text:
# Khaled Abdul-Wahab
Khaled Abdul-Wahab (ar. خالد عبد الوهاب; ur. 1911, zm. 1997) – Tunezyjczyk, który podczas II wojny światowej udzielił schronienia 24 Żydom. Za swój czyn został pośmiertnie nominowany do przyznawanego przez instytut Jad Waszem medalu Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Jest pierwszym w historii Arabem, który otrzymał nominację do tego odznaczenia.

## Życiorys
Urodził się w zamożnej rodzinie o korzeniach arystokratycznych. Jego ojciec, Hassan Husni Abdul-Wahab, był historykiem i pisarzem. Zapewnił synowi staranne wykształcenie na uczelniach w Europie i USA. Na początku lat 30. XX wieku Khaled studiował m.in. w Nowym Jorku sztukę i architekturę. Po powrocie do ojczyzny osiadł w nadmorskiej miejscowości Mahdia.
W listopadzie 1942 roku Tunezja, dotąd znajdująca się pod administracją Vichy, została zajęta przez wojska niemieckie. Żydowska populacja kraju licząca ok. 100 000 ludzi została poddana licznym represjom. Akcją kierował Walter Rauff. Choć w Afryce hitlerowcy nie stosowali deportacji do obozów zagłady, miejscowym Żydom nakazali nosić opaski z Gwiazdą Dawida, stworzyli sieć obozów pracy przymusowej oraz powszechnie dokonywali rabunku i konfiskaty mienia.
W Mahdii Niemcy wyeksmitowali szereg żydowskich rodzin z zamiarem przeznaczenia ich domów na kwatery dla Wehrmachtu. Wypędzeni znaleźli schronienie na terenie miejscowej fabryki oliwy. Jedną z tych osób była młoda kobieta Odette Boukhris. Kilka dni później Abdul-Wahab, który będąc reprezentantem lokalnej społeczności utrzymywał bliskie kontakty z okupantami, dowiedział się, że jeden z niemieckich oficerów zamierza porwać i zgwałcić Boukhris. Niezwłocznie udał się do fabryki i w ciągu nocy wywiózł kobietę oraz 23 inne osoby (połowa z nich była dziećmi) na należącą do niego farmę. Ukrywał je tam i dostarczał im środków do życia przez cztery kolejne miesiące, aż do końca niemieckiej okupacji.
Po wojnie był m.in. doradcą w tunezyjskim Ministerstwie Turystyki oraz wysokim urzędnikiem Ministerstwa Rolnictwa. Zmarł w 1997 roku.

## Nominacja
Historię nagłośnił w 2006 roku Robert Satloff, dyrektor Waszyngtońskiego Instytutu Polityki Bliskowschodniej, który w Maroku przeprowadzał badania nad stosunkami arabsko-żydowskimi podczas II wojny światowej. Dotarł on do córki Odette Boukhris, która wraz z matką znalazła schronienie na farmie Abdul-Wahaba. Na podstawie jej obszernych zeznań oraz relacji innych świadków sporządził wniosek z nominacją Khaleda Abdul-Wahaba do medalu „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, który został w 2007 roku przyjęty przez Jad Waszem. Obecnie trwa procedura jego weryfikacji przez komisję instytutu. Jest to pierwsza w historii nominacja osoby pochodzenia arabskiego. Do tej pory medalem uhonorowanych zostało ponad 60 muzułmanów. Wszyscy pochodzili z Bałkanów, Turcji, bądź ZSRR.
Khaled Abdul-Wahab został już pośmiertnie odznaczony m.in. przez Centrum Szymona Wiesenthala i Międzynarodową Fundację Raoula Wallenberga.

title: Khaled Abdul-Wahab

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Khaled Abdul-Wahab
 |imię i nazwisko org       = {{k|ar|خالد عبد الوهاب}}
 |grafika                   = Khaled Abdul Wahab van.5a51602.jpg
 |opis grafiki              = Khaled Abdul-Wahab (1936)
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[1911]]
 |miejsce urodzenia         = [[Tunezja Francuska]]
 |data śmierci              = [[1997]]
 |miejsce śmierci           =[[Tunezja]]
 |odznaczenia               = {{order|IL-SWNŚ}}
 |commons                   =
}}
'''Khaled Abdul-Wahab''' ([[język arabski|ar.]] '''خالد عبد الوهاب'''; ur. [[1911]], zm. [[1997]]) – [[Tunezja|Tunezyjczyk]], który podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] udzielił schronienia 24 [[Żydzi|Żydom]]. Za swój czyn został pośmiertnie nominowany do przyznawanego przez instytut [[Jad Waszem]] medalu [[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata]]. Jest pierwszym w historii [[Arabowie|Arabem]], który otrzymał nominację do tego odznaczenia.

== Życiorys ==
Urodził się w zamożnej rodzinie o korzeniach arystokratycznych. Jego ojciec, Hassan Husni Abdul-Wahab, był historykiem i pisarzem. Zapewnił synowi staranne wykształcenie na uczelniach w [[Europa|Europie]] i [[Stany Zjednoczone|USA]]. Na początku lat 30. XX wieku Khaled studiował m.in. w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]] sztukę i architekturę. Po powrocie do ojczyzny osiadł w nadmorskiej miejscowości [[Al-Mahdijja|Mahdia]]<ref name="library">{{cytuj stronę| url = http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Abdelwahhab.html | tytuł = Khaled Abdelwahhab (1911-1997)| data dostępu = 2009-04-26| autor = | język = en}}</ref>.

W listopadzie [[1942]] roku Tunezja, dotąd znajdująca się pod administracją [[Francja Vichy|Vichy]], została zajęta przez wojska niemieckie. Żydowska populacja kraju licząca ok. 100 000 ludzi została poddana licznym represjom. Akcją kierował [[Walter Rauff]]. Choć w Afryce hitlerowcy nie stosowali deportacji do [[obóz zagłady|obozów zagłady]], miejscowym Żydom nakazali nosić opaski z [[Gwiazda Dawida|Gwiazdą Dawida]], stworzyli sieć obozów pracy przymusowej oraz powszechnie dokonywali rabunku i konfiskaty mienia<ref name="test"/>.

W Mahdii Niemcy wyeksmitowali szereg żydowskich rodzin z zamiarem przeznaczenia ich domów na kwatery dla [[Wehrmacht]]u. Wypędzeni znaleźli schronienie na terenie miejscowej fabryki oliwy. Jedną z tych osób była młoda kobieta Odette Boukhris. Kilka dni później Abdul-Wahab, który będąc reprezentantem lokalnej społeczności utrzymywał bliskie kontakty z okupantami, dowiedział się, że jeden z niemieckich oficerów zamierza porwać i zgwałcić Boukhris. Niezwłocznie udał się do fabryki i w ciągu nocy wywiózł kobietę oraz 23 inne osoby (połowa z nich była dziećmi) na należącą do niego farmę. Ukrywał je tam i dostarczał im środków do życia przez cztery kolejne miesiące, aż do końca niemieckiej okupacji<ref name="library"/><ref name="test"/>.

Po wojnie był m.in. doradcą w tunezyjskim Ministerstwie Turystyki oraz wysokim urzędnikiem Ministerstwa Rolnictwa. Zmarł w [[1997]] roku<ref name="library"/>.

== Nominacja ==
Historię nagłośnił w [[2006]] roku Robert Satloff, dyrektor Waszyngtońskiego Instytutu Polityki Bliskowschodniej, który w [[Maroko|Maroku]] przeprowadzał badania nad stosunkami arabsko-żydowskimi podczas II wojny światowej. Dotarł on do córki Odette Boukhris, która wraz z matką znalazła schronienie na farmie Abdul-Wahaba. Na podstawie jej obszernych zeznań oraz relacji innych świadków sporządził wniosek z nominacją Khaleda Abdul-Wahaba do medalu „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, który został w [[2007]] roku przyjęty przez Jad Waszem<ref name="test">{{Cytuj stronę |imię = |nazwisko = |autor = Tom Tugend|autor2 = |url = http://www.jewishjournal.com/articles/article/wiesenthal_center_honors_one_of_shoahs_righteous_arabs_20070413/|tytuł = Wiesenthal Center honors one of Shoah’s righteous Arabs|praca = |opublikowany = jewishjournal.com|strony = |data = |data dostępu = 2009-04-26|język = en| cytat=}}</ref>. Obecnie trwa procedura jego weryfikacji przez komisję instytutu. Jest to pierwsza w historii nominacja osoby pochodzenia arabskiego<ref>{{Cytuj stronę |imię = |nazwisko = |autor = |autor2 = |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6318201.stm|tytuł = Israel checks WWII Arab 'saviour' |praca = |opublikowany = news.bbc.co.uk|strony = |data = |data dostępu = 2009-04-26|język = en| cytat=}}</ref>. Do tej pory medalem uhonorowanych zostało ponad 60 muzułmanów. Wszyscy pochodzili z [[Bałkany|Bałkanów]], [[Turcja|Turcji]], bądź [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]].

Khaled Abdul-Wahab został już pośmiertnie odznaczony m.in. przez [[Centrum Szymona Wiesenthala]]<ref name="test"/> i [[Międzynarodowa Fundacja Raoula Wallenberga|Międzynarodową Fundację Raoula Wallenberga]]<ref>{{Cytuj stronę |imię = |nazwisko = |autor = |autor2 = |url = http://www.raoulwallenberg.net/?en/news/ceremony-honoring-mr-khaled.4811.htm|tytuł = Ceremony of honoring Mr. Khaled Abdul-Wahab took place in Washington|praca = |opublikowany = raoulwallenberg.net|strony = |data = |data dostępu = 2009-04-26|język = | cytat=}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę| url = http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20070830| tytuł = Wywiad z córką Khaleda Abdul-Wahaba| data dostępu = 2009-04-29| autor = US Holocaust Memorial Museum| opublikowany = | język = en| archiwum = https://web.archive.org/web/20071226131638/http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20070830| zarchiwizowano = 26 grudnia 2007}}
* {{cytuj stronę| url = http://www.theworld.org/node/7711| tytuł = Wywiad z Robertem Satloffem| data dostępu = 2009-04-29| autor = | opublikowany = | język =en}}

{{SORTUJ:Abdel-Wahab, Khaled}}
[[Kategoria:Tunezyjczycy]]
[[Kategoria:Sprawiedliwi wśród Narodów Świata]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Al-Mahdijją]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1911]]
[[Kategoria:Zmarli w 1997]]

title: Khaled Abdul-Wahabخالد عبد الوهاب

Data i miejsce urodzenia: 1911 · Tunezja Francuska

Data i miejsce śmierci: 1997 · Tunezja


text:
# Randal Falker
Randal Alan Falker (ur. 22 lipca 1985 w Saint Louis) – amerykański koszykarz, występujący na pozycjach silnego skrzydłowego lub środkowego, aktualnie zawodnik CSU Sibiu.

## Osiągnięcia
Stan na 19 marca 2019, na podstawie, o ile nie zaznaczono inaczej.
NCAA
- Uczestnik rozgrywek:
  - Sweet 16 turnieju NCAA (2007)
  - II rundy turnieju NCAA (2005, 2007)
  - turnieju NCAA (2005–2007)
- Mistrz:
  - turnieju konferencji Missouri Valley (MVC – 2006)
  - sezonu regularnego MVC (2005, 2007)
- MVP turnieju konferencji MVC (2006)
- Obrońca roku konferencji MVC (2007)
- Zaliczony do:
  - I składu:
    - MVC (2007, 2008)
    - turnieju:
      - MVC (2006)
      - Anaheim Classic (2008)

    - defensywnego MVC (2007, 2008)
    - zawodników, którzy poczynili największy postęp MVC (2006)
- Lider MVC w:
  - blokach (2,1 – 2007)
  - liczbie oddanych rzutów wolnych (204 – 2008)

Drużynowe
- Mistrz Francji (2010)
- Wicemistrz:
  - EuroChallenge (2009)
  - Francji (2011)
  - Rumunii (2017)
- Zdobywca superpucharu Francji (2010)

Indywidualne
- Zagraniczny MVP ligi francuskiej (2014)
- Uczestnik meczu gwiazd francuskiej ligi LNB Pro A (2014)
- Liderzy ligi francuskiej w:
  - zbiórkach (2014)
  - blokach (2014)

wikiname: plwiki

title: Randal Falker

in_language: pl

wikitext:
{{Koszykarz infobox
 |imię i nazwisko         = Randal Falker
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |numer                   = #0
 |klub                    = CSU Sibiu
 |pozycja                 = [[silny skrzydłowy]]/[[Środkowy (koszykówka)|środkowy]]
 |pełne imię i nazwisko   =
 |pseudonim               =
 |data urodzenia          = 22 lipca 1985
 |miejsce urodzenia       = [[Saint Louis]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |obywatelstwo            =
 |wzrost                  = 201
 |masa ciała              = 115
 |aktywność               = od 2008
 |szkoła średnia          = Gateway (St. Louis, Missouri)
 |college                 = Southern Illinois (2004–2008)
 |draft                   = [[2008 NBA Draft|2008]]
 |numer draftu            = -
 |zespół draftu           = niewybrany
 |kariera klubowa         =
{{Koszykarz infobox/lata|2008–2012|Cholet|129}}
{{Koszykarz infobox/lata|2012–2013|[[Beşiktaş JK (koszykówka mężczyzn)|Beşiktaş]]|11}}
{{Koszykarz infobox/lata|2013–2016|Nancy|98}}
{{Koszykarz infobox/lata|2016–2017|[[AEK BC|AEK Ateny]]|8}}
{{Koszykarz infobox/lata|2017|Steaua Bukareszt|25}}
{{Koszykarz infobox/lata|2017–2018|Salta Basket|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2018|Steaua Bukareszt|27}}
{{Koszykarz infobox/lata|od 2018|CSU Sibiu|20}}
 |kariera reprezentacyjna =
 |data1                   = 19 marca 2019
 |data2                   =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Randal Alan Falker''' (ur. [[22 lipca]] [[1985]] w [[Saint Louis]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[koszykówka|koszykarz]], występujący na pozycjach silnego skrzydłowego lub środkowego, aktualnie zawodnik CSU Sibiu.

== Osiągnięcia ==
<small>Stan na 19 marca 2019, na podstawie<ref>{{cytuj stronę| url = https://basketball.realgm.com/player/Randal-Falker/Summary/7526 | tytuł = Profil na realgm.com| data dostępu = 2019-03-19 | opublikowany = realgm.com| język = en}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = https://www.euroleague.net/competition/players/showplayer?pcode=001949#!biography | tytuł = Profil na euroleague.net | data dostępu = 2019-03-19 | opublikowany = euroleague.net | język = en}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = https://www.sports-reference.com/cbb/players/randal-falker-1.html | tytuł = Statystyki z NCAA na sports-reference.com | data dostępu = 2019-03-19 | opublikowany = sports-reference.com | język = en}}</ref>, o ile nie zaznaczono inaczej.</small>
; NCAA
* Uczestnik rozgrywek:
** Sweet 16 turnieju [[NCAA Division I|NCAA]] (2007)
** II rundy turnieju NCAA (2005, 2007)
** turnieju NCAA (2005–2007)
* Mistrz:
** turnieju konferencji Missouri Valley (MVC – 2006)
** sezonu regularnego MVC (2005, 2007)
* [[Most valuable player|MVP]] turnieju konferencji MVC (2006)
* Obrońca roku konferencji MVC (2007)
* Zaliczony do:
** I składu:
*** MVC (2007, 2008)
*** turnieju:
**** MVC (2006)
**** Anaheim Classic (2008)
*** defensywnego MVC (2007, 2008)
*** zawodników, którzy poczynili największy postęp MVC (2006)
* Lider MVC w:
** blokach (2,1 – 2007)
** liczbie oddanych rzutów wolnych (204 – 2008)

; Drużynowe
* [[Pro A (koszykówka)|Mistrz Francji]] (2010)
* Wicemistrz:
** [[EuroChallenge]] (2009)
** Francji (2011)
** [[Divizia A (koszykówka)|Rumunii]] (2017)
* Zdobywca [[Superpuchar Francji w koszykówce mężczyzn|superpucharu Francji]] (2010)

; Indywidualne
* [[MVP LNB Pro A|Zagraniczny MVP ligi francuskiej]] (2014)
* Uczestnik [[LNB All-Star Game#Składy na mecze gwiazd 1987-2019|meczu gwiazd francuskiej ligi LNB Pro A]] (2014)
* Liderzy ligi francuskiej w:
** zbiórkach (2014)
** blokach (2014)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://basketball.eurobasket.com/player/Randal-Falker/Romania/BC-CSU-Sibiu/43167? Profil na eurobasket.com] {{lang|en}}
* [http://widgets.baskethotel.com/site/esake/player/5340735/ Profil na baskethotel.com] {{lang|en}}
* [https://www.tblstat.net/player/2435 Profil na tblstat.net] {{lang|en}}
* [https://www.basketball-reference.com/euro/players/randal-falker-1.html Statystyki na basketball-reference.com] {{lang|en}}

{{MVP turnieju MVC NCAA}}
{{MVP Pro A}}
{{Liderzy Pro A w zbiórkach}}
{{Liderzy Pro A w blokach}}

{{SORTUJ:Falker, Randal}}
[[Kategoria:Amerykańscy koszykarze]]
[[Kategoria:Koszykarze AEK Ateny]]
[[Kategoria:Koszykarze Beşiktaşu JK]]
[[Kategoria:Koszykarze Cholet Basket]]
[[Kategoria:Koszykarze CSU Sibiu]]
[[Kategoria:Koszykarze Sluc Nancy]]
[[Kategoria:Koszykarze Steauy Bukareszt]]
[[Kategoria:Koszykarze Southern Illinois Salukis]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Saint Louis]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1985]]

title: · Randal Falker

Data i miejsce urodzenia: 22 lipca 1985 · Saint Louis

Szkoła średnia: Gateway (St. Louis, Missouri)

College: Southern Illinois (2004–2008)

Draft: 2008 · niewybrany

Lata: Kluby · Wyst.

Cholet · 129

Beşiktaş · 11

Nancy · 98

AEK Ateny · 8

Steaua Bukareszt · 25

Salta Basket

Steaua Bukareszt · 27

od 2018: CSU Sibiu · 20


text:
# Kurtyna powietrzna
Kurtyna powietrzna (zasłona powietrzna) – urządzenie montowane nad lub obok drzwi celem stworzenia bariery dla przepływu powietrza (odizolowanie wnętrza pomieszczenia od otoczenia). Kurtyna powietrzna składa się z wentylatora pracującego na powietrzu obiegowym oraz wymienika ciepła (niektóre kurtyny powietrzne nie posiadają wymiennika ciepła).

## Podział
1. Ze względu na temperaturę powietrza nawiewanego:
  - ciepłe - najczęściej montowane w przedsionkach wejściowych i bramach wjazdowych - ich celem jest zapobiegnięcie wychłodzeniu wejścia np. do budynku w okresie zimy
  - zimne - stosowane przy wejściach do chłodni i mroźni - ich celem jest zapobiegnięcie przepływu ciepłego powietrza do wnętrza komory chłodniczej
2. Ze względu na zabudowę:
  - poziome (montowane np. nad drzwiami)
  - pionowe (montowane obok drzwi lub wkomponowane w aranżację wnętrza)

title: Kurtyna powietrzna

wikitext:
[[Plik:Havaperdesi.JPG|thumb|right|250px]]
'''Kurtyna powietrzna''' (zasłona powietrzna) – [[urządzenie]] montowane nad lub obok drzwi celem stworzenia bariery dla przepływu powietrza (odizolowanie wnętrza pomieszczenia od otoczenia). Kurtyna powietrzna składa się z [[wentylator]]a pracującego na powietrzu obiegowym oraz [[wymiennik ciepła|wymienika ciepła]] (niektóre kurtyny powietrzne nie posiadają wymiennika ciepła).

== Podział ==
# '''Ze względu na temperaturę powietrza nawiewanego:'''
#* '''ciepłe''' - najczęściej montowane w przedsionkach wejściowych i bramach wjazdowych - ich celem jest zapobiegnięcie wychłodzeniu wejścia np. do budynku w okresie zimy
#* '''zimne''' - stosowane przy wejściach do chłodni i mroźni - ich celem jest zapobiegnięcie przepływu ciepłego powietrza do wnętrza komory chłodniczej
# '''Ze względu na zabudowę:'''
#* poziome (montowane np. nad drzwiami)
#* pionowe (montowane obok drzwi lub wkomponowane w aranżację wnętrza)

== Zobacz też ==
* [[Poduszka powietrzna#Kurtyna powietrzna|kurtyna powietrzna]] - dodatkowa poduszka powietrzna wystrzeliwana z krawędzi dachu samochodu.
* [[ogrzewanie]]
* [[wentylacja]]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Instalacje sanitarne]]


text:
# Ippolito Rosellini
Ippolito Rosellini, właśc. Niccolò Francesco Ippolito Baldessare Rosellini (ur. 13 sierpnia 1800 w Pizie, zm. 4 czerwca 1843 tamże) – włoski archeolog, orientalista i pisarz, przyjaciel i uczeń Jeana François Champolliona, uważany za twórcę włoskiej egiptologii.

## Pierwsze lata
Pochodził z rodziny kupieckiej wywodzącej się z Pesci. W 1817 rozpoczął studia na wydziale teologicznym uniwersytetu w Pizie, które ukończył w 1821, a następnie studiował języki orientalne w Bolonii pod kierunkiem Giuseppe Mezzofantiego. Specjalizując się w języku hebrajskim i arabskim, w 1824 został powołany na stanowisko profesora języków orientalnych na macierzystym uniwersytecie w Pizie. W tym też okresie zapoznał się z dziełem Champolliona Précis du système hiéroglyphique des anciens Egyptiens, opublikowanym w 1824, które wywarło na nim duże wrażenie. Z samym Champollionem spotkał się latem 1825 we Florencji podczas podróży Francuza po Włoszech i od tego czasu datuje się ich głęboka przyjaźń, wsparta wspólną pasją – zgłębianiem tajemnicy hieroglifów i starożytnego Egiptu. W 1827 wyjeżdża do Paryża na rok w celu zgłębiania wiedzy o metodzie Champolliona.

## Rodzina
Podczas tego pobytu w Paryżu spotyka tam Zenobię Cherubini, córkę znanego muzyka Luigiego Cherubiniego, przyjaciela Rossiniego. I to właśnie Rossini przekonuje ojca Zenobii, aby ten pozwolił córce wyjść za mąż za młodego profesora z Pizy. Państwo Rosellini doczekali się czwórki dzieci, z których pierworodna córka Ida zmarła jeszcze w wieku dziecięcym.

## Egipska ekspedycja
W 1828 Rosellini z Champollionem zorganizowali francusko-toskańską ekspedycję naukową, sponsorowaną przez króla Francji Karola X i wielkiego księcia Toskanii Leopolda II. Oprócz obu organizatorów w wyprawie bierze udział 12 ludzi: architektów, malarzy i rysowników. Wyprawa do Egiptu trwała 18 miesięcy, a Rosellini, oprócz swoich notatek i rysunków, przywiózł także 900 eksponatów, które stały się postawą kolekcji egipskiej Muzeum Archeologicznego we Florencji, drugiej pod względem wielkości kolekcji tego rodzaju we Włoszech po zbiorach turyńskich.

## Dzieło życia – „Zabytki Egiptu i Nubii”
Obaj przyjaciele spotkali się jeszcze w 1831 w Paryżu, na którym zaplanowali wspólną pracę nad dziełem podsumowującym ich egipską ekspedycję. Plany te nie zostały jednak zrealizowane z powodu śmierci Champolliona w 1832. Rosselini postanowił więc samodzielnie wydać publikację, korzystając ze wsparcia finansowego Leopolda II.
Dzieło to, zatytułowane „Zabytki Egiptu i Nubii” („Monumenti dell'Egitto e della Nubia”), pierwotnie było pomyślane na 10 tomów z podziałem na 3 części, z tego jednak Rosselini zdołał wydać za życia 8 tomów, dziewiąty ukazał się już pośmiertnie, dziesiąty zaginął natomiast bezpowrotnie i nie został wydany.
Pierwsza część, dotycząca historii Egiptu, składała się z 5 tomów, wzbogaconych 169 zdjęciami, w tym 28 kolorowymi; druga opisująca życie codzienne obejmowała 3 tomy z 135 zdjęciami, w tym 74 kolorowymi; trzecia, 1-tomowa, opowiadała o religii egipskiej i zawierała 86 zdjęć, w tym 8 kolorowych. Pierwszy tom opublikowany został w 1832. Łącznie dzieło liczyło sobie prawie 3300 stron.

## Ostatnie lata
W 1835 Rosellini powołany został na stanowisko kierownika Biblioteki Uniwersyteckiej w Pizie, ale pomimo rozlicznych obowiązków oraz postępującej choroby kontynuował do końca życia pracę nad „Zabytkami...”.
W 1836 odwiedził go niemiecki egiptolog Karl Lepsius, z którym już wcześniej wymieniał listy, a z którym teraz poznał się i zaprzyjaźnił. Rosellini stał się pierwszą osobą, którą Lepsius poinformował listownie, w rok po ich spotkaniu, o swoich odkryciach i uzupełnieniu metody odczytywania hieroglifów Champolliona.
W nocy z 16 na 17 maja 1843 Rosellini zapadł w śpiączkę i zmarł 4 czerwca tego roku. Został pochowany w pizańskim Camposanto Vecchio w pobliżu katedry.

title: Ippolito Rosellini

wikitext:
[[Plik:Ippolito Rosellini Museo archeologico Firenze.jpg|thumb| Popiersie Ippolito Roselliniego, Muzeum Archeologiczne we Florencji]]
'''Ippolito Rosellini''', właśc. Niccolò Francesco Ippolito Baldessare Rosellini (ur. [[13 sierpnia]] [[1800]] w [[Piza|Pizie]], zm. [[4 czerwca]] [[1843]] tamże) – włoski [[archeologia|archeolog]], [[orientalizm|orientalista]] i pisarz, przyjaciel i uczeń [[Jean-François Champollion|Jeana François Champolliona]], uważany za twórcę włoskiej [[egiptologia|egiptologii]].

== Pierwsze lata ==
Pochodził z rodziny kupieckiej wywodzącej się z [[Pescia|Pesci]]. W [[1817]] rozpoczął studia na wydziale [[teologia|teologicznym]] uniwersytetu w Pizie, które ukończył w [[1821]], a następnie studiował języki orientalne w [[Bolonia|Bolonii]] pod kierunkiem [[Giuseppe Gasparo Mezzofanti|Giuseppe Mezzofantiego]]. Specjalizując się w [[język hebrajski|języku hebrajskim]] i [[język arabski|arabskim]], w [[1824]] został powołany na stanowisko profesora języków orientalnych na macierzystym uniwersytecie w Pizie. W tym też okresie zapoznał się z dziełem Champolliona ''Précis du système hiéroglyphique des anciens Egyptiens'', opublikowanym w 1824, które wywarło na nim duże wrażenie. Z samym Champollionem spotkał się latem [[1825]] we [[Florencja|Florencji]] podczas podróży Francuza po Włoszech i od tego czasu datuje się ich głęboka przyjaźń, wsparta wspólną pasją – zgłębianiem tajemnicy [[hieroglify|hieroglifów]] i [[starożytny Egipt|starożytnego Egiptu]]. W [[1827]] wyjeżdża do [[Paryż]]a na rok w celu zgłębiania wiedzy o metodzie Champolliona.

== Rodzina ==
Podczas tego pobytu w Paryżu spotyka tam Zenobię Cherubini, córkę znanego muzyka Luigiego Cherubiniego, przyjaciela [[Gioacchino Rossini|Rossiniego]]. I to właśnie Rossini przekonuje ojca Zenobii, aby ten pozwolił córce wyjść za mąż za młodego profesora z Pizy. Państwo Rosellini doczekali się czwórki dzieci, z których pierworodna córka Ida zmarła jeszcze w wieku dziecięcym.

== Egipska ekspedycja ==
W 1828 Rosellini z Champollionem zorganizowali francusko-toskańską ekspedycję naukową, sponsorowaną przez króla Francji [[Karol X Burbon|Karola X]] i [[władcy Toskanii|wielkiego księcia Toskanii]] Leopolda II. Oprócz obu organizatorów w wyprawie bierze udział 12 ludzi: architektów, malarzy i rysowników. Wyprawa do Egiptu trwała 18 miesięcy, a Rosellini, oprócz swoich notatek i rysunków, przywiózł także 900 eksponatów, które stały się postawą kolekcji egipskiej [[Narodowe Muzeum Archeologiczne we Florencji|Muzeum Archeologicznego we Florencji]], drugiej pod względem wielkości kolekcji tego rodzaju we Włoszech po zbiorach turyńskich.

== Dzieło życia – „Zabytki Egiptu i Nubii” ==
Obaj przyjaciele spotkali się jeszcze w [[1831]] w Paryżu, na którym zaplanowali wspólną pracę nad dziełem podsumowującym ich egipską ekspedycję. Plany te nie zostały jednak zrealizowane z powodu śmierci Champolliona w [[1832]]. Rosselini postanowił więc samodzielnie wydać publikację, korzystając ze wsparcia finansowego Leopolda II.

Dzieło to, zatytułowane „Zabytki Egiptu i Nubii” („''Monumenti dell'Egitto e della Nubia''”), pierwotnie było pomyślane na 10 tomów z podziałem na 3 części, z tego jednak Rosselini zdołał wydać za życia 8 tomów, dziewiąty ukazał się już pośmiertnie, dziesiąty zaginął natomiast bezpowrotnie i nie został wydany.

Pierwsza część, dotycząca historii Egiptu, składała się z 5 tomów, wzbogaconych 169 zdjęciami, w tym 28 kolorowymi; druga opisująca życie codzienne obejmowała 3 tomy z 135 zdjęciami, w tym 74 kolorowymi; trzecia, 1-tomowa, opowiadała o religii egipskiej i zawierała 86 zdjęć, w tym 8 kolorowych. Pierwszy tom opublikowany został w 1832. Łącznie dzieło liczyło sobie prawie 3300 stron.

== Ostatnie lata ==
W [[1835]] Rosellini powołany został na stanowisko kierownika Biblioteki Uniwersyteckiej w Pizie, ale pomimo rozlicznych obowiązków oraz postępującej choroby kontynuował do końca życia pracę nad „Zabytkami...”.

W [[1836]] odwiedził go niemiecki egiptolog [[Karl Richard Lepsius|Karl Lepsius]], z którym już wcześniej wymieniał listy, a z którym teraz poznał się i zaprzyjaźnił. Rosellini stał się pierwszą osobą, którą Lepsius poinformował listownie, w rok po ich spotkaniu, o swoich odkryciach i uzupełnieniu metody odczytywania hieroglifów Champolliona.

W nocy z 16 na 17 maja 1843 Rosellini zapadł w śpiączkę i zmarł 4 czerwca tego roku. Został pochowany w pizańskim Camposanto Vecchio w pobliżu katedry.

== Bibliografia ==
* publikacje:
** Vanderberg Ph. – „Śladami przeszłości. Największe odkrycia archeologów”, Świat Książki, Warszawa 2003, s. 38, {{ISBN|83-7311-501-3}}.
** {{lang|fr}} ''L'égyptologue Conrade Leemans et sa correspondance'', E.J. Brill, Leiden 1973, s. 17, {{ISBN|90-04-03770-5}}.
* strony WWW:
** {{Cytuj stronę | url = http://www.travellersinegypt.org/archives/2005/01/ippolito_rosellini.html | tytuł = Biografia autorstwa Fabrizio Calzia z portalu travellersinegypt.org | opublikowany = travellersinegypt.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20090817000657/http://www.travellersinegypt.org/archives/2005/01/ippolito_rosellini.html | zarchiwizowano = 2009-08-17}} {{lang|en}}.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Rosellini, Ippolito}}
[[Kategoria:Włoscy archeolodzy]]
[[Kategoria:Egiptolodzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1800]]
[[Kategoria:Zmarli w 1843]]


text:
# Kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia w Szepietowie
Kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Szepietowo diecezji łomżyńskiej.
Jest to świątynia murowana wybudowana w latach 1983-1984 dzięki staraniom księdza proboszcza Józefa Lucjana Żyłowskiego, pobłogosławiona w dniu 17 listopada 1985 roku przez biskupa Juliusza Paetza. Budowla została przygotowana do konsekracji dzięki staraniom Józefa L. Żyłowskiego; konsekrował ją w dniu 2 czerwca 1997 roku biskup łomżyński Stanisław Stefanek.

wikitext:
{{Dopracować|przypisy=2023-10}}
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia
 |nazwa miejscowa           =
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]]
 |grafika                   = Szepietowo - widok na fasadę kościoła.JPG
 |opis grafiki              = widok od frontu
 |państwo                   = Polska
 |miejscowość               = [[Szepietowo]]<br />ul. Wyszyńskiego
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[Parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia w Szepietowie|Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia]]
 |administratura typ        = [[Parafia]]
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej|Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia]]
 |dzień wspomnienia         = 16 listopada
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   = 1983
 |data zakończenia budowy   = 1984
 |data konsekracji          = 1997
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      =
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        = [[cegła]]
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               = 1
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            = 3
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 1
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Szepietowo
 |współrzędne               = 52°51′59.5″N, 22°32′42.8″E
 |commons                   = Category:Virgin Mary Mother of Divine Mercy church in Szepietowo
 |www                       =
}}
'''Kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia''' – [[kościół łaciński|rzymskokatolicki]] [[kościół parafialny]] należący do [[dekanat Szepietowo|dekanatu Szepietowo]] [[diecezja łomżyńska|diecezji łomżyńskiej]].
[[Plik:Szepietowo - Ołtarz Główny.JPG|mały|lewo|180px|Wnętrze świątyni - prezbiterium]]
Jest to świątynia murowana wybudowana w latach 1983-1984 dzięki staraniom księdza [[proboszcz]]a Józefa Lucjana Żyłowskiego, pobłogosławiona w dniu 17 listopada 1985 roku przez [[biskup]]a [[Juliusz Paetz|Juliusza Paetza]]. Budowla została przygotowana do [[poświęcenie kościoła|konsekracji]] dzięki staraniom Józefa L. Żyłowskiego; [[poświęcenie kościoła|konsekrował]] ją w dniu 2 czerwca 1997 roku [[biskupi łomżyńscy|biskup łomżyński]] [[Stanisław Stefanek]].

{{SORTUJ:Szepietowo}}

{{Parafie dekanatu Szepietowo}}

[[Kategoria:Kościoły w diecezji łomżyńskiej]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia]]
[[Kategoria:Kościoły w powiecie wysokomazowieckim]]
[[Kategoria:Obiekty sakralne w Szepietowie]]
[[Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1984]]
[[Kategoria:Historia Szepietowa]]

Państwo: Polska

Miejscowość: Szepietowo · ul. Wyszyńskiego

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wspomnienie liturgiczne: 16 listopada

Świątynia · • materiał bud.: · • cegła

Wieża kościelna · • liczba wież: · 1

Ołtarz · • liczba ołtarzy: · 3


text:
# Suchowola (rejon złoczowski)
Suchowola (ukr. Суховоля) – wieś w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego, założona w 1578. Miejscowość liczy 998 mieszkańców.
W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Suchowola w powiecie brodzkim województwa tarnopolskiego.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca tutaj ukraińska rodzina Semczuków ukrywała Żydów z rodziny Friedmanów. W 1989 roku Instytut Jad Waszem uhonorował za to tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Juliję Semczuk oraz jej rodziców, Iwana i Mariję Semczuków.
Do 2020 w rejonie brodzkim.

title: Suchowola (rejon złoczowski)

wikitext:
{{Inne znaczenia|wsi Suchowola na Ukrainie w rejonie brodzkim|[[Suchowola (ujednoznacznienie)|inne miejscowości o tej nazwie]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Suchowola
 |nazwa oryginalna             = Суховоля
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-46
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon złoczowski|złoczowski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     = 246
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 1192
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = +380 3266
 |kod pocztowy                 = 80652
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Brody (hromada)
 |współrzędne                  = 50°0′33″N 25°14′59″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
{{ISG|Suchowola|Suchowola}}
'''Suchowola''' ({{ukr.|Суховоля}}) – wieś w [[Rejon złoczowski|rejonie złoczowskim]] [[obwód lwowski|obwodu lwowskiego]], założona w [[1578]]. Miejscowość liczy 998 mieszkańców<ref>https://mrbrody.dosvit.org.ua/storage/documents/documents/3fadde492949da9015a669bab48c5b13.pdf</ref>.

W [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]] miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej [[Suchowola (gmina)|Suchowola]] w [[powiat brodzki|powiecie brodzkim]] [[województwo tarnopolskie|województwa tarnopolskiego]].

W czasie [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji niemieckiej]] mieszkająca tutaj ukraińska rodzina Semczuków ukrywała [[Żydzi|Żydów]] z rodziny Friedmanów. W 1989 roku [[Jad Waszem|Instytut Jad Waszem]] uhonorował za to tytułami [[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata|Sprawiedliwych wśród Narodów Świata]] Juliję Semczuk oraz jej rodziców, Iwana i Mariję Semczuków<ref>{{cytuj stronę| url = https://collections.yadvashem.org/en/righteous/4035773 | tytuł = Semchuk Julia ; Mother: Maria ; Father: Ivan | data dostępu = 2024-09-27 | autor = | opublikowany = collections.yadvashem.org | data = | język = en}}</ref>.

Do 2020 w [[Rejon brodzki|rejonie brodzkim]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Про утворення та ліквідацію районів |data dostępu = 2025-04-01 |opublikowany = Офіційний вебпортал парламенту України |url = https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |język = uk}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|XI|542|Suchowola al. ''Suchawola'', wś, powiat brodzki}}

[[Kategoria:Wsie w obwodzie lwowskim]]
[[Kategoria:Rejon brodzki]]
[[Kategoria:Rejon złoczowski]]
[[Kategoria:Brody (hromada)]]

title: SuchowolaСуховоля

Państwo: Ukraina

Obwód: lwowski

Rejon: złoczowski


text:
# Edukacja w Eswatini
Edukacja w Eswatini – sieć szkolna w Eswatini podlega Ministerstwu Edukacji i Szkoleń. Nauka w 7–letniej szkole podstawowej jest bezpłatna. Szkoła średnia jest dwustopniowa.

## Przepisy prawne
Zgodnie z National Policy Statement on Education z 1999 roku z poprawkami z 2011 roku i Konstytucją z 2005 roku każde dziecko w Eswatini ma prawo do bezpłatnej nauki w szkole publicznej co najmniej do ukończenia klasy siódmej. Ustawa Free Primary Education Act z 2010 roku zobowiązuje rodziców do posyłania dzieci do szkoły. Według danych Ministerstwa Edukacji (brak jednak informacji z którego roku one pochodzą) około 16% dzieci w wieku szkolnym nie uczęszcza do szkół podstawowych, 74% do gimnazjów i 88% do liceów. Natomiast według UNESCO-ISCED (International Standard Classification of Education) z 2018 roku tylko 2% dzieci w wieku szkolnym (szkoła podstawowa) nie uczęszczało do szkoły.

## Ministerstwo
Oświatą w Eswatini zarządza Ministerstwo Edukacji i Szkoleń (Ministry of Education and Training). Od 2023 roku Ministrem jest Honourable Owen Nxumalo.

## System szkolnictwa

### Szkoły podstawowe
W Eswatini naukę w 7–letniej szkole podstawowej zaczynają dzieci w wieku 6 lat. Aby dostać się do szkoły średniej uczniowie muszą zdać zewnętrzny egzamin po klasie siódmej. Ponieważ nauka w szkole średniej jest płatna większość dzieci nie podejmuje dalszej nauki.

### Szkoła średnia
Po ukończeniu 3–letniej junior secondary uczniowie przystępują do egzaminu zewnętrznego i mogą rozpocząć naukę w 2–letniej senior secondary. Pod koniec drugiego roku studenci przystępują do egzaminu zewnętrznego, a po zdaniu otrzymują Swaziland General Certificate of Secondary Education (SGCSE) and International General Certificate of Secondary Education (IGCSE).

### Szkolnictwo wyższe
Szkoły wyższe w Eswatini: Eswatini College of Technology, University of Eswatini, Gwamile Vocational and Commercial Training Institute (VOCTIM) w Matsapha.
Nauka w Swaziland College trwa dwa lata, a absolwenci uzyskują tytuł inżyniera.

## Kształcenie nauczycieli
Aby zostać nauczycielem w szkole podstawowej należy zdać egzamin po 2–letniej junior secondary i ukończyć jedną z 3 szkół dla nauczycieli (teacher training colleges). Nauka w nich trwa 3 lata.
Nauczyciele szkół średnich pierwszego stopnia muszą posiadać Swaziland General Certificate of Secondary Education i po ukończeniu 3–letniej szkoły otrzymują Secondary Teacher's Certificate. Natomiast nauczyciele szkół średnich drugiego stopnia muszą mieć wykształcenie wyższe.

title: Edukacja w Eswatini

wikitext:
'''Edukacja w Eswatini''' – sieć szkolna w [[Eswatini]] podlega Ministerstwu Edukacji i Szkoleń. Nauka w 7–letniej szkole podstawowej jest bezpłatna. Szkoła średnia jest dwustopniowa.

== Przepisy prawne ==
Zgodnie z ''National Policy Statement on Education'' z 1999 roku z poprawkami z 2011 roku i Konstytucją z 2005 roku każde dziecko w Eswatini ma prawo do bezpłatnej nauki w szkole publicznej co najmniej do ukończenia klasy siódmej. Ustawa ''Free Primary Education Act'' z 2010 roku zobowiązuje rodziców do posyłania dzieci do szkoły<ref>{{Cytuj |tytuł = Primary Education |data dostępu = 2024-02-17 |opublikowany = www.gov.sz |url = https://www.gov.sz/index.php?option=com_content&view=article&id=295&Itemid=408}}</ref>. Według danych Ministerstwa Edukacji (brak jednak informacji z którego roku one pochodzą) około 16% dzieci w wieku szkolnym nie uczęszcza do szkół podstawowych, 74% do gimnazjów i 88% do liceów<ref>{{Cytuj |tytuł = Ministry of Education & Training |data dostępu = 2024-02-17 |opublikowany = www.gov.sz |url = https://www.gov.sz/index.php/ministries-departments/search-and-menus-setup}}</ref>. Natomiast według UNESCO-ISCED (International Standard Classification of Education) z 2018 roku tylko 2% dzieci w wieku szkolnym (szkoła podstawowa) nie uczęszczało do szkoły<ref>{{Cytuj |tytuł = Swaziland. SCHOOL PARTICIPATION AND EFFICIENCY OVERVIEW |data = 2018 |data dostępu = 2024-02-17 |url = https://www.epdc.org/sites/default/files/documents/EPDC_NEP_2018_Swaziland.pdf}}</ref>.

== Ministerstwo ==
Oświatą w Eswatini zarządza Ministerstwo Edukacji i Szkoleń (Ministry of Education and Training). Od 2023 roku Ministrem jest Honourable Owen Nxumalo<ref>{{Cytuj |tytuł = About Us |data dostępu = 2024-02-17 |opublikowany = www.gov.sz |url = https://www.gov.sz/index.php/about-us-sp-1053405439/120-public-service}}</ref>.

== System szkolnictwa ==
=== Szkoły podstawowe ===
W Eswatini naukę w 7–letniej szkole podstawowej zaczynają dzieci w wieku 6 lat. Aby dostać się do szkoły średniej uczniowie muszą zdać zewnętrzny egzamin po klasie siódmej. Ponieważ nauka w szkole średniej jest płatna większość dzieci nie podejmuje dalszej nauki<ref>{{Cytuj |tytuł = Swaziland Education System |data dostępu = 2024-02-17 |opublikowany = www.scholaro.com |url = https://www.scholaro.com/db/Countries/Swaziland/Education-System}}</ref>.

=== Szkoła średnia ===
Po ukończeniu 3–letniej ''junior secondary'' uczniowie przystępują do egzaminu zewnętrznego i mogą rozpocząć naukę w 2–letniej ''senior secondary''. Pod koniec drugiego roku studenci przystępują do egzaminu zewnętrznego, a po zdaniu otrzymują ''Swaziland General Certificate of Secondary Education (SGCSE) and International General Certificate of Secondary Education (IGCSE)''<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Eswatini |data dostępu = 2024-02-17 |opublikowany = www.aacrao.org |url = https://www.aacrao.org/edge/country/eswatini}}</ref>.

=== Szkolnictwo wyższe ===
Szkoły wyższe w Eswatini: [[Eswatini College of Technology]]<ref>{{Cytuj |tytuł = About – Eswatini College Of Technology |data dostępu = 2024-02-17 |opublikowany = ecotsz.co.za |url = https://ecotsz.co.za/about/}}</ref>, [[University of Eswatini]]<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |tytuł = History – University of Eswatini |data dostępu = 2024-02-17 |url = http://www.uneswa.ac.sz/about/history/ |język = en}}</ref>, Gwamile Vocational and Commercial Training Institute (VOCTIM) w Matsapha<ref>{{Cytuj |tytuł = Universities and Colleges in Swaziland |data dostępu = 2024-02-21 |opublikowany = Commonwealth of Nations |url = https://www.commonwealthofnations.org/sectors/ |język = en-US}}</ref>.

Nauka w Swaziland College trwa dwa lata, a absolwenci uzyskują tytuł inżyniera<ref name=":0" />.

== Kształcenie nauczycieli ==
Aby zostać nauczycielem w szkole podstawowej należy zdać egzamin po 2–letniej junior secondary i ukończyć jedną z 3 szkół dla nauczycieli (teacher training colleges). Nauka w nich trwa 3 lata<ref name=":0" />.

Nauczyciele szkół średnich pierwszego stopnia muszą posiadać ''Swaziland General Certificate of Secondary Education'' i po ukończeniu 3–letniej szkoły otrzymują ''Secondary Teacher's Certificate.'' Natomiast nauczyciele szkół średnich drugiego stopnia muszą mieć wykształcenie wyższe<ref name=":0" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kultura w Eswatini]]
[[Kategoria:Oświata według państw]]


text:
# Kościół Staroluterański we Wrocławiu
Kościół staroluterański (niem.: Altlutherische Kirche) – kościół, który znajdował się we Wrocławiu na osiedlu Leśnica.

title: Kościół Staroluterański we Wrocławiu

wikitext:
{{dopracować|źródła=2024-12}}
{{Świątynia infobox
 |nazwa            = Kościół staroluterański we Wrocławiu
 |grafika          =
 |opis grafiki     =
 |państwo          = dolnośląskie
 |miejscowość      = Wrocław
 |wyznanie         = [[staroluteranizm]]
 |rodzaj           =
 |wezwanie         =
 |data budowy      =
 |data poświęcenia =
 |data likwidacji  =
 |data zniszczenia =
 |data zburzenia   =
 |data reaktywacji =
 |architekt        =
 |styl             =
 |budulec          =
 |stan obecny      =
 |kod mapy         = Wrocław
 |współrzędne      = 51.1387487 N 16.8727899 E
 |commons          =
 |www              =
}}
'''Kościół staroluterański''' (niem.: ''Altlutherische Kirche'') – kościół, który znajdował się we [[Wrocław]]iu na osiedlu [[Leśnica (Wrocław)|Leśnica]].

{{SORTUJ:Staroluterański}}

[[Kategoria:Nieistniejące ewangelickie kościoły we Wrocławiu]]

title: Kościół staroluterański we Wrocławiu

Województwo: dolnośląskie

Miejscowość: Wrocław

Wyznanie: staroluteranizm


text:
# Jerzy Wojciech Heide
Jerzy Wojciech Heide (ur. 3 października 1706 w Praslitach koło Dobrego Miasta, zm. 2 czerwca 1765 w Lidzbarku Warmińskim) – polski duchowny katolicki, honorowy kanonik chełmiński, archiprezbiter lidzbarski, autor kroniki.
Pochodził z warmińskiej szlachty, był synem sołtysa w Praslitach Jerzego oraz Urszuli z domu Steffen; ochrzczony został 10 października 1706 w Dobrym Mieście. Uczęszczał do gimnazjum jezuickiego w Braniewie, gdzie pozostał również na dalszą naukę – w seminarium (Alumnacie Papieskim). Po ukończeniu w Braniewie studiów teologicznych 2 czerwca 1729 przyjął święcenia kapłańskie.
Pracował początkowo jako wikariusz w Braniewie. W 1737 przeszedł na probostwo w Grzędzie, a w 1745, prawdopodobnie dzięki protekcji kardynała Camillo Paolucciego (u którego kapelanem był ks. Franciszek Heide, brat Jerzego), otrzymał parafię w Kwiecewie. Po rezygnacji kanonika fromborskiego Andrzeja Gąsiorowskiego z funkcji archiprezbitera w Lidzbarku Warmińskim, w marcu 1754 mianowany został jego następcą, a w czerwcu tegoż roku wprowadzono go w posiadanie beneficjum. W 1765, krótko przed śmiercią, otrzymał nominację na kanonika honorowego kapituły chełmińskiej. Zaufaniem obdarzali go kolejni biskupi warmińscy – Krzysztof Jan Szembek i Adam Stanisław Grabowski.
Jako proboszcz-archiprezbiter lidzbarski ufundował do kościoła nowy ołtarz pod wezwaniem Trójcy Świętej. W latach 1755–1756 kierował pracami renowacyjnymi domu parafialnego. W ostatnich latach życia ciężko chorował, zmarł w czerwcu 1765 w Lidzbarku i został pochowany w podziemiach kościoła parafialnego, przy ołtarzu św. Anny. Historyk ks. Carl Peter Woelky scharakteryzował go jako człowieka "średniego wzrostu, myślącego, pobożnego, gościnnego, miłego w obejściu i dobrze obeznanego z historią Kościoła oraz z historią powszechną", po którym żal "był wielki, zwłaszcza u jego wikariuszy, których kochał jak braci, a którym pozostawił do podziału swoje książki i ubrania".
Heide podjął się spisania kroniki Lidzbarka i Warmii, z zamiarem przekazania wiedzy historycznej i ułatwienia odnalezienia się w lokalnych sprawach kolejnym archiprezbiterom. Korzystał przy tym z dawnych kronik i opracowań pruskich (m.in. Piotra z Dusburga, Łukasza Davida, Mikołaja Jeroschina), warmińskich (m.in. Jana Plastwicha, Stanisława Reszki, Jana Rywockiego), polskich (Wincentego Kadłubka, Macieja Stryjkowskiego), czasopism, dokumentów (m.in. Statutów Synodalnych biskupa Szembeka). Wiele z tych materiałów nie było jeszcze wówczas wydanych; Heide dotarł także do szeregu innych źródeł pisanych, np. ksiąg parafialnych i magistrackich.
Kronika zatytułowana została Archiwum dawne i nowe Lidzbarskiego Kościoła Archiprezbiterialnego (Archivum vetus et novum Ecclesiae Archipresbyterialis Heilsbergensis) i podzielona przez autora na cztery części: o pochodzeniu i założeniu miasta Lidzbarka, o dziejach Lidzbarka do połowy XVIII wieku, o powszechnych procesjach błagalnych oraz o dniach ślubowania i ich powodach, wreszcie o biskupach warmińskich. Dzieło, stanowiące ważne źródło do dziejów Warmii i samego Lidzbarka, Heide doprowadził do września 1764; następnie kronika kontynuowana była przez jednego z jego wikariuszy, Jakuba Józefa Harwarta. Rękopis pozostał w archiwum archiprezbiteratu lidzbarskiego (potem miejscowej parafii katolickiej). W 1889 Carl Peter Woelky przygotował jej krytyczne wydanie, ogłoszone na łamach "Monumenta Historiae Warmiensis" (tom VIII).

title: Jerzy Wojciech Heide

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Jerzy Wojciech Heide
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          =
 |data urodzenia          = [[3 października]] [[1706]]
 |miejsce urodzenia       = [[Praslity]]
 |data śmierci            = [[2 czerwca]] [[1765]]
 |miejsce śmierci         = [[Lidzbark Warmiński]]
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              =
 |1. funkcja - okres      =
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[katolicyzm]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   =
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 2 czerwca 1729
 |data nominacji          =
 |data sakry              =
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Jerzy Wojciech Heide''' (ur. [[3 października]] [[1706]] w [[Praslity|Praslitach]] koło [[Dobre Miasto|Dobrego Miasta]], zm. [[2 czerwca]] [[1765]] w [[Lidzbark Warmiński|Lidzbarku Warmińskim]]) – polski duchowny katolicki, honorowy kanonik chełmiński, archiprezbiter lidzbarski, autor kroniki.

Pochodził z [[Warmia|warmińskiej]] szlachty, był synem sołtysa w Praslitach Jerzego oraz Urszuli z domu Steffen; ochrzczony został 10 października 1706 w Dobrym Mieście. Uczęszczał do gimnazjum jezuickiego w [[Braniewo|Braniewie]], gdzie pozostał również na dalszą naukę – w seminarium ([[Alumnat Papieski w Braniewie|Alumnacie Papieskim]]). Po ukończeniu w Braniewie studiów teologicznych 2 czerwca 1729 przyjął [[Sakrament święceń|święcenia kapłańskie]].

Pracował początkowo jako wikariusz w Braniewie. W 1737 przeszedł na probostwo w [[Grzęda (województwo warmińsko-mazurskie)|Grzędzie]], a w 1745, prawdopodobnie dzięki protekcji kardynała [[Camillo Paolucci]]ego (u którego kapelanem był ks. Franciszek Heide, brat Jerzego), otrzymał parafię w [[Kwiecewo|Kwiecewie]]. Po rezygnacji kanonika fromborskiego Andrzeja Gąsiorowskiego z funkcji archiprezbitera w Lidzbarku Warmińskim, w marcu 1754 mianowany został jego następcą, a w czerwcu tegoż roku wprowadzono go w posiadanie beneficjum. W 1765, krótko przed śmiercią, otrzymał nominację na kanonika honorowego kapituły chełmińskiej. Zaufaniem obdarzali go kolejni biskupi warmińscy – [[Krzysztof Jan Szembek]] i [[Adam Stanisław Grabowski]].

Jako proboszcz-archiprezbiter lidzbarski ufundował do kościoła nowy ołtarz pod wezwaniem Trójcy Świętej. W latach 1755–1756 kierował pracami renowacyjnymi domu parafialnego. W ostatnich latach życia ciężko chorował, zmarł w czerwcu 1765 w Lidzbarku i został pochowany w podziemiach kościoła parafialnego, przy ołtarzu św. Anny. Historyk ks. [[Carl Peter Woelky]] scharakteryzował go jako człowieka "średniego wzrostu, myślącego, pobożnego, gościnnego, miłego w obejściu i dobrze obeznanego z historią Kościoła oraz z historią powszechną", po którym żal "był wielki, zwłaszcza u jego wikariuszy, których kochał jak braci, a którym pozostawił do podziału swoje książki i ubrania".

Heide podjął się spisania kroniki Lidzbarka i Warmii, z zamiarem przekazania wiedzy historycznej i ułatwienia odnalezienia się w lokalnych sprawach kolejnym archiprezbiterom. Korzystał przy tym z dawnych kronik i opracowań pruskich (m.in. [[Piotr z Dusburga|Piotra z Dusburga]], [[Łukasz David|Łukasza Davida]], [[Mikołaj Jeroschin|Mikołaja Jeroschina]]), warmińskich (m.in. [[Jan Plastwich|Jana Plastwicha]], [[Stanisław Reszka|Stanisława Reszki]], [[Jan Rywocki|Jana Rywockiego]]), polskich ([[Wincenty Kadłubek|Wincentego Kadłubka]], [[Maciej Stryjkowski|Macieja Stryjkowskiego]]), czasopism, dokumentów (m.in. ''Statutów Synodalnych'' biskupa Szembeka). Wiele z tych materiałów nie było jeszcze wówczas wydanych; Heide dotarł także do szeregu innych źródeł pisanych, np. ksiąg parafialnych i magistrackich.

Kronika zatytułowana została ''Archiwum dawne i nowe Lidzbarskiego Kościoła Archiprezbiterialnego'' (''Archivum vetus et novum Ecclesiae Archipresbyterialis Heilsbergensis'') i podzielona przez autora na cztery części: o pochodzeniu i założeniu miasta Lidzbarka, o dziejach Lidzbarka do połowy XVIII wieku, o powszechnych procesjach błagalnych oraz o dniach ślubowania i ich powodach, wreszcie o biskupach warmińskich. Dzieło, stanowiące ważne źródło do dziejów Warmii i samego Lidzbarka, Heide doprowadził do września 1764; następnie kronika kontynuowana była przez jednego z jego wikariuszy, [[Jakub Harwart|Jakuba Józefa Harwarta]]. Rękopis pozostał w archiwum archiprezbiteratu lidzbarskiego (potem miejscowej parafii katolickiej). W 1889 Carl Peter Woelky przygotował jej krytyczne wydanie, ogłoszone na łamach "Monumenta Historiae Warmiensis" (tom VIII).

== Bibliografia ==
* Jerzy Wojciech Heide, ''Archiwum dawne i nowe Lidzbarskiego Kościoła Archiprezbiterialnego'', Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 2006 (krytycznie wydał Carl Peter Woelky, przełożył [[Julian Wojtkowski]]), s. 5-8 (wstęp wydawcy), s. 67
* [[Tadeusz Oracki]], ''Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku'', tom I, Wydawnictwo "Pojezierze", Olsztyn 1984, s. 87-88 (tu data urodzenia: 10 października 1706)
* [[Jan Obłąk]], ''Jerzy Wojciech Heide'', w: ''[[Polski Słownik Biograficzny]]'', tom IX, 1960-1961, s. 340 (tu data śmierci: 6 czerwca 1765)

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Heide, Jerzy Wojciech}}
[[Kategoria:Duchowni archidiecezji warmińskiej]]
[[Kategoria:Duchowni katoliccy I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Kanonicy chełmińskiej kapituły katedralnej]]
[[Kategoria:Historycy I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Warmią i Mazurami]]
[[Kategoria:Polscy kronikarze XVIII wieku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1706]]
[[Kategoria:Zmarli w 1765]]

title: Jerzy Wojciech Heide

Data i miejsce urodzenia: 3 października 1706 · Praslity

Data i miejsce śmierci: 2 czerwca 1765 · Lidzbark Warmiński

Wyznanie: katolicyzm

Prezbiterat: 2 czerwca 1729


text:
# Andrzej Minkiewicz
Andrzej Maria Minkiewicz (ur. 29 października 1943 w Wilnie, zm. 2 marca 2014 w Elblągu) – polski dziennikarz prasowy, radiowy i telewizyjny, działacz sportowy, członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (od 1981), współzałożyciel Komitetu Olimpijskiego Powiśla, Warmii i Żuław.

## Życie i działalność
Od 1946 mieszkał wraz z rodzicami w Elblągu, gdzie ukończył Technikum Mechaniczne. Po egzaminie maturalnym dostał się na Politechnikę Gdańską, ale ze względu na zły stan zdrowia swojego ojca zdecydował się na podjęcie pracy w elbląskich zakładach mechanicznych Zamech oraz studia wieczorowe na Wydziale Technologicznym Politechniki Warszawskiej. Następnie ukończył studia podyplomowe w zakresie metaloznawstwa na Politechnice Szczecińskiej, co umożliwiło mu pracę w Biurze Głównego Metaloznawcy Zamechu, a następnie szefa Branżowego Ośrodka Informacji Naukowo-Technicznej. Studiował także na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym im. M.W. Łomonosowa, gdzie został skierowany przez swoje kierownictwo na studia podyplomowe w zakresie informacji naukowo–technicznej
Jednocześnie z podjęciem studiów w Moskwie rozpoczęła się jego kariera dziennikarska. W październiku 1963 debiutował na łamach Głos Wybrzeża, współtworząc także gazetę zakładową Głos Zamechu, której został redaktorem naczelnym, a także brał również udział we współtworzeniu Radiowej Agencji Młodych w zakładowej rozgłośni. Od 1967 związany był z Dziennikiem Bałtyckim. Wieloletni korespondent ogólnopolskiej prasy sportowej w tym w warszawskiego Przeglądu Sportowego, katowickiego Sportu oraz krakowskiego Tempa.
W trakcie kariery zawodowej związany był także z Głosem Pracy, Ilustrowanym Kurierem Polskim, Tygodniem Elbląskim,  a latach 1999–2013 współpracował z redakcją sportową Radia Olsztyn.
Andrzej Minkiewicz został pochowany na cmentarzu komunalnym Agrykola.

## Wybrane nagrody i odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (1983)
- Złota Odznaka PZPN
- Złoty Medal PKOl
- Srebrny Medal PKOl
- "Dziennikarz sportowy roku" (czterokrotnie; nagroda przyznawana przez wojewodę elbląskiego)

title: Andrzej Minkiewicz

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Andrzej Minkiewicz
 |grafika                   = Andrzej Minkiewicz.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 29 października 1943
 |miejsce urodzenia         = [[Wilno]]
 |data śmierci              = 2 marca 2014
 |miejsce śmierci           = [[Elbląg]]
 |zawód                     = [[dziennikarz]]
 |edukacja                  = [[Politechnika Warszawska]]
[[Politechnika Szczecińska]]
[[Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa|Uniwersytet Moskiewski]]
 |odznaczenia               = {{order|KZ|S}}
 |commons                   =
}}
'''Andrzej Maria Minkiewicz''' (ur. [[29 października]] [[1943]] w [[Wilno|Wilnie]], zm. [[2 marca]] [[2014]] w [[Elbląg]]u) – polski dziennikarz prasowy, radiowy i telewizyjny, działacz sportowy, członek [[Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich|Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich]] (od 1981), współzałożyciel Komitetu Olimpijskiego Powiśla, Warmii i Żuław.

== Życie i działalność ==
Od 1946 mieszkał wraz z rodzicami w [[Elbląg]]u, gdzie ukończył Technikum Mechaniczne. Po [[Egzamin dojrzałości|egzaminie maturalnym]] dostał się na [[Politechnika Gdańska|Politechnikę Gdańską]], ale ze względu na zły stan zdrowia swojego ojca zdecydował się na podjęcie pracy w elbląskich zakładach mechanicznych Zamech oraz studia wieczorowe na Wydziale Technologicznym [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]]. Następnie ukończył studia podyplomowe w zakresie metaloznawstwa na [[Politechnika Szczecińska|Politechnice Szczecińskiej]], co umożliwiło mu pracę w Biurze Głównego Metaloznawcy Zamechu, a następnie szefa Branżowego Ośrodka Informacji Naukowo-Technicznej. Studiował także na [[Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa|Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym im. M.W. Łomonosowa]], gdzie został skierowany przez swoje kierownictwo na studia podyplomowe w zakresie informacji naukowo–technicznej

Jednocześnie z podjęciem studiów w Moskwie rozpoczęła się jego kariera dziennikarska. W październiku 1963 debiutował na łamach ''[[Głos Wybrzeża]]'', współtworząc także gazetę zakładową ''Głos Zamechu'', której został redaktorem naczelnym, a także brał również udział we współtworzeniu Radiowej Agencji Młodych w zakładowej rozgłośni. Od 1967 związany był z ''[[Dziennik Bałtycki|Dziennikiem Bałtyckim]]''. Wieloletni korespondent ogólnopolskiej prasy sportowej w tym w warszawskiego ''[[Przegląd Sportowy|Przeglądu Sportowego]]'', katowickiego ''[[Sport (gazeta)|Sportu]]'' oraz krakowskiego ''[[Tempo (gazeta)|Tempa]]''.
[[File:Grób Andrzeja Minkiewicza na Cmentarzu Komunalnym Agrykola w Elblągu.jpg|thumb|prawo|Grób Andrzeja Minkiewicza na Cmentarzu Komunalnym Agrykola w Elblągu]]
W trakcie kariery zawodowej związany był także z ''[[Głos Pracy|Głosem Pracy]]'', ''[[Ilustrowany Kurier Polski|Ilustrowanym Kurierem Polskim]]'', ''Tygodniem Elbląskim'',  a latach 1999–2013 współpracował z redakcją sportową [[Polskie Radio Olsztyn|Radia Olsztyn]].

Andrzej Minkiewicz został pochowany na cmentarzu komunalnym Agrykola<ref>{{Cytuj stronę | url = http://dziennikelblaski.pl/192547,Zmarl-Andrzej-Minkiewicz.html#axzz4OHpGIryi | tytuł = Zmarł Andrzej Minkiewicz | opublikowany = dziennikelblaski.pl | data dostępu = 2014-03-02}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.elblag.net/artykuly/ostatnie-pozegnanie-redaktora-andrzeja-minkiewicza,10249.htm | tytuł = Ostatnie pożegnanie redaktora Andrzeja Minkiewicza | opublikowany = elblag.net | data dostępu = 2014-03-07}}</ref>.

== Wybrane nagrody i odznaczenia ==
* [[Krzyż Zasługi|Srebrny Krzyż Zasługi]] (1983)
* Złota Odznaka [[Polski Związek Piłki Nożnej |PZPN]]
* Złoty Medal [[Polski Komitet Olimpijski|PKOl]]
* Srebrny Medal PKOl
* "Dziennikarz sportowy roku" (czterokrotnie; nagroda przyznawana przez [[Województwo elbląskie|wojewodę elbląskiego]])

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj | url = http://www.elblag24.pl/86869-nie-zyje-andrzej-minkiewicz.html | tytuł = Nie żyje Andrzej Minkiewicz | opublikowany = elblag24.pl | język = pl | data dostępu = 2014-03-02 | archiwum = https://web.archive.org/web/20140306123903/http://www.elblag24.pl/86869-nie-zyje-andrzej-minkiewicz.html | zarchiwizowano = 2014-03-06 }}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Minkiewicz, Andrzej}}

[[Kategoria:Ludzie związani z Elblągiem]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym Agrykola w Elblągu]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze sportowi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1943]]
[[Kategoria:Zmarli w 2014]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie]]

title: Andrzej Minkiewicz

Data i miejsce urodzenia: 29 października 1943 · Wilno

Data i miejsce śmierci: 2 marca 2014 · Elbląg

Zawód, zajęcie: dziennikarz

Edukacja: Politechnika Warszawska · Politechnika Szczecińska · Uniwersytet Moskiewski


text:
# Calligonum polygonoides
Calligonum polygonoides L. – gatunek rośliny z rodziny rdestowatych (Polygonaceae). Występuje naturalnie w południowej części Rosji, Turcji, Syrii, Izraelu, Iraku, Iranie, Pakistanie oraz północnych Indiach, w tym na Pustyni Thar, gdzie znany jest pod lokalną nazwą phog lub phok.
Mounstuart Elphinstone (1779–1859), urzędnik Kompanii Wschodnioindyjskiej, oddelegowany z misją dyplomatyczną do Kabulu w Afganistanie, podczas podróży przez obszar Pustyni Thar w północno-zachodnich Indiach (ówczesnej Radźputanie, czyli dzisiejszym indyjskim stanie Radżastan) w 1808 roku, tak opisał roślinę phog: „Jest to roślina wysoka na cztery do pięciu stóp, dość zielona, choć nie posiada liści. Jej gałęzie przechodzą w delikatne gałązki, które kończą się kępkami tego samego materiału, lecz jeszcze miększego i bardziej nasyconego sokiem. Wytwarza skupiska kwiatów, które są spożywane przez tubylców, a nasiona znajdują się w strąkach. Jest to ulubiony pokarm wielbłądów, który w pewnym stopniu rekompensuje im długotrwały brak wody, na jaki są skazane na pustyni. Po raz pierwszy zaobserwowano ją na zachód od Canoud i występowała na całym obszarze pustyni.

## Morfologia
PokrójZrzucający liście krzew dorastający do 1,5 m wysokości.
LiścieBlaszka liściowa ma równowąski kształt, mierzy 7–15 mm długości, o ostrym wierzchołku.
KwiatyZebrane po 2–3 w pęczki, rozwijają się w kątach pędów. Listki okwiatu mają podłużny kształt i żółtawą barwę, mierzy do 3–4 mm długości.
OwoceNiełupki o jajowatym kształcie, osiągają 12–17 mm długości oraz 10–14 mm szerokości.

## Biologia i ekologia
Kwitnie od stycznia do kwietnia.
Na Pustyni Thar kwitnie między kwietniem i czerwcem. Pąki kwiatów, znane pod lokalną nazwą phogḷā, są jadalne i dostępne jedynie przez krótki okres 1-2 tygodni.

title: Calligonum polygonoides

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = ''Calligonum polygonoides''
 |grafika              = Calligonum polygonoides.JPG
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="apweb" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[rośliny naczyniowe]]
 |podgromada           = [[rośliny nasienne]]
 |nadklasa             = [[okrytonasienne]]
 |klasa                = ''[[Magnoliopsida]]''
 |nadrząd              = [[Goździkowce|goździkopodobne]]
 |rząd                 = [[goździkowce]]
 |rodzina              = [[rdestowate]]
 |rodzaj               = [[kandym]]
 |gatunek              = ''Calligonum polygonoides''
 |nazwa łacińska       = Calligonum polygonoides
 |autor                = [[Karol Linneusz|L.]]
 |cytat                = [[Species Plantarum|Sp. Pl. 530 1753]]<ref name="tpl">{{cytuj stronę | url = http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2692609 | tytuł = Calligonum polygonoides L. | data = | autor = | praca = | opublikowany = The Plant List | język = en | data dostępu = 2017-01-01}}</ref>
 |synonimy             =
 |wikispecies          = Calligonum polygonoides
 |commons              = Category:Calligonum polygonoides
}}
'''''Calligonum polygonoides''''' L. – [[Gatunek (biologia)|gatunek]] rośliny z rodziny [[Rdestowate|rdestowatych]] (''Polygonaceae''). Występuje naturalnie w południowej części [[Rosja|Rosji]], [[Turcja|Turcji]], [[Syria|Syrii]], [[Izrael]]u, [[Irak]]u, [[Iran]]ie, [[Pakistan]]ie oraz północnych [[Indie|Indiach]]<ref name="peb">{{cytuj stronę | url = http://www.plantes-botanique.org/espece_calligonum_polygonoides | tytuł = Calligonum polygonoides | data = | autor = | praca = | opublikowany = Plantes & botanique | język = fr | data dostępu = 2017-01-01}}</ref>, w tym na [[Thar|Pustyni Thar]], gdzie znany jest pod lokalną nazwą ''phog'' lub ''phok''<ref name=":0" /><ref name="tod" /><ref name="londyn" />.
[[Plik:Calligonum polygonoides from Rajasthan.jpg|mały|Phog na Pustyni Thar]]
[[Plik:Calligonum polygonoides zebrane na opał (Radżastan).jpg|mały|Phog zebrany na opał (Radżastan, Indie)]]
Mounstuart Elphinstone (1779–1859), urzędnik [[Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska|Kompanii Wschodnioindyjskiej]], oddelegowany z misją dyplomatyczną do Kabulu w Afganistanie, podczas podróży przez obszar Pustyni Thar w północno-zachodnich Indiach (ówczesnej Radźputanie, czyli dzisiejszym indyjskim stanie [[Radżastan]]) w 1808 roku, tak opisał roślinę phog: „Jest to roślina wysoka na cztery do pięciu stóp, dość zielona, choć nie posiada liści. Jej gałęzie przechodzą w delikatne gałązki, które kończą się kępkami tego samego materiału, lecz jeszcze miększego i bardziej nasyconego sokiem. Wytwarza skupiska kwiatów, które są spożywane przez tubylców, a nasiona znajdują się w strąkach. Jest to ulubiony pokarm wielbłądów, który w pewnym stopniu rekompensuje im długotrwały brak wody, na jaki są skazane na pustyni. Po raz pierwszy zaobserwowano ją na zachód od Canoud<ref group="uwaga">Chodzi o wieś Kanorh, położoną w pobliżu miejscowości Narnaul we współczesnym stanie Harijana, na pograniczu z Radżastanem, gdzie rozpoczyna się obszar pustynny. Miejscowość tę oznaczył na mapie dołączonej do swojej książki James Tod, który w opisie Pustyni Thar powołuje się na relację Elphinstone'a.</ref> i występowała na całym obszarze pustyni<ref name="tod" /><ref name="londyn" />.

== Morfologia ==
; Pokrój: Zrzucający liście [[krzew]] dorastający do 1,5 m wysokości<ref name="peb" />.
; [[Liść|Liście]]: Blaszka liściowa ma równowąski [[Kształt liścia|kształt]], mierzy 7–15 mm długości, o ostrym wierzchołku<ref name="peb" />.
; [[Kwiat]]y: Zebrane po 2–3 w [[Pęczek (botanika)|pęczki]], rozwijają się w kątach pędów. [[Okwiat|Listki okwiatu]] mają podłużny kształt i żółtawą barwę, mierzy do 3–4 mm długości<ref name="peb" />.
; [[Owoc]]e: [[Niełupka|Niełupki]] o jajowatym kształcie, osiągają 12–17 mm długości oraz 10–14 mm szerokości<ref name="peb" />.

== Biologia i ekologia ==
Kwitnie od stycznia do kwietnia<ref name="peb" />.

Na Pustyni Thar kwitnie między kwietniem i czerwcem. Pąki kwiatów, znane pod lokalną nazwą ''phogḷā,'' są jadalne i dostępne jedynie przez krótki okres 1-2 tygodni<ref name=":0" />.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2020-02-20}}</ref>
<ref name="apweb">{{Angiosperm Phylogeny Website |data dostępu = 2009-06-01}}</ref>
<ref name="londyn">{{Cytuj |autor = Mountstuart Elphinstone |tytuł = Account of the Kingdom of Caubul and its Dependencies in Persia, Tartary, and India; Comprising a View of the Afghaun Nation, and a History of the Dooraunee Monarchy |data = 1842 |wolumin = 1 |miejsce = Londyn |wydawca = Richard Bentley |s = 5 |język = en}}</ref>
<ref name="tod">{{Cytuj |autor = James Tod |tytuł = Annals and Antiquities of Rajast’han or the Central and Western Rajpoot. States of India. |data = 1829 |wolumin = I |miejsce = Londyn |wydawca = Smith, Elder, and Company |język = en}}</ref>
<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Gyan Prakash Megwal; Mahendra Kumar Jeengar; Dev Dutt Patel; Priyadarshi Meena |tytuł = Phog: A Nutraceutical Shrub of Thar Desert. |czasopismo = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry |data = 2024 |wolumin = 13 |numer = 4 |s = 162 |doi = 10.22271/phyto.2024.v13.i4b.15007 |język = en}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Rdestowate]]
[[Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza]]

title: Calligonum polygonoides

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: rośliny naczyniowe

Podgromada: rośliny nasienne

Nadklasa: okrytonasienne

Klasa: Magnoliopsida

Nadrząd: goździkopodobne

Rząd: goździkowce

Rodzina: rdestowate

Rodzaj: kandym

Gatunek: Calligonum polygonoides


text:
# (3368) Duncombe
(3368) Duncombe (1985 QT) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 6,24 lat w średniej odległości 3,39 j.a. Odkrył ją Edward Bowell 22 sierpnia 1985 roku.

title: (3368) Duncombe

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 3368
 |       nazwa = Duncombe
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Edward Bowell]]
 |       dzień = 22 sierpnia
 |         rok = 1985
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 3,3860
 |    mimośród = 0,0900
 |  peryhelium = 3,0811
 |    aphelium = 3,6910
 |         lat = 6
 |         dni = 85
 |      godzin = 20
 |    prędkość = 16,18
 |  nachylenie = 19,13
 |    średnica = 35,2
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo = 0,0431
 |     jasność = 11,3
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(3368) Duncombe (1985 QT)''' – [[planetoida]] z grupy [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 6,24 lat w średniej odległości 3,39 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Odkrył ją [[Edward Bowell]] 22 sierpnia 1985 roku.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 3001–4000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|3368}}
* {{JPLorb|3368}}
* {{MPC|3368}}

{{SORTUJ:Duncombe}}

[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1985]]

title: (3368) Duncombe

Odkrywca: Edward Bowell

Data odkrycia: 22 sierpnia 1985

Okres obiegu · wokół Słońca: 6 lat 85 dni 20 godzin


text:
# Onezyfor (Ponomariow)
Onezyfor, imię świeckie Piotr Aleksiejewicz Ponomariow (ur. 20 sierpnia?/1 września 1881 w Riażsku, zm. 10 sierpnia 1966 w Odessie) – rosyjski biskup prawosławny.

## Życiorys
Ukończył seminarium duchowne w Saratowie w 1901. Następnie podjął pracę psalmisty w cerkwi Wniebowstąpienia Pańskiego w stanicy Nowomińskiej na Kubaniu. Po pięciu latach rozpoczął studia teologiczne w Petersburskiej Akademii Duchownej; ukończył je w 1910, uzyskując tytuł kandydata nauk teologicznych. W latach 1910–1918 był nauczycielem języka rosyjskiego w szkole duchownej w Jedincach w Besarabii. Następnie przez dwa lata uczył języka greckiego w seminarium duchownym w Kamieńcu Podolskim. 30 marca 1920 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa podolskiego Pimena. Przez kolejne dziewięć lat służył w cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Makowie. W 1929 został skazany na trzy lata łagrów. Karę odbył w pełnym wymiarze. Następnie w latach 1932-1935 przebywał na zesłaniu na północy Rosji. Po powrocie z zesłania skontaktował się z biskupem tulskim Onezymem, który powierzył mu stanowisko proboszcza parafii w Żmurowie. Ten sam duchowny 29 listopada 1935 przyjął od niego wieczyste śluby mnisze. Rok później hieromnich Onezym otrzymał godność archimandryty. W kolejnych latach służył w eparchii tulskiej, w tym od 1938 do 1945 w cerkwi w Towarkowie.
27 lutego 1945 w Moskwie przyjął chirotonię biskupią z rąk patriarchy moskiewskiego i całej Rusi Aleksego oraz biskupa tulskiego i bielowskiego Witalisa. Został ordynariuszem eparchii pińskiej i brzeskiej. Urząd sprawował jednak tylko od lutego do października 1945, po czym został przeniesiony na katedrę kałuską i borowską. W 1960 z powodu złego stanu zdrowia odszedł w stan spoczynku i zamieszkał w monasterze Zaśnięcia Matki Bożej w Odessie. W klasztorze pełnił obowiązki kronikarza. W 1964 został podniesiony do godności arcybiskupiej. Dwa lata później zmarł i został pochowany na cmentarzu mnichów monasteru.

title: Onezyfor (Ponomariow)

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię przybrane          = Onezyfor
 |imię przybrane org      =
 |imię i nazwisko         = Piotr Ponomariow
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = Arcybiskup kałuski i borowski
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]]
 |data urodzenia          = 1 września 1881
 |miejsce urodzenia       = [[Riażsk]]
 |data śmierci            = 10 sierpnia 1966
 |miejsce śmierci         = [[Odessa]]
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Biskup kałuski i borowski
 |1. funkcja - okres      = 1945–1960
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[prawosławie]]
 |kościół                 = [[Rosyjski Kościół Prawosławny]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   = 29 listopada 1935
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 30 marca 1920
 |data nominacji          =
 |data sakry              = 27 lutego 1945
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 27 lutego 1945
 |miejscowość konsekracji   = [[Moskwa]]
 |miejsce konsekracji       =
 |konsekrator               = [[Aleksy I (patriarcha Moskwy)|Aleksy I]]
 |współkonsekratorzy        = [[Witalis (Wwiedienski)]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Guriasz (Jegorow)]]|25 sierpnia 1946}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Andrzej (Suchenko)]]|25 lutego 1948}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Antoni (Mielnikow)]]|31 maja 1964}}
}}
'''Onezyfor''', imię świeckie '''Piotr Aleksiejewicz Ponomariow''' (ur. {{data|1881-09-01}} w [[Riażsk]]u, zm. [[10 sierpnia]] [[1966]] w [[Odessa|Odessie]]) – [[Rosja|rosyjski]] biskup [[prawosławie|prawosławny]].

== Życiorys ==
Ukończył seminarium duchowne w [[Saratów|Saratowie]] w 1901. Następnie podjął pracę psalmisty w cerkwi Wniebowstąpienia Pańskiego w stanicy Nowomińskiej na Kubaniu. Po pięciu latach rozpoczął studia teologiczne w [[Petersburska Akademia Duchowna|Petersburskiej Akademii Duchownej]]; ukończył je w 1910, uzyskując tytuł [[kandydat nauk|kandydata nauk]] [[teologia|teologicznych]]. W latach 1910–1918 był nauczycielem [[język rosyjski|języka rosyjskiego]] w szkole duchownej w Jedincach w Besarabii. Następnie przez dwa lata uczył języka greckiego w seminarium duchownym w [[Kamieniec Podolski|Kamieńcu Podolskim]]<ref name="pst">[http://kuz3.pstbi.ccas.ru/bin/nkws.exe/spc_1_foto/ans/nm/?HYZ9EJxGHoxITYZCF2JMTdG6XbuCfOXVeCGis0*cXuuhfemUs8KW66yZsi*UU8iZei4ZdO8ctmY* Епископ Онисифор (Пономарев)]</ref>. 30 marca 1920 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa podolskiego [[Pimen (Piegow)|Pimena]]. Przez kolejne dziewięć lat służył w cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Makowie. W 1929 został skazany na trzy lata łagrów. Karę odbył w pełnym wymiarze. Następnie w latach 1932-1935 przebywał na zesłaniu na północy Rosji<ref name="pst" />. Po powrocie z zesłania skontaktował się z biskupem [[eparchia tulska|tulskim]] [[Onezym (Pyłajew)|Onezymem]], który powierzył mu stanowisko [[proboszcz]]a parafii w Żmurowie. Ten sam duchowny 29 listopada 1935 przyjął od niego wieczyste śluby mnisze. Rok później hieromnich Onezym otrzymał godność [[archimandryta|archimandryty]]. W kolejnych latach służył w eparchii tulskiej, w tym od 1938 do 1945 w cerkwi w Towarkowie<ref name="pst" />.

27 lutego 1945 w [[Moskwa|Moskwie]] przyjął [[chirotonia|chirotonię]] biskupią z rąk patriarchy moskiewskiego i całej Rusi [[Aleksy I (patriarcha Moskwy)|Aleksego]] oraz biskupa tulskiego i bielowskiego [[Witalis (Wwiedienski)|Witalisa]]. Został ordynariuszem [[eparchia pińska i łuniniecka|eparchii pińskiej i brzeskiej]]. Urząd sprawował jednak tylko od lutego do października 1945, po czym został przeniesiony na katedrę [[eparchia kałuska i borowska|kałuską i borowską]]. W 1960 z powodu złego stanu zdrowia odszedł w stan spoczynku i zamieszkał w [[monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Odessie|monasterze Zaśnięcia Matki Bożej w Odessie]]. W klasztorze pełnił obowiązki kronikarza. W 1964 został podniesiony do godności arcybiskupiej. Dwa lata później zmarł i został pochowany na cmentarzu mnichów monasteru<ref name="pst" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Biskupi eparchii kałuskiej}}
{{Biskupi eparchii brzeskiej i kobryńskiej}}
{{Biskupi eparchii pińskiej}}

[[Kategoria:Absolwenci Petersburskiej Akademii Duchownej]]
[[Kategoria:Biskupi kałuscy i borowscy]]
[[Kategoria:Biskupi pińscy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1881]]
[[Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów]]
[[Kategoria:Zmarli w 1966]]
[[Kategoria:Zakonnicy monasteru Zaśnięcia Matki Bożej w Odessie]]

title: Onezyfor

Kraj działania: ZSRR

Data i miejsce urodzenia: 1 września 1881 · Riażsk

Data i miejsce śmierci: 10 sierpnia 1966 · Odessa

Miejsce pochówku: Odessa

Wyznanie: prawosławie

Kościół: Rosyjski Kościół Prawosławny

Śluby zakonne: 29 listopada 1935

Chirotonia biskupia: 27 lutego 1945

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 27 lutego 1945

Miejscowość: Moskwa

Konsekrator: Aleksy I

Współkonsekratorzy: Witalis (Wwiedienski)

Guriasz (Jegorow): 25 sierpnia 1946

Andrzej (Suchenko): 25 lutego 1948


text:
# Wiaczesław Klimienko
Wiaczesław Pietrowicz Klimienko (ros. Вячеслав Петрович Клименко, ur. 29 czerwca 1960) – radziecki zapaśnik walczący w stylu klasycznym. Brązowy medalista mistrzostw Europy w 1989. Wicemistrz Europy juniorów w 1980. Drugi w Pucharze Świata w 1985 i 1989. Wicemistrz ZSRR w 1983, 1985, 1986 i 1989; trzeci w 1984 roku.

title: Wiaczesław Klimienko

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Wiaczesław Klimienko
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[29 czerwca]] [[1960]]<ref>{{cytuj | url = https://infosport.ru/person/borba-greko-rimskaya/klimenko-vyacheslav-petrovich| tytuł = Борьба  | opublikowany = Infosport.ru | data dostępu = 2022-01-07| język = ru}}</ref>
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|URS}}
{{Medalista infobox/nagłówek|ME|Z}}
{{Medalista infobox/ME|Z|Oulu|1989|brąz|100 kg st.klasyczny}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Wiaczesław Pietrowicz Klimienko''' ([[język rosyjski|ros.]] Вячеслав Петрович Клименко, ur. [[29 czerwca]] [[1960]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] [[Zapasy|zapaśnik]] walczący w stylu klasycznym. Brązowy medalista [[Mistrzostwa Europy w zapasach|mistrzostw Europy]] w [[Mistrzostwa Europy w Zapasach 1989|1989]]. Wicemistrz Europy juniorów w 1980. Drugi w [[Puchar Świata w zapasach|Pucharze Świata]] w [[Puchar Świata w Zapasach 1985|1985]] i [[Puchar Świata w Zapasach 1989|1989]]<ref>{{cytuj | url = https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=11E63F82B960486189786AEE8F81985B| tytuł = Klimenko, Vyatsheslav| opublikowany = Unitedwrestling.com  | data dostępu = 2022-01-07| język = en}}</ref>. Wicemistrz ZSRR w 1983, 1985, 1986 i 1989; trzeci w 1984 roku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Klimienko ,Wiaczesław}}
[[Kategoria:Radzieccy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1960]]

title: · Wiaczesław Klimienko

Data urodzenia: 29 czerwca 1960

title: Dorobek medalowy

brąz: Oulu 1989 · 100 kg st.klasyczny


text:
# 8 Batalion Zaopatrzenia
8 Batalion Zaopatrzenia (8 bzaop) – samodzielny pododdział logistyczny Sił Zbrojnych PRL i okresu transformacji ustrojowej.
Sformowany w 1944 w składzie 8 Dywizji Piechoty w Mordach jako 14 samodzielna kompania samochodowa.
Wchodził w skład 8 Dywizji Zmechanizowanej. Stacjonował w Koszalinie.

## Tradycje
Batalion kultywował tradycje oddziałów "walczących o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej podczas wojny polsko-bolszewickiej i wojny obronnej 1939 roku".
- 8 Dywizjonu Samochodowego 1919-1935
- 8 Batalionu Pancernego 1935-1939

## Struktura organizacyjna
Dowództwo i sztab
- dwie kompanie zaopatrzenia w amunicję
- kompania zaopatrzenia w mps
- pluton zaopatrzenia
- pluton zaopatrzenia technicznego
- drużyna zaopatrzenia żywnościowego i mundurowego
- piekarnia polowa
- łaźnia i pralnia polowa
- drużyna filtrów wody

## Dowódcy
- 1955-63 - ppłk Władysław Stankiewicz;
- 1963-74 - ppłk Bronisław Tubisz;
- 1974-79 - ppłk Bohdan Brzostowski;
- 1979-84 - ppłk Olgierd Brudno;
- 1984-91 - ppłk Lech Górski;
- 1991-2001 - ppłk Piotr Kłosiński.

title: 8 Batalion Zaopatrzenia

wikitext:
{{Jednostka wojskowa infobox
 |nazwa                = 8 Batalion Zaopatrzenia
 |nazwa oryginalna     =
 |znak                 = Korpusówka logistyki.png
 |kategoria wojska     = lądowe
 |motto                =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |państwo              = POL
 |sformowanie          = 1944
 |rozformowanie        =
 |nazwa wyróżniająca   =
 |patron               =
 |święto               =
 |nadanie sztandaru    =
 |rodowód              = 14 samodzielna kompania samochodowa
 |kontynuacja          =
 |dowódca pierwszy     =
 |dowódca obecny       =
 |dowódca ostatni      =
 |działania zbrojne    =
 |numer                = JW 2490<ref>[https://wbh.wp.mil.pl/c/pages/atts/2021/7/bSpis_zespolow_-_stan_na_02.07.2021_r..pdf Spis zespołów archiwalnych Archiwum Wojskowego w Toruniu]</ref>
 |dyslokacja           = [[Koszalin]], ul. 4 Marca 7
 |rodzaj sił zbrojnych =
 |formacja             =
 |rodzaj wojsk         = [[Logistyka wojskowa|Logistyka]]
 |podległość           = [[8 Dywizja Zmechanizowana]]<br>8 DOW{{odn|Kozłowski|2012|s=354}}
 |skład                =
 |odznaczenia          =
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''8 Batalion Zaopatrzenia''' (8 bzaop) – samodzielny [[pododdział]] [[Logistyka wojskowa|logistyczny]] [[Ludowe Wojsko Polskie|Sił Zbrojnych PRL]] i okresu transformacji ustrojowej.

Sformowany w 1944 w składzie [[8 Drezdeńska Dywizja Piechoty|8 Dywizji Piechoty]] w [[Mordy|Mordach]] jako '''14 samodzielna kompania samochodowa'''.

Wchodził w skład [[8 Dywizja Zmechanizowana|8 Dywizji Zmechanizowanej]]. Stacjonował w [[Koszalin]]ie{{odn|Wojtaszak|Kozłowski|2001|s=225}}.

== Tradycje ==
Batalion kultywował tradycje oddziałów "''walczących o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej podczas wojny polsko-bolszewickiej i wojny obronnej 1939 roku''".
* 8 Dywizjonu Samochodowego 1919-1935
*[[8 Batalion Pancerny|8 Batalionu Pancernego]] 1935-1939

== Struktura organizacyjna ==
[[Dowództwo]] i [[sztab]]
* dwie kompanie zaopatrzenia w [[amunicja|amunicję]]
* kompania zaopatrzenia w mps
* pluton zaopatrzenia
* pluton zaopatrzenia technicznego
* drużyna zaopatrzenia żywnościowego i mundurowego
* piekarnia polowa
* łaźnia i pralnia polowa
* drużyna filtrów wody

== Dowódcy ==
* 1955-63 - ppłk Władysław Stankiewicz;
* 1963-74 - ppłk Bronisław Tubisz;
* 1974-79 - ppłk Bohdan Brzostowski;
* 1979-84 - ppłk Olgierd Brudno;
* 1984-91 - ppłk Lech Górski;
* 1991-2001 - ppłk Piotr Kłosiński.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Kospath-Pawłowski | imię = Edward | tytuł = 8 dywizja piechoty w dziejach oręża polskiego   | data = 1995 | wydawca = Oficyna Wydawnicza "Ajaks" | miejsce = Pruszków | isbn = 83-85621-71-7 | odn = tak }}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Kozłowski | imię = Kazimierz | autor link = Kazimierz Kozłowski| tytuł = Pomorze Zachodnie w latach 1945 – 2010 | tom = I | data = 2012 | wydawca = [[Uniwersytet Szczeciński]] | miejsce = Szczecin | isbn = 9788372418708 |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Sawicki | imię = Zdzisław | nazwisko2 = Waszkiewicz |imię2 = Jerzy | nazwisko3 = Wielechowski |imię3 = Adam| tytuł = Mundur i odznaki Wojska Polskiego: czas przemian | data=1997 | wydawca=„Bellona”| miejsce=Warszawa | isbn = 8311085889| odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Wojtaszak | imię = Andrzej  | nazwisko2 = Kozłowski | imię2 = Kazimierz | autor link = Andrzej Wojtaszak |autor link2 = Kazimierz Kozłowski| tytuł = Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek. Materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. Praca zbiorowa | data = 2001 | wydawca = Oddział Edukacji Obywatelskiej | miejsce=Szczecin | isbn=838699276X|odn=tak}}
* "Kalendarium 8 Dywizji", wyd. Koszalin, 2014.

[[Kategoria:Polskie bataliony zaopatrzenia]]
[[Kategoria:Wojsko Polskie w Koszalinie]]
[[Kategoria:Oddziały 8 Dywizji Zmechanizowanej]]
[[Kategoria:Oddziały 8 Dywizji Obrony Wybrzeża]]

title: · 8 Batalion Zaopatrzenia

Rodowód: 14 samodzielna kompania samochodowa

Dyslokacja: Koszalin, ul. 4 Marca 7

Rodzaj wojsk: Logistyka

Podległość: 8 Dywizja Zmechanizowana · 8 DOW


text:
# Latarnia morska Sõrve
Latarnia morska Sõrve – (est. Sõrve tuletorn) obecna latarnia została zbudowana w 1960 roku na południe od wsi Sääre, w gminie Torgu, położonej na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Sarema na półwyspie Sõrve.   Na liście świateł nawigacyjnych Estonii - rejestrze Urzędu Transportu Morskiego (Veeteede Amet) w Tallinnie - ma numer 935.
Pierwsza latarnia morska na najbardziej wysuniętym na południe punkcie Saremy została wybudowana przez Gubernatora Inflant Gabriela Oxenstierna w 1646 roku. Latarnia została zbudowana na niewielkiej wysepce na końcu cypla, jednak po okresie sztormów zimowych okazało się, że nie jest to miejsce odpowiednie i w następnym roku latarnia została przeniesiona na stały ląd. Latarnia pozostawała w rękach prywatnych do 1737 roku. W 1770 roku zbudowano nową latarnię na planie kwadratu, którą w 1807 roku podwyższono i zmodernizowano. Latarnia została zniszczona w czasie walk w 1944 roku. W 1949 roku została zbudowana drewniana wieża, która służyła do 1960 roku, kiedy to zbudowano obecnie istniejącą wieżę latarni. Żelbetowa wieża na planie koła ma wysokość 52 metrów, dolna część jest pomalowana na biało, a górna na czarno.

title: Latarnia morska Sõrve

wikitext:
{{Latarnia morska infobox
 |nazwa                   = Latarnia morska Sõrve
 |zabytek                 =
 |zdjęcie                 = Sõrve Säär.jpg
 |opis zdjęcia            =
 |państwo                 = EST
 |wariant flagi           =
 |miejscowość             = [[Sääre (Torgu)|Sääre]]
 |wysokość wieży          = 52
 |wysokość światła        = 53
 |zasięg światła          = 15
 |charakterystyka światła = 1 biały błysk 0,5+14,5=15s{{r|EMA}}
 |data budowy             = 1646/1650/1770/1949/1960
 |data uruchomienia       =
 |data wyłączenia         =
 |data zburzenia          =
 |administrator           = EUrząd Transportu Morskiego (Veeteede Amet){{r|EMA1}}
 |termin zwiedzania       =
 |kod mapy                =
 |wariant mapy            =
 |współrzędne             = 57°54'35.4"N 22°03'19.9"E
 |opis miejsca            =
 |commons                 = Category:Sõrve tuletorn
 |www                     =
}}
'''Latarnia morska Sõrve''' – ([[Język estoński|est.]] ''Sõrve tuletorn'') obecna latarnia została zbudowana w 1960 roku na południe od wsi [[Sääre (Torgu)|Sääre]], w [[Gmina Torgu|gminie Torgu]], położonej na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy [[Sarema]] na [[Półwysep Sõrve|półwyspie Sõrve]].   Na liście świateł nawigacyjnych Estonii - rejestrze Urzędu Transportu Morskiego{{r|MSZ}} (Veeteede Amet) w [[Tallinn]]ie - ma numer 935{{r|EMA1}}.

Pierwsza latarnia morska na najbardziej wysuniętym na południe punkcie Saremy została wybudowana przez Gubernatora Inflant Gabriela Oxenstierna w 1646 roku{{r|WestEstonia}}. Latarnia została zbudowana na niewielkiej wysepce na końcu cypla, jednak po okresie sztormów zimowych okazało się, że nie jest to miejsce odpowiednie i w następnym roku latarnia została przeniesiona na stały ląd. Latarnia pozostawała w rękach prywatnych do 1737 roku{{r|etts}}. W 1770 roku zbudowano nową latarnię na planie kwadratu, którą w 1807 roku podwyższono i zmodernizowano{{r|etts}}. Latarnia została zniszczona w czasie walk w 1944 roku. W 1949 roku została zbudowana drewniana wieża, która służyła do 1960 roku, kiedy to zbudowano obecnie istniejącą wieżę latarni. Żelbetowa wieża na planie koła ma wysokość 52 metrów, dolna część jest pomalowana na biało, a górna na czarno{{r|etts}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="EMA">{{Cytuj stronę | url=http://195.50.203.61/TORNID00?Lan=935 | tytuł=935 - Sõrve lighthouse | opublikowany=Estonian Maritime Administration | język=et | data dostępu=2014-06-14 | archiwum=https://web.archive.org/web/20101209024156/http://195.50.203.61/TORNID00?Lan=935 | zarchiwizowano=2010-12-09 }}</ref>
<ref name="WestEstonia">
{{Cytuj stronę | url=http://www.westestonia.ee/en/magnets/object/a/sorve-saeaer-ja-tuletorn/ | tytuł= Sõrve peninsula and lighthouse| opublikowany= NGO WEST-ESTONIA TOURISM | język=en | data dostępu=2014-06-14}}</ref>
<ref name="EMA1">
{{Cytuj stronę | url=http://adam.vta.ee/teenused/info/dokumendid/list_of_lights/list_of_lights.pdf | tytuł= NAVIGATSIOONIMÄRGID EESTI VETES / LIST OF LIGHTS ESTONIA | opublikowany= Estonian Maritime Administration |strony = 70  | język=et en | data dostępu=2014-06-12}}</ref>
<ref name="etts">
{{Cytuj stronę | url=http://www.etts.ee/EN/lighthouses/lighthouses-list/saaremaa/935-sorve-tuletorn | tytuł= 935 - Sõrve tuletorn| opublikowany= Estonian Lighthouse Society (ELS) | język=et | data dostępu=2014-06-13}}</ref>
<ref name="MSZ">{{Cytuj stronę| url=http://www.informatorekonomiczny.msz.gov.pl/pl/europa/estonia/?printMode=true| tytuł=Estonia| opublikowany=Informator Ekonomiczny Ministerstwa Spraw Zagranicznych| język=pl| data dostępu=2014-06-22| archiwum=https://web.archive.org/web/20150927115933/http://www.informatorekonomiczny.msz.gov.pl/pl/europa/estonia/?printMode=true| zarchiwizowano=2015-09-27}}</ref>
}}
{{Latarnie morskie Estonii}}
[[Kategoria:Latarnie morskie w Estonii|Sõrve]]
[[Kategoria:Sarema|Sõrve]]

title: Latarnia morska Sõrve

Państwo: Estonia

Miejscowość: Sääre

Zasięg światła: 15 Mm


text:
# Otowica (gmina Wełes)
Otowica (mac. Отовица) – wieś w centralnej Macedonii Północnej, administracyjnie i terytorialnie należąca do gminy Wełes. W 2002 roku liczyła 274 mieszkańców.
Według danych ze spisu powszechnego przeprowadzonego w 2002 roku, Otowicę zamieszkiwało 274 osoby deklarujące następującą narodowość:
- Macedończycy – 266 (97,08%)
- Serbowie – 4 (1,46%)
- Inni – 4 (1,46%)

title: Otowica (gmina Wełes)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Otowica
 |nazwa oryginalna             = {{k|mk|Отовица}}
 |zdjęcie                      = Otovica-Veles.jpg
 |opis zdjęcia                 = zabudowania wsi Otowica
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = MKD
 |1. jednostka administracyjna = [[Gmina Wełes|Wełes]]
 |stanowisko zarządzającego    =
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2002
 |liczba ludności              = 274
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        = VE
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Otowica''' ([[język macedoński|mac.]] ''Отовица'') – wieś w centralnej [[Macedonia Północna|Macedonii Północnej]], administracyjnie i terytorialnie należąca do [[gmina Wełes|gminy Wełes]]<ref name="census" />. W 2002 roku liczyła 274 mieszkańców.

[[Plik:Отовица во Општина Велес.svg|mały|lewo|położenie wsi na mapie gminy]]
Według danych ze spisu powszechnego przeprowadzonego w 2002 roku, Otowicę zamieszkiwało 274 osoby deklarujące następującą narodowość<ref name="census">{{Cytuj książkę | autor = REPUBLIC OF MACEDONIA STATE STATISTICAL OFFICE | tytuł = Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Macedonia, 2002 | wydanie = 1 | wydawca = Printing House at General Administration Services at the Government | miejsce = Skopje | data = 2002 | strony = 80 | inni = Donco Gerasimovski | tom = 5 | tytuł tomu = Book 5 - Total population according to the Ethnic Affiliation, Mother Tongue and Religion | data dostępu = 2024-04-04 | url = https://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf}}</ref>:
* [[Macedończycy]] – 266 (97,08%)
* [[Serbowie]] – 4 (1,46%)
* Inni – 4 (1,46%)

== Przypisy ==
{{przypisy}}

{{SORTUJ:Otowica}}
[[Kategoria:Wsie w gminie Wełes]]

title: OtowicaОтовица

Państwo: Macedonia Północna

Gmina: Wełes

Tablice rejestracyjne: VE


text:
# Wiesław Grochowski (waltornista)
Wiesław Zenon Grochowski (ur. 18 grudnia 1956) – polski waltornista i pedagog.
Ukończył Akademię Muzyczną w Katowicach w klasie waltorni Adama Przybyły. Laureat I nagrody w Ogólnopolskim Konkursie Zespołów Kameralnych (Włocławek 1976), oraz zdobywca wyróżnienia na Międzynarodowym Konkursie Młodych Waltornistów (Pabianice 1979). Po krótkim okresie pracy w Orkiestrze Polskiego Radia w Krakowie, od 1980 do chwili obecnej jest waltornistą – solistą Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach. Jako I waltornista wielokrotnie współpracował z Filharmonią Narodową w Warszawie, czy Polską Orkiestrą Kameralną „Sinfonia Varsovia”. Jest również członkiem Warszawskiego Kwintetu Dętego „Da Camera”.
Działalność pedagogiczną rozpoczął w 1995 w Akademii Muzycznej we Wrocławiu, od 2001 jest wykładowcą w Akademii Muzycznej w Katowicach. Kwalifikacje I stopnia uzyskał w 1996, w 2004 uzyskał stopień doktora habilitowanego, w 2006 mianowanie na profesora Akademii Muzycznej, a w 2012 nominację na profesora sztuk muzycznych.
Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (2023).

title: Wiesław Grochowski (waltornista)

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Wiesław Grochowski
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       =
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = [[18 grudnia]] [[1956]]
 |miejsce urodzenia     =
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            = [[Róg (instrument muzyczny)|waltornia]]
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[muzyka poważna]]
 |zawód                 = [[Róg (instrument muzyczny)|waltornista]], [[pedagog]]
 |aktywność             =
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           = {{order|KZ|Z}}
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Wiesław Zenon Grochowski''' (ur. [[18 grudnia]] [[1956]]) – polski waltornista i pedagog.

Ukończył [[Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach|Akademię Muzyczną w Katowicach]] w klasie [[Róg (instrument muzyczny)|waltorni]] [[Adam Przybyła|Adama Przybyły]]. Laureat I nagrody w Ogólnopolskim Konkursie Zespołów Kameralnych (Włocławek 1976), oraz zdobywca wyróżnienia na Międzynarodowym Konkursie Młodych Waltornistów (Pabianice 1979). Po krótkim okresie pracy w Orkiestrze Polskiego Radia w Krakowie, od 1980 do chwili obecnej jest waltornistą – solistą [[Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach|Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach]]{{r|dew}}. Jako I waltornista wielokrotnie współpracował z [[Filharmonia Narodowa|Filharmonią Narodową w Warszawie]], czy Polską Orkiestrą Kameralną „[[Sinfonia Varsovia]]”. Jest również członkiem Warszawskiego Kwintetu Dętego „Da Camera”.

Działalność pedagogiczną rozpoczął w 1995 w [[Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu|Akademii Muzycznej we Wrocławiu]], od 2001 jest wykładowcą w [[Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach|Akademii Muzycznej w Katowicach]]. Kwalifikacje I stopnia uzyskał w 1996, w 2004 uzyskał stopień doktora [[Habilitacja|habilitowanego]], w 2006 mianowanie na [[Profesor uczelniany|profesora]] Akademii Muzycznej, a w 2012 nominację na profesora sztuk muzycznych{{r|mp}}.

Został odznaczony Złotym [[Krzyż Zasługi|Krzyżem Zasługi]] (2023)<ref>{{Monitor Polski|2023|758}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="dew">{{cytuj stronę | url = http://www.nospr.org.pl/artysci/sklad_orkiestry.xml | tytuł = Skład orkiestry | opublikowany = NOSPR w Katowicach | data dostępu = 2013-06-02}}</ref>
<ref name="mp">{{cytuj stronę | url = https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20120000375 | tytuł = Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 kwietnia 2012 r. nr 115-4-12 w sprawie nadania tytułu profesora | data = 6 czerwca 2012 | praca = M.P. 2012 poz. 375 | opublikowany = Prezes Rady Ministrów | data dostępu = 2013-06-02}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://waltornia.pl/biografie/364-wieslaw-grochowski Biogram na stronie Waltornia.pl]
* [http://www.waltornia.am.katowice.pl/?Pedagodzy Klasa waltorni Akademii Muzycznej w Katowicach - Pedagodzy]
* {{ludzie nauki|29664|osoba=Wiesław Grochowski|data dostępu=2009-08-25}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Grochowski, Wiesław}}
[[Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach]]
[[Kategoria:Muzycy związani z Katowicami]]
[[Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni]]
[[Kategoria:Polscy waltorniści]]
[[Kategoria:Wykładowcy Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1956]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]

title: Wiesław Grochowski

Data urodzenia: 18 grudnia 1956

Instrumenty: waltornia

Gatunki: muzyka poważna

Zawód: waltornista, pedagog