerlachowskie dotyczyła Wielickiego i Litworowego Szczytu, jednak z czasem została przeniesiona na te wierzchołki. Nazewnictwo słowackie, niemieckie i węgierskie tyczy się położonej poniżej Doliny Litworowej.

## Historia
Pierwsze wejścia turystyczne:
- Karol Englisch, Antonina Englischowa i Johann Hunsdorfer (senior), 24 lipca 1903 r. – letnie
- Maximilian Bröske i Johann Hunsdorfer (senior), kwiecień 1904 r. – zimowe.

title: Niżnia Wysoka Gerlachowska

wikitext:
{{Góra infobox
 |nazwa                 = Niżnia Wysoka Gerlachowska
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               = Wielicki Kocioł a1.jpg
 |opis grafiki          = Niżnia Wysoka Gerlachowska (wśród podpisanych formacji)
 |państwo               = SVK
 |położenie             =
 |pasmo                 = [[Tatry Wysokie]], [[Karpaty]]
 |wysokość              = 2536
 |kod mapy              = Tatry
 |wybitność             =
 |data zdobycia         = 24 lipca 1903
 |pierwsze wejście      = Karol Englisch, Antonina Englischowa i Johann Hunsdorfer (senior)
 |data zdobycia zimą    =
 |pierwsze wejście zimą =
 |wariant mapy          = SVK
 |współrzędne           = 49°10′6.7″ N 20°7′47.0″ E
 |commons               =
}}
'''Niżnia Wysoka Gerlachowska''', także Niżnia Wysoka Gierlachowska ([[język słowacki|słow.]] ''Malá Litvorová veža'', [[język niemiecki|niem.]] ''Kleiner Litvorovyturm'', [[język węgierski|węg.]] ''Kis Litvorovytorony'') – dość wybitna, drugorzędna turnia o wysokości 2536 m [[n.p.m.]]<ref name=ugkk>{{Cytuj |autor = * Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky; |tytuł = Produkty leteckého laserového skenovania |url = https://www.geoportal.sk/sk/udaje/lls-dmr/}}</ref>, znajdująca się w północnej grani [[Zadni Gerlach|Zadniego Gerlacha]], w [[Słowacja|słowackich]] [[Tatry Wysokie|Tatrach Wysokich]]. Leży w ich [[Grań Tatr Wysokich Rysy – Przełęcz pod Kopą|głównej grani]] między [[Wyżnia Wysoka Gerlachowska|Wyżnią Wysoką Gerlachowską]] (dokładniej [[Gerlachowska Turniczka|Gerlachowską Turniczką]]) a [[Litworowy Szczyt|Litworowym Szczytem]] (między nimi znajduje się jeszcze [[Wielicka Turniczka]]). Od Gerlachowskiej Turniczki oddziela ją [[Wyżnia Łuczywniańska Szczerbina]], natomiast od Litworowego Szczytu – [[Niżnia Łuczywniańska Szczerbina]], Wielicka Turniczka i [[Litworowa Przełęcz (Tatry Wysokie)|Litworowa Przełęcz]].

Na Niżnią Wysoką Gerlachowską nie prowadzą żadne znakowane [[Szlak turystyczny|szlaki turystyczne]], dla [[taternik (wspinacz)|taterników]] najciekawsza jest jej północno-zachodnia ściana.

== Nazewnictwo ==
Nazwa Niżniej Wysokiej Gerlachowskiej i sąsiadującej z nią Wyżniej Wysokiej Gerlachowskiej pochodzi od dawnej nazwy pobliskiego [[Staroleśny Szczyt|Staroleśnego Szczytu]] (''Wysoka''). Pierwotnie nazwa ''Wysokie Gerlachowskie'' dotyczyła [[Wielicki Szczyt|Wielickiego]] i Litworowego Szczytu, jednak z czasem została przeniesiona na te wierzchołki. Nazewnictwo słowackie, niemieckie i węgierskie tyczy się położonej poniżej [[Dolina Litworowa (Tatry Wysokie)|Doliny Litworowej]].

== Historia ==
Pierwsze wejścia turystyczne:
* [[Karol Englisch]], [[Antonina Englisch]]owa i [[Johann Hunsdorfer (senior)]], 24 lipca 1903 r. – letnie
* [[Maximilian Bröske]] i Johann Hunsdorfer (senior), kwiecień 1904 r. – zimowe.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Paryski |imię=Witold Henryk |autor link=Witold Henryk Paryski |tytuł=Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XII. Wschodnia Batyżowiecka Przełęcz – Litworowa Przełęcz |data=1965 |wydawca=Sport i Turystyka |miejsce=Warszawa |strony=50, 55}}
* {{Cytuj książkę | imię=Jarosław| nazwisko=Januszewski| imię2=Grzegorz| nazwisko2= Głazek| imię3=Witold| nazwisko3=Fedorowicz-Jackowski| tytuł=Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000| data=2005 | wydawca=GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o. | miejsce=Warszawa | isbn= 83-909352-2-8}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko2= Paryski | imię2=Witold Henryk | autor link2= Witold Henryk Paryski | imię=Zofia | nazwisko=Radwańska-Paryska| autor link= Zofia Radwańska-Paryska |tytuł= Wielka encyklopedia tatrzańska | data=2004 | wydawca=Wydawnictwo Górskie | miejsce=Poronin | isbn=83-7104-009-1}}

{{Główna grań Tatr Wysokich}}

[[Kategoria:Turnie i skały słowackich Tatr]]
[[Kategoria:Turnie i skały Tatr Wysokich]]

title: Niżnia Wysoka Gerlachowska

Państwo: Słowacja

Położenie: powiat Poprad

Pasmo: Tatry Wysokie, Karpaty

Pierwsze wejście: 24 lipca 1903 · Karol Englisch, Antonina Englischowa i Johann Hunsdorfer (senior)


text:
# Hari Bahadur Rokaya
Hari Bahadur Rokaya (ur. 2 września 1965 w Jumli) – nepalski lekkoatleta (długodystansowiec), olimpijczyk.
Dwukrotnie brał udział w igrzyskach olimpijskich. W igrzyskach w Seulu (1988) uczestniczył w eliminacjach trzech biegowych konkurencji – na 1500 metrów, 5000 metrów i 10 000 metrów. W eliminacyjnym biegu na 1500 m zajął ostatnie 15. miejsce (z czasem 4:01,17), osiągając w eliminacjach lepszy czas od sześciu zawodników (na 59 biegaczy). Na 5000 metrów również był 15. (14:53,75), jednak wyprzedził w swoim biegu czterech zawodników (a ośmiu łącznie). Na 10 000 metrów był 19. w swoim biegu (30:48,16), wyprzedzając łącznie 14 zawodników (większość z nich nie dobiegła jednak do mety).
Cztery lata później w igrzyskach w Barcelonie wystąpił tylko w maratonie, w którym osiągnął 70. wynik na 87 sklasyfikowanych zawodników (2:32:26).
Zdobył brązowy medal Igrzysk Południowej Azji 1987 w Kolkacie. Pierwsze medale mistrzostw Nepalu wywalczył w 1985 roku w Katmandu, był wtedy pierwszy w biegu na 5000 metrów i drugi na dystansie 10000 metrów. Wielokrotnie stawał na podium mistrzostw kraju, np. w 1997 roku zdobył złoto w maratonie (z czasem 2:24:45).
Rokaya trzykrotnie wygrywał w Everest Marathon, czyli w najwyżej rozgrywanym maratonie na świecie (w latach 1998-2000). Dzięki sponsorom wystąpił również w jednej z edycji Jungfrau Marathon, czyli wyścigu organizowanego w Alpach w Szwajcarii. Zajął w niej ósme miejsce (startowało około 3700 biegaczy). Otrzymał także nagrodę Nepalskiego Związku Zawodników Krajowych i Zagranicznych za osiągnięcia sportowe. Mieszkał w Jumli, gdzie trenował młodych adeptów lekkoatletyki.
Ma syna Umesha.
Rekordy życiowe: 1500 m – 4:01,17 (1988), 5000 m – 14:34,43 (1987), 10000 m – 30:48,16 (1988), maraton – 2:23:54 (1994).

title: Hari Bahadur Rokaya

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Hari Bahadur Rokaya
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = lekkoatletyka
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 2 września 1965
 |miejsce urodzenia         = [[Jumla (dystrykt)|Jumla]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 167 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|NEP}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Hari Bahadur Rokaya''' (ur. [[2 września]] [[1965]] w [[Jumla (dystrykt)|Jumli]]) – [[nepal]]ski lekkoatleta (długodystansowiec), olimpijczyk.

Dwukrotnie brał udział w igrzyskach olimpijskich. W [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1988|igrzyskach w Seulu]] (1988) uczestniczył w eliminacjach trzech biegowych konkurencji – na 1500 metrów, 5000 metrów i 10 000 metrów. W eliminacyjnym biegu na 1500 m zajął ostatnie 15. miejsce (z czasem 4:01,17), osiągając w eliminacjach lepszy czas od sześciu zawodników (na 59 biegaczy)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1988/ATH/mens-1500-metres-round-one.html | tytuł = Athletics at the 1988 Seoul Summer Games: Men's 1,500 metres Round One | opublikowany = Sports-reference.com | język = en | data dostępu = 2017-08-28 | archiwum = https://web.archive.org/web/20090802155045/http://www.sports-reference.com/olympics/summer/1988/ATH/mens-1500-metres-round-one.html | zarchiwizowano = 2009-08-02}}</ref>. Na 5000 metrów również był 15. (14:53,75), jednak wyprzedził w swoim biegu czterech zawodników (a ośmiu łącznie)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1988/ATH/mens-5000-metres-round-one.html | tytuł = Athletics at the 1988 Seoul Summer Games: Men's 5,000 metres Round One | opublikowany = Sports-reference.com | język = en | data dostępu = 2017-08-28 | archiwum = https://web.archive.org/web/20090923151419/http://www.sports-reference.com/olympics/summer/1988/ATH/mens-5000-metres-round-one.html | zarchiwizowano = 2009-09-23}}</ref>. Na 10 000 metrów był 19. w swoim biegu (30:48,16), wyprzedzając łącznie 14 zawodników (większość z nich nie dobiegła jednak do mety)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1988/ATH/mens-10000-metres-round-one.html | tytuł = Athletics at the 1988 Seoul Summer Games: Men's 10,000 metres Round One | opublikowany = Sports-reference.com | język = en | data dostępu = 2017-08-28 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170828191329/https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1988/ATH/mens-10000-metres-round-one.html | zarchiwizowano = 2017-08-28}}</ref>.

Cztery lata później w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992|igrzyskach w Barcelonie]] wystąpił tylko w maratonie, w którym osiągnął 70. wynik na 87 sklasyfikowanych zawodników (2:32:26)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1992/ATH/mens-marathon.html | tytuł = Athletics at the 1992 Barcelona Summer Games: Men's Marathon | opublikowany = Sports-reference.com | język = en | data dostępu = 2017-08-28 | archiwum = https://web.archive.org/web/20200417173651/https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1992/ATH/mens-marathon.html | zarchiwizowano = 2020-04-17}}</ref>.

Zdobył brązowy medal [[Igrzyska Południowej Azji 1987|Igrzysk Południowej Azji 1987]] w [[Kolkata|Kolkacie]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://nocnepal.org.np/3rdsafmedal | tytuł = 3rd SAF Games – 1987 Calcutta, India | opublikowany = nocnepal.org.np | język = en | data dostępu = 2017-08-28}}</ref>. Pierwsze medale mistrzostw Nepalu wywalczył w 1985 roku w Katmandu, był wtedy pierwszy w biegu na 5000 metrów i drugi na dystansie 10000 metrów<ref name="nepalitimes">{{Cytuj stronę | url = http://nepalitimes.com/news.php?id=7351 | tytuł = Marathon man  The 'Everest Runner is going places. | autor = Alok Tumbahangphey | opublikowany = nepalitimes.com | język = en | data dostępu = 2017-09-01}}</ref>. Wielokrotnie stawał na podium mistrzostw kraju, np. w 1997 roku zdobył złoto w maratonie (z czasem 2:24:45)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://more.arrs.run/runner/-31332 | tytuł = ARRS - Runner:Hari Bahadur Rakaya | opublikowany = more.arrs.net | język = en | data dostępu = 2017-09-01}}</ref>.

Rokaya trzykrotnie wygrywał w [[Everest Marathon]], czyli w najwyżej rozgrywanym maratonie na świecie (w latach 1998-2000)<ref name="khabar">{{Cytuj stronę | url = https://glocalkhabar.com/featured/guinness-record-holder-hari-bahadur-rokaya-feted-sports-personality-award/ | tytuł = Guinness record holder Hari Bahadur Rokaya feted with Sports Personality Award | opublikowany = glocalkhabar.com | język = en | data dostępu = 2017-09-01}}</ref>. Dzięki sponsorom wystąpił również w jednej z edycji [[Jungfrau Marathon]], czyli wyścigu organizowanego w [[Alpy|Alpach]] w [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. Zajął w niej ósme miejsce (startowało około 3700 biegaczy){{r|nepalitimes}}. Otrzymał także nagrodę Nepalskiego Związku Zawodników Krajowych i Zagranicznych za osiągnięcia sportowe{{r|khabar}}. Mieszkał w [[Jumla (dystrykt)|Jumli]], gdzie trenował młodych adeptów lekkoatletyki<ref name="running">{{Cytuj stronę | url = http://trailrunningnepal.org/nepali-runners/hari-rokaya/ | tytuł = HARI ROKAYA | opublikowany = trailrunningnepal.org | język = en | data dostępu = 2017-09-01}}</ref>.

Ma syna Umesha{{r|running}}.

Rekordy życiowe: 1500 m – 4:01,17 (1988), 5000 m – 14:34,43 (1987), 10000 m – 30:48,16 (1988), maraton – 2:23:54 (1994).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ro/hari-bahadur-rokaya-1.html | tytuł = Hari Bahadur Rokaya Bio, Stats and Olympic Results | opublikowany = Sports-Reference.com | język = en | data dostępu = 2017-08-28 | archiwum = https://web.archive.org/web/20121217225812/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ro/hari-bahadur-rokaya-1.html | zarchiwizowano = 17 grudnia 2012}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Rokaya, Hari Bahadur}}
[[Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1988]]
[[Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992]]
[[Kategoria:Nepalscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Nepalscy długodystansowcy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1965]]

title: · Hari Bahadur Rokaya

Data i miejsce urodzenia: 2 września 1965 · Jumla


text:
# Riachão Ring
Riachão Ring – krater uderzeniowy położony w północno-wschodniej Brazylii, w stanie Maranhão. Krater ma średnicę 4,5 km, jest odsłonięty na powierzchni, lecz zerodowany.
Krater ten ma wyniesienie centralne wysokości 30 m, otaczający je pierścień ma kształt podkowy: jest niekompletny w północno-zachodniej części. Krater został utworzony przez upadek małego ciała niebieskiego, które wybiło krater w lokalnych skałach osadowych; miało to miejsce nie dawniej niż w permie. Pierwotne obrzeże krateru zostało zniszczone przez erozję, także skały przeobrażone przez impakt uległy zerodowaniu, z niewielkimi wyjątkami w części wyniesienia centralnego.

title: Riachão Ring

wikitext:
{{Krater uderzeniowy infobox
 |nazwa             = Riachão Ring
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |ciało niebieskie  = [[Ziemia]]
 |średnica krateru  = 4,5 km
 |głębokość krateru =
 |wiek              = <200 M[[rok|a]]
 |nazwany imieniem  = miejscowość [[Riachão (Maranhão)|Riachão]]
 |kod mapy          = BR-MA
 |współrzędne       = 7°43′S 46°39′W
 |commons           =
}}
'''Riachão Ring''' – [[krater uderzeniowy]] położony w północno-wschodniej [[Brazylia|Brazylii]], w stanie [[Maranhão]]. Krater ma średnicę 4,5 km, jest odsłonięty na powierzchni{{r|eid}}, lecz zerodowany{{r|ring}}.

Krater ten ma wyniesienie centralne wysokości 30 m, otaczający je pierścień ma kształt podkowy: jest niekompletny w północno-zachodniej części. Krater został utworzony przez upadek [[Małe ciało Układu Słonecznego|małego ciała niebieskiego]], które wybiło krater w lokalnych [[skały osadowe|skałach osadowych]]; miało to miejsce nie dawniej niż w [[perm]]ie. Pierwotne obrzeże krateru zostało zniszczone przez erozję, także skały [[Szokmetamorfizm|przeobrażone przez impakt]] uległy zerodowaniu, z niewielkimi wyjątkami w części wyniesienia centralnego{{r|ring}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=eid>{{cytuj stronę|url=http://www.passc.net/EarthImpactDatabase/New%20website_05-2018/Riachaoring.html |tytuł=Riachão Ring |opublikowany=Earth Impact Database |język=en|data dostępu=2013-07-14}}</ref>
<ref name="ring">{{Cytuj pismo | url = http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2012/pdf/1511.pdf | autor = Maziviero, M.V. | autor2 =  Vasconcelos, M.A.R. | autor3 = Góes, A.M. | autor4 = Crósta, A.P. | autor5 = Reimold, W.U. |rok=2012 |miesiąc=marzec | tytuł = The Riachão Ring Impact Structure, Northeastern Brazil: Re-Evaluation of Its Stratigraphy and Evidence for Impact |czasopismo=Lunar and Planetary Institute Science Conference Abstracts |wolumin=43 |strony=1511 | data dostępu = 2014-03-17}}</ref>
}}

[[Kategoria:Kratery uderzeniowe w Brazylii]]

title: Riachão Ring

Ciało niebieskie: Ziemia

Źródło nazwy: miejscowość Riachão


text:
# Gmina Mbrostar
Gmina Mbrostar (alb. Komuna Mbrostar) – gmina położona w środkowo-zachodniej części Albanii. Administracyjnie należy do okręgu Fier w obwodzie Fier. W 2011 roku populacja gminy wynosiła 7460 osób w tym 3651 kobiety oraz 3809 mężczyzn, z czego Albańczycy stanowili 71,75% mieszkańców.
W skład gminy wchodzi sześć miejscowości: Mbrostar, Verri, Vajkan, Petovë, Kallm i Madh, Kallm i Vogël.

title: Gmina Mbrostar

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Mbrostar
 |nazwa oryginalna                = Komuna Mbrostar
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = Gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = ALB
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      = AL-FR
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2011
 |liczba ludności                 = 7460{{r|CensusFier}}
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 9327{{r|Kod}}
 |tablice rejestracyjne           = FR
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     = 40°45′00″N 19°35′00″E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Gmina Mbrostar''' ([[język albański|alb.]] ''Komuna Mbrostar'') – gmina położona w środkowo-zachodniej części [[Albania|Albanii]]. Administracyjnie należy do [[Okręg Fier|okręgu Fier]] w [[Obwód Fier|obwodzie Fier]]. W 2011 roku populacja gminy wynosiła 7460 osób w tym 3651 kobiety oraz 3809 mężczyzn{{r|CensusFier}}, z czego Albańczycy stanowili 71,75% mieszkańców{{r|Lud}}.

W skład gminy wchodzi sześć miejscowości: [[Mbrostar]], [[Verri]], [[Vajkan]], [[Petovë]], [[Kallm i Madh]], [[Kallm i Vogël]]{{r|ALB}}{{r|qqq}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ALB">
{{Cytuj stronę | url=http://archive.is/20141101091017/http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=1015&idr=19&idq=5&lang=1 |tytuł= Komunat, Qarku Fier >> Komuna Mbrostar | opublikowany= Shoqata e Komunave te Shqiperise | język=sq | data dostępu=2014-11-01}}</ref>
<ref name="qqq">
{{Cytuj stronę | url=http://web.archive.org/web/20141102121115/http://shtetiweb.org/wp-content/uploads/2012/09/Fier.jpeg | tytuł= Ndarjet administrative - territoriale Qarku i Libofsh | opublikowany= Kultuurimälestiste Riiklik Register | język=sq | data dostępu=2014-11-01}}</ref>
<ref name="CensusFier">{{Cytuj stronę|url=http://www.instat.gov.al/media/3063/5__fier.pdf|tytuł=Censusi i popullsisë dhe banesave. Fier 2011|opublikowany=Instituti i Statistikave|język=sq en|data dostępu=2018-08-15|strony=85|archiwum=https://web.archive.org/web/20180815144341/http://www.instat.gov.al/media/3063/5__fier.pdf|zarchiwizowano=2018-08-15}}</ref>
<ref name="Kod">
{{Cytuj stronę | url=http://www.geopostcodes.com/Mbrostar | tytuł= Datasets/Albania| opublikowany= GeoPostcodes | język=en | data dostępu=2014-11-01}}</ref>
<ref name="Lud">
{{Cytuj stronę | url=http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm | tytuł= Ethnic composition of Albania 2011 | język=en | data dostępu=2014-11-01}}</ref>
}}

[[Kategoria:Gminy okręgu Fier|Mbrostar]]

title: MbrostarKomuna Mbrostar

Państwo: Albania

Kod ISO 3166-2: AL-FR

Tablice rejestracyjne: FR


text:
# Prawdziwy bohater
Prawdziwy bohater – kanadyjska powieść obyczajowa, druga książka indyjsko-kanadyjskiej pisarki Anity Rau Badami. Wydana w oryginale w 2000 roku pt The Hero's Walk, w Polsce w tłum. Danuty Stasik w 2004 przez wyd. "Dialog".

## Treść
Akcja tej książki dzieje się równolegle w fikcyjnym miasteczku na południu Indii, w Toturpuram i w Vancouver. Zamieszkała w Kanadzie, a pochodząca ze stanu Orisa autorka zna oba te światy. Splata je w powieści przedstawiając historię rodziny Rao. Śledzimy tę historię z punktu widzenia Sripati Rao, syna znanego, tragicznie zmarłego prawnika, który rozczarował swą matkę porzucając medycynę. Dziś lekceważony w pracy (pisanie reklam) próbuje się realizować pisząc do gazet listy na tematy społeczne.  Żyje on w domu w cieniu konfliktów stale rozczarowanej i atakującej wszystkich matki i coraz bardziej obcej mu żony Nirmali. Pełen poczucia winy wobec siostry Putti. Zmęczony  myślami, że nie dopełnił obowiązku brata wydając ją za mąż. Zawiedziony na niepracującym, wiecznie protestującym w demonstracjach synu Arunie. Od lat nie odzywa się do córki Mayi, która zraniła go poślubiając w Kanadzie białego mężczyznę. Równolegle autorka przedstawia tę historię widzianą oczyma 7-letniej Nandany, wnuczki Sripati. Dziewczynka nagle w Kanadzie traci w wypadku samochodowym rodziców. Widzimy Vancouver oczyma Sripati, a potem południe Indii oczyma małej osieroconej dziewczynki. Książka opowiada o oswajaniu obcości i drodze do pojednania się w rodzinie, o godzeniu się ze śmiercią bliskiej osoby. Historię te napisano czasem w sposób gorzki, często z humorem.

## Cytaty
- o matce Sripati Rao: "Ammajja straciła w życiu tak wiele - dzieci, złudzenia, marzenia, zaufanie do innych - że jedna strata więcej tak naprawdę już dla niej się nie liczyła. Wszystko przychodzi i odchodzi. Takie jest życie. Co tylko udało jej się pochwycić trzymała kurczowo z zaciekłością zwierzęcia, które dopadło swoją ofiarę".
- Arun do swego ojca, Sripati: "Wy mieliście o co walczyć - niepodległość Indii i tak dalej, prawdziwe ideały. Dla mnie i dla moich przyjaciół walka toczy się przeciwko codziennej niesprawiedliwości, naszym rodakom, którzy pozbawiają nas naszych praw.To jedyny świat, jaki mam i za jaki czuje się odpowiedzialny. Muszę mieć pewność, że nie wyleci w powietrze czy nie zostanie zmyty w następnej powodzi lub też skażony chemikaliami."
- Sripati do swego syna, Aruna: "Ja też marzyłem o tym, aby być bohaterem i spójrz teraz na mnie. Utracisz tę całą wojowniczą niewinność, kiedy posiwieją ci włosy i stwierdzisz, że jesteś odpowiedzialny za życie innych osób, nie tylko za swoje. Wszystko niepostrzeżenie będzie znikać, jedno po drugim, twoje marzenia wyparują przypiekane ostrym słońcem rzeczywistości. Dom, skuter, wykształcenie dziecka, rachunki za leczenie, jedzenie, ubranie, buty... Wszystko to cię pogrąży i,  zanim się zorientujesz, znajdziesz się jak, jak ja, u kresu młodości i spytasz  samego siebie: Dlaczego to wszystko sobie odpuściłem?"
- Nirmala ucząc tańca klasycznego do swojej uczennicy: "Jesteś Ramą, szlachetnym królem,  bohaterem. Stąpaj z godnością. Krocz odważnie i z pokorą. Unieś wysoko głowę. A ty jesteś Rawaną. On też jest potężnym królem, ale jego krok jest krokiem pyszałka. Człowieka, który jest zbyt dumny, a więc nie jest bohaterem"

W książce Indie jawią się pod postacią smaków potraw, lekcji tańca klasycznego, braku wody, prądu, przełamywania uprzedzeń wobec niższych kast, strachu przed szpitalem, gdzie wytną coś z ciebie na części, dzieci z dumą wysyłanych do Ameryki na studia i z bólem odnajdowanych tylko w listach, telefonach i...

title: Prawdziwy bohater

wikitext:
{{Książka infobox
 |tytuł              = Prawdziwy bohater
 |tytuł oryginalny   = The Hero's Walk
 |grafika            =
 |opis grafiki       =
 |alt grafiki        =
 |autor              = [[Anita Rau Badami]]
 |tematyka           = obyczajowa
 |typ utworu         = [[powieść]]
 |data powstania     = 2000
 |miejsce wydania    = [[Kanada]]
 |język              = [[Język angielski|angielski]]
 |data wydania       =
 |wydawca            =
 |pol: data wydania  = 2004
 |pol: wydawca       = Wydawnictwo Dialog
 |pol: przekład      = [[Danuta Stasik]]
 |poprzednia         =
 |następna           =
 |commons            =
 |wikiźródła         =
 |wikicytaty         =
}}
'''Prawdziwy bohater''' – kanadyjska<ref>{{Cytuj |tytuł = Prawdziwy bohater |praca = Katalogi Biblioteki Narodowej |url = https://katalogi.bn.org.pl/discovery/fulldisplay?docid=alma991024472659705066&context=L&vid=48OMNIS_NLOP:48OMNIS_NLOP&lang=pl&search_scope=NLOP_IZ_NZ&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=LibraryCatalog&query=any,exact,Badami,%20Anita%20Rau%20(1961-%20)&offset=0}}</ref> [[Powieść społeczno-obyczajowa|powieść obyczajowa]]<ref name=":0" />, druga książka [[Indie|indyjsko]]-[[Kanada|kanadyjskiej]] pisarki [[Anita Ru Badami|Anity Rau Badami]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Anita Rau Badami |data dostępu = 2023-02-13 |opublikowany = Lubimyczytać.pl |url = https://lubimyczytac.pl/autor/52339/anita-rau-badami |język = pl-PL}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = The Hero's Walk |data dostępu = 2023-02-13 |opublikowany = Goodreads |url = https://www.goodreads.com/work/326382-the-hero-s-walk |język = en}}</ref>. Wydana w oryginale w 2000 roku pt ''The Hero's Walk''<ref>{{Cytuj |tytuł = SuperSummary |data dostępu = 2023-02-13 |opublikowany = SuperSummary |url = https://www.supersummary.com/the-heros-walk/summary/ |język = en}}</ref>, w Polsce w tłum. [[Danuta Stasik|Danuty Stasik]] w 2004 przez wyd. "Dialog"<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Prawdziwy bohater |data dostępu = 2023-02-13 |opublikowany = Wydawnictwo Akademickie Dialog Sp. z o.o. |url = https://wydawnictwodialog.pl/prawdziwy-bohater,73,1753.html |język = pl}}</ref>.

== Treść ==
Akcja tej książki dzieje się równolegle w fikcyjnym miasteczku na południu [[Indie|Indii]], w Toturpuram i w [[Vancouver]]. Zamieszkała w [[Kanada|Kanadzie]], a pochodząca ze stanu [[Orisa]] autorka zna oba te światy. Splata je w powieści przedstawiając historię rodziny Rao. Śledzimy tę historię z punktu widzenia Sripati Rao, syna znanego, tragicznie zmarłego prawnika, który rozczarował swą matkę porzucając medycynę. Dziś lekceważony w pracy (pisanie reklam) próbuje się realizować pisząc do gazet listy na tematy społeczne.  Żyje on w domu w cieniu konfliktów stale rozczarowanej i atakującej wszystkich matki i coraz bardziej obcej mu żony Nirmali. Pełen poczucia winy wobec siostry Putti. Zmęczony  myślami, że nie dopełnił obowiązku brata wydając ją za mąż. Zawiedziony na niepracującym, wiecznie protestującym w demonstracjach synu Arunie. Od lat nie odzywa się do córki Mayi, która zraniła go poślubiając w Kanadzie białego mężczyznę. Równolegle autorka przedstawia tę historię widzianą oczyma 7-letniej Nandany, wnuczki Sripati. Dziewczynka nagle w Kanadzie traci w wypadku samochodowym rodziców. Widzimy Vancouver oczyma Sripati, a potem południe Indii oczyma małej osieroconej dziewczynki. Książka opowiada o oswajaniu obcości i drodze do pojednania się w rodzinie, o godzeniu się ze śmiercią bliskiej osoby. Historię te napisano czasem w sposób gorzki, często z humorem.

== Cytaty ==
* o matce Sripati Rao: "Ammajja straciła w życiu tak wiele - dzieci, złudzenia, marzenia, zaufanie do innych - że jedna strata więcej tak naprawdę już dla niej się nie liczyła. Wszystko przychodzi i odchodzi. Takie jest życie. Co tylko udało jej się pochwycić trzymała kurczowo z zaciekłością zwierzęcia, które dopadło swoją ofiarę".
* Arun do swego ojca, Sripati: "Wy mieliście o co walczyć - niepodległość Indii i tak dalej, prawdziwe ideały. Dla mnie i dla moich przyjaciół walka toczy się przeciwko codziennej niesprawiedliwości, naszym rodakom, którzy pozbawiają nas naszych praw.To jedyny świat, jaki mam i za jaki czuje się odpowiedzialny. Muszę mieć pewność, że nie wyleci w powietrze czy nie zostanie zmyty w następnej powodzi lub też skażony chemikaliami."
* Sripati do swego syna, Aruna: "Ja też marzyłem o tym, aby być bohaterem i spójrz teraz na mnie. Utracisz tę całą wojowniczą niewinność, kiedy posiwieją ci włosy i stwierdzisz, że jesteś odpowiedzialny za życie innych osób, nie tylko za swoje. Wszystko niepostrzeżenie będzie znikać, jedno po drugim, twoje marzenia wyparują przypiekane ostrym słońcem rzeczywistości. Dom, skuter, wykształcenie dziecka, rachunki za leczenie, jedzenie, ubranie, buty... Wszystko to cię pogrąży i,  zanim się zorientujesz, znajdziesz się jak, jak ja, u kresu młodości i spytasz  samego siebie: Dlaczego to wszystko sobie odpuściłem?"
* Nirmala ucząc tańca klasycznego do swojej uczennicy: "Jesteś Ramą, szlachetnym królem,  bohaterem. Stąpaj z godnością. Krocz odważnie i z pokorą. Unieś wysoko głowę. A ty jesteś Rawaną. On też jest potężnym królem, ale jego krok jest krokiem pyszałka. Człowieka, który jest zbyt dumny, a więc nie jest bohaterem"

W książce Indie jawią się pod postacią smaków potraw, lekcji tańca klasycznego, braku wody, prądu, przełamywania uprzedzeń wobec niższych kast, strachu przed szpitalem, gdzie wytną coś z ciebie na części, dzieci z dumą wysyłanych do Ameryki na studia i z bólem odnajdowanych tylko w listach, telefonach i...

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Powieści z 2000]]
[[Kategoria:Literatura anglojęzyczna tworzona przez Indusów]]
[[Kategoria:Indyjskie powieści]]

title: Prawdziwy bohaterThe Hero's Walk

Autor: Anita Rau Badami

Tematyka: obyczajowa

Typ utworu: powieść

Miejsce wydania: Kanada

Język: angielski

Wydawca: Wydawnictwo Dialog

Przekład: Danuta Stasik


text:
# Chrystianizacja Bułgarii
Pełny proces chrystianizacji w państwie Bułgarskim rozpoczął się przyjęciem chrztu przez cara Borysa I Michała, natomiast najwcześniejsze wspólnoty chrześcijańskie pojawiły się na tych terenach już w pierwszych wiekach po Chrystusie. Nie istnieje jedna dokładna data czasu i miejsca tego wydarzenia, natomiast według większości historyków stało się to w 864/865 roku. Zdaniem tradycyjnej historiografii bułgarskiej chrzest datuje się go na noc 25 maja 866 roku w Plisce, gdzie car Borys I przyjął imię Michał na cześć swojego ojca chrzestnego Michała III.

## Geneza przyjęcia chrztu
Trudno wskazać jednoznaczne przyczyny, które skłoniły cara Borysa I do rozpoczęcia procesów chrystianizacyjnych Bułgarii. Warto jednak wymienić takie jak:
- Czynnik państwowy: pogaństwo, które było obecne w Bułgarii, nie miało takiej siły przebicia jak chrześcijaństwo- trudno było scentralizować ludzi różnych kultów
- Chęć wzmocnienia autorytetu władcy: idea władcy jako pomazańca Bożego stanowiła przeciwwagę dla rozwijających się tendencji odśrodkowych środowisk bojarskich
- Polepszenie funkcjonowania państwa: chrześcijaństwo krzewiło w społeczeństwie dobre postawy takie jak umiejętność czytania i pisania, które w konsekwencji doprowadzą do postępu kulturalnego
- Osobiste względy: istnieje źródło mówiące o wielkim głodzie, jaki panował w Bułgarii, który został zakończony z racji modlitwy Borysa do Boga chrześcijan (rzekomo samego chana modlitwy nauczył grecki niewolnik Teodor Cupharas)
- Główną przyczyną był kapitulacja Borysa wobec potęgi bizantyjskiej cesarza Michała III i podpisanie wieczystego aktu pokoju pomiędzy Bizancjum a Bułgarią w 864 roku. Cesarz zażądał także zerwania stosunków związanych z przyjęciem chrześcijaństwa od Franków.

## Proces chrystianizacji
Pierwsze wspólnoty chrześcijańskie pojawiły się na terenie obecnej Bułgarii już w pierwszych wiekach naszej ery. Zjednoczone państwo Bułgarii zostało założone w VII z połączenia napływowych grup Słowian oraz koczowniczych plemion Protobułgarów znad Wołgi. Terenami tymi interesował się od początku kościół bizantyjski chcący rozszerzyć tam swoją strefę wpływów- stąd też zostały zawarte układy Bizancjum z Bułgarią, których konsekwencją było zaproszenie przez Cesarza Michała III w ramach podpisanego aktu pokoju posłów Bułgarskich, którzy zostali ochrzczeni w Konstantynopolu, a następnie wysłani z powrotem do kraju wraz z duchownymi bizantyjskimi, którzy mieli przygotować cara Borysa I oraz pogan do chrztu.
Kiedy jednak Cesarz i patriarcha Konstantynopola Focjusz nie zgodzili się na utworzenie niezależnego Kościoła Bułgarskiego, chan Borys zwrócił się do papiestwa z prośbą o przysłanie duchowieństwa łacińskiego. Po drugich pertraktacjach i walkach pomiędzy papieżem Mikołajem I a Patriarchą Focjuszem Borys I zawarł ugodę z Bizancjum na synodzie kościelnym ma mocy której zrzekł się pretensji do własnego patriarchatu bułgarskiego, uznał zwierzchnią władzę Konstantynopola i zadowolił się uzyskaniem szerokiej autonomii kościelnej dla Bułgarii. Arcybiskup Bułgarski stał się zależny bezpośrednio od synodu kościoła greckiego, a sam Borys I zdobył tytuł króla.
Oficjalny akt chrystianizacji nie oznaczał jednak natychmiastowego przyjęcia chrześcijaństwa przez ogół społeczeństwa, a jedynie początek długotrwałego procesu zastępowania dawnych wierzeń pogańskich jedną religią.

### Powstanie nowych prowincji kościelnych
Nowo powstała bułgarska prowincja kościelna obejmowała biskupstwa: ochrydzkie w zachodniej i bregalnickie we wschodniej części Macedonii, morawskie w dolinie Południowej Morawy i kilka innych położonych w głównych grodach bułgarskich. Według niektórych źródeł sam chan Borys wzniósł w ramach chrystianizacji siedem cerkwi katedralnych, w tym jedną zbudowaną na wzór bazyliki Św. Piotra i Pawła w Rzymie znajdującą się w Plisce, której długość wynosiła około 99m a szerokość prawie 30m.
Początkowo Kościół bułgarski uzależniony był od duchowieństwa greckiego i kultury bizantyjskiej, a rozwój jego struktur nastąpił około 866 roku, kiedy to na terytorium Bułgarii przybyli uczniowie św. Metodego: Klemens i Naum, którzy objęli godności kościelne w Pisce i Presławiu (stara i nowa stolica Bułgarii). Rozpoczęli oni misję chrystianizacyjną, w której opierali się na przywiezionych ze sobą księgach liturgicznych spisanych alfabetem głagolickim i cyrylicą. To właśnie dzięki nim spisano żywot świętych Cyryla i Metodego, stworzono ochrydzką szkołę piśmiennictwa słowiańskiego, która szerzyła wpływy kultury słowiańskiej i kościoła bułgarskiego na pograniczu Macedonii i Albanii Północnej, czy upowszechniono literaturę słowiańską przez ośrodki klasztorne.
W 889 roku król Borys I ogłosił swoją abdykację, pozostawiając tron swojemu najstarszemu synowi Włodzimierzowi, sam natomiast osiadł prawdopodobnie w klasztorze świętego Pantalejmona pod Piresławiem.

### Reakcja pogańska 889 roku
Książę Włodzimierz okazał się zdecydowanym przeciwnikiem rządów prowadzonych przez swojego ojca, rozpoczynając tym samym własną, antychrześcijańską politykę popartą przez starą opozycję wielkobojarską żyjącą nadal według wierzeń i tradycji pogańskich. Rozpoczęły się prześladowania chrześcijan zakończone powrotem Borysa I, który w 893 roku zdetronizował, oślepił i wtrącił do więzienia Włodzimierza, a następnie osadził na tronie swojego młodszego syna Symeona podczas zjazdu dostojników świeckich i kościelnych w Presławiu (do którego przeniesiono stolicę z kojarzącej się z pogańskimi tradycjami Pliski).
W 894 roku zakończono przekład ksiąg liturgicznych na język słowiański, co doprowadziło do tego, iż język słowiański zaczął być powszechnie używanym zarówno w kościele, jak i państwie bułgarskim.

## Skutki chrystianizacji
- Umocnienie pozycji Bułgarii na arenie międzynarodowej oraz jej ewolucja jako państwa od chanatu do królestwa
- Utworzenie niezależnego Kościoła bułgarskiego
- Rozpowszechnienie pisma słowiańskiego (cyrylicy i głagolicy)
- Wprowadzenie Chrześcijaństwa pociągnęło za sobą rewizję poglądów Bułgarów oraz stopniowe przejmowanie nowych zasad i wierzeń

title: Chrystianizacja Bułgarii

wikitext:
[[Plik:Boris I of Bulgaria2.jpg|mały|Car Borys I Michał]]
Pełny proces [[Chrystianizacja|chrystianizacji]] w państwie Bułgarskim rozpoczął się przyjęciem chrztu przez cara [[Borys I Michał|Borysa I Michała]], natomiast najwcześniejsze wspólnoty chrześcijańskie pojawiły się na tych terenach już w pierwszych wiekach po Chrystusie. Nie istnieje jedna dokładna data czasu i miejsca tego wydarzenia, natomiast według większości historyków stało się to w 864/865 roku. Zdaniem tradycyjnej historiografii bułgarskiej chrzest datuje się go na noc 25 maja 866 roku w Plisce, gdzie car Borys I przyjął imię Michał na cześć swojego ojca chrzestnego [[Michał III Metystes|Michała III]]<ref name=Wasilewski>{{Cytuj |autor = Tadeusz Wasilewski |tytuł = Historia Bułgarii |data = 1988 |miejsce = Wrocław}}</ref>.

== Geneza przyjęcia chrztu ==
Trudno wskazać jednoznaczne przyczyny, które skłoniły cara Borysa I do rozpoczęcia procesów chrystianizacyjnych Bułgarii. Warto jednak wymienić takie jak:

* Czynnik państwowy: pogaństwo, które było obecne w Bułgarii, nie miało takiej siły przebicia jak chrześcijaństwo- trudno było scentralizować ludzi różnych kultów
* Chęć wzmocnienia autorytetu władcy: idea władcy jako pomazańca Bożego stanowiła przeciwwagę dla rozwijających się tendencji odśrodkowych środowisk [[Bojarzy|bojarskich]]
* Polepszenie funkcjonowania państwa: chrześcijaństwo krzewiło w społeczeństwie dobre postawy takie jak umiejętność czytania i pisania, które w konsekwencji doprowadzą do postępu kulturalnego
* Osobiste względy: istnieje źródło mówiące o wielkim głodzie, jaki panował w Bułgarii, który został zakończony z racji modlitwy Borysa do Boga chrześcijan (rzekomo samego chana modlitwy nauczył grecki niewolnik Teodor Cupharas)
* Główną przyczyną był kapitulacja Borysa wobec potęgi bizantyjskiej cesarza Michała III i podpisanie wieczystego aktu pokoju pomiędzy Bizancjum a Bułgarią w 864 roku. Cesarz zażądał także zerwania stosunków związanych z przyjęciem chrześcijaństwa od [[Państwo frankijskie|Franków]].

== Proces chrystianizacji ==
Pierwsze wspólnoty chrześcijańskie pojawiły się na terenie obecnej Bułgarii już w pierwszych wiekach naszej ery<ref>{{Cytuj |autor = R.G. Roberson |tytuł = The Eastern Christian Churches |data = 1990 |miejsce = Roma}}</ref>. Zjednoczone państwo Bułgarii zostało założone w VII z połączenia napływowych grup Słowian oraz koczowniczych plemion Protobułgarów znad Wołgi. Terenami tymi interesował się od początku kościół bizantyjski chcący rozszerzyć tam swoją strefę wpływów- stąd też zostały zawarte układy Bizancjum z Bułgarią, których konsekwencją było zaproszenie przez [[Michał III Metystes|Cesarza Michała II]]I w ramach podpisanego aktu pokoju posłów Bułgarskich, którzy zostali ochrzczeni w Konstantynopolu, a następnie wysłani z powrotem do kraju wraz z duchownymi bizantyjskimi, którzy mieli przygotować cara Borysa I oraz pogan do chrztu.

Kiedy jednak Cesarz i [[Focjusz I Wielki|patriarcha Konstantynopola Focjusz]] nie zgodzili się na utworzenie niezależnego Kościoła Bułgarskiego, chan Borys zwrócił się do papiestwa z prośbą o przysłanie duchowieństwa łacińskiego. Po drugich pertraktacjach i walkach pomiędzy [[Mikołaj I Wielki|papieżem Mikołajem I]] a Patriarchą Focjuszem Borys I zawarł ugodę z Bizancjum na synodzie kościelnym ma mocy której zrzekł się pretensji do własnego patriarchatu bułgarskiego, uznał zwierzchnią władzę Konstantynopola i zadowolił się uzyskaniem szerokiej autonomii kościelnej dla Bułgarii<ref name=Wasilewski />. Arcybiskup Bułgarski stał się zależny bezpośrednio od synodu kościoła greckiego, a sam Borys I zdobył tytuł króla.

Oficjalny akt chrystianizacji nie oznaczał jednak natychmiastowego przyjęcia chrześcijaństwa przez ogół społeczeństwa, a jedynie początek długotrwałego procesu zastępowania dawnych wierzeń pogańskich jedną religią<ref>{{Cytuj |autor = Stanczo Waklinow |tytuł = Kultura Starobułgarska |data = 1984}}</ref>.

=== Powstanie nowych prowincji kościelnych ===
Nowo powstała bułgarska prowincja kościelna obejmowała biskupstwa: ochrydzkie w zachodniej i bregalnickie we wschodniej części Macedonii, morawskie w dolinie Południowej Morawy i kilka innych położonych w głównych grodach bułgarskich<ref name=Wasilewski />. Według niektórych źródeł sam chan Borys wzniósł w ramach chrystianizacji siedem cerkwi katedralnych, w tym jedną zbudowaną na wzór bazyliki Św. Piotra i Pawła w Rzymie znajdującą się w Plisce, której długość wynosiła około 99m a szerokość prawie 30m.

Początkowo Kościół bułgarski uzależniony był od duchowieństwa greckiego i kultury bizantyjskiej, a rozwój jego struktur nastąpił około 866 roku, kiedy to na terytorium Bułgarii przybyli uczniowie św. Metodego: [[Klemens z Ochrydy|Klemens]] i [[Naum Ochrydzki|Naum]], którzy objęli godności kościelne w Pisce i Presławiu (stara i nowa stolica Bułgarii). Rozpoczęli oni misję chrystianizacyjną, w której opierali się na przywiezionych ze sobą księgach liturgicznych spisanych alfabetem głagolickim i cyrylicą. To właśnie dzięki nim spisano żywot świętych Cyryla i Metodego, stworzono ochrydzką szkołę piśmiennictwa słowiańskiego, która szerzyła wpływy kultury słowiańskiej i kościoła bułgarskiego na pograniczu Macedonii i Albanii Północnej, czy upowszechniono literaturę słowiańską przez ośrodki klasztorne<ref>{{Cytuj |tytuł = Chrystianizacja Europy Środkowo-Wschodniej |data dostępu = 2021-05-31 |opublikowany = www.wyklady.ekpu.lublin.pl |url = http://www.wyklady.ekpu.lublin.pl/wyklady/mironowicz/mironowiczw1.htm#_ftnref14}}</ref>.

W 889 roku król Borys I ogłosił swoją abdykację, pozostawiając tron swojemu najstarszemu synowi [[Włodzimierz Rasate|Włodzimierzowi]], sam natomiast osiadł prawdopodobnie w klasztorze świętego Pantalejmona pod Piresławiem.

=== Reakcja pogańska 889 roku ===
Książę Włodzimierz okazał się zdecydowanym przeciwnikiem rządów prowadzonych przez swojego ojca, rozpoczynając tym samym własną, antychrześcijańską politykę popartą przez starą opozycję wielkobojarską żyjącą nadal według wierzeń i tradycji pogańskich. Rozpoczęły się prześladowania chrześcijan zakończone powrotem Borysa I, który w 893 roku zdetronizował, oślepił i wtrącił do więzienia Włodzimierza, a następnie osadził na tronie swojego młodszego syna [[Symeon I|Symeona]] podczas zjazdu dostojników świeckich i kościelnych w Presławiu (do którego przeniesiono stolicę z kojarzącej się z pogańskimi tradycjami Pliski).

W 894 roku zakończono przekład ksiąg liturgicznych na język słowiański, co doprowadziło do tego, iż język słowiański zaczął być powszechnie używanym zarówno w kościele, jak i państwie bułgarskim.

== Skutki chrystianizacji ==
* Umocnienie pozycji Bułgarii na arenie międzynarodowej oraz jej ewolucja jako państwa od chanatu do królestwa
* Utworzenie niezależnego [[Bułgarski Kościół Prawosławny|Kościoła bułgarskiego]]
* Rozpowszechnienie pisma słowiańskiego ([[Cyrylica|cyrylicy]] i [[Głagolica|głagolicy]])
* Wprowadzenie Chrześcijaństwa pociągnęło za sobą rewizję poglądów Bułgarów oraz stopniowe przejmowanie nowych zasad i wierzeń

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* T. Wasilewski, Historia Bułgarii, Wrocław 1988
* R.G. Roberson, The Eastern Christian Churches, Roma 1990
* S. Waklinow, Kultura Starobułgarska, 1984

[[Kategoria:Chrzest]]
[[Kategoria:Historia Bułgarii]]
[[Kategoria:Historia chrześcijaństwa]]
[[Kategoria:Średniowiecze]]