text:
# Karnawał
Karnawał, zapusty – okres zimowych balów, maskarad, pochodów i zabaw. Rozpoczyna się najczęściej w dniu Trzech Króli, a kończy we wtorek przed Środą Popielcową, która oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc.

## Geneza karnawału
Nazwa pochodzi od włoskiego carnevale, z łaciny: carnem levāre ("mięso usuwać") bądź caro, vale ("żegnaj mięso"). Pokrewne nazwy to starowłoskie carasciale z łaciny carnem laxāre, rumuńskie cârneleagă z carnem ligat, oraz hiszpańskie carnestolendas z caro tollenda. Wszystkie oznaczały pożegnanie mięsa przed rozpoczynającym się wielkim postem. Inna etymologia tej nazwy, każe szukać jej źródeł w łac. carrus navalis – wóz w kształcie okrętu, który uczestniczył w procesji świątecznej ku czci bogini Izydy, a później Dionizosa w starożytnym Rzymie.
Karnawał wywodzi się z kultów płodności i z kultów agrarnych. Od głębokiej przeszłości utrzymywało się przekonanie, że im wyższe będą skoki, tym wyżej będzie rodziło zboże. Między innymi, dlatego karnawał jest tak ściśle związany z tańcami. W wielu krajach europejskich, zwłaszcza na wsiach praktykowano także tańce dookoła ogniska, najczęściej w formie koła.

## Zapusty w polskiej kulturze ludowej
- Zapusty w karczmie[potrzebny przypis]
- Zapusty w Podmoklach Wielkich, 1950
- Koza z Przybranowa
- Koza z Księżyzny
- Przebierancy z Przybranowa

### Zwyczaje zapustne
1. Przebieranie się w jajko
  - Chłopcy przebierali się za różne zwierzęta (wół, tur, niedźwiedź, wilk) tworząc ich stroje lub zakładając na siebie ich skóry[2].
  - Oprócz zwierząt pojawiały się postacie Cyganów i Żydów[3].
  - Wśród parobków istniała tradycja, że jeden z nich przebierał się za żandarma, a inni za dziada i babę z dzieckiem, którzy to musieli słuchać rozkazów pierwszego. Było to około 20 chłopców[4].
  - Pojawiały się też postacie urzędników, żandarma, kozaka, sołtysa i muzykanta[5].
2. Tworzenie kukły
  - Sierotki:
„Chłopcy biorą płozę od sanek i wbijają w nią kół, na którą zakładają wozowe koło w położeniu poziomem, by się na nim jak na osi obracać mogło- i w obwodzie (dzwonkach tego koła) wywiercają cztery dziury do wbicia w nie kołków. Poczem ukręciwszy ze słomy dwie postaci, tj. chłopca i dziewczyny (zwane Sierotki), ustroją je i na tem kole posadzą, zakładając nogi tych bałwanków słomianych na owe kołki, poczem obracają koło w jeną lub drugą stronę za pomocą owego przyrządu; tak, że widzom zdaje się, jakoby postacie te były żywe i tańczyły”[5].
  - Koń:
„Konia robią z 4 łubów i drążka (stanowiących przodek i zad jego); z jarzma wyjmują kulę i osadzą takową na łeb koński w drążku. Na konia takiego przykrytego białą płachtą i mającego ogon z konopi wsiada jeden z chłopców tj. stawa pomiędzy owe łuba) a przytwierdzony doń szelkami, skacze na własnych nogach udając cwałującego na małym koniu jazdca co z daleka dość łudzący przedstawia widok” (Lud Seyra V. str. 301, Oskar Kolberg, str. 74).
  - Koza:
„ wizerunek kozy [jest] uszyty ze szmat, obwieszony świecidełkami i brzękadłami, utkwiony do wierzchołka drążka”[6].
3. Wędrówki po domach
  - przebrani chłopacy wędrowali do chat i po przemowie otrzymywali wykup. Jeśli nic nie dostali, porywali gospodarza i trzymali go tak długo, dopóki nie wykupił się w karczmie[4].
  - dawali oni do zrozumienia gospodarzom do których zawitają, że jeśli nie wykupią się wołoczebnem, czyli datkiem w gotówce lub produktach to ich krowy nie dadzą im mleka[6].
  - inni mówili, że jeśli nie dostanie się datków to „robactwo pole psuć będzie”[6].
4. Tańce
  - W środę popielcową kobiety zbierają się w karczmie na tańce, po to aby urosły im konopie (Zbiór wiadomości do Antropologii VIII str. 365 Parysow).
5. Piosenki
  - Wraz z ukazaniem się postaci Zapusta wraz z towarzyszami przed domem lub w drzwiach, przemawiają w izbie:
„Gospodynie:
Jedzie Zapust na koniu
Wywija po moście,
Frasują się komornice
Co będą jeść w poście.
Komornice:
Stoi beczka śledzi,
Niech każda je, w domu siedzi.
Gospodynie:
Jedzie Zapust na koniu
Wywija po moście,
Frasują się komornice
Co będą pić w poście.
Komornice:
Stoi beczka piwa,
Niech każda pije, póki żywa.
Gospodynie:
Jedzie Zapust na wozie,
ciągnie mięso na powrozie:
i przyjechał k`nam k`nam.
Komornice:
Krzyknął: chude gąski mam;
Wypędzie ich na murawkę
Niech zieloną szczypią trawkę,
A tu zima, trawy nie ma!
Gąski pozdychały,
Gosposie się oblizały"[7].
6. Inne zwyczaje
  - W ostatnie dni zapustów podchmieleni mieszkańcy wsi chodzą po ogródkach i tam gdzie gospodarz posiada „drzewo w kolcach” zabierają je i oddają do karczmy, otrzymując w zamian trunek skrzętnie nalewany przez samego szynkarza, który naturalnie staje się posiadaczem zrabowanego drewna (I.K. Gregorowicz „Obrazki wiejskie”, Warszawa 1852 tom I str. 229).
  - we wstępną środę kobiety, które nie wyszły za mąż przypinają się w miejsce koni do sań i obwożą skrzypka po wsi. Przywożą go do dworu, gdzie zostają ugoszczone. Później mają za zadanie odwieźć grajka do karczmy, gdzie mają go „zabić” przez spalenie lub powieszenie. W tym celu obwiązują mu słomą lekko ramiona i golenie i zaplatają słomę tak, by grajek miał czas ją odrzucić, udają też, że go wieszają, ale zostawiają stołek tak by mógł się wydostać[8]
  - wieczorem w środę do karczmy wjeżdża na koniu postać nazywana Zapustem. Zapust obsypuje głowy komornic popiołem i wygania je miotłą. Gospodyni wywraca naczynie z wódką, zasypuje głowy popiołem i gasi światło. Tak kończą się zapusty i następuje Wielki Post (Lud Serya V. str. 303).
  - Sąsiedzi odwiedzają się w każdy dzień u kogoś innego. Każdy je wtedy do syta, podawane są: mięso pieczone, placki, kiełbasy. We wtorek wieczerze je się wspólnie o 8 po czym tańczy się po domu lub podwórzu. Około 10 każdy udaje się do domu, o 12 domownicy wstają od stołu i każdy udaje się na spoczynek mówiąc: „post, post”[6].

### Zapusty na Kaszubach
Zarówno zapusty jak i inne zwyczaje Kaszubów mają swoje źródło w dawnej przeszłości i tworzą ich kulturę. Zapusty to czas zabaw i tańców. W tym czasie często spożywa się też duże ilości alkoholu. Panny wystrojone w piękne suknie brały udział w balach, by znaleźć mężów. Okres ten kończy się w ostatki.
Dawniej w zapusty jedzono dużo tłustych dań, bardzo popularne były placki ziemniaczane. Jedzono wiele, jakby chciano zaspokoić głód przed zbliżającym się postem. Ludzie bardzo biedni starali się w tym dniu zjeść choć trochę mięsa wierząc w to, że kto w zapusty nie je mięsa, tego komary przez lato zjedzą. W tym czasie smażono też pączki, faworki i bliny. Taniec, zabawa, śpiewy, to nieodzowne elementy zapustne. Do dzisiaj zachował się tam zwyczaj chodzenia w zapusty przebierańców. Spotkać można wśród nich postacie z kolędowania, niedźwiedzia, konia, bociana, cygana czy żandarma.
Wraz z wybiciem północy kończy się zabawa i rozpoczyna się czas wielkiego postu. Zgodnie ze zwyczajem, we wtorek zapustny piecze się wyjątkowe ciasto, tzw. "popielnik". Ciasto to piecze się z reszty ciasta po pùrclach zôpùstnëch. Na Kaszubach bardzo przestrzega się dni postnych, dlatego też we wtorek zapustny dokładnie myje się wszystkie patelnie i garnki, w których było przygotowywane na zapusty mięso. Dawniej na czas postu patelnie wieszano na płocie lub na kominie. Głównym pożywieniem Kaszubów w czasie postu były krëpe, bùlwe i slëdze. Śledzie były stosunkowo tanie, więc gospodarze mogli sobie pozwolić na zakup całej beczki śledzi, które spożywano w czasie postu.
Zapusty, to czas, w którym na Kaszubach odwiedzało się dalekich krewnych. Rodziny zbierały się i w kilka sań wyruszano na wspólne odwiedziny bliskich. Kaszubskie zwyczaje karnawałowe są bardzo urozmaicone, a wiele z nich przetrwało do dziś.

## Karnawał na świecie
Widowiskowe karnawały odbywają się w Rio de Janeiro, w Wenecji oraz na Wyspach Kanaryjskich i w Niemczech. Największym po karnawale w Rio pod względem liczby odwiedzających go turystów jest Notting Hill Carnival w Londynie. Co roku w ciągu dwóch dni przyciąga ponad 1,5 mln turystów.

### Karnawał wenecki
Historia weneckiego karnawału co najmniej końca XI wieku, a jego rozkwit nastąpił w XVII i XVIII wieku. Zwyczaj noszenia masek pozwalał na swobodny udział w licznych zabawach i pokazach. Po zajęciu Republiki Weneckiej przez Napoleona w 1797 zakazano publicznych imprez i karnawał zaczął tracić popularność. W latach 30. XX wieku, za rządów Benita Mussoliniego, został całkowicie zakazany. Reaktywowano go w latach 80. XX wieku.
Współczesny karnawał trwa ok. 10 dni, podczas których odbywa się wiele imprez nawiązujących do tradycji Wenecji. Jego uczestnicy często noszą fantazyjne przebrania i maski, a wybór najpiękniejszej maski jest jedną z głównych atrakcji karnawału.

### Karnawał w Londynie
Coroczny festiwal w Londynie trwa dwa dni (niedziela i poniedziałek, tzw. Bank Holiday Monday) w sierpniu w dzielnicy Notting Hill.

### Karnawał w krajach niemieckojęzycznych
Centrum niemieckiego karnawału (Karneval) jest północna Nadrenia-Westfalia, gdzie co roku 11 listopada o godz. 11.11 rozpoczyna się tzw. piąta pora roku (tak nazywa się karnawał w Kolonii). Przez kolejne miesiące (w czasie adwentu nie wszędzie) odbywają się posiedzenia karnawałowe, sowicie podlewane alkoholem i intensywne przygotowania stowarzyszeń karnawałowych do parady na koniec karnawału. Święto Trzech Króli rozpoczyna powszechny karnawał. W ostatni czwartek karnawału (Weiberfastnacht) w Nadrenii i Westfalii kobiety uzbrojone w nożyce obcinają mężczyznom krawaty, oprócz tego odbywają się też kobiece szturmy na ratusze. Co roku w Weiberfastnacht, punktualnie o godzinie 11.11 kilkadziesiąt tysięcy przebranych w barwne kostiumy kobiet wdziera się do ratuszy w Düsseldorfie, Bonn, Kolonii, Moguncji i innych niemieckich miastach, by obciąć krawaty urzędnikom i otrzymać symboliczny klucz do bram miasta, przejmując na ten dzień symbolicznie władzę. W ostatni poniedziałek (Rosenmontag) odbywają się duże karnawałowe parady, z muzyką, wozami pełnymi przebierańców zrzeszonych w towarzystwach karnawałowych, rzucających słodycze w tłum. Poszczególne regiony mają swoje zawołania (Narrenruf), np. Kölle Alaaf w Kolonii.
Poza powyższym obszarem istnieje zwyczaj świętowania karnawału pod nazwami Fasching, Fastnacht, Fastelabend lub Fasnacht – także poza Niemcami. Np. w Moguncji używa się nazw "Mainzer Fastnacht", "Määnzer Fassenacht" lub "Meenzer Fassenacht".

### Karnawał w Belgii
- Karnawał w Binche – w 2003 roku został proklamowany arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w 2008 roku wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[14].

### Karnawał w Danii
W Danii obchodzone jest święto karnawałowe Fastelavn siedem tygodni przed Niedzielą Wielkanocną.

### Karnawał w Nowym Orleanie
Karnawał w Nowym Orleanie jest znany jako Mardi Gras, dosłownie "Tłusty wtorek" (Ostatki) – w rzeczywistości chodzi o cały okres karnawału.

### Karnawał w Szwajcarii
Karnawał w Szwajcarii, znany jako "Fasnacht", rozpoczyna się na początku Wielkiego Postu i trwa kilka dni.
Najbardziej znane obchody mają miejsce w Bazylei, gdzie mieszkańcy i turyści biorą udział w uroczystych paradach i koncertach. W 2017 roku Fasnacht w Bazylei został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Charakterystycznym elementem szwajcarskiego karnawału są kolorowe kostiumy i maski, które odzwierciedlają lokalne tradycje i satyryczne przedstawienia aktualnych wydarzeń.

### Carnaval Sztukmistrzów
Karnawał w Mieście Lublin znany jest tu jako "Carnaval", i jest festiwalem sztuki nowego cyrku i teatru, który odbywa się zazwyczaj w ostatnim weekendzie lipca. Nazwa tego wydarzenia nawiązuje do postaci Sztukmistrza z Lublina, bohatera książki noblisty Izaaka Bashevisa Singera. Patronem jest więc Jasza Mazur, iluzjonista i akrobata z powieści Singera, który przypominać ma o wielokulturowości i wieloreligijnej tradycji miasta. Carnaval Sztukmistrzów z roku na rok przyciąga coraz szersze rzesze artystów, mieszkańców i turystów. Szacuje się, że w edycji z 2019 roku wzięło udział już ponad 200 tysięcy widzów.

title: Karnawał

wikitext:
[[Plik:Maski weneckie 1.JPG|mały|200px|prawo|Maska wenecka]]
'''Karnawał''', '''zapusty''' – okres zimowych [[Bal (zabawa)|balów]], [[Bal maskowy|maskarad]], [[Pochód|pochodów]] i zabaw. Rozpoczyna się najczęściej w dniu [[Trzej Królowie|Trzech Króli]], a kończy we wtorek przed [[Popielec|Środą Popielcową]], która oznacza początek [[wielki post|wielkiego postu]] i oczekiwania na [[Wielkanoc]].
{{Wikiźródła|Encyklopedia staropolska/Zapusty|hasło ''Zapusty'' w Encyklopedii staropolskiej|tekst=nie}}
{{Wikicytaty|o karnawale}}
{{ISG|Zapusty|Zapusty}}

== Geneza karnawału ==
Nazwa pochodzi od [[język włoski|włoskiego]] ''carnevale'', z łaciny: ''carnem levāre'' ("mięso usuwać") bądź ''caro, vale'' ("żegnaj mięso"). Pokrewne nazwy to starowłoskie ''carasciale'' z łaciny ''carnem'' ''laxāre'', rumuńskie ''cârneleagă'' z ''carnem'' ''ligat'', oraz hiszpańskie ''carnestolendas'' z ''caro'' ''tollenda''. Wszystkie oznaczały pożegnanie mięsa przed rozpoczynającym się [[wielki post|wielkim postem]]. Inna etymologia tej nazwy, każe szukać jej źródeł w [[Łacina|łac.]] ''carrus navalis'' – wóz w kształcie okrętu, który uczestniczył w procesji świątecznej ku czci bogini [[Izyda|Izydy]], a później [[Dionizos]]a w [[starożytny Rzym|starożytnym Rzymie]]<ref>[[Tadeusz Zieliński (filolog)|Tadeusz Zieliński]], ''Religia Cesarstwa Rzymskiego'', Wydawnictwo: Adam Marszałek, 2000, s. 271, przyp. 10.</ref>.

Karnawał wywodzi się z [[Kult płodności|kultów płodności]] i z kultów agrarnych. Od głębokiej przeszłości utrzymywało się przekonanie, że im wyższe będą skoki, tym wyżej będzie rodziło zboże. Między innymi, dlatego karnawał jest tak ściśle związany z tańcami. W wielu krajach europejskich, zwłaszcza na wsiach praktykowano także tańce dookoła ogniska, najczęściej w formie koła.

== Zapusty w polskiej kulturze ludowej ==
{{Osobny artykuł|Mięsopust}}
<gallery>
Zapusty w karczmie.jpg|Zapusty w karczmie{{fakt|data=2018-03}}
Zapusty-w-Podmoklach-Wielkich 1950.jpg|Zapusty w Podmoklach Wielkich, 1950
Koza z przybranowa.jpg|Koza z Przybranowa
Ksiezyzna koza.jpg|Koza z Księżyzny
Przebierancy z przybranowa.jpg|Przebierancy z Przybranowa
</gallery>

=== Zwyczaje zapustne ===
# Przebieranie się w jajko
#* Chłopcy przebierali się za różne zwierzęta (wół, tur, niedźwiedź, wilk) tworząc ich stroje lub zakładając na siebie ich skóry<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t.27 | strony = 122 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>.
#* Oprócz zwierząt pojawiały się postacie Cyganów i Żydów<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t. 27. | strony = 74 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>.
#* Wśród parobków istniała tradycja, że jeden z nich przebierał się za żandarma, a inni za dziada i babę z dzieckiem, którzy to musieli słuchać rozkazów pierwszego. Było to około 20 chłopców<ref name="polona.pl">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t.27 | strony = 123 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>.
#* Pojawiały się też postacie urzędników, żandarma, kozaka, sołtysa i muzykanta<ref name="ReferenceA">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t.27 | strony = 73 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>.
# Tworzenie kukły
#* Sierotki:
''„Chłopcy biorą płozę od sanek i wbijają w nią kół, na którą zakładają wozowe koło w położeniu poziomem, by się na nim jak na osi obracać mogło- i w obwodzie (dzwonkach tego koła) wywiercają cztery dziury do wbicia w nie kołków. Poczem ukręciwszy ze słomy dwie postaci, tj. chłopca i dziewczyny (zwane Sierotki), ustroją je i na tem kole posadzą, zakładając nogi tych bałwanków słomianych na owe kołki, poczem obracają koło w jeną lub drugą stronę za pomocą owego przyrządu; tak, że widzom zdaje się, jakoby postacie te były żywe i tańczyły”''<ref name="ReferenceA"/>.
#* Koń:
''„Konia robią z 4 łubów i drążka (stanowiących przodek i zad jego); z jarzma wyjmują kulę i osadzą takową na łeb koński w drążku. Na konia takiego przykrytego białą płachtą i mającego ogon z konopi wsiada jeden z chłopców tj. stawa pomiędzy owe łuba) a przytwierdzony doń szelkami, skacze na własnych nogach udając cwałującego na małym koniu jazdca co z daleka dość łudzący przedstawia widok”'' (Lud Seyra V. str. 301, Oskar Kolberg, str. 74).
#* Koza:
''„ wizerunek kozy [jest] uszyty ze szmat, obwieszony świecidełkami i brzękadłami, utkwiony do wierzchołka drążka”''<ref name="ReferenceB">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t.27 | strony = 79 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>.
# Wędrówki po domach
#* przebrani chłopacy wędrowali do chat i po przemowie otrzymywali wykup. Jeśli nic nie dostali, porywali gospodarza i trzymali go tak długo, dopóki nie wykupił się w karczmie<ref name="polona.pl"/>.
#* dawali oni do zrozumienia gospodarzom do których zawitają, że jeśli nie wykupią się wołoczebnem, czyli datkiem w gotówce lub produktach to ich krowy nie dadzą im mleka<ref name="ReferenceB"/>.
#* inni mówili, że jeśli nie dostanie się datków to „robactwo pole psuć będzie”<ref name="ReferenceB"/>.
# Tańce
#* W środę popielcową kobiety zbierają się w karczmie na tańce, po to aby urosły im konopie (Zbiór wiadomości do Antropologii VIII str. 365 Parysow).
# Piosenki
#* Wraz z ukazaniem się postaci Zapusta wraz z towarzyszami przed domem lub w drzwiach, przemawiają w izbie:
''„Gospodynie:''
Jedzie Zapust na koniu
Wywija po moście,
Frasują się komornice
Co będą jeść w poście.
''Komornice:''
Stoi beczka śledzi,
Niech każda je, w domu siedzi.
''Gospodynie:''
Jedzie Zapust na koniu
Wywija po moście,
Frasują się komornice
Co będą pić w poście.
''Komornice:''
Stoi beczka piwa,
Niech każda pije, póki żywa.
''Gospodynie:''
Jedzie Zapust na wozie,
ciągnie mięso na powrozie:
i przyjechał k`nam k`nam.
''Komornice:''
''Krzyknął: chude gąski mam;
Wypędzie ich na murawkę
Niech zieloną szczypią trawkę,
A tu zima, trawy nie ma!
Gąski pozdychały,
Gosposie się oblizały"''<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t.27 | strony = 124, 125 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>.
# Inne zwyczaje
#* W ostatnie dni zapustów podchmieleni mieszkańcy wsi chodzą po ogródkach i tam gdzie gospodarz posiada „drzewo w kolcach” zabierają je i oddają do karczmy, otrzymując w zamian trunek skrzętnie nalewany przez samego szynkarza, który naturalnie staje się posiadaczem zrabowanego drewna (I.K. Gregorowicz „Obrazki wiejskie”, Warszawa 1852 tom I str. 229).
#* we wstępną środę kobiety, które nie wyszły za mąż przypinają się w miejsce koni do sań i obwożą skrzypka po wsi. Przywożą go do dworu, gdzie zostają ugoszczone. Później mają za zadanie odwieźć grajka do karczmy, gdzie mają go „zabić” przez spalenie lub powieszenie. W tym celu obwiązują mu słomą lekko ramiona i golenie i zaplatają słomę tak, by grajek miał czas ją odrzucić, udają też, że go wieszają, ale zostawiają stołek tak by mógł się wydostać<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Kolberg | imię = Oskar | tytuł = Dzieła wszystkie, t.27 | strony = 123, 124 | url = https://polona.pl/item/14274551}}</ref>
#* wieczorem w środę do karczmy wjeżdża na koniu postać nazywana Zapustem. Zapust obsypuje głowy komornic popiołem i wygania je miotłą. Gospodyni wywraca naczynie z wódką, zasypuje głowy popiołem i gasi światło. Tak kończą się zapusty i następuje Wielki Post (Lud Serya V. str. 303).
#* Sąsiedzi odwiedzają się w każdy dzień u kogoś innego. Każdy je wtedy do syta, podawane są: mięso pieczone, placki, kiełbasy. We wtorek wieczerze je się wspólnie o 8 po czym tańczy się po domu lub podwórzu. Około 10 każdy udaje się do domu, o 12 domownicy wstają od stołu i każdy udaje się na spoczynek mówiąc: „post, post”<ref name="ReferenceB"/>.

=== Zapusty na Kaszubach ===
Zarówno zapusty jak i inne zwyczaje [[Kaszubi|Kaszubów]] mają swoje źródło w dawnej przeszłości i tworzą ich kulturę. Zapusty to czas zabaw i tańców. W tym czasie często spożywa się też duże ilości alkoholu. Panny wystrojone w piękne suknie brały udział w balach, by znaleźć mężów. Okres ten kończy się w ostatki.

Dawniej w zapusty jedzono dużo tłustych dań, bardzo popularne były placki ziemniaczane. Jedzono wiele, jakby chciano zaspokoić głód przed zbliżającym się postem. Ludzie bardzo biedni starali się w tym dniu zjeść choć trochę mięsa wierząc w to, że kto w zapusty nie je mięsa, tego komary przez lato zjedzą. W tym czasie smażono też pączki, faworki i bliny. Taniec, zabawa, śpiewy, to nieodzowne elementy zapustne. Do dzisiaj zachował się tam zwyczaj chodzenia w zapusty przebierańców. Spotkać można wśród nich postacie z [[kolędowanie|kolędowania]], niedźwiedzia, konia, bociana, cygana czy żandarma.

Wraz z wybiciem północy kończy się zabawa i rozpoczyna się czas wielkiego postu. Zgodnie ze zwyczajem, we wtorek zapustny piecze się wyjątkowe ciasto, tzw. "popielnik". Ciasto to piecze się z reszty ciasta po pùrclach zôpùstnëch. Na [[Kaszuby|Kaszubach]] bardzo przestrzega się dni postnych, dlatego też we wtorek zapustny dokładnie myje się wszystkie patelnie i garnki, w których było przygotowywane na zapusty mięso. Dawniej na czas postu patelnie wieszano na płocie lub na kominie. Głównym pożywieniem Kaszubów w czasie postu były krëpe, bùlwe i slëdze. Śledzie były stosunkowo tanie, więc gospodarze mogli sobie pozwolić na zakup całej beczki śledzi, które spożywano w czasie postu.

Zapusty, to czas, w którym na Kaszubach odwiedzało się dalekich krewnych. Rodziny zbierały się i w kilka sań wyruszano na wspólne odwiedziny bliskich. Kaszubskie zwyczaje karnawałowe są bardzo urozmaicone, a wiele z nich przetrwało do dziś<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.gazetakaszubska.pl/40947/karnawal-czyli-zapusty-na-kaszubach-zawsze-balowano | tytuł = Karnawał czyli zapusty. Na Kaszubach zawsze balowano | data dostępu = 2018-02-08}}</ref>.

== Karnawał na świecie ==
Widowiskowe karnawały odbywają się w [[karnawał w Rio de Janeiro|Rio de Janeiro]], w [[Wenecja|Wenecji]] oraz na [[Wyspy Kanaryjskie|Wyspach Kanaryjskich]] i w [[Niemcy|Niemczech]]. Największym po karnawale w Rio pod względem liczby odwiedzających go turystów jest [[Notting Hill Carnival]] w [[Londyn]]ie. Co roku w ciągu dwóch dni przyciąga ponad 1,5 mln turystów.

=== Karnawał wenecki ===
[[Plik:Costumed characters near the Arsenale at the 2010 Carnevale in Venice (IMG 9206a) (4567808627).jpg|thumb|Uczestnicy karnawału w Wenecji w kostiumach nawiązujących do tradycyjnych przebrań karnawałowych, 2010]]
{{osobny artykuł|Karnawał w Wenecji}}
Historia [[Wenecja|weneckiego]] karnawału co najmniej końca XI wieku, a jego rozkwit nastąpił w XVII i XVIII wieku. Zwyczaj noszenia [[Maska|masek]] pozwalał na swobodny udział w licznych zabawach i pokazach<ref name="Rozema2">{{Cytuj stronę|url=http://arno.uvt.nl/show.cgi?fid=131619|tytuł=De Unheimliche kant van het Carnaval. Een onderzoek naar Goethes visie op het carnaval. (s. 22 do 39)|autor=Amanda Rozema|opublikowany=Universiteit van Tilburg|data=2013|język=nl|data dostępu=2024-01-02}}</ref>. Po zajęciu [[Republika Wenecka|Republiki Weneckiej]] przez [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]] w 1797 zakazano publicznych imprez i karnawał zaczął tracić popularność. W latach 30. XX wieku, za rządów [[Benito Mussolini|Benita Mussoliniego]], został całkowicie zakazany. Reaktywowano go w latach 80. XX wieku<ref name="Shafto">{{Cytuj książkę|nazwisko=Shafto|imię=Daniel|autor link=|tytuł=Holidays and Celebrations. Carnival|wydawca=Infobase Publishing|miejsce=|rok=2009|strony=31 do 34|isbn=9781604130959}}</ref>.

Współczesny karnawał trwa ok. 10 dni, podczas których odbywa się wiele imprez nawiązujących do tradycji Wenecji<ref name="Dudzik">{{Cytuj książkę|nazwisko=Dudzik|imię=Wojciech|autor link=|tytuł=Karnawały w kulturze|wydawca=|miejsce=|rok=2005|strony=52 do 58|isbn=8388807722}}</ref>. Jego uczestnicy często noszą fantazyjne przebrania i maski, a wybór najpiękniejszej maski jest jedną z głównych atrakcji karnawału<ref name="Lea Rawls">{{Cytuj książkę|nazwisko=Rawls|imię=Lea|autor link=|tytuł=Venice Carnival|wydawca=Independently Published|miejsce=|rok=2018|strony=wstęp|isbn=9781980634676}}</ref>.

=== Karnawał w Londynie ===
{{osobny artykuł|Notting Hill Carnival}}
Coroczny festiwal w [[Londyn]]ie trwa dwa dni (niedziela i poniedziałek, tzw. Bank Holiday Monday) w [[sierpień|sierpniu]] w dzielnicy Notting Hill.

=== Karnawał w krajach niemieckojęzycznych ===
Centrum niemieckiego karnawału (Karneval) jest północna Nadrenia-Westfalia, gdzie co roku 11 listopada o godz. 11.11 rozpoczyna się tzw. piąta pora roku (tak nazywa się karnawał w Kolonii). Przez kolejne miesiące (w czasie adwentu nie wszędzie) odbywają się posiedzenia karnawałowe, sowicie podlewane alkoholem i intensywne przygotowania stowarzyszeń karnawałowych do parady na koniec karnawału. [[Święto]] [[Objawienie Pańskie|Trzech Króli]] rozpoczyna powszechny karnawał. W ostatni czwartek karnawału (Weiberfastnacht) w Nadrenii i Westfalii kobiety uzbrojone w nożyce obcinają mężczyznom krawaty, oprócz tego odbywają się też kobiece szturmy na ratusze. Co roku w Weiberfastnacht, punktualnie o godzinie 11.11 kilkadziesiąt tysięcy przebranych w barwne kostiumy kobiet wdziera się do ratuszy w Düsseldorfie, Bonn, Kolonii, Moguncji i innych niemieckich miastach, by obciąć krawaty urzędnikom i otrzymać symboliczny klucz do bram miasta, przejmując na ten dzień symbolicznie władzę. W ostatni poniedziałek (Rosenmontag) odbywają się duże karnawałowe parady, z muzyką, wozami pełnymi przebierańców zrzeszonych w towarzystwach karnawałowych, rzucających słodycze w tłum. Poszczególne regiony mają swoje zawołania (Narrenruf), np. Kölle Alaaf w Kolonii.

Poza powyższym obszarem istnieje zwyczaj świętowania karnawału pod nazwami Fasching, Fastnacht, Fastelabend lub Fasnacht – także poza Niemcami. Np. w [[Moguncja|Moguncji]] używa się nazw "Mainzer Fastnacht", "Määnzer Fassenacht" lub "Meenzer Fassenacht".

=== Karnawał w Belgii ===
* [[Karnawał w Binche|Karnawał]] w [[Binche]] – w 2003 roku został proklamowany [[Arcydzieła ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości|arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości]], a w 2008 roku wpisany na [[Lista reprezentatywna niematerialnego dziedzictwa kulturowego|listę niematerialnego dziedzictwa]] [[UNESCO]]<ref name="belgia1">{{Cytuj stronę | url = http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00033| tytuł = Carnival of Binche | autor = UNESCO ICH | język = en | data dostępu = 2013-11-18}}</ref>.

=== Karnawał w Danii ===
{{osobny artykuł|Fastelavn}}
W [[Dania|Danii]] obchodzone jest [[święto]] karnawałowe ''Fastelavn'' siedem tygodni przed Niedzielą Wielkanocną.

=== Karnawał w Nowym Orleanie ===
{{osobny artykuł|Mardi Gras}}
Karnawał w [[Nowy Orlean|Nowym Orleanie]] jest znany jako ''Mardi Gras'', dosłownie "Tłusty wtorek" ([[Ostatki]]) – w rzeczywistości chodzi o cały okres karnawału.

=== Karnawał w Szwajcarii ===
Karnawał w [[Szwajcaria|Szwajcarii]], znany jako "Fasnacht", rozpoczyna się na początku [[Wielki post|Wielkiego Postu]] i trwa kilka dni.
Najbardziej znane obchody mają miejsce w [[Bazylea|Bazylei]], gdzie mieszkańcy i turyści biorą udział w uroczystych paradach i koncertach. W 2017 roku Fasnacht w Bazylei został wpisany na [[Lista reprezentatywna niematerialnego dziedzictwa kulturowego|listę niematerialnego dziedzictwa]] [[UNESCO]]<ref name="basel">{{Cytuj stronę | url = https://ich.unesco.org/en/RL/basel-carnival-01262| tytuł = Basel Carnival | autor = UNESCO ICH | język = en | data dostępu = 2024-06-18}}</ref>.
Charakterystycznym elementem szwajcarskiego karnawału są kolorowe kostiumy i maski, które odzwierciedlają lokalne tradycje i satyryczne przedstawienia aktualnych wydarzeń.

=== Carnaval Sztukmistrzów ===

{{osobny artykuł|Carnaval Sztukmistrzów}}

Karnawał w [[Lublin|Mieście Lublin]] znany jest tu jako "Carnaval", i jest festiwalem sztuki nowego cyrku i teatru, który odbywa się zazwyczaj w ostatnim weekendzie lipca. Nazwa tego wydarzenia nawiązuje do postaci [[Sztukmistrz z Lublina|Sztukmistrza z Lublina]], bohatera książki noblisty [[Isaac Bashevis Singer|Izaaka Bashevisa Singera]]. Patronem jest więc Jasza Mazur, iluzjonista i akrobata z powieści Singera, który przypominać ma o wielokulturowości i wieloreligijnej tradycji miasta<ref>{{cytuj stronę| url =https://lublin.eu/kultura/informacje/archiwum-prasowe/carnaval-sztuk-mistrzow-czyli-od-kontrowersyjnego-bohatera-literackiego-do-wspanialego-festiwalu,2565,42,1.html| tytuł =Carnaval Sztukmistrzów, czyli od kontrowersyjnego bohatera literackiego do wspaniałego festiwalu |opublikowany=Miasto Lublin|data = |data dostępu = 2020-08-23 |autor=Jacek Szymczyk |język=pl}}</ref>. Carnaval Sztukmistrzów z roku na rok przyciąga coraz szersze rzesze artystów, mieszkańców i turystów. Szacuje się, że w edycji z 2019 roku wzięło udział już ponad 200 tysięcy widzów<ref>{{Cytuj stronę |url=https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/200-tys-widzow-na-carnavalu-sztukmistrzow-2019,n,1000247430.html |autor=Dominik Smaga |data dostępu=2020-08-23 |język=pl |tytuł=200 tys. widzów na Carnavalu Sztukmistrzów |opublikowany=Dziennik Wschodni}}</ref>.

== Zobacz też ==
{{wikisłownik|karnawał}}
{{commonscat|Carnivals}}
{{Wikibooks|Tablice świąt ruchomych|Tablice świąt ruchomych}}
* [[karnawalizacja]]
* [[Kurentowanie]]
* [[Karnawał w Puno]]
* [[Europejska Federacja Miast Karnawałowych]]
* [[Karnawał (balet)|"Karnawał"]] – [[balet]] do muzyki [[Robert Schumann|Roberta Schumanna]] (1910)
* [[Karnawał Robotniczy]] ([[luty]] [[1989]])<ref>{{cytuj stronę| url = http://web.archive.org/web/20150120095808/http://www.mediapolska.pl/articleView.php?a=83 | tytuł = W stronę komercji}} na mediapolska.pl</ref> – akcja grupy [[Pomarańczowa Alternatywa]]
* [[ostatki]]
* [[procesja]]
* [[taniec]]
* [[Saturnalia]]
* [[Purim]]
* [[Id al-Fitr|Ramadan Bajram]]
* [[konwent fanów]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.karnawał.pl/ O karnawale] w Polsce i na świecie [[2009]] – materiały na karnawal.pl
* [http://halloween.friko.net/karnawal.html Karnawał] na halloween.friko.pl
* {{Cytuj stronę | url = http://www.polishnews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1200:jak-to-z-karnawaem-byo&catid=103:wita-holidays&Itemid=367 | tytuł = Jak to z karnawałem było? | opublikowany = polishnews.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20121024233532/http://www.polishnews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1200:jak-to-z-karnawaem-byo&catid=103:wita-holidays&Itemid=367 | zarchiwizowano = 2012-10-24}} – Polish News {{lang|pl}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://szwajcaria.polakow.ch/informacje/o-szwajcarii/swieta-i-tradycje/fasnacht Więcej o karnawale w Szwajcarii]

{{Polskie obrzędy i zwyczaje ludowe}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Zwyczaje]]


text:
# Mo O’Toole
Mo O’Toole, właśc. Barbara Maria O’Toole (ur. 24 lutego 1960 w Kendal) – brytyjska polityk, samorządowiec, wykładowca akademicki, od 1999 do 2004 deputowana do Parlamentu Europejskiego V kadencji.

## Życiorys
Studiowała na Northumbria University. Była radną Newcastle upon Tyne, pracownikiem administracji samorządowej (jako dyrektor biura promocji). Uzyskała doktorat na Newcastle University, specjalizowała się w zakresie polityki regionalnej. Rozpoczęła prowadzenie wykładów na uczelniach w Newcastle i Bristolu.
W 1999 z ramienia laburzystów uzyskała mandat posłanki do Parlamentu Europejskiego. Należała do Grupy Socjalistycznej, pracowała w Komisji Kultury, Młodzieży, Edukacji, Mediów i Sportu. W 2004 bez powodzenia ubiegała się o reelekcję, rok później była wymieniana jako kandydatka laburzystów do Izby Gmin w okręgu wyborczym Bishop Auckland. Była następnie menedżerem, po czym powróciła do pracy naukowej.
Była żoną polityka Alana Milburna, ich małżeństwo w latach 80. zakończyło się rozwodem.

wikiname: plwiki

title: Mo O’Toole

in_language: pl

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk = Mo O’Toole
 | data urodzenia = 24 lutego 1960
 | miejsce urodzenia = [[Kendal]]
 | grafika =
 | funkcja = [[Brytyjscy posłowie do Parlamentu Europejskiego 1999–2004|Posłanka do PE V kadencji]]
 | partia = [[Partia Pracy (Wielka Brytania)|Partia Pracy]]
 | od = 20 lipca 1999
 | do = 19 lipca 2004
}}
'''Mo O’Toole''', właśc. '''Barbara Maria O’Toole''' (ur. [[24 lutego]] [[1960]] w [[Kendal]]) – [[Wielka Brytania|brytyjska]] polityk, samorządowiec, wykładowca akademicki, od 1999 do 2004 [[poseł do Parlamentu Europejskiego|deputowana]] do [[Parlament Europejski|Parlamentu Europejskiego]] [[Posłowie do Parlamentu Europejskiego V kadencji|V]] kadencji.

== Życiorys ==
Studiowała na [[Northumbria University]]. Była radną [[Newcastle upon Tyne]], pracownikiem administracji samorządowej (jako dyrektor biura promocji)<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20150317051231/http://www.europarl.europa.eu/election/newep/en/bitsuk.htm|tytuł=''European Parliament elections 1999. United Kingdom''|opublikowany=europarl.europa.eu|data dostępu=2011-03-02|język=en}}</ref>. Uzyskała doktorat na [[Uniwersytet w Newcastle (Wielka Brytania)|Newcastle University]], specjalizowała się w zakresie polityki regionalnej. Rozpoczęła prowadzenie wykładów na uczelniach w Newcastle i Bristolu<ref name="nr">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20100515125204/http://www.nr-foundation.org.uk/trustee_otoole.html|tytuł=''Trustees''|opublikowany=nr-foundation.org.uk|data dostępu=2011-03-02|język=en}}</ref>.

W 1999 z ramienia [[Partia Pracy (Wielka Brytania)|laburzystów]] uzyskała mandat posłanki do [[Parlament Europejski|Parlamentu Europejskiego]]. Należała do [[Partia Europejskich Socjalistów|Grupy Socjalistycznej]], pracowała w Komisji Kultury, Młodzieży, Edukacji, Mediów i Sportu<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.europarl.europa.eu/meps/pl/4534|tytuł=Profil na stronie Parlamentu Europejskiego|data dostępu=2011-03-02}}</ref>. W 2004 bez powodzenia ubiegała się o reelekcję, rok później była wymieniana jako kandydatka laburzystów do [[Izba Gmin|Izby Gmin]] w okręgu wyborczym [[Okręg wyborczy Bishop Auckland|Bishop Auckland]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://archive.is/hSrS|tytuł=''Four women in battle for Labour''|opublikowany=thenorthernecho.co.uk|data=3 marca 2005|data dostępu=2011-03-02|język=en}}</ref>. Była następnie menedżerem, po czym powróciła do pracy naukowej<ref name="nr"/>.

Była żoną polityka [[Alan Milburn|Alana Milburna]], ich małżeństwo w latach 80. zakończyło się rozwodem<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/why-minister-apologised-to-female-official-over-gossip-108908.html|tytuł=''Why minister apologised to female official over gossip''|opublikowany=independent.co.uk|autor=Andy McSmith|data=15 czerwca 2003|data dostępu=2011-03-02|język=en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:O’Toole, Mo}}
[[Kategoria:Brytyjscy posłowie do Parlamentu Europejskiego]]
[[Kategoria:Politycy Partii Pracy (Wielka Brytania)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1960]]

title: Mo O’Toole

Data i miejsce urodzenia: 24 lutego 1960 · Kendal

Okres: od 20 lipca 1999 · do 19 lipca 2004

Przynależność polityczna: Partia Pracy


text:
# Pauly Fuemana
Pauly Lawrence Fuemana (ur. 8 lutego 1969 w Auckland, zm. 31 stycznia 2010 w North Shore City) – nowozelandzki piosenkarz, autor tekstów piosenek oraz muzyk. Były lider nowozelandzkiego duetu muzycznego OMC (Otara Millionaires Club), który był najbardziej znany na całym świecie w 1995 roku, dzięki utworowi „How Bizarre”.

## Wczesne życie
Pauly Fuemana urodził się w Auckland w Nowej Zelandii, a jego rodzicami byli Takiula i Merelyn Fuemanowie. Miał pół-niueańskie i pół-maoryskie pochodzenie. Fuemana był najmłodszy spośród czworga dzieci.

## OMC
Zespół OMC (Otara Millionaires Club) został założony przez jego starszego brata, Phillipa Fuemana. Duet muzyczny Fuemana osiągnął swoją sławę w 1995 roku, dzięki singlowi „How Bizarre”, od ich debiutanckiego albumu o tej samej nazwie.
Piosenka, która była nazwana Singlem Roku podczas rozdań nagród New Zealand Music Awards w 1996 roku, stała się hitem numerem jeden na całym świecie, w tym w Stanach Zjednoczonych, Australii, Austrii, Kanadzie, Irlandii i Nowej Zelandii. W 2002 roku, ich utwór „How Bizarre” osiągnął 71. miejsce spośród 100 największych hitów. Singiel był hitem w pozostałych krajach, a także spędził kilka tygodni jako numer jeden w wielu krajach, osiągając szczyt przez dwa tygodnie w Austrii, trzy tygodnie w Irlandii i Nowej Zelandii oraz pięć tygodni w Australii. W 2006 roku, Fuemana ogłosił upadłość zespołu.

## Śmierć
Pauly Fuemana zmarł po walce z przewlekłą zapalną poliradikuloneuropatią demielinizacyjną, ostatecznie ulegając niewydolności oddechowej w szpitalu North Shore Hospital w North Shore City w dniu 31 stycznia 2010 roku. Jego śmierć nastąpiła osiem dni przed 41. urodzinami.
Fuemana pozostawił po sobie swoją żonę, Kirstine, którą poślubił w 2002 roku. Miał pięcioro dzieci.
Pogrzeb Pauly’ego Fuemana odbył się 5 lutego 2010 roku na Pacific Island Presbyterian Church w Newton. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło ponad 200 osób, m.in. raperzy Dei Hamo, Ermehn i Darryl Thompson, Alan Jansson, Simon Grigg, Nathan Haines oraz burmistrz Auckland, Len Brown.

title: Pauly Fuemana

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Pauly Fuemana
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Pauly Lawrence Fuemana
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 8 lutego 1969<ref name=dp />
 |miejsce urodzenia     = [[Auckland]], [[Nowa Zelandia]]<ref name=dp />
 |data śmierci          = 31 stycznia 2010
 |miejsce śmierci       = [[North Shore City]], [[Nowa Zelandia]]
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[muzyka pop|pop]]
 |zawód                 = [[piosenkarz]], autor tekstów piosenek, [[muzyk]]
 |aktywność             = 1995–2010
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Pauly Lawrence Fuemana'''<ref name=dp /> (ur. [[8 lutego]] [[1969]] w [[Auckland]], zm. [[31 stycznia]] [[2010]] w [[North Shore City]]) – [[Nowa Zelandia|nowozelandzki]] [[piosenkarz]], autor tekstów piosenek oraz [[muzyk]]<ref name=guardian>{{cytuj pismo |nazwisko = Cartwright |imię = Garth |tytuł = Pauly Fuemana obituary, Singer-rapper whose 1996 hit How Bizarre is New Zealand’s biggest-selling record |url = http://www.guardian.co.uk/music/2010/apr/04/pauly-fuemana-obituary |czasopismo = The Guardian |data = 2010-04-04 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>. Były lider nowozelandzkiego duetu muzycznego ''OMC'' (Otara Millionaires Club), który był najbardziej znany na całym świecie w 1995 roku, dzięki utworowi „[[How Bizarre]]”<ref name=tvnz>{{cytuj pismo |nazwisko = |imię = |tytuł = How Bizarre’s Pauly Fuemana dies |url = http://tvnz.co.nz/entertainment-news/bizarre-s-pauly-fuemana-dies-3346027 |czasopismo = ONE News |wydawca = TVNZ |data = 2010-01-31 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>.

== Wczesne życie ==
Pauly Fuemana urodził się w [[Auckland]] w Nowej Zelandii, a jego rodzicami byli Takiula i Merelyn Fuemanowie<ref name=dp>{{cytuj pismo |nazwisko = Field |imię = Michael |tytuł = Pauly Fuemana: Otara’s star flared but briefly |url = https://archive.is/20130223134233/http://www.stuff.co.nz/dominion-post/news/obituaries/3299537/Pauly-Fuemana-Otaras-star-flared-but-briefly |czasopismo = Dominion Post |wydawca = Scoop.co.nz |data = 2010-02-08 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>. Miał pół-[[niue]]ańskie i pół-[[Maorysi|maoryskie]] pochodzenie<ref name=dp />. Fuemana był najmłodszy spośród czworga dzieci<ref name=dp />.

== OMC ==
Zespół ''OMC'' (Otara Millionaires Club) został założony przez jego starszego brata, Phillipa Fuemana. Duet muzyczny Fuemana osiągnął swoją sławę w 1995 roku, dzięki singlowi „How Bizarre”, od ich debiutanckiego albumu o tej samej nazwie<ref name=stuff>{{cytuj pismo |nazwisko = |imię = |tytuł = Musician Pauly Fuemana dies |url = https://archive.is/20130223053212/http://www.stuff.co.nz/entertainment/music/3279406/Pauly-Fuemana-dies |czasopismo = Stuff.co.nz |data = 2010-01-31 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>.

Piosenka, która była nazwana Singlem Roku podczas rozdań nagród New Zealand Music Awards w 1996 roku, stała się hitem numerem jeden na całym świecie, w tym w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], [[Australia|Australii]], [[Austria|Austrii]], [[Kanada|Kanadzie]], [[Irlandia|Irlandii]] i Nowej Zelandii<ref name=tvnz /><ref>{{cytuj stronę |url = https://charts.nz/showitem.asp?interpret=OMC&titel=How+Bizarre&cat=s |tytuł = charts.org.nz – How Bizarre |opublikowany = Charts.org.nz |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>. W 2002 roku, ich utwór „How Bizarre” osiągnął 71. miejsce spośród 100 największych hitów. Singiel był hitem w pozostałych krajach, a także spędził kilka tygodni jako numer jeden w wielu krajach, osiągając szczyt przez dwa tygodnie w Austrii<ref name=tvnz />, trzy tygodnie w Irlandii i Nowej Zelandii<ref name=tvnz /> oraz pięć tygodni w Australii<ref name=tvnz />. W 2006 roku, Fuemana ogłosił [[upadłość]] zespołu<ref name=dp />.

== Śmierć ==
Pauly Fuemana zmarł po walce z [[Przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna|przewlekłą zapalną poliradikuloneuropatią demielinizacyjną]], ostatecznie ulegając niewydolności oddechowej w szpitalu North Shore Hospital w [[North Shore City]] w dniu 31 stycznia 2010 roku<ref name=tvnz /><ref name=stuff2>{{cytuj pismo |nazwisko = |imię = |tytuł = Pauly Fuemana’s rare disease revealed |url = http://www.stuff.co.nz/national/3620282/Pauly-Fuemanas-rare-disease-revealed |czasopismo = Stuff New Zealand |data = 2010-04-25 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>. Jego śmierć nastąpiła osiem dni przed 41. urodzinami<ref name=tvnz />.

Fuemana pozostawił po sobie swoją żonę, Kirstine, którą poślubił w 2002 roku<ref name=dp />. Miał pięcioro dzieci<ref name=tvnz />.

Pogrzeb Pauly’ego Fuemana odbył się 5 lutego 2010 roku na Pacific Island Presbyterian Church w Newton<ref name=rnz />. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło ponad 200 osób, m.in. raperzy Dei Hamo, Ermehn i Darryl Thompson, Alan Jansson, Simon Grigg, Nathan Haines oraz burmistrz Auckland, Len Brown<ref name=rnz>{{cytuj pismo |nazwisko = |imię = |tytuł = Mourners farewell musician Pauly Fuemana |url = http://www.radionz.co.nz/news/stories/2010/02/05/1247f1961e27 |czasopismo = Radio New Zealand |data = 2010-02-06 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref><ref name=nzherald>{{cytuj pismo |nazwisko = Davidson |imię = Isaac |tytuł = Mourners hear of Fuemana’s twin joys over song and son |url = https://www.nzherald.co.nz/music/news/article.cfm?c_id=264&objectid=10624482&pnum=0 |czasopismo = New Zealand Herald |data = 2010-02-06 |data dostępu = 2014-02-09}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Fuemana, Pauly}}
[[Kategoria:Nowozelandzcy wokaliści]]
[[Kategoria:Nowozelandzcy muzycy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1969]]
[[Kategoria:Zmarli w 2010]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Auckland]]
[[Kategoria:Zmarli na choroby autoimmunologiczne]]

title: Pauly Fuemana

Imię i nazwisko: Pauly Lawrence Fuemana

Data i miejsce urodzenia: 8 lutego 1969 · Auckland, Nowa Zelandia

Data i miejsce śmierci: 31 stycznia 2010 · North Shore City, Nowa Zelandia

Gatunki: pop

Zawód: piosenkarz, autor tekstów piosenek, muzyk


text:
# Gmina Benton (hrabstwo Benton)
Gmina Benton (ang. Benton Township) – gmina w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Benton. Według danych z 2000 roku gmina miała 900 mieszkańców.

title: Gmina Benton (hrabstwo Benton)

wikitext:
{{dopracować|źródła=2022-05}}
{{inne znaczenia|gminy w stanie Iowa|[[Benton|inne znaczenia tego słowa]]}}
[[Plik:Map highlighting Benton Township, Benton County, Iowa.svg|thumb|200px|Położenie Gminy Benton w hrabstwie Benton]]
'''Gmina Benton''' ([[język angielski|ang.]] ''Benton Township'') – gmina w [[Stany Zjednoczone|USA]], w stanie [[Iowa]], w hrabstwie [[hrabstwo Benton (Iowa)|Benton]]. Według danych z 2000 roku gmina miała 900 mieszkańców.

[[Kategoria:Gminy w hrabstwie Benton|Benton]]


text:
# Marco D’Altrui
Marco D’Altrui (ur. 25 kwietnia 1964 w Neapolu) – włoski piłkarz wodny. Złoty medalista olimpijski z Barcelony.
Mierzący 175 cm wzrostu zawodnik brał udział w trzech igrzyskach z rzędu (IO 84, IO 88, IO 92), złoto zdobywając w czasie swego ostatniego startu. Był złotym medalistą mistrzostw świata w 1994 oraz mistrzem Europy w 1993. W kadrze rozegrał 367 spotkań.
Jego ojciec Giuseppe także był waterpolistą i mistrzem olimpijskim (IO 60). Prowadził syna w klubie, Pescarze. W 2010 obaj zostali przyjęci do International Swimming Hall of Fame.

title: Marco D’Altrui

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Marco D’Altrui
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = piłka wodna
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 25 kwietnia 1964
 |miejsce urodzenia         = [[Neapol]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 180 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|ITA}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Barcelona|1992|piłka wodna|złoto}}
{{Medalista infobox/nagłówek|MŚ|P}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Rzym|1994|złoto|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Madryt|1986|srebro|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/nagłówek|ME|P}}
{{Medalista infobox/ME|P|Sheffield|1993|złoto|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/ME|P|Strasburg|1987|brąz|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/ME|P|Bonn|1989|brąz|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Igrzyska śródziemnomorskie]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Igrzyska Śródziemnomorskie 1987|Latakia 1987]]|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Igrzyska Śródziemnomorskie 1993|Langwedocja-Roussillon 1993]]|piłka wodna}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Uniwersjada]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Letnia Uniwersjada 1987|Zagrzeb 1987]]|piłka wodna}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Marco D’Altrui''' (ur. [[25 kwietnia]] [[1964]] w [[Neapol]]u<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/da/marco-daltrui-1.html | tytuł = sports-reference.com | opublikowany = sports-reference.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20110405235006/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/da/marco-daltrui-1.html | zarchiwizowano = 2011-04-05 | język = en}}</ref>) – [[Włochy|włoski]] [[piłka wodna|piłkarz wodny]]. Złoty medalista olimpijski z Barcelony.

Mierzący 175 cm wzrostu zawodnik brał udział w trzech igrzyskach z rzędu ([[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1984|IO 84]], [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1988|IO 88]], [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1992|IO 92]]), złoto zdobywając w czasie swego ostatniego startu. Był złotym medalistą mistrzostw świata w 1994 oraz mistrzem Europy w 1993. W kadrze rozegrał 367 spotkań.

Jego ojciec [[Giuseppe D’Altrui|Giuseppe]] także był waterpolistą i mistrzem olimpijskim ([[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1960|IO 60]]). Prowadził syna w klubie, Pescarze. W 2010 obaj zostali przyjęci do [[International Swimming Hall of Fame]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://ishof.org/honoree/honoree-marco-daltrui/ Profil na stronie International Swimming Hall of Fame]

{{SORTUJ:D’Altrui, Marco}}
[[Kategoria:Włoscy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Włoscy piłkarze wodni]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1992]]
[[Kategoria:Medaliści Letniej Uniwersjady 1987]]
[[Kategoria:Piłkarze wodni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1984]]
[[Kategoria:Piłkarze wodni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1988]]
[[Kategoria:Piłkarze wodni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1964]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Neapolu]]

title: · Marco D’Altrui

Data i miejsce urodzenia: 25 kwietnia 1964 · Neapol

title: Dorobek medalowy

złoto: Langwedocja-Roussillon 1993 · piłka wodna

srebro: Madryt 1986 · piłka wodna

brąz:
Strasburg 1987 · piłka wodna
Bonn 1989 · piłka wodna


text:
# Drukpa kagju
Drukpa Kagju (tyb.: འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད, Wylie:  'brug pa bka' brgyud) – szkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. „ośmiu mniejszych szkół kagju”, wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) – Pagmodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założył ją ok. 1206 uczeń Lingchena Repy (Lingré Padma Dorjé, 1128-1188, uczeń Pamodrupy od którego przekaz nazywany był lingre kagju), terton Drogon Tsangpa Gjare Jeszie Dordże (transliteracja Wyliego. gtsang pa rgya ras ye shes rdo rje, 1161-1211), który wybudował klasztor Druk Sewa Jangchug Ling (Miejsce Odrodzonych Smoków Oświecenia).
Tsanpga Gjare został pierwszym Gjalwang Drukpą – reinkarnującym się tulku, stojącym na czele tradycji drukpa, „Linii Smoka”. Odkrył on unikatowy przekaz mahamudry „Sześciu Wskazówek Jedynego Smaku” ukryty przez Reczungpę (1083-1161), ucznia Milarepy, który podczas wizyt w Indiach uzyskał unikatowe przekazy od tamtejszych mahasiddhów. Spadkobiercą Drogon Tsangpa Gjare był Götsangpa Gönpo Dorjé (1189-1258) od którego pochodzi obecnie przekaz Wysokiej linii Druk (język angielski. Upper Druk lineage), gdzie mistrzem tej linii był również Gjalwa Jangönpa (1213-1287/8). Z kolei Lorepa Darma Łangczuk (1187-1250) założył Niską Linię Druk (język angielski. Lower Druk). Tzw. „Ośmiu Lwów” dzierżyło Pośrednią Linie Druk (język angielski. Middle Druk).
Tradycja drukpa kagju rozpowszechniła się głównie w Bhutanie, gdzie Ngawang Namgyal (transliteracja Wyliego. Zhabs-drung Ngag-dbang Rnam-rgyal, 1594-1651), potomek Tsangpa Gjare, stał się czołową postacią państwowości Bhutanu i zwany jest obecnie „ojcem Bhutanu”. Do najważniejszych klasztorów drukpa należą:
Ralung w centralnym Tybecie, Druk Sangag Choeling, Hemis, Thimphu Dzong, oraz klasztor Namdruk. Poza Bhutanem prowadzi działalność J. Ś. XII Gjalwang Drukpa, syn mistrza dzogczen Zhichen Bairochana potocznie nazywanego Bairo Rinpocze. XII Gjalwang Drukpa regularnie odwiedza również Polskę by nauczać buddyzmu tybetańskiego linii kagju.

title: Drukpa kagju

wikitext:
[[Plik:Shabdrung rubin.png|thumb|[[Ngawang Namgyal]] (1594-1651), wielki mistrz Bhutanu z drukpa, noszący honorowy tytuł „Shabdrung” za zasługi dla buddyzmu oraz zwany przez bhutańczyków „ojcem Bhutanu”]]
'''Drukpa Kagju''' ([[język tybetański|tyb.]]: འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད, [[transliteracja Wyliego|Wylie]]: '' 'brug pa bka' brgyud'') – szkoła [[kagju]] [[buddyzm tybetański|buddyzmu tybetańskiego]], jedna z tzw. „ośmiu mniejszych szkół kagju”, wywodzących się od ucznia [[Gampopa|Gampopy]] (1079-1153) – [[Pagmodrupa|Pagmodrupy]] ([[transliteracja Wyliego]]. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założył ją ok. [[1206]] uczeń Lingchena Repy (Lingré Padma Dorjé, 1128-1188, uczeń Pamodrupy od którego przekaz nazywany był lingre kagju<ref>Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé: „THE TREASURY OF KNOWLEDGE, Book Eight, Part Four: Esoteric Instructions, A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana”, strona 139, Snow Lion Publications, {{ISBN|1559392843}}.</ref>), [[terton]] Drogon Tsangpa Gjare Jeszie Dordże ([[transliteracja Wyliego]]. gtsang pa rgya ras ye shes rdo rje, 1161-1211), który wybudował klasztor Druk Sewa Jangchug Ling (''Miejsce Odrodzonych Smoków Oświecenia'').

Tsanpga Gjare został pierwszym Gjalwang Drukpą – reinkarnującym się [[tulku]], stojącym na czele tradycji drukpa, „Linii Smoka”. Odkrył on unikatowy przekaz [[Mahamudra|mahamudry]] „Sześciu Wskazówek Jedynego Smaku” ukryty przez Reczungpę (1083-1161), ucznia Milarepy, który podczas wizyt w [[Indie|Indiach]] uzyskał unikatowe przekazy od tamtejszych [[Mahasiddha|mahasiddhów]]. Spadkobiercą Drogon Tsangpa Gjare był Götsangpa Gönpo Dorjé (1189-1258) od którego pochodzi obecnie przekaz Wysokiej linii Druk ([[język angielski]]. Upper Druk lineage), gdzie mistrzem tej linii był również Gjalwa Jangönpa (1213-1287/8). Z kolei Lorepa Darma Łangczuk (1187-1250) założył Niską Linię Druk ([[język angielski]]. Lower Druk). Tzw. „Ośmiu Lwów” dzierżyło Pośrednią Linie Druk ([[język angielski]]. Middle Druk).

Tradycja drukpa kagju rozpowszechniła się głównie w [[Bhutan]]ie, gdzie [[Ngawang Namgyal]] ([[transliteracja Wyliego]]. Zhabs-drung Ngag-dbang Rnam-rgyal, 1594-1651), potomek Tsangpa Gjare, stał się czołową postacią państwowości Bhutanu i zwany jest obecnie „ojcem Bhutanu”. Do najważniejszych klasztorów drukpa należą:
Ralung w centralnym Tybecie, Druk Sangag Choeling, Hemis, Thimphu Dzong, oraz klasztor Namdruk. Poza Bhutanem prowadzi działalność J. Ś. XII Gjalwang Drukpa, syn mistrza [[dzogczen]] Zhichen Bairochana potocznie nazywanego Bairo Rinpocze. XII Gjalwang Drukpa regularnie odwiedza również Polskę by nauczać [[buddyzm tybetański|buddyzmu tybetańskiego]] linii kagju.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.drukpa.org.pl Oficjalna strona Drukpa Kagyu]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kagyu]]


text:
# Andrzej Ujwary
Andrzej Ujwary (ur. 21 sierpnia 1960 w Nowym Targu) – polski hokeista, olimpijczyk.
Z wykształcenia mechanik. Zawodnik grający na pozycji obrońcy. Przez całą karierę zawodniczą związany z miejscowym Podhalem. Z klubem tym zdobył 3 złote i 4 srebrne medale mistrzostw Polski. W latach 1979–1986 w reprezentacji Polski wystąpił 104 razy zdobywając 2 bramki. Wystąpił w pięciu turniejach o mistrzostwo świata oraz w igrzyskach olimpijskich w Lake Placid (1980) i Sarajewie (1984).
Po wygraniu przez Polskę turnieju mistrzostw świata Grupy B w 1985 i uzyskanym awansie do Grupy A został odznaczony Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe.
Po 1987 wyemigrował do USA. Zamieszkał w Detroit.

title: Andrzej Ujwary

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Andrzej Ujwary
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = hokej
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 21 sierpnia 1960
 |miejsce urodzenia         = [[Nowy Targ]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              = [[Polska]]
 |wzrost                    = 180 cm
 |pozycja                   = obrońca
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Andrzej Ujwary''' (ur. [[21 sierpnia]] [[1960]] w [[Nowy Targ|Nowym Targu]]) – polski [[hokej na lodzie|hokeista]], olimpijczyk.

Z wykształcenia mechanik. Zawodnik grający na pozycji obrońcy. Przez całą karierę zawodniczą związany z miejscowym [[Podhale Nowy Targ|Podhalem]]. Z klubem tym zdobył 3 złote i 4 srebrne medale [[Mistrzostwa Polski w hokeju na lodzie|mistrzostw Polski]]. W latach [[1979]]–[[1986]] w reprezentacji Polski wystąpił 104 razy zdobywając 2 bramki. Wystąpił w pięciu turniejach o mistrzostwo świata oraz w igrzyskach olimpijskich w [[Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1980|Lake Placid (1980)]] i [[Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1984|Sarajewie (1984)]].

Po wygraniu przez Polskę turnieju [[Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 1985|mistrzostw świata Grupy B w 1985]] i uzyskanym awansie do Grupy A został odznaczony [[Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe|Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe]]<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Sport. Krótko | czasopismo = [[Nowiny (dziennik rzeszowski)|Nowiny]] | strony = 2 | data = Nr 89 z 17 kwietnia 1985 | url = http://www.pbc.rzeszow.pl/publication/9006}}</ref>.

Po [[1987]] wyemigrował do [[Stany Zjednoczone|USA]]. Zamieszkał w [[Detroit]]<ref>{{cytuj stronę | url= http://www.sportowepodhale.pl/index.php?s=tekst&id=4010| tytuł = Pierwszy sprawdzian Podhala | data dostępu = 2011-08-29 | opublikowany = Sportowe Podhale| cytat = "(...) chwalił kolejny olimpijczyk, Andrzej Ujwary, który mieszka w Detroit i wpadł odwiedzić rodzinne strony. "}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/uj/andrzej-ujwary-1.html | tytuł = Andrzej Ujwary na sports-reference.com  | opublikowany = sports-reference.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20121215075956/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/uj/andrzej-ujwary-1.html | zarchiwizowano = 2012-12-15}}

{{Grupa szablonów
|tytuł    = Składy reprezentacji Polski
|zwijanie = zwinięte
|lista    =
{{Hokej IO Polska 1980}}
{{Hokej MŚ Polska 1981}}
{{Hokej MŚ Polska 1982}}
{{Hokej MŚ Polska 1983}}
{{Hokej IO Polska 1984}}
{{Hokej MŚ Polska 1985}}
{{Hokej MŚ Polska 1986}}
}}

{{SORTUJ:Ujwary, Andrzej}}
[[Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1980]]
[[Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1984]]
[[Kategoria:Hokeiści Podhala Nowy Targ]]
[[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe]]
[[Kategoria:Polonia w Stanach Zjednoczonych (biografie)]]
[[Kategoria:Polscy hokeiści na igrzyskach olimpijskich]]
[[Kategoria:Polscy olimpijczycy (Lake Placid 1980)]]
[[Kategoria:Polscy olimpijczycy (Sarajewo 1984)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1960]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Targu]]

title: · Andrzej Ujwary

Data i miejsce urodzenia: 21 sierpnia 1960 · Nowy Targ

Obywatelstwo: Polska

Pozycja: obrońca


text:
# Fort Myers Beach
Fort Myers Beach – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Lee.

title: Fort Myers Beach

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Fort Myers Beach
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Town
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Fort Myers Beach
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Floryda}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Lee (Floryda)|Lee]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 12-24150
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0282701
 |powierzchnia                 = 15,9
 |wysokość                     = 1
 |rok                          = 2023
 |liczba ludności              = 5251<ref name=cv1>{{Cytuj |tytuł = Index of /programs-surveys/popest/tables/2020-2023/cities/totals |data dostępu = 2024-12-11 |opublikowany = www2.census.gov |url = https://www2.census.gov/programs-surveys/popest/tables/2020-2023/cities/totals/?C=S;O=D}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 330,3
 |numer kierunkowy             = 239
 |kod pocztowy                 = 33931-33932
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-05:00]]
[[UTC-04:00]]
 |kod mapy                     = US-FL
 |współrzędne                  = 26°26′19″N 81°55′32″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.fortmyersbeachfl.gov
}}
'''Fort Myers Beach''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Floryda]], w hrabstwie [[Hrabstwo Lee (Floryda)|Lee]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Floryda]]

title: Fort Myers Beach

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Floryda

Hrabstwo: Lee

Wysokość: 1 m n.p.m.


text:
# 1165
| [ Edytuj tabelę ]                |                                                                 |
| Książę Małopolski                | - 1146 Bolesław IV Kędzierzawy 1173                             |
| Książę Wielkopolski              | - 1138 Mieszko III Stary 1177                                   |
| Król Angkoru                     | - 1160 Jaszowarman II 1165 - 1165 Tribhuwanaditjawarman 1177    |
| Król Anglii                      | - 1154 Henryk II 1189                                           |
| Król Aragonii i hrabia Barcelony | - 1164 Alfons II Aragoński 1196                                 |
| Książę Bawarii                   | - 1156 Henryk XII Lew 1180                                      |
| Margrabia Brandenburgii          | - 1144 Albrecht Niedźwiedź 1170                                 |
| Książę Burgundii                 | - 1162 Hugo III 1192                                            |
| Cesarz Bizancjum                 | - 1143 Manuel I Komnen 1180                                     |
| Cesarz Chin                      | - 1162 Song Xiaozong 1189                                       |
| Książę Czech                     | - 1140 Władysław II 1172                                        |
| Król Danii                       | - 1157 Waldemar I Wielki 1182                                   |
| Władca Egiptu                    | - 1160 Al-Adid 1171                                             |
| Król Francji                     | - 1137 Ludwik VII Młody 1180                                    |
| Król Gruzji                      | - 1156 Jerzy III 1184                                           |
| Hrabia Holandii                  | - 1157 Floris III 1190                                          |
| Cesarz Japonii                   | - 1158 Nijō 1165 - 1165 Rokujō 1168                             |
| Kalif                            | - 1160 Al-Mustandżid 1170                                       |
| Król Kastylii                    | - 1158 Alfons VIII Szlachetny 1214                              |
| Wielki książę Kijowa             | - 1159 Rościsław I Michał 1167                                  |
| Patriarcha Konstantynopola       | - 1156 Łukasz Chryzoberges 1169                                 |
| Władca Korei                     | - 1146 Ŭijong 1170                                              |
| Król Leónu                       | - 1157 Ferdynand II 1188                                        |
| Kalif Maroka                     | - 1163 Abu Jusuf I 1184                                         |
| Król Nawarry                     | - 1150 Sancho VI 1194                                           |
| Król Norwegii                    | - 1161 Magnus V 1184                                            |
| Hrabia Palatynatu                | - 1155 Konrad Hohenstauf 1195                                   |
| Papież                           | - 1159 Aleksander III 1181 - 1164 antypapież Paschalis III 1168 |
| Król Portugalii                  | - 1139 Alfons I 1185                                            |
| Sułtan Rumu                      | - 1156 Kilidż Arslan II 1192                                    |
| Książę Rusi halickiej            | - 1153 Jarosław Ośmiomysł 1187                                  |
| Cesarz Rzymski (niemiecki)       | - 1155 Fryderyk I Barbarossa 1190                               |
| Książę Saksonii                  | - 1142 Henryk Lew 1180                                          |
| Król Szkocji                     | - 1153 Malcolm IV 1165 - 1165 Wilhelm I 1214                    |
| Król Szwecji                     | - 1155 Karol Sverkersson 1167                                   |
| Doża Wenecji                     | - 1156 Vitale II Michiel 1172                                   |
| Król Węgier                      | - 1163 Stefan III 1172                                          |

Rok 1165 / MCLXV
stulecia: XI wiek ~
XII wiek ~
XIII wiek

lata: 1155 «
1160 «
1161 «
1162 «
1163 «
1164 «
1165
» 1166
» 1167
» 1168
» 1169
» 1170
» 1175

## Wydarzenia w Polsce
- Sfałszowany dokument potwierdza rzekome nadanie przez króla Bolesława Śmiałego w 1065 w Płocku zakonowi benedyktynów w Mogilnie na własność 23 miejscowości oraz dochody z ponad 20 grodów[1].

## Wydarzenia na świecie
- 9 grudnia – Wilhelm I Lew został królem Szkocji.
- 24 grudnia – Wilhelm I Lew został koronowany na króla Szkocji.
- Karol Wielki został kanonizowany przez cesarskiego antypapieża.

## Urodzili się
- 21 sierpnia – Filip II August, król Francji (zm. 1223)

## Zmarli
- 11 kwietnia – Stefan IV węgieski, król Węgier i Chorwacji (ur. ?)
- 18 czerwca – Elżbieta z Hesji, niemiecka benedyktynka, mistyczka, święta katolicka (ur. ok. 1129)
- 9 grudnia – Malcolm IV, król Szkocji (ur. 1142)
- data dzienna nieznana:
  - Trường Nguyên – wietnamski mistrz thiền ze szkoły vô ngôn thông (ur. 1110)

title: 1165

wikitext:
{{Nagłówek hasła roku}}

== Wydarzenia w Polsce ==
<!-- PROSZĘ PISAĆ W CZASIE PRZESZŁYM! -->
* Sfałszowany dokument potwierdza rzekome nadanie przez króla [[Bolesław II Szczodry|Bolesława Śmiałego]] w 1065 w Płocku zakonowi benedyktynów w Mogilnie na własność 23 miejscowości oraz dochody z ponad 20 grodów<ref>{{Cytuj | url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:AGAD_Mieszko_III_Stary_potwierdza_uposażenie_klasztoru_Benedyktynów_w_Mogilnie,_w_tym_rzekome_nadania_Bolesława_Śmiałego_z_1065_r._(falsyfikat).png | tytuł=File:AGAD Mieszko III Stary potwierdza uposażenie klasztoru Benedyktynów w Mogilnie, w tym rzekome nadania Bolesława Śmiałego z 1065 r. (falsyfikat).png - Wikimedia Commons<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=commons.wikimedia.org | język=en | data dostępu=2019-05-19}}</ref>.

== Wydarzenia na świecie ==
<!-- PROSZĘ PISAĆ W CZASIE PRZESZŁYM! -->
* [[9 grudnia]] – [[Wilhelm I Lew]] został królem Szkocji.
* [[24 grudnia]] – Wilhelm I Lew został koronowany na [[władcy brytyjscy|króla Szkocji]].
* [[Karol Wielki]] został kanonizowany przez cesarskiego [[antypapież]]a.

== Urodzili się ==
* [[21 sierpnia]] – [[Filip II August]], król [[władcy Francji|Francji]] (zm. [[1223]])

== Zmarli ==
* [[11 kwietnia]] – [[Stefan IV węgierski|Stefan IV węgieski]], król [[Władcy Węgier|Węgier]] i [[Władcy Chorwacji|Chorwacji]] (ur. ?)
* [[18 czerwca]] – [[Elżbieta z Hesji]], niemiecka benedyktynka, mistyczka, święta katolicka (ur. ok. [[1129]])
* [[9 grudnia]] – [[Malcolm IV]], król Szkocji (ur. [[1142]])
*''data dzienna nieznana:''
** [[Trường Nguyên]] – wietnamski mistrz [[thiền]] ze szkoły vô ngôn thông (ur. [[1110]])

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Commonscat|1165}}

[[Kategoria:XII wiek|*1165]]


text:
# When Angels & Serpents Dance
When Angels & Serpents Dance – siódmy album studyjny amerykańskiej grupy numetalowej P.O.D., wydany 8 kwietnia 2008 roku.

## Lista utworów
1. "Addicted" - 3:32
2. "Shine With Me" - 3:32
3. "Condescending" - 4:02
4. "It Can't Rain Everyday" - 4:42
5. "Kaliforn-Eye-A" (gośc. Mike Muir z Suicidal Tendencies) - 4:29
6. "I'll Be Ready" (gośc. Cedella & Sharon Marley) - 4:43
7. "End Of The World" - 4:34
8. "This Ain't No Ordinary Love Song" - 3:43
9. "God Forbid" (gośc. Page Hamilton z grupy Helmet) - 3:55
10. "Roman Empire" - 2:42
11. "When Angels & Serpents Dance" - 3:16
12. "Tell Me Why" - 3:19
13. "Rise Against" - 4:52
14. "Don't Fake It" (utwór bonusowy iTunes) - 3:17

## Single
- 2008 Addicted
- 2008 Shine With Me

## Teledyski
- 2008 When Angels & Serpents Dance (nieoficjalny)
- 2008 Addicted

## Twórcy
- Wuv Bernardo - perkusja
- Sonny Sandoval - śpiew
- Traa Daniels - gitara basowa
- Marcos Curiel – gitara

title: When Angels & Serpents Dance

wikitext:
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = studyjny
 |tytuł                     = When Angels & Serpents Dance
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[P.O.D.]]
 |wydany                    = [[8 kwietnia]] [[2008]]
 |nagrywany                 = NRG Studio w [[North Hollywood]]
 |gatunek                   = [[rock alternatywny]], [[metal alternatywny]]
 |długość                   = 51:26
 |wytwórnia                 = [[INO Records|INO]]/[[Columbia Records|Columbia]]
 |producent                 = Jay Baumgardner, P.O.D.
 |oceny                     =
*[[AllMusic]] {{ocena|5|4.5}}<ref>[https://www.allmusic.com/album/when-angels-and-serpents-dance-r1339915 allmusic ((( When Angels and Serpents Dance > Overview )))]</ref>
 |rok wydania               = 2008
 |poprzedni album           = [[Greatest Hits: The Atlantic Years]]
 |rok poprzedniego albumu   = 2006
 |następny album            = [[Rhapsody Originals]]
 |rok następnego albumu     = 2008
}}
'''When Angels & Serpents Dance''' – siódmy album studyjny [[Stany Zjednoczone|amerykańskiej]] grupy [[Nu metal|numetalowej]] [[P.O.D.]], wydany 8 kwietnia [[2008]] roku.

== Lista utworów ==
# "Addicted" - 3:32
# "Shine With Me" - 3:32
# "Condescending" - 4:02
# "It Can't Rain Everyday" - 4:42
# "Kaliforn-Eye-A" (gośc. [[Mike Muir]] z [[Suicidal Tendencies]]) - 4:29
# "I'll Be Ready" (gośc. [[Cedella]] & [[Sharon Marley]]) - 4:43
# "End Of The World" - 4:34
# "This Ain't No Ordinary Love Song" - 3:43
# "God Forbid" (gośc. [[Page Hamilton]] z grupy [[Helmet]]) - 3:55
# "Roman Empire" - 2:42
# "When Angels & Serpents Dance" - 3:16
# "Tell Me Why" - 3:19
# "Rise Against" - 4:52
# "Don't Fake It" (utwór bonusowy iTunes) - 3:17

== Single ==
* [[2008]] [[Addicted (singiel P.O.D.)|Addicted]]
* [[2008]] [[Shine With Me]]

== Teledyski ==
* [[2008]] When Angels & Serpents Dance (nieoficjalny)
* [[2008]] Addicted

== Twórcy ==
* [[Wuv Bernardo]] - [[perkusja]]
* [[Sonny Sandoval]] - śpiew
* [[Traa Daniels]] - [[gitara basowa]]
* [[Marcos Curiel]] – [[gitara]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Podwaasdcdcover.jpg Okładka]

{{P.O.D.}}

[[Kategoria:Albumy P.O.D.]]
[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 2008]]

title: When Angels & Serpents Dance

Wydany: 8 kwietnia 2008

Nagrywany: NRG Studio w North Hollywood

Gatunek: rock alternatywny, metal alternatywny

Wydawnictwo: INO/Columbia

Producent: Jay Baumgardner, P.O.D.

Greatest Hits: The Atlantic Years · (2006): When Angels & Serpents Dance · (2008) · Rhapsody Originals · (2008)


text:
# Piaszno (Równina Charzykowska)
Piaszno – przepływowe jezioro rynnowe na Równinie Charzykowskiej, położone w gminie Lipnica, w powiecie bytowskim, w woj. pomorskim. Jezioro leży w regionie Kaszub zwanym Gochami.

title: Piaszno (Równina Charzykowska)

wikitext:
{{dopracować|źródła=2009-01}}
{{Jezioro infobox
 |nazwa              = Piaszno
 |nazwa oryginalna   =
 |inne nazwy         =
 |grafika            =
 |opis grafiki       =
 |państwo            = POL
 |lokalizacja        =
 |miasta nadbrzeżne  =
 |region             = [[Równina Charzykowska]]
 |wysokość lustra    = 160
 |wyspy              =
 |powierzchnia       = 0,688 km²
 |max długość        = 1,4 km
 |max szerokość      = 0,25 - 0,62 km
 |głębokość średnia  =
 |głębokość max      = 24,3
 |długość brzegu     =
 |objętość           =
 |rodzaj jakości     =
 |jakość             =
 |zasolenie          =
 |rzeki zasilające   =
 |rzeki wypływające  =
 |rodzaj             = [[jezioro rynnowe|rynnowe]]
 |kod mapy           = Lipnica (gmina)
 |współrzędne        = 54°01′35″N 17°19′22″E
 |mapka jeziora      =
 |opis mapki jeziora =
 |commons            =
}}
'''Piaszno''' – [[jezioro przepływowe|przepływowe]] [[Rynna polodowcowa|jezioro rynnowe]] na [[Równina Charzykowska|Równinie Charzykowskiej]], położone w [[Lipnica (gmina)|gminie Lipnica]], w [[powiat bytowski|powiecie bytowskim]], w [[województwo pomorskie|woj. pomorskim]]. Jezioro leży w regionie [[Kaszuby|Kaszub]] zwanym [[Gochy|Gochami]].

== Zobacz też ==
* inne znaczenia tego słowa [[Piaszno]]

[[Kategoria:Jeziora na Równinie Charzykowskiej]]
[[Kategoria:Jeziora w gminie Lipnica]]
[[Kategoria:Jeziora polodowcowe w powiecie bytowskim]]
[[Kategoria:Gochy]]

title: Piaszno

Państwo: Polska

Region: Równina Charzykowska

Rodzaj jeziora: rynnowe


text:
# Áta
Áta – wieś i gmina w południowej części Węgier, w pobliżu miasta Pecz (węg. Pécs).
Miejscowość administracyjnie należy do powiatu Pécs, wchodzącego w skład komitatu Baranya i jest jedną z 39 gmin tego powiatu.
W skład gminy Áta wchodzi wieś Áta, stanowiąca główne skupisko osadnicze oraz pewna liczba nienazwanych przysiółków i pojedynczych domów.

title: Áta

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Áta
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Áta a temetőből nézve.JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = HUN
 |1. jednostka administracyjna = [[Komitat Baranya|Baranya]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Powiat Pécs|Pécs]]
 |powierzchnia                 = 8,09
 |wysokość                     =
 |rok                          = I 2013
 |liczba ludności              = 168
 |gęstość zaludnienia          = 20,77
 |numer kierunkowy             = 72
 |kod pocztowy                 = 7763
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 45°56′13.42″N 18°17′48.42″E
 |commons                      = Category:Áta
 |www                          =
}}
'''Áta''' – [[wieś]] i [[gmina]] w [[południe|południowej]] części [[Węgry|Węgier]], w pobliżu [[miasto|miasta]] [[Pecz]] ({{w języku|hu|Pécs}}).

Miejscowość administracyjnie należy do [[Powiat Pécs|powiatu Pécs]], wchodzącego w skład [[komitat Baranya|komitatu Baranya]] i jest jedną z 39 gmin tego powiatu.

W skład gminy Áta wchodzi wieś Áta, stanowiąca główne skupisko osadnicze oraz pewna liczba nienazwanych przysiółków i pojedynczych domów.

== Zobacz też ==
* [[podział administracyjny Węgier]]

== Bibliografia ==
* [http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/hnk_2013.xls Węgierski Urząd Statystyczny]

{{Powiat Pécs}}

[[Kategoria:Powiat Pécs]]
[[Kategoria:Wsie w komitacie Baranya]]

title: Áta

Państwo: Węgry

Komitat: Baranya

Powiat: Pécs


text:
# Wang Hai
Wang Hai, 王海 (ur. 19 stycznia 1926 w Yantai, zm. 2 sierpnia 2020 w Pekinie
) – generał Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, as lotnictwa z dziewięcioma potwierdzonymi  zwycięstwami w wojnie koreańskiej.

## Zarys biografii
Wang Hai brał udział w wojnie koreańskiej jako dowódca jednostki lotniczej Chińskich Ochotników w odparciu ofensywy wojsk amerykańskich na Koreę Północną w 1951. Dowodzona przez Wanga Hai jednostka wzięła udział w ponad 80 walkach powietrznych z lotnictwem USA, w których zniszczyła lub uszkodziła 29 samolotów amerykańskich.
Wang Hai zestrzelił cztery i uszkodził pięć samolotów amerykańskich. Po zakończeniu działań wojennych Wang został odznaczony państwowymi odznaczeniami: Wojennym Medalem Bohatera i Medalem za Chwalebną Służbę. Był kilkakrotnie promowany na wyższe stanowiska wojskowe. Pełnił funkcję dowódcy Rejonu Wojskowego Guangzhou (chiń. upr. 广州军区; chiń. trad. 廣州軍區; pinyin Guǎngzhōu Jūnqū), będąc jednocześnie wiceprzewodniczącym tamtejszego komitetu Komunistycznej Partii Chin. W 1985 objął stanowisko dowódcy Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Przeszedł w stan spoczynku w 1992. W sierpniu 1998 został awansowany do stopnia marszałka lotnictwa.

title: Wang Hai

wikitext:
{{Nazwisko chińskie|Wang}}
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Wang Hai
 |imię i nazwisko org = {{k|zh|王海}}
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lotnictwo
 |zwycięstwa          = 9
 |grafika             = Wang Hai 1955.jpg
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = Kong Jun Yi Ji Shang Jiang collar (PLAAF OF-9 Type 55).gif
 |stopień             = generał sił powietrznych
 |data urodzenia      = 19 stycznia 1926
 |miejsce urodzenia   =
 |data śmierci        = 2 sierpnia 2020
 |miejsce śmierci     =
 |lata służby         = 1946–1992
 |siły zbrojne        = {{flaga grafika|Air Force Flag of the People's Republic of China.svg}} [[Siły Powietrzne Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej|Siły Powietrzne ChALW]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          = d-ca Rejonu Wojskowego Guangzhou,
d-ca Sił Powietrznych (1985–92)
 |wojny i bitwy       = [[wojna koreańska]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = [[Plik:Hero's Medal 1st Class (China) - ribbon bar.png|40px|Medal za Chwalebną Służbę I klasy (ChRL)]] [[Plik:Meritorious Service Medal - 1st Class (China) - ribbon bar.png|40px|Medal Bohatera I klasy (ChRL)]]
 |commons             =
}}
'''Wang Hai''', {{j|zh|王海}} (ur. [[19 stycznia]] [[1926]] w [[Yantai]]<ref>{{cytuj | url = https://web.archive.org/web/20160815003347/http://www.sd.xinhuanet.com/sdsq/2006-03/02/content_6366248.htm | język = zh | tytuł = 王海: 空中英雄 | data dostępu = 2020-07-14 | opublikowany = sd.xinuanet}}</ref><ref>{{cytuj | url = http://news.163.com/08/0611/08/4E54I3BL00011247.html | język = zh | tytuł = 王海：从朝鲜战场飞出来的空军司令员(组图) | data dostępu = 2020-07-14 | data = 2008-06-11 | opublikowany = 网易新闻}}</ref>, zm. [[2 sierpnia]] [[2020]] w [[Pekin]]ie<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.bjd.com.cn/a/202008/02/WS5f267f37e4b00aba04d29658.html | tytuł = 澎湃新闻记者从王海将军亲友处获悉，解放军空军原司令员王海上将已于2020年8月2日上午在北京逝世，享年94岁 | opublikowany = bjd.com.cn | archiwum = https://web.archive.org/web/20200803154500/http://www.bjd.com.cn/a/202008/02/WS5f267f37e4b00aba04d29658.html | zarchiwizowano = 2020-08-03 | język = zh}}</ref>
) – [[generał]] [[Siły Powietrzne Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej|Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej]], [[as myśliwski|as lotnictwa]] z dziewięcioma potwierdzonymi  zwycięstwami w [[Wojna koreańska|wojnie koreańskiej]].

== Zarys biografii ==
Wang Hai brał udział w wojnie koreańskiej jako dowódca jednostki lotniczej [[Chińscy Ochotnicy Ludowi|Chińskich Ochotników]] w odparciu ofensywy wojsk [[US Army|amerykańskich]] na [[Korea Północna|Koreę Północną]] w 1951. Dowodzona przez Wanga Hai jednostka wzięła udział w ponad 80 walkach powietrznych z [[United States Air Force|lotnictwem USA]], w których zniszczyła lub uszkodziła 29 samolotów amerykańskich.

Wang Hai zestrzelił cztery i uszkodził pięć samolotów amerykańskich. Po zakończeniu działań wojennych Wang został odznaczony państwowymi odznaczeniami: Wojennym Medalem Bohatera i Medalem za Chwalebną Służbę. Był kilkakrotnie promowany na wyższe stanowiska wojskowe. Pełnił funkcję dowódcy Rejonu Wojskowego Guangzhou ({{chińskie|upr=广州军区|trad=廣州軍區|hp=Guǎngzhōu Jūnqū}}), będąc jednocześnie wiceprzewodniczącym tamtejszego komitetu [[Komunistyczna Partia Chin|Komunistycznej Partii Chin]]. W 1985 objął stanowisko dowódcy Sił Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Przeszedł w stan spoczynku w 1992. W sierpniu 1998 został awansowany do stopnia [[Marszałek (stopień wojskowy)|marszałka]] lotnictwa.

[[Plik:MiG-15 - 079.jpg|thumb|MiG-15 - 079]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę | url = http://eng.mod.gov.cn/SpecialReports/2009-11/13/content_4103792.htm | tytuł = Combat hero Wang Hai | data dostępu = 2010-10-10 | autor = Marking 60th Founding Anniversary of PLA Air Force 1949-2009 | język = en }}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.sd.xinhuanet.com/sdsq/2006-03/02/content_6366248.htm | tytuł = sd.xinhuanet.com – Wang Hai | opublikowany = sd.xinhuanet.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20160815003347/http://www.sd.xinhuanet.com/sdsq/2006-03/02/content_6366248.htm | zarchiwizowano = 2016-08-15 | język = zh}}
* [http://news.163.com/08/0611/08/4E54I3BL00011247.html news.163.com – Wang Hai] {{lang|zh}}

{{SORTUJ:Wang, Hai}}
[[Kategoria:Chińscy generałowie]]
[[Kategoria:Chińscy piloci]]
[[Kategoria:Asy myśliwskie]]
[[Kategoria:Uczestnicy II wojny światowej]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny koreańskiej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1926]]
[[Kategoria:Zmarli w 2020]]

title: Wang Hai王海

Data i miejsce urodzenia: 19 stycznia 1926 · Yantai

Data śmierci: 2 sierpnia 2020

Siły zbrojne: Siły Powietrzne ChALW

Stanowiska: d-ca Rejonu Wojskowego Guangzhou, · d-ca Sił Powietrznych (1985–92)

Główne wojny i bitwy: wojna koreańska


text:
# Valdecarros
Valdecarros – stacja końcowa metra w Madrycie, na linii 1. Znajduje się w dzielnicy Villa de Vallecas, w Madrycie i zlokalizowana jest za stacją Las Suertes. Została otwarta 16 maja 2007.

title: Valdecarros

wikitext:
{{Stacja metra infobox
 |nazwa                       = Valdecarros
 |nazwa oryginalna            =
 |zdjęcie                     = Metro de Madrid - Valdecarros 01.jpg
 |opis zdjęcia                =
 |państwo                     =
 |miejscowość                 =
 |dzielnica                   =
 |projektant                  =
 |data budowy                 =
 |data otwarcia               = 16 maja 2007
 |data zamknięcia             =
 |poprzednie nazwy            =
 |liczba peronów              =
 |liczba krawędzi peronowych  =
 |długość peronu              =
 |szerokość peronu            =
 |powierzchnia stacji         =
 |kubatura stacji             =
 |głębokość stacji            =
 |linia                       = [[Plik:Madrid-MetroLinea1.svg|20px]]
 |odcinek                     =
 |stacja poprzednia           = [[Las Suertes]]
 |odległość do poprzedniej    =
 |stacja następna             = Koniec linii
 |odległość do następnej      =
 |kod mapy                    = Madryt (miasto)
 |współrzędne                 = 40°21′36.24″N 3°35′35.27″W
 |commons                     =
}}
'''Valdecarros''' – stacja końcowa [[Metro w Madrycie|metra w Madrycie]], na [[Linia 1 metra w Madrycie|linii 1]]. Znajduje się w dzielnicy [[Villa de Vallecas]], w [[Madryt|Madrycie]] i zlokalizowana jest za stacją [[Las Suertes]]. Została otwarta 16 maja 2007<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.urbanrail.net/eu/es/mad/linea1.htm | tytuł = Madrid Metro - Línea 1 | opublikowany = UrbanRail.net | język = en | data dostępu = 2012-11-14}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę| url = http://www.metromadrid.es/es/viaja_en_metro/red_de_metro/estaciones/Valdecarros.html| tytuł = Strona stacji| data dostępu = 2010-06-25| autor = | opublikowany = | data = | język = es}}
* {{cytuj stronę| url = http://www.metromadrid.es/| tytuł = Metro de Madrid| data dostępu = 2010-06-25| autor = | opublikowany = | data = | język = es}}

{{Linia 1 metra w Madrycie}}

[[Kategoria:Metro w Madrycie]]

title: Valdecarros

Państwo: Hiszpania

Poprzednia stacja: Las Suertes

Następna stacja: Koniec linii


text:
# Antoni Dragan
Antoni Dragan (ur. 14 czerwca 1957) – polski działacz studencki i przedsiębiorca.

## Życiorys
Z wykształcenia jest historykiem. W latach 1976–1982 należał do Socjalistycznego Związku Studentów Polskich, zaś po jego przekształceniu w 1982 w Zrzeszenie Studentów Polskich był członkiem ZSP. W latach 1985–1987 był przewodniczącym Rady Naczelnej ZSP. Od 26 września 1989 do 29 stycznia 1990 był zastępcą kierownika Wydziału Młodzieży, Stowarzyszeń i Organizacji Społecznych Komitetu Centralnego PZPR.
Po transformacji systemowej był dyrektorem zarządzającym Międzynarodowej Szkoły Menedżerów. Od 1997 zasiadał w Radzie Nadzorczej TVP S.A., a w lipcu 2003 został jej przewodniczącym.

## Życie prywatne
Jego żoną jest Barbara Misterska-Dragan.

title: Antoni Dragan

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk           = Antoni Dragan
 | grafika           =
 | opis grafiki      =
 | data urodzenia    = [[14 czerwca]] [[1957]]
 | miejsce urodzenia =
 | data śmierci      =
 | miejsce śmierci   =
 | funkcja           = przewodniczący Rady Naczelnej [[Zrzeszenie Studentów Polskich|Zrzeszenia Studentów Polskich]]
 | partia            =
 | od                = [[9 marca]] [[1985]]
 | do                = [[10 grudnia]] [[1987]]
 | poprzednik        = [[Cezary Droszcz]]
 | następca          = [[Marek Józefiak]]
 | odznaczenia       =
 | commons           =
 | quote             =
}}
'''Antoni Dragan''' (ur. [[14 czerwca]] [[1957]]<ref>Włodzimierz Janowski, Aleksander Kochański ''Informator o strukturze i obsadzie personalnej centralnego aparatu PZPR 1948-1990'', pod red. Krzysztofa Persaka, wyd. ISP PAN, Warszawa 2000, s. 155</ref>) – polski działacz studencki i przedsiębiorca<ref name="orr">{{Cytuj stronę | url = https://www.tygodnikprzeglad.pl/ich-dziewiecioro/ | tytuł = ''Ich dziesięcioro'' | opublikowany = tygodnikprzeglad.pl | data dostępu = 2020-02-12}}</ref>.

== Życiorys ==
Z wykształcenia jest historykiem<ref name="orr"/>. W latach 1976–1982 należał do Socjalistycznego Związku Studentów Polskich, zaś po jego przekształceniu w 1982 w [[Zrzeszenie Studentów Polskich]] był członkiem ZSP. W latach 1985–1987 był przewodniczącym Rady Naczelnej ZSP<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.iars.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=99:dlaczego-musielimy-powoa-komisj-historyczn-ruchu-studenckiego-&catid=3:baza-wiedzy&Itemid=5 | tytuł = ''DLACZEGO „MUSIELIŚMY” POWOŁAĆ KOMISJĘ HISTORYCZNĄ RUCHU STUDENCKIEGO?'' | opublikowany = iars.pl | data dostępu = 2020-02-12}}</ref>. Od 26 września 1989 do 29 stycznia 1990 był zastępcą kierownika Wydziału Młodzieży, Stowarzyszeń i Organizacji Społecznych [[Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej|Komitetu Centralnego PZPR]]<ref>Włodzimierz Janowski, Aleksander Kochański ''Informator o strukturze i obsadzie personalnej centralnego aparatu PZPR 1948-1990'', pod red. Krzysztofa Persaka, wyd. ISP PAN, Warszawa 2000, s. 120</ref>.

Po [[Transformacja systemowa w Polsce|transformacji systemowej]] był dyrektorem zarządzającym Międzynarodowej Szkoły Menedżerów. Od 1997 zasiadał w Radzie Nadzorczej [[Telewizja Polska|TVP]] S.A., a w lipcu 2003 został jej przewodniczącym<ref name="orr"/><ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.press.pl/tresc/182,antoni-dragan-bedzie-przewodniczyl-radzie-nadzorczej-tvp | tytuł = ''Antoni Dragan będzie przewodniczył radzie nadzorczej TVP'' | opublikowany = press.pl | data dostępu = 2020-02-12}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/antoni;dragan;przewodniczacym;rady;nadzorczej;telewizji;polskiej,129,0,60289.html | tytuł = ''Antoni Dragan przewodniczącym Rady Nadzorczej Telewizji Polskiej'' | opublikowany = money.pl | data dostępu = 2020-02-12}}</ref>.

== Życie prywatne ==
Jego żoną jest [[Barbara Misterska-Dragan]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Dragan, Antoni}}
[[Kategoria:Polscy historycy]]
[[Kategoria:Polscy przedsiębiorcy]]
[[Kategoria:Przewodniczący Rady Naczelnej Zrzeszenia Studentów Polskich]]
[[Kategoria:Zastępcy kierowników wydziałów KC PZPR]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1957]]

title: Antoni Dragan

Data urodzenia: 14 czerwca 1957

Okres: od 9 marca 1985 · do 10 grudnia 1987

Poprzednik: Cezary Droszcz

Następca: Marek Józefiak


text:
# Mutuípe
Mutuípe – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Bahia. Znajduje się w mezoregionie Centro-Sul Baiano i mikroregionie Jequié.

title: Mutuípe

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Mutuípe
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Mutuípe
 |państwo                      = BR-BA
 |data założenia               = 1926
 |powierzchnia                 = 273,320<ref>{{cytuj pismo|url=https://pesquisa.in.gov.br/imprensa/servlet/INPDFViewer?jornal=1&pagina=56&data=11/10/2002&captchafield=firstAccess|tytuł=Resolução do IBGE nº 05, de 10 de outubro de 2002. Área Territorial dos Municípios da Bahia|czasopismo=Diário Oficial da União|wydawca=República Federativa do Brasil – Imprensa Nacional|język=pt|data=11 października 2002|issn=1676-2339|data dostępu=2020-04-24|strony=56}}</ref>
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 21 466<ref>[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2010/tabelas_pdf/total_populacao_bahia.pdf Censo Populacional 2010]</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 78,54
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 13°13′44″S 39°30′18″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.mutuipe.com
}}
'''Mutuípe''' – miasto i gmina w [[Brazylia|Brazylii]], w stanie [[Bahia]]. Znajduje się w [[Mezoregion Centro-Sul Baiano|mezoregionie Centro-Sul Baiano]] i [[Mikroregion Jequié|mikroregionie Jequié]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Bahia]]

title: Mutuípe

Herb: Flaga

Państwo: Brazylia

Stan: Bahia


text:
# Zdrojek błyszczący
Zdrojek błyszczący, z. źródlany (Montia fontana L.) – gatunek rośliny z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae), dawniej (np. system Cronquista z 1981) w portulakowatych (Portulacaceae).

## Rozmieszczenie geograficzne
Gatunek kosmopolityczny. W Polsce współcześnie występuje jedynie w Sudetach na ok. 30 stanowiskach.

## Morfologia
ŁodygaRozgałęziona, przeświecająca.
LiścieNaprzeciwległe, lancetowate lub łopatkowate,zwężone u nasady.
KwiatyBiałe, zebrane  w wierzchotki.
OwoceTorebki z 2 lub 3 nasionami.

## Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna. Rośnie w źródliskach i łęgach podgórskich. Kwitnie od maja do sierpnia. Liczba chromosomów 2n=18 lub 20. Gatunek charakterystyczny górskich źródlisk mszysto-watrobowcowych z podzwiązku Montenion.

## Zmienność
Wyróżniono 4 podgatunki:
- Montia fontana subsp. fontana
- Montia fontana subsp. amporitana Sennen - podgatunek charakterystyczny zespołu Montio-Philonotidetum fontanae[6]
- Montia fontana subsp. chondrosperma (Fenzl) Walters
- Montia fontana subsp. variabilis Walters

## Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006, 2016)[8][9]: VU (narażony na wyginięcie).
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin[10]: VU (narażony na wyginięcie).

title: Zdrojek błyszczący

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa                = Zdrojek błyszczący
 |grafika              = Montia fontana cleanedSturm.png
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |systematyka ref      = <ref name="ruggiero" /><ref name="apweb" />
 |domena               = [[eukarionty]]
 |królestwo            = [[rośliny]]
 |podkrólestwo         = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada           = [[rośliny telomowe]]
 |gromada              = [[rośliny naczyniowe]]
 |podgromada           = [[rośliny nasienne]]
 |nadklasa             = [[okrytonasienne]]
 |klasa                = ''[[Magnoliopsida]]''
 |nadrząd              = [[Goździkowce|goździkopodobne]]
 |rząd                 = [[goździkowce]]
 |rodzina              = [[zdrojkowate]]
 |rodzaj               = [[zdrojek (roślina)|zdrojek]]
 |gatunek              = zdrojek błyszczący
 |nazwa łacińska       = Montia fontana
 |autor                = [[L.]]
 |cytat                = [[Species Plantarum|Sp. pl. 1:87. 1753]]
 |synonimy             =
 |IUCN id              = 164123
 |status IUCN          = LC
 |wikispecies          = Montia fontana
 |commons              = Category:Montia fontana
}}
'''Zdrojek błyszczący''', z. źródlany (''Montia fontana'' L.) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] rośliny z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[zdrojkowate|zdrojkowatych]] (''Montiaceae''), dawniej (np. [[system Cronquista]] z 1981) w [[portulakowate|portulakowatych]] (''Portulacaceae'').

== Rozmieszczenie geograficzne ==
[[Gatunek kosmopolityczny]]<ref>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=24566 Germplasm Resources Information Network (GRIN)] [dostęp 2013-09-30]</ref>. W Polsce współcześnie występuje jedynie w [[Sudety|Sudetach]] na ok. 30 stanowiskach<ref name=CZK> Z. Sotek, A. Popiela 2001. Zdrojek źródlany. s. 92-93. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. {{ISBN|83-85444-85-8}}.</ref>.

== Morfologia ==
; [[Łodyga]]: Rozgałęziona, przeświecająca.
; [[Liść|Liście]]: Naprzeciwległe, lancetowate lub łopatkowate,zwężone u nasady<ref name=CZK/>.
; [[Kwiat]]y: Białe, zebrane  w [[wierzchotka|wierzchotki]].
; [[Owoc]]e: [[Torebka (botanika)|Torebki]] z 2 lub 3 nasionami<ref name=CZK/>.

== Biologia i ekologia ==
[[Roślina jednoroczna]]. Rośnie w źródliskach i łęgach podgórskich. Kwitnie od maja do sierpnia. Liczba chromosomów 2n=18 lub 20. Gatunek charakterystyczny górskich źródlisk mszysto-watrobowcowych z podzwiązku ''[[Montenion]]''<ref name=M>{{Cytuj|autor = Władysław Matuszkiewicz |tytuł = Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski |data = 2001 |isbn = 83-01-13520-4 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |oclc = 749271059 }}</ref>.

== Zmienność ==
Wyróżniono 4 podgatunki<ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=Montia+fontana The Plant List] [dostęp 2013-09-30]</ref>:
* ''Montia fontana'' subsp. ''fontana''
* ''Montia fontana'' subsp. ''amporitana'' Sennen - pod[[gatunek charakterystyczny]] zespołu ''[[Montio-Philonotidetum fontanae]]''<ref name=M/>
* ''Montia fontana'' subsp. ''chondrosperma'' (Fenzl) Walters
* ''Montia fontana'' subsp. ''variabilis'' Walters

== Zagrożenia i ochrona ==
Roślina objęta w Polsce [[lista gatunków roślin objętych ścisłą ochroną|ścisłą ochroną gatunkową]].

Kategorie zagrożenia gatunku:
* Kategoria zagrożenia w Polsce według [[Czerwona lista roślin i grzybów Polski|Czerwonej listy roślin i grzybów Polski]] (2006, 2016)<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski|inni=Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.)|wydawca=Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk|miejsce=Kraków |rok=2006 |isbn = 83-89648-38-5}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | autor =Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.| tytuł =Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants | wydawca =Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk | miejsce =Kraków | rok =2016 | strony = | isbn =978-83-61191-88-9 }}</ref>: '''VU''' ([[gatunek narażony|narażony]] na wyginięcie).
* Kategoria zagrożenia w Polsce według [[Polska Czerwona Księga Roślin|Polskiej Czerwonej Księgi Roślin]]<ref>{{cytuj książkę |autor = Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z. |tytuł=Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone |rok=2014 |wydawca=Instytut Ochrony Przyrody PAN |miejsce=Kraków |isbn = 978-83-61191-72-8}}</ref>: '''VU''' (narażony na wyginięcie).

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2020-02-20}}</ref>
<ref name="apweb">{{Angiosperm Phylogeny Website |strona = orders/caryophyllalesweb.htm |tytuł = Caryophyllales |data dostępu = 2009-09-19}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Zdrojkowate]]
[[Kategoria:Rośliny chronione]]

title: Zdrojek błyszczący

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: rośliny naczyniowe

Podgromada: rośliny nasienne

Nadklasa: okrytonasienne

Klasa: Magnoliopsida

Nadrząd: goździkopodobne

Rząd: goździkowce

Rodzina: zdrojkowate

Rodzaj: zdrojek

Gatunek: zdrojek błyszczący