text:
# Jacques Swaters
Jacques Swaters (ur. 30 października 1926 w Woluwe-Saint-Lambert, zm. 10 grudnia 2010 w Uccle, Brukseli) – belgijski kierowca wyścigowy.

## Wyniki w Formule 1
| Legenda oznaczeń w tabelach wyników Wyświetl szablon na nowej stronie | Legenda oznaczeń w tabelach wyników Wyświetl szablon na nowej stronie                                                                     |
| Oznaczenie                                                            | Wyjaśnienie                                                                                |
| --------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Złoty                                                                 | Zwycięzca lub mistrzostwo                                                                                |
| Srebrny                                                               | 2. miejsce lub wicemistrzostwo                                                                                |
| Brązowy                                                               | 3. miejsce lub II wicemistrzostwo                                                                                |
| Zielony                                                               | Ukończył, punktował (w klasyfikacji generalnej, gdy zdobył co najmniej jeden punkt na przestrzeni sezonu, poza trzema powyższymi opcjami) |
| Niebieski                                                             | Ukończył, nie punktował (w klasyfikacji generalnej, gdy nie zdobył co najmniej jednego punktu na przestrzeni sezonu)                      |
| Czerwony                                                              | Nie zakwalifikował się (NZ)                                                                                |
| Czerwony                                                              | Nie prekwalifikował się (NPK)                                                                                |
| Różowy                                                                | Nie ukończył (NU)                                                                                |
| Różowy                                                                | Niesklasyfikowany (NS) (w klasyfikacji generalnej, gdy nie został sklasyfikowany w żadnym wyścigu sezonu)                                 |
| Czarny                                                                | Zdyskwalifikowany (DK)                                                                                |
| Czarny                                                                | Wykluczony (WYK/EX)                                                                                |
| Biały                                                                 | Nie wystartował (NW)                                                                                |
| Biały                                                                 | Kontuzjowany (K/INJ)                                                                                |
| Biały                                                                 | Wyścig odwołany (OD/C)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Został wycofany (WYC/WD)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Nie przybył (NP/DNA)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Nie brał udziału w treningach (NT/DNP)                                                                                |
| Bez koloru                                                            | Nie został zgłoszony (–)                                                                                |
| Pogrubienie                                                           | Start z pole position                                                                                |
| Kursywa                                                               | Najszybsze okrążenie wyścigu                                                                                |
| †                                                                     | Nie ukończył, ale jego rezultat został zaliczony ze względu na przejechanie więcej niż 90% dystansu wyścigu.                              |
| *                                                                     | Sezon w trakcie                                                                                |
| 1/2/3                                                                 | Punktowana pozycja w sprincie kwalifikacyjnym                                                                                |
| Lista systemów punktacji Formuły 1                                    |                                                                                |

| Rok  | Zespół               | Bolid            | Silnik     | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Wyniki w poszczególnych eliminacjach | Pozycja | Punkty |
| ---- | -------------------- | ---------------- | ---------- | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ | ------- | ------ |
| 1951 | Écurie Belge         | Talbot-Lago T26C | Talbot R6  | SWI                                  | 500                                  | BEL                                  | FRA                                  | GBR                                  | GER                                  | ITA                                  | ESP                                  |                                      | NS      | 0      |
| 1951 | Écurie Belge         | Talbot-Lago T26C | Talbot R6  | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | -                                    | 10                                   | NU                                   | -                                    |                                      | NS      | 0      |
| 1953 | Écurie Francorchamps | Ferrari 500      | Ferrari R4 | ARG                                  | 500                                  | HOL                                  | BEL                                  | FRA                                  | GBR                                  | GER                                  | SWI                                  | ITA                                  | NS      | 0      |
| 1953 | Écurie Francorchamps | Ferrari 500      | Ferrari R4 | -                                    | -                                    | -                                    | NW                                   | -                                    | -                                    | 7                                    | NU                                   | -                                    | NS      | 0      |
| 1954 | Écurie Francorchamps | Ferrari 500/625  | Ferrari R4 | ARG                                  | 500                                  | BEL                                  | FRA                                  | GBR                                  | GER                                  | SWI                                  | ITA                                  | ESP                                  | NS      | 0      |
| 1954 | Écurie Francorchamps | Ferrari 500/625  | Ferrari R4 | -                                    | -                                    | NU                                   | -                                    | -                                    | -                                    | 8                                    | -                                    | NU                                   | NS      | 0      |
| 1955 | Ecurie Filipinetti   | Gordini T16      | Gordini R6 | ARG                                  | MON                                  | 500                                  | BEL                                  | HOL                                  | GBR                                  | ITA                                  |                                      |                                      | NS      | 0      |
| 1955 | Ecurie Filipinetti   | Gordini T16      | Gordini R6 | -                                    | -                                    | -                                    | NW                                   | -                                    | -                                    | -                                    |                                      |                                      | NS      | 0      |

title: Jacques Swaters

wikitext:
{{Kierowca infobox
 |imię i nazwisko       = Jacques Swaters
 |zdjęcie               = Jacques Swaters 1980.jpg
 |opis zdjęcia          = Jacques Swaters (1980)
 |pełne imię i nazwisko = Jacques Swaters
 |kraj                  = BEL
 |pochodzenie           =
 |data urodzenia        = 30 października 1926
 |miejsce urodzenia     = [[Woluwe-Saint-Lambert]]
 |data śmierci          = 10 grudnia 2010
 |miejsce śmierci       = [[Uccle]]
 |sukcesy               =
 |commons               = Category:Jacques Swaters
 |wikiquote             =
 |www                   =
}}
'''Jacques Swaters''' (ur. 30 października 1926 w [[Woluwe-Saint-Lambert]], zm. 10 grudnia 2010 w [[Uccle]], [[Bruksela|Brukseli]]) – belgijski kierowca wyścigowy.

== Wyniki w Formule 1 ==
{{Sporty motorowe/Oznaczenia}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Rok
! Zespół
! Bolid
! Silnik
! colspan="9"| Wyniki w poszczególnych eliminacjach
! Pozycja
! Punkty
|-
!rowspan="2"|[[Formuła 1 Sezon 1951|1951]]
!rowspan="2"|[[Ecurie Nationale Belge|Écurie Belge]]
!rowspan="2"|[[Talbot-Lago T26C]]
!rowspan="2"|[[Talbot (motoryzacja)|Talbot]] [[R6 (silnik)|R6]]
! {{Flaga|CHE}}
[[Grand Prix Szwajcarii 1951|SWI]]
! {{Flaga|USA}}
[[Indianapolis 500 1951|500]]
! {{Flaga|BEL}}
[[Grand Prix Belgii 1951|BEL]]
! {{Flaga|FRA}}
[[Grand Prix Francji 1951|FRA]]
! {{Flaga|GBR}}
[[Grand Prix Wielkiej Brytanii 1951|GBR]]
! {{Flaga|DEU}}
[[Grand Prix Niemiec 1951|GER]]
! {{Flaga|ITA}}
[[Grand Prix Włoch 1951|ITA]]
! {{Flaga|ESP|1945}}
[[Grand Prix Hiszpanii 1951|ESP]]
!
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|NS
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|0
|-
|-
|-
|-
|-
|-
|bgcolor="#CFCFFF"|10
|bgcolor="#FFCFFF"|NU
|-
|
|-
!rowspan="2"|[[Formuła 1 Sezon 1953|1953]]
!rowspan="2"|[[Écurie Francorchamps]]
!rowspan="2"|[[Ferrari 500]]
!rowspan="2"|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[R4 (silnik)|R4]]
! {{Flaga|ARG}}
[[Grand Prix Argentyny 1953|ARG]]
! {{Flaga|USA}}
[[Indianapolis 500 1953|500]]
! {{Flaga|NLD}}
[[Grand Prix Holandii 1953|HOL]]
! {{Flaga|BEL}}
[[Grand Prix Belgii 1953|BEL]]
! {{Flaga|FRA}}
[[Grand Prix Francji 1953|FRA]]
! {{Flaga|GBR}}
[[Grand Prix Wielkiej Brytanii 1953|GBR]]
! {{Flaga|DEU}}
[[Grand Prix Niemiec 1953|GER]]
! {{Flaga|CHE}}
[[Grand Prix Szwajcarii 1953|SWI]]
! {{Flaga|ITA}}
[[Grand Prix Włoch 1953|ITA]]
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|NS
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|0
|-
|-
|-
|-
|NW
|-
|-
|bgcolor="#CFCFFF"|7
|bgcolor="#FFCFFF"|NU
|-
|-
!rowspan="2"|[[Formuła 1 Sezon 1954|1954]]
!rowspan="2"|[[Écurie Francorchamps]]
!rowspan="2"|[[Ferrari 500|Ferrari 500/625]]
!rowspan="2"|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[R4 (silnik)|R4]]
! {{Flaga|ARG}}
[[Grand Prix Argentyny 1954|ARG]]
! {{Flaga|USA}}
[[Indianapolis 500 1954|500]]
! {{Flaga|BEL}}
[[Grand Prix Belgii 1954|BEL]]
! {{Flaga|FRA}}
[[Grand Prix Francji 1954|FRA]]
! {{Flaga|GBR}}
[[Grand Prix Wielkiej Brytanii 1954|GBR]]
! {{Flaga|DEU}}
[[Grand Prix Niemiec 1954|GER]]
! {{Flaga|CHE}}
[[Grand Prix Szwajcarii 1954|SWI]]
! {{Flaga|ITA}}
[[Grand Prix Włoch 1954|ITA]]
! {{Flaga|ESP|1945}}
[[Grand Prix Hiszpanii 1954|ESP]]
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|NS
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|0
|-
|-
|-
|bgcolor="#FFCFFF"|NU
|-
|-
|-
|bgcolor="#CFCFFF"|8
|-
|bgcolor="#FFCFFF"|NU
|-
!rowspan="2"|[[Formuła 1 Sezon 1955|1955]]
!rowspan="2"|[[Scuderia Filipinetti|Ecurie Filipinetti]]
!rowspan="2"|[[Gordini T16]]
!rowspan="2"|[[Gordini]] [[R6 (silnik)|R6]]
! {{Flaga|ARG}}
[[Grand Prix Argentyny 1955|ARG]]
! {{Flaga|MCO}}
[[Grand Prix Monako 1955|MON]]
! {{Flaga|USA}}
[[Indianapolis 500 1955|500]]
! {{Flaga|BEL}}
[[Grand Prix Belgii 1955|BEL]]
! {{Flaga|NLD}}
[[Grand Prix Holandii 1955|HOL]]
! {{Flaga|GBR}}
[[Grand Prix Wielkiej Brytanii 1955|GBR]]
! {{Flaga|ITA}}
[[Grand Prix Włoch 1955|ITA]]
!
!
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|NS
|bgcolor="#FFCFFF" rowspan="2"|0
|-
|-
|-
|-
|NW
|-
|-
|-
|
|
|-
|}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.f1ultra.pl/kierowca-Jacques-Swaters,2061.html | tytuł = Jacques Swaters | data dostępu = 2012-05-09 | opublikowany = f1ultra.pl | język = pl en | archiwum = https://web.archive.org/web/20170618014616/http://www.f1ultra.pl/kierowca-Jacques-Swaters,2061.html | zarchiwizowano = 2017-06-18 }}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Swaters, Jacques}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1926]]
[[Kategoria:Belgijscy kierowcy Formuły 1]]
[[Kategoria:Zmarli w 2010]]
[[Kategoria:Belgijscy kierowcy 24h Le Mans]]
[[Kategoria:Kierowcy Ferrari w Formule 1]]
[[Kategoria:Kierowcy Talbota-Lago w Formule 1]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Woluwe-Saint-Lambert]]
[[Kategoria:Belgijscy kierowcy Niemieckiej Formuły 2]]
[[Kategoria:Właściciele zespołów Formuły 1]]

title: Jacques Swaters

Państwo: Belgia

Data i miejsce urodzenia: 30 października 1926 · Woluwe-Saint-Lambert

Data i miejsce śmierci: 10 grudnia 2010 · Uccle


text:
# 19. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych
19. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych za rok 2012, odbyła się 27 stycznia 2013 roku, w Shrine Exposition Center w Los Angeles.
Galę wręczenia nagród transmitowała stacja TNT. Nagrody zostały przyznawane za wybitne osiągnięcia w sztuce aktorskiej w minionym roku.
Nominacje do nagród ogłoszone zostały 12 grudnia 2012 roku; prezentacji dokonali aktorzy Busy Phillipps oraz Taye Diggs.

## Laureaci i nominowani

### Produkcje kinowe

#### Wybitny występ aktora w roli pierwszoplanowej
- Daniel Day-Lewis – Lincoln
  - Bradley Cooper – Poradnik pozytywnego myślenia
  - John Hawkes – Sesje
  - Hugh Jackman – Les Misérables. Nędznicy
  - Denzel Washington – Lot

#### Wybitny występ aktorki w roli pierwszoplanowej
- Jennifer Lawrence – Poradnik pozytywnego myślenia
  - Jessica Chastain – Wróg nr 1
  - Marion Cotillard – Z krwi i kości
  - Helen Mirren – Hitchcock
  - Naomi Watts – Niemożliwe

#### Wybitny występ aktora w roli drugoplanowej
- Tommy Lee Jones – Lincoln
  - Alan Arkin – Operacja Argo
  - Javier Bardem – Skyfall
  - Philip Seymour Hoffman – Mistrz
  - Robert De Niro – Poradnik pozytywnego myślenia

#### Wybitny występ aktorki w roli drugoplanowej
- Anne Hathaway – Les Misérables. Nędznicy
  - Sally Field – Lincoln
  - Helen Hunt – Sesje
  - Nicole Kidman – Pokusa
  - Maggie Smith – Hotel Marigold

#### Wybitny występ zespołu aktorskiego w filmie kinowym
- Operacja Argo
  - Hotel Marigold
  - Les Misérables. Nędznicy
  - Lincoln
  - Poradnik pozytywnego myślenia

#### Wybitny występ zespołu kaskaderskiego w filmie kinowym
- Skyfall
  - Niesamowity Spider-Man
  - Dziedzictwo Bourne’a
  - Mroczny rycerz powstaje
  - Les Misérables. Nędznicy

### Produkcje telewizyjne

#### Wybitny występ aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym
- Kevin Costner – Hatfields & McCoys
  - Woody Harrelson – Zmiana w grze
  - Ed Harris – Zmiana w grze
  - Clive Owen – Hemingway i Gellhorn
  - Bill Paxton – Hatfields & McCoys

#### Wybitny występ aktorki w miniserialu lub filmie telewizyjnym
- Julianne Moore – Zmiana w grze
  - Nicole Kidman – Hemingway i Gellhorn
  - Charlotte Rampling – Bez wytchnienia
  - Sigourney Weaver – Political Animals
  - Alfre Woodard – Stalowe magnolie

#### Wybitny występ aktora w serialu dramatycznym
- Bryan Cranston – Breaking Bad
  - Steve Buscemi – Zakazane imperium
  - Jeff Daniels – Newsroom
  - Jon Hamm – Mad Men
  - Damian Lewis – Homeland

#### Wybitny występ aktorki w serialu dramatycznym
- Claire Danes – Homeland
  - Michelle Dockery – Downton Abbey
  - Jessica Lange – American Horror Story: Asylum
  - Julianna Margulies – Żona idealna
  - Maggie Smith – Downton Abbey

#### Wybitny występ aktora w serialu komediowym
- Alec Baldwin – Rockefeller Plaza 30
  - Ty Burrell – Współczesna rodzina
  - Louis C.K. – Louie
  - Jim Parsons – Teoria wielkiego podrywu
  - Eric Stonestreet – Współczesna rodzina

#### Wybitny występ aktorki w serialu komediowym
- Tina Fey – Rockefeller Plaza 30
  - Betty White – Rozpalić Cleveland
  - Edie Falco – Siostra Jackie
  - Amy Poehler – Parks and Recreation
  - Sofía Vergara – Współczesna rodzina

#### Wybitny występ zespołu aktorskiego w serialu dramatycznym
- Downton Abbey
  - Zakazane imperium
  - Breaking Bad
  - Mad Men
  - Homeland

#### Wybitny występ zespołu aktorskiego w serialu komediowym
- Współczesna rodzina
  - Rockefeller Plaza 30
  - Teoria wielkiego podrywu
  - Glee
  - Siostra Jackie
  - Biuro

#### Wybitny występ zespołu kaskaderskiego w serialu telewizyjnym
- Gra o tron
  - Zakazane imperium
  - Breaking Bad
  - Synowie Anarchii
  - Żywe trupy

### Nagroda za osiągnięcia życia
- Dick Van Dyke

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
{{Gala infobox
 |          nazwa = 19. ceremonia wręczania nagród Gildii Aktorów Ekranowych
 |        grafika =
 | podpis grafiki =
 |           data = [[27 stycznia]] [[2013]]
 |        miejsce = [[Shrine Auditorium|Shrine Exposition Center]]  w [[Los Angeles]]
 |          wstęp =
 |    prowadzenie =
 |      producent =
 |        reżyser =
 |           czas =
 |         stacja = [[TNT (stacja telewizyjna)|TNT]]
 |     poprzednia = [[18. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych|◄ 18.]]
 |       następna = [[20. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych|20. ►]]
}}
'''19. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych''' za rok [[2012 w filmie|2012]], odbyła się [[27 stycznia]] [[2013]] roku, w [[Shrine Auditorium|Shrine Exposition Center]] w [[Los Angeles]].
Galę wręczenia nagród transmitowała stacja [[TNT (stacja telewizyjna)|TNT]]. Nagrody zostały przyznawane za wybitne osiągnięcia w sztuce aktorskiej w minionym roku.

Nominacje do nagród ogłoszone zostały [[12 grudnia]] [[2012]] roku; prezentacji dokonali aktorzy [[Busy Phillipps]] oraz [[Taye Diggs]].

== Laureaci i nominowani ==

=== Produkcje kinowe ===
==== Wybitny występ aktora w roli pierwszoplanowej ====
* '''[[Daniel Day-Lewis]] – ''[[Lincoln (film)|Lincoln]]'''''
** [[Bradley Cooper]] – ''[[Poradnik pozytywnego myślenia (film)|Poradnik pozytywnego myślenia]]''
** [[John Hawkes (aktor)|John Hawkes]] – ''[[Sesje]]''
** [[Hugh Jackman]] – ''[[Les Misérables. Nędznicy]]''
** [[Denzel Washington]] – ''[[Lot (film 2012)|Lot]]''

==== Wybitny występ aktorki w roli pierwszoplanowej ====
* '''[[Jennifer Lawrence]] – ''[[Poradnik pozytywnego myślenia (film)|Poradnik pozytywnego myślenia]]'''''
** [[Jessica Chastain]] – ''[[Wróg nr 1]]''
** [[Marion Cotillard]] – ''[[Z krwi i kości]]''
** [[Helen Mirren]] – ''[[Hitchcock (film)|Hitchcock]]''
** [[Naomi Watts]] – ''[[Niemożliwe]]''

==== Wybitny występ aktora w roli drugoplanowej ====
* '''[[Tommy Lee Jones]] – ''[[Lincoln (film)|Lincoln]]'''''
** [[Alan Arkin]] – ''[[Operacja Argo]]''
** [[Javier Bardem]] – ''[[Skyfall (film)|Skyfall]]''
** [[Philip Seymour Hoffman]] – ''[[Mistrz (film 2012)|Mistrz]]''
** [[Robert De Niro]] – ''[[Poradnik pozytywnego myślenia (film)|Poradnik pozytywnego myślenia]]''

==== Wybitny występ aktorki w roli drugoplanowej ====
* '''[[Anne Hathaway (aktorka)|Anne Hathaway]] – ''[[Les Misérables. Nędznicy]]'''''
** [[Sally Field]] – ''[[Lincoln (film)|Lincoln]]''
** [[Helen Hunt]] – ''[[Sesje]]''
** [[Nicole Kidman]] – ''[[Pokusa (film 2012)|Pokusa]]''
** [[Maggie Smith]] – ''[[Hotel Marigold]]''

==== Wybitny występ zespołu aktorskiego w filmie kinowym ====
* '''''[[Operacja Argo]]'''''
** ''[[Hotel Marigold]]''
** ''[[Les Misérables. Nędznicy]]''
** ''[[Lincoln (film)|Lincoln]]''
** ''[[Poradnik pozytywnego myślenia (film)|Poradnik pozytywnego myślenia]]''

==== Wybitny występ zespołu kaskaderskiego w filmie kinowym ====
* '''''[[Skyfall (film)|Skyfall]]'''''
** ''[[Niesamowity Spider-Man]]''
** ''[[Dziedzictwo Bourne’a (film)|Dziedzictwo Bourne’a]]''
** ''[[Mroczny rycerz powstaje]]''
** ''[[Les Misérables. Nędznicy]]''

=== Produkcje telewizyjne ===
==== Wybitny występ aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym ====
* '''[[Kevin Costner]] – ''[[Hatfields & McCoys]]'''''
** [[Woody Harrelson]] – ''[[Zmiana w grze]]''
** [[Ed Harris]] – ''[[Zmiana w grze]]''
** [[Clive Owen]] – ''[[Hemingway i Gellhorn]]''
** [[Bill Paxton]] – ''[[Hatfields & McCoys]]''

==== Wybitny występ aktorki w miniserialu lub filmie telewizyjnym ====
* '''[[Julianne Moore]] – ''[[Zmiana w grze]]'''''
** [[Nicole Kidman]] – ''[[Hemingway i Gellhorn]]''
** [[Charlotte Rampling]] – ''[[Bez wytchnienia]]''
** [[Sigourney Weaver]] – ''[[Political Animals]]''
** [[Alfre Woodard]] – ''[[Stalowe magnolie (film 2012)|Stalowe magnolie]]''

==== Wybitny występ aktora w serialu dramatycznym ====
* '''[[Bryan Cranston]] – ''[[Breaking Bad]]'''''
** [[Steve Buscemi]] – ''[[Zakazane imperium]]''
** [[Jeff Daniels]] – ''[[Newsroom (serial telewizyjny)|Newsroom]]''
** [[Jon Hamm]] – ''[[Mad Men]]''
** [[Damian Lewis]] – ''[[Homeland (serial telewizyjny)|Homeland]]''

==== Wybitny występ aktorki w serialu dramatycznym ====
* '''[[Claire Danes]] – ''[[Homeland (serial telewizyjny)|Homeland]]'''''
** [[Michelle Dockery]] – ''[[Downton Abbey]]''
** [[Jessica Lange]] – ''[[American Horror Story|American Horror Story: Asylum]]''
** [[Julianna Margulies]] – ''[[Żona idealna]]''
** [[Maggie Smith]] – ''[[Downton Abbey]]''

==== Wybitny występ aktora w serialu komediowym ====
* '''[[Alec Baldwin]] – ''[[Rockefeller Plaza 30]]'''''
** [[Ty Burrell]] – ''[[Współczesna rodzina]]''
** [[Louis C.K.]] – ''[[Louie]]''
** [[Jim Parsons]] – ''[[Teoria wielkiego podrywu]]''
** [[Eric Stonestreet]] – ''[[Współczesna rodzina]]''

==== Wybitny występ aktorki w serialu komediowym ====
* '''[[Tina Fey]] – ''[[Rockefeller Plaza 30]]'''''
** [[Betty White]] – ''[[Rozpalić Cleveland]]''
** [[Edie Falco]] – ''[[Siostra Jackie]]''
** [[Amy Poehler]] – ''[[Parks and Recreation]]''
** [[Sofía Vergara]] – ''[[Współczesna rodzina]]''

==== Wybitny występ zespołu aktorskiego w serialu dramatycznym ====
* '''''[[Downton Abbey]]'''''
** ''[[Zakazane imperium]]''
** ''[[Breaking Bad]]''
** ''[[Mad Men]]''
** ''[[Homeland (serial telewizyjny)|Homeland]]''

==== Wybitny występ zespołu aktorskiego w serialu komediowym ====
* '''''[[Współczesna rodzina]]'''''
** ''[[Rockefeller Plaza 30]]''
** ''[[Teoria wielkiego podrywu]]''
** ''[[Glee]]''
** ''[[Siostra Jackie]]''
** ''[[Biuro (amerykański serial telewizyjny)|Biuro]]''

==== Wybitny występ zespołu kaskaderskiego w serialu telewizyjnym ====
* '''''[[Gra o tron (serial telewizyjny)|Gra o tron]]'''''
** ''[[Zakazane imperium]]''
** ''[[Breaking Bad]]''
** ''[[Synowie Anarchii]]''
** ''[[Żywe trupy (serial telewizyjny)|Żywe trupy]]''

=== Nagroda za osiągnięcia życia ===
* [[Dick Van Dyke]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.sagawards.org/ Oficjalna strona Gildii Aktorów Ekranowych]

{{Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych}}

[[Kategoria:Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych]]
[[Kategoria:2012 w filmie]]
[[Kategoria:2013 w Kalifornii]]

Data: 27 stycznia 2013

Miejsce: Shrine Exposition Center w Los Angeles

Stacja telewizyjna: TNT


text:
# Kościół Jezuitów w Valletcie
Kościół Obrzezania Pańskiego (malt. Knisja taċ-Ċirkonċiżjoni tal-Mulej, ang. Church of the Circumcision of Our Lord), bardziej znany jako kościół Jezuitów (malt. Knisja tal-Ġiżwiti, ang. Jesuits' church) – jeden z najstarszych kościołów w Valletcie na Malcie, i jeden z największych w diecezji. Kompleks, obejmujący kościół i college, zajmuje cały teren zamknięty w kwartale ulic Triq Il-Merkanti, Triq San Kristofru, Triq San Pawl oraz Triq L-Arcisqof.

## Historia
Ignacy Loyola, fundator Towarzystwa Jezusowego, od 1553 rozważał otwarcie kolegium na Malcie. W liście z 28 marca 1592, skierowanym osobno do biskupa Tomása Gargallo oraz wielkiego mistrza De Verdalle’a, papież Klemens VIII usilnie prosił o utworzenie Kolegium Jezuitów. Miało ono być przede wszystkim kościelne, a nie naukowe, głównie przygotowujące kandydatów do stanu duchownego.

Formalnie kolegium powstało na mocy aktu notarialnego sporządzonego 12 listopada 1592 przez notariusza Giacomo Sillato, a podpisanego m.in. przez wielkiego mistrza De Verdalle’a, biskupa Gargallo oraz inkwizytora na Malcie. Utworzenie kolegium było znaczącym krokiem naprzód w dziedzinie edukacji na Malcie; dotychczas osoby chcące rozszerzyć swoją wiedzę musiały udawać się na Sycylię. Wraz ze swym przybyciem na Maltę Jezuici stali się na wyspie pionierami w zakresie edukacji.

Kamień węgielny pod budowę kompleksu kolegium i kościoła położony został 4 września 1595 przez wielkiego mistrza zakonu joannitów Martina Garzesa. Cała budowa ukończona została w 1602. Kolegium zaczęło być znane jako Collegium Melitense. Jezuici zainicjowali wyższe studia z zakresu filozofii i teologii, kontynuując prace na tym polu aż do usunięcia ich z wyspy w 1768 przez wielkiego mistrza Emanuela Pinto. Od tego momentu kolegium stało się Uniwersytetem Maltańskim.

## Architektura

### Oryginalny kościół
Projektantem oryginalnego kościoła był włoski architekt Giuseppe Valeriano (1542–1596), wówczas oficjalny architekt zakonu Jezuitów. Miejsce pod jego budowę podarował kościół katedralny. Plany świątyni powstały w 1593. Kościół, którego budowę ukończono w 1609, był pierwszym na Malcie kościołem zbudowanym na planie krzyża łacińskiego, i był uważany za najładniejszy kościół Jezuitów w prowincji sycylijskiej, do której należała Malta.

Był budowlą z czterownękową nawą główną, oflankowaną symetrycznie przez siedem bocznych kaplic oraz pasażem łączącym nawę z bocznym wyjściem na Triq L-Arċisqof. Prezbiterium z ołtarzem głównym zostało wpuszczone w ogólną strukturę kompleksu. Kopuła została zbudowana ponad skrzyżowaniem nawy i transeptu, a dwa skrzydła tego ostatniego były tylko trochę szersze niż kaplice boczne, i miały taką samą głębokość.
12 września 1634 eksplozja w wytwórni prochu spowodowała poważne zniszczenia kościoła i kolegium. Świątynia musiała zostać odbudowana.

### Kościół istniejący
Kościół, stojący do dzisiaj, powstał w oparciu o plany i projekt wojskowego architekta i inżyniera, zakonnego rezydenta, Francesco Buonamiciego z Lukki; była to pierwsza praca wykonana na Malcie przez architekta o międzynarodowej reputacji. Fasadę cechuje styl barokowy, zaś wewnątrz widać wpływy architektury doryckiej. Plan świątyni naśladuje Il Gesù w Rzymie.

Jezuici wyrazili chęć odbudowy kościoła w wersji bogatszej niż poprzednia. Buonamici przekształcił ciemne i ponure wnętrze poprzedniej budowli w jaśniejsze i bogatsze. Prace nad projektem nowej fasady i kopuły, oraz odbudową kościoła artysta rozpoczął na początku 1637.
Odbudowa fasady rozpoczęła się w 1647, i była wciąż nieukończona przed opuszczeniem Malty przez architekta w 1659. Fasada zawiera trzy zatoki na dolnym poziomie, z centralną powtórzoną na poziomie górnym. Ta zaś połączona jest z niższymi bocznymi przez spływy wolutowe. Na niższym poziomie uwidaczniają się imponujące doryckie pilastry, wznoszące się z parami z cokołów. Wspierająca się na nich potężna dorycka entablatura z tryglifami i metopami na fryzie oraz gierowanym gzymsem biegnie nieprzerwanie w poprzek fasady, rozdzielając oba poziomy. Prostokątne wejście, znajdujące się centralnie, otoczone jest kamienną ramą, zwieńczone zaś półkolistym frontonem, z umieszczonym na nim ozdobnym medalionem z godłem zakonu Jezuitów – chrystogramem. Na fasadzie znajdują się różne elementy dekoracyjne – okna w bocznych zatokach zwieńczone są daszkiem w kształcie greckiej litery Ω, zawierającej muszlę przegrzebka; na spływach wolutowych głowy aniołków z kwiatowymi dekoracjami; para figur na wolutach flankujących ślepe okno na górnym poziomie.
11 stycznia 1693 silne trzęsienie ziemi na Sycylii spowodowało uszkodzenie wielu budynków również na Malcie; między nimi był też budynek kościoła.
Uroczystego poświęcenia kościoła dokonał 16 grudnia 1731 biskup Paul Alphéran de Bussan.
Pod koniec maja 1992 rozpoczęto generalny remont budynku kościoła. Objął on naprawę dachu, kopuły, ścian zewnętrznych oraz likwidację uszkodzeń spowodowanych wodami opadowymi przeciekającymi przez nieszczelny dach. Prace zakończono w 2002. Koszty operacji wyniosły około 100 000 Lm.
W marcu 2016 rozpoczęła się kolejna kompleksowa restauracja kościoła. Prace rozpoczęto od kopuły oraz dachu, jako najbardziej zniszczonych. Cały rok 2017 poświęcono na naprawę uszkodzonych partii oraz odnowienie fasady od Triq Il-Merkanti oraz elewacji od strony Triq L-Arcisqof. Odnowiono również cztery statuy stojące na rogach kompleksu starego uniwersytetu i kościoła. Koszt prac zakończonych w styczniu 2018 zamknął się kwotą 600 000 euro, w całości pokrytą z funduszy państwowych.

### Wnętrze
Nawa główna jest długa na 153 ft (ok. 46,6 m), szeroka na 26 ft (ok. 7,9 m), zaś szerokość transeptu wynosi 77 ft (ok. 23,5 m).

#### Nawa główna
Nawę przykrywa sklepienie kolebkowe z lunetami, które jest surowe, nie ozdobione żadnymi obrazami. Kopuła kościoła została zbudowana nad kwadratowym przecięciem nawy i transeptu, wsparta jest na bębnie, który z kolei poprzez pendentywy wspiera się na czterech potężnych narożnych zestawach pilastrów. Każdy z pilastrów połączony jest półkolistym łukiem z sąsiednim.

Ubogie pilastry w nawie oryginalnego kościoła zostały podporządkowane półokrągłym łukom wspieranym przez pary podwójnych kolumn wzrastających z kamiennych postumentów. Te wspaniałe przykłady palladiańskiego motywu stoją całkowicie oddzielone od pilastrów nawy. Wnętrze przebudowanego kościoła jest bardzo bogato zdobione. Kolumny Serliana mają ścisły spiralny wzór na 2/3 długości ich trzonu, a dolna część ma bardziej skomplikowane geometryczne grawerowanie. Spodnia strona łuków naw ma wyrazisty, kwiecisty wzór dekoracyjny. Buonamici podniósł wysokość sklepionej nawy za pomocą ciągłego gzymsu. Otwory okienne umieszczone nad bocznymi kaplicami pozwalają na wnikanie większej ilości światła do wnętrza kościoła.

Pomiędzy trzecią a czwartą kaplicą po lewej stronie umiejscowiona jest misternie rzeźbiona drewniana ambona, ze wspaniale wykonanymi figurami Niepokalanej Matki Jezusa, św. Ignacego, św. Pawła oraz św. Franciszka Ksawerego. Pod podłogą nawy znajduje się kilka miejsc pochówku, zaznaczonych marmurowymi płytami.

#### Prezbiterium
Prezbiterium wyłamuje się z prostokątnej ogólnej bryły kościoła, wpuszczone zostało w ogólną strukturę kompleksu. Marmurowy ołtarz główny dziś stojący w kościele został umieszczony w prezbiterium w listopadzie 1730, zastępując dotychczasowy.

Obraz tytularny umieszczony w ołtarzu przedstawia Obrzezanie Dzieciątka Jezus, chociaż kościół jest ogólnie znany jako kościół Jezuitów z powodu powiązania z tym zakonem i kolegium. Obraz jest dziełem Filippo Paladiniego (ok. 1544–1616), włoskiego malarza, który pracował na Malcie pod koniec XVI wieku. Obraz ten jest postrzegany jako jedno z najlepszych jego dzieł. Został odnowiony na początku XX wieku. Balustrada oddzielająca prezbiterium jest wspaniałym przykładem lokalnego rękodzieła artystycznego. Na bocznych ścianach prezbiterium wiszą dwa duże owalne obrazy przedstawiające Świętego Jana Chrzciciela oraz Świętą Annę. Oba są dziełem Giuseppe D'Areny.

### Kaplice boczne
Patrząc od strony wejścia do kościoła po obu stronach nawy znajdują się kaplice boczne, cztery po lewej stronie oraz trzy po prawej. Naprzeciw czwartej kaplicy znajduje się pasaż łączący nawę z bocznym wyjściem na Triq L-Arċisqof. Z pasażu wiodą również wejścia do dwu oratoriów. Kaplice znajdują się również w ramionach transeptu. Poza tymi ostatnimi, pozostałe kaplice i przedsionek przykryte są kopułami.

#### Kaplicaśw. Karola Boromeusza
Pierwsza kaplica po lewej stronie od strony wejścia 14 grudnia 1654 oddana została pod opiekę rodzinom Dicos (Ducos), Sagnani (Sagnano) i Dorell. Ołtarz zrobiony jest z drewna i pozłacany. W mensie ołtarzowej znajdują się relikwie. W ołtarzu obraz tytularny pędzla Stefano Erardiego Św. Karol Boromeusz i ofiary dotknęte zarazą. W lunetach również prace Erardiego: Św. Karol Boromeusz z chorymi oraz Św. Franciszek Ksawery wspomagający biednych. Na środku kaplicy marmurowa płyta nagrobna Joannesa (Giovanniego) Sagnaniego z Wenecji (zm. 1690), który zapoczątkował gałąź rodziny na Malcie, oraz Don Giovanniego Battisty Sagnaniego (zm. 1740), Jezuity, proboszcza w Żebbuġ. Na lewej ścianie kaplicy znajduje się duży drewniany krucyfiks, dzieło maltańskiego rzeźbiarza Alessandro (Xandru) Farrugii z Żejtun.

#### Kaplicaśw. Piotra w Okowach
Kolejna kaplica po lewej stronie 25 kwietnia 1662 oddana została pod opiekę małżonkom Pietro Rosselliemu i Aloisii Massa. Faktycznie Pietro był fundatorem kaplicy. Tak obraz tytularny Apostoł Piotr uwolniony z więzienia, jak i dwa obrazy na lunetach – Męczeństwo św. Piotra oraz Święci Piotr i Paweł prowadzeni na miejsca kaźni, są pędzla Mattia Pretiego. Obrazy na ścianach kaplicy, Święty Jan Chrzciciel, Święty Jan Nepomucen oraz Święty Paweł są darem Bractwa Matki Bożej Miłosierdzia z kolegiaty św. Pawła Rozbitka w Valletcie, które opiekuje się dziś kaplicą. Na marmurowym ołtarzu w formie sarkofagu herby rodzin Rosselli i Massa. Pod podłogą na środku kaplicy spoczywają jej fundatorzy; miejsce zaznaczone jest marmurową płytą nagrobną.

#### Kaplicaśw. Józefa
Trzecia po lewej to kaplica oddana 8 września 1625 w opiekę Paolinie di Napoli. Obraz w ołtarzu, przedstawiający Powrót Świętej Rodziny z ucieczki do Egiptu przypisywany jest Battistello Caracciolo. Obraz został po wojnie odnowiony. Na lunetach przedstawione są epizody z życia św. Józefa. Na bocznej ścianie obraz Święty Benedykt Józef Labre. Pod posadzką kaplicy pochowany jest Don Giovanni Domenico Felix, sekretarz wielkiego mistrza Antoine de Paule.

#### KaplicaKrzyża Świętego
Kolejna kaplica po lewej stronie nawy 20 stycznia 1633 oddana została pod opiekę szlacheckim rodzinom Xara oraz Bonici. Ołtarz dzisiejszy wykonany jest z marmuru, w 1911 został podarowany przez ks. P.P. Sceberrasa. W ołtarzu w miejscu obrazu znajduje się drewniany krucyfiks w bogatej oprawie. Dwa obrazy w lunetach, dzieła Gio Nicoli Buhagiara, przedstawiają Adorację Trzech Króli oraz Ofiarowanie Dzieciątka Jezus w świątyni. W kaplicy pochowane są osoby z rodzin Xara i Bonici.

#### KaplicaMatki Bożej z Montserrat
Kaplica znajduje się w lewym, patrząc od wejścia, ramieniu transeptu. Zbudowana została z inicjatywy biskupa Tomása Gargallo, który pochodził z miasta Collbató, w pobliżu Montserrat. Obraz w ołtarzu jest dziełem Giuseppe D’Areny, zwanego Romano. Przedstawia on Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus w otoczeniu aniołów. W 1647 u dołu obrazu po lewej stronie domalowana została postać św. Franciszka Ksawerego, stąd kaplica zaczęła być kojarzona z tym świętym. W 1700 po przeciwnej stronie domalowano postać św. Franciszka Borgiasza. Również niewielki obraz u szczytu nastawy wyszedł spod pędzla D’Areny. Przedstawia on Ojca Przedwiecznego. Dwa inne obrazy po bokach ołtarza to Święty Jan Ewangelista oraz Święta Rozalia.
Wielkie płótno na bocznej ścianie to Męczennicy z Nagasaki Stefano Erardiego. Biskup Gargallo zmarł w 1614 i pochowany został, zgodnie ze swą wolą, w kaplicy tego kościoła przez niego zbudowanej. Przypomina o tym zdobione epitafium na bocznej ścianie.

#### Kaplicaśw. Anny
Kaplica św. Anny, matki Maryi, pierwsza od wejścia po prawej stronie nawy, 18 lipca 1653 oddana została pod opiekę Vincenzy Xary. Ołtarz drewniany, pozłacany, z herbem rodziny Xara z boku. Obraz w ołtarzu, przedstawiający Św. Joachima, św. Annę i Błogosławioną Dziewicę jest dziełem Nicolò Lozeta ze szkoły flamandzkiej. W niszy bocznej ściany kaplicy umieszczona jest zabytkowa marmurowa figura Matki Bożej Misyjnej.

#### Kaplicaśw. Agatyiśw. Łucji
Druga kaplica po prawej stronie poświęcona jest świętym męczennicom Agacie i Łucji. Kaplica została 26 września 1633 przypisana Matteo Filiberto di Lucia, który sfinansował dokończenie jej budowy. Ołtarz z białego marmuru zawiera obraz Św. Agata i św. Łucja, który jest dziełem Joannesa de la Preite ze szkoły lombardzkiej. Lunety, wykonane przez Giuseppe D’Arenę przedstawiają Męczeństwo św. Agaty oraz Męczeństwo św. Łucji. W kaplicy znajdziemy obraz Święty Liberiusz, który jest patronem m.in. cierpiących na kamicę żółciową. Tradycja czczenia na Malcie tego świętego sięga czasów wielkiego mistrza Nicolasa Cotonera, który cierpiał na to schorzenie. Na ołtarzu znajduje się również cudowny obraz Matka Boża Pompejańska, praca maltańskiego malarza Giuseppe Calì. Jest to wierna kopia obrazu z bazyliki w Pompei. Święto tej patronki jest obchodzone w kościele Jezuitów 8 maja.

#### KaplicaAnioła Stróża
Kolejna, trzecia kaplica od wejścia po prawej zbudowana została przez małżeństwo Mariano i Marianę Sueyda, i oni też zostali 11 marca 1627 jej prawnymi opiekunami. Ołtarz w kaplicy wykonany jest z drewna, nosi na bokach herby tej rodziny. Obraz tytularny Anioł Stróż przypisywany jest Louisowi Finsonowi (ok. 1580–1617) lub artyście ze szkoły Luki Giordano (1632–1705). Dwie lunety, przedstawiające Dusze czyśćcowe są pracami Giovanniego Battisty Bonaciny. W podstawie ołtarza znajduje się naturalnych rozmiarów figura leżącego Chrystusa, używana podczas obrzędów wielkopiątkowych. Poza innymi obrazami w kaplicy warte wspomnienia są dwa, przedstawiające Archanioła Gabriela oraz Archanioła Rafaela. Oba są dziełami Raffaele Caruany (1820–1886), syna Pietro Paolo Caruany. Grób rodziny Sueyda, znaczony płytą nagrobną, znajduje się w nawie kościoła przed kaplicą.

#### Kaplicaśw. Ignacego Loyoli
Druga duża kaplica, leżąca w prawym końcu transeptu, poświęcona jest założycielowi Towarzystwa Jezusowego zwanego potocznie zakonem Jezuitów, oraz Trójcy Świętej. Obraz tytularny Trójca Święta i św. Ignacy wyszedł spod pędzla Giovanniego Francesco Romanelli (1617–1662) z Viterbo. 3 grudnia 1633 kaplica została przypisana rodzinom Abela i Testaferrata, wielkim dobroczyńcom kościoła. Na bokach ołtarza znajdują się herby Gian Francesco Abeli, oraz rodziny Testaferrata. Na ścianie kaplicy epitafium Giacomo Testaferraty de Robertis (zm. 1661), Rycerza Świętego Cesarstwa Rzymskiego, sekretarza wielkiego mistrza Rafaela Cotonera.

### Oratoria
Od strony Triq L-Arċisqof do kościoła przylegają dwa oratoria.

#### Oratorium Onorati
Oratorium pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny było tradycyjnie uczęszczane przez wybitnych mieszkańców Valletty. Zgromadzenie założone zostało przez rycerzy zakonu joannitów w 1600, pierwotnie gromadziło się w kaplicy kolegium Jezuitów aż do czasu wzniesienia wspomnianego oratorium za czasów wielkiego mistrza Nicolasa Cotonera. Po usunięciu Zakonu z wyspy działalność zgromadzenia ustała, jednak w 1813 zostało ono reaktywowane.
Wygląd zewnętrzny oratorium jest dość surowy. Na elewacji północnej przylegającej do Triq Il-Merkanti znajdują się na wysokim poziomie dwa duże okna z prostymi obramowaniami i płaskimi gzymsami nad nadprożem, oraz trójkątny fronton rozpięty w poprzek elewacji wieńczący całość. Narożnik zaakcentowany jest przez olbrzymi, zdobiony panelami pilaster z figurą św. Franciszka Borgiasza. Elewacja boczna jest naga, z wyjątkiem trzech prostokątnych ram wokół zamurowanych okien na wysokim poziomie oraz trzech półkolistych okien na poziomie clerestorium. Na centralnym zamurowanym oknie umieszczony jest niewielki posąg Matki Boskiej.

Wnętrze składa się z trójprzęsłowej nawy, której ściany, w przeciwieństwie do części zewnętrznej, ozdobione są płaskorzeźbami i rzeźbami umieszczonymi w niszach. Żłobkowane pilastry korynckie rozdzielają naprzemiennie nisze i duże obrazy w ozdobnych kamiennych ramach. Ołtarz główny zdobią dwie gigantyczne żłobkowane korynckie kolumny uniesione na podwójnych cokołach i podtrzymujące otwarty segmentowy fronton. Ołtarz flankują kolejne dwa posągi i dwa popiersia na poziomie clerestorium. Oratorium ma płaski kasetonowy sufit i marmurową podłogę.

MEPA umieściła Oratorium Onorati i posągi św. Franciszka Borgii i Najświętszej Maryi Panny na liście pomników narodowych 1. stopnia, zgodnie z obwieszczeniem rządowym nr 276/08 w Dzienniku Rządowym z dnia 28 marca 2008. Posągi św. Franciszka Borgii oraz Matki Bożej umieszczone są również na liście National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands odpowiednio pod nr. 00576 oraz 00579.
Obraz tytularny jest dziełem Stefano Erardiego, zaś pozostałe, znajdujące się na ścianach bocznych wyszły spod pędzla jego syna, Alessio. Są to: Święta Anna prezentuje Maryję w świątyni,  Narodziny Jezusa, Niepokalane Poczęcie, Zwiastowanie, Nawiedzenie św. Elżbiety przez Maryję oraz Ofiarowanie Jezusa w świątyni.

#### Oratorium Niepokalanego Poczęcia
W oratorium założone zostało Zgromadzenie Tajemnicy. Oratorium upiększone jest wieloma obrazami, w tym Święty Filip Neri Giuseppe Hyzlera (1787–1858) oraz niewielki obraz przedstawiający Matkę Bożą z Góry Karmel Salvatore Barbary. Inne obrazy przestawiają tematykę podobną do tych w Oratorium Onorati.

### Zakrystia
Zakrystia jest starą budowlą. Przechowywane są tutaj obrazy, które wcześniej znajdowały się w kościele bądź w kolegium. Wśród nich znajdują się prace przedstawiające św. Stanisława Kostkę, św. Franciszka Salezego, św. Franciszka Ksawerego, św. Franciszka Regisa, św. Łucję, Anioła Stróża, św. Rozalię, św. Franciszka Borgiasza, św. Jana Chrzciciela, św. Agnieszkę.

## Świątynia dzisiaj
Dziś w kościele odprawiane są msze święte w dni powszednie o godz. 10:00 i 12:00, w soboty o 10:00, 12:00 i 18:45, oraz w niedziele i święta o 7:45, 8:45 oraz 10:30 (ta ostatnia po łacinie).

## Ochrona dziedzictwa kulturowego
Budynek kościoła wpisany został 27 sierpnia 2012 na listę National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands pod nr. 00577

title: Kościół Jezuitów w Valletcie

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół Obrzezania Pańskiego
(kościół Jezuitów)
 |nazwa miejscowa           = {{k|mt|Knisja taċ-Ċirkonċiżjoni tal-Mulej}}
 |zabytek                   = 00577 [[National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands|''NICPMI'']] (2012-08-27)
 |funkcja świątyni          = [[Kościół (budynek)|kościół]]
 |grafika                   = Malta - Valletta - Triq il-Merkanti 07 ies.jpg
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = Malta
 |miejscowość               = [[Valletta]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = rzymskokatolicki
 |administratura nazwa      =
 |administratura typ        =
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Obrzezanie Pańskie|Obrzezania Pańskiego]]
 |dzień wspomnienia         = [[Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi|1 stycznia]]
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   = 4 września 1595
 |data zakończenia budowy   = 1602
 |data konsekracji          = 16 grudnia 1731
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          = 12 września 1634
 |data odbudowy             = 1647
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          = [[Wybuch prochu w Valletcie (1634)|wybuch prochu w pobliskiej wytwórni]]
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      = [[Barok]]
 |architekt                 = • Giuseppe Valeriano (oryginalny kościół)
• [[Francesco Buonamici]] (kościół istniejący)
 |materiał budowlany        = wapień maltański
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               =
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              = 9
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            = 10
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 3
 |szerokość nawy głównej    = 7,9
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    = 7,8
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       = 23,5
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |opis miejsca              = Kościół Jezuitów
w Valletcie
 |współrzędne               = 35 53 54 N 14 30 55 E
 |commons                   = Category:Church of the Jesuits, Valletta
 |www                       =
}}
'''Kościół Obrzezania Pańskiego''' ({{W języku|mt|''Knisja taċ-Ċirkonċiżjoni tal-Mulej''}}, {{W języku|en|''Church of the Circumcision of Our Lord''}}), bardziej znany jako '''kościół Jezuitów''' ({{W języku|mt|''Knisja tal-Ġiżwiti''}}, {{W języku|en|''Jesuits' church''}}) – jeden z najstarszych kościołów w [[Valletta|Valletcie]] na [[Malta|Malcie]], i jeden z największych w [[Archidiecezja maltańska|diecezji]]. Kompleks, obejmujący kościół i [[college]], zajmuje cały teren zamknięty w kwartale ulic Triq Il-Merkanti, Triq San Kristofru, Triq San Pawl oraz Triq L-Arcisqof.

== Historia ==
[[Ignacy Loyola]], fundator [[Jezuici|Towarzystwa Jezusowego]], od 1553 rozważał otwarcie kolegium na Malcie. W liście z 28 marca 1592, skierowanym osobno do biskupa [[Tomás Gargallo|Tomása Gargallo]] oraz wielkiego mistrza [[Hugues Loubenx de Verdalle|De Verdalle’a]], papież [[Klemens VIII]] usilnie prosił o utworzenie Kolegium Jezuitów. Miało ono być przede wszystkim kościelne, a nie naukowe, głównie przygotowujące kandydatów do stanu duchownego{{odn|Galea|2004|s=7}}.

Formalnie kolegium powstało na mocy aktu notarialnego sporządzonego 12 listopada 1592 przez notariusza Giacomo Sillato, a podpisanego m.in. przez wielkiego mistrza De Verdalle’a, biskupa Gargallo oraz [[Inkwizycja|inkwizytora]] na Malcie. Utworzenie kolegium było znaczącym krokiem naprzód w dziedzinie edukacji na Malcie; dotychczas osoby chcące rozszerzyć swoją wiedzę musiały udawać się na [[Sycylia|Sycylię]]. Wraz ze swym przybyciem na Maltę Jezuici stali się na wyspie pionierami w zakresie edukacji{{odn|Galea|2004|s=8}}.

[[Kamień węgielny]] pod budowę kompleksu kolegium i kościoła położony został 4 września 1595 przez wielkiego mistrza [[Zakon Maltański|zakonu joannitów]] [[Martin Garzes|Martina Garzesa]]. Cała budowa ukończona została w 1602. Kolegium zaczęło być znane jako ''Collegium Melitense''. Jezuici zainicjowali wyższe studia z zakresu [[Filozofia|filozofii]] i [[Teologia|teologii]], kontynuując prace na tym polu aż do usunięcia ich z wyspy w 1768 przez wielkiego mistrza [[Manuel Pinto da Fonseca|Emanuela Pinto]]. Od tego momentu kolegium stało się Uniwersytetem Maltańskim{{odn|Galea|2004|s=9}}.

== Architektura ==
=== Oryginalny kościół ===
Projektantem oryginalnego kościoła był włoski architekt {{link-interwiki|Giuseppe Valeriano|Q=Q2516970}} (1542–1596), wówczas oficjalny architekt [[Jezuici|zakonu Jezuitów]]. Miejsce pod jego budowę podarował [[Katedra Świętego Pawła w Mdinie|kościół katedralny]]. Plany świątyni powstały w 1593. Kościół, którego budowę ukończono w 1609, był pierwszym na Malcie kościołem zbudowanym na planie [[Krzyż łaciński|krzyża łacińskiego]], i był uważany za najładniejszy kościół Jezuitów w prowincji sycylijskiej, do której należała Malta{{odn|Galea|2004|s=10}}{{odn|Guillaumier|2003|s=538}}{{odn|Ferres|1866|s=191}}.

Był budowlą z czterownękową nawą główną, oflankowaną symetrycznie przez siedem bocznych kaplic oraz [[Pasaż (architektura)|pasażem]] łączącym nawę z bocznym wyjściem na Triq L-Arċisqof. [[Prezbiterium]] z [[ołtarz]]em głównym zostało wpuszczone w ogólną strukturę kompleksu. [[Kopuła (architektura)|Kopuła]] została zbudowana ponad skrzyżowaniem nawy i [[transept]]u, a dwa skrzydła tego ostatniego były tylko trochę szersze niż kaplice boczne, i miały taką samą głębokość{{odn|De Lucca|Thake|1994|s=6-7}}{{odn|Hughes|1956|s=156-157}}.

12 września 1634 [[Wybuch prochu w Valletcie (1634)|eksplozja w wytwórni prochu]] spowodowała poważne zniszczenia kościoła i kolegium. Świątynia musiała zostać odbudowana{{odn|Galea|2004|s=10}}{{odn|Guillaumier|2003|s=538}}.

=== Kościół istniejący ===
Kościół, stojący do dzisiaj, powstał w oparciu o plany i projekt wojskowego architekta i inżyniera, [[Zakon Maltański|zakonnego]] rezydenta, [[Francesco Buonamici]]ego z [[Lukka|Lukki]]; była to pierwsza praca wykonana na Malcie przez architekta o międzynarodowej reputacji. Fasadę cechuje styl [[barok]]owy, zaś wewnątrz widać wpływy architektury [[Porządek dorycki|doryckiej]]. Plan świątyni naśladuje [[Kościół Najświętszego Imienia Jezus w Rzymie|''Il Gesù'']] w [[Rzym]]ie{{odn|Galea|2004|s=10}}{{odn|Hughes|Thake|2003|s=131}}.

Jezuici wyrazili chęć odbudowy kościoła w wersji bogatszej niż poprzednia. Buonamici przekształcił ciemne i ponure wnętrze poprzedniej budowli w jaśniejsze i bogatsze{{odn|Thake|1995|s=22}}. Prace nad projektem nowej [[Fasada|fasady]] i kopuły, oraz odbudową kościoła artysta rozpoczął na początku 1637{{odn|De Lucca|Thake|1994|s=6}}.

[[Plik:Exterior of the Jesuits Church, Valletta (2).jpg|thumb|160px|Centralna zatoka fasady kościoła]]
Odbudowa fasady rozpoczęła się w 1647, i była wciąż nieukończona przed opuszczeniem Malty przez architekta w 1659. Fasada zawiera trzy zatoki na dolnym poziomie, z centralną powtórzoną na poziomie górnym. Ta zaś połączona jest z niższymi bocznymi przez [[Woluta|spływy wolutowe]]. Na niższym poziomie uwidaczniają się imponujące [[Porządek dorycki|doryckie]] [[Pilaster|pilastry]], wznoszące się z parami z [[Cokół|cokołów]]. Wspierająca się na nich potężna dorycka [[Belkowanie (architektura)|entablatura]] z [[tryglif]]ami i [[metopa]]mi na [[fryz]]ie oraz [[Gierowanie|gierowanym]] [[gzyms]]em biegnie nieprzerwanie w poprzek fasady, rozdzielając oba poziomy. Prostokątne wejście, znajdujące się centralnie, otoczone jest kamienną ramą, zwieńczone zaś półkolistym [[fronton]]em, z umieszczonym na nim ozdobnym [[Medalion (architektura)|medalionem]] z [[Godło|godłem]] zakonu Jezuitów – [[chrystogram]]em. Na fasadzie znajdują się różne elementy dekoracyjne – okna w bocznych zatokach zwieńczone są daszkiem w kształcie greckiej litery [[Omega|Ω]], zawierającej muszlę [[Przegrzebkowate|przegrzebka]]; na spływach wolutowych głowy [[Putto|aniołków]] z kwiatowymi dekoracjami; para figur na [[woluta]]ch flankujących ślepe okno na górnym poziomie{{odn|Thake|1995|s=22}}{{odn|De Lucca|Thake|1994|s=7-8}}.

11 stycznia 1693 silne [[Trzęsienie ziemi na Sycylii (1693)|trzęsienie ziemi na Sycylii]] spowodowało uszkodzenie wielu budynków również na Malcie; między nimi był też budynek kościoła<ref>{{Cytuj stronę |tytuł=History of the University of Malta Valletta Campus |url=https://www.um.edu.mt/conferenceunit/venue/historicalinformation |opublikowany=[[Uniwersytet Maltański|''L-Università ta’ Malta'']] |data=2015-01-20 |archiwum=https://web.archive.org/web/20180109133429/https://www.um.edu.mt/conferenceunit/venue/historicalinformation |zarchiwizowano=2018-01-09 |język=en}}</ref>.

Uroczystego [[Poświęcenie kościoła|poświęcenia kościoła]] dokonał 16 grudnia 1731 biskup [[Paul Alphéran de Bussan]]{{odn|Ferres|1866|s=191}}{{refn|grupa=uwaga|Guillaumier{{odn|Guillaumier|2003|s=538}} podaje datę 10 grudnia 1631, co nie zgadza się z okresem biskupstwa Paula Alphérana de Bussan.}}.

Pod koniec maja 1992 rozpoczęto generalny [[remont]] budynku kościoła. Objął on naprawę dachu, kopuły, ścian zewnętrznych oraz likwidację uszkodzeń spowodowanych wodami opadowymi przeciekającymi przez nieszczelny [[dach]]. Prace zakończono w 2002. Koszty operacji wyniosły około 100 000 [[Lira maltańska|Lm]]{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}<ref>{{Cytuj stronę |autor=Ariadne Massa |tytuł=Jesuits' church being restored to its former glory |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20020516/news/jesuits-church-being-restored-to-its-former-glory.175536 |praca=[[Times of Malta]] |data=2002-05-16 |archiwum=https://web.archive.org/web/20180127095418/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20020516/news/jesuits-church-being-restored-to-its-former-glory.175536 |zarchiwizowano=2018-01-27 |język=en}}</ref>.

W marcu 2016 rozpoczęła się kolejna kompleksowa [[Restauracja (architektura)|restauracja]] kościoła. Prace rozpoczęto od kopuły oraz dachu, jako najbardziej zniszczonych. Cały rok 2017 poświęcono na naprawę uszkodzonych partii oraz odnowienie fasady od Triq Il-Merkanti oraz elewacji od strony Triq L-Arcisqof. Odnowiono również cztery statuy stojące na rogach kompleksu starego uniwersytetu i kościoła. Koszt prac zakończonych w styczniu 2018 zamknął się kwotą 600 000 [[euro]], w całości pokrytą z funduszy państwowych<ref>{{Cytuj stronę |autor=Antonia Micallef |tytuł=WATCH: The Jesuits’ church as never seen before |url=https://www.tvm.com.mt/en/news/watch-the-jesuits-church-as-never-seen-before/ |praca=[[Television Malta|''TVM'']] |data=2018-01-19 |archiwum=https://web.archive.org/web/20190401075645/https://www.tvm.com.mt/en/news/watch-the-jesuits-church-as-never-seen-before/ |zarchiwizowano=2019-04-01 |język=en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |tytuł=Two Valletta buildings get a much needed facelift |url=https://publicservice.gov.mt/en/Pages/News/2016/20161110_VallettaBuildingsFacelifts.aspx |data=2016-11-10 |opublikowany=''Public Service'' |archiwum=https://web.archive.org/web/20180126210523/https://publicservice.gov.mt/en/Pages/News/2016/20161110_VallettaBuildingsFacelifts.aspx |zarchiwizowano=2018-01-26 |język=en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |autor=Leeni Varis |tytuł=Jesuits church, old university facade getting much-needed restoration |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160530/local/jesuits-church-old-university-facade-getting-much-needed-restoration.613787 |praca=[[Times of Malta]] |data=2016-05-30 |archiwum=https://web.archive.org/web/20180126210309/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160530/local/jesuits-church-old-university-facade-getting-much-needed-restoration.613787 |zarchiwizowano=2018-01-26 |język=en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |tytuł=17th century Jesuits' Church in high spirits after major restoration |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20180119/local/17th-century-jesuits-church-in-high-spirits-after-major-restoration.668358 |praca=[[Times of Malta]] |data=2018-01-19 |archiwum=https://web.archive.org/web/20180119182659/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20180119/local/17th-century-jesuits-church-in-high-spirits-after-major-restoration.668358 |zarchiwizowano=2018-01-19 |język=en}}</ref>.

=== Wnętrze ===
Nawa główna jest długa na 153 [[Stopa angielska|''ft'']] (ok. 46,6 [[Metr|m]]), szeroka na 26 ''ft'' (ok. 7,9 m), zaś szerokość transeptu wynosi 77 ''ft'' (ok. 23,5 m){{odn|Guillaumier|2003|s=538}}{{odn|Ferres|1866|s=191}}.
==== Nawa główna ====
Nawę przykrywa [[sklepienie kolebkowe]] z [[Luneta (architektura)|lunetami]], które jest surowe, nie ozdobione żadnymi obrazami. [[Kopuła (architektura)|Kopuła]] kościoła została zbudowana nad kwadratowym przecięciem nawy i transeptu, wsparta jest na [[Bęben (architektura)|bębnie]], który z kolei poprzez [[pendentyw]]y wspiera się na czterech potężnych narożnych zestawach pilastrów. Każdy z pilastrów połączony jest półkolistym łukiem z sąsiednim{{odn|Hughes|Thake|2003|s=131}}.

Ubogie pilastry w nawie oryginalnego kościoła zostały podporządkowane półokrągłym [[Łuk (architektura)|łukom]] wspieranym przez pary podwójnych [[Kolumna|kolumn]] wzrastających z kamiennych [[postument]]ów. Te wspaniałe przykłady [[Serliana|palladiańskiego motywu]] stoją całkowicie oddzielone od pilastrów nawy. Wnętrze przebudowanego kościoła jest bardzo bogato zdobione. Kolumny Serliana mają ścisły [[Spirala|spiralny]] wzór na 2/3 długości ich trzonu, a dolna część ma bardziej skomplikowane geometryczne grawerowanie. Spodnia strona łuków naw ma wyrazisty, kwiecisty wzór dekoracyjny. Buonamici podniósł wysokość sklepionej nawy za pomocą ciągłego gzymsu. Otwory okienne umieszczone nad bocznymi kaplicami pozwalają na wnikanie większej ilości światła do wnętrza kościoła{{odn|De Lucca|Thake|1994|s=7}}.

Pomiędzy trzecią a czwartą kaplicą po lewej stronie umiejscowiona jest misternie rzeźbiona drewniana ambona, ze wspaniale wykonanymi figurami [[Dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny|Niepokalanej Matki Jezusa]], [[Ignacy Loyola|św. Ignacego]], [[Paweł z Tarsu|św. Pawła]] oraz [[Franciszek Ksawery|św. Franciszka Ksawerego]]{{odn|Galea|2004|s=40}}. Pod podłogą nawy znajduje się kilka miejsc pochówku, zaznaczonych marmurowymi płytami{{odn|Galea|2004|s=42}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Jesuit Church valletta.jpg
| opis1      = Wnętrze kościoła
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 480/640) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 100.jpg
| opis2      = Kopuła kościoła
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika3   = Interior of the Jesiut Church 58.jpg
| opis3      = Drewniana ambona; widoczne wejścia z nawy głównej do bocznych kaplic
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika4   = Interior of the Jesiut Church 69.jpg
| opis4      = Widok galerii organowej
| szerokość4 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Prezbiterium ====
[[Prezbiterium]] wyłamuje się z prostokątnej ogólnej bryły kościoła, wpuszczone zostało w ogólną strukturę kompleksu. [[Marmur]]owy ołtarz główny dziś stojący w kościele został umieszczony w prezbiterium w listopadzie 1730, zastępując dotychczasowy{{odn|Galea|2004|s=11}}.

Obraz tytularny umieszczony w ołtarzu przedstawia ''Obrzezanie Dzieciątka Jezus'', chociaż kościół jest ogólnie znany jako kościół Jezuitów z powodu powiązania z tym [[Jezuici|zakonem]] i kolegium. Obraz jest dziełem [[Filippo Paladini]]ego (ok. 1544–1616), [[Włochy|włoskiego]] malarza, który pracował na Malcie pod koniec XVI wieku{{refn|grupa=uwaga|Ferres{{odn|Ferres|1866|s=191}}, a za nim Guillaumier{{odn|Guillaumier|2003|s=539}} podają [[Baldassare Peruzzi]] jako autora obrazu.}}. Obraz ten jest postrzegany jako jedno z najlepszych jego dzieł{{odn|Galea|2004|s=45}}{{odn|Buhagiar|1987|s=55}}. Został odnowiony na początku XX wieku{{odn|Galea|2004|s=45}}. [[Balaski ołtarzowe|Balustrada]] oddzielająca prezbiterium jest wspaniałym przykładem lokalnego rękodzieła artystycznego{{odn|Galea|2004|s=42}}. Na bocznych ścianach prezbiterium wiszą dwa duże [[owal]]ne obrazy przedstawiające ''Świętego Jana Chrzciciela'' oraz ''Świętą Annę''. Oba są dziełem [[Giuseppe D’Arena|Giuseppe D'Areny]]{{odn|Galea|2004|s=47}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 97.jpg
| opis1      = Ołtarz główny
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 98.jpg
| opis2      = Drewniany ołtarz posoborowy
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika3   = Interior of the Jesiut Church 96.jpg
| opis3      = Balaski ołtarzowe
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika4   = Interior of the Jesiut Church 94.jpg
| opis4      = ''Święta Anna'', dzieło Giuseppe D'Areny (pod balkonem)
| szerokość4 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
}}
{{clear|left}}

=== Kaplice boczne ===
Patrząc od strony wejścia do kościoła po obu stronach nawy znajdują się kaplice boczne, cztery po lewej stronie oraz trzy po prawej. Naprzeciw czwartej kaplicy znajduje się pasaż łączący nawę z bocznym wyjściem na Triq L-Arċisqof. Z pasażu wiodą również wejścia do dwu [[Kościół Jezuitów w Valletcie#Oratoria|oratoriów]]. Kaplice znajdują się również w ramionach transeptu. Poza tymi ostatnimi, pozostałe kaplice i przedsionek przykryte są kopułami.
==== Kaplica [[Karol Boromeusz|św. Karola Boromeusza]] ====
Pierwsza kaplica po lewej stronie od strony wejścia 14 grudnia 1654 oddana została pod opiekę rodzinom Dicos (Ducos), Sagnani (Sagnano) i Dorell{{odn|Ferres|1866|s=192}}. Ołtarz zrobiony jest z drewna i [[Złocenie|pozłacany]]. W [[Mensa ołtarzowa|mensie ołtarzowej]] znajdują się [[relikwie]]. W ołtarzu obraz tytularny pędzla [[Stefano Erardi]]ego ''Św. Karol Boromeusz i ofiary dotknęte zarazą''. W [[Luneta (architektura)|lunetach]] również prace Erardiego: ''Św. Karol Boromeusz z chorymi'' oraz ''Św. [[Franciszek Ksawery]] wspomagający biednych''. Na środku kaplicy marmurowa płyta nagrobna Joannesa (Giovanniego) Sagnaniego z [[Wenecja|Wenecji]] (zm. 1690), który zapoczątkował gałąź rodziny na Malcie, oraz Don Giovanniego Battisty Sagnaniego (zm. 1740), Jezuity, [[proboszcz]]a w Żebbuġ{{odn|Galea|2004|s=26}}. Na lewej ścianie kaplicy znajduje się duży drewniany [[krucyfiks]], dzieło maltańskiego rzeźbiarza Alessandro (Xandru) Farrugii z Żejtun{{odn|Galea|2004|s=29}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of Jesiut Church 04.jpg
| opis1      = Ołtarz
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of Jesiut Church 08.jpg
| opis2      = Kopuła kaplicy, po bokach widoczne lunety
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika3   = Interior of Jesiut Church 05.jpg
| opis3      = Drewniany krucyfiks
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika4   = Floor tomb at the Jesuits Church, Valletta.jpg
| opis4      = Płyta nagrobna Sagnanich
| szerokość4 = {{#expr: (240 * 3024/4032) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Piotr Apostoł|św. Piotra w Okowach]] ====
Kolejna kaplica po lewej stronie 25 kwietnia 1662 oddana została pod opiekę małżonkom Pietro Rosselliemu i Aloisii Massa{{odn|Ferres|1866|s=192}}. Faktycznie Pietro był fundatorem kaplicy. Tak obraz tytularny ''Apostoł Piotr uwolniony z więzienia'', jak i dwa obrazy na lunetach – ''Męczeństwo św. Piotra'' oraz ''Święci Piotr i Paweł prowadzeni na miejsca kaźni'', są pędzla [[Mattia Preti]]ego{{odn|Galea|2004|s=23}}{{odn|Ferres|1866|s=193}}. Obrazy na ścianach kaplicy, ''Święty Jan Chrzciciel'', ''Święty Jan Nepomucen'' oraz ''Święty Paweł'' są darem Bractwa Matki Bożej Miłosierdzia z [[Kościół św. Pawła Rozbitka w Valletcie|kolegiaty św. Pawła Rozbitka w Valletcie]], które opiekuje się dziś kaplicą. Na marmurowym ołtarzu w formie [[sarkofag]]u herby rodzin Rosselli i Massa{{odn|Galea|2004|s=25}}. Pod podłogą na środku kaplicy spoczywają jej fundatorzy; miejsce zaznaczone jest marmurową [[Płyta nagrobna|płytą nagrobną]]{{odn|Galea|2004|s=26}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 64.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 65.jpg
| opis2      = Płyta nagrobna
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika3   =
| opis3      =
| szerokość3 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Józef z Nazaretu|św. Józefa]] ====
Trzecia po lewej to kaplica oddana 8 września 1625 w opiekę Paolinie di Napoli. Obraz w ołtarzu, przedstawiający ''Powrót Świętej Rodziny z ucieczki do Egiptu'' przypisywany jest [[Giovanni Battista Caracciolo|Battistello Caracciolo]]{{odn|Buhagiar|1987|s=76}}{{refn|grupa=uwaga|Ferres{{odn|Ferres|1866|s=193}}, a za nim Guillaumier{{odn|Guillaumier|2003|s=539}} podają Francesco de Abate di Modena jako autora obrazu.}}. Obraz został po [[II wojna światowa|wojnie]] odnowiony. Na lunetach przedstawione są epizody z życia św. Józefa. Na bocznej ścianie obraz ''Święty [[Benedykt Józef Labre]]''. Pod posadzką kaplicy pochowany jest Don Giovanni Domenico Felix, sekretarz wielkiego mistrza [[Antoine de Paule]]{{odn|Galea|2004|s=20}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 72.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 70.jpg
| opis2      = Obraz ''Święty Benedykt Józef Labre''
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika3   =
| opis3      =
| szerokość3 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Krzyż Prawdziwy|Krzyża Świętego]] ====
Kolejna kaplica po lewej stronie nawy 20 stycznia 1633 oddana została pod opiekę szlacheckim rodzinom Xara oraz Bonici{{odn|Ferres|1866|s=192}}. Ołtarz dzisiejszy wykonany jest z marmuru, w 1911 został podarowany przez ks. P.P. Sceberrasa. W ołtarzu w miejscu obrazu znajduje się drewniany [[krucyfiks]] w bogatej oprawie. Dwa obrazy w lunetach, dzieła [[Gio Nicola Buhagiar|Gio Nicoli Buhagiara]], przedstawiają ''Adorację Trzech Króli'' oraz ''Ofiarowanie Dzieciątka Jezus w świątyni''{{odn|Guillaumier|2003|s=538}}{{odn|Ferres|1866|s=193}}. W kaplicy pochowane są osoby z rodzin Xara i Bonici{{odn|Galea|2004|s=17-20}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 74.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 75.jpg
| opis2      = Luneta z obrazem ''Ofiarowanie Dzieciątka Jezus w świątyni''
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika3   = J.B. Bonnicio ledger stone, Church of the Jesuits, Valletta, August 2019.jpg
| opis3      = Płyta nagrobna rodziny Bonici
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1536/2048) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Madonna z Montserrat|Matki Bożej z Montserrat]] ====
Kaplica znajduje się w lewym, patrząc od wejścia, ramieniu [[transept]]u. Zbudowana została z inicjatywy biskupa [[Tomás Gargallo|Tomása Gargallo]], który pochodził z miasta [[Collbató]], w pobliżu Montserrat. Obraz w ołtarzu jest dziełem [[Giuseppe D’Arena|Giuseppe D’Areny]], zwanego ''Romano''. Przedstawia on ''Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus'' w otoczeniu [[anioł]]ów. W 1647 u dołu obrazu po lewej stronie domalowana została postać [[Franciszek Ksawery|św. Franciszka Ksawerego]], stąd kaplica zaczęła być kojarzona z tym świętym. W 1700 po przeciwnej stronie domalowano postać [[Franciszek Borgiasz|św. Franciszka Borgiasza]]. Również niewielki obraz u szczytu [[Nastawa ołtarzowa|nastawy]] wyszedł spod pędzla D’Areny. Przedstawia on ''Ojca Przedwiecznego''. Dwa inne obrazy po bokach ołtarza to ''Święty Jan Ewangelista'' oraz ''Święta Rozalia''{{odn|Galea|2004|s=13}}.
Wielkie płótno na bocznej ścianie to ''Męczennicy z Nagasaki'' [[Stefano Erardi]]ego{{odn|Ferres|1866|s=192}}{{odn|Buhagiar|1987|s=116}}{{odn|Galea|2004|s=15}}. Biskup Gargallo zmarł w 1614 i pochowany został, zgodnie ze swą wolą, w kaplicy tego kościoła przez niego zbudowanej. Przypomina o tym zdobione epitafium na bocznej ścianie{{odn|Galea|2004|s=16}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Side altar at the Church of the Jesuits, Valletta, 2018.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1536/2048) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 81.jpg
| opis2      = Epitafium nagrobne biskupa Gargallo
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika3   =
| opis3      =
| szerokość3 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Święta Anna|św. Anny]] ====
Kaplica św. Anny, matki [[Maria, matka Jezusa|Maryi]], pierwsza od wejścia po prawej stronie nawy, 18 lipca 1653 oddana została pod opiekę Vincenzy Xary. Ołtarz drewniany, pozłacany, z [[herb]]em rodziny Xara z boku. Obraz w ołtarzu, przedstawiający ''Św. Joachima, św. Annę i Błogosławioną Dziewicę'' jest dziełem Nicolò Lozeta ze szkoły flamandzkiej. W niszy bocznej ściany kaplicy umieszczona jest zabytkowa marmurowa figura Matki Bożej Misyjnej{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=192}}{{odn|Galea|2004|s=29-31}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of Jesiut Church 15.jpg
| opis1      = Ołtarz
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of Jesiut Church 13.jpg
| opis2      = Kopuła kaplicy
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika3   = Interior of Jesiut Church 12.jpg
| opis3      = Figura Matki Bożej Misyjnej
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Agata Sycylijska|św. Agaty]] i [[Łucja z Syrakuz|św. Łucji]] ====
Druga kaplica po prawej stronie poświęcona jest [[Męczennik chrześcijański|świętym męczennicom]] Agacie i Łucji. Kaplica została 26 września 1633 przypisana Matteo Filiberto di Lucia, który sfinansował dokończenie jej budowy. Ołtarz z białego marmuru zawiera obraz ''Św. Agata i św. Łucja'', który jest dziełem Joannesa de la Preite ze szkoły lombardzkiej. Lunety, wykonane przez Giuseppe D’Arenę przedstawiają ''Męczeństwo św. Agaty'' oraz ''Męczeństwo św. Łucji''{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=193}}{{odn|Galea|2004|s=31}}. W kaplicy znajdziemy obraz ''{{link-interwiki|Liberiusz z Le Mans|tekst=Święty Liberiusz|Q=Q488749}}'', który jest patronem m.in. cierpiących na [[Kamica żółciowa|kamicę żółciową]]. Tradycja czczenia na Malcie tego świętego sięga czasów wielkiego mistrza [[Nicolas Cotoner|Nicolasa Cotonera]], który cierpiał na to schorzenie. Na ołtarzu znajduje się również cudowny obraz [[Obraz Matki Bożej Pompejańskiej|''Matka Boża Pompejańska'']], praca maltańskiego malarza [[Giuseppe Calì]]. Jest to wierna kopia obrazu z [[Bazylika w Pompei|bazyliki w Pompei]]. Święto tej patronki jest obchodzone w kościele Jezuitów 8 maja{{odn|Galea|2004|s=34}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of Jesiut Church 20.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of Jesiut Church 21.jpg
| opis2      = Kopuła kaplicy
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika3   = Interior of Jesiut Church 18.jpg
| opis3      = Obraz św. Liboriusza
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Anioł Stróż (religioznawstwo)|Anioła Stróża]] ====
Kolejna, trzecia kaplica od wejścia po prawej zbudowana została przez małżeństwo Mariano i Marianę Sueyda, i oni też zostali 11 marca 1627 jej prawnymi opiekunami{{odn|Ferres|1866|s=192}}. Ołtarz w kaplicy wykonany jest z drewna, nosi na bokach herby tej rodziny. Obraz tytularny ''Anioł Stróż'' przypisywany jest [[Louis Finson|Louisowi Finsonowi]] (ok. 1580–1617){{odn|Buhagiar|1987|s=76}}{{odn|Galea|2004|s=35}} lub artyście ze szkoły [[Luca Giordano|Luki Giordano]] (1632–1705){{odn|Ferres|1866|s=193}}. Dwie lunety, przedstawiające ''Dusze czyśćcowe'' są pracami [[Giovanni Battista Bonacina|Giovanniego Battisty Bonaciny]]. W [[Stipes (architektura)|podstawie ołtarza]] znajduje się naturalnych rozmiarów figura leżącego Chrystusa, używana podczas obrzędów [[Wielki Piątek|wielkopiątkowych]]. Poza innymi obrazami w kaplicy warte wspomnienia są dwa, przedstawiające ''Archanioła Gabriela'' oraz ''Archanioła Rafaela''. Oba są dziełami [[Raffaele Caruana|Raffaele Caruany]] (1820–1886), syna Pietro Paolo Caruany{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=193}}. Grób rodziny Sueyda, znaczony płytą nagrobną, znajduje się w nawie kościoła przed kaplicą{{odn|Galea|2004|s=37}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of Jesiut Church 24.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   =
| opis2      =
| szerokość2 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
| grafika3   =
| opis3      =
| szerokość3 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Kaplica [[Ignacy Loyola|św. Ignacego Loyoli]] ====
Druga duża kaplica, leżąca w prawym końcu transeptu, poświęcona jest założycielowi [[Jezuici|Towarzystwa Jezusowego]] zwanego potocznie zakonem Jezuitów, oraz [[Trójca Święta|Trójcy Świętej]]. Obraz tytularny ''Trójca Święta i św. Ignacy'' wyszedł spod pędzla {{link-interwiki|Giovanni Francesco Romanelli|tekst=Giovanniego Francesco Romanelli|Q=Q2983846}} (1617–1662) z [[Viterbo]]{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=192}}. 3 grudnia 1633 kaplica została przypisana rodzinom Abela i Testaferrata{{odn|Ferres|1866|s=192}}, wielkim dobroczyńcom kościoła. Na bokach ołtarza znajdują się herby {{link-interwiki|Giovanni Francesco Abela|tekst=Gian Francesco Abeli|Q=Q2190405}}, oraz rodziny Testaferrata. Na ścianie kaplicy epitafium Giacomo Testaferraty de Robertis (zm. 1661), Rycerza [[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]], sekretarza wielkiego mistrza [[Raphael Cotoner|Rafaela Cotonera]]{{odn|Galea|2004|s=37-40}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 53.jpg
| opis1      = Ołtarz kaplicy
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 43.jpg
| opis2      = Epitafium Giacomo Testaferraty de Robertis
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika3   =
| opis3      =
| szerokość3 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
| grafika4   =
| opis4      =
| szerokość4 = {{#expr: (240 * ) round 0}}
}}
{{clear|left}}

=== Oratoria ===
Od strony Triq L-Arċisqof do kościoła przylegają dwa [[Oratorium (budownictwo)|oratoria]].
==== Oratorium Onorati ====
Oratorium pod [[Wezwanie (religia)|wezwaniem]] ''Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny'' było tradycyjnie uczęszczane przez wybitnych mieszkańców Valletty. Zgromadzenie założone zostało przez rycerzy [[Zakon Maltański|zakonu joannitów]] w 1600, pierwotnie gromadziło się w kaplicy kolegium Jezuitów aż do czasu wzniesienia wspomnianego oratorium za czasów wielkiego mistrza [[Nicolas Cotoner|Nicolasa Cotonera]]. Po usunięciu Zakonu z wyspy działalność zgromadzenia ustała, jednak w 1813 zostało ono reaktywowane{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=194}}.

Wygląd zewnętrzny oratorium jest dość surowy. Na [[Elewacja|elewacji]] północnej przylegającej do Triq Il-Merkanti znajdują się na wysokim poziomie dwa duże okna z prostymi obramowaniami i płaskimi [[gzyms]]ami nad [[nadproże]]m, oraz trójkątny [[fronton]] rozpięty w poprzek elewacji wieńczący całość. Narożnik zaakcentowany jest przez olbrzymi, zdobiony panelami [[pilaster]] z figurą św. [[Franciszek Borgiasz|Franciszka Borgiasza]]. Elewacja boczna jest naga, z wyjątkiem trzech prostokątnych ram wokół zamurowanych okien na wysokim poziomie oraz trzech półkolistych okien na poziomie [[clerestorium]]. Na centralnym zamurowanym oknie umieszczony jest niewielki posąg [[Matka Boża|Matki Boskiej]].

Wnętrze składa się z trójprzęsłowej nawy, której ściany, w przeciwieństwie do części zewnętrznej, ozdobione są [[płaskorzeźba]]mi i rzeźbami umieszczonymi w [[nisza]]ch. Żłobkowane pilastry [[Porządek koryncki|korynckie]] rozdzielają naprzemiennie nisze i duże obrazy w ozdobnych kamiennych ramach. Ołtarz główny zdobią dwie gigantyczne żłobkowane korynckie [[Kolumna (architektura)|kolumny]] uniesione na podwójnych [[Cokół|cokołach]] i podtrzymujące otwarty segmentowy fronton. Ołtarz flankują kolejne dwa posągi i dwa popiersia na poziomie ''clerestorium''. Oratorium ma płaski [[kaseton]]owy sufit i [[marmur]]ową podłogę.

[[Malta Environment and Planning Authority|MEPA]] umieściła Oratorium Onorati i posągi św. Franciszka Borgii i Najświętszej Maryi Panny na liście pomników narodowych 1. stopnia, zgodnie z obwieszczeniem rządowym nr 276/08 w Dzienniku Rządowym z dnia 28 marca 2008<ref>{{Cytuj stronę |tytuł=One World - Protecting the most significant buildings, monuments and features of Valletta (81). Oratory of the Onorati and the statues of St Francis Borgia and the Virgin Mary |url=https://timesofmalta.com/articles/view/one-world-protecting-the-most-significant-buildings-monuments-and.243584 |praca=[[Times of Malta]] |data=2009-02-05 |archiwum=https://web.archive.org/web/20210304123118/https://timesofmalta.com/articles/view/one-world-protecting-the-most-significant-buildings-monuments-and.243584 |zarchiwizowano=2021-03-04 |język=en}}</ref>. Posągi św. Franciszka Borgii oraz Matki Bożej umieszczone są również na liście [[National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands]] odpowiednio pod nr. 00576 oraz 00579<ref>{{Cytuj stronę |tytuł=Niche of St. Francis Borgia |url=https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00576.pdf |opublikowany=[[National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands|''NICPMI'']] |data=2012-08-27 |archiwum=https://web.archive.org/web/20200618152251/https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00576.pdf |zarchiwizowano=2020-06-18 |język=en}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |tytuł=Statue of the Madonna |url=https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00579.pdf |opublikowany=[[National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands|''NICPMI'']] |data=2012-08-27 |archiwum=https://web.archive.org/web/20210305175318/https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00579.pdf |zarchiwizowano=2021-03-05 |język=en}}</ref>.

Obraz tytularny jest dziełem Stefano Erardiego, zaś pozostałe, znajdujące się na ścianach bocznych wyszły spod pędzla jego syna, [[Alessio Erardi|Alessio]]. Są to: ''Święta Anna prezentuje Maryję w świątyni'', '' Narodziny Jezusa'', ''Niepokalane Poczęcie'', ''Zwiastowanie'', ''Nawiedzenie św. Elżbiety przez Maryję'' oraz ''Ofiarowanie Jezusa w świątyni''{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=194}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 32.jpg
| opis1      = Widok wnętrza oratorium (wrzesień 2017)
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 33.jpg
| opis2      = ''Zwiastowanie'' Alessio Erardiego
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
| grafika3   = Statue of the Madonna.jpg
| opis3      = Posąg Madonny na ścianie oratorium
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1594/2125) round 0}}
| grafika4   = St Francis Borgia corner statue.jpg
| opis4      = Posąg św. Franciszka Borgiasza na rogu budynku oratorium
| szerokość4 = {{#expr: (240 * 1857/2765) round 0}}
}}
{{clear|left}}

==== Oratorium Niepokalanego Poczęcia ====
W oratorium założone zostało Zgromadzenie Tajemnicy. Oratorium upiększone jest wieloma obrazami, w tym ''Święty Filip Neri'' [[Giuseppe Hyzler]]a (1787–1858) oraz niewielki obraz przedstawiający ''Matkę Bożą z Góry Karmel'' Salvatore Barbary. Inne obrazy przestawiają tematykę podobną do tych w Oratorium Onorati{{odn|Guillaumier|2003|s=539}}{{odn|Ferres|1866|s=194}}.

{{Grafika rozwinięta
| położenie  = center
| opis       =
| grafika1   = Interior of the Jesiut Church 120.jpg
| opis1      = Widok wnętrza oratorium
| szerokość1 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika2   = Interior of the Jesiut Church 114.jpg
| opis2      = Obraz tytularny ''Niepokalane Poczęcie''
| szerokość2 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika3   = Interior of the Jesiut Church 111.jpg
| opis3      = Obraz ''Prezentacja Maryi w świątyni''
| szerokość3 = {{#expr: (240 * 1936/2592) round 0}}
| grafika4   = Interior of the Jesiut Church 136.jpg
| opis4      = [[Koncha|Sklepienie konchowe]] nad ołtarzem
| szerokość4 = {{#expr: (240 * 2592/1936) round 0}}
}}
{{clear|left}}

=== Zakrystia ===
[[Zakrystia]] jest starą budowlą. Przechowywane są tutaj obrazy, które wcześniej znajdowały się w kościele bądź w kolegium. Wśród nich znajdują się prace przedstawiające św. Stanisława Kostkę, św. Franciszka Salezego, św. Franciszka Ksawerego, św. [[Franciszek Regis Clet|Franciszka Regisa]], św. Łucję, Anioła Stróża, św. Rozalię, św. Franciszka Borgiasza, św. Jana Chrzciciela, św. Agnieszkę{{odn|Galea|2004|s=47}}.

== Świątynia dzisiaj ==
Dziś w kościele odprawiane są [[Msza|msze święte]] w dni powszednie o godz. 10:00 i 12:00, w soboty o 10:00, 12:00 i 18:45, oraz w niedziele i święta o 7:45, 8:45 oraz 10:30 (ta ostatnia po [[Łacina|łacinie]])<ref>{{Cytuj stronę |tytuł=Cirkoncizzjoni tal-Mulej (Tal-Gizwiti) / Circumcision of the Lord (Jesuits' Church) |url=https://www.quddies.com.mt/churches/377/Cirkoncizzjoni-tal-Mulej-Tal-Gizwiti/Valletta |opublikowany=''Quddies'' |archiwum=https://web.archive.org/web/20210305175318/https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00579.pdf |zarchiwizowano=2021-03-05 |język=en}}</ref>.

== Ochrona dziedzictwa kulturowego ==
Budynek kościoła wpisany został 27 sierpnia 2012 na listę [[National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands]] pod nr. 00577<ref>{{Cytuj stronę |tytuł=Jesuit Church |url=https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00577.pdf |opublikowany=[[National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands|''NICPMI'']] |data=2012-08-27 |archiwum=https://web.archive.org/web/20201013062054/https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/NICPMI_Database/00577.pdf |zarchiwizowano=2020-10-13 |język=en}}</ref>

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |odn=tak |nazwisko=Galea |imię=Michael |tytuł=The Jesuit Church in Valletta |rok=2004 |wydawca=Michael Galea |miejsce=[[Malta]] |isbn=9993202975 |język=en}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |nazwisko=Thake |imię=Conrad |tytuł=Baroque Churches in Malta |rok=1995 |wydawca=Arcadia Publishers |miejsce=[[Malta]] |isbn=999097201X |język=en}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |nazwisko=Hughes |imię=Quentin |nazwisko2=Thake |imię2=Conrad |tytuł=Malta. The Baroque island |rok=2003 |wydawca=Midsea Books Ltd |miejsce=[[Malta]] |isbn=9990993939 |język=en}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |nazwisko=De Lucca |imię=Denis |nazwisko2=Thake |imię2=Conrad |tytuł=The Genesis of Maltese Baroque Architecture: Francesco Buonamici (1596-1677) |rok=1994 |wydawca=[[Uniwersytet Maltański|University of Malta]] |miejsce=[[Malta]] |język=en}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |imię=Quentin |nazwisko=Hughes |tytuł=The building of Malta 1530–1795 |wydawca=Alec Tiranti Ltd. |rok=1956 |miejsce=London |język=en}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |imię= Mario |nazwisko=Buhagiar |tytuł=The Iconography of the Maltese Islands 1400-1900. Painting |rok=1987 |wydawca=World Confederation of Salesian Past Pupils of Don Bosco-Lions Club (Malta) |miejsce=[[Malta]] |język=en}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |nazwisko=Ferres |imię=Achille |tytuł=Descrizione storica delle chiese di Malta e Gozo  |miejsce=Malta |rok=1866 |url=https://books.google.co.uk/books?id=jcwNAAAAQAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false |język=it}}
* {{Cytuj książkę |odn=tak |nazwisko=Guillaumier |imię=Alfie |tytuł=Malta's Town and Villages |rozdział=Jesuit College and Jesuit Church of the Circumcision |wydawca=Progress Press Co. Ltd |miejsce=[[Valletta]] |rok=2003 |isbn=9990930562 |język=en}}

{{Valletta}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie na Malcie|Valletta]]
[[Kategoria:Barokowe kościoły na Malcie|Valletta]]
[[Kategoria:Architektura Valletty]]

title: Kościół Obrzezania Pańskiego · (kościół Jezuitów)Knisja taċ-Ċirkonċiżjoni tal-Mulej

Państwo: Malta

Miejscowość: Valletta

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wezwanie: Obrzezania Pańskiego

Wspomnienie liturgiczne: 1 stycznia

Data rozpoczęcia budowy: 4 września 1595

Data poświęcenia: 16 grudnia 1731

Data zniszczenia · • przez: 12 września 1634 · wybuch prochu w pobliskiej wytwórni

Styl: Barok

Architekt: • Giuseppe Valeriano (oryginalny kościół) · • Francesco Buonamici (kościół istniejący)

Świątynia · • materiał bud.: · • wapień maltański

Kopuła · • liczba kopuł: · 9


text:
# Linia D sodu
Linia D sodu, zwana też dubletem sodowym, to światło, które można traktować w pierwszym przybliżeniu jako światło monochromatyczne, o długości fali 589 nm.
Sód i jego związki umieszczone w płomieniu bądź łuku elektrycznym emitują intensywnie żółte światło, które składa się w większości z linii D (por. lampa sodowa, widmo emisyjne liniowe). Ta barwa światła jest zbliżona do maksymalnej czułości oka ludzkiego.
Dokładniejsza analiza widmowa wykazuje, że linia D sodu składa się z dwóch linii (stąd nazwa dublet sodowy), leżących blisko siebie (o długościach fali 589,592 nm oraz 588,995 nm). Linie te pochodzą od przejść elektronowych między termami wzbudzonymi sodu 2P3/2 i 2P1/2 a termem podstawowym 2S1/2. Obecność dwóch linii zamiast jednej wynika z rozszczepienia termu 2P na dwa termy 2P1/2 i 2P3/2, co jest przykładem sprzężenia spinowo-orbitalnego.
Linia D sodu należy do tak zwanych linii Fraunhofera.
Historycznie linię D sodu wykorzystywano do licznych eksperymentów spektroskopowych. W 1896 roku Zeeman badając linie emisyjne D sodu odkrył ich rozszczepienie w polu magnetycznym zwane obecnie efektem Zeemana.
Niektóre parametry fizykochemiczne jak współczynnik załamania światła czy skręcalność właściwa określa się tylko wyjątkowo dla innych długości fali.

title: Linia D sodu

wikitext:
[[Plik:Flametest--Na.swn.jpg|thumb|Płomień palnika zabarwiony sodem]]
[[Plik:NaD-terms.png|thumb|Schemat przejść elektronów tworzących linie D]]
'''Linia D''' [[sód|sodu]], zwana też dubletem sodowym, to światło, które można traktować w pierwszym przybliżeniu jako [[Barwy proste|światło monochromatyczne]], o [[długość fali|długości fali]] 589 [[nanometr|nm]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/Hbase/quantum/sodzee.html|tytuł=The Sodium Doublet |data dostępu=2010-02-08}}</ref>.

Sód i jego związki umieszczone w płomieniu bądź łuku elektrycznym emitują intensywnie żółte światło, które składa się w większości z linii D (por. [[lampa sodowa]], [[widmo emisyjne|widmo emisyjne liniowe]]). Ta barwa światła jest zbliżona do maksymalnej czułości oka ludzkiego.

Dokładniejsza analiza widmowa wykazuje, że linia D sodu składa się z dwóch linii (stąd nazwa ''dublet sodowy''), leżących blisko siebie (o długościach fali 589,592 nm oraz 588,995 nm). Linie te pochodzą od przejść elektronowych między [[term atomowy|termami]] wzbudzonymi sodu {{chem|2|P|3/2}} i {{chem|2|P|1/2}} a termem podstawowym {{chem|2|S|1/2}}. Obecność dwóch linii zamiast jednej wynika z rozszczepienia termu {{chem|2|P}} na dwa termy {{chem|2|P|1/2}} i {{chem|2|P|3/2}}, co jest przykładem [[sprzężenie spinowo-orbitalne|sprzężenia spinowo-orbitalnego]].

Linia D sodu należy do tak zwanych [[Linie Fraunhofera|linii Fraunhofera]].

Historycznie linię D sodu wykorzystywano do licznych eksperymentów [[spektroskopia|spektroskopowych]]. W 1896 roku Zeeman badając linie emisyjne D sodu odkrył ich rozszczepienie w polu magnetycznym zwane obecnie [[Efekt Zeemana|efektem Zeemana]].

Niektóre parametry fizykochemiczne jak [[Refrakcja|współczynnik załamania światła]] czy [[skręcalność właściwa]] określa się tylko wyjątkowo dla innych długości fali.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Spektroskopia]]
[[Kategoria:Sód]]


text:
# Sekwencja malformacyjna
Sekwencja malformacyjna – w teratologii, kaskada nieprawidłowości anatomicznych wynikająca z pojedynczego defektu rozwojowego. Przykładowo, w sekwencji Pierre'a Robina pierwotnym zaburzeniem jest zbyt mała żuchwa (mikrognacja), powodująca nacisk języka na blaszki podniebienia i ich nieprawidłowe połączenie. W sekwencji Potter pierwotnym zaburzeniem jest agenezja nerek, skutkująca małowodziem i licznymi mechanicznymi uszkodzeniami płodu.

title: Sekwencja malformacyjna

wikitext:
'''Sekwencja malformacyjna''' – w [[Teratologia|teratologii]], kaskada nieprawidłowości anatomicznych wynikająca z pojedynczego defektu rozwojowego. Przykładowo, w sekwencji Pierre'a Robina pierwotnym zaburzeniem jest zbyt mała żuchwa ([[mikrognacja]]), powodująca nacisk języka na blaszki podniebienia i ich nieprawidłowe połączenie. W sekwencji Potter pierwotnym zaburzeniem jest [[agenezja]] nerek, skutkująca małowodziem i licznymi mechanicznymi uszkodzeniami [[Płód|płodu]].

== Zobacz też ==
* [[sekwencja Pierre'a Robina]]
* [[sekwencja Potter]].

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę|autor=Lech Korniszewski|tytuł=Dziecko z zespołem wad wrodzonych. Diagnostyka dysmorfologiczna|wydawca=PZWL|rok=1994|miejsce=Warszawa|isbn=8320018080}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

[[Kategoria:Zaburzenia rozwoju]]
[[Kategoria:Sekwencje malformacyjne|!]]


text:
# Świdry (powiat piski)
Świdry (niem. Schwiddern) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.

## Historia
Wieś powstała w ramach kolonizacji Wielkiej Puszczy. Wcześniej był to obszar Galindii. Wieś ziemiańska, dobra służebne w posiadaniu drobnego rycerstwa (tak zwani wolni, ziemianie w język staropolskim), z obowiązkiem służby rycerskiej (zbrojnej). Osada powstała przed wojną trzynastoletnią (1454-1466) W XV i XVI w. wieś wymieniana w dokumentach pod nazwą Schwidren, Schwider.
Wieś służebna lokowana przez komtura Zygfryda Flacha von Schwartzburga w 1471 r., na 40 łanach na prawie magdeburskim, z obowiązkiem dwóch służb zbrojnych. Przywilej otrzymali spokrewnieni: Stanik, Mikołaj, Andrzej, Stefan, Jakub, Jan, Wojtek, Paweł, Miśko, kolejny Jan, Marcin.
Ze Świder pochodził Maciej Gut, który w 1550 r. był zasadźcą wsi Harsz w starostwie węgoborskim (węgorzewskim).

title: Świdry (powiat piski)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Świdry
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = warmińsko-mazurskie
 |powiat                 = [[Powiat piski|piski]]
 |gmina                  = [[Biała Piska (gmina)|Biała Piska]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 310
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 87
 |kod pocztowy           = 12-230<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1286}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = NPI
 |SIMC                   = 0755307
 |kod mapy               = Biała Piska (gmina)
 |współrzędne            = 53°34'36"N 22°10'48"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|137750|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Świdry''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Schwiddern'') – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat piski|powiecie piskim]], w [[Biała Piska (gmina)|gminie Biała Piska]]<ref name=teryt>{{cytuj stronę |url = http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=%C5%9Awidry&level=miejsc&wojewodztwo=398&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true |autor = Główny Urząd Statystyczny |tytuł = Rejestr TERYT |data dostępu = 2013-04-19}}</ref>. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[województwo suwalskie|województwa suwalskiego]].

== Historia ==
Wieś powstała w ramach kolonizacji [[Wielka Puszcza (Prusy)|Wielkiej Puszczy]]. Wcześniej był to obszar Galindii. [[Wieś ziemiańska]], dobra służebne w posiadaniu drobnego rycerstwa (tak zwani [[wolni]], ziemianie w język staropolskim), z obowiązkiem służby rycerskiej (zbrojnej). Osada powstała przed wojną trzynastoletnią (1454-1466) W XV i XVI w. wieś wymieniana w dokumentach pod nazwą ''Schwidren, Schwider''.
[[Wieś służebna]] lokowana przez komtura ''Zygfryda Flacha von Schwartzburga'' w 1471 r., na 40 łanach na [[prawo magdeburskie|prawie magdeburskim]], z obowiązkiem dwóch służb zbrojnych. Przywilej otrzymali spokrewnieni: ''Stanik, Mikołaj, Andrzej, Stefan, Jakub, Jan, Wojtek, Paweł, Miśko, kolejny Jan, Marcin''.

Ze Świder pochodził ''Maciej Gut'', który w 1550 r. był zasadźcą wsi [[Harsz]] w starostwie węgoborskim (węgorzewskim).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Białuński | imię=Grzegorz | autor link=Grzegorz Białuński | inni= | tytuł= Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) - starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie) | data=2002 | wydawca=Towarzystwo Naukowe: Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego | miejsce=Olsztyn | isbn=83-87643-97-1 | strony=237}}

{{Gmina Biała Piska}}

[[Kategoria:Biała Piska (gmina)]]

title: Świdry

Państwo: Polska

Województwo: warmińsko-mazurskie

Powiat: piski

Gmina: Biała Piska

Tablice rejestracyjne: NPI


text:
# Wabse
Uzasadnienie: Duplikat.
Wabse – estońska skrajnie prawicowa partia polityczna działająca w latach 1932–1933. Powstała ze Związku Bojowników o Wolność w 1932 r. Wyraźne były zapożyczenia ideowe z faszyzmu i narodowego socjalizmu. Wabse głosiła hasła nacjonalistyczne, antykomunistyczne i antysemickie. W 1933 r. Konstantin Päts i naczelny dowódca sił zbrojnych Johan Laidoner dokonali zamachu stanu, rozwiązali Wabse i wprowadzili autorytarną dyktaturę.

title: Wabse

wikitext:
{{Integracja|Wabsowie|Duplikat.}}
'''Wabse''' – [[Estonia|estońska]] [[skrajna prawica|skrajnie prawicowa]] [[partia polityczna]] działająca w latach 1932–1933. Powstała ze Związku Bojowników o Wolność w 1932 r. Wyraźne były zapożyczenia ideowe z [[faszyzm]]u i narodowego [[socjalizm]]u. Wabse głosiła hasła [[nacjonalizm|nacjonalistyczne]], [[antykomunizm|antykomunistyczne]] i [[antysemityzm|antysemickie]]. W 1933 r. [[Konstantin Päts]] i naczelny dowódca sił zbrojnych [[Johan Laidoner]] dokonali zamachu stanu, rozwiązali Wabse i wprowadzili autorytarną dyktaturę.

== Bibliografia ==
* Wydanie specjalne ''Polityki'': 1939 Jak rozpętała się II wojna światowa
Autor artykułu w POLITYCE Jerzy Holzer. Data Wydania: 2009 r.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Partie i ugrupowania w Estonii]]
[[Kategoria:Nacjonalizm estoński]]
[[Kategoria:Skrajna prawica w Estonii]]


text:
# Dyminy (województwo świętokrzyskie)
Dyminy – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Morawica.
| SIMC    | Nazwa   | Rodzaj    |
| ------- | ------- | --------- |
| 0254150 | Folwark | część wsi |
| 0254166 | Granice | część wsi |

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

title: Dyminy (województwo świętokrzyskie)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Dyminy
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Dyminy chapel of the black madonna p1030666.jpg
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = świętokrzyskie
 |powiat                 = [[Powiat kielecki|kielecki]]
 |gmina                  = [[Morawica (gmina)|Morawica]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 160{{r|rap}}
 |rok                    = 2020
 |strefa numeracyjna     = 41
 |kod pocztowy           = 25-090{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = TKI
 |SIMC                   = 0254143{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Morawica (gmina)
 |współrzędne            = 50°48'35"N 20°39'07"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|27857|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Dyminy (gmina Morawica)
 |www                    =
}}
'''Dyminy''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo świętokrzyskie|województwie świętokrzyskim]], w [[powiat kielecki|powiecie kieleckim]], w [[Morawica (gmina)|gminie Morawica]]{{r|teryt|roz}}.

{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Dyminy{{r|teryt|roz}}
! SIMC !! Nazwa !! Rodzaj
|-
|0254150 || Folwark || część wsi
|-
|0254166 || Granice || część wsi
|}

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo kieleckie (1975–1998)|województwa kieleckiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[https://www.morawica.pl/asp/pliki/pdf/raport_calosc_do_publikacji_2020www.pdf Raport o stanie gminy w roku 2020. Stan ludności 31.12.2020] str. 24 [dostęp 2022-03-16]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=239|data dostępu=2022-11-27}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
}}

== Zobacz też ==
* [[Dyminy (Kielce)]]
{{Gmina Morawica}}

[[Kategoria:Morawica (gmina)]]

title: Dyminy

Województwo: świętokrzyskie

Powiat: kielecki

Gmina: Morawica

Tablice rejestracyjne: TKI