text:
# Seychellaltica mahensis
Seychellaltica mahensis – gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych i plemienia pchełek ziemnych.

## Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1931 roku przez Samarendrę Maulika pod nazwą Chaetocnema mahensis na łamach „Transactions of the Linnean Society of London”. Jako lokalizację typową wskazano Mahé w archipelagu Seszeli. Epitet gatunkowy pochodzi od lokalizacji typowej. W 2002 roku wyznaczony został gatunkiem typowym nowego rodzaju Seychellaltica przez Maurizia Biondiego na łamach „Italian Journal of Zoology”.

## Morfologia
Chrząszcz o podługowato-owalnym, lekko wysklepionym ciele, o długości 2,2 mm i szerokości 0,9 mm w przypadku lektotypowego samca oraz długości 2,3 mm i szerokości 0,9 mm w przypadku paralektotypowej samicy. Wierzch ciała ma ubarwiony żółtawo, czasem z przyciemnieniami na przedpleczu i pokrywach. Zarys pokryw jest wąski z prawie równoległymi bokami. Genitalia samca mają smukły, gładki, w widoku bocznym pośrodku rozszerzony i silnie zakrzywiony a na szczycie odgięty dobrzusznie, w widoku brzusznym z prawie zaokrąglonym wierzchołkiem płat środkowy edeagusa. Genitalia samicy mają dużą spermatekę o wydłużonych częściach nasadowej i szczytowej oraz nieskręcony, ale silnie łukowato zakrzywiony przewód.

## Ekologia i występowanie
Owad ten zasiedla lasy.
Gatunek endemiczny dla wyspy Mahé w grupie wewnętrznej archipelagu Seszeli.

wikiname: plwiki

title: Seychellaltica mahensis

in_language: pl

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       =
 |nazwa łacińska         = ''Seychellaltica mahensis''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Samarendra Maulik|Maulik]], 1931)
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[chrząszcze]]
 |podrząd                = [[chrząszcze wielożerne]]
 |nadrodzina             = [[stonki]]
 |rodzina                = [[stonkowate]]
 |podrodzina             = [[Galerucinae]]
 |plemię                 = [[pchełki ziemne]]
 |rodzaj                 = ''[[Seychellaltica]]''
 |gatunek                = ''Seychellaltica mahensis''
 |synonimy               =
* ''Chaetocnema mahensis'' <small>Maulik, 1931</small>
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Seychellaltica mahensis''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[Chrząszcze|chrząszcza]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[stonkowate|stonkowatych]] i plemienia [[pchełki ziemne|pchełek ziemnych]].

== Taksonomia ==
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1931 roku przez [[Samarendra Maulik|Samarendrę Maulika]] pod nazwą ''Chaetocnema mahensis'' na łamach „[[Transactions of the Linnean Society of London]]”. Jako [[miejsce typowe|lokalizację typową]] wskazano [[Mahé (wyspa)|Mahé]] w archipelagu [[Seszele|Seszeli]]. [[binominalne nazewnictwo gatunków|Epitet gatunkowy]] pochodzi od lokalizacji typowej{{r|Maulik}}. W 2002 roku wyznaczony został [[gatunek typowy|gatunkiem typowym]] nowego [[rodzaj (biologia)|rodzaju]] ''[[Seychellaltica]]'' przez [[Maurizio Biondi|Maurizia Biondiego]] na łamach „[[The European Zoological Journal|Italian Journal of Zoology]]”{{r|Biondi}}.

== Morfologia ==
Chrząszcz o podługowato-owalnym, lekko wysklepionym ciele, o długości 2,2 mm i szerokości 0,9 mm w przypadku [[lektotyp]]owego samca oraz długości 2,3 mm i szerokości 0,9 mm w przypadku paralektotypowej samicy. Wierzch ciała ma ubarwiony żółtawo, czasem z przyciemnieniami na [[przedplecze|przedpleczu]] i [[pokrywy (entomologia)|pokrywach]]. Zarys pokryw jest wąski z prawie równoległymi bokami. [[Genitalia]] samca mają smukły, gładki, w widoku bocznym pośrodku rozszerzony i silnie zakrzywiony a na szczycie odgięty dobrzusznie, w widoku brzusznym z prawie zaokrąglonym wierzchołkiem płat środkowy [[edeagus]]a. Genitalia samicy mają dużą [[zbiornik nasienny|spermatekę]] o wydłużonych częściach nasadowej i szczytowej oraz nieskręcony, ale silnie łukowato zakrzywiony przewód{{r|Biondi}}.

== Ekologia i występowanie ==
Owad ten zasiedla lasy{{r|Biondi}}.

Gatunek [[endemit|endemiczny]] dla wyspy [[Mahé (wyspa)|Mahé]] w grupie [[Wyspy Wewnętrzne|wewnętrznej]] archipelagu [[Seszele|Seszeli]]{{r|Biondi}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Biondi">{{Cytuj pismo | autor = Maurizio Biondi | tytuł = Chaetocnema Stephens and related genera (Coleoptera, Chrysomelidae, Alticinae): A systematic revision, with description of a new genus from the Indian Ocean (Seychelles) | czasopismo = Italian Journal of Zoology | wydanie = 4 | wolumin = 69 | strony = 355–366 | data = 2002 | doi = 10.1080/11250000209356481}}</ref>
<ref name="Maulik">{{Cytuj pismo | autor = S. Maulik | tytuł = Coleoptera Chrysomelidae, Eumolpinae, Galeru- cinae and Halticinae. Percy Sladen Trust Expedition to the Indian Ocean in 1905 | czasopismo = Transactions of the Linnean Society of London | wolumin = 19 | strony = 241-260 | data = 1931}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Stonkowate]]
[[Kategoria:Chrząszcze Afryki]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1931 roku]]

title: Domena

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Rząd: chrząszcze

Podrząd: chrząszcze wielożerne

Nadrodzina: stonki

Rodzina: stonkowate

Podrodzina: Galerucinae

Plemię: pchełki ziemne

Rodzaj: Seychellaltica

Gatunek: Seychellaltica mahensis


text:
# Alexandre Lacazette
Alexandre Armand Lacazette (ur. 28 maja 1991 w Lyonie) – francuski piłkarz gwadelupskiego pochodzenia, występujący na pozycji napastnika, były reprezentant Francji. W sezonie 2014/2015 został królem strzelców Ligue 1.

## Kariera klubowa
Lacazette urodził się w Lyonie. Piłkarskie treningi rozpoczął w klubie Elan Club Sportif Lyon. Trenował w nim do 2003 i wtedy też został zawodnikiem Olympique Lyon. W juniorskich drużynach Olympique różnych szczebli wiekowych grał do 2009. Wtedy też trener Lyonu Claude Puel włączył Lacazette do kadry pierwszego zespołu. 5 maja 2010 zadebiutował w Ligue 1 w wygranym 2:1 domowym meczu z AJ Auxerre. Był to jego jedyny mecz w Ligue 1 w sezonie 2009/10. W sezonie 2010/2011 rozegrał 9 meczów w lidze i strzelił 1 gola – 30 października 2010, w zwycięskim 2:1 domowym spotkaniu z FC Sochaux-Montbéliard.
5 lipca 2017 został zawodnikiem Arsenalu. 11 sierpnia zadebiutował w Premier League, zdobywając gola w wygranym 4:3 meczu z Leicester City.
9 czerwca 2022 ogłoszono jego powrót do Olympique Lyonu, z którym podpisał trzyletni kontrakt. Pierwszy mecz po powrocie rozegrał 5 sierpnia przeciwko AC Ajaccio (2:1), jednocześnie strzelając pierwszą bramkę. 21 stycznia 2023 w wygranym 3:0 meczu Pucharu Francji z Chambéry SF skompletował hat tricka. 7 maja strzelił 4 bramki w wygranym 5:4 meczu 34. kolejki Ligue 1 przeciwko Montpellier.

## Kariera reprezentacyjna
Karierę reprezentacyjną Lacazette rozpoczął od występów w reprezentacji Francji do lat 16. W latach 2007–2008 grał w reprezentacji do lat 17. W 2008 wywalczył z nią wicemistrzostwo Europy na Mistrzostwach Europy do lat 17 w Turcji. Na tym turnieju zdobył jednego gola, w grupowym meczu z Irlandią.
Następnie Lacazette grał w kadrze do lat 18 i do lat 19. Z tą drugą zagrał w 2010 na Mistrzostwach Europy do lat 19. Francja wygrała wówczas 2:1 w finale z Hiszpanią, a Lacazette zdobył jednego z goli. Na tym turnieju strzelił też 2 bramki w grupowym meczu z Austrią.

## Sukcesy

### Olympique Lyon
- Puchar Francji: 2011/2012
- Superpuchar Francji: 2012

### Arsenal
- Puchar Anglii: 2019/2020
- Tarcza Wspólnoty: 2017

### Reprezentacyjne
- Wicemistrzostwo Europy U-17: 2008
- Mistrzostwo Europy U-19: 2010

### Indywidualne
- Król strzelców Ligue 1: 2014/2015 (27 goli)

### Wyróżnienia
- Piłkarz sezonu Ligue 1: 2014/2015[7]
- Piłkarz sezonu w Arsenalu: 2018/2019[8]
- Drużyna sezonu Ligue 1: 2013/2014, 2014/2015, 2016/2017
- Drużyna sezonu Ligi Europy UEFA: 2016/2017[9]
- Onze de Bronze: 2014/2015[10]

title: Alexandre Lacazette

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko            = Alexandre Lacazette
 |imię i nazwisko org        =
 |grafika                    = Alexandre_Lacazette_at_Baku_before_2019_UEFA_Europe_League_Final.jpg
 |opis grafiki               = Alexandre Lacazette (2019)
 |pełne imię i nazwisko      =
 |imię i nazwisko urodzenia  =
 |data urodzenia             = 28 maja 1991
 |miejsce urodzenia          = [[Lyon]]
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |obywatelstwo               =
 |wzrost                     = 175 cm
 |pozycja                    = [[napastnik]]
 |klub                       = [[Neom SC]]
 |numer w klubie             = ?
 |kariera juniorska          = ! 1998–2003 ! ELCS Lyon
! 2003–2009 ! [[Olympique Lyon]]
 |kariera seniorska          = ! 2009–2017 ! [[Olympique Lyon]]       ! 203 ! 100
! 2017–2022 ! [[Arsenal F.C.|Arsenal]] ! 158 !  54
! 2022–2025 ! [[Olympique Lyon]]       !  94 !  61
! 2025–     ! [[Neom SC]]              !   0 !   0
 |data seniorzy              = 3 lipca 2025
 |kariera reprezentacyjna    = ! 2006–2007 ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-16}} !  4 ! 0
! 2007–2008 ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-17}} ! 11 ! 1
! 2008–2009 ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-18}} ! 10 ! 1
! 2009–2010 ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-19}} ! 10 ! 4
! 2010–2011 ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-20}} ! 12 ! 9
! 2011–2012 ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-21}} ! 11 ! 5
! 2024      ! {{reprezentacja|FRA|pn|rodzaj=U-23}} !  8 ! 3
! 2013–2017 ! {{reprezentacja|FRA|pn}}             ! 16 ! 3
 |data reprezentacja         =
 |kariera trenerska          =
 |faksymile                  =
 |opis faksymile             =
 |medale                     = {{Medalista infobox/nagłówek|IO|PN}}
{{Medalista infobox/IO|L|Paryż|2024|piłka nożna|srebro|}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Europy U-17 w piłce nożnej|Mistrzostwa Europy U-17]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Mistrzostwa Europy U-17 w Piłce Nożnej 2008|Turcja 2008]]|}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Europy U-19 w piłce nożnej|Mistrzostwa Europy U-19]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Europy U-19 w Piłce Nożnej 2010|Francja 2010]]|}}
 |odznaczenia                =
 |commons                    = Category:Alexandre Lacazette
 |wikicytaty                 =
 |www                        =
}}
'''Alexandre Armand Lacazette''' (ur. [[28 maja]] [[1991]] w [[Lyon]]ie) – [[Francja|francuski]] [[piłkarz]] [[Gwadelupa|gwadelupskiego]] pochodzenia, występujący na pozycji [[napastnik]]a, były [[Reprezentacja Francji w piłce nożnej mężczyzn|reprezentant Francji]]. W sezonie [[Ligue 1 (2014/2015)|2014/2015]] został królem strzelców [[Ligue 1]].

== Kariera klubowa ==
Lacazette urodził się w Lyonie. Piłkarskie treningi rozpoczął w klubie Elan Club Sportif Lyon. Trenował w nim do 2003 i wtedy też został zawodnikiem [[Olympique Lyon]]. W juniorskich drużynach Olympique różnych szczebli wiekowych grał do 2009. Wtedy też trener Lyonu [[Claude Puel]] włączył Lacazette do kadry pierwszego zespołu. 5 maja 2010 zadebiutował w [[Ligue 1]] w wygranym 2:1 domowym meczu z [[AJ Auxerre]]. Był to jego jedyny mecz w Ligue 1 w sezonie 2009/10. W sezonie 2010/2011 rozegrał 9 meczów w lidze i strzelił 1 gola – 30 października 2010, w zwycięskim 2:1 domowym spotkaniu z [[FC Sochaux-Montbéliard]].

5 lipca 2017 został zawodnikiem [[Arsenal F.C.|Arsenalu]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Alexandre Lacazette agrees to join Arsenal|data dostępu=2017-07-05|opublikowany=arsenal.com|url=https://www.arsenal.com/news/alexandre-lacazette-agrees-join-arsenal|język=en}}</ref>. 11 sierpnia zadebiutował w [[Premier League]], zdobywając gola w wygranym 4:3 meczu z [[Leicester City F.C.|Leicester City]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Kosmiczny start w Anglii. Arsenal bił się do końca |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = eurosport.tvn24.pl |url = https://eurosport.tvn24.pl/pilka-nozna,105/premier-league-kosmiczny-start-arsenal-leicester-4-3,764111.html |język = pl}}</ref>.

9 czerwca 2022 ogłoszono jego powrót do [[Olympique Lyon|Olympique Lyonu]], z którym podpisał trzyletni kontrakt<ref>{{Cytuj |tytuł = Alexandre Lacazette zmienia klub! Jest oficjalny komunikat |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = Meczyki.pl |url = https://www.meczyki.pl/newsy/alexandre-lacazette-zmienia-klub-jest-oficjalny-komunikat/189909-n |język = pl}}</ref>. Pierwszy mecz po powrocie rozegrał 5 sierpnia przeciwko [[AC Ajaccio]] (2:1), jednocześnie strzelając pierwszą bramkę<ref>{{Cytuj |tytuł = Lyon vs. AC Ajaccio - Football Match Report - August 5, 2022 - ESPN |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = ESPN.com |url = https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/639617 |język = en}}</ref>. 21 stycznia 2023 w wygranym 3:0 meczu [[Puchar Francji w piłce nożnej|Pucharu Francji]] z Chambéry SF skompletował hat tricka<ref>{{Cytuj |autor = AP |tytuł = French Cup: Alexandre Lacazette hat-trick puts Lyon through to round of 16 |data = 2023-01-22 |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = sportstar.thehindu.com |url = https://sportstar.thehindu.com/football/lyon-vs-chambery-alexandre-lacazette-hat-trick-french-cup-round-of-32-results/article66419506.ece |język = en}}</ref>. 7 maja strzelił 4 bramki w wygranym 5:4 meczu 34. kolejki [[Ligue 1]] przeciwko [[Montpellier HSC|Montpellier]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Ligue 1: szalony mecz w Lyonie. Lacazette i Wahi zdobyli po cztery bramki! - Wiadomości - polskieradio24.pl |data dostępu = 2023-06-18 |opublikowany = polskieradio24.pl |url = https://polskieradio24.pl/5/4147/artykul/3163863,ligue-1-szalony-mecz-w-lyonie-lacazette-i-wahi-zdobyli-po-cztery-bramki |język = pl}}</ref>.

== Kariera reprezentacyjna ==
Karierę reprezentacyjną Lacazette rozpoczął od występów w reprezentacji Francji do lat 16. W latach 2007–2008 grał w [[Reprezentacja Francji U-17 w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji do lat 17]]. W 2008 wywalczył z nią wicemistrzostwo Europy na [[Mistrzostwa Europy U-17 w Piłce Nożnej 2008|Mistrzostwach Europy do lat 17]] w [[Turcja|Turcji]]. Na tym turnieju zdobył jednego gola, w grupowym meczu z [[Reprezentacja Irlandii U-17 w piłce nożnej mężczyzn|Irlandią]].

Następnie Lacazette grał w kadrze do lat 18 i [[Reprezentacja Francji U-19 w piłce nożnej mężczyzn|do lat 19]]. Z tą drugą zagrał w 2010 na [[Mistrzostwa Europy U-19 w Piłce Nożnej 2010|Mistrzostwach Europy do lat 19]]. Francja wygrała wówczas 2:1 w finale z [[Reprezentacja Hiszpanii U-19 w piłce nożnej mężczyzn|Hiszpanią]], a Lacazette zdobył jednego z goli. Na tym turnieju strzelił też 2 bramki w grupowym meczu z [[Reprezentacja Austrii U-19 w piłce nożnej mężczyzn|Austrią]].

== Sukcesy ==
=== Olympique Lyon ===
* [[Puchar Francji w piłce nożnej|Puchar Francji]]: 2011/2012
* [[Superpuchar Francji w piłce nożnej|Superpuchar Francji]]: 2012

=== Arsenal ===
* [[Puchar Anglii w piłce nożnej|Puchar Anglii]]: 2019/2020
* [[Tarcza Wspólnoty]]: 2017

=== Reprezentacyjne ===
* [[Mistrzostwa Europy U-17 w piłce nożnej|Wicemistrzostwo Europy U-17]]: [[Mistrzostwa Europy U-17 w Piłce Nożnej 2008|2008]]
* [[Mistrzostwa Europy U-19 w piłce nożnej|Mistrzostwo Europy U-19]]: [[Mistrzostwa Europy U-19 w Piłce Nożnej 2010|2010]]

=== Indywidualne ===
* Król strzelców [[Ligue 1]]: [[Ligue 1 (2014/2015)|2014/2015]] (27 goli)

=== Wyróżnienia ===
* Piłkarz sezonu [[Ligue 1]]: [[Ligue 1 (2014/2015)|2014/2015]]<ref>{{Cytuj |autor = Redakcja |tytuł = Alexandre Lacazette najlepszym piłkarzem Ligue 1 |data = 2015-05-18 |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = Gol24 |url = https://gol24.pl/alexandre-lacazette-najlepszym-pilkarzem-ligue-1/ar/9523234 |język = pl}}</ref>
* Piłkarz sezonu w [[Arsenal F.C.|Arsenalu]]: 2018/2019<ref>{{Cytuj |tytuł = 2018/19 Player of the Season: Alex Lacazette |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = 2018/19 Player of the Season: Alex Lacazette |url = https://www.arsenal.com/news/201819-player-season-alex-lacazette |język = en}}</ref>
* Drużyna sezonu [[Ligue 1]]: [[Ligue 1 (2013/2014)|2013/2014]], [[Ligue 1 (2014/2015)|2014/2015]], [[Ligue 1 (2016/2017)|2016/2017]]
* Drużyna sezonu [[Liga Europy UEFA|Ligi Europy UEFA]]: [[Liga Europy UEFA (2016/2017)|2016/2017]]<ref>{{Cytuj |autor = UEFA.com |tytuł = UEFA Europa League Squad of the 2016/17 Season |data = 2017-05-25 |data dostępu = 2023-04-05 |opublikowany = UEFA.com |url = https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0253-0d8227a747d5-c25ebf5c91c9-1000--uefa-europa-league-squad-of-the-2016-17-season/ |język = en}}</ref>
* [[Onze d'Or|Onze de Bronze]]: 2014/2015<ref>{{Cytuj |tytuł = Onze d’Or : le public s’est mobilisé pour Griezmann et les Lyonnais |data = 2017-08-15 |data dostępu = 2023-04-05 |url = https://mensquare.com/fr/mode-de-vie/onze-dor-le-public-sest-mobilise-pour-griezmann-et-les-lyonnais/ |język = fr}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |tytuł = Alexandre LACAZETTE |data dostępu = 2023-01-01 |opublikowany = Fédération Française de Football |url = https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/8834-lacazette-alexandre/fiche.html |język = fr}}
* {{transfermarkt|p|id=93720|nazwa=Alexandre Lacazette|data dostępu=2020-11-24|odn={{odn/id|Transfermarkt}}}}
* {{soccerway|p|id=87653|nazwa=A. Lacazette|data dostępu=2021-01-02}}
* {{NFT|p|52305}}
{{Grupa szablonów
 |tytuł = Składy reprezentacji Francji
 |zwijanie =
 |lista =
{{Francja U-17 2008}}
{{Francja U-19 2010}}
{{Francja U-20 2011}}
{{IO Francja 2024}}
}}
{{Grupa szablonów
 |tytuł = Nagrody i wyróżnienia
 |zwijanie =
 |lista =
{{Królowie strzelców Ligue 1}}
{{Zawodnik roku Ligue 1}}
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Lacazette, Alexandre}}
[[Kategoria:Reprezentanci Francji w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Francuzi pochodzenia gwadelupskiego]]
[[Kategoria:Piłkarze Olympique Lyon]]
[[Kategoria:Piłkarze Arsenalu F.C.]]
[[Kategoria:Królowie strzelców Ligue 1]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Lyonie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1991]]
[[Kategoria:Reprezentanci Francji U-20 w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Reprezentanci Francji U-21 w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2024]]

title: · Alexandre Lacazette

Data i miejsce urodzenia: 28 maja 1991 · Lyon

Pozycja: napastnik

Klub: Neom SC

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

ELCS Lyon

Olympique Lyon

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Olympique Lyon · 203 · (100)

Arsenal · 158 · (54)

Olympique Lyon · 94 · (61)

Neom SC · 0 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Francja U-16 · 4 · (0)

Francja U-17 · 11 · (1)

Francja U-18 · 10 · (1)

Francja U-19 · 10 · (4)

Francja U-20 · 12 · (9)

Francja U-21 · 11 · (5)

Francja U-23 · 8 · (3)

Francja · 16 · (3)

title: Dorobek medalowy

srebro:
Paryż 2024 · piłka nożna
Turcja 2008

złoto: Francja 2010


text:
# Reset (album Atari Teenage Riot)
Reset – piąty album studyjny niemieckiego zespołu digital hardcore Atari Teenage Riot, wydany 26 marca 2014 roku przez Digital Hardcore Recordings i Beat Records na terenie Japonii. Data premiery została zapowiedziana 28 stycznia 2014 roku. Jest to pierwszy album z wokalnym udziałem Rowdy’ego Superstar, który zastąpił CX KiDTRONiKa. 3 lutego 2015 album został oficjalnie wydany poza Japonią.

## Lista utworów
1. „J1M1” – 3:15
2. „Street Grime” – 3:12
3. „Reset” – 4:27
4. „Death Machine” – 3:55
5. „Modern Liars” – 4:02
6. „Cra$h” – 3:42
7. „New Blood” – 3:50
8. „Transducer” – 5:21
9. „Erase Your Face” – 6:14
10. „We Are from the Internet” – 4:51

Wydanie japońskie
1. „We Are from the Internet” (Dub Instrumental) – 4:52
2. „Activate!” (na żywo z Hell 13) (feat. Rowdy SS) – 3:38
3. „Atari Teenage Riot” (na żywo z Hell 13) (feat. Rowdy SS) – 3:10

title: Reset (album Atari Teenage Riot)

wikitext:
{{Inne znaczenia|albumu z 2014 roku|[[Reset|inne znaczenia tego pojęcia]]}}
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu           = studyjny
 |tytuł                   = Reset
 |okładka                 =
 |wykonawca               = [[Atari Teenage Riot]]
 |wydany                  = [[26 marca]] 2014 ([[Japonia|JP]])
[[3 lutego]] 2015
 |nagrywany               =
 |gatunek                 = [[muzyka elektroniczna]] / [[digital hardcore]] / [[noise]]
 |długość                 =
 |wytwórnia               = [[Digital Hardcore Recordings|DHR]] / [[Beat Records]]
 |producent               =
 |oceny                   =
 |rok wydania             = 2014
 |poprzedni album         = [[Is This Hyperreal?]]
 |rok poprzedniego albumu = 2011
 |następny album          =
 |rok następnego albumu   =
}}
'''Reset''' – piąty [[album studyjny]] niemieckiego zespołu [[digital hardcore]] [[Atari Teenage Riot]], wydany [[26 marca]] 2014 roku przez [[Digital Hardcore Recordings]] i [[Beat Records]]<ref>{{Cytuj |url = http://www.beatink.com/Labels/DHR/ATR/BRC-413/ |tytuł = ::: BEATINK Official Website / DHR / Atari Teenage Riot – Reset |opublikowany = www.beatink.com |język = en |data dostępu = 2017-11-20 |archiwum = https://web.archive.org/web/20160415204905/http://www.beatink.com/Labels/DHR/ATR/BRC-413/ |zarchiwizowano = 2016-04-15}}</ref> na terenie [[Japonia|Japonii]]. Data premiery została zapowiedziana [[28 stycznia]] 2014 roku<ref>{{Cytuj |url = https://www.facebook.com/Atari.Teenage.Riot.ACTIVATE/posts/10152269803809744?stream_ref=1 |tytuł = お前の未来はまだお前のものか？... – Atari Teenage Riot | Facebook |opublikowany = www.facebook.com |język = fr |data dostępu = 2017-12-03}}</ref>. Jest to pierwszy album z wokalnym udziałem Rowdy’ego Superstar, który zastąpił CX KiDTRONiKa. [[3 lutego]] 2015 album został oficjalnie wydany poza Japonią<ref>{{Cytuj |url = http://atariteenageriot.bandcamp.com/album/reset |tytuł = Reset | Atari Teenage Riot |opublikowany = atariteenageriot.bandcamp.com |data dostępu = 2017-11-20}}</ref>.

== Lista utworów ==
# „[[J1M1]]” – 3:15
# „Street Grime” – 3:12
# „Reset” – 4:27
# „Death Machine” – 3:55
# „[[Modern Liars]]” – 4:02
# „Cra$h” – 3:42
# „New Blood” – 3:50
# „Transducer” – 5:21
# „Erase Your Face” – 6:14
# „We Are from the Internet” – 4:51
; Wydanie japońskie
# „We Are from the Internet” (Dub Instrumental) – 4:52
# „Activate!” (na żywo z Hell 13) (feat. Rowdy SS) – 3:38
# „Atari Teenage Riot” (na żywo z Hell 13) (feat. Rowdy SS) – 3:10

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Atari Teenage Riot}}

[[Kategoria:Albumy Atari Teenage Riot]]
[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2014]]
[[Kategoria:Albumy Digital Hardcore Recordings]]

title: Reset

Wydany: 26 marca 2014 (JP) · 3 lutego 2015

Gatunek: muzyka elektroniczna / digital hardcore / noise

Wydawnictwo: DHR / Beat Records

Is This Hyperreal? · (2011): Reset · (2014) · —


text:
# Ślizno
Ślizno (niem. Julienhof) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Kalisz Pomorski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 94 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Pomierzyn.

## Geografia
Wieś leży ok. 1,5 km na zachód od Pomierzyna.

title: Ślizno

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Ślizno
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = zachodniopomorskie
 |powiat                 = [[Powiat drawski|drawski]]
 |gmina                  = [[Kalisz Pomorski (gmina)|Kalisz Pomorski]]
 |sołectwo               = [[Pomierzyn]]
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               = 127
 |liczba ludności        = 93
 |rok                    = 2007
 |strefa numeracyjna     = 94
 |kod pocztowy           = 78-540<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1280}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = ZDR
 |SIMC                   = 0306905
 |kod mapy               = Kalisz Pomorski (gmina)
 |współrzędne            = 53°20'10"N 15°52'02"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|137070|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Ślizno''' ({{niem.|Julienhof}})<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP19490760947/O/M19490947.pdf Monitor Polski nr A-76], s. 4</ref> – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w [[powiat drawski|powiecie drawskim]], w [[Kalisz Pomorski (gmina)|gminie Kalisz Pomorski]]. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo koszalińskie (1975–1998)|województwa koszalińskiego]]. W roku [[2007]] wieś liczyła 94 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład [[sołectwo|sołectwa]] [[Pomierzyn]].

== Geografia ==
Wieś leży ok. 1,5 [[kilometr|km]] na zachód od [[Pomierzyn]]a.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Kalisz Pomorski}}

[[Kategoria:Kalisz Pomorski (gmina)]]

title: Ślizno

Państwo: Polska

Województwo: zachodniopomorskie

Powiat: drawski

Gmina: Kalisz Pomorski

Sołectwo: Pomierzyn

Tablice rejestracyjne: ZDR


text:
# Henryk Chojnacki (chemik)
Henryk Chojnacki (ur. 7 marca 1934 w Komorowie, zm. 19 czerwca 2012 we Wrocławiu) – polski chemik. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1977 profesor na Wydziale Elektrycznym Politechniki Wrocławskiej.
1 grudnia 1955 podjął pracę w Katedrze Chemii Fizycznej Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej, prowadząc badania doświadczalne dotyczące przewodnictwa elektrycznego w organicznych kryształach molekularnych. Po habilitacji w wieku 35 lat, co w latach sześćdziesiątych było rzadkością, podjął pracę w nowej, rodzącej się dopiero w Polsce teoretycznej dyscyplinie naukowej – chemii kwantowej. W uznaniu zasług został odznaczony Złotą Odznaką Politechniki Wrocławskiej, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz pięcioma nagrodami ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

title: Henryk Chojnacki (chemik)

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Henryk Chojnacki
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = [[7 marca]] [[1934]]
 |miejsce urodzenia         = [[Komorów (powiat buski)|Komorów]]
 |data śmierci              = [[19 czerwca]] [[2012]]
 |miejsce śmierci           = [[Wrocław]]
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor
 |jakich nauk               = chemicznych
 |specjalność               = chemia kwantowa, chemia teoretyczna
 |almamater                 = [[Uniwersytet Jagielloński]]
 |aktywność zawodowa        = Nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = [[Politechnika Wrocławska]]
 |stanowisko1               =
 |okres zatr1               =
 |funkcja                   =
 |doktorat data             =
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          = [[1969]]
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = [[1977]]
 |status pan                =
 |status pau                =
 |funkcja pan typ           =
 |funkcja pan nazwa         =
 |honoriscausa data1        =
 |honoriscausa uczelnia1    =
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KK}} {{order|KZ|Z}} {{order|MKEN}}
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Henryk Chojnacki''' (ur. 7 marca [[1934]] w [[Komorów (powiat buski)|Komorowie]], zm. 19 czerwca [[2012]] we [[Wrocław]]iu) – [[Polska|polski]] [[Chemia|chemik]]. Absolwent [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]]. Od 1977 profesor na Wydziale Elektrycznym [[Politechnika Wrocławska|Politechniki Wrocławskiej]]<ref>{{Cytuj |autor = Marek Burak, Piotr Pregiel |tytuł = Tytularni profesorowie Politechniki Wrocławskiej 1945-2015 |data dostępu = 2022-01-18 |isbn = 978-83-7493-885-3 |wydawca = Politechnika Wrocławska |s = 24 |url = https://pwr.edu.pl/fcp/cGBUKOQtTKlQhbx08SlkATxYCEi8pMgQGS39WBVdbWCECWR1pXhs_W3dN/_users/code_eCVYRPgYXNVg5Xh09GgBLGl9XR3g8Gh9MDCEUHxYb/publikacje/tytularni_profesorowie_pwr.pdf |język = pl}}</ref>.

1 grudnia 1955 podjął pracę w Katedrze Chemii Fizycznej Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej, prowadząc badania doświadczalne dotyczące przewodnictwa elektrycznego w organicznych kryształach molekularnych. Po habilitacji w wieku 35 lat, co w latach sześćdziesiątych było rzadkością, podjął pracę w nowej, rodzącej się dopiero w Polsce teoretycznej dyscyplinie naukowej – chemii kwantowej. W uznaniu zasług został odznaczony Złotą Odznaką Politechniki Wrocławskiej, [[Krzyż Zasługi|Złotym Krzyżem Zasługi]], [[Order Odrodzenia Polski|Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej|Medalem Komisji Edukacji Narodowej]] oraz pięcioma nagrodami ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego<ref>[http://www.pryzmat.pwr.edu.pl/wspomnienia/28 Profesor Henryk Chojnacki, 1934-2012 - wspomnienie]</ref>.
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Chojnacki, Henryk}}
[[Kategoria:Polscy chemicy]]
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej]]
[[Kategoria:Wykładowcy Politechniki Wrocławskiej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1934]]
[[Kategoria:Zmarli w 2012]]

title: Henryk Chojnacki

Data i miejsce urodzenia: 7 marca 1934 · Komorów

Data i miejsce śmierci: 19 czerwca 2012 · Wrocław

Alma Mater: Uniwersytet Jagielloński

Uczelnia: Politechnika Wrocławska


text:
# Ulica Żytnia we Wrocławiu
Ulica Żytnia – ulica położona we Wrocławiu na osiedlu Przedmieście Świdnickie, w dawnej dzielnicy Stare Miasto, łącząca ulicę Grabiszyńską z ulicą Pszenną. Ulica ma 248 m długości.

## Historia
Ulica Żytnia położona jest na terenach należących niegdyś do dawnej wsi Gajowice. W XIX wieku granica miasta przebiegała wzdłuż polnej drogi, w śladzie której wytyczono w 1845 r. ówczesną Friedrichstrasse, która dziś podzielona jest na trzy ulice: Wojciecha Bogusławskiego, Kolejową i Nasypową. Już rok później, w 1846 r., zbudowano linię kolejową łączącą w poziomie terenu trzy wrocławskie dworce kolejowe, biegnącą na północ od dzisiejszej ulicy Żytniej. Budowa linii kolejowej w poziomie terenu spowodowała ograniczenia w rozwoju zabudowy i przeszkadzała w codziennej komunikacji.
Wzdłuż współczesnej ulicy Grabiszyńskiej biegła droga do wsi Grabiszyn, wzmiankowanej już w 1149 r.; wzmianki o samej drodze pochodzą z 1465 r. Na początku XIX wieku wzdłuż tej ulicy, od dzisiejszego placu Legionów (wówczas Sonnenplatz) do torów kolejowych, ciągnęły się ogrody warzywne. Zabudowa o charakterze miejskim rozpoczęła się na tym terenie po 1860 r., a w 1823 r. droga została uznana ulicą (Gräbschner Gasse). Stała się ona jedną z głównych arterii miasta.
Projekty wytyczenia ulic w tym rejonie powstawały już od 1873 r. W latach 1881–1882, jeszcze na polach wsi Gajowice, został przez właścicieli gruntów u zbiegu Pszennej i Jęczmiennej założony plac Rozjezdny (Luisenplatz), którego układ urbanistyczny zdeterminowany był przebiegiem linii kolejowej i starszych ulic. W latach 80. XIX wieku zbudowano w okolicy domy czynszowe w zabudowie pierzejowej. Również przy zachodnim krańcu w rejonie ulicy Grabiszyńskiej powstała zwarta zabudowa kamienicowa.
W latach 1900–1905 linię kolejową wyniesiono na estakadę kolejową, nasyp i wiadukty (estakada kolejowa we Wrocławiu), zbudowaną w latach 1900–1905 (1896–1901), przesuwając zachodni przebieg linii kolejowej nieco bardziej na południe, w ten sposób, że teren przy ulicy Żytniej znalazł się po północnej stronie nasypu i został on włączony do Przedmieścia Świdnickiego.
Znaczna część zabudowy w tym rejonie uległa zniszczeniu w wyniku działań wojennych prowadzonych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. W latach 60. XX wieku przeprowadzono porządkowanie ulic bocznych Grabiszyńskiej, a w latach 1962–1967 zrealizowano nową zabudowę budynkami mieszkalnymi cztero- i ośmiopiętrowymi w obszarze od placu Rozjezdnego do Grabiszyńskiej. Zabudowa ta należała początkowo do Wrocławskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, potem do Spółdzielni Mieszkaniowej „Cichy Kącik” w ramach Osiedla Staromiejskiego. Sama ulica Grabiszyńska na odcinku od placu Legionów do ulicy Zaporoskiej została na początku lat 70. XX w. znacznie poszerzona.

## Nazwy
W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:
- Zietenstrasse – do 1946 r.[25]
- Żytnia – od 1946 r.[1][26]

Niemiecka nazwa ulicy upamiętniała Hansa Joachima von Zietena, pruskiego generała kawalerii w armii Fryderyka Wielkiego. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 12 z 7 marca 1946. W okolicy oprócz ulicy Żytniej znajdują się trzy inne ulice o nazwach przyjętych od zbóż: Jęczmienna, Pszenna i – położona już za nasypem kolejowym – Owsiana.

## Układ drogowy
Początkowo ulica Żytnia miała dwukierunkowe połączenia z ulicami Zaporoską i Grabiszyńską. Na łączniku z Zaporoską znajdował się postój taksówek. Na początku lat 70. XX w. przebudowano skrzyżowanie ulic Grabiszyńskiej i Zaporoskiej – wykonano wtedy m.in. sygnalizację świetlną na skrzyżowaniu oraz przeniesiono przystanki tramwajowe, znajdujące się wtedy przed sklepem, między ulicami Żytnią i Jęczmienną, na dzisiejsze miejsce. Po roku 1983 zlikwidowano połączenie z ul. Zaporoską – pozostał jedynie łącznik z południową jezdnią ul. Grabiszyńskiej. Po kolejnej przebudowie – poszerzeniu ulicy Grabiszyńskiej w rejonie skrzyżowania do 3 pasów, korekcji przebiegu torów tramwajowych, co umożliwiło powiększenie wysepek przystankowych – łącznik zostaje przekształcony w jednokierunkowy wylot. W tym czasie też zlikwidowano postój taksówek przy pawilonie na rogu Żytniej i Grabiszyńskiej. Podobny los, lecz dopiero w latach 10. XXI w., spotkał zlokalizowane tam budki telefoniczne.
Do ulicy Żytniej przypisana jest droga gminna nr 105094D (numer ewidencyjny drogi G1050940264011) o długości 248 m, łącząca ulicę Grabiszyńską z ulicą Pszenną.
W kwietniu 2021 obszar ulicy został włączony do Strefy Płatnego Parkowania.
Ulica łączy się z następującymi drogami publicznymi, kołowymi, oraz innymi drogami:
| rodzaj       | droga              | inne                 | foto |
| ------------ | ------------------ | -------------------- | ---- |
| skrzyżowanie | ulica Grabiszyńska | torowisko tramwajowe |      |
| kontynuacja  | ulica Pszenna      | zmiana kierunku      |      |

Ulica położona jest na działce ewidencyjnej o polu powierzchni wynoszącym 3356 m².
Droga gminna przypisana do ulicy ma nawierzchnię wykonaną z granitowej kostki brukowej. Jest ona w całości objęta strefą ograniczenia prędkości 30 km/h. W ramach wymienionej strefy ruchu uspokojonego przeznaczona jest także dla ruchu rowerowego i łączy się ze ścieżką rowerową zbudowaną wzdłuż ulicy Grabiszyńskiej.

## Zabudowa i zagospodarowanie
Zabudowa wokół ulicy Żytniej obejmuje budynki mieszkalne o pięciu (ulica Zaporoska 2–8 i ulica Żytnia 9–15 oraz 10–16) i dziewięciu (ulica Grabiszyńska 52 i 54) kondygnacjach nadziemnych oraz pawilon handlowo-usługowy (ulica Grabiszyńska 56), w którym mieści się sklep oraz Klub Firlej. W końcowym odcinku ulicy po stronie północno-wschodniej zachowała się ciągła zabudowa pierzejowa, na którą składają się pięciokondygnacyjne kamienice (ulica Żytnia 18–26) i budynek plombowy (ulica Żytnia 28). Zabudowa ta kontynuowana jest wzdłuż ulicy Pszennej.
Przy południowo-wschodnim końcu ulicy natomiast, za połączeniem z ulicą Pszenną (widać tu resztki jezdni, która kiedyś prowadziła do ul. Zaporoskiej) znajduje się nasyp z trzema torami kolejowymi  , które wchodzą w skład linii kolejowych 271 i 273 . Zlokalizowana jest tu bramka z trzema świetlnymi semaforami odstępowymi.
Na trójkątnym obszarze pomiędzy garażem, blokiem Żytnia 9–15 i nasypem znajdowało się boisko, lecz decyzją mieszkańców i Spółdzielni Mieszkaniowej „Cichy Kącik” miejsce to jest przekształcane w „teren rekreacyjny” – prace rozpoczęły się jesienią 2021 r.
Ulica przebiega przez teren o wysokości bezwzględnej od 119,4 do 120,0 m n.p.m. Zabudowa przy ulicy objęta jest rejonem statystycznym numer 933420, przy czym podane dane pochodzą z 31 grudnia 2019. W rejonie tym przy zameldowanych 718 osobach gęstość zaludnienia wynosi 12 346 os./km². Jedynie budynki przy ulicy Żytniej 26 i 28 przypisane są do rejonu statystycznego numer 933460, w którym zameldowanych jest 764 osób, a gęstość zaludnienia wynosi 19 818 os./km².

## Ochrona i zabytki
Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki i inne obiekty historyczne (wszystkie położone w pierzei północnej ulicy):
| obiekt, położenie          | powstanie                | ochrona               | fotografia |
| -------------------------- | ------------------------ | --------------------- | ---------- |
| Kamienica ulica Żytnia 18  | około 1890–1900, XX wiek | rodzaj ochrony – inny |            |
| Kamienica ulica Żytnia 20  | około 1890–1900, XX wiek | rodzaj ochrony – inny |            |
| Kamienica ulica Żytnia 22  | około 1890–1900, XX wiek | rodzaj ochrony – inny |            |
| Kamienica ulica Żytnia 24  | około 1890–1900, XX wiek | rodzaj ochrony – inny |            |
| Kamienica ulica Żytnia 26  | około 1890–1900, XX wiek | rodzaj ochrony – inny |            |
| Kamienica ulica Pszenna 12 | około 1880 r., XX wiek   | rodzaj ochrony – inny |            |

## Baza TERYT
Dane Głównego Urzędu Statystycznego z bazy TERYT, spis ulic (ULIC):
- województwo: DOLNOŚLĄSKIE (02)
- powiat: Wrocław (0264)
- gmina/dzielnica/delegatura: Wrocław (0264011) gmina miejska
- miejscowość podstawowa: Wrocław (0986283) miasto, Wrocław-Stare Miasto (0986946) delegatura
- gmina/dzielnica/delegatura: Wrocław-Stare Miasto (0264059) delegatura
- kategoria/rodzaj: ulica
- nazwa ulicy: ul. Żytnia (26635).

title: Ulica Żytnia we Wrocławiu

wikitext:
{{Ulica infobox
 |nazwa            = Ulica Żytnia
 |nazwa oryginalna =
 |jednostki        = [[Przedmieście Świdnickie]]
 |zdjęcie          = Wroclaw-Zytnia-100823-1.jpg
 |opis zdjęcia     =
 |państwo          = PL-DS
 |miejscowość      = [[Wrocław]]
 |długość          = 248 m
 |poprzednie nazwy = ''Zietenstrasse''
 |plan             =
 |przebieg         =
{{Ulica infobox/przebieg|PT|0|[[Plik:PL road sign A-21.svg|15px]]|[[Ulica Grabiszyńska we Wrocławiu|ul. Grabiszyńska]]}}
{{Ulica infobox/przebieg||0||[[Ulica Pszenna we Wrocławiu|ul. Pszenna]]}}
 |kod mapy         = Wrocław
 |współrzędne      =
 |commons          = Category:Żytnia Street, Wrocław
}}
[[Plik:Wroclaw-Grabiszynska-Zytnia-lata-70-te-XX-w.jpg|thumb|240px|Pawilon na rogu Żytniej i Grabiszyńskiej, ok. roku 1972]]
'''Ulica Żytnia''' – [[ulica]] położona we [[Wrocław]]iu na osiedlu [[Przedmieście Świdnickie]], w dawnej dzielnicy [[Stare Miasto (dzielnica Wrocławia)|Stare Miasto]], łącząca ulicę Grabiszyńską z ulicą Pszenną{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}{{odn|SIP|2020|loc=Mapa podstawowa}}{{odn|SIP|2020|loc=Osiedla Wrocławia}}. Ulica ma {{nowrap|248 m}} długości{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}.

== Historia ==
Ulica Żytnia położona jest na [[teren]]ach należących niegdyś do dawnej wsi [[Gajowice (Wrocław)|Gajowice]]. W [[XIX wiek]]u granica miasta przebiegała wzdłuż [[Droga gruntowa|polnej drogi]], w śladzie której [[Tyczenie lokalizacyjne|wytyczono]] w 1845 r. ówczesną ''Friedrichstrasse'', która dziś podzielona jest na trzy ulice: [[Ulica Wojciecha Bogusławskiego we Wrocławiu|Wojciecha Bogusławskiego]], [[Ulica Kolejowa we Wrocławiu|Kolejową]] i Nasypową{{odn|Harasimowicz|2006|s=723 (Przedmieście Świdnickie)}}{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}{{odn|Antkowiak|1970|s=22-23 (Bogusławskiego)}}{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=136 (Springerstr.)}}{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=49 (Friedrichstr.)}}. Już rok później, w 1846 r., zbudowano [[Linia kolejowa|linię kolejową]] łączącą w poziomie terenu trzy wrocławskie [[Dworzec kolejowy|dworce kolejowe]], biegnącą na północ od dzisiejszej ulicy Żytniej. [[Budowa]] linii kolejowej w poziomie terenu spowodowała ograniczenia w rozwoju zabudowy i przeszkadzała w codziennej [[Transport|komunikacji]]{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}{{odn|Antkowiak|1970|s=22-23 (Bogusławskiego)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=184 (Estakada kolejowa)}}.

Wzdłuż współczesnej ulicy Grabiszyńskiej biegła [[Droga (transport)|droga]] do wsi [[Grabiszyn-Grabiszynek|Grabiszyn]], wzmiankowanej już w 1149 r.; wzmianki o samej drodze pochodzą z 1465 r. Na początku [[XIX wiek]]u wzdłuż tej ulicy, od dzisiejszego [[Plac Legionów we Wrocławiu|placu Legionów]] (wówczas ''Sonnenplatz''{{odn|Harasimowicz|2006|s=474 (Legionów)}}{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=135 (Sonnenplatz)}}) do torów kolejowych, ciągnęły się [[Ogród|ogrody]] [[Warzywa|warzywne]]. Zabudowa o charakterze miejskim rozpoczęła się na tym terenie po 1860 r.{{odn|Antkowiak|1970|s=58-59 (Grabiszyńska)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=246 (Grabiszyńska)}}, a w 1823 r. droga została uznana ulicą (''Gräbschner Gasse''). Stała się ona jedną z głównych [[Arteria komunikacyjna|arterii]] miasta{{odn|Harasimowicz|2006|s=246 (Grabiszyńska)}}.

Projekty wytyczenia ulic w tym rejonie powstawały już od 1873 r.{{odn|Antkowiak|1970|s=81-82 (Jęczmienna)}} W latach 1881–1882, jeszcze na polach [[Wieś|wsi]] Gajowice, został przez [[Własność|właścicieli]] gruntów u zbiegu Pszennej i Jęczmiennej założony plac Rozjezdny (''Luisenplatz''), którego układ urbanistyczny zdeterminowany był przebiegiem linii kolejowej i starszych ulic{{odn|Antkowiak|1970|s=81-82 (Jęczmienna)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=757 (Rozjezdny plac)}}. W [[Lata 80. XIX wieku|latach 80. XIX wieku]] zbudowano w okolicy [[dom]]y czynszowe w zabudowie [[Pierzeja|pierzejowej]]{{odn|Harasimowicz|2006|s=757 (Rozjezdny plac)}}{{odn|Eysymontt i in.|2008|s=40-41 poz. 32}}{{odn|Eysymontt i in.|2008|s=43 poz. 37}}. Również przy zachodnim krańcu w rejonie ulicy Grabiszyńskiej powstała zwarta zabudowa [[Kamienica (architektura)|kamienicowa]]{{odn|Eysymontt i in.|2008|s=40-41 poz. 32}}{{odn|Eysymontt i in.|2008|s=43 poz. 37}}{{odn|Antkowiak|1970|s=249-250 (Sudecka)}}{{odn|Antkowiak|1970|loc=plan ulic}}.

W latach 1900–1905 linię kolejową wyniesiono na [[Estakada|estakadę]] kolejową, [[Nasyp (budowla)|nasyp]] i [[wiadukt]]y ([[estakada kolejowa we Wrocławiu]]){{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}{{odn|Antkowiak|1970|s=22-23 (Bogusławskiego)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=184 (Estakada kolejowa)}}, zbudowaną w latach 1900–1905{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=985 (Wrocławski Węzeł Kolejowy)}} (1896–1901{{odn|Harasimowicz|2006|s=184 (Estakada kolejowa)}}), przesuwając zachodni przebieg linii kolejowej nieco bardziej na południe{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}, w ten sposób, że teren przy ulicy Żytniej znalazł się po północnej stronie nasypu i został on włączony do Przedmieścia Świdnickiego{{odn|Harasimowicz|2006|s=723 (Przedmieście Świdnickie)}}{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}{{odn|Antkowiak|1970|s=22-23 (Bogusławskiego)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=184 (Estakada kolejowa)}}.

Znaczna część zabudowy w tym rejonie uległa zniszczeniu w wyniku [[Działania wojenne|działań wojennych]] prowadzonych podczas [[Oblężenie Wrocławia (1945)|oblężenia Wrocławia w 1945 r.]] W [[Lata 60. XX wieku|latach 60. XX wieku]] przeprowadzono porządkowanie ulic bocznych [[Ulica Grabiszyńska we Wrocławiu|Grabiszyńskiej]], a w latach 1962–1967 [[Roboty budowlane|zrealizowano]] nową zabudowę [[Budynek mieszkalny|budynkami mieszkalnymi]] cztero- i ośmiopiętrowymi w obszarze od placu Rozjezdnego do Grabiszyńskiej{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=757 (Rozjezdny plac)}}{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=133 (Seydlitzstr.)}}. Zabudowa ta należała początkowo do Wrocławskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, potem do Spółdzielni Mieszkaniowej „Cichy Kącik” w ramach Osiedla Staromiejskiego{{odn|Cichy Kącik|2020|loc=Kontakty, Osiedle Staromiejskie}}{{odn|Cichy Kącik|2020|loc=O Spółdzielni, Historia}}. Sama ulica Grabiszyńska na odcinku od [[Plac Legionów we Wrocławiu|placu Legionów]] do [[Ulica Zaporoska we Wrocławiu|ulicy Zaporoskiej]] została na początku lat 70. XX w. znacznie poszerzona{{odn|Antkowiak|1970|s=58-59 (Grabiszyńska)}}.

== Nazwy ==
[[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 13, widok w kierunku ul. Grabiszyńskiej i Zdrowej.jpg|thumb|240px|Ulica Żytnia]]
W swojej historii ulica nosiła następujące [[Nazwa własna|nazwy]]:
* ''Zietenstrasse'' – do 1946 r.{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=170 (Zietenstr.)}}
* Żytnia – od 1946 r.{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=170 (Zimmerstr.)}}

Niemiecka nazwa ulicy upamiętniała [[Hans Joachim von Zieten|Hansa Joachima von Zietena]], [[Królestwo Prus|pruskiego]] [[generał]]a [[Kawaleria|kawalerii]] w [[Siły zbrojne|armii]] [[Fryderyk II Wielki|Fryderyka Wielkiego]]{{odn|Wratislavia.net n-p|2012|s=170 (Zietenstr.)}}. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w [[Kurenda|okólniku]] nr 12 z 7 marca 1946{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}. W okolicy oprócz ulicy Żytniej znajdują się trzy inne ulice o nazwach przyjętych od [[Zboża|zbóż]]: [[Ulica Jęczmienna we Wrocławiu|Jęczmienna]], Pszenna i – położona już za nasypem kolejowym – [[Ulica Owsiana we Wrocławiu|Owsiana]]{{odn|SIP|2020|loc=Mapa podstawowa}}{{odn|Antkowiak|1970|s=81-82 (Jęczmienna)}}.

== Układ drogowy ==
Początkowo ulica Żytnia miała dwukierunkowe połączenia z ulicami Zaporoską i Grabiszyńską. Na łączniku z Zaporoską znajdował się [[postój taksówek]]. Na początku lat 70. XX w. przebudowano skrzyżowanie ulic Grabiszyńskiej i Zaporoskiej – wykonano wtedy m.in. sygnalizację świetlną na skrzyżowaniu oraz przeniesiono przystanki tramwajowe, znajdujące się wtedy przed sklepem, między ulicami Żytnią i Jęczmienną, na dzisiejsze miejsce. Po roku 1983 zlikwidowano połączenie z ul. Zaporoską – pozostał jedynie łącznik z południową jezdnią ul. Grabiszyńskiej<ref>[https://gazetawroclawska.pl/archiwalne-zdjecia-wroclawia-po-raz-pierwszy-w-sieci-prawdziwe-rarytasy-z-lat-80-i-90-galeria/ga/c1-16025333/zd/54320909 Zdjęcie z roku 1983, gdzie jeszcze widać połączenie Żytniej z Zaporoską.]</ref>. Po kolejnej przebudowie – poszerzeniu ulicy Grabiszyńskiej w rejonie skrzyżowania do 3 pasów, korekcji przebiegu torów tramwajowych, co umożliwiło powiększenie wysepek przystankowych – łącznik zostaje przekształcony w jednokierunkowy wylot. W tym czasie też zlikwidowano postój taksówek przy pawilonie na rogu Żytniej i Grabiszyńskiej. Podobny los, lecz dopiero w latach 10. XXI w., spotkał zlokalizowane tam [[Budka telefoniczna|budki telefoniczne]].

Do ulicy Żytniej przypisana jest [[droga gminna]] nr 105094D (numer ewidencyjny drogi G1050940264011) o długości {{nowrap|248 m}}{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}{{odn|UMWD|2020|loc=BDOT10k}}, łącząca ulicę Grabiszyńską z ulicą Pszenną{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 4488 (Pszenna)}}.

W kwietniu 2021 obszar ulicy został włączony do Strefy Płatnego Parkowania<ref>{{Cytuj stronę |url = https://www.tuwroclaw.com/wiadomosci,kolejne-wroclawskie-ulice-zostana-objete-platnym-parkowaniem-lista,wia5-3273-59191.html |tytuł = Kolejne wrocławskie ulice zostaną objęte płatnym parkowaniem |data = 2021-03-18 |opublikowany = tuWrocław.com |język = pl |data dostępu = 2021-05-26}}</ref>.

Ulica łączy się z następującymi [[Droga publiczna|drogami publicznymi]], [[Droga kołowa|kołowymi]], oraz innymi drogami:
{| class="wikitable"
|+ Drogi powiązane.
! rodzaj
! droga
! inne
! foto
|-
| [[skrzyżowanie]]
| [[Ulica Grabiszyńska we Wrocławiu|ulica Grabiszyńska]]{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 1313-1332 (Grabiszyńska)}}
| [[torowisko tramwajowe]]{{odn|Uchwała RMWr|2011|loc=§ 25 ust. 2 pkt 4}}{{odn|wroclaw.pl|2020|loc=schematy komunikacji}}
| [[Plik:Wroclaw-Zytnia-Grabiszynska-telephopne-booth-100825-1.jpg|160px]]
|-
| kontynuacja
| [[Ulica Pszenna we Wrocławiu|ulica Pszenna]]{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 6779 (Żytnia)}}{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 4488 (Pszenna)}}
| zmiana kierunku{{odn|SIP|2020|loc=Mapa podstawowa}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Pszenna 2020-11-19 02, koniec ul. Żytniej.jpg|160px]]
|}

Ulica położona jest na [[Działka ewidencyjna|działce ewidencyjnej]] o polu powierzchni wynoszącym {{nowrap|3356 m²}}{{odn|ZDiUM ulice|2020|loc=poz. 4488 (Pszenna)}}{{odn|SIP|2020|loc=Mapa własności, dz. Stare Miasto, AR_31, 18}}.

Droga gminna przypisana do ulicy ma [[Nawierzchnia drogowa|nawierzchnię]] wykonaną z [[granit]]owej kostki [[bruk]]owej{{odn|GUGiK|2020|loc=Geoportal krajowy, obiekty topograficzne}}{{odn|ZGKiKM|2020|loc=BDOT500}}. Jest ona w całości objęta strefą ograniczenia prędkości {{nowrap|30 [[Kilometr na godzinę|km/h]]}}{{odn|SIP|2020|loc=Komunikacja, utrudnienia}}. W ramach wymienionej strefy ruchu uspokojonego przeznaczona jest także dla ruchu [[rower]]owego i łączy się ze [[Droga dla rowerów (Polska)|ścieżką rowerową]] zbudowaną wzdłuż ulicy Grabiszyńskiej{{odn|SIP|2020|loc=Komunikacja, utrudnienia}}{{odn|SIP|2020|loc=Mapa rowerowa}}.

== Zabudowa i zagospodarowanie ==
{{Galeria
| Nazwa = Zabudowa
| wielkość = 240
| pozycja = right|Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 20, nr 28.jpg|Plomba przy ul. Żytniej 20|Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 09, nr 9-15.jpg|Ul. Żytnia 9-15|Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 03, nr 1-7.jpg|Ul. Żytnia 1-7|Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 07, w tle nr 18-28 i Pszenna 12.jpg|Strona południowo-zachodnia: garaże|Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 18, LK 271, LK 273.jpg|Strona południowo-zachodnia: linie kolejowe 271 i 273|Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 19, nr 18-28.jpg|Ul. Żytnia 18-28|Plik:Wroclaw-Zytnia-110630⟡10.jpg|Ul. Żytnia 10-16, dalej 18-28|Plik:Wroclaw-Zytnia-170130-2.jpg|Widok w kierunku Grabiszyńskiej i Szpitalnej|Plik:Wroclaw-Grabiszynska-161119-1.jpg|Klub Firlej i sklep
}}
[[Zabudowa]] wokół ulicy Żytniej obejmuje [[Budynek mieszkalny|budynki mieszkalne]] o pięciu ([[Ulica Zaporoska we Wrocławiu|ulica Zaporoska]] 2–8 i ulica Żytnia 9–15 oraz 10–16) i dziewięciu (ulica Grabiszyńska 52 i 54) [[kondygnacja]]ch nadziemnych oraz [[pawilon]] [[Handel|handlowo]]-[[Usługi|usługowy]] (ulica Grabiszyńska 56), w którym mieści się [[sklep]] oraz [[Klub Firlej]]. W końcowym odcinku ulicy po stronie północno-wschodniej zachowała się ciągła zabudowa [[Pierzeja|pierzejowa]], na którą składają się pięciokondygnacyjne [[Kamienica (architektura)|kamienice]] (ulica Żytnia 18–26) i budynek [[Plomba budowlana|plombowy]] (ulica Żytnia 28). Zabudowa ta kontynuowana jest wzdłuż ulicy Pszennej{{odn|SIP|2020|loc=Mapa podstawowa}}{{odn|Antkowiak|1970|s=104-105 (Kolejowa)}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=757 (Rozjezdny plac)}}{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|Firlej|2020|loc=Kontakt}}.

Przy południowo-wschodnim końcu ulicy natomiast, za połączeniem z ulicą Pszenną (widać tu resztki jezdni, która kiedyś prowadziła do ul. Zaporoskiej) znajduje się [[Nasyp (budowla)|nasyp]] z trzema [[Tor kolejowy|torami kolejowymi]]{{odn|SIP|2020|loc=Mapa podstawowa}}{{odn|PKP PLK|2020}}{{odn|Jerczyński|2001}}, które wchodzą w skład linii kolejowych [[Linia kolejowa nr 271|271]] i [[Linia kolejowa nr 273|273]]{{odn|PKP PLK|2020}}. Zlokalizowana jest tu bramka z trzema świetlnymi [[Semafor (kolejnictwo)|semaforami]] odstępowymi.

Na trójkątnym obszarze pomiędzy garażem, blokiem Żytnia 9–15 i nasypem znajdowało się boisko, lecz decyzją mieszkańców i Spółdzielni Mieszkaniowej „Cichy Kącik” miejsce to jest przekształcane w „teren rekreacyjny” – prace rozpoczęły się jesienią 2021 r.

Ulica przebiega przez [[teren]] o [[Wysokość bezwzględna|wysokości bezwzględnej]] od 119,4 do 120,0 m [[n.p.m.]]{{odn|GUGiK|2020|loc=Geoportal krajowy, obiekty topograficzne}}{{odn|SIP|2020|loc=Mapa wysokościowa}} Zabudowa przy ulicy objęta jest [[Rejon statystyczny|rejonem statystycznym]] numer 933420, przy czym podane dane pochodzą z 31 grudnia 2019. W rejonie tym przy [[Adres zameldowania|zameldowanych]] 718 osobach [[gęstość zaludnienia]] wynosi {{nowrap|12 346 os./km²}}{{odn|SIP|2020|loc=Demografia}}. Jedynie budynki przy ulicy Żytniej 26 i 28 przypisane są do rejonu statystycznego numer 933460, w którym zameldowanych jest 764 osób, a gęstość zaludnienia wynosi {{nowrap|19 818 os./km²}}{{odn|SIP|2020|loc=Demografia}}.

== Ochrona i zabytki ==
Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące [[Zabytek|zabytki]] i inne obiekty historyczne (wszystkie położone w pierzei północnej ulicy{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}):

{| class="wikitable"
|+ Obiekty zabytkowe.
! obiekt, położenie
! powstanie
! ochrona
! fotografia
|-
| Kamienica
ulica Żytnia 18{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|ZW|2020|loc=GEZ poz. 10626}}{{odn|WUOZ|2020|loc=poz. 10374}}
| około 1890–1900, [[XX wiek]]{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| rodzaj ochrony – inny{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 10, nr 18.jpg|160px]]
|-
| Kamienica
ulica Żytnia 20{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|ZW|2020|loc=GEZ poz. 10627}}{{odn|WUOZ|2020|loc=poz. 10375}}
| około 1890–1900, [[XX wiek]]{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| rodzaj ochrony – inny{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 12, nr 20.jpg|160px]]
|-
| Kamienica
ulica Żytnia 22{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|ZW|2020|loc=GEZ poz. 10628}}{{odn|WUOZ|2020|loc=poz. 10376}}
| około 1890–1900, [[XX wiek]]{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| rodzaj ochrony – inny{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 14, nr 22.jpg|160px]]
|-
| Kamienica
ulica Żytnia 24{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|ZW|2020|loc=GEZ poz. 10629}}{{odn|WUOZ|2020|loc=poz. 10377}}
| około 1890–1900, [[XX wiek]]{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| rodzaj ochrony – inny{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 16, nr 24.jpg|160px]]
|-
| Kamienica
ulica Żytnia 26{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|ZW|2020|loc=GEZ poz. 10630}}{{odn|WUOZ|2020|loc=poz. 10378}}
| około 1890–1900, [[XX wiek]]{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| rodzaj ochrony – inny{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 17, nr 26.jpg|160px]]
|-
| Kamienica
ulica Pszenna 12{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}{{odn|ZW|2020|loc=GEZ poz. 4134}}{{odn|WUOZ|2020|loc=poz. 3973}}
| około 1880 r., [[XX wiek]]{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| rodzaj ochrony – inny{{odn|SIP|2020|loc=GEZ}}
| [[Plik:Wrocław, ul. Pszenna 2020-11-19 09, nr 12.jpg|160px]]
|}

== Baza TERYT ==
[[Plik:Wrocław, ul. Żytnia 2020-11-19 11, widok w kierunku ul. Grabiszyńskiej i Zdrowej.jpg|thumb|240px|Ul. Żytnia, widok w kierunku ul. Grabiszyńskiej i Zdrowej]]
Dane [[Główny Urząd Statystyczny|Głównego Urzędu Statystycznego]] z bazy [[TERYT]], spis ulic ([[ULIC]]){{odn|GUS|2020|loc=ULIC}}{{odn|SIP|2020|loc=EMUiA, ul. Żytnia}}:
* [[województwo]]: [[Województwo dolnośląskie|DOLNOŚLĄSKIE]] (02)
* [[Powiat (Polska)|powiat]]: Wrocław (0264)
* [[Gmina (Polska)|gmina]]/[[Dzielnica miasta|dzielnica]]/delegatura: Wrocław (0264011) ''gmina miejska''
* miejscowość podstawowa: Wrocław (0986283) ''miasto'', Wrocław-Stare Miasto (0986946) delegatura
* gmina/dzielnica/delegatura: Wrocław-Stare Miasto (0264059) delegatura
* kategoria/rodzaj: ulica
* nazwa ulicy: ul. Żytnia (26635).

== Zobacz też ==
* [[Historia Wrocławia]]
* [[Architektura Wrocławia]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj |autor = [[Zygmunt Antkowiak]] |tytuł = Ulice i place Wrocławia |wydawca = [[Zakład Narodowy im. Ossolińskich|Zakład Narodowy imienia Ossolińskich]] – Wydawnictwo |miejsce = Wrocław |data = 1970 |opis=Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11 |id = Zam nr A/185/70 (C-9) |język = pl |odn = tak}}
* {{cytuj |url = http://smcichykacik.pl |tytuł = Cichy Kącik |wydawca = Spółdzielnia Mieszkaniowa CICHY KĄCIK |data dostępu = 2020-12-30 |język = pl |odn = {{odn/id|Cichy Kącik|2020}}}}
* {{cytuj |autor = [[Rafał Eysymontt]], Thomas Urban |tytuł = Wrocław na fotografii lotniczej z okresu międzywojennego, ze zbiorów Instytutu Herdera w Magdeburgu |wydawca = wydawnictwo VIA NOVA |miejsce = Wrocław |data = 2008 |język = pl |odn = {{odn/id|Eysymontt i in.|2008}}}}
* {{cytuj |url = http://www.firlej.wroc.pl |tytuł = Firlej |wydawca = Ośrodek Działań Artystycznych „Firlej” |data dostępu = 2020-12-30 |język = pl |odn = {{odn/id|Firlej|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [http://wms.zgkikm.wroc.pl Geoinfo7 Portal] |wydawca = Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we Wrocławiu |data = 2020-10-20 |data dostępu = 2020-10-20 |język = pl |odn = {{odn/id|ZGKiKM|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [https://geoportal.dolnyslask.pl/start/ Geoportal Dolny Śląsk] |wydawca = Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego |data = 2020-10-20 |data dostępu = 2020-10-20 |język = pl |odn = {{odn/id|UMWD|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [https://www.geoportal.gov.pl Geoportal Krajowy] |wydawca = [[Główny Urząd Geodezji i Kartografii]] |data = 2020-10-20 |data dostępu = 2020-10-20 |język = pl |odn = {{odn/id|GUGiK|2020}}}}
* {{cytuj |redaktor = [[Jan Harasimowicz]] |tytuł = [[Encyklopedia Wrocławia]] |wydawca = [[Wydawnictwo Dolnośląskie]] |miejsce = Wrocław |data = 2006 |wydanie = III poprawione i uzupełnione |isbn = 83-7384-561-5 |id = {{ISBN|978-83-7384-561-9}} |język = pl |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Michał Jerczyński |url = https://bazakolejowa.pl/_fervojoj/BIBLIO/OGOLNE/ESTAKADY/ESTAKADY.HTM |tytuł = Wiadukty i estakady miejskie w Polsce |wydawca = bazakolejowa.pl |czasopismo = Świat Kolei 10/2001 |s = 23–25 |data = 2001 |data dostępu = 2020-11-03 |język = pl |odn = tak}}
* {{cytuj |tytuł = [http://mapa.plk-sa.pl Mapa Interaktywna Linii Kolejowych] |wydawca = PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. |data = 2020-10-21 |data dostępu = 2020-10-21 |język = pl |odn = {{odn/id|PKP PLK|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [http://www.wratislavia.net/breslau_names.pdf Niemiecko-polski słownik nazw ulic] |wydawca = Wratislavia.net |data = 2012 |data dostępu = 2019-05-31 |język = pl |odn = {{odn/id|Wratislavia.net n-p|2012}}}}
* {{cytuj |tytuł = [https://www.wroclaw.pl/schematy-komunikacji-zbiorowej Schematy komunikacji zbiorowej] |wydawca = Urząd Miejski Wrocławia |miejsce = Wrocław |data = 2020-12-22 |data dostępu = 2020-12-22 |język = pl |odn = {{odn/id|wroclaw.pl|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/aktualnosci/aktualnosci.aspx Rejestr TERYT] |wydawca = Główny Urząd Statystyczny |data = 2020-08-20 |data dostępu = 2020-08-21 |język = pl |odn = {{odn/id|GUS|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [https://www.geoportal.wroclaw.pl System Informacji Przestrzennej Wrocławia] |wydawca = Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia |miejsce = Wrocław |data = 2020 |data dostępu = 2020-11-16 |język = pl |odn = {{odn/id|SIP|2020}}}}
* {{Cytuj |url = http://uchwaly.um.wroc.pl/uchwala.aspx?numer=V/49/11 |tytuł = Uchwała V/49/11 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Szpitalnej we Wrocławiu |czasopismo = uchwały RMWr. |miejsce = Wrocław |data = 2011-01-20 |data dostępu = 2020-12-15 |opublikowany = Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Biuletyn Urzędowy RMW z 25 stycznia 2011 r. Nr 1, poz.54; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 23 lutego 2011 r. Nr 43, poz.575 |język = pl |odn = {{odn/id|Uchwała RMWr|2011}}}}
* {{cytuj |autor = *Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu |url = https://wosoz.ibip.wroc.pl/public/?id=103362 |tytuł = Wykazy zabytków, dawne województwo wrocławskie |wydawca = Biuletyn Informacji Publicznej – Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu |data = 2020-08-13 |data dostępu = 2020-11-02 |język = pl |odn = {{odn/id|WUOZ|2020}}}}
* {{Cytuj |tytuł = [http://www.zdium.wroc.pl/wp-content/uploads/2016/04/WykazDrogMiasto-Wroclaw-26.xls Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław] |czasopismo = ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM |miejsce = Wrocław |data = 2020-07-10 |data dostępu = 2020-08-05 |opublikowany = Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta |odpowiedzialność = Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/ |język = pl |odn = {{odn/id|ZDiUM ulice|2020}}}}
* {{cytuj |tytuł = [https://bip.um.wroc.pl/artykuly/204/zabytki-wroclawia Zabytki Wrocławia] |wydawca = Urząd Miejski Wrocławia |data = 2020-08-03 |data dostępu = 2020-08-06 |język = pl |odn = {{odn/id|ZW|2020}}}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj |url = https://fotopolska.eu/Wroclaw/u150554,ul_Zytnia.html |tytuł = Ulica Żytnia |praca = Wrocław: Przedmieście Świdnickie |data dostępu = 2020-12-30 |opublikowany = fotopolska.eu |język = pl}}
* {{cytuj |url = https://polska-org.pl/587729,Wroclaw,ul_Zytnia.html |tytuł = ul. Żytnia |praca = Wrocław: Przedmieście Świdnickie |data dostępu = 2020-12-30 |id = ID: 587729 |opublikowany = dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici) |język = pl}}
* {{cytuj |url = http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=51.101912&lon=17.016047&z=18&m=w |tytuł = ul. Żytnia |data dostępu = 2020-12-30 |opublikowany = wikimapia.org |język = pl}}

[[Kategoria:Ulice we Wrocławiu|Żytnia]]
[[Kategoria:Przedmieście Świdnickie]]

title: Ulica Żytnia

Województwo: dolnośląskie

Miejscowość: Wrocław

Poprzednie nazwy: Zietenstrasse

title: Przebieg

Przebieg: Położenie na mapie WrocławiaUlica Żytnia

Przebieg: Położenie na mapie województwa dolnośląskiegoUlica Żytnia


text:
# MS Hans Hedtoft
MS Hans Hedtoft – duński statek towarowo-pasażerski, który zderzył się z górą lodową i zatonął 30 stycznia 1959 podczas swej dziewiczej podróży. Nikt z załogi i pasażerów statku nie ocalał. Jedynym odnalezionym fragmentem wyposażenia było koło ratunkowe.

## Historia
„Hans Hedtoft” został zbudowany w stoczni Frederikshavns Værft we Frederikshavn północnej Danii. Został zwodowany 13 sierpnia, a oddany do eksploatacji 17 grudnia 1958. Miał podwójne dno i sześć grodzi wodoszczelnych oraz specjalnie wzmocnione dziób i rufę. Statek został zaprojektowany jako jednostka, która miała, bez względu na porę roku, utrzymywać połączenie pomiędzy Danią i Grenlandią. Podobnie jak „Titanic”, „Hans Hedtoft” miał nitowany kadłub, co krytykował Knud Lauritzen, właściciel statku. Lauritzen twierdził, że nitowany kadłub nie jest tak odporny na ciśnienie mas lodu jak spawany.
„Hans Hedtoft” wyruszył z Kopenhagi w swą dziewiczą podróż 7 stycznia 1959. Drogę do Julianehaab na Grenlandii odbył w rekordowym czasie. „Hans Hedtoft” zawinął także do Nuuk, Sisimiut i Maniitsoq, po czym powrócił do Julianehaab.
29 stycznia statek rozpoczął drogę powrotną. Na pokładzie znajdowało się 40 członków załogi, 55 pasażerów, a w ładowniach transport mrożonych ryb. Jednym z pasażerów był poseł do duńskiego parlamentu (Folketingetu) Augo Lynge. Następnego dnia „Hans Hedtoft” zderzył się z górą lodową około 35 Mm na południe od Przylądka Farvel, najdalej na południe wysuniętego punktu Grenlandii. Wołanie o pomoc zostało wysłane o godz. 13.56 (czasu lokalnego), przy czym załoga informowała, że statek zderzył się z górą lodową w miejscu określonym jako 59°30′N i 43°00′W. Sygnał został odebrany przez amerykański okręt United States Coast Guard, USCGC „Campbell”, niemiecki trawler „Johannes Krüss” z Bremerhaven i jeszcze jeden niemiecki trawler. Po godzinie odebrano kolejną depeszę informującą, że zalana została maszynownia statku. O 15.12 radiostacja statku podała, że jednostka tonie. O godzinie 17.41 wysłana została ostatnia depesza powiadamiająca, że statek powoli tonie i domagająca się natychmiastowej pomocy. Samoloty na lotniskach Nowej Fundlandii były uziemione ze względu na fatalne warunki atmosferyczne i nie mogły wziąć udziału w poszukiwaniach. Pierwszych kilka sygnałów SOS „Johannes Krüss” odebrał o 17.41, po czym kontakt z „Hansem Hedtoftem” ostatecznie się urwał. 31 stycznia USCGC „Campbell” donosił, że warunki pogodowe są bardzo złe i że nie ma śladu statku „Hans Hedtoft”, jego pasażerów i załogi. Akcję poszukiwawczą przerwano 7 lutego. Jedynym kiedykolwiek odnalezionym śladem tragedii była kamizelka ratunkowa wyniesiona na brzeg w dziesięć miesięcy po zatonięciu statku. Statek zabrał ze sobą na dno oceanu rejestry parafialne miast grenlandzkich, które miały być zdeponowane w duńskich archiwach państwowych, co spowodowało nieodwracalne straty w danych genealogicznych Grenlandii. Na skutek tej tragedii zamknięte wcześniej lotnisko w Narsarsuaq zostało ponownie otwarte. Powstał fundusz pomocy dla rodzin ofiar tragedii. W ciągu dwóch miesięcy dziesięć krajów zebrało kwotę 40 tysięcy koron duńskich (w tamtym czasie 2000 funtów). Ostatecznie kwota rekompensat dla krewnych ofiar wyniosła 1 184 936 koron (czyli 59 tysięcy funtów).
Podobnie jak RMS „Titanic”, MS „Hans Hedtoft” był uważany za najbezpieczniejszy statek i opisywany jako „niezatapialny”.

## Upamiętnienie
30 stycznia 2005 roku królowa Małgorzata II dokonała odsłonięcia w Kopenhadze pomnika upamiętniającego 95 ofiar katastrofy statku „Hans Hedtoft”.

title: MS Hans Hedtoft

wikitext:
{{Statek infobox
 |nazwa                      = MS Hans Hedtoft
 |grafika                    =
 |opis grafiki               =
 |bandera                    =
 |wariant bandery            =
 |numer IMO                  =
 |call sign                  =
 |MMSI                       =
 |port macierzysty           =
 |właściciel                 =
 |armator                    =
 |operator                   =
 |towarzystwo klasyfikacyjne =
 |typ                        = [[statek pasażerski]]
 |materiał                   =
 |stocznia                   =
 |data budowy                =
 |data wodowania             = 13 sierpnia 1958
 |data eksploatacji          = 17 grudnia 1958
 |data wycofania             =
 |data zatonięcia            = 30 stycznia 1959
 |wyporność                  =
 |wyporność całkowita        =
 |nośność                    =
 |załoga                     = 40
 |pasażerowie                = 55
 |długość                    =
 |długość linii wodnej       =
 |długość kadłuba            =
 |długość po pokładzie       =
 |szerokość                  =
 |zanurzenie                 =
 |wysokość                   =
 |pojemność                  = 2857 [[Tona rejestrowa|RT]]
 |pojemność brutto           =
 |pojemność netto            =
 |pojemność TEU              =
 |masa całkowita             =
 |silnik                     =
 |moc silnika                =
 |liczba śrub                =
 |prędkość                   =
 |commons                    =
}}
'''MS Hans Hedtoft''' – [[Dania|duński]] statek towarowo-pasażerski, który zderzył się z [[Góra lodowa|górą lodową]] i zatonął 30 stycznia 1959 podczas swej dziewiczej podróży. Nikt z załogi i pasażerów statku nie ocalał. Jedynym odnalezionym fragmentem wyposażenia było koło ratunkowe.

== Historia ==
„Hans Hedtoft” został zbudowany w stoczni Frederikshavns Værft we [[Frederikshavn]] północnej [[Dania|Danii]]. Został zwodowany 13 sierpnia, a oddany do eksploatacji 17 grudnia 1958. Miał podwójne dno i sześć [[Gródź wodoszczelna|grodzi wodoszczelnych]] oraz specjalnie wzmocnione [[Dziób jednostki pływającej|dziób]] i [[Rufa|rufę]]. Statek został zaprojektowany jako jednostka, która miała, bez względu na porę roku, utrzymywać połączenie pomiędzy Danią i [[Grenlandia|Grenlandią]]. Podobnie jak [[RMS Titanic|„Titanic”]], „Hans Hedtoft” miał nitowany kadłub, co krytykował Knud Lauritzen, właściciel statku. Lauritzen twierdził, że nitowany kadłub nie jest tak odporny na ciśnienie mas lodu jak spawany.

„Hans Hedtoft” wyruszył z [[Kopenhaga|Kopenhagi]] w swą dziewiczą podróż 7 stycznia 1959. Drogę do [[Qaqortoq|Julianehaab]] na Grenlandii odbył w rekordowym czasie. „Hans Hedtoft” zawinął także do [[Nuuk]], [[Sisimiut]] i [[Maniitsoq]], po czym powrócił do Julianehaab.

[[Plik:USCGC Campbell.JPG|thumb|left|Kuter oceaniczny USCGC „Campbell”]]
29 stycznia statek rozpoczął drogę powrotną. Na pokładzie znajdowało się 40 członków załogi, 55 pasażerów, a w ładowniach transport mrożonych ryb. Jednym z pasażerów był poseł do duńskiego parlamentu ([[Folketinget]]u) Augo Lynge. Następnego dnia „Hans Hedtoft” zderzył się z [[Góra lodowa|górą lodową]] około 35 [[Mila morska|Mm]] na południe od [[Przylądek Farvel|Przylądka Farvel]], najdalej na południe wysuniętego punktu Grenlandii<ref name=Sea>{{cytuj książkę |autor=Keith Eastlake |rok=1998 |tytuł=Sea Disasters |wydawca=Greenwich Editions |miejsce=London |isbn=0-86288-149-8}}</ref>. Wołanie o pomoc zostało wysłane o godz. 13.56 (czasu lokalnego), przy czym załoga informowała, że statek zderzył się z górą lodową w miejscu określonym jako 59°30′N i 43°00′W. Sygnał został odebrany przez amerykański okręt [[United States Coast Guard]], USCGC „Campbell”, [[Niemcy|niemiecki]] [[trawler]] „Johannes Krüss” z [[Bremerhaven]] i jeszcze jeden niemiecki trawler. Po godzinie odebrano kolejną depeszę informującą, że zalana została maszynownia statku. O 15.12 radiostacja statku podała, że jednostka tonie. O godzinie 17.41 wysłana została ostatnia depesza powiadamiająca, że statek powoli tonie i domagająca się natychmiastowej pomocy. Samoloty na lotniskach [[Nowa Fundlandia|Nowej Fundlandii]] były uziemione ze względu na fatalne warunki atmosferyczne i nie mogły wziąć udziału w poszukiwaniach. Pierwszych kilka sygnałów [[SOS]] „Johannes Krüss” odebrał o 17.41, po czym kontakt z „Hansem Hedtoftem” ostatecznie się urwał. 31 stycznia USCGC „Campbell” donosił, że warunki pogodowe są bardzo złe i że nie ma śladu statku „Hans Hedtoft”, jego pasażerów i załogi. Akcję poszukiwawczą przerwano 7 lutego. Jedynym kiedykolwiek odnalezionym śladem tragedii była [[kamizelka ratunkowa]] wyniesiona na brzeg w dziesięć miesięcy po zatonięciu statku. Statek zabrał ze sobą na dno oceanu [[Księga parafialna|rejestry parafialne]] miast grenlandzkich, które miały być zdeponowane w duńskich archiwach państwowych, co spowodowało nieodwracalne straty w danych [[Genealogia|genealogicznych]] Grenlandii. Na skutek tej tragedii zamknięte wcześniej lotnisko w Narsarsuaq zostało ponownie otwarte. Powstał fundusz pomocy dla rodzin ofiar tragedii. W ciągu dwóch miesięcy dziesięć krajów zebrało kwotę 40 tysięcy [[Korona duńska|koron duńskich]] (w tamtym czasie [[Funt szterling|2000 funtów]]). Ostatecznie kwota rekompensat dla krewnych ofiar wyniosła 1 184 936 koron (czyli 59 tysięcy funtów).

Podobnie jak RMS „Titanic”, MS „Hans Hedtoft” był uważany za najbezpieczniejszy statek i opisywany jako „niezatapialny”.

== Upamiętnienie ==
30 stycznia 2005 roku królowa [[Małgorzata II]] dokonała odsłonięcia w Kopenhadze pomnika upamiętniającego 95 ofiar katastrofy statku „Hans Hedtoft”.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.hanshedtoft.dk/ Projekt Hans Hedtoft 1959-2009]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Hans Hedtoft}}
[[Kategoria:1959 w Danii|MS Hans Hedtoft]]
[[Kategoria:Katastrofy morskie]]
[[Kategoria:Katastrofy w 1959]]
[[Kategoria:Katastrofy w Danii]]
[[Kategoria:Statki pasażersko-towarowe]]
[[Kategoria:Statki z XX wieku]]
[[Kategoria:Statki zatopione przez górę lodową]]
[[Kategoria:Zatopione statki]]

title: MS Hans Hedtoft

Typ: statek pasażerski

Data wodowania: 13 sierpnia 1958

Data oddania do eksploatacji: 17 grudnia 1958

Data zatonięcia: 30 stycznia 1959


text:
# Liebigit
Liebigit – rzadki minerał z klasy węglanów.
Liebigit został nazwany na cześć barona Justusa von Liebig, profesora chemii na Uniwersytecie w Monachium.

## Właściwości
Krystalizuje w układzie rombowym. Wykształca kryształy o pokroju krótkopryzmatycznym i ziarnistym. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego oraz radioaktywnym. Posiad szklisty lub perłowy połysk oraz jasnozieloną rysę.

## Występowanie
Występuje w strefie utleniania złóż uranu. Także w polimetalicznych żyłach uranu. Towarzyszą mu najczęściej gips, uraninit, autunit, uranofan, kalcyt i bizmut.

## Miejsce występowania
Typowym miejscem występowania jest Turcja. Spotykany także w Austrii, Czechach, Niemczech, Anglii i USA (Kolorado, Utah, Wyoming).

title: Liebigit

wikitext:
{{Minerał infobox
 |nazwa                   = Liebigit
 |grafika                 = Liebigite-171838.jpg
 |opis grafiki            = Liebigit z Kolorado
 |alt grafiki             =
 |inne nazwy              =
 |skład chemiczny         = {{chem2|Ca2(UO2)(CO3)3*11H2O}}<ref name="mindat"/>
 |twardość w skali Mohsa  = 2,5–3<ref name="mindat">{{Mindat | id= 2398 | nazwa= Liebigite | data dostępu= 2025-07-30}}</ref>
 |przełam                 = brak
 |łupliwość               = niedoskonała/słaba<ref name="mindat"/>
 |pokrój kryształu        = krótkopryzmatyczny, ziarnisty<ref name="Handbook of Mineralogy">{{HandBookMineral | id=liebigite | tytuł=Liebigit | data dostępu=2025-07-30}}</ref><ref name="mindat"/>
 |przezroczystość         = przezroczysty, przeświecający<ref name="mindat"/>
 |układ krystalograficzny = rombowy<ref name="mindat"/>
 |klasa krystalograficzna = piramidalna<ref name="mindat"/>
 |topliwość               =
 |właściwości mechaniczne =
 |gęstość minerału        = 2,41 g/cm3<ref name="mindat"/>
 |barwa                   = zielona i żółta w odcieniach<ref name="Handbook of Mineralogy"/><ref name="mindat"/>
 |rysa                    = jasnozielona
 |połysk                  = szklisty, perłowy<ref name="Handbook of Mineralogy"/><ref name="mindat"/>
 |współczynnik załamania  =
 |inne własności optyczne =
 |postacie alotropowe     =
 |szczególne własności    =
 |klasyfikacja Strunza    = 5.ED.20<ref name="mindat"/>
 |commons                 =
 |wikisłownik             =
}}

'''Liebigit''' – rzadki minerał z klasy [[Węglany|węglanów]].

Liebigit został nazwany na cześć barona [[Justus von Liebig|Justusa von Liebig]], profesora chemii na Uniwersytecie w Monachium<ref name=":0">{{Cytuj |autor = BORNET Rémi |tytuł = Liebigite - Encyclopedia |data dostępu = 2025-07-30 |opublikowany = Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale |url = https://www.le-comptoir-geologique.com/liebigite-encyclopedia.html |język = en}}</ref>.

== Właściwości ==
Krystalizuje w [[Układ rombowy|układzie rombowym]]. Wykształca kryształy o [[Pokrój kryształu|pokroju]] krótkopryzmatycznym i ziarnistym<ref name="Handbook of Mineralogy" /><ref name="mindat" />. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego<ref name="Handbook of Mineralogy" /> oraz [[Radioaktywność|radioaktywnym]]<ref name="mindat" />. Posiad szklisty lub perłowy [[połysk]]<ref name="mindat" /> oraz jasnozieloną [[Rysa (mineralogia)|rysę]]<ref name=":0" />.

== Występowanie ==
Występuje w strefie utleniania złóż [[Uran (pierwiastek)|uranu]]<ref name=":0" /><ref name="mindat" />. Także w polimetalicznych żyłach uranu<ref name=":0" />. Towarzyszą mu najczęściej [[gips]], [[uraninit]], [[autunit]], [[uranofan]], [[kalcyt]] i [[Bizmut rodzimy|bizmut]]<ref name="Handbook of Mineralogy" /><ref name="mindat" />.

== Miejsce występowania ==
Typowym miejscem występowania jest [[Turcja]]. Spotykany także w [[Austria|Austrii]], [[Czechy|Czechach]], [[Niemcy|Niemczech]], [[Anglia|Anglii]] i [[Stany Zjednoczone|USA]] ([[Kolorado (stan)|Kolorado]], [[Utah]], [[Wyoming]])<ref name="Handbook of Mineralogy" /><ref name="mindat" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Węglany (minerały)]]

title: Liebigit

Skład chemiczny: Ca · 2(UO · 2)(CO · 3) · 3·11H · 2O

Przełam: brak

Łupliwość: niedoskonała/słaba

Pokrój kryształu: krótkopryzmatyczny, ziarnisty

Przezroczystość: przezroczysty, przeświecający

Układ krystalograficzny: rombowy

Klasa krystalograficzna: piramidalna

Barwa: zielona i żółta w odcieniach

Rysa: jasnozielona

Połysk: szklisty, perłowy


text:
# Borkowice (przystanek kolejowy)
Borkowice – przystanek osobowy w miejscowości Borkowice, w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork, w Polsce.

## Ruch pasażerski
W roku 2017 przystanek obsługiwał 0–9 pasażerów na dobę. W roku 2022 dobowa wymiana pasażerska na przystanku wynosiła 10-19 pasażerów.

title: Borkowice (przystanek kolejowy)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Borkowice
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    = 2021-09 Przystanek kolejowy Borkowice (2).jpg
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = opolskie
 |miejscowość                = [[Borkowice (powiat kluczborski)|Borkowice]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              = 1899
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           = Borkowitz, Borkenwalde
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 1
 |liczba krawędzi peronowych = 1
 |kasy                       = brak
 |linie kolejowe             =
* Linia 293 [[Jełowa]] - [[Kluczbork]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Kluczbork (gmina)
 |współrzędne                = 50°55′57.38″N 18°9′28.4″E
 |commons                    = Category:Borkowice (przystanek kolejowy)
 |www                        =
}}
'''Borkowice''' – [[przystanek osobowy]] w miejscowości [[Borkowice (powiat kluczborski)|Borkowice]], w [[województwo opolskie|województwie opolskim]], w [[powiat kluczborski|powiecie kluczborskim]], w [[Kluczbork (gmina)|gminie Kluczbork]], w [[Polska|Polsce]].

== Ruch pasażerski ==
W roku 2017 przystanek obsługiwał 0–9 pasażerów na dobę<ref name="roz">{{cytuj stronę|url=https://utk.gov.pl/pl/aktualnosci/14537,Najwieksze-i-najmniejsze-stacje-w-Polsce.html|tytuł=Największe i najmniejsze stacje w Polsce|nazwisko=|imię=|praca=utk.gov.pl|data dostępu=2019-12-18}}</ref>. W roku 2022 dobowa wymiana pasażerska na przystanku wynosiła 10-19 pasażerów<ref name="utk23">{{Cytuj stronę | url =https://dane.utk.gov.pl/download/7/85303/Wymianapasazerskawrazzrankingiemnastrone2022.xlsx | tytuł =Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2022 | autor =Urząd Transportu Kolejowego | opublikowany = | data = | język = | data dostępu = 2023-09-17}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Bazakolejowa.pl|stacja|2622|Borkowice}}

{{Stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Borkowice
|linia         = [[Linia kolejowa nr 293|nr 293 Jełowa - Kluczbork]]
|kilometr      = 18.461
|poprzedni     = [[Bukowo (przystanek kolejowy)|Bukowo]]
|poprzedni_km  = 5.588
|następny      = [[Kluczbork (stacja kolejowa)|Kluczbork]]
|następny_km   = 6.631
}}

[[Kategoria:Borkowice (powiat kluczborski)]]
[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w powiecie kluczborskim]]

title: Borkowice

Województwo: opolskie

Miejscowość: Borkowice

Poprzednie nazwy: Borkowitz, Borkenwalde

Kasy: brak


text:
# Cieśnina Drake’a
Cieśnina Drake’a – cieśnina morska położona między Ziemią Ognistą a zachodnią Antarktydą, łącząca Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym. Szerokość – 1110 km, głębokość osiąga ponad 5000 m. Przylądek Horn wyznacza północną granicę Cieśniny Drake’a, a południk przechodzący przez Przylądek Horn jest uznawany za granicę między Pacyfikiem a Atlantykiem (czasami południowym punktem tej granicy jest uznawana Snow Island).
Nazwana na cześć Francisa Drake’a który, choć opłynął Amerykę Południową przez Cieśninę Magellana w 1578, został następnie zepchnięty przez sztorm na południe na wody cieśniny. Drake prawdopodobnie nie zdawał sobie sprawy, że tworzy ona przejście dookoła kontynentu. Pierwszego udokumentowanego przepłynięcia dokonał statek Eendracht kapitana Willema Corneliszoona Schoutena w 1616.

## Pogoda i klimat
Silne wiatry w cieśninie i koło przylądka Horn są związane z różnicą temperatury pomiędzy Antarktydą i cieplejszym powietrzem w średnich szerokościach południowych. Ten gradient temperatury tworzy Antarktyczny Front Polarny i silne wiatry wiejące równoleżnikowo z zachodu na wschód koło równoleżnika 60°S. Dodatkowym elementem jest efekt przyśpieszania wiatrów wchodzących do Cieśniny Drake’a z zachodu na wschód poprzez południowe Andy oraz przez górzysty Półwysep Antarktyczny.
Na zachód od Ameryki Południowej w lecie (grudzień, styczeń, luty) panuje Wyż Południowego Oceanu Spokojnego. Wiatry na obrzeżach wyżu na półkuli południowej wieją przeciwnie do wskazówek zegara i przyczyniają się do silnych wiatrów w Cieśninie Drake’a i koło przylądka Horn. Przy Antarktyce ciepłe powietrze z obszarów tropikalnych jest w kontakcie z zimnym powietrzem Antarktydy. Jest to mechanizm tworzenia się tzw. frontu polarnego wokół Antarktydy. W przyległych morzach do Antarktydy tworzą się systemy niżowe, m.in. na  Morzu Bellingshausena w okolicach (60°S, 120°W). Z systemami niżowymi związane są strefy frontalne na północ od Antarktydy na 50°S-55°S, które wędrują z zachodu na wschód. Te wiatry wpływają na ocean i wymuszają Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy, który jest silny w Cieśninie Drake’a i płynie z zachodu na wschód.
W cieśninie jest obecnie (2011) mało bezpośrednich pomiarów meteorologicznych z wyjątkiem stacji na północnym Półwyspie Antarktycznym oraz nielicznych stacjach w południowym Chile. W samej cieśninie pomiary meteorologiczne dokonywane są okresowo na stacji na chilijskich wyspach Diego Ramirez (85972), w Caleta Condell na Isla Gonzalo około 109 kilometrów od przylądka Horn. Założona w 1968 roku, nadaje dane METAR. Stacja Faro Cabo de Hornos (85970), została założona w 1982 roku. Istnieje argentyńska stacja meteorologiczna w Ushuaia, 146 kilometrów na północ. Dokonywane są stosunkowo częste pomiary oceanograficzne Antarktycznego Prądu Okołobiegunowego. W Cieśninie Drake’a 70% wiatrów wieje z zachodu. Stan oscylacji antarktycznej oraz faza oscylacji Maddena Juliana mogą wpływać na wiatry w cieśninie

. Serwis Meteorologiczny Marynarki Wojennej Chile (hiszp. Servicio Meteorológico de la Armada de Chile) przetwarza dane meteorologiczne z tego rejonu i rozprowadza mapy synoptyczne i ostrzeżenia pogodowe.
Główne tory, po jakich przemieszczają się niże w Cieśninie Drake’a, związane są z rejonem na zachód od Cieśniny Drake’a.
Istnieją pomoce nawigacyjne dotyczące Cieśniny Drake’a.

title: Cieśnina Drake’a

wikitext:
[[Plik:Drake passage en.png|thumb|Cieśnina Drake’a]]
[[Plik:Drake-Passage profile hg.png|thumb|]]
'''Cieśnina Drake’a''' – [[cieśnina]] morska położona między [[Ziemia Ognista (archipelag)|Ziemią Ognistą]] a zachodnią [[Antarktyda|Antarktydą]], łącząca [[Ocean Atlantycki]] z [[Ocean Spokojny|Oceanem Spokojnym]]. Szerokość – 1110 km, głębokość osiąga ponad 5000 m. [[Horn (przylądek)|Przylądek Horn]] wyznacza północną granicę Cieśniny Drake’a, a południk przechodzący przez Przylądek Horn jest uznawany za granicę między [[Ocean Spokojny|Pacyfikiem]] a [[Ocean Atlantycki|Atlantykiem]] (czasami południowym punktem tej granicy jest uznawana [[Snow Island]]).

Nazwana na cześć [[Francis Drake|Francisa Drake’a]] który, choć opłynął Amerykę Południową przez [[Cieśnina Magellana|Cieśninę Magellana]] w 1578, został następnie zepchnięty przez sztorm na południe na wody cieśniny. Drake prawdopodobnie nie zdawał sobie sprawy, że tworzy ona przejście dookoła kontynentu. Pierwszego udokumentowanego przepłynięcia dokonał statek ''Eendracht'' kapitana [[Willem Corneliszoon Schouten|Willema Corneliszoona Schoutena]] w 1616.

== Pogoda i klimat ==
Silne wiatry w cieśninie i koło [[Horn (przylądek)|przylądka Horn]] są związane z różnicą temperatury pomiędzy [[Antarktyda|Antarktydą]] i cieplejszym powietrzem w średnich szerokościach południowych. Ten gradient temperatury tworzy [[Antarktyczny Front Polarny]] i silne wiatry wiejące równoleżnikowo z zachodu na wschód koło równoleżnika 60°S. Dodatkowym elementem jest efekt przyśpieszania wiatrów wchodzących do Cieśniny Drake’a z zachodu na wschód poprzez południowe [[Andy]] oraz przez górzysty [[Półwysep Antarktyczny]].

Na zachód od Ameryki Południowej w lecie (grudzień, styczeń, luty) panuje [[Wyż Południowego Oceanu Spokojnego]]. Wiatry na obrzeżach wyżu na półkuli południowej wieją przeciwnie do wskazówek zegara i przyczyniają się do silnych wiatrów w Cieśninie Drake’a i koło przylądka Horn. Przy Antarktyce ciepłe powietrze z obszarów tropikalnych jest w kontakcie z zimnym powietrzem Antarktydy. Jest to mechanizm tworzenia się tzw. frontu polarnego wokół Antarktydy. W przyległych morzach do Antarktydy tworzą się systemy niżowe, m.in. na  [[Morze Bellingshausena|Morzu Bellingshausena]] w okolicach (60°S, 120°W). Z systemami niżowymi związane są strefy frontalne na północ od Antarktydy na 50°S-55°S, które wędrują z zachodu na wschód. Te wiatry wpływają na ocean i wymuszają [[Prąd Wiatrów Zachodnich|Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy]], który jest silny w Cieśninie Drake’a i płynie z zachodu na wschód.

W cieśninie jest obecnie (2011) mało bezpośrednich pomiarów meteorologicznych z wyjątkiem stacji na północnym Półwyspie Antarktycznym oraz nielicznych stacjach w południowym Chile. W samej cieśninie pomiary meteorologiczne dokonywane są okresowo na stacji na chilijskich [[Wyspy Diego Ramírez|wyspach Diego Ramirez]] (85972), w Caleta Condell na Isla Gonzalo około 109 kilometrów od [[Horn (przylądek)|przylądka Horn]]. Założona w 1968 roku, nadaje dane METAR. Stacja Faro Cabo de Hornos (85970), została założona w 1982 roku. Istnieje argentyńska stacja meteorologiczna w [[Ushuaia]], 146 kilometrów na północ. Dokonywane są stosunkowo częste pomiary oceanograficzne Antarktycznego Prądu Okołobiegunowego. W Cieśninie Drake’a 70% wiatrów wieje z zachodu. Stan oscylacji antarktycznej oraz faza oscylacji Maddena Juliana mogą wpływać na wiatry w cieśninie<ref>Shelley L. Knuth, Matthew A. Lazzara, Arthur M. Cayette, and Charles R. Stearns, Antarctic Meteorological Data: Availability, Applications, & Considerations for Real-Time Data Assimilation.</ref>
<ref>Christoph Schneider, Daniel Gies, 2004, Effects of El Niño–southern oscillation on southernmost South America precipitation at 53°S revealed from NCEP–NCAR reanalyses and weather station data,  International Journal of Climatology, Volume 24, Issue 9, pages 1057–1076, July 2004.</ref>
<ref>Simmonds, I., Keay, K. Lim, E.-P.,  2003, Synoptic Activity in the Seas around Antarctica, Monthly Weather Review, 131, 271-288.</ref>. Serwis Meteorologiczny [[Armada de Chile|Marynarki Wojennej Chile]] (hiszp. Servicio Meteorológico de la Armada de Chile) przetwarza dane meteorologiczne z tego rejonu i rozprowadza mapy synoptyczne i ostrzeżenia pogodowe<ref>[http://meteoarmada.directemar.cl/prontus_meteo/site/edic/base/port/inicio.html Serwis Meteorologiczny Marynarki Chile]</ref>.

Główne tory, po jakich przemieszczają się niże w Cieśninie Drake’a, związane są z rejonem na zachód od Cieśniny Drake’a<ref>Carelton, A.M., 1981, Monthly variability between Antarctica and lower latitudes, Aust. Meteor. Mag., 40, 129-147</ref><ref>Mayes, P.R., Secular variations in cyclone frequencies near the Drake Passage, southwest Atlantic, J. Geophys. Res., 90, 5829-5839.</ref><ref>Solman, S.A., Menendez, C.G., Study of a cyclone wave in the Drake Passage region, Atmosfera, 1998, 11, 11-28</ref>.

Istnieją pomoce nawigacyjne dotyczące Cieśniny Drake’a<ref>{{Cytuj stronę |url=http://msi.nga.mil/MSISiteContent/StaticFiles/NAV_PUBS/SD/Pub124/Pub124bk.pdf |tytuł=Wschodnia Ameryka Południowa |data dostępu=2011-12-24 |archiwum=https://web.archive.org/web/20140221162013/http://msi.nga.mil/MSISiteContent/StaticFiles/NAV_PUBS/SD/Pub124/Pub124bk.pdf |zarchiwizowano=2014-02-21}}</ref><ref>[http://www.antarctica.ac.uk/met/momu/International_Antarctic_Weather_Forecasting_Handbook/Table_of_Contents.php Podręcznik Przewidywania Pogody w Antarktyce], J. Turner,  S.Pendelbury]</ref><ref>Alejandro de la Maza ppt</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Prąd Wiatrów Zachodnich]]
* [[Horn (przylądek)|przylądek Horn]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Drake'a, Cieśnina}}
[[Kategoria:Cieśniny Chile|Drake]]
[[Kategoria:Cieśniny Argentyny|Drake]]
[[Kategoria:Wyspa Króla Jerzego|Cieśnina Drake'a]]
[[Kategoria:Wyspa Livingstona|Cieśnina Drake'a]]
[[Kategoria:Cieśniny łączące oceany Atlantycki i Spokojny]]
[[Kategoria:Cieśniny Oceanu Południowego]]


text:
# Kodeks drezdeński (Majowie)
Kodeks drezdeński – oryginalny, majański, rękopiśmienny dokument, zabytek cywilizacji Majów, zawierający informacje astronomiczne.
Kodeks drezdeński powstał w latach 1200–1250 i był prawdopodobnie kopią wcześniejszego rękopisu pochodzącego z V-IX wieku. Jako jeden z czterech kodeksów przetrwał okres niszczenia majańskich ksiąg przez hiszpańskie duchowieństwo katolickie (1561). Prawdopodobnie został wysłany w 1519 przez Hernána Cortésa jako hołd dla króla Hiszpanii Karola I, który jednocześnie jako Karol V był cesarzem rzymskim, i arcyksięciem Austrii. Tą drogą kodeks pojawił się w Wiedniu, gdzie w 1739 Johann Christian Goetze, dyrektor Królewskiej Biblioteki Saksonii, nabył go od prywatnego właściciela i w 1744 przewiózł do Drezna.
Podczas II wojny światowej, w czasie nalotu bombowego na Drezno biblioteka została poważnie zniszczona, a wraz z nią ucierpiał i sam kodeks. Dwanaście stron kodeksu zostało uszkodzonych i wszystkie napisy w lewych narożnikach stron zostały zupełnie wymazane. Kodeks został umieszczony w specjalnej szklanej gablocie, gdzie znajduje się do dziś.

## Opis i treść
Kodeks drezdeński jest uważany za najpiękniejszy ze wszystkich czterech i co najważniejsze – kompletny. Wykonany jest na tzw. papierze amatl (w języku Nahua, we współczesnym języku Majów kopo – w klasycznym języku Majów najprawdopodobniej huun lub hun), z kory drzew rodzaju Ficus, gotowanej do uzyskania włóknistego materiału, następnie spłaszczanego i pokrywanego warstwą wapna palonego, o charakterze stiuku. Złożony jest w formie harmonii i pokryty pismem i malunkami na obu stronach. Forma taka daje 74 stron długości, doskonałej jakości malunków w kolorze czerwonym, czarnym i błękitnym.
Kodeks został napisany przez ośmiu różnych skrybów, czego dowodem są różne indywidualne style, charakter pisma i poruszane tematy. Napisany jest hieroglifami. Treść kodeksu zawiera bardzo dokładne obliczenia astronomiczne, almanachy i dzienne rachunki pomocne w proroctwach i obrzędach religijnych oraz dwie astronomiczne i astrologiczne tabele. Jedna z nich dotyczy zaćmień Słońca i ruchu planety Wenus oraz proroctw dotyczących każdego 20 dniowego miesiąca. W kodeksie można znaleźć również informacje na temat rolnictwa i jego powiązania z kalendarzem Majów, teksty o chorobach, medycynie, pozornie połączonych konstelacjach, planetach i księżycu a w końcu i o sezonach deszczowych.

## Historia publikacji
Pierwsza wzmianka na temat Kodeksu drezdeńskiego ukazała się w 1796
W 1810 Aleksander von Humboldt opublikował sławny atlas autorstwa Josepha Friedricha pod tytułem Vues des Cordillères et monuments des peuples indigènes de l'Amerique. Na jednej z płyt umieszczono pięć stron kodeksu. Rysunki te zostały opublikowane przez wicehrabiego Kingsborough w dziele pt. Starożytny Meksyk (1830–48). Wicehrabia Edward King błędnie przypisał kodeks Aztekom. Dopiero w 1829, Constantine Samuel Rafinesque (1783–1840) zidentyfikował je jako kodeksy Majów.
Pierwsza naukowa edycja kopii kodeksu z komentarzem została wydana przez dyrektora Królewskiej Biblioteki w Dreźnie – Ernsta Förstemanna w Lipsku w 1880. Były to chromolitograficzne czarno-białe obrazy, które zostały ponownie wykorzystane we wznowionej edycji w 1892. W 1901 do edycji dodano niemieckie komentarze.
Najbardziej kompletną pracą dotyczącą Kodeksu drezdeńskiego jest komentarz Erica Thompsona z 1972 oraz praca opublikowana przez instytut Fondo de Cultura Económica z Hiszpanii pt. Commentarios Codice de Dresde.

title: Kodeks drezdeński (Majowie)

wikitext:
[[Plik:Dresden codex, page 2.jpg|thumb|250px|Strona z Kodeksu Drezdeńskiego]]
[[Plik:Dresden Codex p09.jpg|thumb|250px|Strona 9 z Kodeksu Drezdeńskiego]]

'''Kodeks drezdeński''' – oryginalny, [[Majowie|majański]], rękopiśmienny dokument<ref>Nazwa związana jest z formą edytorską [[Kodeks (książka)|kodeksu]], znaną hiszpańskim odkrywcom i najeźdźcom, choć dokument ten jest też zbliżony w formie do [[leporello]].</ref>, zabytek [[cywilizacja Majów|cywilizacji Majów]], zawierający informacje astronomiczne.

Kodeks drezdeński powstał w latach [[1200]]–[[1250]] i był prawdopodobnie kopią wcześniejszego rękopisu pochodzącego z [[V wiek|V]]-[[IX wiek]]u. Jako jeden z czterech kodeksów przetrwał okres niszczenia majańskich ksiąg przez [[Hiszpania|hiszpańskie]] duchowieństwo [[Kościół łaciński|katolickie]] ([[1521|1561]]). Prawdopodobnie został wysłany w [[1519]] przez [[Hernán Cortés|Hernána Cortésa]] jako hołd dla króla [[Hiszpania|Hiszpanii]] Karola I, który jednocześnie jako [[Karol V Habsburg|Karol V]] był [[Cesarz rzymski (Święte Cesarstwo Rzymskie)|cesarzem rzymskim]], i [[Arcyksięstwo Austriackie|arcyksięciem Austrii]]. Tą drogą kodeks pojawił się w [[Wiedeń|Wiedniu]], gdzie w [[1739]] Johann Christian Goetze, dyrektor Królewskiej Biblioteki [[Saksonia|Saksonii]], nabył go od prywatnego właściciela i w [[1744]] przewiózł do [[Drezno|Drezna]].

Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]], w czasie [[bombardowanie Drezna|nalotu bombowego na Drezno]] biblioteka została poważnie zniszczona, a wraz z nią ucierpiał i sam kodeks. Dwanaście stron kodeksu zostało uszkodzonych i wszystkie napisy w lewych narożnikach stron zostały zupełnie wymazane. Kodeks został umieszczony w specjalnej szklanej gablocie, gdzie znajduje się do dziś.

== Opis i treść ==
Kodeks drezdeński jest uważany za najpiękniejszy ze wszystkich czterech i co najważniejsze – kompletny<ref>[http://www.wdl.org/en/item/11621/ The Dresden Codex]</ref>. Wykonany jest na tzw. papierze [[Papier amate|''amatl'']] (w języku [[Nahua]], we [[język maya|współczesnym języku Majów]] ''kopo'' – w klasycznym języku Majów najprawdopodobniej ''huun'' lub ''hun''<ref>[http://www.mesoweb.com/resources/vocabulary/Vocabulary.pdf Erik Boot, A Preliminary Classic Maya-English/English-Classic Maya Vocabulary of Hieroglyphic Readings, 2002, Mesoweb Articles, Mesoweb, PDF.]</ref>), z kory drzew [[Rodzaj (biologia)|rodzaju]] [[Figowiec|''Ficus'']], gotowanej do uzyskania włóknistego materiału, następnie spłaszczanego i pokrywanego warstwą [[tlenek wapnia|wapna palonego]], o charakterze [[stiuk]]u<ref>Mary Miller, [[Karl Taube]], The Gods and Symbols of Ancient Mexico and the Maya, Thames and Hudson, London, 1993, isbn=0-500-05068-6</ref>. Złożony jest w formie harmonii i pokryty pismem i malunkami na obu stronach. Forma taka daje 74 stron długości, doskonałej jakości malunków w kolorze czerwonym, czarnym i błękitnym.

Kodeks został napisany przez ośmiu różnych skrybów, czego dowodem są różne indywidualne style, charakter pisma i poruszane tematy. Napisany jest [[hieroglify|hieroglifami]]. Treść kodeksu zawiera bardzo dokładne obliczenia astronomiczne, [[almanach]]y i dzienne rachunki pomocne w proroctwach i obrzędach religijnych oraz dwie [[astronomia|astronomiczne]] i [[astrologia|astrologiczne]] tabele. Jedna z nich dotyczy [[zaćmienie Słońca|zaćmień Słońca]] i ruchu planety [[Wenus]] oraz proroctw dotyczących każdego 20 dniowego miesiąca. W kodeksie można znaleźć również informacje na temat rolnictwa i jego powiązania z [[kalendarz Majów|kalendarzem Majów]], teksty o chorobach, medycynie, pozornie połączonych konstelacjach, planetach i [[księżyc]]u a w końcu i o sezonach deszczowych.

== Historia publikacji ==
Pierwsza wzmianka na temat Kodeksu drezdeńskiego ukazała się w [[1796]]
W [[1810]] [[Alexander von Humboldt|Aleksander von Humboldt]] opublikował sławny atlas autorstwa [[Joseph Friedrich|Josepha Friedricha]] pod tytułem ''Vues des Cordillères et monuments des peuples indigènes de l'Amerique''. Na jednej z płyt umieszczono pięć stron kodeksu. Rysunki te zostały opublikowane przez wicehrabiego Kingsborough w dziele pt. ''Starożytny Meksyk'' (1830–48). Wicehrabia [[Edward King]] błędnie przypisał kodeks [[Aztekowie|Aztekom]]. Dopiero w [[1829]], [[Constantine Samuel Rafinesque]] ([[1783]]–[[1840]]) zidentyfikował je jako kodeksy Majów.

Pierwsza naukowa edycja kopii kodeksu z komentarzem została wydana przez dyrektora Królewskiej Biblioteki w Dreźnie – [[Ernst Förstemann|Ernsta Förstemanna]] w [[Lipsk]]u w [[1880]]. Były to chromolitograficzne czarno-białe obrazy, które zostały ponownie wykorzystane we wznowionej edycji w [[1892]]. W [[1901]] do edycji dodano niemieckie komentarze.

Najbardziej kompletną pracą dotyczącą Kodeksu drezdeńskiego jest komentarz {{link-interwiki |J. Eric S. Thompson |tekst=Erica Thompsona |Q=Q705504}} z [[1972]] oraz praca opublikowana przez instytut Fondo de Cultura Económica z [[Hiszpania|Hiszpanii]] pt. ''Commentarios Codice de Dresde''.

{{Duża grafika|DresdenCodexCorrectReadingSequence.jpg|9500|Kompletny Kodeks drezdeński (strony 1–24, 46–74, 25–45) od lewej do prawej, wraz z pustymi stronami}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{commonscat|Dresden Codex}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę | nazwisko=Stern | imię=Maria | tytuł=Malowane księgi Dawnych Narodów Meksyku| wydawca=Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego | miejsce=Kraków | rok=1980 | odn=tak}}

{{Kodeksy Mezoameryki}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kultura w Dreźnie]]
[[Kategoria:Historia astronomii]]
[[Kategoria:Kodeksy Majów|Drezdeński, kodeks]]
[[Kategoria:Manuskrypty z XIII wieku]]


text:
# Kremogen
Kremogeny – przeciery (drobno przetarte owoce lub warzywa), które poddano zabiegom uszlachetniającym, mającym na celu zachowanie w jak największym stopniu wartości odżywczej użytego do ich produkcji surowca.
Przykładem zabiegu uszlachetniającego jest dodatek przeciwutleniaczy w czasie rozparzania, przede wszystkim kwasu askorbinowego. Produkcja kremogenów różni się od produkcji przecierów także przez dodatkowe czynności, jak odpowietrzanie czy homogenizacja, która jest stosowana w celu bardzo silnego rozdrobnienia tkanki roślinnej.
Kremogeny nie mogą być utrwalane w inny sposób niż metodami fizycznymi, np. poprzez zamrażanie czy pakowanie aseptyczne.
Kremogeny dosładzane i niedosładzane zaliczane są w towaroznawstwie do grupy przetworów owocowych. Mogą być użyte do dalszego przerobu, np. przy produkcji soków lub też do produkcji przetworów dla dzieci.

title: Kremogen

wikitext:
'''Kremogeny''' – [[przecier]]y (drobno przetarte [[owoc]]e lub [[warzywo|warzywa]]), które poddano zabiegom uszlachetniającym, mającym na celu zachowanie w jak największym stopniu [[wartość odżywcza|wartości odżywczej]] użytego do ich produkcji surowca.

Przykładem zabiegu uszlachetniającego jest dodatek [[przeciwutleniacz]]y w czasie [[rozparzanie|rozparzania]], przede wszystkim [[kwas askorbinowy|kwasu askorbinowego]]. Produkcja kremogenów różni się od produkcji przecierów także przez dodatkowe czynności, jak odpowietrzanie czy [[homogenizacja]], która jest stosowana w celu bardzo silnego rozdrobnienia [[tkanki roślinne]]j.

Kremogeny nie mogą być utrwalane w inny sposób niż metodami fizycznymi, np. poprzez [[zamrażanie]] czy pakowanie [[aseptyka|aseptyczne]].

Kremogeny dosładzane i niedosładzane zaliczane są w [[towaroznawstwo|towaroznawstwie]] do grupy [[przetwory owocowe|przetworów owocowych]]<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Kołożyn-Krajewska | imię = Danuta | tytuł = Towaroznawstwo: podręcznik dla liceum ekonomicznego i szkoły policealnej | wydawca = [[Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne]] | strony = 85 | isbn = 978-83-02-07246-8 | nazwisko2 = Sikora | imię2 = Tadeusz | nazwisko3 = Skrzypek | imię3 = Mieczysław | rozdział = 2.6.7. Przetwórstwo owoców i warzyw | url = https://books.google.pl/books?id=Pql1PFBwieQC}}</ref>. Mogą być użyte do dalszego przerobu, np. przy produkcji [[sok]]ów lub też do produkcji przetworów dla dzieci.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Eliza Mianowska, Jan Wiśniewski, ''Sprzedawca owoców i warzyw doradza klientom'', Zakład Wydawnictw CRS, Warszawa, 1975, s.102

[[Kategoria:Technologia żywności]]
[[Kategoria:Przetwory z owoców]]
[[Kategoria:Przetwory z warzyw]]