text:
# Anna Krepsztul
Anna Krepsztul (ur. 20 lutego 1932 we wsi Taboryszki, zm. 12 października 2007 tamże) – litewska malarka ludowa polskiej narodowości.

## Życiorys
Urodziła się jako córka Stanisława i Józefy z domu Ormowskich. Już w wieku 10 lat zachorowała na osteoporozę i gruźlicę kości powodujące ich łamliwość. W ciągu 70 lat artystka doznała 72 złamań kości, dodatkowo borykając się z cukrzycą i chorobą serca.
Pierwszych  lekcji malarstwa udzielał córce Stanisław Krepsztul – rzeźbiarz amator. Z przyczyn zdrowotnych Annie Krepsztul udało się zdać jedynie tak zwaną małą maturę, nigdy nie pobierała nauk w szkole plastycznej. Od 4 do 6 miesięcy rocznie artystka spędzała w szpitalach z powodu kolejnych licznych złamań kości. Po śmierci rodziców artystką zaopiekowała się siostra, Danuta Mołoczko, pomagając w codziennych pracach domowych. Przez ostatnie 20 lat życia artystka poruszała się wyłącznie na wózku inwalidzkim.
Po raz pierwszy wystawa prac artystki miała miejsce w 1949, w Wilnie, a kolejna wystawa odbyła się dopiero w 1985, w Stowarzyszeniu Twórców Ludowych w Wilnie.
W 2002 została odznaczona Medalem Polonia Mater Nostra Est.
22 czerwca 2005 Anna Krepsztul i  prof. Andrzej Stelmachowski zostali – jako pierwsi w historii – wyróżnieni tytułem Honorowego Obywatela Rejonu Solecznickiego. Artystka sama nie była obecna na uroczystościach z powodu kolejnego pobytu w szpitalu.
Artystka była autorką około 3500 prac, w tym obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej z 1987, przekazanego w darze papieżowi Janowi Pawłowi II, za który otrzymała od niego list z podziękowaniem i błogosławieństwem. W 1993 w Kościele Ducha Świętego w Wilnie ks. Dariusz Stańczyk przekazał papieżowi kolejny dar od artystki, haftowany jedwabnymi nićmi obraz Matki Boskiej Bolesnej. Anna Krepsztul planowała sama przekazać obraz, jednak stanęło jej na przeszkodzie kolejne złamanie kości, tym razem kręgosłupa.
Zmarła 12 października 2007 w rodzinnych Taboryszkach na Wileńszczyźnie, gdzie została pochowana 14 października na miejscowym cmentarzu. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył bp Juozas Tunaitis. Pomnik na jej grobie wykonała Jadwiga Szczykowska-Załęska.
Obrazy artystki znajdują się w zbiorach prywatnych oraz galeriach, między innymi w Polsce, Litwie, USA, Anglii, Niemczech, Francji, Australii i Kanadzie, a także zdobią  kościoły w Rostowie nad Donem, Witebsku na Białorusi oraz kanadyjskim Wilnie (obraz Bożego Miłosierdzia). W 1995 odbyła się w Chicago wystawa prac artystki, a środki uzyskane podczas aukcji zostały przekazane na pomoc Uniwersytetowi Polskiemu w Wilnie i kościołowi w Onżadowie.

title: Anna Krepsztul

wikitext:
'''Anna Krepsztul''' (ur. [[20 lutego]] [[1932]] we wsi [[Taboryszki]], zm. [[12 października]] [[2007]] tamże) – [[Litwa|litewska]] malarka ludowa polskiej narodowości.

== Życiorys ==
Urodziła się jako córka Stanisława i Józefy z domu Ormowskich. Już w wieku 10 lat zachorowała na [[osteoporoza|osteoporozę]] i [[gruźlica człowieka|gruźlicę kości]] powodujące ich łamliwość. W ciągu 70 lat artystka doznała 72 złamań kości, dodatkowo borykając się z [[cukrzyca|cukrzycą]] i chorobą serca.

Pierwszych  lekcji malarstwa udzielał córce Stanisław Krepsztul – rzeźbiarz amator. Z przyczyn zdrowotnych Annie Krepsztul udało się zdać jedynie tak zwaną [[Egzamin gimnazjalny|małą maturę]], nigdy nie pobierała nauk w szkole plastycznej. Od 4 do 6 miesięcy rocznie artystka spędzała w szpitalach z powodu kolejnych licznych złamań kości. Po śmierci rodziców artystką zaopiekowała się siostra, Danuta Mołoczko, pomagając w codziennych pracach domowych. Przez ostatnie 20 lat życia artystka poruszała się wyłącznie na wózku inwalidzkim.

Po raz pierwszy wystawa prac artystki miała miejsce w 1949, w [[Wilno|Wilnie]], a kolejna wystawa odbyła się dopiero w 1985, w Stowarzyszeniu Twórców Ludowych w Wilnie.

W 2002 została odznaczona [[Polonia Mater Nostra Est|Medalem Polonia Mater Nostra Est]].

22 czerwca 2005 Anna Krepsztul i  prof. [[Andrzej Stelmachowski]] zostali – jako pierwsi w historii – wyróżnieni tytułem Honorowego Obywatela [[Rejon solecznicki|Rejonu Solecznickiego]]. Artystka sama nie była obecna na uroczystościach z powodu kolejnego pobytu w szpitalu.

Artystka była autorką około 3500 prac, w tym obrazu [[Ostra Brama w Wilnie#Obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej|Matki Boskiej Ostrobramskiej]] z 1987, przekazanego w darze papieżowi [[Jan Paweł II|Janowi Pawłowi II]], za który otrzymała od niego list z podziękowaniem i błogosławieństwem. W 1993 w Kościele Ducha Świętego w Wilnie ks. Dariusz Stańczyk przekazał papieżowi kolejny dar od artystki, haftowany jedwabnymi nićmi obraz Matki Boskiej Bolesnej. Anna Krepsztul planowała sama przekazać obraz, jednak stanęło jej na przeszkodzie kolejne złamanie kości, tym razem kręgosłupa.

Zmarła 12 października 2007 w rodzinnych Taboryszkach na Wileńszczyźnie, gdzie została pochowana 14 października na miejscowym cmentarzu. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył bp Juozas Tunaitis. Pomnik na jej grobie wykonała [[Jadwiga Szczykowska-Załęska]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://sztukapubliczna.wordpress.com/2013/06/20/pomnik-ks-jerzego-popieluszki/ | tytuł = Pomnik księdza Jerzego Popiełuszki | opublikowany = sztukapubliczna.wordpress.com | data dostępu = 2018-03-17}}</ref>.

Obrazy artystki znajdują się w zbiorach prywatnych oraz galeriach, między innymi w [[Polska|Polsce]], Litwie, [[Stany Zjednoczone|USA]], [[Anglia|Anglii]], [[Niemcy|Niemczech]], [[Francja|Francji]], [[Australia|Australii]] i [[Kanada|Kanadzie]], a także zdobią  kościoły w [[Rostów nad Donem|Rostowie nad Donem]], [[Witebsk]]u na [[Białoruś|Białorusi]] oraz kanadyjskim Wilnie (obraz Bożego Miłosierdzia). W 1995 odbyła się w [[Chicago]] wystawa prac artystki, a środki uzyskane podczas aukcji zostały przekazane na pomoc [[Uniwersytet Polski w Wilnie|Uniwersytetowi Polskiemu w Wilnie]] i kościołowi w Onżadowie.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.tygodnik.lt/200526/wiesci2.html Artykuł ”Pierwsi Honorowi Obywatele” w  ”Tygodniku Wileńszczyzny”]
* [http://www.tygodnik.lt/200742/wiesci1.html Artykuł ”Odeszła Anna Krepsztul” w  ”Tygodniku Wileńszczyzny”]
* [http://www.salcininkai.lt/index.php/pl/rajonas/garbe/krepstul/ Informacje o Annie Krepsztul na stronie Samorządu Rejonu Solecznickiego]
* [http://www.kurierwilenski.lt/index-article.php?subaction=showfull&id=1192478069&archive=&start_from=&ucat=2&ktgr=2 Artykuł ”Anna Krepsztul - męczennica i święta” w ”Kurierze Wileńśkim”]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Krepsztu, Anna}}
[[Kategoria:Polacy na Litwie]]
[[Kategoria:Litewscy malarze]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Polonia Mater Nostra Est]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1932]]
[[Kategoria:Zmarli w 2007]]


text:
# Juha Pasoja
Juha Pasoja (ur. 16 listopada 1976 w Kemi) – piłkarz fiński grający na pozycji środkowego obrońcy. Od 2010 roku jest piłkarzem klubu JJK Jyväskylä.

## Kariera klubowa
Karierę piłkarską Pasoja rozpoczął w klubie Kotkan TP z miasta Kotka. W 1997 roku awansował do kadry pierwszej drużyny i wówczas zadebiutował w niej w rozgrywkach drugiej ligi fińskiej. W 1998 roku awansował z nim do pierwszej ligi fińskiej. W 2000 roku odszedł do Jazz Pori. W klubie tym występował przez dwa sezony w pierwszej lidze.
Z kolei w 2002 roku Pasoja odszedł do Haki. W 2002 roku osiągnął swój pierwszy sukces z tym klubem, gdy zdobył Puchar Finlandii. W 2004 roku wywalczył z Haką mistrzostwo Finlandii, a w 2005 roku ponownie zdobył krajowy puchar.
W 2006 roku Pasoja wyjechał do Norwegii i został piłkarzem zespołu Hamarkameratene. W pierwszej lidze norweskiej zadebiutował 9 kwietnia 2006 w zremisowanym 0:0 domowym meczu z Vikingiem. Na koniec 2006 roku spadł z Ham-Kam do drugiej ligi, a w 2007 roku powrócił do pierwszej, w której grał także w 2008 roku. W 2009 roku ponownie występował z Ham-Kam w drugiej lidze Norwegii.
W 2010 roku Pasoja wrócił do Finlandii i został piłkarzem klubu JJK Jyväskylä. Zadebiutował w nim 23 kwietnia 2010 w meczu z Tampere United.
| Sezon | Klub          | Kraj      | Rozgrywki     | Mecze | Bramki |
| ----- | ------------- | --------- | ------------- | ----- | ------ |
| 1997  | Kotkan TP     | Finlandia | Ykkönen       | 22    | 5      |
| 1998  | Kotkan TP     | Finlandia | Ykkönen       | 23    | 2      |
| 1999  | Kotkan TP     | Finlandia | Veikkausliiga | 25    | 7      |
| 2000  | Jazz Pori     | Finlandia | Veikkausliiga | 22    | 6      |
| 2001  | Jazz Pori     | Finlandia | Veikkausliiga | 30    | 5      |
| 2002  | FC Haka       | Finlandia | Veikkausliiga | 26    | 1      |
| 2003  | FC Haka       | Finlandia | Veikkausliiga | 25    | 5      |
| 2004  | FC Haka       | Finlandia | Veikkausliiga | 16    | 2      |
| 2005  | FC Haka       | Finlandia | Veikkausliiga | 25    | 1      |
| 2006  | Ham-Kam       | Norwegia  | Tippeligaen   | 23    | 4      |
| 2007  | Ham-Kam       | Norwegia  | Adeccoligaen  | 25    | 9      |
| 2008  | Ham-Kam       | Norwegia  | Tippeligaen   | 17    | 2      |
| 2009  | Ham-Kam       | Norwegia  | Adeccoligaen  | 19    | 4      |
| 2010  | JJK Jyväskylä | Finlandia | Veikkausliiga | 24    | 1      |
| 2011  | JJK Jyväskylä | Finlandia | Veikkausliiga |       |        |

## Kariera reprezentacyjna
W reprezentacji Finlandii Pasoja zadebiutował 16 listopada 2003 roku w wygranym 2:1 towarzyskim spotkaniu z Hondurasem. W kadrze narodowej od 2003 do 2008 rozegrał 15 meczów.
| Mecze i gole w reprezentacji | Mecze i gole w reprezentacji | Mecze i gole w reprezentacji | Mecze i gole w reprezentacji | Mecze i gole w reprezentacji | Mecze i gole w reprezentacji | Mecze i gole w reprezentacji |
| #                            | Data                         | Stadion                      | Rywal                        | Wynik                        | Gol                          | Rozgrywki                    |
| 2003                         | 2003                         | 2003                         | 2003                         | 2003                         | 2003                         | 2003                         |
| ---------------------------- | ---------------------------- | ---------------------------- | ---------------------------- | ---------------------------- | ---------------------------- | ---------------------------- |
| 1.                           | 16.11.2003                   | Houston, Stany Zjednoczone   | Honduras                     | 2:1                          | 0                            | towarzyski                   |
| 2.                           | 19.11.2003                   | San José, Kostaryka          | Kostaryka                    | 1:2                          | 0                            | towarzyski                   |
| 2004                         |                              |                              |                              |                              |                              |                              |
| 3.                           | 01.12.2004                   | Manama, Bahrajn              | Bahrajn                      | 2:1                          | 0                            | towarzyski                   |
| 4.                           | 03.12.2004                   | Manama, Bahrajn              | Oman                         | 0:0                          | 0                            | towarzyski                   |
| 2005                         |                              |                              |                              |                              |                              |                              |
| 5.                           | 09.02.2005                   | Nikozja, Cypr                | Cypr                         | 2:1                          | 0                            | towarzyski                   |
| 6.                           | 12.11.2005                   | Helsinki, Finlandia          | Estonia                      | 2:2                          | 0                            | towarzyski                   |
| 2006                         |                              |                              |                              |                              |                              |                              |
| 7.                           | 21.01.2006                   | Rijad, Arabia Saudyjska      | Arabia Saudyjska             | 1:1                          | 0                            | towarzyski                   |
| 8.                           | 25.01.2006                   | Rijad, Arabia Saudyjska      | Korea Południowa             | 0:1                          | 0                            | towarzyski                   |
| 9.                           | 18.02.2006                   | Shizuoka, Japonia            | Japonia                      | 0:2                          | 0                            | towarzyski                   |
| 10.                          | 28.02.2006                   | Larnaka, Cypr                | Kazachstan                   | 0:0                          | 0                            | towarzyski                   |
| 11.                          | 25.05.2006                   | Göteborg, Szwecja            | Szwecja                      | 0:0                          | 0                            | towarzyski                   |
| 12.                          | 16.08.2006                   | Helsinki, Finlandia          | Irlandia Północna            | 1:2                          | 0                            | towarzyski                   |
| 2008                         |                              |                              |                              |                              |                              |                              |
| 13.                          | 06.02.2008                   | Nikozja, Cypr                | Grecja                       | 1:2                          | 0                            | towarzyski                   |
| 14.                          | 26.03.2008                   | Sofia, Bułgaria              | Bułgaria                     | 1:2                          | 0                            | towarzyski                   |
| 15.                          | 29.05.2008                   | Duisburg, Niemcy             | Turcja                       | 0:2                          | 0                            | towarzyski                   |

wikiname: plwiki

title: Juha Pasoja

in_language: pl

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Juha Pasoja
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Juha Pasoja.jpg
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 16 listopada 1976
 |miejsce urodzenia       = [[Kemi]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 187 cm
 |pozycja                 = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    = [[JJK Jyväskylä]]
 |numer w klubie          = 5
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1997–1999 ! [[KTP Kotka|Kotkan TP]]     ! 70 ! 14
! 2000–2001 ! [[Jazz Pori]]               ! 59 !  9
! 2002–2005 ! [[FC Haka]]                 ! 92 ! 10
! 2006–2009 ! [[Hamarkameratene|Ham-Kam]] ! 84 ! 19
! 2010–     ! [[JJK Jyväskylä]]           ! 24 !  1
 |data seniorzy           = 3 kwietnia 2011
 |kariera reprezentacyjna = ! 2003–2008 ! {{Reprezentacja|FIN|pn}} ! 15 ! 0
 |data reprezentacja      = 3 kwietnia 2011
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Juha Pasoja''' (ur. [[16 listopada]] [[1976]] w [[Kemi]]) – [[piłkarz]] [[Finlandia|fiński]] grający na pozycji środkowego [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]]. Od 2010 roku jest piłkarzem klubu [[JJK Jyväskylä]].

== Kariera klubowa ==
Karierę piłkarską Pasoja rozpoczął w klubie [[KTP Kotka|Kotkan TP]] z miasta [[Kotka (Finlandia)|Kotka]]. W 1997 roku awansował do kadry pierwszej drużyny i wówczas zadebiutował w niej w rozgrywkach [[Ykkönen|drugiej ligi fińskiej]]. W 1998 roku awansował z nim do [[Veikkausliiga|pierwszej ligi fińskiej]]. W 2000 roku odszedł do [[Jazz Pori]]. W klubie tym występował przez dwa sezony w pierwszej lidze.

Z kolei w 2002 roku Pasoja odszedł do [[FC Haka|Haki]]. W 2002 roku osiągnął swój pierwszy sukces z tym klubem, gdy zdobył [[Puchar Finlandii w piłce nożnej|Puchar Finlandii]]. W 2004 roku wywalczył z Haką mistrzostwo Finlandii, a w 2005 roku ponownie zdobył krajowy puchar.

W 2006 roku Pasoja wyjechał do [[Norwegia|Norwegii]] i został piłkarzem zespołu [[Hamarkameratene]]. W [[Tippeligaen|pierwszej lidze norweskiej]] zadebiutował 9 kwietnia 2006 w zremisowanym 0:0 domowym meczu z [[Viking FK|Vikingiem]]. Na koniec 2006 roku spadł z Ham-Kam do [[1. divisjon norweska w piłce nożnej|drugiej ligi]], a w 2007 roku powrócił do pierwszej, w której grał także w 2008 roku. W 2009 roku ponownie występował z Ham-Kam w drugiej lidze Norwegii.

W 2010 roku Pasoja wrócił do Finlandii i został piłkarzem klubu [[JJK Jyväskylä]]. Zadebiutował w nim 23 kwietnia 2010 w meczu z [[Tampere United]].

{| class="wikitable" style=font-size:90%
! Sezon
! Klub
! Kraj
! Rozgrywki
! Mecze
! Bramki
 |-
 | 1997
 | [[KTP Kotka|Kotkan TP]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Ykkönen]]
 | 22
 | 5
 |-
 | 1998
 | [[KTP Kotka|Kotkan TP]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Ykkönen]]
 | 23
 | 2
 |-
 | 1999
 | [[KTP Kotka|Kotkan TP]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 25
 | 7
 |-
 | 2000
 | [[Jazz Pori]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 22
 | 6
 |-
 | 2001
 | [[Jazz Pori]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 30
 | 5
 |-
 | 2002
 | [[FC Haka]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 26
 | 1
 |-
 | 2003
 | [[FC Haka]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 25
 | 5
 |-
 | 2004
 | [[FC Haka]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 16
 | 2
 |-
 | 2005
 | [[FC Haka]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 25
 | 1
 |-
 | 2006
 | [[Hamarkameratene|Ham-Kam]]
 | {{państwoL|NOR}}
 | [[Tippeligaen]]
 | 23
 | 4
 |-
 | 2007
 | [[Hamarkameratene|Ham-Kam]]
 | {{państwoL|NOR}}
 | [[1. divisjon norweska w piłce nożnej|Adeccoligaen]]
 | 25
 | 9
 |-
 | 2008
 | [[Hamarkameratene|Ham-Kam]]
 | {{państwoL|NOR}}
 | [[Tippeligaen]]
 | 17
 | 2
 |-
 | 2009
 | [[Hamarkameratene|Ham-Kam]]
 | {{państwoL|NOR}}
 | [[1. divisjon norweska w piłce nożnej|Adeccoligaen]]
 | 19
 | 4
 |-
 | 2010
 | [[JJK Jyväskylä]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 | 24
 | 1
 |-
 | 2011
 | [[JJK Jyväskylä]]
 | {{państwoL|FIN}}
 | [[Veikkausliiga]]
 |
 |
 |-
 |}

== Kariera reprezentacyjna ==
W [[Reprezentacja Finlandii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Finlandii]] Pasoja zadebiutował 16 listopada 2003 roku w wygranym 2:1 towarzyskim spotkaniu z [[Reprezentacja Hondurasu w piłce nożnej mężczyzn|Hondurasem]]. W kadrze narodowej od 2003 do 2008 rozegrał 15 meczów.

{| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size:90%"
|-
!colspan="7"|'''Mecze i gole w reprezentacji'''
|-
! # !! Data !! Stadion !! Rywal !! Wynik !! Gol !! Rozgrywki
|-
!colspan="7"|'''2003'''
|-
| 1. || 16.11.2003 || [[Houston]], [[Stany Zjednoczone]] || {{reprezentacja|HND|pn}} || 2:1 || 0 || towarzyski
|-
| 2. || 19.11.2003 || [[San José]], [[Kostaryka]] || {{reprezentacja|CRI|pn}} || 1:2 || 0 || towarzyski
|-
!colspan="7"|'''2004'''
|-
| 3. || 01.12.2004 || [[Manama]], [[Bahrajn]] || {{reprezentacja|BHR|pn}} || 2:1 || 0 || towarzyski
|-
| 4. || 03.12.2004 || [[Manama]], [[Bahrajn]] || {{reprezentacja|OMN|pn}} || 0:0 || 0 || towarzyski
|-
!colspan="7"|'''2005'''
|-
| 5. || 09.02.2005 || [[Nikozja]], [[Cypr]] || {{reprezentacja|CYP|pn}} || 2:1 || 0 || towarzyski
|-
| 6. || 12.11.2005 || [[Helsinki]], [[Finlandia]] || {{reprezentacja|EST|pn}} || 2:2 || 0 || towarzyski
|-
!colspan="7"|'''2006'''
|-
| 7. || 21.01.2006 || [[Rijad]], [[Arabia Saudyjska]] || {{reprezentacja|SAU|pn}} || 1:1 || 0 || towarzyski
|-
| 8. || 25.01.2006 || [[Rijad]], [[Arabia Saudyjska]] || {{reprezentacja|KOR|pn}} || 0:1 || 0 || towarzyski
|-
| 9. || 18.02.2006 || [[Shizuoka]], [[Japonia]] || {{reprezentacja|JPN|pn}} || 0:2 || 0 || towarzyski
|-
| 10. || 28.02.2006 || [[Larnaka]], [[Cypr]] || {{reprezentacja|KAZ|pn}} || 0:0 || 0 || towarzyski
|-
| 11. || 25.05.2006 || [[Göteborg]], [[Szwecja]] || {{reprezentacja|SWE|pn}} || 0:0 || 0 || towarzyski
|-
| 12. || 16.08.2006 || [[Helsinki]], [[Finlandia]] || {{reprezentacja|NIR|pn}} || 1:2 || 0 || towarzyski
|-
!colspan="7"|'''2008'''
|-
| 13. || 06.02.2008 || [[Nikozja]], [[Cypr]] || {{reprezentacja|GRC|pn}} || 1:2 || 0 || towarzyski
|-
| 14. || 26.03.2008 || [[Sofia]], [[Bułgaria]] || {{reprezentacja|BGR|pn}} || 1:2 || 0 || towarzyski
|-
| 15. || 29.05.2008 || [[Duisburg]], [[Niemcy]] || {{reprezentacja|TUR|pn}} || 0:2 || 0 || towarzyski
|-
|}

== Bibliografia ==
* {{NFT|p|2465}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.palloliitto.fi/maajoukkueet/miesten_a-maajoukkue/pelaajat/pasoja_juha/ | tytuł = Profil reprezentacyjny zawodnika | opublikowany = palloliitto.fi | archiwum = https://web.archive.org/web/20090202093340/http://www.palloliitto.fi/maajoukkueet/miesten_a-maajoukkue/pelaajat/pasoja_juha/ | zarchiwizowano = 2009-02-02}} {{lang|fi}}

{{SORTUJ:Pasoja, Juha}}
[[Kategoria:Reprezentanci Finlandii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze FC Haka]]
[[Kategoria:Piłkarze Hamarkameratene]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1976]]
[[Kategoria:Piłkarze Jazz Pori]]
[[Kategoria:Piłkarze Kotkan Työväen Palloilijat]]
[[Kategoria:Piłkarze JJK Jyväskylä]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kemi]]

title: · Juha Pasoja

Data i miejsce urodzenia: 16 listopada 1976 · Kemi

Pozycja: obrońca

Klub: JJK Jyväskylä

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Kotkan TP · 70 · (14)

Jazz Pori · 59 · (9)

FC Haka · 92 · (10)

Ham-Kam · 84 · (19)

JJK Jyväskylä · 24 · (1)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Finlandia · 15 · (0)


text:
# Frank luksemburski
Frank luksemburski – jednostka monetarna Luksemburga, będąca w obiegu w latach 1854–2002, zastąpiona przez euro. 1 frank luksemburski był równy 100 centymom.

## Historia
Frank luksemburski został wprowadzony w 1854 i był powiązany z frankiem belgijskim. W 1940 r. po zajęciu Luksemburga przez Niemcy, frank został zastąpiony przez reichsmarkę. W 1944 r. ponownie wprowadzono franka luksemburskiego, który znów został powiązany z frankiem belgijskim.

title: Frank luksemburski

wikitext:
{{Waluta infobox
 |nazwa            = Frank luksemburski
 |nazwa oryginalna =
 |grafika          = Lussemburgo 5 franchi.JPG
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |kod ISO          = LUF
 |symbol           = fr. lub F − escudo<br />c. − centym
 |państwo          = Luksemburg
 |lata w obiegu    =
 |bank centralny   = [[Baque Centrale du Luxembourg]]
 |mennica          =
 |poziom inflacji  =
 |podział          = 1 frank = 100 centymów
 |banknoty         = 100F, 1000F, 5000F
 |monety           = 25 c., 1F, 20F, 50F
 |commons          = Category:Coins of Luxembourg
}}
'''Frank luksemburski''' – [[Waluta|jednostka monetarna]] [[Luksemburg]]a, będąca w obiegu w latach [[1854]]–[[2002]], zastąpiona przez [[euro]]. 1 frank luksemburski był równy 100 [[centym]]om.

== Historia ==
Frank luksemburski został wprowadzony w 1854 i był powiązany z [[Frank belgijski|frankiem belgijskim]]. W 1940 r. po zajęciu Luksemburga przez Niemcy, frank został zastąpiony przez [[reichsmark]]ę. W 1944 r. ponownie wprowadzono franka luksemburskiego, który znów został powiązany z frankiem belgijskim.

== Zobacz też ==
* [[frank]]

[[Kategoria:Waluty zastąpione przez euro]]
[[Kategoria:Gospodarka Luksemburga]]
[[Kategoria:Frank (waluta)]]
[[Kategoria:Historia Luksemburga]]

title: Frank luksemburski

Kod ISO 4217: LUF

Symbol: fr. lub F − escudo · c. − centym

Państwo: Luksemburg

Bank centralny: Baque Centrale du Luxembourg

Podział: 1 frank = 100 centymów


text:
# Pięść wojownika
Pięść wojownika (ang. Fist of the Warrior, dawniej znany jako Lesser of Three Evils) – amerykański film sensacyjny z 2009 roku oparty na scenariuszu i reżyserii Wayne'a A. Kennedy'ego. Wyprodukowany przez Lionsgate.

## Opis fabuły
Płatny zabójca Lee Choe (Ho-Sung Pak) pracuje na zlecenie gangstera, Johna Lowe. Gdy zakochuje się w Sarah, postanawia wówczas zmienić swoje życie. Szef chce się go pozbyć. Grupa zabójców napada na zakochanych. Sarah ginie. Odtąd celem Lee staje się zemsta na Johnie.

## Obsada
- Ho-Sung Pak jako Lee Choe
- Peter Greene jako John Lowe
- Roger Guenveur Smith jako detektyw Craig Barnes
- Robin Paul jako Sarah Reeves
- Sherilyn Fenn jako Katie Barnes
- Rosa Blasi jako kobieta w czerni
- Antonio Fargas jako ojciec Riley
- Ed Marinaro jako Raymond Miles
- Michael Dorn jako Arnold Denton
- A Martinez jako Anthony Black
- Brian Thompson jako Max
- Isaac C. Singleton Jr. jako Frank
- Lara Phillips jako Jenny Reeves
- Marina Sirtis jako Mary
- Gina St. John jako detektyw Georgette Wilson

i inni.

title: Pięść wojownika

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł            = Pięść wojownika
 |oryginalny tytuł = Fist of the Warrior
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |alt grafiki      =
 |gatunek          = sensacyjny
 |rok produkcji    =
 |data premiery    = 4 czerwca 2009
 |kraj produkcji   = [[Stany Zjednoczone]]
 |język            = [[język angielski|angielski]]
 |czas trwania     = 88 minut
 |reżyseria        = [[Wayne A. Kennedy]]
 |scenariusz       = [[Wayne A. Kennedy]]
 |główne role      = [[Ho-Sung Pak]]
[[Peter Greene]]
[[Roger Guenveur Smith]]
[[Robin Paul]]
[[Sherilyn Fenn]]
 |muzyka           = [[Nathan Lanier]]
 |zdjęcia          = [[Max Da-Yung Wang]]
 |scenografia      =
 |kostiumy         =
 |montaż           =
 |produkcja        =
 |wytwórnia        = Catchlight Films
 |dystrybucja      = Lionsgate
 |budżet           =
 |przychody brutto =
 |poprzednik       =
 |kontynuacja      =
 |nagrody          =
 |commons          =
 |wikicytaty       =
 |www              =
}}
'''Pięść wojownika''' ([[język angielski|ang.]] ''Fist of the Warrior'', dawniej znany jako ''Lesser of Three Evils'') – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] film sensacyjny z [[2009 w filmie|2009]] roku oparty na scenariuszu i reżyserii Wayne'a A. Kennedy'ego. Wyprodukowany przez Lionsgate.

== Opis fabuły ==
Płatny zabójca Lee Choe ([[Ho-Sung Pak]]) pracuje na zlecenie gangstera, Johna Lowe. Gdy zakochuje się w Sarah, postanawia wówczas zmienić swoje życie. Szef chce się go pozbyć. Grupa zabójców napada na zakochanych. Sarah ginie. Odtąd celem Lee staje się zemsta na Johnie.

== Obsada ==
* [[Ho-Sung Pak]] jako Lee Choe
* [[Peter Greene]] jako John Lowe
* [[Roger Guenveur Smith]] jako detektyw Craig Barnes
* [[Robin Paul]] jako Sarah Reeves
* [[Sherilyn Fenn]] jako Katie Barnes
* [[Rosa Blasi]] jako kobieta w czerni
* [[Antonio Fargas]] jako ojciec Riley
* [[Ed Marinaro]] jako Raymond Miles
* [[Michael Dorn]] jako Arnold Denton
* [[A Martinez]] jako Anthony Black
* [[Brian Thompson]] jako Max
* [[Isaac C. Singleton Jr.]] jako Frank
* [[Lara Phillips]] jako Jenny Reeves
* [[Marina Sirtis]] jako Mary
* [[Gina St. John]] jako detektyw Georgette Wilson
i inni.

== Bibliografia ==
* {{IMDb|tytuł|1274418|Pięść wojownika}}
* {{Filmweb|tytuł|97369|Pięść wojownika}}

[[Kategoria:Amerykańskie filmy sensacyjne]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy z 2009 roku]]

title: Pięść wojownikaFist of the Warrior

Gatunek: sensacyjny

Data premiery: 4 czerwca 2009

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Język: angielski

Czas trwania: 88 minut

Reżyseria: Wayne A. Kennedy

Scenariusz: Wayne A. Kennedy

Główne role: Ho-Sung Pak · Peter Greene · Roger Guenveur Smith · Robin Paul · Sherilyn Fenn

Muzyka: Nathan Lanier

Zdjęcia: Max Da-Yung Wang

Wytwórnia: Catchlight Films

Dystrybucja: Lionsgate


text:
# Biblia poznańska
Biblia poznańska – współczesny przekład Pisma Świętego na język polski wykonany z inicjatywy ks. prof. Aleksego Klawka, który w grudniu 1960 r. rozpoczął zbieranie zespołu redakcyjnego złożonego z biblistów związanych głównie z Uniwersytetem Jagiellońskim. Opracowaniem przekładu Starego Testamentu kierował ks. Michał Peter, zaś Nowego Testamentu – ks. Marian Wolniewicz. Pierwsze wydanie kompletnego przekładu ukazało się w 1975.
W ankiecie katolickich biblistów polskich z 1999 Biblia poznańska została uznana za najlepszy polski przekład Pisma Świętego.

## Charakterystyka
Tłumacze zdecydowali się na daleko posuniętą wierność wobec oryginału, dając jej pierwszeństwo przed pięknem języka polskiego. Dlatego – jak twierdzą – można Biblię poznańską traktować jako wydanie źródłowe. Dotyczy to przede wszystkim ksiąg Starego Testamentu. Tłumaczenie Nowego Testamentu, idąc za tradycją katolickiej translatoryki biblijnej (np. Biblia jerozolimska, Biblia Tysiąclecia) przedkłada wierność tradycji egzegetycznej nad szczegółowe odzwierciedlenie oryginału.
W wielu miejscach Biblia poznańska odchodzi od tradycji polskich przekładów Biblii, na przykład w błogosławieństwach, które zaczynają się od „szczęśliwi, którzy...”. Z drugiej strony tłumacze świadomie archaizują wiele miejsc, szczególnie tych, w których przemawia sam Bóg – po to, by w przekładzie pozostało coś z „sakralnego namaszczenia”, jakim tchnie Biblia w wersji Jakuba Wujka.
Według biblisty Janusza Frankowskiego Biblia poznańska jest bardzo nierówna (opinia dotyczyła pierwszego wydania), ma też tendencję do pedantyczności i przeinterpretowania. Jako przykład tej pedantyczności Frankowski przedstawia Pięcioksiąg i Listy do Koryntian. Biblista wyróżnił też jednak księgi dobrze przetłumaczone: Izajasza, Jeremiasza i Ewangelie.
Komentarz odredakcyjny pisma „Znak” podkreślał uwspółcześnienie tekstu, choć też krytykował niezdecydowanie np. w tłumaczeniu modlitwy Ojcze nasz. Jedno z wezwań święć się imię Twoje zamieniono na niech Twoje imię będzie święte - co według autora było modernizacją zbyt powierzchowną i nadal mało zrozumiałą.
Układ graficzny przekładu jest współczesny, podobnie jak w literaturze pięknej wypowiedzi bohaterów są oddzielone od reszty narracji przy pomocy myślników i akapitów. Czyni to tekst bardziej przejrzystym i czytelnym, choć jak podkreśla krytyka - przede wszystkim bardziej zwyczajnym.
Spośród wszystkich przekładów Biblii o charakterze popularnym Biblia poznańska ma najbardziej obszerne komentarze i przypisy. Charakter komentarzy różni się jednak w poszczególnych księgach w zależności od osoby redaktora. Na przykład przypisy do Ewangelii (przygotowane przez ks. Mariana Wolniewicza) mają często charakter filologiczny i historyczny. Tymczasem przypisy do Dziejów Apostolskich (autorzy: bp Roman Andrzejewski, ks. Franciszek Jóźwiak) są prawie wyłącznie teologiczne.

## Źródła przekładu
- Stary Testament

Biblia Hebraica ed. R. Kittel, P. Kahle, A. Alt, O. Eissfeld, Stuttgart 1951
- Nowy Testament

The Greek New Testament ed. K. Aland, M. Black, B. M. Metzger, A. Wikgren, Stuttgart 1968
Teksty krytyczne, wykorzystane jako podstawa tłumaczenia ksiąg Starego Testamentu, były takie same jak te, na których oparli się tłumacze Biblii Tysiąclecia. W komentarzach można znaleźć jednak alternatywne warianty tekstu, w oparciu o inne manuskrypty. W komentarzach do Starego Testamentu wielokrotnie pojawiają się też nawiązania do rękopisów z Qumran.
Oprócz ksiąg wtórnokanonicznych Biblia Poznańska zawiera wtórnokanoniczne dodatki do Księgi Estery.

## Dodatkowe zastosowanie
Biblia poznańska nie stała się oficjalnym tłumaczeniem używanym w liturgii. Dzięki obszernym przypisom przydatna jest w studiach nad Pismem Świętym.
Od 2005 w Poznaniu odbywa się coroczny Maraton biblijny, który polega na czytaniu specjalnego wydania Biblii poznańskiej.

## Tłumacze poszczególnych ksiąg
- ks. Michał Peter: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa
- o. Stanisław Stańczyk: Jozuego, 1 Kronik, 2 Kronik, Rut
- ks. Witold Gronkowski: Sędziów
- ks. Zbigniew Kaznowski: 1 Samuela, 2 Samuela
- ks. Józef Homerski: 1 Królewska, 2 Królewska, Ezechiela, Daniela
- ks. Jan Drozd: Ezdrasza, Nehemiasza, Tobita, Judyty, Estery, Przysłów, Pieśń nad pieśniami, Koheleta, Barucha
- ks. Władysław Smereka: 1 Machabejska, 2 Machabejska, Mądrości
- ks. Konrad Marklowski: Psalmy (1-100), Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza
- o. Michał Stolarczyk: Psalmy (101-150)
- ks. Stanisław Grzybek: Joba
- ks. Stanisław Potocki: Mądrość Syracha
- ks. Bernard Wodecki: Izajasza, Jeremiasza, Lamentacje, List Jakuba, 1. List Piotra, 2. List Piotra, List Judy
- ks. Marian Wolniewicz: Ewangelia według Mateusza, Ewangelia według Marka, Ewangelia według Łukasza, Ewangelia według Jana
- bp Roman Andrzejewski, ks. Franciszek Jóźwiak: Dzieje Apostolskie
- ks. Edward Szymanek: List do Rzymian, List do Galatów
- ks. Janusz Czerski: 1. List do Koryntian, 2. List do Koryntian
- ks. Jan Kanty Pytel: List do Efezjan, List do Filipian, List do Kolosan, List do Filemona
- o. Damian Szojda: 1. List do Tesaloniczan, 2. List do Tesaloniczan
- ks. Tadeusz Szczurek: 1. List do Tymoteusza, 2. List do Tymoteusza, List do Tytusa
- o. Józef Wiesław Rosłon: List do Hebrajczyków
- ks. Józef Kudasiewicz: 1. List Jana, 2. List Jana, 3. List Jana
- o. Augustyn Jankowski: Apokalipsa Jana

Podstawa: spis treści wydania trzeciego (1999).
Niektórzy tłumacze Biblii poznańskiej uczestniczyli wcześniej w projekcie tłumaczenia Biblii Tysiąclecia, byli to: Stanisław Stańczyk, Jan Drozd, Michał Peter, Marian Wolniewicz, Władysław Smereka, Augustyn Jankowski. W większości przypadków tłumaczyli oni jednak inne księgi niż w Biblii Tysiąclecia. Jedynie Apokalipsa przełożona została w obu edycjach przez Augustyna Jankowskiego i w obu ma podobne brzmienie (z dokładnością do poprawek edytorskich w kolejnych wydaniach).

## Wydania
Wydawcą Biblii poznańskiej jest Księgarnia Świętego Wojciecha.
Pierwsze wydania były trzytomowe:
1. Księgi historyczne ST
2. Księgi prorockie i mądrościowe ST
3. Nowy Testament

W nowych wydaniach tom drugi został rozbity na dwa osobne tomy.
Daty poszczególnych wydań:
1. 1973–1975
2. 1982
3. 1998–1999
4. 2004

W edycjach z 1998 i 2004 Biblia poznańska dostępna jest w kilku formatach:
- wydanie pełne (4 tomy), z przypisami i obszernymi wprowadzeniami do ksiąg. Do niektórych wydań dodawany jest Nowy Testament na CD-ROM-ie;
- wydanie jednotomowe (również edycje pamiątkowe i bibliofilskie);
- wydanie przenośne, bez przypisów.

title: Biblia poznańska

wikitext:
{{Przekład Biblii infobox
 |tytuł przekładu            = Biblia poznańska
 |grafika                    =
 |opis grafiki               =
 |pełna nazwa                = Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych ze wstępami i komentarzami
 |inne nazwy                 =
 |skrót                      = PBP lub BP
 |kanon                      = [[katolicyzm|katolicki]]
 |język                      = [[Język polski|polski]]
 |opublikowanie NT           =
 |opublikowanie ST           =
 |opublikowanie kompletu     = [[1975]]
 |księgi deuterokanoniczne   = [[Księga Tobiasza|Tobiasza]], [[Księga Judyty|Judyty]], [[1 Księga Machabejska|1 Machabejska]], [[2 Księga Machabejska|2 Machabejska]], [[Księga Mądrości|Mądrości]], [[Mądrość Syracha]], [[Księga Barucha|Barucha]]
 |apokryfy                   =
 |tłumacz                    = zespół pod redakcją ks. [[Michał Peter|Michała Petera]] (Stary Testament) i ks. [[Marian Wolniewicz|Mariana Wolniewicza]] (Nowy Testament)
 |źródła przekładu           = [[Biblia Hebraica]] ed. R. Kittel, P. Kahle, A. Alt, O. Eissfeld, [[Stuttgart]] [[1951]] ([[Stary Testament|ST]]), ''The Greek New Testament'' ed. K. Aland, M. Black, B. M. Metzger, A. Wikgren, [[Stuttgart]] [[1968]] ([[Nowy Testament|NT]])
 |rodzaj tłumaczenia         =
 |wersje zrewidowane         =
 |wydawca pierwszego wydania = [[Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha|Księgarnia św Wojciecha]], [[Poznań]]
 |wydawca                    = Księgarnia św Wojciecha, Poznań
 |przynależność religijna    = [[Katolicyzm]]
 |wersja online              =
 |rodzaju 1:1-3              = Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. A ziemia była zupełnym pustkowiem, ciemność zalegała głębię wód, a tchnienie Boże unosiło się nad wodami. I rzekł Bóg: Niech powstanie światło! I światło powstało.
 |jana 3:16                  = Albowiem Bóg tak umiłował świat, że wydał swojego Syna Jednorodzonego, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.
 |commons                    =
 |wikiźródła                 =
 |wikicytaty                 =
}}
'''Biblia poznańska''' – współczesny przekład [[Biblia|Pisma Świętego]] na język polski wykonany z inicjatywy ks. prof. [[Aleksy Klawek|Aleksego Klawka]], który w grudniu 1960 r. rozpoczął zbieranie zespołu redakcyjnego złożonego z biblistów związanych głównie z Uniwersytetem Jagiellońskim. Opracowaniem przekładu Starego Testamentu kierował ks. [[Michał Peter]], zaś Nowego Testamentu – ks. [[Marian Wolniewicz]]. Pierwsze wydanie kompletnego przekładu ukazało się w 1975.

W ankiecie katolickich biblistów polskich z 1999 Biblia poznańska została uznana za najlepszy polski przekład Pisma Świętego<ref>{{Cytuj pismo |czasopismo=KAI Biuletyn Prasowy|wolumin=73/1999|strony = 57-58}}</ref><ref>[http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TB/rec_nt_paul2005.html prof. dr hab. Michał Wojciechowski, ''Najnowszy polski przekład biblijny'']</ref>.

== Charakterystyka ==
Tłumacze zdecydowali się na daleko posuniętą wierność wobec oryginału, dając jej pierwszeństwo przed pięknem języka polskiego. Dlatego – jak twierdzą – można Biblię poznańską traktować jako wydanie źródłowe. Dotyczy to przede wszystkim ksiąg Starego Testamentu. Tłumaczenie Nowego Testamentu, idąc za tradycją katolickiej translatoryki biblijnej (np. [[Biblia jerozolimska]], [[Biblia Tysiąclecia]]) przedkłada wierność tradycji egzegetycznej nad szczegółowe odzwierciedlenie oryginału.

W wielu miejscach Biblia poznańska odchodzi od tradycji [[polskie przekłady Biblii|polskich przekładów Biblii]], na przykład w [[osiem błogosławieństw|błogosławieństwach]], które zaczynają się od „szczęśliwi, którzy...”<ref name="znak221t">
{{Cytuj pismo |autor=Turian|tytuł=Mamy nową Biblię|czasopismo=Znak|oznaczenie=Wrzesień 1976|wolumin=221|strony=26-31}}</ref>. Z drugiej strony tłumacze świadomie archaizują wiele miejsc, szczególnie tych, w których przemawia sam Bóg – po to, by w przekładzie pozostało coś z „sakralnego namaszczenia”, jakim tchnie Biblia w wersji [[Jakub Wujek|Jakuba Wujka]]<ref name="wstep">Wstęp do Biblii poznańskiej, tom I</ref>.

Według biblisty [[Janusz Frankowski|Janusza Frankowskiego]] Biblia poznańska jest ''bardzo nierówna'' (opinia dotyczyła pierwszego wydania), ma też ''tendencję do pedantyczności i przeinterpretowania''<ref name="znak221f">{{Cytuj pismo | nazwisko=Frankowski|imię=Janusz|autor link=Janusz Frankowski|tytuł=Wokół psalmów i kantyków. Rozważań o tłumaczeniu Pisma Świętego ciąg dalszy|czasopismo=Znak|oznaczenie=Wrzesień 1976|wolumin=221|strony=8-14}}</ref>. Jako przykład tej pedantyczności Frankowski przedstawia Pięcioksiąg i Listy do Koryntian. Biblista wyróżnił też jednak księgi ''dobrze przetłumaczone'': Izajasza, Jeremiasza i Ewangelie.

Komentarz odredakcyjny pisma „[[Znak (miesięcznik)|Znak]]” podkreślał uwspółcześnienie tekstu, choć też krytykował ''niezdecydowanie'' np. w tłumaczeniu modlitwy [[Ojcze nasz]]<ref name="znak221t" />. Jedno z wezwań ''święć się imię Twoje'' zamieniono na ''niech Twoje imię będzie święte'' - co według autora było modernizacją zbyt powierzchowną i nadal mało zrozumiałą.

Układ graficzny przekładu jest współczesny, podobnie jak w [[Beletrystyka|literaturze pięknej]] wypowiedzi bohaterów są oddzielone od reszty narracji przy pomocy myślników i akapitów. Czyni to tekst bardziej przejrzystym i czytelnym, choć jak podkreśla krytyka - przede wszystkim bardziej zwyczajnym<ref name="znak221t" />.

Spośród wszystkich przekładów Biblii o charakterze popularnym Biblia poznańska ma najbardziej obszerne komentarze i przypisy. Charakter komentarzy różni się jednak w poszczególnych księgach w zależności od osoby redaktora. Na przykład przypisy do Ewangelii (przygotowane przez ks. [[Marian Wolniewicz|Mariana Wolniewicza]]) mają często charakter filologiczny i historyczny. Tymczasem przypisy do [[Dzieje Apostolskie|Dziejów Apostolskich]] (autorzy: bp [[Roman Andrzejewski (biskup)|Roman Andrzejewski]], ks. [[Franciszek Jóźwiak (ksiądz)|Franciszek Jóźwiak]]) są prawie wyłącznie teologiczne.

== Źródła przekładu ==
* '''[[Stary Testament]]'''
: ''[[Biblia Hebraica]]'' ed. R. Kittel, P. Kahle, A. Alt, O. Eissfeld, [[Stuttgart]] 1951

* '''[[Nowy Testament]]'''
: ''The Greek New Testament'' ed. K. Aland, M. Black, B. M. Metzger, A. Wikgren, [[Stuttgart]] 1968

Teksty krytyczne, wykorzystane jako podstawa tłumaczenia ksiąg Starego Testamentu, były takie same jak te, na których oparli się tłumacze [[Biblia Tysiąclecia|Biblii Tysiąclecia]]. W komentarzach można znaleźć jednak alternatywne warianty tekstu, w oparciu o inne manuskrypty. W komentarzach do Starego Testamentu wielokrotnie pojawiają się też nawiązania do [[Rękopisy z Qumran|rękopisów z Qumran]].

Oprócz ksiąg wtórnokanonicznych Biblia Poznańska zawiera wtórnokanoniczne dodatki do Księgi Estery.

== Dodatkowe zastosowanie ==
Biblia poznańska nie stała się oficjalnym tłumaczeniem używanym w liturgii. Dzięki obszernym przypisom przydatna jest w studiach nad Pismem Świętym.

Od 2005 w Poznaniu odbywa się coroczny [[Maraton biblijny]], który polega na czytaniu specjalnego wydania Biblii poznańskiej.

== Tłumacze poszczególnych ksiąg ==
* ks. [[Michał Peter]]: [[Księga Rodzaju|Rodzaju]], [[Księga Wyjścia|Wyjścia]], [[Księga Kapłańska|Kapłańska]], [[Księga Liczb|Liczb]], [[Księga Powtórzonego Prawa|Powtórzonego Prawa]]
* o. [[Stanisław Stańczyk]]: [[Księga Jozuego|Jozuego]], [[1 Księga Kronik|1 Kronik]], [[2 Księga Kronik|2 Kronik]], [[Księga Rut|Rut]]
* ks. [[Witold Gronkowski]]: [[Księga Sędziów|Sędziów]]
* ks. [[Zbigniew Kaznowski]]: [[1 Księga Samuela|1 Samuela]], [[2 Księga Samuela|2 Samuela]]
* ks. [[Józef Homerski]]: [[1 Księga Królewska|1 Królewska]], [[2 Księga Królewska|2 Królewska]], [[Księga Ezechiela|Ezechiela]], [[Księga Daniela|Daniela]]
* ks. [[Jan Drozd (ksiądz)|Jan Drozd]]: [[Księga Ezdrasza|Ezdrasza]], [[Księga Nehemiasza|Nehemiasza]], [[Księga Tobiasza|Tobita]], [[Księga Judyty|Judyty]], [[Księga Estery|Estery]], [[Księga Przysłów|Przysłów]], [[Pieśń nad pieśniami]], [[Księga Koheleta|Koheleta]], [[Księga Barucha|Barucha]]
* ks. [[Władysław Smereka]]: [[1 Księga Machabejska|1 Machabejska]], [[2 Księga Machabejska|2 Machabejska]], [[Księga Mądrości|Mądrości]]
* ks. [[Konrad Marklowski]]: [[Księga Psalmów|Psalmy]] (1-100), [[Księga Ozeasza|Ozeasza]], [[Księga Joela|Joela]], [[Księga Amosa|Amosa]], [[Księga Abdiasza|Abdiasza]], [[Księga Jonasza|Jonasza]], [[Księga Micheasza|Micheasza]], [[Księga Nahuma|Nahuma]], [[Księga Habakuka|Habakuka]], [[Księga Sofoniasza|Sofoniasza]], [[Księga Aggeusza|Aggeusza]], [[Księga Zachariasza|Zachariasza]], [[Księga Malachiasza|Malachiasza]]
* o. [[Michał Stolarczyk]]: [[Księga Psalmów|Psalmy]] (101-150)
* ks. [[Stanisław Grzybek]]: [[Księga Hioba|Joba]]
* ks. [[Stanisław Potocki (ksiądz)|Stanisław Potocki]]: [[Mądrość Syracha]]
* ks. [[Bernard Wodecki]]: [[Księga Izajasza|Izajasza]], [[Księga Jeremiasza|Jeremiasza]], [[Lamentacje Jeremiasza|Lamentacje]], [[List Jakuba]], [[1. List Piotra]], [[2. List Piotra]], [[List Judy]]
* ks. [[Marian Wolniewicz]]: [[Ewangelia Mateusza|Ewangelia według Mateusza]], [[Ewangelia Marka|Ewangelia według Marka]], [[Ewangelia Łukasza|Ewangelia według Łukasza]], [[Ewangelia Jana|Ewangelia według Jana]]
* bp [[Roman Andrzejewski (biskup)|Roman Andrzejewski]], ks. [[Franciszek Jóźwiak (ksiądz)|Franciszek Jóźwiak]]: [[Dzieje Apostolskie]]
* ks. [[Edward Szymanek]]: [[List do Rzymian]], [[List do Galatów]]
* ks. [[Janusz Czerski]]: [[1. List do Koryntian]], [[2. List do Koryntian]]
* ks. [[Jan Kanty Pytel]]: [[List do Efezjan]], [[List do Filipian]], [[List do Kolosan]], [[List do Filemona]]
* o. [[Damian Szojda]]: [[1. List do Tesaloniczan]], [[2. List do Tesaloniczan]]
* ks. [[Tadeusz Szczurek (ksiądz)|Tadeusz Szczurek]]: [[1. List do Tymoteusza]], [[2. List do Tymoteusza]], [[List do Tytusa]]
* o. [[Józef Wiesław Rosłon]]: [[List do Hebrajczyków]]
* ks. [[Józef Kudasiewicz]]: [[1. List Jana]], [[2. List Jana]], [[3. List Jana]]
* o. [[Augustyn Jankowski]]: [[Apokalipsa św. Jana|Apokalipsa Jana]]

Podstawa: spis treści wydania trzeciego (1999).

Niektórzy tłumacze Biblii poznańskiej uczestniczyli wcześniej w projekcie tłumaczenia [[Biblia Tysiąclecia|Biblii Tysiąclecia]], byli to: Stanisław Stańczyk, Jan Drozd, Michał Peter, Marian Wolniewicz, Władysław Smereka, Augustyn Jankowski. W większości przypadków tłumaczyli oni jednak inne księgi niż w Biblii Tysiąclecia. Jedynie [[Apokalipsa św. Jana|Apokalipsa]] przełożona została w obu edycjach przez [[Augustyn Jankowski|Augustyna Jankowskiego]] i w obu ma podobne brzmienie (z dokładnością do poprawek edytorskich w kolejnych wydaniach).

== Wydania ==
Wydawcą Biblii poznańskiej jest Księgarnia Świętego Wojciecha.

Pierwsze wydania były trzytomowe:
# Księgi historyczne ST
# Księgi prorockie i mądrościowe ST
# Nowy Testament

W nowych wydaniach tom drugi został rozbity na dwa osobne tomy.

Daty poszczególnych wydań:
# 1973–1975
# 1982
# 1998–1999
# 2004

W edycjach z 1998 i 2004 Biblia poznańska dostępna jest w kilku formatach:
* wydanie pełne (4 tomy), z przypisami i obszernymi wprowadzeniami do ksiąg. Do niektórych wydań dodawany jest Nowy Testament na CD-ROM-ie;
* wydanie jednotomowe (również edycje pamiątkowe i bibliofilskie);
* wydanie przenośne, bez przypisów.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Polskie przekłady Biblii}}

{{SORTUJ:Poznańska, Biblia}}
[[Kategoria:Polskie przekłady Biblii]]
[[Kategoria:Katolickie przekłady Biblii]]
[[Kategoria:Kultura w Poznaniu]]
[[Kategoria:Katolicyzm w Poznaniu]]

title: Biblia poznańska

Skrót(y): PBP lub BP

Kanon: katolicki

Język: polski

Księgi deuterokanoniczne: Tobiasza, Judyty, 1 Machabejska, 2 Machabejska, Mądrości, Mądrość Syracha, Barucha

Tłumacz(e): zespół pod redakcją ks. Michała Petera (Stary Testament) i ks. Mariana Wolniewicza (Nowy Testament)

Źródła przekładu: Biblia Hebraica ed. R. Kittel, P. Kahle, A. Alt, O. Eissfeld, Stuttgart 1951 (ST), The Greek New Testament ed. K. Aland, M. Black, B. M. Metzger, A. Wikgren, Stuttgart 1968 (NT)

Wydawca pierwszego wydania: Księgarnia św Wojciecha, Poznań

Wydawca: Księgarnia św Wojciecha, Poznań

Przynależność religijna: Katolicyzm


text:
# Warri
Warri – miasto w Nigerii, w stanie Delta. Liczy około 500 tys. mieszkańców.
Port morski i węzeł transportowy, w mieście jest lotnisko. Ośrodek wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego. Ośrodek przemysłu petrochemicznego i metalowego.

## Ludzie związani z Warri
- Emmanuel Olisadebe
- Nneka

title: Warri

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Warri
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = NGA
 |1. jednostka administracyjna = [[Delta (stan)|Delta]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 5°31′N 5°45′E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Warri''' – [[miasto]] w [[Nigeria|Nigerii]], w stanie [[Delta (stan)|Delta]]. Liczy około 500 tys. mieszkańców.

Port morski i węzeł transportowy, w mieście jest lotnisko. Ośrodek wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego. Ośrodek przemysłu petrochemicznego i metalowego.

== Ludzie związani z Warri ==
* [[Emmanuel Olisadebe]]
* [[Nneka]]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Delta]]
[[Kategoria:Warri]]

title: Warri

Państwo: Nigeria

Stan: Delta


text:
# Annienka (Kraj Nadmorski)
Annienka (ros. Анненка) – wieś (sieło) w Rosji, w Kraju Nadmorskim, w rejonie spasskim. W 2010 liczyła 117 mieszkańców.

title: Annienka (Kraj Nadmorski)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Annienka
 |nazwa oryginalna             = {{k|ru|Анненка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Kraj Nadmorski
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna = [[rejon spasski (Kraj Nadmorski)|spasski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 117
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Annienka''' ({{w języku|ru|Анненка}}) – wieś (sieło) w [[Rosja|Rosji]], w [[Kraj Nadmorski|Kraju Nadmorskim]], w [[rejon spasski (Kraj Nadmorski)|rejonie spasskim]]. W 2010 liczyła 117 mieszkańców<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = http://pop-stat.mashke.org/russia-census-2010-ethnic/primorskij-kraj.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości Kraju Nadmorskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2010 roku | data dostępu = | język = ru}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w Kraju Nadmorskim]]

title: AnnienkaАнненка

Państwo: Rosja

Kraj: Nadmorski

Rejon: spasski


text:
# (5661) Hildebrand
(5661) Hildebrand (1977 PO1) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 7,88 lat w średniej odległości 3,96 j.a. Odkryta 14 sierpnia 1977 roku.

title: (5661) Hildebrand

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 5661
 |       nazwa = Hildebrand
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Nikołaj Czernych]]
 |       dzień = 14 sierpnia
 |         rok = 1977
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 3,9576
 |    mimośród = 0,2373
 |  peryhelium = 3,0184
 |    aphelium = 4,8968
 |         lat = 7
 |         dni = 320
 |      godzin = 18
 |    prędkość = 14,97
 |  nachylenie = 13,29
 |    średnica = 34,37
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu = 13,61
 |      albedo = 0,1364
 |     jasność = 10,1
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(5661) Hildebrand (1977 PO1)''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 7,88 lat w średniej odległości 3,96 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Odkryta [[14 sierpnia]] [[1977]] roku.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 5001–6000]]
* [[Hildebrand]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|5661}}
* {{JPLorb|5661}}
* {{MPC|5661}}

{{SORTUJ:Hildebrand}}

[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1977]]

title: (5661) Hildebrand

Odkrywca: Nikołaj Czernych

Data odkrycia: 14 sierpnia 1977

Okres obiegu · wokół Słońca: 7 lat 320 dni 18 godzin


text:
# Leonardo Henriques da Silva
Leonardo Henriques da Silva (ur. 22 lipca 1982 w Penápolis albo São Paulo) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji obrońcy.

## Kariera klubowa
W 2002 roku został wcielony do pierwszej drużyny Guarani FC. W barwach tego klubu wystąpił w jednym meczu Campeonato Brasileiro Série A – wygranym 23 lipca 2003 roku spotkaniu z Atletico Paranaense. W 2004 roku przeszedł do Montedio Yamagata. W tym klubie rozegrał 200 spotkań w J.League Division 2 oraz 21 w J.League Division 1. Do najwyższej ligi japońskiej awansował w 2008 roku, a zadebiutował w niej 7 marca 2009 roku w wygranym 6:2 meczu z Júbilo Iwata, w którym strzelił również gola. W 2010 roku był zawodnikiem Avaí FC, dla którego rozegrał 5 meczów w Série A. W 2011 roku został piłkarzem Qingdao Jonoon. Dla tego klubu rozegrał 49 spotkań w Chinese Super League, debiutując w niej 1 kwietnia 2011 roku w zremisowanym 3:3 meczu z Shanghai Shenhua. W latach 2013–2014 był zawodnikiem CE Lajeadense i ADRC Icasa. Z kolei w 2016 roku grał w CA Penapolense, gdzie zakończył karierę.

## Statystyki ligowe
| Sezon | Klub              | Liga                          | Mecze | Gole |
| ----- | ----------------- | ----------------------------- | ----- | ---- |
| 2002  | Guarani FC        | Campeonato Brasileiro Série A | 0     | 0    |
| 2003  | Guarani FC        | Campeonato Brasileiro Série A | 1     | 0    |
| 2004  | Montedio Yamagata | J.League Division 2           | 38    | 0    |
| 2005  | Montedio Yamagata | J.League Division 2           | 36    | 0    |
| 2006  | Montedio Yamagata | J.League Division 2           | 45    | 5    |
| 2007  | Montedio Yamagata | J.League Division 2           | 43    | 1    |
| 2008  | Montedio Yamagata | J.League Division 2           | 38    | 4    |
| 2009  | Montedio Yamagata | J.League Division 1           | 21    | 1    |
| 2010  | Avaí FC           | Campeonato Brasileiro Série A | 5     | 0    |
| 2011  | Qingdao Jonoon    | Chinese Super League          | 23    | 1    |
| 2012  | Qingdao Jonoon    | Chinese Super League          | 26    | 1    |
| 2013  | CE Lajeadense     | Campeonato Brasileiro Série D | 3     | 0    |

title: Leonardo Henriques da Silva

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Leonardo
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   = Leonardo Henriques da Silva
 |data urodzenia          = [[22 lipca]] [[1982]]
 |miejsce urodzenia       = [[Brazylia]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  =
 |pozycja                 = [[obrońca (piłka nożna)|obrońca]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 2002–2004 ! [[Guarani FC|Guarani]] ! 1 ! 0
! 2004–2009 ! [[Montedio Yamagata]] ! 221 ! 11
! 2010 ! [[Avaí FC|Avaí]] ! 5 ! 0
! 2011–2012 ! [[Qingdao Jonoon]] ! 49 ! 2
! 2013 ! [[CE Lajeadense|Lajeadense]] ! 3 ! 0
! 2014 ! [[Icasa Juazeiro do Norte|Icasa]] ! !
! 2016 ! [[CA Penapolense|Penapolense]] ! !
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Leonardo Henriques da Silva''' (ur. [[22 lipca]] [[1982]] w [[Penápolis]]<ref name="trans">{{transfermarkt|p|id=106329|nazwa=Léo San|data dostępu=2023-08-16}}</ref> albo [[São Paulo]]<ref name="play">{{playmakerstats|p|91748|Leonardo}}</ref>) – [[Brazylia|brazylijski]] [[piłka nożna|piłkarz]] występujący na pozycji [[obrońca (piłka nożna)|obrońcy]].

== Kariera klubowa ==
W 2002 roku został wcielony do pierwszej drużyny [[Guarani FC]]<ref name="trans"/>. W barwach tego klubu wystąpił w jednym meczu [[Campeonato Brasileiro Série A]] – wygranym 23 lipca 2003 roku spotkaniu z [[Athletico Paranaense|Atletico Paranaense]]. W 2004 roku przeszedł do [[Montedio Yamagata]]<ref name="play"/>. W tym klubie rozegrał 200 spotkań w [[J2 League|J.League Division 2]] oraz 21 w [[J1 League|J.League Division 1]]. Do najwyższej ligi japońskiej awansował w 2008 roku, a zadebiutował w niej 7 marca 2009 roku w wygranym 6:2 meczu z [[Júbilo Iwata]], w którym strzelił również gola. W 2010 roku był zawodnikiem [[Avaí FC]], dla którego rozegrał 5 meczów w Série A. W 2011 roku został piłkarzem [[Qingdao Jonoon]]. Dla tego klubu rozegrał 49 spotkań w [[Chinese Super League]], debiutując w niej 1 kwietnia 2011 roku w zremisowanym 3:3 meczu z [[Shanghai Shenhua]]<ref name="trans"/>. W latach 2013–2014 był zawodnikiem [[CE Lajeadense]] i [[Icasa Juazeiro do Norte|ADRC Icasa]]. Z kolei w 2016 roku grał w [[CA Penapolense]], gdzie zakończył karierę<ref name="play"/>.

== Statystyki ligowe ==
{| class="wikitable"
! Sezon
! Klub
! Liga
! Mecze
! Gole
|-
| [[I liga brazylijska w piłce nożnej (2002)|2002]]
| [[Guarani FC]]
| {{flaga|BRA}} [[Campeonato Brasileiro Série A]]
|style="text-align:center" | 0
|style="text-align:center" | 0
|-
| [[I liga brazylijska w piłce nożnej (2003)|2003]]
| [[Guarani FC]]
| {{flaga|BRA}} [[Campeonato Brasileiro Série A]]
|style="text-align:center" | 1
|style="text-align:center" | 0
|-
| [[J.League Division 2 (2004)|2004]]
| [[Montedio Yamagata]]
| {{flaga|JPN}} [[J2 League|J.League Division 2]]
|style="text-align:center" | 38
|style="text-align:center" | 0
|-
| [[J.League Division 2 (2005)|2005]]
| [[Montedio Yamagata]]
| {{flaga|JPN}} [[J2 League|J.League Division 2]]
|style="text-align:center" | 36
|style="text-align:center" | 0
|-
| [[J.League Division 2 (2006)|2006]]
| [[Montedio Yamagata]]
| {{flaga|JPN}} [[J2 League|J.League Division 2]]
|style="text-align:center" | 45
|style="text-align:center" | 5
|-
| [[J.League Division 2 (2007)|2007]]
| [[Montedio Yamagata]]
| {{flaga|JPN}} [[J2 League|J.League Division 2]]
|style="text-align:center" | 43
|style="text-align:center" | 1
|-
| [[J.League Division 2 (2008)|2008]]
| [[Montedio Yamagata]]
| {{flaga|JPN}} [[J2 League|J.League Division 2]]
|style="text-align:center" | 38
|style="text-align:center" | 4
|-
| [[J.League Division 1 (2009)|2009]]
| [[Montedio Yamagata]]
| {{flaga|JPN}} [[J1 League|J.League Division 1]]
|style="text-align:center" | 21
|style="text-align:center" | 1
|-
| [[I liga brazylijska w piłce nożnej (2010)|2010]]
| [[Avaí FC]]
| {{flaga|BRA}} [[Campeonato Brasileiro Série A]]
|style="text-align:center" | 5
|style="text-align:center" | 0
|-
| [[Chinese Super League (2011)|2011]]
| [[Qingdao Jonoon]]
| {{flaga|CHN}} [[Chinese Super League]]
|style="text-align:center" | 23
|style="text-align:center" | 1
|-
| [[Chinese Super League (2012)|2012]]
| [[Qingdao Jonoon]]
| {{flaga|CHN}} [[Chinese Super League]]
|style="text-align:center" | 26
|style="text-align:center" | 1
|-
| [[IV liga brazylijska w piłce nożnej (2013)|2013]]
| [[CE Lajeadense]]
| {{flaga|BRA}} [[Campeonato Brasileiro Série D]]
|style="text-align:center" | 3
|style="text-align:center" | 0
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Silva, Leonardo Henriques da}}
[[Kategoria:Brazylijscy piłkarze]]
[[Kategoria:Piłkarze Guarani FC]]
[[Kategoria:Piłkarze Montedio Yamagata]]
[[Kategoria:Piłkarze Avaí FC]]
[[Kategoria:Piłkarze Qingdao Hainiu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1982]]

title: · Leonardo

Pełne imię i nazwisko: Leonardo Henriques da Silva

Data i miejsce urodzenia: 22 lipca 1982 · Brazylia

title: Kariera seniorska

Guarani · 1 · (0)

Montedio Yamagata · 221 · (11)

Avaí · 5 · (0)

Qingdao Jonoon · 49 · (2)

Lajeadense · 3 · (0)

Icasa

Penapolense


text:
# Pilea spruceana
Pila spruceana – gatunek rośliny z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Pochodzi z Peru i Wenezueli w Ameryce Południowej, a odkryty został w 1895 r. Jest uprawiany w wielu krajach świata.

## Morfologia i biologia
Wiecznie zielona bylina, uprawiana w mieszkaniach osiąga wysokość około 20 cm. Ulistnienie naprzeciwległe, liście grubo ząbkowane. Są główną ozdobą tej rośliny. Mają oryginalny brązowo – zielony kolor ze srebrnymi wybarwieniami. Kwiaty są niepozorne (podobne do kwiatów pokrzywy), wiatropylne, drobne, wyrastające w kątach liści. Owocem jest torebka, podobnie, jak u innych gatunków pilei często wyrzucająca nasiona na dużą odległość od rośliny (autochoria). Stąd też pilee nazywane są czasami „strzelającymi roślinami”.

## Zastosowanie
Jest uprawiana jako roślina ozdobna. W krajach o ciepłym klimacie jest uprawiana w ogrodach, w Polsce ze względu na klimat może być uprawiana tylko w mieszkaniach i szklarniach. Nadaje się doskonale do pojemników wiszących, również w kompozycji z innymi roślinami. Dobrze komponuje się z bluszczami, begoniami, chamedorą i wieloma innymi roślinami pokojowymi. Jest dość łatwa w uprawie.

## Uprawa
ŚwiatłoPotrzebuje dużo światła. Może stać na parapecie okiennym, jednak w południe powinna być zasłonięta od bezpośredniego światła słonecznego, zimą zaś jej liście nie mogą dotykać szyb, gdyż wskutek tego gniją.
WilgotnośćLatem podlewa się tak, by ziemia w doniczce nigdy nie przeschła, zimą wystarczy raz na tydzień. Spryskiwanie wodą wskazane, ale nie przy silnym słońcu, gdyż może to spowodować poparzenie liści.
PodłożeNajlepsza jest ziemia torfowa. Wiosną przesadza się rośliny do większych doniczek. W mieszkaniu może rosnąć wiele lat, jednak starsze rośliny wyglądają nieatrakcyjnie. Można poprawić ich wygląd przez przycięcie pędów na wiosnę, a później uszczykiwanie wierzchołki pędów, by się nadmiernie nie wydłużały. Lepiej jednak roślinę corocznie odnowić z sadzonek pędowych.
RozmnażaniePrzez sadzonki wierzchołkowe pobierane wiosną. Ukorzenia się je w mieszaninie torfu z piaskiem, pod przykryciem folią lub szkłem, albo po prostu wstawiając dolną część sadzonki do naczynia z wodą.

title: Pilea spruceana

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = ''Pilea spruceana''
 |grafika              = Pilea spruceana OB 10.jpg
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="apweb" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[rośliny naczyniowe]]
 |podgromada           = [[rośliny nasienne]]
 |nadklasa             = [[okrytonasienne]]
 |klasa                = ''[[Magnoliopsida]]''
 |nadrząd              = [[różopodobne]]
 |rząd                 = [[różowce]]
 |rodzina              = [[pokrzywowate]]
 |rodzaj               = ''[[Pilea (roślina)|Pilea]]''
 |gatunek              = ''Pilea spruceana''
 |nazwa łacińska       = Pilea spruceana
 |autor                = Wedd.<ref name=TPL>{{Cytuj stronę | tytuł = The Plant List | url = http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2545152 | data dostępu = 2012-05-28}}</ref>
 |cytat                = Prodr. 16(1): 161 1869
 |synonimy             =
* ''Adicea spruceana'' (Wedd.) Kuntze<ref name=TPL/>
 |wikispecies          =
 |commons              = Category:Pilea spruceana
}}
'''''Pila spruceana''''' – [[Gatunek (biologia)|gatunek]] rośliny z rodziny [[pokrzywowate|pokrzywowatych]] (''Urticaceae''). Pochodzi z Peru i Wenezueli w Ameryce Południowej, a odkryty został w 1895 r. Jest uprawiany w wielu krajach świata<ref name=Longman>{{Cytuj książkę |nazwisko=Longman |imię=Dawid |tytuł=Pielęgnowanie roślin pokojowych |data=1997 |wydawca=PWR i L |miejsce=Warszawa |isbn= 83-09-01559-3}}</ref>.

== Morfologia i biologia ==
Wiecznie zielona [[Bylina (botanika)|bylina]], uprawiana w mieszkaniach osiąga wysokość około 20 cm. [[Ulistnienie]] naprzeciwległe, liście grubo ząbkowane. Są główną ozdobą tej rośliny. Mają oryginalny brązowo – zielony kolor ze srebrnymi wybarwieniami<ref name=Longman/>. Kwiaty są niepozorne (podobne do kwiatów pokrzywy), wiatropylne, drobne, wyrastające w kątach liści. Owocem jest [[Torebka (botanika)|torebka]], podobnie, jak u innych gatunków pilei często wyrzucająca nasiona na dużą odległość od rośliny ([[autochoria]])<ref name=E>{{Botanica2005}}</ref>. Stąd też pilee nazywane są czasami „strzelającymi roślinami”<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko= Haberer|imię= Martin |tytuł=Wielki atlas roślin ogrodowych i pokojowych |wydawca=Oficyna Wyd. Delta |miejsce= Warszawa |isbn= 978-83-7175-623-8}}</ref>.

== Zastosowanie ==
Jest uprawiana jako roślina ozdobna. W krajach o ciepłym klimacie jest uprawiana w ogrodach, w Polsce ze względu na klimat może być uprawiana tylko w mieszkaniach i szklarniach. Nadaje się doskonale do pojemników wiszących, również w kompozycji z innymi roślinami. Dobrze komponuje się z bluszczami, begoniami, chamedorą i wieloma innymi roślinami pokojowymi. Jest dość łatwa w uprawie<ref name=Longman/>.

== Uprawa ==
; Światło: Potrzebuje dużo światła. Może stać na parapecie okiennym, jednak w południe powinna być zasłonięta od bezpośredniego światła słonecznego, zimą zaś jej liście nie mogą dotykać szyb, gdyż wskutek tego gniją<ref name=Longman/>.
; Wilgotność: Latem podlewa się tak, by ziemia w doniczce nigdy nie przeschła, zimą wystarczy raz na tydzień. Spryskiwanie wodą wskazane, ale nie przy silnym słońcu, gdyż może to spowodować poparzenie liści<ref name=Longman/>.
; Podłoże: Najlepsza jest ziemia torfowa. Wiosną przesadza się rośliny do większych doniczek. W mieszkaniu może rosnąć wiele lat, jednak starsze rośliny wyglądają nieatrakcyjnie. Można poprawić ich wygląd przez przycięcie pędów na wiosnę, a później uszczykiwanie wierzchołki pędów, by się nadmiernie nie wydłużały. Lepiej jednak roślinę corocznie odnowić z sadzonek pędowych<ref name=Longman/>.
; Rozmnażanie: Przez sadzonki wierzchołkowe pobierane wiosną. Ukorzenia się je w mieszaninie torfu z piaskiem, pod przykryciem folią lub szkłem<ref name=Longman/>, albo po prostu wstawiając dolną część sadzonki do naczynia z wodą<ref>{{Cytuj | tytuł = How to Grow and Care for Pilea | url = https://www.bhg.com/gardening/plant-dictionary/houseplant/pilea/ | opublikowany = bhg.com | data dostępu = 2024-08-15}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2020-02-20}}</ref>
<ref name="apweb">{{Angiosperm Phylogeny Website |data dostępu = 2010-01-19}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Pokrzywowate]]
[[Kategoria:Rośliny pokojowe]]

title: Pilea spruceana

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: rośliny naczyniowe

Podgromada: rośliny nasienne

Nadklasa: okrytonasienne

Klasa: Magnoliopsida

Nadrząd: różopodobne

Rząd: różowce

Rodzina: pokrzywowate

Rodzaj: Pilea

Gatunek: Pilea spruceana


text:
# Zaręba (województwo dolnośląskie)
Zaręba (niem. Lichtenau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Siekierczyn.

## Położenie
Zaręba to duża wieś łańcuchowa o długości około 3,0 km położona na Pogórzu Izerskim, pomiędzy Wysoczyzną Siekierczyńską na północnym zachodzie a Wzgórzami Zalipiańskimi na południu, na wysokości około 220–250 m n.p.m.

## Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą Gminy Zaręba.

## Historia
Zaręba jest jedną z najstarszych wsi w regionie, ale jej wczesne dzieje są słabo znane. Prawdopodobnie została założona przez kolonistów niemieckich w XIII lub XIV w. W 1346 r. wzniesiono tu kościół, który w 1427 r. zniszczyli husyci. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej Zaręba znacznie rozwinęła się, co było związane z osiedleniem dużej grupy eskulantów z Czech. W 1825 r. w miejscowości były 182 domy, w tym: kościół, szkoła ewangelicka wraz z nauczycielem, cztery młyny wodne, trzy tartaki, wiatrak i olejarnia. W drugiej połowie XIX w. w przeciwieństwie do okolicznych wsi, które podupadały po zaniku tkactwa chałupniczego, Zaręba zaczęła się szybko rozwijać jako ośrodek wydobycia węgla brunatnego. W 1865 r. przez miejscowość przeprowadzono linię kolejową ze Zgorzelca do Lubania co umożliwiło dalszy rozwój przemysłu między innymi kopalni węgla brunatnego i bazaltu.
Po 1945 r. Zaręba pozostała dużą wsią rolniczo-przemysłową, wzrosła liczba mieszkańców co było związane z rozbudową kopalni, dla której zbudowano osiedle robotnicze. W 1978 r. było tu 218 indywidualnych gospodarstw rolnych, w 1988 r. ich liczba zmalała do 101.

## Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest:
- Pałac w Zarębie Dolnej, ul. Bazaltowa 3 z XVIII w., przebudowany w 1849 r.

Inne zabytki:
- kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP pochodzący z 1684 r., przebudowany w 1797 i 1870 r.,
- Pałac w Zarębie Górnej pochodzący z końca XIX w.,
- liczne domy mieszkalne i gospodarcze pochodzące z XIX i XX w.

## Kultura
W Zarębie działa osiedlowy dom kultury.

## Sport
We wsi znajduje się klub sportowy LZS Zaręba posiadający drużynę piłki nożnej.

title: Zaręba (województwo dolnośląskie)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Zaręba
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Palace in Zaręba, Poland.jpg
 |opis zdjęcia           = [[Pałac w Zarębie Dolnej]]
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = dolnośląskie
 |powiat                 = [[Powiat lubański|lubański]]
 |gmina                  = [[Siekierczyn (gmina)|Siekierczyn]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               = 220-250{{r|staffa}}
 |liczba ludności        = 1821{{r|GUS}}
 |rok                    = III 2011
 |strefa numeracyjna     = 75
 |kod pocztowy           = 59-800<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1604}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = DLB
 |SIMC                   = 0192264
 |kod mapy               = Siekierczyn (gmina)
 |współrzędne            = 51°06'21"N 15°13'49"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|158897|data=2025-05-27}}</ref>
 |commons                = Category:Zaręba, Lower Silesian Voivodeship
 |www                    =
}}
'''Zaręba''' ([[Język niemiecki|niem.]] ''Lichtenau''{{r|Rozporządzenie Ministrów}}) – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[powiat lubański|powiecie lubańskim]], w [[Siekierczyn (gmina)|gminie Siekierczyn]].

== Położenie ==
Zaręba to duża wieś [[Łańcuchówka|łańcuchowa]] o długości około 3,0 km położona na [[Pogórze Izerskie|Pogórzu Izerskim]], pomiędzy [[Wysoczyzna Siekierczyńska|Wysoczyzną Siekierczyńską]] na północnym zachodzie a [[Wzgórza Zalipiańskie|Wzgórzami Zalipiańskimi]] na południu, na wysokości około 220–250 m n.p.m.{{r|staffa}}

== Podział administracyjny ==
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo jeleniogórskie|województwa jeleniogórskiego]]. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą [[Zaręba (gmina)|Gminy Zaręba]]{{r|staffa}}.

== Historia ==
Zaręba jest jedną z najstarszych wsi w regionie, ale jej wczesne dzieje są słabo znane{{r|staffa}}. Prawdopodobnie została założona przez kolonistów niemieckich w XIII lub XIV w.{{r|staffa}} W 1346 r. wzniesiono tu kościół, który w 1427 r. zniszczyli [[Husytyzm|husyci]]{{r|staffa}}. Po zakończeniu [[Wojna trzydziestoletnia|wojny trzydziestoletniej]] Zaręba znacznie rozwinęła się, co było związane z osiedleniem dużej grupy eskulantów z [[Czechy|Czech]]{{r|staffa}}. W 1825 r. w miejscowości były 182 domy, w tym: kościół, szkoła [[Ewangelikalizm|ewangelicka]] wraz z nauczycielem, cztery młyny wodne, trzy tartaki, wiatrak i olejarnia{{r|staffa}}. W drugiej połowie XIX w. w przeciwieństwie do okolicznych wsi, które podupadały po zaniku tkactwa chałupniczego, Zaręba zaczęła się szybko rozwijać jako ośrodek wydobycia [[Węgiel brunatny|węgla brunatnego]]{{r|staffa}}. W 1865 r. przez miejscowość przeprowadzono linię kolejową ze [[Zgorzelec|Zgorzelca]] do [[Lubań (województwo dolnośląskie)|Lubania]] co umożliwiło dalszy rozwój przemysłu między innymi [[Kopalnia Węgla Brunatnego Kaiser Wilhelm|kopalni węgla brunatnego]] i [[bazalt]]u{{r|staffa}}.

Po 1945 r. Zaręba pozostała dużą wsią rolniczo-przemysłową, wzrosła liczba mieszkańców co było związane z rozbudową kopalni, dla której zbudowano osiedle robotnicze{{r|staffa}}. W 1978 r. było tu 218 indywidualnych gospodarstw rolnych, w 1988 r. ich liczba zmalała do 101{{r|staffa}}.

== Zabytki ==
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest{{r|nid}}:
* [[Pałac w Zarębie Dolnej]], ul. Bazaltowa 3 z XVIII w., przebudowany w 1849 r.
Inne zabytki{{r|staffa}}:
* [[Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zarębie|kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP]] pochodzący z 1684 r., przebudowany w 1797 i 1870 r.,
* [[Pałac w Zarębie Górnej]] pochodzący z końca XIX w.,
* liczne domy mieszkalne i gospodarcze pochodzące z XIX i XX w.

== Kultura ==
W Zarębie działa osiedlowy dom kultury{{r|domkultury}}.

== Sport==
We wsi znajduje się klub sportowy [[Ludowe Zespoły Sportowe|LZS]] Zaręba posiadający drużynę piłki nożnej{{r|lzs}}.

== Zobacz też ==
* [[Zaręba (stacja kolejowa)]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="domkultury">{{cytuj stronę|url=http://www.lubanski.eu/osiedlowy-dom-kultury-w-zarebie-juz-po-remoncie/|tytuł=Osiedlowy Dom Kultury w Zarębie|praca=Przegląd Lubański|data dostępu=2019-07-21}}</ref>
<ref name="GUS">[http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.]</ref>
<ref name="lzs">{{cytuj stronę|url=https://www.laczynaspilka.pl/klub/lzs-zareba,2324.html|tytuł=LZS Zaręba|praca=Łączy nas piłka|data dostępu=2019-07-21}}</ref>
<ref name="nid">{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego|opublikowany=[[Narodowy Instytut Dziedzictwa]]|data dostępu=2012-09-11|strony=105 | archiwum = https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf | zarchiwizowano = 2021-10-31 }}</ref>
<ref name="Rozporządzenie Ministrów">Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i [[Ministerstwo Ziem Odzyskanych|Ziem Odzyskanych]] z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)</ref>
<ref name="staffa">{{cytuj książkę|inni=redakcja [[Marek Staffa]]|tytuł=[[Słownik geografii turystycznej Sudetów]]|wydawca=Wydawnictwo I-BiS|miejsce=Wrocław|data=2003|strony=468-472|isbn=83-85773-61-4|tom=2|tytuł tomu=Pogórze Izerskie|część=2|tytuł części=M-Ż}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* ''[[Słownik geografii turystycznej Sudetów]]''. [[Marek Staffa]] (redakcja). T. 2: Pogórze Izerskie (M-Ż). [[Wrocław]]: Wydawnictwo I-BiS, 2003, {{ISBN|83-85773-61-4}}.

{{Gmina Siekierczyn}}

[[Kategoria:Zaręba (województwo dolnośląskie)]]

title: Zaręba

Państwo: Polska

Województwo: dolnośląskie

Powiat: lubański

Gmina: Siekierczyn

Tablice rejestracyjne: DLB