text:
# Caramuru (postać historyczna)
Caramuru, właśc. Diogo Álvares Correia (ur. ok. 1475 w Viana do Castelo, Portugalia, zm. 5 października 1557 w Tatuaparze) – portugalski rozbitek u wybrzeży stanu Bahia w Brazylii, który następnie zamieszkał wśród Indian Tupinambá, ożenił się z córką tamtejszego wodza i pomagał Portugalczykom nawiązywać pierwsze kontakty z tubylczymi plemionami. Indianie nadali mu przydomek Caramuru, co w języku tupi oznacza rybę z rodziny minogowatych. Jest uważany za założyciela miasta Cachoeira w stanie Bahia.
Diogo Álvares Correia stał się bohaterem eposu augustianina Santa Rita Durão zatytułowanego Caramuru, opublikowanego w 1781. Pojawił się też w filmowej komedii romantycznej Caramuru: A Invenção do Brasil z 2001.

## Przydomek
Istnieje kilka możliwych wersji pochodzenia przydomka Caramuru, który otrzymał Diogo Álvares Correia. Niektóre źródła podają, że imię to pochodzi od użycia broni palnej przez rozbitka w pierwszym kontakcie z Indianami. Inna wersja głosi, że w momencie, gdy Correia miał zostać zjedzony przez kanibali, rozległ się dźwięk gromu i Indianie zaniechali swoich planów, krzycząc: “syn gromu”. Jednak bardziej prawdopodobne jest to, że przydomek pochodzi od gatunku ryby z gatunku minogowatych, zamieszkującej wody u wybrzeży Recôncavo Baiano. Tam został znaleziony rozbitek.

## Życiorys
Niewiele wiadomo o pierwszych latach życia Diogo Álvaresa Correi. Urodził się ok. 1475 (inne źródła podają, że ok. 1490) w mieście Viana do Castelo na północy Portugalii. Ok. 1509 znalazł się u wybrzeży Brazylii, która została oficjalnie odkryta przez Portugalczyków zaledwie 9 lat wcześniej: 22 kwietnia 1500 portugalski żeglarz Pedro Álvares Cabral dopłynął do okolic dzisiejszego miasta Porto Seguro w stanie Bahia. Correia do Brazylii dopłynął prawdopodobnie na francuskim lub portugalskim statku, który zatonął na rafach w okolicach Rio Vermelho. Dziewięć osób zdołało uratować się ze statku i dopłynąć do wybrzeża, jednak ośmiu z nich zostało pochwyconych i zjedzonych przez Indian. Istnieje kilka wersji, czemu Diogo Correia został ocalony. Według jednej z nich, był zbyt szczupły, aby zostać zjedzony przez kanibali. Inna wersja głosi, że do samoobrony użył broni palnej. Rozbitek, któremu nadano przydomek Caramuru, zamieszkał wśród Indian i zyskał ich szacunek. Wódz Taparicá oddał mu za żonę swoją córkę Paraguaçu. Caramuru został pośrednikiem pomiędzy Indianami a pierwszymi portugalskimi osadnikami w Bahia, jego rola wzrosła po przybyciu w 1549 gubernatora generalnego nowej kolonii, Thomé de Souzy, kiedy założono stolicę kolonii, obecne miasto Salvador. Caramuru służył radą pierwszym władzom portugalskiej kolonii, ułatwiał kontakty i handel pomiędzy osadnikami a Indianami oraz zażegnywał konflikty. W 1527 Caramuru i Paraguaçu udali się do Francji, gdzie 30 lipca 1528 Paraguaçu została ochrzczona i przyjęła imię Catarina. Po powrocie do Bahia, ok. 1535 na prośbę Catariny Paraguaçu, para ufundowała pustelnię Igreja da Graça, w miejscu której ponad sto lat później wzniesiono kościół. Igreja da Graça stanowi do dzisiaj jeden z zabytków Salvadoru.
W 1536 donatariusz Kapitanii Bahia, Pereira Coutinho, przyznał Caramuru ziemię, która obejmowała dzisiejsze dzielnice Salvadoru: Graça, Chame-Chame oraz część Barra. W 1540 Caramuru wybudował tam dom, w którym zamieszkał ze swoją rodziną. Dom znajdował się w pobliżu pustelni Igreja da Graça oraz źródła wody Fonte da Graça, które we współczesnych czasach zostało zrewitalizowane i obecnie znajduje się na placu Praça Catarina Paraguaçu.
Caramuru i Paraguaçu mieli cztery córki, które wyszły za pierwszych portugalskich szlachciców w Brazylii, dając początek mieszanym brazylijskim rodzinom. Caramuru miał jeszcze 16 dzieci z innymi Indiankami.
Caramuru zmarł 5 października 1557 w mieście Tatuapara w Bahia (dzisiaj jest to turystyczny kurort Praia do Forte).

## Obecność w kulturze
- 1781 – epos Caramuru autorstwa Frei José de Santa Rita Durão[17]
- 2001 – film Caramuru: A Invenção do Brasil w reżyserii Guela Arraesa[18]

title: Caramuru (postać historyczna)

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Diogo Álvares Correia
 |pseudonim                 = Caramuru
 |grafika                   = Anônimo - Episódios da vida de Diogo Álvares Correia, o Caramuru (II).JPG
 |opis grafiki              = Przybycie Caramuru do Bahia
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         = Viana do Castelo
 |data śmierci              = 5 października 1557
 |miejsce śmierci           = Tatuapara
 |zawód                     = Odkrywca i osadnik
 |narodowość                = portugalska
 |małżeństwo                = [[Catarina Paraguaçu]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
[[Plik:Caramuru capa.jpg|mały|right|Okładka eposu "Caramuru"]]
'''Caramuru''', właśc. '''Diogo Álvares Correia''' (ur. ok. [[1475]] w [[Viana do Castelo]]<ref name="sohistoria.com.br">{{Cytuj stronę | url = http://www.sohistoria.com.br/biografias/caramuru/ | tytuł = Caramuru | opublikowany = sohistoria.com.br | język = pt | data dostępu = 2017-09-19}}</ref>, [[Portugalia]], zm. [[5 października]] [[1557]] w [[Tatuapara|Tatuaparze]]) – portugalski rozbitek u wybrzeży stanu [[Bahia]] w [[Brazylia|Brazylii]], który następnie zamieszkał wśród Indian [[Tupinambá]], ożenił się z córką tamtejszego wodza<ref name="books.google.pl">{{Cytuj stronę | url = https://books.google.pl/books?id=s50JnG7BzLAC&pg=PA59&lpg=PA59&dq=caramuru+portuguese+sailor&source=bl&ots=5Oxt5Zq4cC&sig=xp6OHcMWhDAPwdiXKImFtLACEsE&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiPg62PiLLWAhXPL1AKHSl9ATUQ6AEIYDAM#v=onepage&q=caramuru%20portuguese%20sailor&f=false | tytuł = Exiles, Allies, Rebels: Brazil's Indianist Movement, Indigenist Politics, and the Imperial  Nation-State | autor = Dave Treece | data = 2000 | opublikowany = books.google.pl | strony = 59 | język = pl | data dostępu = 2017-09-19}}</ref> i pomagał Portugalczykom nawiązywać pierwsze kontakty z tubylczymi plemionami. Indianie nadali mu przydomek ''Caramuru'', co w [[Język tupi|języku tupi]] oznacza rybę z rodziny [[Minogowate|minogowatych]]<ref name="historia-bahia.com">{{Cytuj stronę | url = http://www.historia-bahia.com/caramuru.htm | tytuł = Caramuru. O patriarca da Nação Brasileira | autor = Jonildo Bacelar | opublikowany = historia-bahia.com | język = pt | data dostępu = 2017-09-19 | archiwum = https://web.archive.org/web/20161020115412/http://www.historia-bahia.com/caramuru.htm | zarchiwizowano = 2016-10-20 }}</ref>. Jest uważany za założyciela miasta [[Cachoeira]] w stanie Bahia<ref>{{Cytuj|autor=Urano Andrade|tytuł=PESQUISANDO A HISTÓRIA : FILME: CARAMURÚ - O GALEGO TUPINAMBÁ|data dostępu=2017-09-19|opublikowany=PESQUISANDO A HISTÓRIA|url=https://uranohistoria.blogspot.com.es/2011/03/filme-caramuru-o-galego-tupinamba.html}}</ref><ref>{{Cytuj|autor=L P Baçan|tytuł=EFEMÉRIDES|data dostępu=2017-09-19|opublikowany=www.caestamosnos.org|url=http://www.caestamosnos.org/efemerides/148.htm}}</ref>.

Diogo Álvares Correia stał się bohaterem [[epos]]u augustianina Santa Rita Durão<ref name="Wrocław">{{Cytuj książkę | autor = Ewa Łukaszyk, Nina Pluta | tytuł = Historia literatur iberoamerykańskich | wydawca = Ossolineum | miejsce = Wrocław | data = 2010 | strony = 618 | isbn = 978-83-04-04995-6}}</ref> zatytułowanego ''[[Caramuru (epos)|Caramuru]]'', opublikowanego w 1781. Pojawił się też w filmowej komedii romantycznej ''[[Caramuru: A Invenção do Brasil]]'' z 2001<ref name="books.google.pl2">{{Cytuj stronę | url = https://books.google.pl/books?id=dORhDgAAQBAJ&pg=PA377&lpg=PA377&dq=caramuru+movie&source=bl&ots=BWcmGFGc8C&sig=jpbHuGhIcUwvBWy0sqqkQVbQ7wI&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjp58uJjrLWAhUGZlAKHWfSCTw4ChDoAQhDMAc#v=onepage&q=caramuru%20movie&f=false | tytuł = A Companion to Latin American Cinema | autor = Maria M. Delgado, Stephen M. Hart, Randal Johnson | data = 2017 | opublikowany = books.google.pl | strony = 377 | język = en | data dostępu = 2017-09-19}}</ref><ref name="rottentomatoes.com">{{Cytuj stronę | url = https://www.rottentomatoes.com/m/caramuru_a_invencao_do_brasil | tytuł = Caramuru: A Invenção do Brasil (2001) | opublikowany = rottentomatoes.com | język = en | data dostępu = 2017-09-19}}</ref>.

== Przydomek ==
Istnieje kilka możliwych wersji pochodzenia przydomka Caramuru, który otrzymał Diogo Álvares Correia. Niektóre źródła podają, że imię to pochodzi od użycia broni palnej przez rozbitka w pierwszym kontakcie z Indianami. Inna wersja głosi, że w momencie, gdy Correia miał zostać zjedzony przez kanibali, rozległ się dźwięk gromu i Indianie zaniechali swoich planów, krzycząc: “syn gromu”<ref name=":4">{{Cytuj|autor=L P Baçan|tytuł=EFEMÉRIDES|data dostępu=2017-09-20|opublikowany=www.caestamosnos.org|url=http://www.caestamosnos.org/efemerides/148.htm}}</ref>. Jednak bardziej prawdopodobne jest to, że przydomek pochodzi od gatunku ryby z gatunku minogowatych, zamieszkującej wody u wybrzeży [[Recôncavo Baiano]]. Tam został znaleziony rozbitek<ref name=":4" />.

== Życiorys ==
[[Plik:Extremo sul de Salvador.jpg|mały|Dzielnica Barra w Salvadorze – jedno z najważniejszych miejsc epoki kolonialnej, miejsce zamieszkania Caramuru]]
Niewiele wiadomo o pierwszych latach życia Diogo Álvaresa Correi. Urodził się ok. 1475 (inne źródła podają, że ok. 1490)<ref name=":1">{{Cytuj|tytuł=Caramuru - Diogo Álvares Correia|data dostępu=2017-09-20|opublikowany=www.historia-bahia.com|url=http://www.historia-bahia.com/caramuru.htm|archiwum=https://web.archive.org/web/20161020115412/http://www.historia-bahia.com/caramuru.htm|zarchiwizowano=2016-10-20}}</ref> w mieście Viana do Castelo na północy Portugalii. Ok. 1509 znalazł się u wybrzeży Brazylii, która została oficjalnie odkryta przez Portugalczyków zaledwie 9 lat wcześniej: 22 kwietnia 1500 portugalski żeglarz [[Pedro Álvares Cabral]] dopłynął do okolic dzisiejszego miasta [[Porto Seguro]] w stanie Bahia<ref>{{Cytuj|autor=Marcin Kula|tytuł=Historia Brazylii|data=1987|miejsce=Wrocław}}</ref>. Correia do Brazylii dopłynął prawdopodobnie na francuskim lub portugalskim statku<ref name=":2">{{Cytuj|tytuł=Biografias - Caramuru - Só História|data dostępu=2017-09-20|opublikowany=www.sohistoria.com.br|url=http://www.sohistoria.com.br/biografias/caramuru/}}</ref><ref name=":1" />, który zatonął na rafach w okolicach [[Rio Vermelho]]. Dziewięć osób zdołało uratować się ze statku i dopłynąć do wybrzeża, jednak ośmiu z nich zostało pochwyconych i zjedzonych przez Indian. Istnieje kilka wersji, czemu Diogo Correia został ocalony. Według jednej z nich, był zbyt szczupły, aby zostać zjedzony przez kanibali. Inna wersja głosi, że do samoobrony użył broni palnej<ref name=":2" />. Rozbitek, któremu nadano przydomek Caramuru, zamieszkał wśród Indian i zyskał ich szacunek. Wódz Taparicá oddał mu za żonę swoją córkę [[Catarina Paraguaçu|Paraguaçu]]<ref name=":4" />. Caramuru został pośrednikiem pomiędzy Indianami a pierwszymi portugalskimi osadnikami w Bahia, jego rola wzrosła po przybyciu w 1549 gubernatora generalnego nowej kolonii, [[Thomé de Souza|Thomé de Souzy]], kiedy założono stolicę kolonii, obecne miasto [[Salvador]]. Caramuru służył radą pierwszym władzom portugalskiej kolonii, ułatwiał kontakty i handel pomiędzy osadnikami a Indianami oraz zażegnywał konflikty<ref name=":4" />. W 1527 Caramuru i Paraguaçu udali się do [[Francja|Francji]], gdzie 30 lipca 1528 Paraguaçu została ochrzczona i przyjęła imię Catarina. Po powrocie do Bahia, ok. 1535 na prośbę Catariny Paraguaçu, para ufundowała pustelnię [[Igreja da Graça]], w miejscu której ponad sto lat później wzniesiono kościół. Igreja da Graça stanowi do dzisiaj jeden z zabytków Salvadoru<ref>http://portal.iphan.gov.br/ans.net/tema_consulta.asp?Linha=tc_belas.gif&Cod=1134</ref>.

W 1536 donatariusz Kapitanii Bahia, [[Pereira Coutinho]], przyznał Caramuru ziemię, która obejmowała dzisiejsze dzielnice Salvadoru: [[Graça (dzielnica Salvadoru)|Graça]], [[Chame-Chame (dzielnica Salvadoru)|Chame-Chame]] oraz część [[Barra (dzielnica Salvadoru)|Barra]]. W 1540 Caramuru wybudował tam dom, w którym zamieszkał ze swoją rodziną. Dom znajdował się w pobliżu pustelni Igreja da Graça oraz źródła wody Fonte da Graça, które we współczesnych czasach zostało zrewitalizowane i obecnie znajduje się na placu Praça Catarina Paraguaçu<ref>{{Cytuj |tytuł=Fonte da Graça em Salvador|data dostępu=2017-09-20|opublikowany=www.salvador-turismo.com |url=http://www.salvador-turismo.com/graca/fonte.htm}}</ref>.

Caramuru i Paraguaçu mieli cztery córki, które wyszły za pierwszych portugalskich szlachciców w Brazylii, dając początek mieszanym brazylijskim rodzinom. Caramuru miał jeszcze 16 dzieci z innymi Indiankami<ref name=":3">{{Cytuj |tytuł=Caramuru - biografia, Paraguaçu e a fundação do Brasil|czasopismo=Toda Matéria|data dostępu=2017-09-20 |url=https://www.todamateria.com.br/caramuru/|język=pt-BR}}</ref>.

Caramuru zmarł 5 października 1557 w mieście Tatuapara w Bahia (dzisiaj jest to turystyczny kurort [[Praia do Forte]])<ref name=":3" /><ref>{{Cytuj|tytuł=História|data dostępu=2017-09-20 |opublikowany=matadesaojoao.ba.gov.br |url=http://web.archive.org/web/20170728105753/http://matadesaojoao.ba.gov.br:80/historia/|język=pt-BR}}</ref>.

== Obecność w kulturze ==
* 1781 – epos [[Caramuru (epos)|''Caramuru'']] autorstwa [[Frei José de Santa Rita Durão]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Caramuru - Resumo do Livro|czasopismo=InfoEscola|data dostępu=2017-09-20 |url=http://www.infoescola.com/livros/caramuru/|język=pt-BR}}</ref>
* 2001 – film [[Caramuru: A Invenção do Brasil (film)|''Caramuru: A Invenção do Brasil'']] w reżyserii [[Guel Arraes|Guela Arraesa]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Caramuru - A Invenção do Brasil - Globo Filmes|czasopismo=Globo Filmes |data dostępu=2017-09-20|url=http://globofilmes.globo.com/filme/caramuruainvencaodobrasil/|język=pt-BR}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Portugalscy podróżnicy i odkrywcy]]
[[Kategoria:Bahia]]
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1557]]

title: Diogo Álvares CorreiaCaramuru

Miejsce urodzenia: Viana do Castelo

Data i miejsce śmierci: 5 października 1557 · Tatuapara

Zawód, zajęcie: Odkrywca i osadnik

Narodowość: portugalska

Małżeństwo: Catarina Paraguaçu


text:
# Tucquegnieux
Tucquegnieux – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 3017 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 329 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Tucquegnieux plasuje się na 144. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 656.).

wikiname: plwiki

title: Tucquegnieux

in_language: pl

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Tucquegnieux
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Tucquegnieux
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Grand Est
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Meurthe i Mozela]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Briey|Briey]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 54536
 |powierzchnia                    = 9,17 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 3017
 |gęstość zaludnienia             = 329 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 54640
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Meurthe i Mozela
 |współrzędne                     = 49°18′N 5°53′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Tucquegnieux''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Grand Est]], w departamencie [[Meurthe i Mozela]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 3017 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 329 osób/km² (wśród 2335 gmin [[Lotaryngia|Lotaryngii]] Tucquegnieux plasuje się na 144. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 656.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Briey}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Meurthe i Mozela]]

title: Tucquegnieux

Państwo: Francja

Region: Grand Est

Departament: Meurthe i Mozela

Okręg: Briey

• gęstość: 329 os./km²


text:
# Gustave Touchard
Gustave Touchard, właśc. Gustav Fitzhugh Touchard (ur. 11 stycznia 1888 w Nowym Jorku; zm. 5 września 1918 w Toronto) – amerykański tenisista, zwycięzca U.S. National Championships 1911 w grze podwójnej.

## Kariera tenisowa
Touchard dwukrotnie awansował do finału U.S. National Championships (obecnie US Open) w konkurencji gry podwójnej, w 1911 i 1912 wspólnie z Raymondem Little. Edycję z 1911 debel ten wygrał, natomiast w kolejnym roku zakończył porażką w finale. Touchard dwa razy doszedł do półfinału singla U.S. National Championships, w 1909 i 1911, a w 1908 i 1914 dotarł do ćwierćfinału.

### Finały w turniejach wielkoszlemowych

#### Gra podwójna (1–1)
| Końcowy wynik | Nr | Data | Turniej                              | Nawierzchnia | Partner        | Przeciwnicy                   | Wynik finału         |
| ------------- | -- | ---- | ------------------------------------ | ------------ | -------------- | ----------------------------- | -------------------- |
| Zwycięzca     | 1. | 1911 | U.S. National Championships, Newport | Trawiasta    | Raymond Little | Fred Alexander Harold Hackett | 7:5, 13:15, 6:2, 6:4 |
| Finalista     | 1. | 1912 | U.S. National Championships, Newport | Trawiasta    | Raymond Little | Tom Bundy Maurice McLoughlin  | 6:3, 2:6, 1:6, 5:7   |

title: Gustave Touchard

wikitext:
{{Tenisista infobox
 |imię i nazwisko       = Gustave Touchard
 |imię i nazwisko org   =
 |grafika               = Touchard 4910524034 a0c1c3c5bd o.jpg
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |pełne imię i nazwisko =
 |państwo               = USA
 |data urodzenia        = 11 stycznia 1888
 |miejsce urodzenia     = [[Nowy Jork]]
 |data śmierci          = 5 września 1918
 |miejsce śmierci       = [[Toronto]]
 |wzrost                =
 |gra                   =
 |status profesjonalny  =
 |zakończenie kariery   =
 |trener                =
 |S turnieje            =
 |S ranking             =
 |S AO                  =
 |S RG                  =
 |S WM                  =
 |S US                  = SF (1909, 1911)
 |D turnieje            =
 |D ranking             =
 |D AO                  =
 |D RG                  =
 |D WM                  =
 |D US                  = '''W''' (1911)
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |medale                =
 |odznaczenia           =
 |commons               = Category:Gustave F. Touchard
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Gustave Touchard''', właśc. Gustav Fitzhugh Touchard (ur. 11 stycznia 1888 w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]; zm. 5 września 1918 w [[Toronto]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[tenis]]ista, zwycięzca [[U.S. National Championships 1911]] w grze podwójnej.

== Kariera tenisowa ==
Touchard dwukrotnie awansował do finału U.S. National Championships (obecnie US Open) w konkurencji gry podwójnej, w 1911 i 1912 wspólnie z [[Raymond Little|Raymondem Little]]. Edycję z 1911 debel ten wygrał, natomiast w kolejnym roku zakończył porażką w finale. Touchard dwa razy doszedł do półfinału singla U.S. National Championships, w 1909 i 1911, a w 1908 i 1914 dotarł do ćwierćfinału<ref>{{Cytuj |autor = Tennis Archives |tytuł = Gustav Fitzhugh Touchard |data dostępu = 2018-03-12 |opublikowany = www.tennisarchives.com |url = https://www.tennisarchives.com/player/?pl=3061 |język = en}}</ref>.

=== Finały w turniejach wielkoszlemowych ===
==== Gra podwójna (1–1) ====
{{Turniej ATP/start|rodzaj=debel}}
{{Turniej ATP/wiersz| Z | bg=Wielki Szlem | rodzaj=debel | nr=1. | data=1911 | turniej=U.S. National Championships 1911 | miasto=U.S. National Championships, Newport | nawierzchnia=Trawiasta | partner={{flaga|USA}} [[Raymond Little]] | państwoprzec1=USA | przec1=[[Fred Alexander]] | państwoprzec2=USA | przec2=[[Harold Hackett]] | wynik=7:5, 13:15, 6:2, 6:4}}
{{Turniej ATP/wiersz| F | bg=Wielki Szlem | rodzaj=debel | nr=1. | data=1912 | turniej=U.S. National Championships 1912 | miasto=U.S. National Championships, Newport | nawierzchnia=Trawiasta | partner={{flaga|USA}} Raymond Little | państwoprzec1=USA | przec1=[[Tom Bundy]] | państwoprzec2=USA | przec2=[[Maurice McLoughlin]] | wynik=6:3, 2:6, 1:6, 5:7}}
{{Turniej ATP/koniec}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Triumfatorzy US Open w grze podwójnej (XX wiek)}}

{{SORTUJ:Touchard, Gustave}}
[[Kategoria:Amerykańscy tenisiści]]
[[Kategoria:Triumfatorzy US Open]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1888]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku]]
[[Kategoria:Zmarli w 1918]]

title: · Gustave Touchard

Państwo: Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia: 11 stycznia 1888 · Nowy Jork

Data i miejsce śmierci: 5 września 1918 · Toronto


text:
# William Rashkind
William J. Rashkind (ur. 12 lutego 1922 w Paterson, New Jersey, zm. 6 lipca 1986) – amerykański kardiolog.
Pracował w szpitalu dziecięcym w Filadelfii. Najbardziej znany jest ze swojego wkładu w leczenie wrodzonych wad serca. Wprowadził balonową septostomię przedsionkową Rashkinda, która stosowana jest w tak zwanych przewodozależnych wadach serca. Polega on na udrożnieniu i powiększeniu otworu owalnego, mający na celu zachowanie przecieku pomiędzy prawym (krążenie małe) i lewym sercem (krążenie duże). Stosowany jest np. w leczeniu transpozycji wielkich naczyń.

title: William Rashkind

wikitext:
'''William J. Rashkind''' (ur. [[12 lutego]] [[1922]] w [[Paterson]], [[New Jersey]], zm. [[6 lipca]] [[1986]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[Kardiologia|kardiolog]]<ref>https://www.researchgate.net/publication/234696288_11th_Annual_William_J_Rashkind_Memorial_Lecture_in_paediatric_cardiology_-_a_short_history_of_progress_Where_we%27ve_been_where_we_are_where_we%27re_going | Gil Wernovsky: 11th Annual William J. Rashkind Memorial Lecture inpaediatric cardiology – a short history of progress:Where we’ve been, where we are, where we’re going Cardiology in the Young (2012), 22, 813–822, data dostępu 2021.01.2, język angielski</ref>.

Pracował w szpitalu dziecięcym w [[Filadelfia|Filadelfii]]. Najbardziej znany jest ze swojego wkładu w leczenie [[Wada serca|wrodzonych wad serca]]. Wprowadził [[Zabieg Rashkinda|balonową septostomię przedsionkową Rashkinda]]<ref>Rashkind WJ, Miller WW. Creation of an atrial septal defect without thoracotomy. A palliative approach to complete transposition of the great arteries. JAMA. 1966;196:991–2</ref>, która stosowana jest w tak zwanych przewodozależnych wadach serca<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.gazetalekarska.pl/xml/nil/gazeta/numery/n1997/n199702/n19970206 | tytuł = Problemy kardiologii dziecięcej | autor = [[Krystyna Kubicka]] | opublikowany = Gazeta Lekarska | archiwum = http://archive.is/6jFxO}}</ref>. Polega on na udrożnieniu i powiększeniu [[Otwór owalny (serce)|otworu owalnego]], mający na celu zachowanie przecieku pomiędzy prawym ([[krążenie małe]]) i lewym sercem ([[Krążenie ogólne|krążenie duże]]). Stosowany jest np. w leczeniu [[Całkowite przełożenie wielkich pni tętniczych|transpozycji wielkich naczyń]]<ref name="kardiochirurgiadziecieca" >http://www.kardiochirurgiadziecieca.cm-uj.krakow.pl/r214.pdf | [[Janusz Skalski]], [[Zbigniew Religa]] Kardiochirurgia dziecięca. Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice, 2001, {{ISBN|83-7164-338-1}} (Rozdział 14: Całkowite przełożenie dużych naczyń [[Jacek Moll|Jacek J. Moll]], Marek Kopala, Maciej Moll, s: 223, data dostępu 2021.01.02</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Rashkind, William}}
[[Kategoria:Kardiochirurgia]]
[[Kategoria:Amerykańscy lekarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1922]]
[[Kategoria:Zmarli w 1986]]


text:
# PS-1 (samolot)
PS-1 – polski samolot sportowy z okresu międzywojennego.

## Historia
Stanisław Prauss w 1927 roku opracował projekt samolotu sportowego. Przy projektowaniu kadłuba samolotu wykorzystał swe doświadczenie zdobyte przy montażu samolotów Hanriot H.28 w Centralnych Warsztatach Lotniczych. Dokumentację samolotu, obejmującą 102 rysunki, zaprezentował prof. Gustawowi Mokrzyckiemu w ramach zaliczenia egzaminu z mechaniki lotu. Model samolotu przeszedł w grudniu badania w tunelu aerodynamicznym, po czym w warsztatach Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej (KMSPW) przystąpiono do budowy dwóch egzemplarzy. LOPP przyznało dotację na budowę samolotu. Pierwszy egzemplarz, o numerze fabrycznym SL-01 wykorzystano do prób statycznych w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa, które przeprowadzono w dniach 6-8 października 1928 roku. Drugi egzemplarz, oznaczony numerem SL-10, oblatano na lotnisku mokotowskim również w październiku przez Olimpiusza Nartowskiego.
Olimpiusz Nartowski wystartował na tym samolocie w II Krajowym Konkursie Awionetek rozegranym w Warszawie w dniach 29 października – 1 listopada 1928 roku i zajął na nim 4. miejsce. Samolot osiągnął na trasie 180 km średnią prędkość 108 km/h, w 30 minut wzniósł się na wysokość 1122 metrów. Podczas jednego z ostatnich lotów, z konstruktorem jako pasażerem, doszło do uszkodzenia łoża silnika, pilot zdołał wylądować w przygodnym terenie. W 1929 roku samolot otrzymał znaki rejestracyjne SP-ACB. W latach 1928–1929 samolot dwukrotnie był uszkodzony, ale go remontowano i doprowadzano do stanu lotnego. W 1930 roku został przejęty przez Akademicki Aeroklub Warszawski. Służył tam do treningu zaawansowanego dla pilotów mających odbyte szkolenie na samolotach Caudron G.III i Hanriot H.28. Z powodu słabego silnika samolot nie sprawdzał się w tych zadaniach, wymagał długiego rozbiegu i miał słabe wznoszenie i prędkość maksymalną. Witold Rychter w swych wspomnieniach odnotował, że samolot z tych powodów był nazywany „wroną na kółkach”. Władysław Korbel poleciał na nim do Łodzi, po powrocie skarżył się kolegom, że wyprzedzały go motocykle. Samolot też był trudny w eksploatacji z powodu specyficznej konstrukcji płata. Ponieważ leżał nisko nad kadłubem, w górnym płacie był wycięty otwór umożliwiający wchodzenie do pierwszej kabiny.
Kolejne katastrofy z udziałem samolotu miały miejsce w 1930 roku. Stanisław Hiszpański przy podejściu do lądowania zawadził płozą ogonową o dach płóciennego hangaru i uszkodził skrzydło PS-1 przy lądowaniu. Ostatnia katastrofa z udziałem PS-1 miała miejsce podczas próby samodzielnego lotu Jana Matysiaka, z udziałem instruktora Aeroklubu Warszawskiego Kazimierza Kazimierczuka. Po długim rozbiegu samolot z trudem przeskoczył topole rosnące na skraju lotniska mokotowskiego i rozbił się na terenie wyścigów konnych. Samolot został całkowicie zniszczony, załoga nie odniosła poważniejszych obrażeń.

## Konstrukcja
Dwumiejscowy samolot sportowy konstrukcji drewnianej, w układzie zastrzałowego górnopłata.
Kadłub o przekroju prostokątnym, zaokrąglonym od góry, oparty na czterech podłużnicach, konstrukcji kratownicowej. W tylnej części usztywniony naciągami z drutu stalowego. Kabiny załogi otwarte, osłonięte wiatrochronami. Pokrycie w okolicach silnika wykonano z blachy aluminiowej, dalsza część była kryta płótnem. Kadłub był oddzielony od silnika przegrodą ogniową, tuż za nią znajdował się zbiornik paliwa.
Płat o obrysie prostokątnym ze ściętymi końcówkami, trójdzielny, profil Devoitine 26 A, konstrukcji drewnianej, dwudźwigarowy, kryty do pierwszego dźwigara sklejką, dalsza część kryta płótnem. Z kadłubem był połączony słupkami oraz dwiema parami zastrzałów. W okolicy kadłuba ścieniony. W centropłacie znajdował się otwór służący do wsiadania do przedniej kabiny.
Podwozie klasyczne z drewnianą, amortyzowaną płozą ogonową. Golenie podwozia głównego wykonane ze spawanych rur stalowych, amortyzowane sznurem gumowym. Usterzenie o konstrukcji i pokryciu drewnianym, powierzchnie sterowe kryte płótnem. Statecznik pionowy wykonany jako integralna część kadłuba. Statecznik poziomy dwudzielny, podparty zastrzałami. Napęd lotek i sterów linkowy. Napęd stanowił sześciocylindrowy gwiazdowy silnik chłodzony powietrzem firmy Anzani o mocy nominalnej 33 kW (45 KM), napędzał drewniane dwułopatowe śmigło o stałym skoku. Osłona silnika wykonana z blachy aluminiowej. Przy prędkości przelotowej samolot zużywał ok. 15 litrów paliwa na godzinę lotu.

## Malowanie
Samolot był pomalowany na kolor zielony wg pomysłu Antoniego Kocjana.

title: PS-1 (samolot)

wikitext:
{{Samolot infobox
 |nazwa                               = PS-1
 |grafika                             = PS-1 (samolot).jpg
 |podpis grafiki                      =
 |państwo                             = {{państwo|2RP|nazwa=Polska}}
 |producent                           = Koło Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej
 |konstruktor                         = [[Stanisław Prauss]]
 |typ                                 = samolot sportowy
 |konstrukcja                         = [[górnopłat]] o konstrukcji drewnianej
 |załoga                              = 2
 |data oblotu                         = październik 1928
 |lata produkcji                      =
 |wycofany                            = 1930
 |egzemplarze                         = 1
 |liczba wypadków                     = 4
 |liczba katastrof                    = 1
 |napęd                               = Anzani
 |moc silnika                         = 33 [[Wat|kW]] (45 [[Koń mechaniczny|KM]])
 |ciąg silnika                        =
 |rozpiętość                          = 10,3 m
 |wydłużenie                          =
 |średnica wirnika                    =
 |długość                             = 6,1 m
 |długość kadłuba                     =
 |szerokość kadłuba                   =
 |wysokość                            = 2,2 m
 |powierzchnia nośna                  = 16 m²
 |profil skrzydła                     = Devoitine 26 A
 |masa własna                         = 330 kg
 |masa użyteczna                      = 257 kg
 |masa startowa                       = 587 kg
 |masa do lądowania                   =
 |masa uzbrojenia                     =
 |masa paliwa                         =
 |zapas paliwa                        =
 |prędkość maksymalna                 = 125 km/h
 |prędkość przelotowa                 = 107 km/h
 |prędkość minimalna                  = 68 km/h
 |prędkość ekonomiczna                =
 |prędkość optymalna                  =
 |prędkość patrolowa                  =
 |prędkość dopuszczalna               =
 |prędkość holowania                  =
 |prędkość wznoszenia                 = 1,1 m/s
 |wznoszenie w locie poziomym         =
 |wznoszenie w locie pionowym         =
 |prędkość minimalna opadania         =
 |pułap                               = 1120 m
 |pułap praktyczny                    =
 |pułap zawisu z wpływem ziemi        =
 |pułap zawisu bez wpływu ziemi       =
 |zasięg                              =
 |promień działania                   =
 |długotrwałość lotu                  =
 |rozbieg                             = 120 m
 |dobieg                              = 140 m
 |doskonałość                         =
 |współczynnik obciążenia konstrukcji =
 |uzbrojenie                          =
 |liczba miejsc                       =
 |przestrzeń ładunkowa                =
 |wyposażenie dodatkowe               =
 |użytkownicy                         = [[II Rzeczpospolita|Polska]]
 |rzuty                               =
 |commons                             = Category:PS-1 (samolot)
}}
'''PS-1''' – polski samolot sportowy z [[Historia Polski (1918–1939)|okresu międzywojennego]].

== Historia ==
[[Stanisław Prauss]] w 1927 roku opracował projekt samolotu sportowego. Przy projektowaniu [[Kadłub (lotnictwo)|kadłuba]] samolotu wykorzystał swe doświadczenie zdobyte przy montażu samolotów [[Hanriot H.28]] w [[Centralne Warsztaty Lotnicze|Centralnych Warsztatach Lotniczych]]{{odn|Prauss|2019|s=116}}. Dokumentację samolotu, obejmującą 102 rysunki, zaprezentował prof. [[Gustaw Andrzej Mokrzycki|Gustawowi Mokrzyckiemu]] w ramach zaliczenia egzaminu z [[Mechanika lotu|mechaniki lotu]]{{odn|Prauss|2019|s=109}}. Model samolotu przeszedł w grudniu badania w [[Tunel aerodynamiczny|tunelu aerodynamicznym]], po czym w warsztatach [[Sekcja Lotnicza Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej|Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej]] (KMSPW) przystąpiono do budowy dwóch egzemplarzy. [[Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej|LOPP]] przyznało dotację na budowę samolotu{{odn|Glass|2004|s=337}}. Pierwszy egzemplarz, o numerze fabrycznym SL-01 wykorzystano do prób statycznych w [[Instytut Techniczny Lotnictwa|Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa]], które przeprowadzono w dniach 6-8 października 1928 roku{{odn|Cynk|1971|s=486}}. Drugi egzemplarz, oznaczony numerem SL-10, oblatano na [[Lotnisko mokotowskie|lotnisku mokotowskim]] również w październiku przez Olimpiusza Nartowskiego{{odn|Dulęba, Glass|1983|s=86}}{{odn|Glass|1976|s=284}}.

Olimpiusz Nartowski wystartował na tym samolocie w [[II Krajowy Konkurs Awionetek|II Krajowym Konkursie Awionetek]] rozegranym w Warszawie w dniach 29 października – 1 listopada 1928 roku i zajął na nim 4. miejsce. Samolot osiągnął na trasie 180 km średnią prędkość 108 km/h, w 30 minut wzniósł się na wysokość 1122 metrów. Podczas jednego z ostatnich lotów, z konstruktorem jako pasażerem, doszło do uszkodzenia łoża silnika, pilot zdołał wylądować w przygodnym terenie{{odn|Prauss|2019|s=151-153}}. W 1929 roku samolot otrzymał [[Międzynarodowy kod samolotowy|znaki rejestracyjne]] SP-ACB. W latach 1928–1929 samolot dwukrotnie był uszkodzony, ale go remontowano i doprowadzano do stanu lotnego. W 1930 roku został przejęty przez [[Aeroklub Warszawski|Akademicki Aeroklub Warszawski]]. Służył tam do treningu zaawansowanego dla pilotów mających odbyte szkolenie na samolotach [[Caudron G.III]] i [[Hanriot H.28]]{{odn|Album dziesięciolecia|1930|s=231}}. Z powodu słabego silnika samolot nie sprawdzał się w tych zadaniach, wymagał długiego rozbiegu i miał słabe wznoszenie i prędkość maksymalną. [[Witold Rychter]] w swych wspomnieniach odnotował, że samolot z tych powodów był nazywany „wroną na kółkach”{{odn|Rychter|1980|s=71}}. Władysław Korbel poleciał na nim do [[Łódź|Łodzi]], po powrocie skarżył się kolegom, że wyprzedzały go motocykle{{odn|Rychter|1980|s=99}}. Samolot też był trudny w eksploatacji z powodu specyficznej konstrukcji [[Skrzydło (lotnictwo)|płata]]. Ponieważ leżał nisko nad kadłubem, w górnym płacie był wycięty otwór umożliwiający wchodzenie do pierwszej kabiny{{odn|Skrzydlata Polska|3'1956|s=16}}.

Kolejne katastrofy z udziałem samolotu miały miejsce w 1930 roku. [[Stanisław Hiszpański (artysta)|Stanisław Hiszpański]] przy podejściu do lądowania zawadził [[Płoza ogonowa|płozą ogonową]] o [[dach]] płóciennego hangaru i uszkodził skrzydło PS-1 przy lądowaniu{{odn|Rychter|1980|s=100}}. Ostatnia katastrofa z udziałem PS-1 miała miejsce podczas próby samodzielnego lotu Jana Matysiaka, z udziałem instruktora Aeroklubu Warszawskiego Kazimierza Kazimierczuka. Po długim rozbiegu samolot z trudem przeskoczył topole rosnące na skraju lotniska mokotowskiego i rozbił się na terenie wyścigów konnych. Samolot został całkowicie zniszczony, załoga nie odniosła poważniejszych obrażeń{{odn|Rychter|1980|s=127-128}}.

== Konstrukcja ==
Dwumiejscowy samolot sportowy konstrukcji drewnianej, w układzie [[Zastrzał (lotnictwo)|zastrzałowego]] [[górnopłat]]a.

Kadłub o przekroju prostokątnym, zaokrąglonym od góry, oparty na czterech podłużnicach, [[Konstrukcja kratownicowa|konstrukcji kratownicowej]]. W tylnej części usztywniony naciągami z drutu stalowego. [[Kokpit (lotnictwo)|Kabiny załogi]] otwarte, osłonięte [[Wiatrochron (lotnictwo)|wiatrochronami]]. [[Pokrycie (lotnictwo)|Pokrycie]] w okolicach silnika wykonano z [[Aluminium|blachy aluminiowej]], dalsza część była kryta [[Płótno|płótnem]]. Kadłub był oddzielony od silnika przegrodą ogniową, tuż za nią znajdował się [[zbiornik paliwa]]{{odn|Skrzydlata Polska|3'1956|s=16}}.

Płat o obrysie prostokątnym ze ściętymi końcówkami, trójdzielny, profil Devoitine 26 A{{odn|Album dziesięciolecia|1930|s=175}}, konstrukcji drewnianej, [[Dźwigar (lotnictwo)|dwudźwigarowy]], kryty do pierwszego dźwigara [[Sklejka|sklejką]], dalsza część kryta płótnem. Z kadłubem był połączony słupkami oraz dwiema parami zastrzałów. W okolicy kadłuba ścieniony. W centropłacie znajdował się otwór służący do wsiadania do przedniej kabiny{{odn|Glass|2004|s=339}}.

[[Podwozie (lotnictwo)|Podwozie]] klasyczne z drewnianą, amortyzowaną płozą ogonową. Golenie podwozia głównego wykonane ze spawanych rur stalowych, amortyzowane [[Amortyzator gumowy|sznurem gumowym]]. [[Powierzchnie sterowe|Usterzenie]] o konstrukcji i pokryciu drewnianym, powierzchnie sterowe kryte płótnem. [[Statecznik (lotnictwo)|Statecznik]] pionowy wykonany jako integralna część kadłuba. Statecznik poziomy dwudzielny, podparty zastrzałami. Napęd [[Lotki (lotnictwo)|lotek]] i sterów linkowy. Napęd stanowił [[Cylinder (mechanika)|sześciocylindrowy]] [[Silnik gwiazdowy|gwiazdowy silnik]] [[Układ chłodzenia silnika spalinowego|chłodzony powietrzem]] firmy Anzani o [[Moc znamionowa|mocy nominalnej]] 33 [[Wat|kW]] (45 [[Koń mechaniczny|KM]]), napędzał drewniane dwułopatowe [[śmigło]] o stałym skoku. Osłona silnika wykonana z blachy aluminiowej. Przy [[Prędkość przelotowa|prędkości przelotowej]] samolot zużywał ok. 15 litrów paliwa na godzinę lotu{{odn|Glass|1976|s=285}}.

== Malowanie ==
Samolot był pomalowany na kolor zielony<ref>{{cytuj stronę | url = http://rwd-dwl.net/samoloty/sp_1/ps_acb2_pl.htm | tytuł = PS-1 | opublikowany = Historia Doświadczalnych Warsztatów Lotniczych| język = pl | data dostępu = 2020-12-16}}</ref> wg pomysłu [[Antoni Kocjan|Antoniego Kocjana]]{{odn|Prauss|2019|s=154}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Album dziesięciolecia lotnictwa polskiego | wydawca = „Lotnik” |url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/show-content/publication/edition/462840?id=462840| miejsce = Poznań | data = 1930|oclc = 751101296 |odn = {{odn/id|Album dziesięciolecia|1930}} }}
* {{cytuj książkę|nazwisko = Cynk |imię = Jerzy B. |autor link = Jerzy Cynk |tytuł = Polish aircraft 1893-1939 |miejsce = London |wydawca = Putman & Company |rok = 1971 |isbn = 0370000854| oclc = 831346721 |odn = {{odn/id|Cynk|1971}} }}
* {{cytuj książkę|nazwisko = Dulęba |imię = Leszek |nazwisko2 = Glass |imię2 = Andrej |tytuł = Samoloty RWD|miejsce = Warszawa |wydawca = [[Wydawnictwa Komunikacji i Łączności]] |rok = 1983 |seria = Biblioteczka Skrzydlatej Polski |id = Nr 17 |isbn = 8320603153 | oclc = 38307708 |odn = {{odn/id|Dulęba, Glass|1983}} }}
* {{cytuj książkę|nazwisko = Glass |imię = Andrzej |autor link = Andrzej Glass |tytuł = Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwa Komunikacji i Łączności |rok = 1976 |isbn = | oclc = 830596725 |odn = {{odn/id|Glass|1976}} }}
* {{cytuj książkę|nazwisko = Glass |imię = Andrzej |tytuł = Polskie konstrukcje lotnicze do 1939 r|tom = 1|miejsce = Sandomierz |wydawca = Stratus |rok = 2004 |isbn = 8391632784| oclc = 749402398 |odn = {{odn/id|Glass|2004}} }}
* {{cytuj pismo | nazwisko = Gryglicki | imię = Zdzisław |tytuł = Samolot SP-1 |czasopismo = Skrzydlata Polska |wolumin = 3/1956 |data = 15 stycznia 1956 |wydawca = [[Wydawnictwa Komunikacji i Łączności]] |miejsce = Warszawa |issn = 0137-866X | oclc = 839207783 |odn = {{odn/id|Skrzydlata Polska|3'1956}} }}
* {{cytuj książkę|nazwisko = Prauss |imię = Stanisław |autor link = Stanisław Prauss |tytuł = Z Zakopanego na Stag Lane: wspomnienia konstruktora samolotów PZL-23 Karaś i PZL-46 Sum, współpracownika brytyjskich wytwórni lotniczych Westland, de Havilland i Hawker Siddeley|miejsce = Warszawa-Kraków |wydawca = Oficyna Wydawnicza Mireki |rok = 2019 |isbn = 9788365902191| oclc = 1135394948 |odn = {{odn/id|Prauss|2019}} }}
* {{cytuj książkę|nazwisko = Rychter |imię = Witold |autor link = Witold Rychter |tytuł = Skrzydlate wspomnienia |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwa Komunikacji i Łączności |rok = 1980 |isbn = | oclc = 830198483 |odn = {{odn/id|Rychter|1980}} }}

[[Kategoria:Polskie samoloty sportowe]]
[[Kategoria:Samoloty z napędem śmigłowym]]

title: PS-1

Państwo: Polska

Konstruktor: Stanisław Prauss

Typ: samolot sportowy

Konstrukcja: górnopłat o konstrukcji drewnianej

Data oblotu: październik 1928

Napęd: Anzani

Powierzchnia nośna: 16 m²

Profil skrzydła: Devoitine 26 A

Prędkość minimalna: 68 km/h


text:
# North Richland Hills
North Richland Hills – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Tarrant, na przedmieściach Fort Worth. Według spisu w 2020 roku liczy 69,9 tys. mieszkańców.

## Historia
Pierwsi osadnicy zaczęli przybywać na te tereny w lecie 1848 roku, prawa miejskie zaś miasto uzyskało w 1953 roku.

## Demografia
W 2020 roku 68% populacji stanowili biali (nie licząc Latynosów), co jest znacznie powyżej przeciętnej obszaru metropolitalnego Dallas. Latynosi stanowili 16,6% populacji, następnie 6,8% to byli czarni lub Afroamerykanie, 4,4% miało pochodzenie azjatyckie, 3,7% było rasy mieszanej i 0,9% to rdzenna ludność Ameryki.

title: North Richland Hills

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = North Richland Hills
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Exxon Circle K North Richland Hills TX.jpg
 |opis zdjęcia                 = Stacja paliw w North Richland Hills
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = North Richland Hills
 |przydomek                    = City of Choice to Live, Work & Play
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{państwo|Teksas}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Tarrant|Tarrant]]
 |prawa miejskie               = 1953
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 48-52356
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: {{GNIS|1375190}}
 |powierzchnia                 = 47,2
 |wysokość                     = 184
 |rok                          = 2020
 |liczba ludności              = 69 917
 |gęstość zaludnienia          = 1486
 |numer kierunkowy             = 817
 |kod pocztowy                 = 76117–76118, 76148, 76180, 76182<ref>{{cytuj stronę|url = https://tools.usps.com/go/ZipLookupResultsAction!input.action?resultMode=0&city=North+Richland+Hills&state=TX|tytuł = Look Up a ZIP Code|data dostępu = 2012-11-11|opublikowany = [[United States Postal Service]]|język = en}}</ref>
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-06:00]]
[[UTC-05:00]]
 |kod mapy                     = Teksas
 |współrzędne                  = 32°51′20″N 97°13′5″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.nrhtx.com/
}}
'''North Richland Hills''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Teksas]], w [[Hrabstwo Tarrant|hrabstwie Tarrant]], na przedmieściach [[Fort Worth]]. Według spisu w 2020 roku liczy 69,9 tys. mieszkańców<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = U.S. Census Bureau QuickFacts: North Richland Hills city, Texas; Texas |data dostępu = 2022-02-04 |opublikowany = www.census.gov |url = https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/northrichlandhillscitytexas,TX/POP010220 |język = en}}</ref>.

== Historia ==
Pierwsi osadnicy zaczęli przybywać na te tereny w lecie 1848 roku, prawa miejskie zaś miasto uzyskało w 1953 roku<ref>{{cytuj stronę|url = http://www.nrhtx.com/index.aspx?NID=471|tytuł = History of NRH|data dostępu = 2012-11-11|opublikowany = nrhtx.com|język = en}}</ref>.

== Demografia ==
W 2020 roku 68% populacji stanowili [[Biała odmiana człowieka|biali]] (nie licząc [[Latynosi|Latynosów]]), co jest znacznie powyżej przeciętnej obszaru metropolitalnego Dallas. Latynosi stanowili 16,6% populacji, następnie 6,8% to byli czarni lub [[Afroamerykanie]], 4,4% miało pochodzenie azjatyckie, 3,7% było rasy mieszanej i 0,9% to rdzenna ludność Ameryki<ref name=":0" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hdn02 North Richland Hills, TX – Texas State Historical Association]
* [http://www.nrhtx.com/ Oficjalna strona]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:North Richland Hills| ]]
[[Kategoria:Miasta w stanie Teksas]]

title: North Richland Hills

Stan: Teksas

Hrabstwo: Tarrant

Zarządzający: Oscar Trevino↗


text:
# HAL HF-24 Marut
HAL HF-24 Marut – indyjski odrzutowy samolot myśliwsko-bombowy, zbudowany w zakładach Hindustan Aeronautics Limited (HAL).

## Rozwój
Dążąc do uniezależnienia się od zagranicznych producentów w dziedzinie samolotów bojowych, w połowie lat 50. indyjskie dowództwo lotnictwa złożyło zapotrzebowanie na skonstruowanie nowoczesnego wielozadaniowego myśliwca. Do tej pory, indyjskie wytwórnie lotnicze nie miały na koncie wielu własnych konstrukcji, w tym żadnych samolotów odrzutowych. Według ambitnych specyfikacji, nowy samolot miał być zdolny do osiągania dwukrotnej prędkości dźwięku (Ma=2), być zdolny zarówno do działania jako myśliwiec przechwytujący, jak i samolot szturmowy.
Zadanie skonstruowania samolotu powierzono wytwórni Hindustan Aeronautics Limited (HAL) w Bangalore. W 1956, na zaproszenie indyjskie, prace nad samolotem jako główny konstruktor objął Niemiec Kurt Tank (twórca myśliwca Focke-Wulf Fw 190). Prace nad samolotem, nazwanym HF-24 Marut (HF od Hindustan Fighter) rozpoczęły się w 1956.
17 czerwca 1961 oblatano pierwszy prototyp samolotu, w październiku 1962 dołączył do niego drugi prototyp. Na dalszy los samolotu wpłynęły jednak problemy z wyborem silników. Początkowo planowano użycie brytyjskich nowo projektowanych silników odrzutowych Orpheus BOr 12 z dopalaniem, o ciągu 3705 kg. Kiedy w Wielkiej Brytanii program silnika BOr 12 został jednak wstrzymany, hinduskie lotnictwo zrezygnowało z samodzielnego jego finansowania. Samolot HF-24 dostosowano do słabszych silników Orpheus 703 o ciągu 2200 kg, jako planowane rozwiązanie przejściowe. Indyjski rząd zamówił początkowo 18 samolotów przedprodukcyjnych i 62 pierwszej serii.
Dwa pierwsze przedprodukcyjne samoloty zostały przekazane indyjskiemu lotnictwu 10 maja 1964, w dalszym ciągu jednak służyły do testów systemów i uzbrojenia. Z uwagi na słabsze niż zakładane osiągi samolotu, spowodowane zastosowaniem słabszych silników, indyjskie lotnictwo ostatecznie zdecydowało przeznaczyć samolot do roli samolotu myśliwsko-bombowego. Samolot był w stanie jedynie na maksymalnej prędkości przekroczyć nieznacznie prędkość dźwięku (prędkość ok. 1,02 Ma). W związku ze zmianą przeznaczenia, z konstrukcji wyeliminowano radar do wykrywania celów powietrznych i zrezygnowano z pocisków rakietowych powietrze-powietrze.
Pierwszy seryjny samolot w wersji Mk 1 wzniósł się w powietrze 15 listopada 1967. W 1970 opracowano dwumiejscowy wariant szkolno-treningowy HF-24 Mk 1T, do przeszkolenia pilotów, który wszedł do produkcji od 1975. Wyprodukowano łącznie 147 seryjnych samolotów Marut, w tym 129 Mk 1 i 18 Mk 1T.
Prowadzono próby dalszego rozwoju konstrukcji i zastosowania różnych silników o większej mocy, m.in. Helwan E300 (w wariancie Mk 1BX) i Tumański RD-9F. W wariantach Mk 1A i Mk 1R testowano warianty silników Orpheus 703 z dopalaniem, lecz katastrofa jednego z prototypów Mk 1R opóźniła ten program. Projektowano też wariant z silnikami Turbomeca Adour o oznaczeniu Marut Mk 2. W końcu, w latach 80. zapotrzebowanie indyjskiego lotnictwa zostało wypełnione przez zagraniczne samoloty szturmowe SEPECAT Jaguar, MiG-23BN i MiG-27, co zakończyło program Maruta. Żaden z wariantów z silnikami o większym ciągu nie wszedł do produkcji. Marut był jedynym samolotem bojowym indyjskiej konstrukcji, aż do rozwijanego obecnie projektu lekkiego myśliwca HAL LCA.

## Użycie
Samoloty Marut weszły na uzbrojenie trzech dywizjonów lotnictwa indyjskiego. Pierwszy wyposażono w nie 10. dywizjon w kwietniu 1967, następnie 220. w 1969 i 31. w 1974.
Maruty 10. i 220. dywizjonu zostały użyte bojowo podczas wojny indyjsko-pakistańskiej w 1971. Pierwsze akcje bojowe Marutów miały miejsce 4 grudnia 1971. W ciągu następnych dni, aż do zakończenia wojny 17 grudnia, samoloty te były intensywnie używane bojowo. Loty ich odbywały się na niskim pułapie, polegały na bombardowaniu pakistańskich lotnisk i umocnień oraz atakach rakietami na pakistańskie wojska i kolumny pojazdów. 7 grudnia podczas akcji, Marut zestrzelił pakistański myśliwiec F-86 Sabre. Do starć z Sabrami dochodziło jeszcze kilkakrotnie, lecz bez rezultatów.
Cztery samoloty utracono na skutek ognia przeciwlotniczego. 11 grudnia dwa Maruty zostały zniszczone na lotnisku przez myśliwce Lockheed F-104 Starfighter. Co najmniej w trzech wypadkach Maruty powróciły na lotnisko z uszkodzonym jednym silnikiem, dowodząc odporności konstrukcji. Samoloty Marut wycofano z lotnictwa indyjskiego w latach 1980–1985.
Marut był udaną konstrukcją, jednakże jego niedostatkiem było zastosowanie za słabych silników, przez co samolot miał osiągi niewiele lepsze od używanego już w indyjskim lotnictwie starszego brytyjskiego Hawker Huntera. Samolot był oceniany jako łatwy i stabilny w pilotażu oraz mający bardzo dobrą manewrowość. Wyróżniała go elegancka, smukła, czysta aerodynamicznie sylwetka. Do 1970 samoloty te borykały się z problemami "wieku dziecięcego", w tym z niską produkcją części zamiennych, lecz później problemy te zostały przezwyciężone i samoloty osiągnęły wysoki poziom operacyjności.

## Opis techniczny
Metalowy dolnopłat konstrukcji półskorupowej o układzie klasycznym, skonstruowany częściowo z uwzględnieniem reguły pól. Smukłe skrzydła o skosie 45°, usterzenie klasyczne skośne. Stałe wloty powietrza po bokach kadłuba. Kabina pilota w nosie kadłuba, z osłoną odsuwaną do tyłu, wyposażona w fotel wyrzucany Martin-Baker Mk S4C. Dwa silniki odrzutowe Orpheus 703 bez dopalacza, o ciągu po 21,6 kN (2200 kg). Zbiorniki paliwa wewnętrzne o pojemności 2962 l; na węzłach podskrzydłowych można było podwieszać dodatkowe zbiorniki po 454 l. Podwozie samolotu trójpodporowe chowane.
Uzbrojenie stałe: cztery działka 30 mm Aden Mk 2 w przedniej części kadłuba (szybkostrzelność 130 strz/min) i chowana wyrzutnia niekierowanych pocisków rakietowych MATRA Type 103, mieszcząca 50 pocisków kaliber 68 mm.
Uzbrojenie podwieszane na 4 węzłach pod skrzydłami o łącznej masie 1814 kg: bomby do 454 kg, zasobniki z napalmem, wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych Type 116 SNEB lub T10.

## Dane techniczne

### Charakterystyki
- długość: 15,87 m
- rozpiętość: 9,0 m
- wysokość: 3,6 m
- powierzchnia skrzydeł: 27,74 m²
- masy:
  - masa własna: 6195 kg
  - masa całkowita: 8950 kg
  - masa maksymalna startowa: 10908 kg
  - obciążenie powierzchni skrzydeł: kg/m²

### Osiągi
- prędkość maksymalna: 1149 km/h (na poziomie morza)
- prędkość przelotowa: km/h
- pułap: 13 750 m
- zasięg: 800 km

title: HAL HF-24 Marut

wikitext:
{{Samolot infobox
 |nazwa                               = HAL HF-24 Marut
 |grafika                             = HAL-HF-24-Marut.jpg
 |podpis grafiki                      = HAL HF-24 Marut Mk 1
 |państwo                             = {{Państwo|IND}}
 |producent                           = Hindustan Aeronautics Limited
 |konstruktor                         =
 |typ                                 = samolot myśliwsko-bombowy
 |konstrukcja                         = metalowy dolnopłat
 |załoga                              = 1 (2 w wersji szkolnej)
 |data oblotu                         = 17 czerwca 1961 (prototyp)<br />15 listopada 1967 (seryjny)
 |lata produkcji                      =
 |wycofany                            =
 |egzemplarze                         =
 |liczba wypadków                     =
 |liczba katastrof                    =
 |napęd                               = Dwa silniki odrzutowe Orpheus 703
 |moc silnika                         =
 |ciąg silnika                        =
 |rozpiętość                          = 9,0 m
 |wydłużenie                          =
 |średnica wirnika                    =
 |długość                             =
 |długość kadłuba                     =
 |szerokość kadłuba                   =
 |wysokość                            = 3,6 m
 |powierzchnia nośna                  = 27,74 m²
 |profil skrzydła                     =
 |masa własna                         = 10908 kg
 |masa użyteczna                      =
 |masa startowa                       = 10908 kg
 |masa do lądowania                   =
 |masa uzbrojenia                     =
 |masa paliwa                         =
 |zapas paliwa                        =
 |prędkość maksymalna                 = 1149 km/h
 |prędkość przelotowa                 =
 |prędkość minimalna                  =
 |prędkość ekonomiczna                =
 |prędkość optymalna                  =
 |prędkość patrolowa                  =
 |prędkość dopuszczalna               =
 |prędkość holowania                  =
 |prędkość wznoszenia                 =
 |wznoszenie w locie poziomym         =
 |wznoszenie w locie pionowym         =
 |prędkość minimalna opadania         =
 |pułap                               = 13 750 m
 |pułap praktyczny                    =
 |pułap zawisu z wpływem ziemi        =
 |pułap zawisu bez wpływu ziemi       =
 |zasięg                              = 800 km
 |promień działania                   =
 |długotrwałość lotu                  =
 |rozbieg                             =
 |dobieg                              =
 |doskonałość                         =
 |współczynnik obciążenia konstrukcji =
 |uzbrojenie                          =
 |liczba miejsc                       =
 |przestrzeń ładunkowa                =
 |wyposażenie dodatkowe               =
 |użytkownicy                         =
 |rzuty                               =
 |commons                             = Category:HAL HF-24 Marut
}}
'''HAL HF-24 Marut''' – [[Indie|indyjski]] odrzutowy [[samolot myśliwsko-bombowy]], zbudowany w zakładach [[Hindustan Aeronautics Limited]] (HAL).

== Rozwój ==
Dążąc do uniezależnienia się od zagranicznych producentów w dziedzinie samolotów bojowych, w połowie [[lata 50. XX wieku|lat 50.]] indyjskie dowództwo lotnictwa złożyło zapotrzebowanie na skonstruowanie nowoczesnego wielozadaniowego myśliwca. Do tej pory, indyjskie wytwórnie lotnicze nie miały na koncie wielu własnych konstrukcji, w tym żadnych samolotów odrzutowych. Według ambitnych specyfikacji, nowy samolot miał być zdolny do osiągania dwukrotnej prędkości dźwięku ([[Liczba Macha|Ma]]=2), być zdolny zarówno do działania jako [[myśliwiec przechwytujący]], jak i [[samolot szturmowy]].

Zadanie skonstruowania samolotu powierzono wytwórni Hindustan Aeronautics Limited (HAL) w [[Bengaluru|Bangalore]]. W [[1956]], na zaproszenie indyjskie, prace nad samolotem jako główny konstruktor objął Niemiec [[Kurt Tank]] (twórca myśliwca [[Focke-Wulf Fw 190]]). Prace nad samolotem, nazwanym '''HF-24 Marut''' (HF od ''Hindustan Fighter'') rozpoczęły się w [[1956]]{{odn|Skrzydlata Polska|1969|s=14}}.

17 czerwca [[1961]] oblatano pierwszy prototyp samolotu, w październiku [[1962]] dołączył do niego drugi prototyp. Na dalszy los samolotu wpłynęły jednak problemy z wyborem silników. Początkowo planowano użycie brytyjskich nowo projektowanych [[silnik odrzutowy|silników odrzutowych]] Orpheus BOr 12 z dopalaniem, o ciągu 3705 kg. Kiedy w Wielkiej Brytanii program silnika BOr 12 został jednak wstrzymany, hinduskie lotnictwo zrezygnowało z samodzielnego jego finansowania. Samolot HF-24 dostosowano do słabszych silników Orpheus 703 o ciągu 2200 kg, jako planowane rozwiązanie przejściowe. Indyjski rząd zamówił początkowo 18 samolotów przedprodukcyjnych i 62 pierwszej serii.

Dwa pierwsze przedprodukcyjne samoloty zostały przekazane indyjskiemu lotnictwu 10 maja [[1964]], w dalszym ciągu jednak służyły do testów systemów i uzbrojenia. Z uwagi na słabsze niż zakładane osiągi samolotu, spowodowane zastosowaniem słabszych silników, indyjskie lotnictwo ostatecznie zdecydowało przeznaczyć samolot do roli samolotu [[samolot myśliwsko-bombowy|myśliwsko-bombowego]]. Samolot był w stanie jedynie na maksymalnej prędkości przekroczyć nieznacznie [[prędkość dźwięku]] (prędkość ok. 1,02 Ma). W związku ze zmianą przeznaczenia, z konstrukcji wyeliminowano [[radar]] do wykrywania celów powietrznych i zrezygnowano z pocisków rakietowych [[Kierowany pocisk rakietowy powietrze-powietrze|powietrze-powietrze]].

Pierwszy seryjny samolot w wersji '''Mk 1''' wzniósł się w powietrze 15 listopada [[1967]]. W [[1970]] opracowano dwumiejscowy wariant szkolno-treningowy '''HF-24 Mk 1T''', do przeszkolenia pilotów, który wszedł do produkcji od [[1975]]. Wyprodukowano łącznie 147 seryjnych samolotów Marut, w tym 129 Mk 1 i 18 Mk 1T.

Prowadzono próby dalszego rozwoju konstrukcji i zastosowania różnych silników o większej mocy, m.in. Helwan E300 (w wariancie Mk 1BX) i Tumański RD-9F. W wariantach Mk 1A i Mk 1R testowano warianty silników Orpheus 703 z dopalaniem, lecz katastrofa jednego z prototypów Mk 1R opóźniła ten program. Projektowano też wariant z silnikami Turbomeca Adour o oznaczeniu Marut Mk 2. W końcu, w [[lata 80. XX wieku|latach 80.]] zapotrzebowanie indyjskiego lotnictwa zostało wypełnione przez zagraniczne samoloty szturmowe [[SEPECAT Jaguar]], [[MiG-23]]BN i [[MiG-27]], co zakończyło program Maruta. Żaden z wariantów z silnikami o większym ciągu nie wszedł do produkcji. Marut był jedynym samolotem bojowym indyjskiej konstrukcji, aż do rozwijanego obecnie projektu lekkiego myśliwca [[HAL LCA]].

== Użycie ==
Samoloty Marut weszły na uzbrojenie trzech dywizjonów lotnictwa indyjskiego. Pierwszy wyposażono w nie 10. dywizjon w kwietniu [[1967]], następnie 220. w [[1969]] i 31. w [[1974]].

Maruty 10. i 220. dywizjonu zostały użyte bojowo podczas [[wojna indyjsko-pakistańska (1971)|wojny indyjsko-pakistańskiej]] w [[1971]]. Pierwsze akcje bojowe Marutów miały miejsce 4 grudnia 1971. W ciągu następnych dni, aż do zakończenia wojny 17 grudnia, samoloty te były intensywnie używane bojowo. Loty ich odbywały się na niskim pułapie, polegały na bombardowaniu pakistańskich lotnisk i umocnień oraz atakach rakietami na pakistańskie wojska i kolumny pojazdów. 7 grudnia podczas akcji, Marut zestrzelił pakistański myśliwiec [[North American F-86 Sabre|F-86 Sabre]]. Do starć z Sabrami dochodziło jeszcze kilkakrotnie, lecz bez rezultatów.

Cztery samoloty utracono na skutek ognia przeciwlotniczego. 11 grudnia dwa Maruty zostały zniszczone na lotnisku przez myśliwce [[Lockheed F-104 Starfighter]]. Co najmniej w trzech wypadkach Maruty powróciły na lotnisko z uszkodzonym jednym silnikiem, dowodząc odporności konstrukcji. Samoloty Marut wycofano z lotnictwa indyjskiego w latach [[1980]]–[[1985]].

Marut był udaną konstrukcją, jednakże jego niedostatkiem było zastosowanie za słabych silników, przez co samolot miał osiągi niewiele lepsze od używanego już w indyjskim lotnictwie starszego brytyjskiego [[Hawker Hunter]]a. Samolot był oceniany jako łatwy i stabilny w pilotażu oraz mający bardzo dobrą manewrowość. Wyróżniała go elegancka, smukła, czysta aerodynamicznie sylwetka. Do [[1970]] samoloty te borykały się z problemami "wieku dziecięcego", w tym z niską produkcją części zamiennych, lecz później problemy te zostały przezwyciężone i samoloty osiągnęły wysoki poziom operacyjności.
== Opis techniczny ==
Metalowy [[dolnopłat]] [[Konstrukcja półskorupowa|konstrukcji półskorupowej]] o [[układ samolotu|układzie klasycznym]], skonstruowany częściowo z uwzględnieniem [[reguła pól|reguły pól]]. Smukłe skrzydła o skosie 45°, [[Powierzchnie sterowe|usterzenie]] klasyczne skośne. Stałe wloty powietrza po bokach kadłuba. Kabina pilota w nosie kadłuba, z osłoną odsuwaną do tyłu, wyposażona w [[fotel wyrzucany]] [[Martin-Baker]] Mk S4C. Dwa [[silnik odrzutowy|silniki odrzutowe]] Orpheus 703 bez dopalacza, o ciągu po 21,6 kN (2200 kg). Zbiorniki paliwa wewnętrzne o pojemności 2962 l; na węzłach podskrzydłowych można było podwieszać dodatkowe zbiorniki po 454 l. [[Podwozie (lotnictwo)|Podwozie samolotu]] trójpodporowe chowane.

Uzbrojenie stałe: cztery [[działko|działka]] 30 mm [[działko ADEN|Aden Mk 2]] w przedniej części kadłuba (szybkostrzelność 130 strz/min) i chowana wyrzutnia [[niekierowany lotniczy pocisk rakietowy|niekierowanych pocisków rakietowych]] MATRA Type 103, mieszcząca 50 pocisków kaliber 68 mm.

Uzbrojenie podwieszane na 4 węzłach pod skrzydłami o łącznej masie 1814 kg: [[bomba lotnicza|bomby]] do 454 kg, zasobniki z [[napalm]]em, wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych Type 116 SNEB lub T10.

== Dane techniczne ==
=== Charakterystyki ===
* długość: 15,87 m
* rozpiętość: 9,0 m
* wysokość: 3,6 m
* powierzchnia skrzydeł: 27,74 m²
* masy:
** masa własna: 6195 kg
** masa całkowita: 8950 kg
** masa maksymalna startowa: 10908 kg
** obciążenie powierzchni skrzydeł: kg/m²
=== Osiągi ===
* prędkość maksymalna: 1149 km/h (na poziomie morza)
* prędkość przelotowa: km/h
* pułap: 13 750 m
* zasięg: 800 km

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj pismo | nazwisko = | imię = |tytuł = Hal HF-24 "MARUT" INDIA |czasopismo = [[Skrzydlata Polska]] |wolumin = 27/1969 |data = 6 lipca 1969 |wydawca = [[Wydawnictwa Komunikacji i Łączności]] |miejsce = Warszawa |issn = 0137-866X | oclc = 839207783 |odn = {{odn/id|Skrzydlata Polska|1969}} }}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.bharat-rakshak.com/IAF/History/Aircraft/Marut1.html | tytuł = HINDUSTAN FIGHTER HF-24 MARUT | opublikowany = bharat-rakshak.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20130728144222/http://www.bharat-rakshak.com/IAF/History/Aircraft/Marut1.html | zarchiwizowano = 2013-07-28 | język = en}} i [https://web.archive.org/web/20080306013844/http://www.bharat-rakshak.com/IAF/History/Aircraft/Marut2.html Part II]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Samoloty myśliwsko-bombowe po 1945]]
[[Kategoria:Samoloty HAL|Marut]]
[[Kategoria:Indyjskie samoloty myśliwskie]]
[[Kategoria:Samoloty myśliwskie z napędem odrzutowym]]
[[Kategoria:Samoloty myśliwskie po 1945]]

title: HAL HF-24 Marut

Państwo: Indie

Producent: Hindustan Aeronautics Limited

Typ: samolot myśliwsko-bombowy

Konstrukcja: metalowy dolnopłat

Załoga: 1 (2 w wersji szkolnej)

Data oblotu: 17 czerwca 1961 (prototyp) · 15 listopada 1967 (seryjny)

Napęd: Dwa silniki odrzutowe Orpheus 703


text:
# Prefektura apostolska Xining
Prefektura apostolska Xining (łac. Apostolica Praefectura Siningensis) – rzymskokatolicka prefektura apostolska ze stolicą w Xining, w Chińskiej Republice Ludowej. Prefektura apostolska Xining nie wchodzi w skład żadnej metropolii, lecz podlega bezpośrednio władzy papieskiej.
Prefektura obecnie obejmuje 4 kościoły i 15 punktów misyjnych. Służy w niej 14 sióstr zakonnych.

## Historia
4 lutego 1937, za pontyfikatu Piusa XI, erygowana została prefektura apostolska Xining. Powstała ona na terenach misyjnych prowincji Qinghai i została wydzielona z wikariatu apostolskiego Lanzhoufu (obecnie archidiecezja Lanzhou).
Rozwój misji w Xining, podobnie jak w całym państwie, przerwało zwycięstwo komunistów w chińskiej wojnie domowej w 1949. Z 1950 pochodzą ostatnie pełne, oficjalne kościelne statystyki. Prefektura apostolska Xining liczyła wtedy:
- 4 144 wiernych (0,4% społeczeństwa)
- 11 księży (wszyscy zakonni)
- 4 zakonników i 20 sióstr zakonnych
- 57 parafii.

W 1953 władze wydaliły z kraju prefekta apostolskiego o. Hieronimusa Haberstroha SVD i wikariusza generalnego. Pozostające pod kontrolą partii komunistycznej Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich nie mianowało nigdy swojego ordynariusza w Xining. Wśród prefektów utrzymującego łączność ze Stolicą Apostolską Kościoła podziemnego w źródłach pojawia się jedynie obecny prefekt bp Matthias Gu Zheng.

## Prefekci apostolscy Xining
- o. Hieronymus Haberstroh SVD[b] (12 listopada 1937 - 13 sierpnia 1969) od 1953 przebywał na wygnaniu
- bp Matthias Gu Zheng (1991 - nadal)

Matthias Gu Zheng jest uznawany za prawowitego prefekta przez Stolicę Apostolską. Jednak jego sakra nie była uznana przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej. Od końca lat 90. przebywa poza prefekturą i faktycznie nie pełni funkcji ordynariusza.
Obecny prefekt nosi godność biskupią, podczas gdy ordynariusze prefektur apostolskich zazwyczaj nie mają przyjętej sakry biskupiej.

title: Prefektura apostolska Xining

wikitext:
{{Administratura kościelna infobox
 |nazwa                          = Prefektura apostolska Xining
 |nazwa oryginalna               =
 |typ administratury             = Prefektura apostolska
 |grafika                        =
 |opis grafiki                   =
 |alt grafiki                    =
 |państwo                        = Chiny
 |miejscowość                    = [[Xining]]
 |adres                          =
 |data powołania                 = 4 lutego 1937
 |data zamknięcia                =
 |wyznanie                       = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                        = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |nadrzędna administratura typ   = Zależność
 |nadrzędna administratura nazwa = [[Egzempcja|bezpośrednio]] od [[Stolica Apostolska|Stolicy Apostolskiej]]
 |obiekt sakralny typ            =
 |obiekt sakralny nazwa          =
 |administrator                  = [[biskup|bp]] [[Matthias Gu Zheng]] (顧征)
 |administrator pomocniczy       =
 |administrator senior           =
 |rok danych statystycznych      = 2009
 |procent wiernych               =
 |liczba wiernych                = 3100<ref group="uwaga" name="uwaga1">dane szacunkowe</ref><ref name=autonazwa1>{{Cytuj stronę | url =http://www.ucanews.com/diocesan-directory/html/ordinary-of-china-xining-diocese.php | tytuł =Xining Diocese. Diocesan Officials | opublikowany =ucanews.com | oznaczenie = | strony = | język =en | archiwum =https://web.archive.org/web/20111117013853/http://www.ucanews.com/diocesan-directory/html/ordinary-of-china-xining-diocese.php | zarchiwizowano =2011-11-17 | id = | cytat = | data dostępu = 2023-02-07}}</ref>
 |liczba kapłanów diecezjalnych  = 4
 |liczba kapłanów zakonnych      = 0
 |liczba kapłanów                = 4<ref name=autonazwa1 />
 |liczba osób zakonnych          =
 |liczba diecezji                =
 |liczba dekanatów               =
 |liczba parafii                 =
 |liczba klasztorów              =
 |powierzchnia                   = ok. 720 000<ref name=autonazwa1 />
 |mapa                           =
 |opis mapy                      =
 |alt mapy                       =
 |kod mapy                       = Qinghai
 |współrzędne                    = 36°38′16,5″N 101°46′56,7″E
 |commons                        =
 |www                            =
}}
'''Prefektura apostolska Xining''' ({{w języku|la|Apostolica Praefectura Siningensis}}) – [[Kościół łaciński|rzymskokatolicka]] [[prefektura apostolska]] ze stolicą w [[Xining]], w [[Chińska Republika Ludowa|Chińskiej Republice Ludowej]]. Prefektura apostolska Xining nie wchodzi w skład żadnej [[Metropolia (religia)|metropolii]], lecz podlega bezpośrednio władzy papieskiej.

Prefektura obecnie obejmuje 4 kościoły i 15 punktów misyjnych. Służy w niej 14 sióstr zakonnych<ref name=autonazwa1 />.

== Historia ==
[[4 lutego]] [[1937]], za pontyfikatu [[Pius XI|Piusa XI]], erygowana została prefektura apostolska Xining. Powstała ona na terenach misyjnych prowincji [[Qinghai]] i została wydzielona z wikariatu apostolskiego Lanzhoufu (obecnie [[archidiecezja Lanzhou]]).

Rozwój misji w Xining, podobnie jak w całym państwie, przerwało zwycięstwo komunistów w [[Chińska wojna domowa|chińskiej wojnie domowej]] w [[1949]]. Z [[1950]] pochodzą ostatnie pełne, oficjalne kościelne statystyki. Prefektura apostolska Xining liczyła wtedy:
* 4 144 wiernych (0,4% społeczeństwa)
* 11 księży (wszyscy zakonni)
* 4 zakonników i 20 sióstr zakonnych
* 57 parafii.

W [[1953]] władze wydaliły z kraju prefekta apostolskiego o. [[Hieronymus Haberstroh|Hieronimusa Haberstroha]] [[Werbiści|SVD]] i wikariusza generalnego<ref name=autonazwa1 />. Pozostające pod kontrolą [[Komunistyczna Partia Chin|partii komunistycznej]] [[Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich]] nie mianowało nigdy swojego ordynariusza w Xining. Wśród prefektów utrzymującego łączność ze Stolicą Apostolską Kościoła podziemnego w źródłach pojawia się jedynie obecny prefekt bp Matthias Gu Zheng.

== Prefekci apostolscy Xining ==
* o. [[Hieronymus Haberstroh]] [[Werbiści|SVD]]<ref group="uwaga" name="uwaga2">Niemiec</ref> (12 listopada 1937 - 13 sierpnia 1969) ''od 1953 przebywał na wygnaniu''
* bp [[Matthias Gu Zheng]] (1991 - ''nadal'')

Matthias Gu Zheng jest uznawany za prawowitego prefekta przez Stolicę Apostolską. Jednak jego sakra nie była uznana przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej. Od końca lat 90. przebywa poza prefekturą i faktycznie nie pełni funkcji ordynariusza<ref name=autonazwa1 /><ref>{{Cytuj stronę | url =https://kkp.org.hk/node/11622 | tytuł =上海范忠良主教歿後 青海主教再失去靠依 | opublikowany =kkp.org.hk | oznaczenie = | strony = | język =zh | archiwum =https://web.archive.org/web/20211208072747/https://kkp.org.hk/node/11622 | zarchiwizowano =2021-12-08 | id = | cytat = | data dostępu = 2023-02-07}}</ref>.

Obecny prefekt nosi godność biskupią, podczas gdy ordynariusze prefektur apostolskich zazwyczaj nie mają przyjętej sakry biskupiej.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/sini0.htm Giga-Catholic Information]
* [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dsini.html Catholic-Hierarchy]
* [http://www.ucanews.com/diocesan-directory/html/ordinary-of-china-xining-diocese.php www.ucanews.com]

[[Kategoria:Diecezje rzymskokatolickie w Chińskiej Republice Ludowej|Xining]]
[[Kategoria:Tybet]]
[[Kategoria:Xining]]
[[Kategoria:Qinghai]]

title: Prefektura apostolska Xining

Państwo: Chiny

Siedziba: Xining

Data powołania: 4 lutego 1937

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Zależność: bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej

Prefekt apostolski: bp Matthias Gu Zheng (顧征)


text:
# Francisco Ibáñez
Francisco Ibáñez Talavera (ur. 15 marca 1936 w Barcelonie, zm. 15 lipca 2023) – hiszpański rysownik komiksów. Należący do pokolenia 57 z wydawnictwa Bruguera działającego w Barcelonie, razem z takimi artystami jak Figueras, Nadal, Raf, Segura czy Martz Schmitd. Twórca wielu humorystycznych serii komiksów, z których najsłynniejsza to „Mortadelo y Filemón”.

## Dzieciństwo i młodość
Pierwszy rysunek opublikował w wieku siedmiu lat w sekcji „Colaboraciones de nuestros lectores” („Współpraca naszych czytelników”) w czasopiśmie „Chicos”.
Nim na dobre zajął się rysowaniem komiksów, pracował w banku. Zajęcie to łączył z współpracą z czasopismami, m.in.: „Alex” (1951). Dla „Chicolino y La Risa” (1953) tworzył okładki i serie: „Don Usura”, „El coleccionista de relojes”, „La Familia Repollino”, „Haciendo el Indio”. Ostatnia z nich przyczyniła się do pierwszego poważnego sukcesu Ibañeza - została wydrukowana w tygodniowym dodatku do „La Prensa de Barcelona”. W późniejszych latach pracował dla „Paseo infantil”, „Hipo, Monito y Fifi”.
20 stycznia 1958 roku w 1394 numerze czasopisma „Pulgarcito” pojawiła się pierwsza publikacja „Mortadelo y Filemón”. Przez całe lata sześćdziesiąte Ibáñez tworzy dla gazet wydawnictwa Bruguera jedne ze swoich najlepszych postaci.

## Dojrzałość
W 1969 publikuje „El sulfato atómico”, pierwszą długometrażową historię Mortadela i Filemona dbając przy tym o każdy szczegół – tak w scenariuszu jak i w rysunkach.
W latach siedemdziesiątych tworzy dla swoich bohaterów przygody, które przeszły do historii hiszpańskiego komiksu: „¡Valor y al toro!”, „Contra el "Gang"del Chicharrón”, „El caso del bacalao”, „Chapeau el Esmirriau”, „La máquina del cambiazo”. Wraz ze wzrostem popularności, wzrasta liczba języków na jakie tłumaczy się „Mortadelo y Filemón”.
16 listopada 1970 powstaje czasopismo zatytułowane „Mortadelo”, którego kolejne edycje drukuje się jako: „Mortadelo especial”, „Mortadelo gigante”, „Super Mortadelo”.
W 1969 Francisco Ibáñez otrzymuje nagrodę Aro de Oro za najpopularniejsze w tym roku postaci stworzone w historyjkach dla dzieci. Taką samą nagrodę otrzymuje również w latach późniejszych: 1974, 1975 i 1976.
W 1994 otrzymał Grand Prix Salonu Komiksów w Barcelonie za całokształt twórczości, natomiast w roku 2001 uhonorowano go złotym medalem za zasługi w sztukach pięknych.
Francisco Ibáñez razem z grupą z Ediciones B i z BRB Internacional realizuje serię animacji o Mortadelo i Filemonie.
W 2003 na ekrany kin wszedł pełnometrażowy film oparty na komiksie Ibáñeza zatytułowany „La gran aventura de Mortadelo y Filemón” („Liga najgłupszych dżentelmenów”).

## Publikacje
| Rok  | Tytuł                                             | Gazeta                        | Wydawnictwo |
| ---- | ------------------------------------------------- | ----------------------------- | ----------- |
| 1952 | La vuelta al mundo en ochenta meses               |                               |             |
| 1956 | La familia Repollino                              | La Risa                       | Marco       |
| 1956 | Haciendo el indio                                 | La risa                       | Marco       |
| 1956 | Don Usura                                         | La Risa                       | Marco       |
| 1956 | Loony                                             | Paseo Infantil                | Marco       |
| 1957 | Pie sucio                                         | La Risa                       | Gestión     |
| 1957 | Furgensio                                         | La Risa                       | Marco       |
| 1957 | Treść komórki                                     | Paseo Infantil                | Marco       |
| 1957 | Kokolo                                            | La Risa                       | Marco       |
| 1958 | Ellas y...                                        | Can can                       | Bruguera    |
| 1958 | Don Adelfo                                        | Can can                       | Bruguera    |
| 1958 | Melenas                                           | Hip, Monito y Fifi            | Marco       |
| 1958 | La Familia Trapisonda, un grupito que es la monda | Ven y Ven                     | Bruguera    |
| 1958 | Mortadelo y Filemón, agencia de información       | Pulgarcito                    | Bruguera    |
| 1959 | La Historia esa, vista por Hollywood              | Can can                       | Bruguera    |
| 1960 | Increíible, pero mentira...                       | El Campeón de las Historietas | Bruguera    |
| 1960 | Ríase...                                          | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1960 | Claro que                                         | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1961 | Ande, ríase usté con el Arca de Noé               | El Campeón de las Historietas | Bruguera    |
| 1961 | 13, rue del Percebe                               | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1961 | Godofredo y Pascualino viven del deporte fino     | El Campeón de las Historietas | Bruguera    |
| 1961 | Polito, tipo duro                                 | Blanca                        | Bruguera    |
| 1961 | Cabeza de Ajo, el penúltimo navajo                | El DDT                        | Bruguera    |
| 1963 | El botones Sacarino, de El Aullido Vespertino     | El DDT                        | Bruguera    |
| 1963 | Yo                                                | Pulgarcito                    | Bruguera    |
| 1964 | Rompetechos                                       | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1964 | Uhu y el niño Prudencio                           | Pulgarcito                    | Bruguera    |
| 1965 | Don Pedrito, que está como nunca                  | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1965 | El doctor Esparadrapo y su ayudante Gazapo        | Pulgarcito                    | Bruguera    |
| 1965 | El Sherrif de Porra City                          | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1966 | Pepe Gotera y Otilio, chapuzas a domicilio        | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1966 | Pepsi-Cola presenta a Pepsi Man                   | Pulgarcito                    | Bruguera    |
| 1967 | Doña Pura y Doña Pera, vecinas de la escalera     | Tío Vivo                      | Bruguera    |
| 1981 | Kina San Clemente presenta a Kinito               | Pulgarcito                    | Bruguera    |
| 1986 | Pepe Cohete/Tete Cohete                           | Mortadelo                     | Bruguera    |
| 1986 | Chicha, Tato y Clodoveo, de profesión sin empleo  | Guai!                         | Grijalbo    |
| 1986 | 7, Rebolling Street                               | Guai!                         | Grijalbo    |

title: Francisco Ibáñez

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Francisco Ibáñez
 |imię i nazwisko org       = Francisco Ibáñez Talavera
 |grafika                   = Francisco Ibáñez.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 15 marca 1936
 |miejsce urodzenia         = [[Barcelona]]
 |data śmierci              = [[15 lipca]] [[2023]]
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[Rysunek|rysownik]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Francisco Ibáñez Talavera''' (ur. [[15 marca]] [[1936]] w [[Barcelona|Barcelonie]], zm. [[15 lipca]] [[2023]]<ref>{{Cytuj |autor = Toni Polo Bettonica |tytuł = Muere a los 87 años Francisco Ibáñez, el creador de Mortadelo y Filemón |data = 2023-07-15 |data dostępu = 2023-07-16 |opublikowany = El País |url = https://elpais.com/cultura/2023-07-15/muere-francisco-ibanez-el-creador-de-mortadelo-y-filemon.html |język = es}}</ref>) – [[Hiszpania|hiszpański]] [[Rysunek|rysownik]] komiksów. Należący do pokolenia 57 z wydawnictwa Bruguera działającego w Barcelonie, razem z takimi artystami jak Figueras, Nadal, Raf, Segura czy Martz Schmitd. Twórca wielu humorystycznych serii komiksów, z których najsłynniejsza to „Mortadelo y Filemón”.

== Dzieciństwo i młodość ==
Pierwszy rysunek opublikował w wieku siedmiu lat w sekcji „Colaboraciones de nuestros lectores” („Współpraca naszych czytelników”) w czasopiśmie „Chicos”.

Nim na dobre zajął się rysowaniem komiksów, pracował w banku. Zajęcie to łączył z współpracą z czasopismami, m.in.: „Alex” (1951). Dla „Chicolino y La Risa” (1953) tworzył okładki i serie: „Don Usura”, „El coleccionista de relojes”, „La Familia Repollino”, „Haciendo el Indio”. Ostatnia z nich przyczyniła się do pierwszego poważnego sukcesu Ibañeza - została wydrukowana w tygodniowym dodatku do „La Prensa de Barcelona”. W późniejszych latach pracował dla „Paseo infantil”, „Hipo, Monito y Fifi”.

20 stycznia 1958 roku w 1394 numerze czasopisma „Pulgarcito” pojawiła się pierwsza publikacja „Mortadelo y Filemón”. Przez całe lata sześćdziesiąte Ibáñez tworzy dla gazet wydawnictwa Bruguera jedne ze swoich najlepszych postaci.

== Dojrzałość ==
W 1969 publikuje „El sulfato atómico”, pierwszą długometrażową historię Mortadela i Filemona dbając przy tym o każdy szczegół – tak w scenariuszu jak i w rysunkach.

W latach siedemdziesiątych tworzy dla swoich bohaterów przygody, które przeszły do historii hiszpańskiego komiksu: „¡Valor y al toro!”, „Contra el "Gang"del Chicharrón”, „El caso del bacalao”, „Chapeau el Esmirriau”, „La máquina del cambiazo”. Wraz ze wzrostem popularności, wzrasta liczba języków na jakie tłumaczy się „Mortadelo y Filemón”.

16 listopada 1970 powstaje czasopismo zatytułowane „Mortadelo”, którego kolejne edycje drukuje się jako: „Mortadelo especial”, „Mortadelo gigante”, „Super Mortadelo”.

W 1969 Francisco Ibáñez otrzymuje nagrodę Aro de Oro za najpopularniejsze w tym roku postaci stworzone w historyjkach dla dzieci. Taką samą nagrodę otrzymuje również w latach późniejszych: 1974, 1975 i 1976.

W 1994 otrzymał Grand Prix Salonu Komiksów w Barcelonie za całokształt twórczości, natomiast w roku 2001 uhonorowano go złotym medalem za zasługi w sztukach pięknych.

Francisco Ibáñez razem z grupą z Ediciones B i z BRB Internacional realizuje serię animacji o Mortadelo i Filemonie.

W 2003 na ekrany kin wszedł pełnometrażowy film oparty na komiksie Ibáñeza zatytułowany „La gran aventura de Mortadelo y Filemón” („[[Liga najgłupszych dżentelmenów]]”).

== Publikacje ==
{| class="wikitable"
|-
!Rok !! Tytuł !! Gazeta !! Wydawnictwo
|-
| 1952 || La vuelta al mundo en ochenta meses ||  ||
|-
| 1956 || La familia Repollino || La Risa || Marco
|-
| 1956 || Haciendo el indio || La risa || Marco
|-
| 1956 || Don Usura || La Risa || Marco
|-
| 1956 || Loony || Paseo Infantil || Marco
|-
| 1957 || Pie sucio|| La Risa || Gestión
|-
| 1957 || Furgensio || La Risa || Marco
|-
| 1957 || Treść komórki || Paseo Infantil || Marco
|-
| 1957 || Kokolo || La Risa|| Marco
|-
| 1958 || Ellas y... || Can can || Bruguera
|-
| 1958 || Don Adelfo || Can can || Bruguera
|-
| 1958 || Melenas || Hip, Monito y Fifi || Marco
|-
| 1958 || La Familia Trapisonda, un grupito que es la monda|| Ven y Ven || Bruguera
|-
| 1958 || Mortadelo y Filemón, agencia de información || Pulgarcito || Bruguera
|-
| 1959|| La Historia esa, vista por Hollywood || Can can || Bruguera
|-
| 1960 || Increíible, pero mentira... || El Campeón de las Historietas || Bruguera
|-
| 1960 || Ríase... || Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1960 || Claro que || Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1961 || Ande, ríase usté con el Arca de Noé	 || El Campeón de las Historietas	 || Bruguera
|-
| 1961 || 13, rue del Percebe || Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1961 ||Godofredo y Pascualino viven del deporte fino || El Campeón de las Historietas || Bruguera
|-
| 1961 || Polito, tipo duro || Blanca || Bruguera
|-
| 1961 || Cabeza de Ajo, el penúltimo navajo || El DDT || Bruguera
|-
| 1963 || El botones Sacarino, de El Aullido Vespertino || El DDT || Bruguera
|-
| 1963 || Yo|| Pulgarcito || Bruguera
|-
| 1964 || Rompetechos || Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1964 || Uhu y el niño Prudencio || Pulgarcito || Bruguera
|-
| 1965 || Don Pedrito, que está como nunca || Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1965 || El doctor Esparadrapo y su ayudante Gazapo || Pulgarcito || Bruguera
|-
| 1965|| El Sherrif de Porra City|| Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1966 || Pepe Gotera y Otilio, chapuzas a domicilio || Tío Vivo || Bruguera
|-
| 1966 || Pepsi-Cola presenta a Pepsi Man	 || Pulgarcito || Bruguera
|-
| 1967 || Doña Pura y Doña Pera, vecinas de la escalera || Tío Vivo  || Bruguera
|-
| 1981 || Kina San Clemente presenta a Kinito || Pulgarcito || Bruguera
|-
| 1986 || Pepe Cohete/Tete Cohete || Mortadelo || Bruguera
|-
| 1986 || Chicha, Tato y Clodoveo, de profesión sin empleo || Guai! || Grijalbo
|-
| 1986 || 7, Rebolling Street || Guai! || Grijalbo
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* https://web.archive.org/web/20081223200547/http://www.mortadeloyfilemon.com/ibanez/biografia.asp

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Ibáñez, Francisco}}
[[Kategoria:Hiszpańscy autorzy komiksów]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Barcelonie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1936]]
[[Kategoria:Zmarli w 2023]]

title: Francisco IbáñezFrancisco Ibáñez Talavera

Data i miejsce urodzenia: 15 marca 1936 · Barcelona

Zawód, zajęcie: rysownik


text:
# Inese Aizstrauta
Inese Aizstrauta (ur. 23 lipca 1957) – łotewska architekt, samorządowiec i polityk, burmistrz Jurmale (2005–2006), w 2011 posłanka na Sejm X kadencji. Od 2014 posłanka na Sejm XI kadencji.

## Życiorys
W 1984 ukończyła studia z dziedziny architektury w Ryskim Instytucie Technicznym im. Arvīdsa Pelšego. W latach 1976–1992 zatrudniona w Instytucie Projektowania „Lauku projekts”, następnie zaś pracowała m.in. jako główny architekt w urzędzie gminy Jurmała i Sala. W 2005 została wybrana w skład rady miejskiej Jurmały z listy Nowej Ery. W latach 2005–2006 stała na czele rady miejskiej uzdrowiska. W wyborach w 2009 bez powodzenia ubiegała się o reelekcję jako liderka listy Łotewskiej Partii Zielonych. W wyborach w 2010 bezskutecznie ubiegała się o mandat posłanki z listy Związku Zielonych i Rolników. Mandat w Sejmie X kadencji objęła po rezygnacji z niego Andrisa Bērziņša. 23 stycznia 2014 powróciła do parlamentu po trzyletniej przerwie.
Jest członkiem zarządu Towarzystwa Dziedzictwa Aspazji (Aspazijas mantojuma biedrība). Od 1988 działa w Związku Architektów (Arhitektu savienība).
Zamężna, ma córkę.

title: Inese Aizstrauta

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk           = Inese Aizstrauta
 | grafika           =
 | opis grafiki      =
 | data urodzenia    = [[23 lipca]] [[1957]]
 | miejsce urodzenia =
 | data śmierci      =
 | miejsce śmierci   =
 | funkcja           = [[Posłowie na Sejm Republiki Łotewskiej XI kadencji|Posłanka na Sejm Republiki Łotewskiej XI kadencji]]
 | partia            = [[Związek Zielonych i Rolników]] – [[Łotewska Partia Zielonych]]
 | od                = [[23 stycznia]] [[2014]]
 | do                =
 | poprzednik        = [[Jānis Dūklavs]]
 | następca          =
 | odznaczenia       =
 | commons           =
 | quote             =
}}
'''Inese Aizstrauta''' (ur. [[23 lipca]] [[1957]]) – [[Łotwa|łotewska]] architekt, samorządowiec i polityk, burmistrz [[Jurmala|Jurmale]] (2005–2006), w 2011 posłanka na [[Posłowie na Sejm Republiki Łotewskiej X kadencji|Sejm X kadencji]]. Od 2014 [[Posłowie na Sejm Republiki Łotewskiej XI kadencji|posłanka na Sejm XI kadencji]].

== Życiorys ==
W 1984 ukończyła studia z dziedziny architektury w [[Ryski Uniwersytet Techniczny|Ryskim Instytucie Technicznym]] im. [[Arvīds Pelše|Arvīdsa Pelšego]]. W latach 1976–1992 zatrudniona w Instytucie Projektowania „Lauku projekts”, następnie zaś pracowała m.in. jako główny architekt w urzędzie gminy [[Jurmała]]<ref>[http://www.pv2005.cvk.lv/kand/pv2005.pv2005_rezult_plus.kandidnr=69227139216 Serwis CKW – Ankieta 2005]</ref> i [[Gmina Sala (Łotwa)|Sala]]<ref>[http://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/cvk/pv2009.pasv2009.kandid?nr=69227139216  Serwis CKW – Ankieta 2009]</ref>. W 2005 została wybrana w skład rady miejskiej Jurmały z listy [[Nowa Era|Nowej Ery]]<ref>[http://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/cvk/pv2005.pv2005_rezult_plus.kand?nr=130008 Serwis CKW – Wybory 2005]</ref>. W latach 2005–2006 stała na czele rady miejskiej uzdrowiska<ref>[http://www.tvnet.lv/zinas/latvija/205856-par_jurmalas_domes_priekssedetaju_ievel_jl_parstavi_aizstrautu ''Par Jūrmalas domes priekšsēdētāju ievēl JL pārstāvi Aizstrautu''], tvnet.lv z 18 marca 2005 {{lang|lv}}</ref>. W wyborach w 2009 bez powodzenia ubiegała się o reelekcję jako liderka listy [[Łotewska Partia Zielonych|Łotewskiej Partii Zielonych]]<ref>[http://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/cvk/pv2009.pv09_rezultati.kand?nr=2130012 Serwis CKW – Wybory 2009]</ref>. W [[Wybory parlamentarne na Łotwie w 2010 roku|wyborach w 2010]] bezskutecznie ubiegała się o mandat posłanki z listy [[Związek Zielonych i Rolników|Związku Zielonych i Rolników]]. Mandat w Sejmie X kadencji objęła po rezygnacji z niego [[Andris Bērziņš (ur. 1944)|Andrisa Bērziņša]]<ref>[http://www.kasjauns.lv/lv/zinas/51810/jaunieveleta-prezidenta-berzina-vieta-saeima-stradas-inese-aizstrauta ''Jaunievēlētā prezidenta Bērziņa vietā Saeimā strādās Inese Aizstrauta''], kasjauns.lv z 30 czerwca 2011 {{lang|lv}}</ref>. 23 stycznia 2014 powróciła do parlamentu po trzyletniej przerwie<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.saeima.lv/lv/aktualitates/saeimas-zinas/21757-saeima-apstiprina-deputata-pilnvaras-un-atjauno-mandatu-sesiem-deputatiem|tytuł=''Saeima apstiprina deputāta pilnvaras un atjauno mandātu sešiem deputātiem''|opublikowany=saeima.lv|data=23 stycznia 2014|data dostępu=2014-01-23|język=lv}}</ref>.

Jest członkiem zarządu Towarzystwa Dziedzictwa Aspazji (A''spazijas mantojuma biedrība'')<ref>[http://www.cvk.lv/cgi-bin/wdbcgiw/base/komisijas2010.CVKAND10.kandid2?NR1=7&cbutton=69227139216 Serwis CKW – Ankieta 2010]</ref>. Od 1988 działa w Związku Architektów (''Arhitektu savienība'')<ref>[http://www.makslinieki.lv/profile/715/ ''Inese Aizstrauta''], makslinieki.lv [dostęp: 1 lipca 2011]</ref>.

Zamężna, ma córkę.

== Zobacz też ==
[[Jūrmalgeita]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.zp.lv/faili/Inese_Aizstrauta_CV_2011.pdf Curriculum vitae na stronie Łotewskiej Partii Zielonych] {{lang|lv}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://titania.saeima.lv/personal/deputati/saeima10_depweb_public.nsf/0/66DC8C2ACB454021C22577BC0021BAD3?OpenDocument&lang=LV Strona sejmowa posłanki na Sejm X kadencji] {{lang|lv}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Aizstrauta, Inese}}
[[Kategoria:Ludzie związani z Jurmałą]]
[[Kategoria:Łotewscy burmistrzowie]]
[[Kategoria:Politycy Łotewskiej Partii Zielonych]]
[[Kategoria:Politycy Nowej Ery]]
[[Kategoria:Posłowie do Saeimy]]
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Ryskiego Uniwersytetu Technicznego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1957]]

title: Inese Aizstrauta

Okres: od 23 stycznia 2014

Przynależność polityczna: Związek Zielonych i Rolników – Łotewska Partia Zielonych

Poprzednik: Jānis Dūklavs


text:
# Holger Sumelius
Holger Rafael Sumelius (ur. 28 grudnia 1901 w Tampere, zm. 6 grudnia 1977 w Helsinkach) – fiński żeglarz, olimpijczyk.
W regatach rozegranych podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 1936 wystąpił w klasie 6 metrów zajmując 7. pozycję. Załogę jachtu Lyn tworzyli również Curt Mattson, Yngve Pacius, Ragnar Stenbäck i Lars-Gunnar Winqvist.
Brat Oscara Sumeliusa, również żeglarza-olimpijczyka.

title: Holger Sumelius

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Holger Sumelius
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = żeglarstwo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     = Holger Rafael Sumelius
 |data urodzenia            = 28 grudnia 1901
 |miejsce urodzenia         = [[Tampere]]
 |data śmierci              = 6 grudnia 1977
 |miejsce śmierci           = [[Helsinki]]
 |obywatelstwo              = [[Finlandia]]
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      = NJK
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Holger Rafael Sumelius''' (ur. [[28 grudnia]] [[1901]] w [[Tampere]], zm. [[6 grudnia]] [[1977]] w [[Helsinki|Helsinkach]]) – [[Finlandia|fiński]] [[Żeglarstwo|żeglarz]], olimpijczyk.

W [[Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936|regatach]] rozegranych podczas [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1936|Letnich Igrzysk Olimpijskich 1936]] wystąpił w [[Żeglarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936 – klasa 6 metrów|klasie 6 metrów]] zajmując 7. pozycję. Załogę jachtu ''Lyn'' tworzyli również [[Curt Mattson]], [[Yngve Pacius]], [[Ragnar Stenbäck]] i [[Lars-Gunnar Winqvist]].

Brat [[Oscar Sumelius|Oscara Sumeliusa]], również żeglarza-olimpijczyka.

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę|url = http://www.olympedia.org/athletes/63809|tytuł = Holger Sumelius @ olympedia.org|data dostępu = 2022-02-01|opublikowany = olympedia.org|język = en|archiwum = http://web.archive.org/web/20210401085203/http://www.olympedia.org/athletes/63809|zarchiwizowano = 2021-04-01}}

{{SORTUJ:Sumelius, Holger}}
[[Kategoria:Fińscy żeglarze sportowi]]
[[Kategoria:Fińscy olimpijczycy (Berlin 1936)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Tampere]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1901]]
[[Kategoria:Zmarli w 1977]]
[[Kategoria:Żeglarze sportowi na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936]]

title: · Holger Sumelius

Pełne imię i nazwisko: Holger Rafael Sumelius

Data i miejsce urodzenia: 28 grudnia 1901 · Tampere

Data i miejsce śmierci: 6 grudnia 1977 · Helsinki

Obywatelstwo: Finlandia

Klub: NJK


text:
# Nuno Isidro Nunes Cordeiro
Nuno Isidro Nunes Cordeiro (ur. 8 września 1964 w Torres Vedras) – portugalski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy Patriarchatu Lizbony od 2024.

## Życiorys
Święcenia kapłańskie otrzymał 1 lipca 1990 i został inkardynowany do Patriarchatu Lizbony. Przez kilka lat pracował jako duszpasterz parafialny. Od 1998 był ojcem duchownym w lizbońskich seminariach. W 2011 został także wikariuszem generalnym patriarchatu.
14 czerwca 2024 papież Franciszek mianował go biskupem pomocniczym Lizbony, ze stolicą tytularną Sebarga.
21 lipca 2024 otrzymał święcenia biskupie w  Klasztorze Hieronimitów w Lizbonie. Udzielił mu ich patriarcha Lizbony, arcybiskup Rui Valério. Jako dewizę biskupią przyjął słowa Gratis accepistis, gratis date (Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie) (Mt 10,18).

title: Nuno Isidro Nunes Cordeiro

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Nuno Isidro Nunes Cordeiro
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    = Biskup tytularny Sebargi
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     = Coat of arms of Nuno Isidro Nunes Cordeiro.svg
 |dewiza                   = Gratis accepistis, gratis date
 |dewiza - j. polski       = Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie
 |kraj działania           = [[Portugalia]]
 |data urodzenia           = 8 września 1964
 |miejsce urodzenia        = [[Torres Vedras]]
 |data śmierci             =
 |miejsce śmierci          =
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = Biskup pomocniczy Patriarchatu Lizbony
 |1. funkcja - okres       = od 2024
 |2. funkcja               =
 |2. funkcja - okres       =
 |wyznanie                 = [[katolicyzm]]
 |kościół                  = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja             =
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           =
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 1 lipca 1990
 |data nominacji           = 14 czerwca 2024
 |data sakry               = 21 lipca 2024
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              =
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 21 lipca 2024
 |miejscowość konsekracji   = [[Lizbona]]
 |miejsce konsekracji       = [[Klasztor Hieronimitów]]
 |konsekrator               = [[Rui Valério]]
 |współkonsekratorzy        = [[Manuel Clemente]]<br/>[[José Tolentino Mendonça]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
}}
'''Nuno Isidro Nunes Cordeiro''' (ur. [[8 września]] [[1964]] w [[Torres Vedras]]) – [[Portugalia|portugalski]] duchowny [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]], biskup pomocniczy [[Patriarchat Lizbony|Patriarchatu Lizbony]] od 2024.

== Życiorys ==
[[Sakrament święceń|Święcenia kapłańskie]] otrzymał 1 lipca 1990 i został inkardynowany do Patriarchatu Lizbony. Przez kilka lat pracował jako duszpasterz parafialny. Od 1998 był ojcem duchownym w lizbońskich seminariach{{r|sala}}. W 2011 został także wikariuszem generalnym patriarchatu<ref name=":0">{{Cytuj stronę | url = https://www.patriarcado-lisboa.pt/site/index.php?cont_=40&id=1092&tem=205 | tytuł = Decreto de Nomeaçao do Cónego Nuno Isidro como Vigário-Geral | opublikowany = [[Patriarchat Lizbony]] | data = 2011-10-12 | język = pt | data dostępu = 2024-06-15}}</ref>.

14 czerwca 2024 [[poczet papieży|papież]] [[Franciszek (papież)|Franciszek]] mianował go [[biskup pomocniczy|biskupem pomocniczym]] [[Patriarchat Lizbony|Lizbony]], ze stolicą tytularną ''[[Sebarga]]''<ref name="sala">{{Cytuj stronę| url= https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2024/06/14/0503/01032.html | tytuł= Nomina di Vescovi Ausiliari del Patriarcato di Lisboa (Portogallo) | opublikowany= vatican.va | data= 2024-06-14 | język=it | data dostępu= 2024-06-14}}</ref>.

21 lipca 2024 otrzymał [[Sakra|święcenia biskupie]] w  [[Klasztor Hieronimitów|Klasztorze Hieronimitów]] w [[Lizbona|Lizbonie.]] Udzielił mu ich [[Biskupi i patriarchowie Lizbony|patriarcha Lizbony]], arcybiskup [[Rui Valério]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Ordenações Episcopais e imposição do Pálio decorrem neste Domingo, nos Jerónimos |data dostępu = 2024-07-21 |opublikowany = Patriarcado de Lisboa |url = https://www.patriarcado-lisboa.pt/site/index.php?id=12274 |język = pt}}</ref>. Jako dewizę biskupią przyjął słowa Gratis accepistis, gratis date (Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie) (Mt 10,18)<ref name=":0" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{catholic-hierarchy |typ = biskup |id = bnuncor |tytuł = Nuno Isidro Nunes Cordeiro |data dostępu = 2024-06-14}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Cordeiro, Nuno}}
[[Kategoria:Portugalscy biskupi katoliccy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1964]]

title: Nuno Isidro Nunes Cordeiro

Herb duchownego: Gratis accepistis, gratis date · Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie

Kraj działania: Portugalia

Data i miejsce urodzenia: 8 września 1964 · Torres Vedras

Wyznanie: katolicyzm

Prezbiterat: 1 lipca 1990

Nominacja biskupia: 14 czerwca 2024

title: Sukcesja apostolska

Miejscowość: Lizbona

Miejsce: Klasztor Hieronimitów

Konsekrator: Rui Valério

Współkonsekratorzy: Manuel Clemente · José Tolentino Mendonça