text:
# Châtillon-sous-les-Côtes
Châtillon-sous-les-Côtes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Moza. Jej burmistrzem jest od 2008 r. Chantal Bertrand.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 124 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Châtillon-sous-les-Côtes plasowała się wtedy na 921. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 581.).

title: Châtillon-sous-les-Côtes

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Châtillon-sous-les-Côtes
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Châtillon-sous-les-Côtes
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Grand Est
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Moza (departament)|Moza]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Verdun|Verdun]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 55105
 |powierzchnia                    = 10,33 km²
 |rok                             = 1999
 |liczba ludności                 = 117
 |gęstość zaludnienia             = 10 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 55400
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Moza
 |współrzędne                     = 49°9′N 5°32′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Châtillon-sous-les-Côtes''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Grand Est]], w departamencie [[Moza (departament)|Moza]]. Jej [[burmistrz]]em jest od [[2008]] r. [[Chantal Bertrand]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 124 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 2335 gmin [[Lotaryngia|Lotaryngii]] Châtillon-sous-les-Côtes plasowała się wtedy na 921. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 581.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Verdun}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Moza]]

title: Châtillon-sous-les-Côtes

Państwo: Francja

Region: Grand Est

Departament: Moza

Okręg: Verdun

• gęstość: 10 os./km²


text:
# Lubitielskaja futbolnaja liga
Rosyjska Liga Amatorska  (ros. Любительская футбольная лига (ЛФЛ), Первенство России по футболу среди любительских футбольных клубов (ЛФК)) – czwarty poziom rozgrywek piłki nożnej mężczyzn w Rosji (w latach 1994–1997 piąty poziom). Liga Amatorska jest rozgrywana na poziomie regionalnym. Zespoły są podzielone na 10 grup:
- grupa 1 – Daleki Wschód,
- grupa 2 – Syberia,
- grupa 3 – Ural,
- grupa 4 – Północny Zachód,
- grupa 5 – Moskwa,
- grupa 6 – Obwód moskiewski,
- grupa 7 – „Zołotoje kolco”,
- grupa 8 – Czarnoziemie,
- grupa 9 – Nadwołżańska,
- grupa 10 – Południowy Okręg Federalny.

Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym „wiosna–jesień” i przeznaczone są dla rosyjskich amatorskich klubów piłkarskich, grających w mistrzostwach obwodowych. Zwycięzcy każdej z grup w turnieju finałowym walczą o miejsca, które dają awans do Drugiej Dywizji.
Zarządzana przez – działające w imieniu Rosyjskiego Związku Piłki Nożnej – Stowarzyszenie Rosyjskiej Amatorskiej Ligi Piłki Nożnej.

wikiname: plwiki

title: Lubitielskaja futbolnaja liga

in_language: pl

wikitext:
{{Liga infobox
 |nazwa               = Amatorska Liga Piłkarska
 |inne nazwy          = Любительская футбольная лига
 |grafika             =
 |podpis grafiki      =
 |państwo             = {{państwo|RUS}}
 |skrót               = ЛФЛ (LFL)
 |sport               = piłka nożna
 |organizator         =
 |data założenia      =
 |założyciel          =
 |poprzednia nazwa    =
 |zawodowa od         =
 |data rozwiązania    =
 |nowa nazwa          =
 |prezes              =
 |przewodniczący RN   =
 |partner TV          =
 |sponsor             =
 |zwycięzca           =
 |awans               = [[Wtoroj diwizion]]
 |spadek              =
 |liczba drużyn       =
 |puchary             =
 |obecny sezon        =
 |obecny sezon ikona  =
 |pierwszy zwycięzca  =
 |ostatni zwycięzca   =
 |najwięcej zwycięstw =
 |commons             =
 |www                 =
}}
'''Rosyjska Liga Amatorska ''' ([[język rosyjski|ros.]] Любительская футбольная лига (ЛФЛ), Первенство России по футболу среди любительских футбольных клубов (ЛФК)) – czwarty poziom rozgrywek [[Piłka nożna|piłki nożnej]] mężczyzn w [[Rosja|Rosji]] (w latach 1994–1997 piąty poziom). Liga Amatorska jest rozgrywana na poziomie regionalnym. Zespoły są podzielone na 10 grup:
* grupa 1 – Daleki Wschód,
* grupa 2 – Syberia,
* grupa 3 – Ural,
* grupa 4 – Północny Zachód,
* grupa 5 – Moskwa,
* grupa 6 – Obwód moskiewski,
* grupa 7 – „Zołotoje kolco”,
* grupa 8 – Czarnoziemie,
* grupa 9 – Nadwołżańska,
* grupa 10 – Południowy Okręg Federalny.

Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) [[System kołowy|systemem kołowym]] „wiosna–jesień” i przeznaczone są dla rosyjskich amatorskich [[Klub piłkarski|klubów piłkarskich]], grających w mistrzostwach obwodowych. Zwycięzcy każdej z grup w turnieju finałowym walczą o miejsca, które dają awans do [[III liga rosyjska w piłce nożnej|Drugiej Dywizji]].

Zarządzana przez – działające w imieniu [[Rosyjski Związek Piłki Nożnej|Rosyjskiego Związku Piłki Nożnej]] – [[Stowarzyszenie Rosyjskiej Amatorskiej Ligi Piłki Nożnej]].

== Zobacz też ==
* [[System piłkarski Rosji]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.mfrfs.ru/ Strona Stowarzyszenia Rosyjskiej Amatorskiej Piłki Nożnej] {{lang|ru}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.rfs.ru/amateur-league/ | tytuł = Strona Rosyjskiego Związku Piłkarskiego | opublikowany = rfs.ru | archiwum = https://web.archive.org/web/20090103055514/http://www.rfs.ru/amateur-league/ | zarchiwizowano = 2009-01-03 | język = ru}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.playball.ru/include/lubiteli/reglament.php | tytuł = Reguły | opublikowany = playball.ru | archiwum = https://web.archive.org/web/20080915075011/http://www.playball.ru/include/lubiteli/reglament.php | zarchiwizowano = 2008-09-15 | język = ru}}

{{Futbol w Rosji}}

[[Kategoria:Rozgrywki piłkarskie w Rosji]]
[[Kategoria:Amatorskie rozgrywki klubowe w piłce nożnej|Rosja]]

title: Amatorska Liga PiłkarskaЛюбительская футбольная лига

Państwo: Rosja

Oficjalny skrót: ЛФЛ (LFL)

Dyscyplina: piłka nożna

Wyższy poziom ligowy: Wtoroj diwizion


text:
# Cecylia Grabowska
Cecylia Grabowska, z domu Dembowska (ur. 19 grudnia 1787 w Puławach, zm. 17 stycznia 1821 w Warszawie) – polska malarka amatorka, żona Stanisława Grabowskiego, ministra w Królestwie Kongresowym.

## Życiorys
Była córką Józefa Dembowskiego, pazia na dworze Stanisława Augusta, rotmistrza kawalerii narodowej i generalnego inspektora jazdy w czasie insurekcji kościuszkowskiej, oraz Konstancji z Narbuttów, wieloletniej rezydentki dworu książąt Czartoryskich. Cecylia Dembowska wychowywała się początkowo w Puławach (gdzie rodzice osiedli po konfiskacie dóbr wołyńskich za udział Józefa w insurekcji), następnie w Sieniawie, Pożogu i Bronicach koło Puław. Odebrała staranne wykształcenie, znała kilka języków obcych, muzykowała. Umiejętności malarskie kształciła pod kierunkiem Jana Piotra Norblina, była autorką części ilustracji do Śpiewów historycznych Juliana Ursyna Niemcewicza. Aktywnie uczestniczyła w życiu salonów warszawskich w okresie Księstwa Warszawskiego i następnie Królestwa Kongresowego.
Od 1805 zamężna za Stanisławem Grabowskim, miała dwóch synów (Leona i Ludwika) oraz córkę Melanię. Jej bratankiem był Edward Dembowski.

title: Cecylia Grabowska

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Cecylia Grabowska
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |pełne imię i nazwisko org =
 |data urodzenia        = [[19 grudnia]] [[1787]]
 |miejsce urodzenia     = [[Puławy]]
 |data śmierci          = [[17 stycznia]] [[1821]]
 |miejsce śmierci       = [[Warszawa]]
 |narodowość            =
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = malarstwo
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Cecylia Grabowska''', z domu Dembowska (ur. [[19 grudnia]] [[1787]] w [[Puławy|Puławach]], zm. [[17 stycznia]] [[1821]] w Warszawie<ref>{{Cytuj stronę | url = https://metryki.genealodzy.pl/metryka.php?ar=1&zs=0189d&sy=126&kt=3&plik=0056-0058.jpg#zoom=2.7210982658959537&x=785&y=336 | tytuł = Metryka zgonu Warszawa ASC Cyrkuł VII 1821/56 | data dostępu = 2021-05-24}}</ref>) – polska malarka amatorka, żona [[Stanisław Grabowski (minister)|Stanisława Grabowskiego]], ministra w Królestwie Kongresowym.

== Życiorys ==
Była córką [[Józef Dembowski (wojskowy)|Józefa Dembowskiego]], pazia na dworze [[Stanisław August Poniatowski|Stanisława Augusta]], rotmistrza kawalerii narodowej i generalnego inspektora jazdy w czasie [[Insurekcja kościuszkowska|insurekcji kościuszkowskiej]], oraz Konstancji z Narbuttów, wieloletniej rezydentki dworu książąt [[Czartoryscy herbu Pogoń Litewska|Czartoryskich]]. Cecylia Dembowska wychowywała się początkowo w Puławach (gdzie rodzice osiedli po konfiskacie dóbr [[wołyń]]skich za udział Józefa w insurekcji), następnie w Sieniawie, Pożogu i Bronicach koło Puław. Odebrała staranne wykształcenie, znała kilka języków obcych, muzykowała. Umiejętności malarskie kształciła pod kierunkiem [[Jan Piotr Norblin|Jana Piotra Norblina]], była autorką części ilustracji do ''Śpiewów historycznych'' [[Julian Ursyn Niemcewicz|Juliana Ursyna Niemcewicza]]. Aktywnie uczestniczyła w życiu salonów warszawskich w okresie [[Księstwo Warszawskie|Księstwa Warszawskiego]] i następnie Królestwa Kongresowego.

Od [[1805]] zamężna za Stanisławem Grabowskim, miała dwóch synów (Leona i Ludwika) oraz córkę Melanię. Jej bratankiem był [[Edward Dembowski]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Jadwiga Zanowa, hasło: „Cecylia Grabowska”, w: ''[[Polski Słownik Biograficzny]]'', tom VIII, 1960.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Grabowska, Cecylia}}
[[Kategoria:Grabowscy herbu Topór|Cecylia Grabowska]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Księstwem Warszawskim]]
[[Kategoria:Polscy malarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Puławach]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1787]]
[[Kategoria:Zmarli w 1821]]

title: Cecylia Grabowska

Data i miejsce urodzenia: 19 grudnia 1787 · Puławy

Data i miejsce śmierci: 17 stycznia 1821 · Warszawa

Dziedzina sztuki: malarstwo


text:
# (3461) Mandelshtam
(3461) Mandelshtam (1977 SA1) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3,67 lat w średniej odległości 2,38 j.a. Odkrył ją Nikołaj Czernych 18 września 1977 roku. Nazwana na cześć Osipa Mandelsztama.

title: (3461) Mandelshtam

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 3461
 |       nazwa = Mandelshtam
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Nikołaj Czernych]]
 |       dzień = 18 września
 |         rok = 1977
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 2,3775
 |    mimośród = 0,1357
 |  peryhelium = 2,0547
 |    aphelium = 2,7003
 |         lat = 3
 |         dni = 244
 |      godzin =
 |    prędkość = 19,31
 |  nachylenie = 3,24
 |    średnica = 17,44
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo = 0,0305
 |     jasność = 13,2
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(3461) Mandelshtam (1977 SA1)''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 3,67 lat w średniej odległości 2,38 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Odkrył ją [[Nikołaj Czernych]] 18 września 1977 roku. Nazwana na cześć [[Osip Mandelsztam|Osipa Mandelsztama]].

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 3001–4000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|3461}}
* {{JPLorb|3461}}
* {{MPC|3461}}

{{SORTUJ:Mandelshtam}}

[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1977]]

title: (3461) Mandelshtam

Odkrywca: Nikołaj Czernych

Data odkrycia: 18 września 1977

Okres obiegu · wokół Słońca: 3 lata 244 dni


text:
# Marian Świderek
Marian Świderek (ur. 25 sierpnia 1897 w Łodzi, zm. 18 października 1949 w Warszawie) – polski chemik, organizator i pierwszy dyrektor Głównego Instytutu Chemii Przemysłowej, porucznik AK.

## Biografia
Marian Świderek urodził się w Łodzi 25 sierpnia 1897 roku. Był synem Konstantego i Heleny z domu Tomaszewskiej. Studiował na Politechnice Warszawskiej. W 1926 obronił doktorat, habilitacja w 1935 z zakresu chemicznej technologii organicznej. Od 1927 roku był zatrudniony w Wojskowym Instytucie Przeciwgazowym, jednocześnie prowadząc wykłady z technologii mas chłonnych.
Gdy Niemcy napadły na Polskę w 1939 roku, został zmuszony do spalenia wyników swoich prac badawczych, by te nie dostały się w ręce okupantów. Był poszukiwany przez Gestapo. Uwięziony w 1940, trafił najpierw do więzienia w Sanoku, a następnie do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. W obozie pozostawał do jesieni 1943. Po powrocie do okupowanej stolicy był czynnie zaangażowany w tajne nauczanie i organizację struktur politechniki. Podczas powstania warszawskiego był w Komendzie Głównej Armii Krajowej, w Kierownictwie Produkcji Uzbrojenia, w wytwórni granatów ręcznych na ul. Kruczej 11. Był ciężko ranny. Po powstaniu trafił do niewoli, nr jeniecki 305225.
W 1945 mianowany dyrektorem Instytutu Przemysłu Chemicznego, który musiał zorganizować od podstaw. W 1946 objął Katedrę Technologii Organicznej Ogólnej Politechniki Warszawskiej. W 1947 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, skąd sprowadził sprzęt oraz księgozbiór dla instytutu. Po powrocie zorganizował oddział instytutu w Gliwicach. Profesor Świderek zmarł w Warszawie 18 października 1949. Został pochowany na Starych Powązkach.
Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (16 kwietnia 1947).
Marian Świderek był żonaty z Haliną z domu Borkowską, inżynier chemiczką. Ich córką była Anna Świderkówna.

title: Marian Świderek

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Marian Świderek
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           = Marek
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = PL Epolet por.svg
 |stopień             = [[porucznik]]
 |data urodzenia      = 25 sierpnia 1897
 |miejsce urodzenia   = [[Łódź]]
 |data śmierci        = 18 października 1949
 |miejsce śmierci     = [[Warszawa]]
 |lata służby         =
 |siły zbrojne        = [[Plik:Kotwica symbol.svg|20px]] [[Armia Krajowa]]
 |jednostki           = Komenda Główna Armii Krajowej – Kierownictwo Produkcji Uzbrojenia
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[II wojna światowa]]<br />[[powstanie warszawskie]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{Order|KZ|S}}
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
[[Plik:Anna Świderkówna - grób.jpg|mały|Grób Mariana Świderka na Starych Powązkach]]
'''Marian Świderek''' (ur. [[25 sierpnia]] [[1897]] w [[Łódź|Łodzi]], zm. [[18 października]] [[1949]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polski chemik, organizator i pierwszy dyrektor [[Instytut Chemii Przemysłowej|Głównego Instytutu Chemii Przemysłowej]], porucznik [[Armia Krajowa|AK]].

== Biografia ==
Marian Świderek urodził się w [[Łódź|Łodzi]] 25 sierpnia 1897 roku. Był synem Konstantego i Heleny z domu Tomaszewskiej. Studiował na [[Politechnika Warszawska|Politechnice Warszawskiej]]. W 1926 obronił doktorat, habilitacja w 1935 z zakresu chemicznej technologii organicznej. Od 1927 roku był zatrudniony w Wojskowym Instytucie Przeciwgazowym, jednocześnie prowadząc wykłady z technologii mas chłonnych<ref name="p1">{{Cytuj stronę | url =https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/marian-swiderek,45333.html | tytuł =Powstańcze biogramy. Marian Świderek | autor = | opublikowany = 1944.pl| data = | język = pl| data dostępu = 2021-12-25}}</ref>.

Gdy [[Kampania wrześniowa|Niemcy napadły na Polskę]] w 1939 roku, został zmuszony do spalenia wyników swoich prac badawczych, by te nie dostały się w ręce okupantów. Był poszukiwany przez [[Gestapo]]. Uwięziony w 1940, trafił najpierw do [[Areszt Śledczy Sanok|więzienia w Sanoku]], a następnie do obozu koncentracyjnego w [[Buchenwald (KL)|Buchenwaldzie]]. W obozie pozostawał do jesieni 1943. Po powrocie do okupowanej stolicy był czynnie zaangażowany w tajne nauczanie i organizację struktur politechniki. Podczas [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] był w [[Komenda Główna Armii Krajowej|Komendzie Głównej Armii Krajowej]], w Kierownictwie Produkcji Uzbrojenia, w wytwórni granatów ręcznych na ul. Kruczej 11. Był ciężko ranny. Po powstaniu trafił do niewoli, nr jeniecki 305225<ref name="p1" /><ref name="p2">{{Cytuj pismo |nazwisko =Porejko  |imię =Stanisław |autor link =Stanisław Porejko |tytuł =Marian Świderek (1897–1949) |czasopismo =Przemysł Chemiczny |wolumin =37 |wydanie =4 |strony =292 |data =1958 |wydawca = |miejsce = |issn =0033-2496 |url = http://archiwa.pilsudski.org/dokument.php?nonav=&nrar=701&nrzesp=74&sygn=3&handle=701.180/2460|język =pl}}</ref>.

W 1945 mianowany dyrektorem [[Instytut Chemii Przemysłowej|Instytutu Przemysłu Chemicznego]], który musiał zorganizować od podstaw. W 1946 objął Katedrę Technologii Organicznej Ogólnej Politechniki Warszawskiej. W 1947 wyjechał do [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]], skąd sprowadził sprzęt oraz księgozbiór dla instytutu. Po powrocie zorganizował [[Instytut Nowych Syntez Chemicznych, Oddział Chemii Nieorganicznej „IChN” w Gliwicach|oddział instytutu]] w [[Gliwice|Gliwicach]]<ref name="p2" />. Profesor Świderek zmarł w Warszawie 18 października 1949<ref>{{encyklopedia PWN|id=3984463|tytuł=Świderek Marian|data dostępu=2021-12-25}}</ref>. Został pochowany na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|Starych Powązkach]]<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=47215|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=MARIAN ŚWIDEREK|data dostępu=2021-12-25}}</ref>.

Odznaczony [[Krzyż Zasługi|Srebrnym Krzyżem Zasługi]] (16 kwietnia 1947)<ref>{{Cytuj stronę | url =https://www.prawo.pl/akty/m-p-1947-80-533,16914704.html | tytuł =Odznaczenie za wybitne zasługi położone w obronie ładu i bezpieczeństwa w kraju | autor = | opublikowany = prawo.pl| data = | język = pl| data dostępu = 2021-12-25}}</ref>.

Marian Świderek był żonaty z Haliną z domu Borkowską, inżynier chemiczką. Ich córką była [[Anna Świderkówna]]<ref>{{Cytuj stronę | url =https://opactwotynieckie.pl/oblaci-wspomnienia/ | tytuł = Oblaci – wspomnienia| autor = | opublikowany =opactwotynieckie.pl | data = | język = pl| data dostępu = 2021-12-25}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Świderek, Marian}}
[[Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej]]
[[Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (powstanie warszawskie)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Polscy chemicy]]
[[Kategoria:Polscy inżynierowie]]
[[Kategoria:Powstańcy warszawscy]]
[[Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald]]
[[Kategoria:Więźniowie więzienia w Sanoku (okupacja niemiecka)]]
[[Kategoria:Wykładowcy Politechniki Warszawskiej]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1897]]
[[Kategoria:Zmarli w 1949]]

title: Marian ŚwiderekMarek

Data i miejsce urodzenia: 25 sierpnia 1897 · Łódź

Data i miejsce śmierci: 18 października 1949 · Warszawa

Siły zbrojne: Armia Krajowa

Główne wojny i bitwy: II wojna światowa · powstanie warszawskie


text:
# Nyctidromus
Nyctidromus – rodzaj ptaków z podrodziny lelków (Caprimulginae) w rodzinie lelkowatych (Caprimulgidae).

## Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce.

## Morfologia
Długość ciała 18–28 cm; masa ciała samców 32–87 g, samic 31–90 g.

## Systematyka

### Etymologia
- Nyctidromus: gr. νυκτι- nukti- „nocny”, od νυξ nux, νυκτος nuktos „noc”; -δρομος -dromos „biegacz”, od τρεχω trekhō „biegać”[5].
- Eucapripodus: gr. ευ eu „dobry”; łac. capra „koza”; gr. πους pous, ποδος podos „stopa”[6]. Gatunek typowy: Eucapripodus rutilus Lesson, 1843 (= Caprimulgus albicollis J.F. Gmelin, 1789).

### Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki:
- Nyctidromus albicollis (J.F. Gmelin, 1789) – lelkowiec białoszyi
- Nyctidromus anthonyi (Chapman, 1923) – lelkowiec ekwadorski – takson wyodrębniony z Caprimulgus[8][9].

title: Nyctidromus

wikitext:
{{Tytuł kursywą}}
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Nyctidromus''
 |TSN                    = 177974
 |zoolog                 = [[John Gould|Gould]], 1838{{r|Gould}}
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Nyctidromus albicollis2.jpg
 |opis grafiki           = [[Lelkowiec białoszyi]] (''N. albicollis'')
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |gromada                = [[ptaki]]
 |podgromada             = [[Neornithes]]
 |infragromada           = [[ptaki neognatyczne]]
 |rząd                   = [[lelkowe]]
 |rodzina                = [[lelkowate]]
 |podrodzina             = [[lelki]]
 |rodzaj                 = ''Nyctidromus''
 |typ nomenklatoryczny   = ''Nyctidromus derbyanus'' {{small|Gould, 1838}}
 |synonimy               = * ''Eucapripodus'' {{small|[[René Lesson|Lesson]], 1843}}{{r|Lesson}}
 |ranga podtaksonu       = [[gatunek (biologia)|Gatunki]]
 |podtaksony             =  ''2 gatunki – zobacz opis w tekście''
 |wikispecies            = Nyctidromus
 |commons                = Category:Nyctidromus
}}
'''''Nyctidromus''''' – [[rodzaj (biologia)|rodzaj]] [[ptaki|ptaków]] z [[rodzina (biologia)|podrodziny]] [[lelki|lelków]] (Caprimulginae) w [[rodzina (biologia)|rodzinie]] [[lelkowate|lelkowatych]] (Caprimulgidae).

== Zasięg występowania ==
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w [[Ameryka|Ameryce]]{{r|hbw5}}.

== Morfologia ==
Długość ciała 18–28 cm; masa ciała [[samiec|samców]] 32–87 g, [[samica|samic]] 31–90 g{{r|hbw5}}.

== Systematyka ==
=== Etymologia ===
* ''Nyctidromus'': {{gr.|νυκτι-}} ''nukti-'' „nocny”, od νυξ ''nux'', νυκτος ''nuktos'' „noc”; -δρομος ''-dromos'' „biegacz”, od τρεχω ''trekhō'' „biegać”<ref>{{The Key to Scientific Names|nazwa=Nyctidromus|data dostępu=2022-01-27}}</ref>.
* ''Eucapripodus'': gr. ευ ''eu'' „dobry”; {{łac.|capra}} „koza”; gr. πους ''pous'', ποδος ''podos'' „stopa”<ref>{{The Key to Scientific Names|nazwa=Eucapripodus|data dostępu=2022-01-27}}</ref>. [[Gatunek typowy]]: ''Eucapripodus rutilus'' {{small|Lesson, 1843}} (= ''Caprimulgus albicollis'' {{small|[[Johann Friedrich Gmelin|J.F. Gmelin]], 1789}}).

=== Podział systematyczny ===
Do rodzaju należą następujące gatunki{{r|Mielczarek&Kuziemko}}:
* ''Nyctidromus albicollis'' (J.F. Gmelin, 1789) – [[lelkowiec białoszyi]]
* ''Nyctidromus anthonyi'' (Chapman, 1923) – [[lelkowiec ekwadorski]] – takson wyodrębniony z ''[[Caprimulgus]]''{{r|Han&inni|Han}}.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Gould">{{cytuj książkę| autor = J. Gould| tytuł = Icones Avium, or, figures and descriptions of new and interesting species of birds from various parts of the world|url = http://luna.ku.edu:8180/luna/servlet/detail/kuluna01kui~19~19~3492166~317058:Icones-Avium,-or,-figures-and-descr|rok = 1838|wydawca = Published by the Author|miejsce = London|część = 2|tytuł części = Monograph of the Caprimulgidae|strony = ryc. 12 i tekst| język = en}}</ref>
<ref name="Lesson">{{cytuj pismo |autor = R.-P. Lesson|tytuł = Index ornithologique|url = https://biodiversitylibrary.org/page/47080549|czasopismo = L’Écho du monde savant et l’Hermès| wolumin = 10|numer = |strony = 109|rok = 1843 |język = fr}}</ref>
<ref name="hbw5">{{cytuj książkę| autor = J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal| tytuł = Handbook of the Birds of the World | część = 5|tytuł części = Barn-owls to Hummingbirds| rozdział = Family Caprimulgidae (Nightjars) | autor r = N. Cleere| rok = 1999 | wydawca = Lynx Edicions | miejsce = Barcelona | isbn = 84-87334-25-3| strony = 343, 354 | język = en |adres rozdziału = https://archive.org/details/handbookofbirdso0005unse/page/343/mode/2up}}</ref>
<ref name="Mielczarek&Kuziemko">Systematyka i nazwy polskie za: {{cytuj stronę|autor = P. Mielczarek & M. Kuziemko |url = http://listaptakow.eko.uj.edu.pl/nonpasserines2.html#Caprimulginae |tytuł = Podrodzina: Caprimulginae Vigors, 1825 - lelki (wersja: 2024-10-02)|opublikowany = Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego |praca = Kompletna lista ptaków świata|data dostępu = 2025-02-11}}</ref>
<ref name="Han&inni">{{cytuj pismo |autor = K.-L. Han, M.B. Robbins & M.J. Braun|tytuł = A Multi-gene Estimate of Phylogeny in the Nightjars and Nighthawks (Caprimulgidae)|czasopismo = Molecular Phylogenetics and Evolution|wolumin = 55|wydanie = 2|strony = 443–453|rok = 2010|doi = 10.1016/j.ympev.2010.01.023|język = en}}</ref>
<ref name="Han">{{cytuj pismo |autor = K.-L. Han|url = http://drum.lib.umd.edu/bitstream/1903/4212/1/umi-umd-4024.pdf|tytuł = Molecular Systematics of Nightjars and Nighthawks (Caprimulgidae)|czasopismo = Praca doktorska, University of Maryland|rok = 2006|język = en}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Lelkowate]]
[[Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda]]

title: Domena

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Gromada: ptaki

Podgromada: Neornithes

Infragromada: ptaki neognatyczne

Rząd: lelkowe

Rodzina: lelkowate

Podrodzina: lelki

Rodzaj: Nyctidromus


text:
# Jerzy Farensbach
Jerzy (Jürgen) Farensbach herbu Farensbach (ur. 1551, zm. 18 maja 1602) – wódz wojsk polskich, hetman szlachty inflanckiej, starosta karkuski, laudański, rujeński, tauruski.
Pochodził z niemieckiego rodu Farensbachów herbu Farensbach z Inflant. Służył wojskowo w Szwecji, Francji, Holandii, Niemczech i Rosji. W służbie duńskiej był gubernatorem Ozylii, a w 1577 dowodził duńskimi posiłkami dla Gdańska. Dwa lata później przeszedł do służby w armii Rzeczypospolitej. Jako dowódca rajtarii brał udział w kampaniach Batorego przeciw Rosji. W 1583 został hetmanem inflanckim. W 1587 dowodził piechotą niemiecką broniącą Krakowa przed arcyksięciem Maksymilianem. Poseł na sejm koronacyjny 1587/1588 roku z Inflant.
Pod Byczyną dowodził rajtarią. W 1589 roku był sygnatariuszem ratyfikacji traktatu bytomsko-będzińskiego na sejmie pacyfikacyjnym. W 1598 dowodził wyprawą Zygmunta III do Szwecji, w tym samym roku został wojewodą wendeńskim. W roku 1600 kierował obroną Inflant przed najazdem szwedzkim. Śmiertelnie ranny podczas oblężenia Fellina w 1602. Należał do wybitniejszych dowódców jazdy polskiej przełomu XVI i XVII wieku.
Jego synami byli Wolmar (1586–1633) i Jan (zm. 1627).

title: Jerzy Farensbach

wikitext:
{{Szlachcic infobox
 |imię              = Jerzy Farensbach
 |wszystkie imiona  =
 |imię oryginalne   =
 |grafika           = Jürgen von Fahrensbach.jpg
 |opis grafiki      =
 |herb              = POL COA Farensbach.svg
 |opis herbu        = [[Farensbach (herb szlachecki)|Farensbach]]
 |tytuł             =
 |dynastia          =
 |rodzina           =
 |data urodzenia    = 1551
 |miejsce urodzenia =
 |data śmierci      = 18 maja 1602
 |miejsce śmierci   = [[Viljandi|Fellin]]
 |ojciec            = Wolmar Farensbach
 |matka             =
 |mąż               =
 |żona              =
 |dzieci            =
 |rodzeństwo        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Jürgen von Fahrensbach
}}
'''Jerzy (Jürgen) Farensbach''' herbu [[Farensbach (herb szlachecki)|Farensbach]] (ur. [[1551]], zm. [[18 maja]] [[1602]]) – wódz wojsk polskich, [[hetman inflancki|hetman szlachty inflanckiej]], [[starosta]] [[Karksi|karkuski]], [[Lauda (region)|laudański]], [[Rujen|rujeński]], [[Tarwast|tauruski]]<ref name=Posłowie>Posłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 310.</ref>.

Pochodził z [[Niemcy bałtyccy|niemieckiego]] {{link-interwiki|Q=Q778430|Farensbachowie|tekst=rodu Farensbachów}} herbu [[Farensbach (herb szlachecki)|Farensbach]] z [[Inflanty|Inflant]]. Służył wojskowo w [[Szwecja|Szwecji]], [[Francja|Francji]], [[Holandia|Holandii]], [[I Rzesza|Niemczech]] i [[Rosja|Rosji]]. W służbie [[Dania|duńskiej]] był [[gubernator]]em [[Sarema|Ozylii]], a w 1577 dowodził duńskimi posiłkami dla [[Gdańsk]]a. Dwa lata później przeszedł do służby w armii [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej]]. Jako dowódca [[rajtaria|rajtarii]] brał udział w [[Wojna polsko-rosyjska (1577–1582)|kampaniach Batorego przeciw Rosji]]. W 1583 został [[hetman inflancki|hetmanem inflanckim]]. W 1587 dowodził piechotą niemiecką broniącą [[Kraków|Krakowa]] przed [[Maksymilian III Habsburg|arcyksięciem Maksymilianem]]. Poseł na [[sejm koronacyjny 1587/1588]] roku z Inflant<ref name=Posłowie />.

[[bitwa pod Byczyną|Pod Byczyną]] dowodził rajtarią. W 1589 roku był sygnatariuszem ratyfikacji [[Traktat bytomsko-będziński|traktatu bytomsko-będzińskiego]] na [[sejm pacyfikacyjny|sejmie pacyfikacyjnym]]<ref>''Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae'', wydał [[Maciej Dogiel]], t. I, Wilno 1758, s. 238.</ref>. W 1598 dowodził wyprawą [[Zygmunt III Waza|Zygmunta III]] do Szwecji, w tym samym roku został [[województwo wendeńskie|wojewodą wendeńskim]]. W roku 1600 kierował obroną Inflant przed [[Wojna polsko-szwedzka (1600–1611)|najazdem szwedzkim]]. Śmiertelnie ranny podczas [[Oblężenie Fellina|oblężenia Fellina]] w 1602. Należał do wybitniejszych dowódców [[jazda polska|jazdy polskiej]] przełomu XVI i XVII wieku.

Jego synami byli [[Wolmar Farensbach|Wolmar]] (1586–1633) i [[Jan Farensbach|Jan]] (zm. 1627).

== Zobacz też ==
* [[Bitwa pod Kiesią (1601)]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Stanisław Herbst]] „Farensbach Jerzy (1551-1602)” [w] [[Polski Słownik Biograficzny]] tom VI wyd. 1948 s. 369–370 [http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/jerzy-farensbach wersja elektroniczna]
{{Wojewodowie wendeńscy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Farensbach, Jerzy}}
[[Kategoria:Farensbachowie herbu Farensbach|Jerzy Farensbach]]
[[Kategoria:Hetmani inflanccy]]
[[Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1587/1588]]
[[Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (Inflanty)]]
[[Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy]]
[[Kategoria:Sygnatariusze traktatu bytomsko-będzińskiego 1589]]
[[Kategoria:Wojewodowie wendeńscy]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny domowej w Rzeczypospolitej 1587–1588 (strona Zygmunta III Wazy)]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1577–1582 (strona polska)]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-szwedzkiej 1600–1611 (strona polska)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1551]]
[[Kategoria:Zmarli w 1602]]

title: Jerzy Farensbach

Data i miejsce śmierci: 18 maja 1602 · Fellin

Ojciec: Wolmar Farensbach


text:
# Dorota Goliszewska
Dorota Goliszewska (ur. 6 lutego 1957 w Warszawie, zm. 21 grudnia 2018 w Warszawie) – polska publicystka i redaktorka.

## Życiorys
Dorota Goliszewska, z d. Puzyńska, córka Olgierda i Wieslawy. Ukończyła VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Warszawie. Studiowała na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego.

### Dziennikarka i redaktorka
Od 1990 r. związana z prasą ekonomiczną. Pracowała m.in. w magazynie Prawo i Gospodarka. Była zastępczynią redaktora naczelnego dziennika Nowa Europa, tygodnika Cash (1994–1996), dziennika Parkiet (1997/1998) oraz miesięcznika Businessman Magazine (1998/1999). Od września 2001 r. do sierpnia 2004 r. była zastępczynią redaktora naczelnego w miesięczniku Profit (obecnie: Forbes). Była także redaktorką naczelną miesięcznika Gra na Giełdzie oraz kierowała projektem Capital (projekt miesięcznika gospodarczego Gruner+Jahr, ostatecznie niezrealizowany).
Od 2004 r. zastępczyni redaktora naczelnego, a od stycznia 2005 r. do 2009 r. redaktorka naczelna miesięcznika Manager Magazin. Od września 2010 r. do końca 2011 r. była wydawcą biznesowego miesięcznika Strategie. Od stycznia do grudnia 2012 r. pracowała jako zastępczyni redaktora naczelnego miesięcznika Nowy Przemysł.
Była pomysłodawczynią, a od września 2015 r. do śmierci, redaktorką naczelną miesięcznika My Company Polska.

### Inne funkcje
Dorota Goliszewska była zaangażowana w wiele projektów poza dziennikarskich. W 2013 r. była dyrektorką ds. PR w Stowarzyszenia Dyrektorów Finansowych FINEXA. Koordynowała prace jury Galerii Chwały Polskiej Ekonomii (przewodniczący Henryk Orfinger, Adam Budnikowski, Witold Orłowski i in.). W 2013 r. pełniła funkcję menedżera projektu przy organizacji konferencji w Warszawie (43rd IAFEI World Congress) organizowanego przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Dyrektorów Finansowych. Była członkiem zarządu Fundacji Promocji Zdrowego Żywienia Procibus oraz menedżerem projektu w konkursie Królowa Mleka.
Zmarła 21 grudnia 2018 r. po długiej chorobie. Pochowana została 28 grudnia 2018 r. na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

title: Dorota Goliszewska

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Dorota Goliszewska
 |grafika                   = Dorota Goliszewska, IAFEI-FINEXA.jpg
 |opis grafiki              = Dorota Goliszewska (2013)
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 6 lutego 1957
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              = 21 grudnia 2018
 |miejsce śmierci           = Warszawa
 |zawód                     = [[dziennikarz]], [[Publicystyka|publicystka]]
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Warszawski]]
 |stanowisko                = redaktorka
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Dorota Goliszewska
}}
'''Dorota Goliszewska''' (ur. [[6 lutego]] [[1957]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[21 grudnia]] [[2018]] w Warszawie<ref name=wm>[https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/zmarla-dorota-goliszewska-redaktor-naczelna-my-company-polska Zmarła Dorota Goliszewska, redaktor naczelna „My Company Polska”], wirtualnemedia.pl, 21.12.2018</ref>) – polska [[Publicystyka|publicystka]] i [[redaktor naczelny|redaktorka]].

== Życiorys ==
Dorota Goliszewska, z d. Puzyńska, córka Olgierda i Wieslawy. Ukończyła [[VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Warszawie]]. Studiowała na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytetu Warszawskiego]]<ref name=gcpe>{{Cytuj stronę | url = http://www.galeriachwaly.pl/jury | tytuł = Website | opublikowany = galeriachwaly.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20160826084149/http://www.galeriachwaly.pl/jury | zarchiwizowano = 2016-08-26}} Galeria Chwały Polskiej Ekonomii</ref>.

=== Dziennikarka i redaktorka ===
Od 1990 r. związana z prasą ekonomiczną. Pracowała m.in. w magazynie [[Prawo i Gospodarka]]<ref name=wm/>. Była zastępczynią redaktora naczelnego dziennika [[Nowa Europa]], tygodnika Cash (1994–1996), dziennika [[Parkiet (dziennik)|Parkiet]] (1997/1998) oraz miesięcznika [[Businessman Magazine]] (1998/1999). Od września 2001 r. do sierpnia 2004 r. była zastępczynią redaktora naczelnego w miesięczniku [[Profit]] (obecnie: [[Forbes (Polska)|Forbes]])<ref name=gcpe/>. Była także redaktorką naczelną miesięcznika [[Gra na Giełdzie]] oraz kierowała projektem Capital (projekt miesięcznika gospodarczego [[Gruner+Jahr Polska|Gruner+Jahr]], ostatecznie niezrealizowany).

Od 2004 r. zastępczyni redaktora naczelnego, a od stycznia 2005 r. do 2009 r. redaktorka naczelna miesięcznika [[Manager Magazin (Polska)|Manager Magazin]]<ref>[https://marketingprzykawie.pl/personalia/nowy-redaktor-naczelny-manager-magazin/ Nowy redaktor naczelny Manager Magazin], 1.12.2005, marketingprzykawie.pl</ref>. Od września 2010 r. do końca 2011 r. była wydawcą biznesowego miesięcznika [[Strategie]]<ref>[http://gieldamediowa.pl/newsy/134-nowy-magazyn-dla-dyrektorow-finansowych Nowy magazyn dla dyrektorów finansowych], 23.11.2010, gieldamediowa.pl</ref>. Od stycznia do grudnia 2012 r. pracowała jako zastępczyni redaktora naczelnego miesięcznika [[Nowy Przemysł]].

Była pomysłodawczynią, a od września 2015 r. do śmierci, redaktorką naczelną miesięcznika [[My Company Polska]]<ref>[http://www.portalmedialny.pl/art/50582/magazyn-my-company-polska-dla-maych-i-srednich-przedsiebiorstw.html Magazyn My Company Polska dla małych i średnich przedsiębiorstw], 22.09.2015, portalmedialny.pl</ref>.

=== Inne funkcje ===
[[Plik:43rd IAFEI World Congress, gala dinner, 16.10.2013.jpg|thumb|300px|Dorota Goliszewska z [[Marek Belka|Markiem Belką]] (po prawej) i [[Adam Maciejewski (ekonomista)|Adamem Maciejewskim]] na wieczornej gali podczas 43. IAFEI World Congress]]
Dorota Goliszewska była zaangażowana w wiele projektów poza dziennikarskich. W 2013 r. była dyrektorką ds. PR w Stowarzyszenia Dyrektorów Finansowych FINEXA<ref name=kwf>[https://www.karierawfinansach.pl/artykul/wiadomosci/jury-prestizowej-nagrody-galeria-chwaly-polskiej-ekonomii-skompletowane Jury prestiżowej nagrody Galeria Chwały Polskiej Ekonomii skompletowane], karierawfinansach.pl, 14.06.2013</ref>. Koordynowała prace jury [[Galeria Chwały Polskiej Ekonomii|Galerii Chwały Polskiej Ekonomii]] (przewodniczący [[Henryk Orfinger]], [[Adam Budnikowski]], [[Witold Orłowski (ekonomista)|Witold Orłowski]] i in.)<ref name=gcpe/>. W 2013 r. pełniła funkcję menedżera projektu przy organizacji konferencji w Warszawie (43rd IAFEI World Congress) organizowanego przez [[International Association of Financial Executives Institutes|Międzynarodowe Stowarzyszenie Dyrektorów Finansowych]]. Była członkiem zarządu Fundacji Promocji Zdrowego Żywienia Procibus oraz menedżerem projektu w konkursie [[Królowa Mleka]]<ref>Ewelina Burda, [https://www.dziennikwschodni.pl/rolnictwo/lubelska-krolowa-mleka,n,1000016191.html Lubelska Królowa Mleka], dziennikwschodni.pl, 13.11.2013</ref>.

Zmarła 21 grudnia 2018 r. po długiej chorobie. Pochowana została 28 grudnia 2018 r. na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Goliszewska, Dorota}}
[[Kategoria:Absolwenci VII LO im. Juliusza Słowackiego w Warszawie]]
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1957]]
[[Kategoria:Zmarli w 2018]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]

title: Dorota Goliszewska

Data i miejsce urodzenia: 6 lutego 1957 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 21 grudnia 2018 · Warszawa

Zawód, zajęcie: dziennikarz, publicystka

Alma Mater: Uniwersytet Warszawski

Stanowisko: redaktorka


text:
# Armen (imię)
Armen – imię męskie pochodzenia ormiańskiego, wywodzi się z mitologii ormiańskiej. Skrócona forma imienia Armenak, które wyszło z użycia w XIX wieku. Żeński odpowiednik: Armenuhi (zdrobnienie: Armine lub Armina)

title: Armen (imię)

wikitext:
{{Inne znaczenia|imienia pochodzenia ormiańskiego|[[Armen|inne znaczenia tego słowa]]}}
'''Armen''' – [[imię]] męskie pochodzenia ormiańskiego, wywodzi się z mitologii ormiańskiej. Skrócona forma imienia Armenak, które wyszło z użycia w [[XIX wiek|XIX]] wieku<ref>[http://armenian.name/index.php?a=term&d=1&t=297 Opis imienia Armen w portalu Armenian.name]</ref><ref>[http://armenian.name/index.php?a=term&d=1&t=300 Opis imienia Armenak w portalu Armenian.name]</ref>. Żeński odpowiednik: Armenuhi (zdrobnienie: Armine lub Armina)<ref>[http://armenian.name/index.php?a=term&d=2&t=133 Opis imienia Armenuhi w portalu Armenian.name].</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Imiona}}

[[Kategoria:Imiona męskie]]


text:
# Bribie
Bribie – wyspa w stanie Queensland, w Australii. Położona jest w gminie Moreton Bay Region, w Brisbane.
Wraz z North Stradbroke Island, South Stradbroke Island oraz wyspą Moreton oddziela Zatokę Moreton od Morza Koralowego.
Wyspa oddzielona jest od kontynentu Kanałem Pumicestone, ale jednocześnie połączona z kontynentalną częścią stanu za pomocą mostu zbudowanego w 1963 roku.
W 1994 roku na terenie wyspy został założony Park Narodowy Bribie Island o powierzchni 55,8 km².
Według spisu z 2006 roku, Bribie zamieszkiwało 15 916 osób. 75,62% mieszkańców urodziło się na terenie Australii, pozostali urodzili się głównie w Wielkiej Brytanii (7,82%), Nowej Zelandii (4%) oraz Niemczech (0,92%).

title: Bribie

wikitext:
{{Wyspa infobox
 |nazwa               = Bribie
 |nazwa oryginalna    = Bribie Island
 |zdjęcie             = Bribie.png
 |opis zdjęcia        =
 |kontynent           = [[Australia (kontynent)|Australia]]
 |państwo             = AUS
 |akwen               = [[Ocean Spokojny]]
 |archipelag          =
 |powierzchnia        = 148
 |długość brzegu      =
 |najwyższy punkt     =
 |liczba ludności     = 18 189
 |rok                 = 2016
 |gęstość zaludnienia =
 |kod mapy            = Queensland
 |współrzędne         = 27°0′S 153°7′E
 |mapa wyspy          = Aus - Bribie Island.PNG
 |opis mapy wyspy     =
 |commons             = Category:Bribie Island
}}
'''Bribie''' – wyspa w stanie [[Queensland]], w [[Australia|Australii]]. Położona jest w gminie [[Moreton Bay Region]], w [[Brisbane]].

Wraz z [[North Stradbroke Island]], [[South Stradbroke Island]] oraz wyspą [[Moreton (wyspa)|Moreton]] oddziela [[Zatoka Moreton|Zatokę Moreton]] od [[Morze Koralowe|Morza Koralowego]].

Wyspa oddzielona jest od kontynentu [[Pumicestone Passage|Kanałem Pumicestone]], ale jednocześnie połączona z kontynentalną częścią stanu za pomocą mostu zbudowanego w 1963 roku.

W 1994 roku na terenie wyspy został założony [[Bribie Island National Park|Park Narodowy Bribie Island]] o powierzchni 55,8 km².

Według spisu z 2006 roku, Bribie zamieszkiwało 15 916 osób. 75,62% mieszkańców urodziło się na terenie Australii, pozostali urodzili się głównie w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] (7,82%), [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]] (4%) oraz [[Niemcy|Niemczech]] (0,92%)<ref>[http://myboot.com.au/4507/Bribie%20Island/demographicsCensus2006.aspx Bribie Island, QLD 4507 Suburb Demographics (Census 2006)]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wyspy Queenslandu]]
[[Kategoria:Geografia Brisbane]]
[[Kategoria:Wyspy Morza Koralowego]]

title: BribieBribie Island

Kontynent: Australia

Państwo: Australia

Akwen: Ocean Spokojny

Powierzchnia: 148 km²


text:
# Lisková
Lisková – wieś i gmina (obec) w powiecie Rużomberk, kraju żylińskim, w północnej Słowacji. Wieś lokowana w roku 1252.
We wsi jest przystanek kolejowy Lisková.
Miastem partnerskim Liskovej jest śląskie miasto Woźniki.

title: Lisková

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Lisková
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Lisková GCH2.jpg
 |opis zdjęcia                 = Kościół w miejscowości Lisková
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = kraj żyliński
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Powiat Rużomberk|Rużomberk]]
 |stanowisko zarządzającego    = starosta
 |zarządzający                 = Jozef Murina<ref name="zarządzający"/>
 |powierzchnia                 = 15,95<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7014rr/v_om7014rr_00_00_00_sk |tytuł = Hustota obyvateľstva - obce |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7014rr_obc: 15,95S_SK'', ''om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)''.</ref>
 |wysokość                     = 484<ref name="base_info">{{Cytuj stronę |url=http://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_SK_WIN/om5001rr/v_om5001rr_00_00_00_sk |tytuł=Základná charakteristika |język=sk |data=2015-04-17 |autor= Statistical Office of the Slovak Republic |data dostępu=2022-03-31}}</ref>
 |rok                          = {{Tooltip|2023|Liczba ludności: 2023-12-31, Gęstość zaludnienia: 2023-06-31/2023-07-01.}}
 |liczba ludności              = 2 010<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk |tytuł = Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7101rr_obc: AREAS_SK''.</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 126,33<ref>{{Cytuj stronę |url = https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7014rr/v_om7014rr_00_00_00_sk |tytuł = Hustota obyvateľstva - obce |autor = Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk) |opublikowany = www.statistics.sk |data = |język = |data dostępu = 2024-03-28}} Ustawienia: ''om7014rr_obc: AREAS_SK''.</ref>
 |numer kierunkowy             = +421 44<ref name="base_info"/>
 |kod pocztowy                 = 034 81<ref name="base_info"/>
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 49°05'24"N 19°21'12"E
 |commons                      = category:Lisková
 |www                          = http://www.liskova.sk/
}}
'''Lisková''' – wieś i gmina ([[obec]]) w [[Powiat Rużomberk|powiecie Rużomberk]], [[Kraj żyliński|kraju żylińskim]], w północnej [[Słowacja|Słowacji]]. Wieś [[Lokacja (historia)|lokowana]] w roku 1252<ref name="historia"/>.

We wsi jest przystanek kolejowy [[Lisková (przystanek kolejowy)|Lisková]].

Miastem partnerskim Liskovej jest śląskie miasto [[Woźniki]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.wozniki.pl/pl/wspolpraca-z-zagranica.html | tytuł=Współpraca z zagranicą | opublikowany=UM Woźniki | data dostępu=2017-08-09}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="historia">{{Cytuj stronę | url = https://www.e-obce.sk/obec/liskova/2-historia.html | tytuł = Lisková - História | praca = E-OBCE.sk | opublikowany = TERRA GRATA | język = sk | data dostępu = 2017-10-09}}</ref>
<ref name="zarządzający">{{Cytuj stronę | url = http://volby.statistics.sk/oso/oso2014/oso2014/sk/tab13.html | tytuł = Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí | data = 2014 | opublikowany = Štatistický úrad Slovenskej republiky | język = sk | data dostępu = 2017-10-09}}</ref>
}}

{{Powiat Rużomberk}}

[[Kategoria:Miejscowości w powiecie Rużomberk]]

title: Lisková

Państwo: Słowacja

Kraj: żyliński

Powiat: Rużomberk

Starosta: Jozef Murina

Tablice rejestracyjne: RK


text:
# Ryszard Parzyński
Ryszard Parzyński – polski fizyk, profesor nauk fizycznych, specjalizuje się w fizyce teoretycznej procesów wielofotonowych oraz optyce kwantowej, nauczyciel akademicki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

## Życiorys
Studia z fizyki ukończył na Wydziale Fizyki UAM, gdzie zdobywał kolejne awanse akademickie i pracuje jako profesor zwyczajny i kierownik w Zakładzie Elektroniki Kwantowej. Tytuł naukowy profesora nauk fizycznych został mu nadany w 1991 roku. Na macierzystej uczelni prowadzi zajęcia dotyczące budowy materii, oddziaływan światła z materią, fizyki atomowej i molekularnej oraz atomów w silnych polach laserowych.
Współautor (wraz z Franciszkiem Kaczmarkiem) opracowania pt. Laser physics. P. 1, Introduction to quantum optics (wyd. 1990). Swoje prace publikował m.in. w amerykańskim "Physical Review" oraz w "Acta Physica Polonica". Członek Polskiego Towarzystwa Fizycznego.

title: Ryszard Parzyński

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Ryszard Parzyński
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |stopień lub tytuł naukowy = Profesor
 |jakich nauk               = fizycznych
 |specjalność               = optyka kwantowa, fizyka teoretyczna
 |almamater                 = Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
 |doktorat data             =
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          =
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = 1991
 |aktywność zawodowa        = Nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
 |okres zatr1               =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
}}
'''Ryszard Parzyński''' – [[Polacy|polski]] [[fizyk]], [[tytuł naukowy|profesor]] [[Nauki fizyczne|nauk fizycznych]], specjalizuje się w [[fizyka teoretyczna|fizyce teoretycznej]] procesów wielofotonowych oraz [[optyka kwantowa|optyce kwantowej]], [[nauczyciel akademicki]] [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]].

== Życiorys ==
Studia z fizyki ukończył na [[Wydział Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziale Fizyki UAM]], gdzie zdobywał kolejne awanse akademickie i pracuje jako profesor zwyczajny i kierownik w Zakładzie Elektroniki Kwantowej<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.staff.amu.edu.pl/~zek/pracownicy.htm | tytuł = Pracownicy | opublikowany = Zakład Elektroniki Kwantowej | data dostępu = 2015-10-05 | archiwum = https://web.archive.org/web/20150919142719/http://www.staff.amu.edu.pl/~zek/pracownicy.htm | zarchiwizowano = 2015-09-19 }}</ref>. [[Tytuł naukowy]] profesora nauk fizycznych został mu nadany w 1991 roku<ref name="ln">{{ludzie nauki|31732|osoba=prof. dr hab. Ryszard Parzyński|data dostępu=2015-10-05}}</ref>. Na macierzystej uczelni prowadzi zajęcia dotyczące budowy materii, oddziaływan światła z materią, fizyki atomowej i molekularnej oraz atomów w silnych polach laserowych.

Współautor (wraz z [[Franciszek Kaczmarek (fizyk)|Franciszkiem Kaczmarkiem]]) opracowania pt. ''Laser physics. P. 1, Introduction to quantum optics'' (wyd. 1990). Swoje prace publikował m.in. w amerykańskim "[[Physical Review]]" oraz w "[[Acta Physica Polonica]]". Członek [[Polskie Towarzystwo Fizyczne|Polskiego Towarzystwa Fizycznego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aParzy{u0144}ski%2C+Ryszard./aparzyn~aski+ryszard/-3%2C-1%2C0%2CB/exact&FF=aparzyn~aski+ryszard&1%2C5%2C Parzyński, Ryszard] w katalogu [[Biblioteka Narodowa (Warszawa)|Biblioteki Narodowej]]
* [https://repozytorium.amu.edu.pl/jspui/browse?type=author&order=ASC&rpp=20&value=Parzy%C5%84ski%2C+Ryszard Parzyński, Ryszard] w repozytorium [[Amur (repozytorium)|Amur]]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Parzyński, Ryszard}}
[[Kategoria:Polscy fizycy XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku]]
[[Kategoria:Wykładowcy Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]

title: Ryszard Parzyński

Alma Mater: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza


text:
# Awazan
Awazan – wieś w Armenii, w prowincji Gegharkunik. W 2011 roku liczyła 252 mieszkańców.

title: Awazan

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Awazan
 |nazwa oryginalna             = {{k|hy|Ավազան}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Armenia
 |1. jednostka administracyjna = [[Gegharkunik]]
 |2. jednostka administracyjna =
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 252
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Awazan''' – wieś w [[Armenia|Armenii]], w prowincji [[Gegharkunik]]. W 2011 roku liczyła 252 mieszkańców.

{{Prowincja Gegharkunik}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Gegharkunik]]

title: AwazanԱվազան

Państwo: Armenia

Prowincja: Gegharkunik


text:
# Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej
Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej, pot. „Sygnatura Apostolska” – najwyższy organ sądowniczy Kościoła katolickiego, którego kompetencje i działanie regulowane są przez Kodeks prawa kanonicznego (kan. 1445). Obecnie prefektem Trybunału jest kard. Dominique Mamberti.

## Historia
Jego początki sięgają XIII wieku i wiążą się z napływającymi do Stolicy Apostolskiej prośbami o rozpatrzenie różnych spraw, procesów i wyroków, wydawanych przez sądy kościelne na szczeblu diecezjalnym czy krajowym. Początkowo referowaniem tych spraw papieżowi zajmowali się urzędnicy Kancelarii Apostolskiej lub doraźnie ustanawiani kardynałowie audytorzy, jednak z czasem wykształciła się osobna kategoria urzędników kurialnych (referendarzy) zajmujących się takimi sprawami. Za pontyfikatu papieża Eugeniusza IV (1431–1447) uformował się osobny urząd zwany Sygnaturą Papieską (Signatura Domini Papae) złożony z tych urzędników. W drugiej połowie XV wieku Sygnatura Papieska uległa podziałowi na Sygnaturę Sprawiedliwości oraz Sygnaturę Łaski, w zależności od rodzaju petycji, które rozpatrywały, co oficjalnie potwierdził papież Aleksander VI w 1493 i później Juliusz II (1504). Na czele każdej z nich stał kardynał prefekt. W obu Sygnaturach pracowali jednak ci sami referendarze, toteż dość szybko (z pewnością już za pontyfikatu Klemensa VII 1523–1534) zaczęto ich tytułować „referendarzami Obojga Sygnatur”.
W 1588 papież Sykstus V przekształcił Sygnaturę Łaski w kongregację kardynalską złożoną z kardynała prefekta i kilku innych kardynałów (w tym prefekta Sygnatury Sprawiedliwości) oraz papieskiego datariusza, audytora generalnego Kamery Apostolskiej, skarbnika generalnego Kamery Apostolskiej, wiceregenta wikariatu diecezji rzymskiej, audytora Roty Rzymskiej, kleryka Kamery Apostolskiej i dwunastu prałatów z prawem głosu (tzw. votanti). Sygnatura Łaski zbierała się w zasadzie wyłącznie w obecności papieża, rozpatrywała odwołania od werdyktów Sygnatury Sprawiedliwości i decyzji rzymskich kongregacji, jak również orzekała w sprawach zarezerwowanych do rozstrzygnięcia bezpośrednio przez papieża. Sygnatura Sprawiedliwości po reformie Piusa IV z 1562 stała się natomiast rzeczywistym trybunałem sądowym, złożonym z kardynała prefekta, jego audytora oraz dwunastu prałatów tzw. votanti.
Systus V w 1586 zredukował liczbę referendarzy do stu, z czego tylko 70 miało uprawnienia do przedstawiania spraw dla Sygnatury Łaski. Papież Aleksander VII natomiast w 1659 oficjalnie zgrupował referendarzy Obojga Sygnatur w osobne kolegium z określonymi kryteriami dostępu do objęcia tej funkcji.
Kompetencje Sygnatury Łaski w dużej mierze krzyżowały się z Datarią Apostolską i od końca XVII wieku coraz bardziej traciła ona znaczenie na rzecz Datarii. Pod koniec XVIII wieku praktycznie przestała istnieć, po 1794 zaprzestano wyznaczania kardynała prefekta Sygnatury Łaski. Na krótko wznowił ją papież Leon XII w 1826. Ostatni kardynał prefekt zmarł w 1839, zaś po roku 1847 Sygnatura Łaski nie była już wymieniana w oficjalnych spisach instytucji Kurii Rzymskiej. Sygnatura Sprawiedliwości kontynuowała natomiast działalność niemal do końca XIX wieku, choć jej znaczenie bardzo zmalało po upadku Państwa Kościelnego (1870). W 1908 Pius X w ramach reformy Kurii Rzymskiej zniósł oficjalnie osobne instytucje Sygnatury Sprawiedliwości i Sygnatury Łaski, w zamian tworząc jeden Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej.

## Zakres orzecznictwa
Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej rozpatruje:
1. sprawy o nieważność, prośby o przywrócenie do stanu poprzedniego i inne rekursy przeciwko wyrokom rotalnym;
2. rekursy dotyczące stanu osób w sprawach, których dopuszczenia do ponownego zbadania odmówiła Rota Rzymska;
3. zarzuty stronniczości oraz inne sprawy przeciwko audytorom Roty Rzymskiej, z powodu aktów dokonanych przy wykonywaniu ich funkcji;
4. konflikty właściwości;
5. spory powstałe na skutek działania kościelnej władzy administracyjnej przekazane mu przez Biskupa Rzymu lub dykasterie Kurii Rzymskiej a także konflikty właściwości między dykasteriami.

Nadzoruje także działanie sądów kościelnych niższego rzędu. Zajmuje się sprawami prawnymi dotyczącymi potwierdzenia, rewizji, zmiany itp. spraw prowadzonych przez sądy kościelne w poszczególnych diecezjach, sporami kompetencyjnymi między różnymi instytucjami Kurii Rzymskiej, troską o prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w Kościele itp.
Dodatkowo zadaniem najwyższego trybunału jest czuwanie nad prawidłowym wymiarem sprawiedliwości, przedłużanie właściwości trybunałów oraz popieranie i zatwierdzanie elekcji trybunałów niższych instancji.

## Prefekci Sygnatury Apostolskiej

### Prefekci Trybunału Sygnatury Sprawiedliwości
- Giovanni Arcimboldi (kwiecień 1484 – 2 października 1488)
- Antoniotto Pallavicini (1491? – 1493)
- Giovanni Antonio Sangiorgio (1493 – 14 marca 1509)
- Leonardo Grosso della Rovere (marzec 1509 – 17 września 1520)
- Lorenzo Campeggio (październik 1520 – 19 lipca 1539)
- Giacomo Simoneta (1539 – 1 listopada 1539)
- Bartolomeo Guidiccioni (17 lutego 1540 – 4 listopada 1549)
- Girolamo Verallo (25 lutego 1550 – 10 października 1555)
- Fabio Mignanelli (1555 – 10 sierpnia 1557)
- Antonio Trivulzio (16 października 1557 – 25 czerwca 1559)
- Giacomo Puteo (lipiec 1559 – 26 kwietnia 1563)
- Ludovico Simonetta (8 czerwca 1563 – 30 kwietnia 1568)
- Gianpaolo Della Chiesa (3 maja 1568 – 11 stycznia 1575)
- Alessandro Sforza (12 stycznia 1575 – 16 maja 1581)
- Alessandro Riario (maj 1581 – 18 lipca 1585)
- Giovanni Battista Castrucci (grudzień 1585 – 18 sierpnia 1595)
  - Bartolomeo Ferratini, były bp Amelii, proprefekt (30 sierpnia 1595 – 23 grudnia 1599)
- Cinzio Passeri Aldobrandini (23 grudnia 1599 – 1 stycznia 1610)
- Maffeo Barberini (8 stycznia 1610 – 6 sierpnia 1623)
  - Berlinghiero Gessi, proprefekt (28 sierpnia 1623 – 13 października 1623)
- Francesco Barberini (13 października 1623 – 18 marca 1628) i ponownie (6 kwietnia 1639 – 22 czerwca 1640)
- Antonio Barberini (18 marca 1628 – 2 listopada 1633)
- Berlinghiero Gessi (2 listopada 1633 – 6 kwietnia 1639)
- Giulio Cesare Sacchetti (22 czerwca 1640 – 28 lipca 1661)
- Flavio Chigi (28 lipca 1661 – 13 września 1693)
  - Fulvio Astalli, proprefekt (24 września 1693 – 16 maja 1696)
- Giovanni Giacomo Cavallerini (16 maja 1696 – 18 lutego 1699)
- Fabrizio Spada, proprefekt (18 lutego 1699 – 4 grudnia 1700), prefekt (4 grudnia 1700 – 15 czerwca 1717)
- Bernardino Scotti, proprefekt (21 czerwca 1717 – 18 listopada 1718), prefekt (18 listopada 1718 – 16 listopada 1726)
- Lorenzo Corsini (22 listopada 1726 – 12 lipca 1730)
- Alamanno Salviati (27 lipca 1730 – 24 lutego 1733)
- Neri Maria Corsini (2 marca 1733 – 6 czerwca 1769)
- Andrea Corsini (6 czerwca 1769 – 18 stycznia 1795)
  - Francesco Saverio de Zelada, proprefekt (21 stycznia 1795 – 27 lutego 1795)
- Leonardo Antonelli (27 lutego 1795 – 26 grudnia 1801)
- Ercole Consalvi (26 grudnia 1801– 10 maja 1817)
- Antonio Dugnani (10 maja 1817– 17 października 1818)
- Diego Innico Caracciolo (29 listopada 1818 – 24 stycznia 1820)
- Giovanni Battista Quarantotti (10 maja 1820 – 15 września 1820)
- Wakat 1820–1825
- Giuseppe Spina (15 stycznia 1825 – 13 listopada 1828)
- Giovanni Francesco Falzacappa (15 grudnia 1828 –18 listopada 1840)
- Antonio Domenico Gamberini (22 grudnia 1840 – 25 kwietnia 1841)
- Vincenzo Macchi (15 września 1841 – 23 czerwca 1854)
- Mario Mattei (23 czerwca 1854 – 3 lutego 1858)
- Pietro Marini (3 lutego 1858 – 19 sierpnia 1863)
- Camillo di Pietro (29 sierpnia 1863 – 20 grudnia 1867)
- Carlo Sacconi (20 grudnia 1867 – 2 czerwca 1877)
- Teodolfo Mertel (2 czerwca 1877 – 15 lipca 1878)
- Carlo Luigi Morichini (15 lipca 1878 – 26 kwietnia 1879)
- Wakat 1879–1884
- Luigi Serafini (13 maja 1884 – 31 lipca 1885)
- Isidoro Verga (31 lipca 1885 – 12 listopada 1888)
- Luigi Pallotti (20 lutego 1889 – 31 lipca 1890)
- Wakat po 1890

### Prefekci Sygnatury Łaski
- Antoniotto Pallavicini (1491 – 24 września 1503)
- Giovanni Antonio Sangiorgio (24 września 1503 – 16 stycznia 1504)
- Clemente Grosso della Rovere (16 stycznia 1504 – 18 sierpnia 1504)
- Galeotto Franciotti della Rovere (1504 – 11 września 1508)
- Pietro Accolti, główny referendarz (1508 – 10 marca 1511), kardynał prefekt (10 marca 1511 – 12 grudnia 1532)
- Paolo Emilio Cesi (grudzień 1532? – 5 sierpnia 1537)
- Giacomo Simoneta (1537 – 1 listopada 1539)
- Pierpaolo Parisio (19 grudnia 1539 – 9 maja 1545)
- Niccolò Ardinghelli (maj 1545 – 23 sierpnia 1547)
- Bartolomeo Guidiccioni (3 listopada 1547 – 4 listopada 1549)
- Francesco Sfondrati (25 lutego 1550 – 31 lipca 1550)
- Giovanni Angelo Medici (1550 – 25 grudnia 1559)
- Vitellozzo Vitelli (1560 – 19 listopada 1568)
- Gianantonio Capizucchi (1 grudnia 1568 – 28 stycznia 1569)
- Antonio Carafa (29 stycznia 1569 – 13 stycznia 1591)
- Paolo Emilio Sfondrati (14 stycznia 1591–14 lutego 1618)
- Scipione Caffarelli-Borghese (16 lutego 1618 – 2 października 1633)
- Antonio Barberini (2 października 1633 – 20 grudnia 1667)
  - Camillo Francesco Maria Pamphili, proprefekt (10 października 1645 – 21 stycznia 1647)
- Giacomo Rospigliosi (20 grudnia 1667 – 2 lutego 1684)
- Benedetto Pamphili (23 marca 1685 – 22 marca 1730)
- Antonio Felice Zondadari (27 lipca 1730 – 23 listopada 1737)
- Giuseppe Firrao (29 listopada 1737 – 24 października 1744)
- Prospero Colonna di Sciarra (25 października 1744 – 20 kwietnia 1765)
- Giovanni Costanzio Caracciolo (28 kwietnia 1765 – 22 września 1780)
- Gregorio Antonio Maria Salviati (10 listopada 1780 – 5 sierpnia 1794)
- Wakat 1794–1826
- Giovanni Caccia-Piatti (1 października 1826 – 15 września 1833)
- Luigi Bottiglia Savoulx (27 listopada 1834 – 14 września 1836)
- Francesco Tiberi Contigliano (22 lutego 1837 – 28 października 1839)
- Wakat po 1839

### Prefekci Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej (od 1908)
- Vincenzo Vannutelli (20 października 1908 – 15 grudnia 1914)
- Michele Lega (15 grudnia 1914 – 20 marca 1920)
- Augusto Silj (20 marca 1920 – 27 lutego 1926)
- Francesco Ragonesi (9 marca 1926 – 14 września 1931)
- Bonaventura Cerretti (12 października 1931 – 8 maja 1933)
- Enrico Gasparri (18 maja 1933 – 20 maja 1946)
- Massimo Massimi (29 maja 1946 – 6 marca 1954)
- Giuseppe Bruno (20 marca 1954 – 10 listopada 1954)
  - Gaetano Cicognani proprefekt (18 listopada 1954 – 14 listopada 1959)
- Francesco Roberti (14 listopada 1959 – 26 marca 1969)
- Dino Staffa (26 marca 1969 – 7 sierpnia 1977)
- Pericle Felici (15 sierpnia 1977 – 22 marca 1982)
- Aurelio Sabattani, proprefekt (17 maja 1982 – 3 lutego 1983) prefekt (3 lutego 1983 – 1 lipca 1988)
- Achille Silvestrini (1 lipca 1988 – 24 maja 1991)
- Gilberto Agustoni, proprefekt (2 kwietnia 1992 – 26 listopada 1994), prefekt (26 listopada 1994 – 5 października 1998)
- Zenon Grocholewski (5 października 1998 – 15 listopada 1999)
- Mario Francesco Pompedda (16 listopada 1999 – 27 maja 2004)
- Agostino Vallini (27 maja 2004 – 27 czerwca 2008)
- Raymond Leo Burke (27 czerwca 2008 – 8 listopada 2014)
- Dominique Mamberti (od 8 listopada 2014)

## Obecny zarząd
- Prefekt – kard. Dominique Mamberti
- Sekretarz – bp Andrea Ripa
- Promotor sprawiedliwości – ks. prał. Paweł Malecha
- Obrońca wezła – o. Nikolaus Schöch
- Zasępca promotora sprawiedliwości – ks. prał. Shane Lee Kirby

wikitext:
'''Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej''', pot. „Sygnatura Apostolska” – najwyższy organ sądowniczy [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]], którego kompetencje i działanie regulowane są przez [[Kodeks prawa kanonicznego z 1983|Kodeks prawa kanonicznego]] (kan. 1445). Obecnie [[Prefekt (Kościół katolicki)|prefektem]] Trybunału jest kard. [[Dominique Mamberti]].

== Historia ==
Jego początki sięgają [[XIII wiek]]u i wiążą się z napływającymi do [[Stolica Apostolska|Stolicy Apostolskiej]] prośbami o rozpatrzenie różnych spraw, procesów i wyroków, wydawanych przez [[sąd kościelny|sądy kościelne]] na szczeblu [[diecezja]]lnym czy krajowym. Początkowo referowaniem tych spraw papieżowi zajmowali się urzędnicy Kancelarii Apostolskiej lub doraźnie ustanawiani kardynałowie audytorzy, jednak z czasem wykształciła się osobna kategoria urzędników kurialnych (referendarzy) zajmujących się takimi sprawami. Za pontyfikatu [[papież]]a [[Eugeniusz IV|Eugeniusza IV]] (1431–1447) uformował się osobny urząd zwany Sygnaturą Papieską (''Signatura Domini Papae'') złożony z tych urzędników. W drugiej połowie XV wieku Sygnatura Papieska uległa podziałowi na Sygnaturę Sprawiedliwości oraz Sygnaturę Łaski, w zależności od rodzaju petycji, które rozpatrywały, co oficjalnie potwierdził papież [[Aleksander VI]] w 1493 i później [[Juliusz II]] (1504). Na czele każdej z nich stał kardynał prefekt. W obu Sygnaturach pracowali jednak ci sami referendarze, toteż dość szybko (z pewnością już za pontyfikatu [[Klemens VII (papież)|Klemensa VII]] 1523–1534) zaczęto ich tytułować „referendarzami Obojga Sygnatur”.

W 1588 papież [[Sykstus V]] przekształcił Sygnaturę Łaski w kongregację kardynalską złożoną z kardynała prefekta i kilku innych kardynałów (w tym prefekta Sygnatury Sprawiedliwości) oraz papieskiego datariusza, audytora generalnego Kamery Apostolskiej, skarbnika generalnego Kamery Apostolskiej, wiceregenta wikariatu diecezji rzymskiej, audytora Roty Rzymskiej, kleryka Kamery Apostolskiej i dwunastu prałatów z prawem głosu (tzw. ''votanti''). Sygnatura Łaski zbierała się w zasadzie wyłącznie w obecności papieża, rozpatrywała odwołania od werdyktów Sygnatury Sprawiedliwości i decyzji rzymskich kongregacji, jak również orzekała w sprawach zarezerwowanych do rozstrzygnięcia bezpośrednio przez papieża. Sygnatura Sprawiedliwości po reformie Piusa IV z 1562 stała się natomiast rzeczywistym trybunałem sądowym, złożonym z kardynała prefekta, jego audytora oraz dwunastu prałatów tzw. ''votanti''.

Systus V w 1586 zredukował liczbę referendarzy do stu, z czego tylko 70 miało uprawnienia do przedstawiania spraw dla Sygnatury Łaski. Papież [[Aleksander VII]] natomiast w 1659 oficjalnie zgrupował referendarzy Obojga Sygnatur w osobne kolegium z określonymi kryteriami dostępu do objęcia tej funkcji.

Kompetencje Sygnatury Łaski w dużej mierze krzyżowały się z [[Dataria Apostolska|Datarią Apostolską]] i od końca XVII wieku coraz bardziej traciła ona znaczenie na rzecz Datarii. Pod koniec XVIII wieku praktycznie przestała istnieć, po 1794 zaprzestano wyznaczania kardynała prefekta Sygnatury Łaski. Na krótko wznowił ją papież Leon XII w 1826. Ostatni kardynał prefekt zmarł w 1839, zaś po roku 1847 Sygnatura Łaski nie była już wymieniana w [[Annuario Pontificio|oficjalnych spisach]] instytucji Kurii Rzymskiej. Sygnatura Sprawiedliwości kontynuowała natomiast działalność niemal do końca XIX wieku, choć jej znaczenie bardzo zmalało po upadku [[Państwo Kościelne|Państwa Kościelnego]] (1870). W 1908 [[Pius X]] w ramach reformy [[Kuria Rzymska|Kurii Rzymskiej]] zniósł oficjalnie osobne instytucje Sygnatury Sprawiedliwości i Sygnatury Łaski, w zamian tworząc jeden Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej.

== Zakres orzecznictwa ==
Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej rozpatruje:
# sprawy o nieważność, prośby o przywrócenie do stanu poprzedniego i inne rekursy przeciwko wyrokom rotalnym;
# rekursy dotyczące stanu osób w sprawach, których dopuszczenia do ponownego zbadania odmówiła [[Rota Rzymska]];
# zarzuty stronniczości oraz inne sprawy przeciwko audytorom Roty Rzymskiej, z powodu aktów dokonanych przy wykonywaniu ich funkcji;
# konflikty właściwości;
# spory powstałe na skutek działania kościelnej władzy administracyjnej przekazane mu przez [[papież|Biskupa Rzymu]] lub [[Dykasteria|dykasterie]] Kurii Rzymskiej a także konflikty właściwości między dykasteriami.

Nadzoruje także działanie sądów kościelnych niższego rzędu. Zajmuje się sprawami prawnymi dotyczącymi potwierdzenia, rewizji, zmiany itp. spraw prowadzonych przez sądy kościelne w poszczególnych diecezjach, sporami kompetencyjnymi między różnymi instytucjami Kurii Rzymskiej, troską o prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w Kościele itp.

Dodatkowo zadaniem najwyższego trybunału jest czuwanie nad prawidłowym wymiarem sprawiedliwości, przedłużanie właściwości trybunałów oraz popieranie i zatwierdzanie elekcji trybunałów niższych instancji.

== Prefekci Sygnatury Apostolskiej ==
=== Prefekci Trybunału Sygnatury Sprawiedliwości ===
* [[Giovanni Arcimboldi]] (kwiecień 1484 – 2 października 1488)
* [[Antoniotto Pallavicini]] (1491? – 1493)
* [[Giovanni Antonio Sangiorgio]] (1493 – 14 marca 1509)
* [[Leonardo Grosso della Rovere]] (marzec 1509 – 17 września 1520)
* [[Lorenzo Campeggio]] (październik 1520 – 19 lipca 1539)
* [[Giacomo Simoneta]] (1539 – 1 listopada 1539)
* [[Bartolomeo Guidiccioni]] (17 lutego 1540 – 4 listopada 1549)
* [[Girolamo Verallo]] (25 lutego 1550 – 10 października 1555)
* [[Fabio Mignanelli]] (1555 – 10 sierpnia 1557)
* [[Antonio Trivulzio (zm. 1559)|Antonio Trivulzio]] (16 października 1557 – 25 czerwca 1559)
* [[Giacomo Puteo]] (lipiec 1559 – 26 kwietnia 1563)
* [[Ludovico Simonetta]] (8 czerwca 1563 – 30 kwietnia 1568)
* [[Gianpaolo Della Chiesa]] (3 maja 1568 – 11 stycznia 1575)
* [[Alessandro Sforza (kardynał)|Alessandro Sforza]] (12 stycznia 1575 – 16 maja 1581)
* [[Alessandro Riario]] (maj 1581 – 18 lipca 1585)
* [[Giovanni Battista Castrucci]] (grudzień 1585 – 18 sierpnia 1595)
**''[[Bartolomeo Ferratini]], były bp Amelii, proprefekt (30 sierpnia 1595 – 23 grudnia 1599)''
* [[Cinzio Passeri Aldobrandini]] (23 grudnia 1599 – 1 stycznia 1610)
* [[Urban VIII|Maffeo Barberini]] (8 stycznia 1610 – 6 sierpnia 1623)
** ''Berlinghiero Gessi, proprefekt (28 sierpnia 1623 – 13 października 1623)''
* [[Francesco Barberini (1597–1679)|Francesco Barberini]] (13 października 1623 – 18 marca 1628) i ponownie (6 kwietnia 1639 – 22 czerwca 1640)
* [[Antonio Barberini]] (18 marca 1628 – 2 listopada 1633)
* [[Berlinghiero Gessi]] (2 listopada 1633 – 6 kwietnia 1639)
* [[Giulio Cesare Sacchetti]] (22 czerwca 1640 – 28 lipca 1661)
* [[Flavio Chigi (1631–1693)|Flavio Chigi]] (28 lipca 1661 – 13 września 1693)
** [[Fulvio Astalli]], proprefekt (24 września 1693 – 16 maja 1696)
* [[Giovanni Giacomo Cavallerini]] (16 maja 1696 – 18 lutego 1699)
* [[Fabrizio Spada]], proprefekt (18 lutego 1699 – 4 grudnia 1700), prefekt (4 grudnia 1700 – 15 czerwca 1717)
* [[Bernardino Scotti]], proprefekt (21 czerwca 1717 – 18 listopada 1718), prefekt (18 listopada 1718 – 16 listopada 1726)
* [[Klemens XII|Lorenzo Corsini]] (22 listopada 1726 – 12 lipca 1730)
* [[Alamanno Salviati]] (27 lipca 1730 – 24 lutego 1733)
* [[Neri Maria Corsini]] (2 marca 1733 – 6 czerwca 1769)
* [[Andrea Corsini]] (6 czerwca 1769 – 18 stycznia 1795)
** [[Francesco Saverio de Zelada]], proprefekt (21 stycznia 1795 – 27 lutego 1795)
* [[Leonardo Antonelli]] (27 lutego 1795 – 26 grudnia 1801)
* [[Ercole Consalvi]] (26 grudnia 1801– 10 maja 1817)
* [[Antonio Dugnani]] (10 maja 1817– 17 października 1818)
* [[Diego Innico Caracciolo]] (29 listopada 1818 – 24 stycznia 1820)
* [[Giovanni Battista Quarantotti]] (10 maja 1820 – 15 września 1820)
* ''Wakat 1820–1825''
* [[Giuseppe Spina]] (15 stycznia 1825 – 13 listopada 1828)
* [[Giovanni Francesco Falzacappa]] (15 grudnia 1828 –18 listopada 1840)
* [[Antonio Domenico Gamberini]] (22 grudnia 1840 – 25 kwietnia 1841)
* [[Vincenzo Macchi]] (15 września 1841 – 23 czerwca 1854)
* [[Mario Mattei]] (23 czerwca 1854 – 3 lutego 1858)
* [[Pietro Marini]] (3 lutego 1858 – 19 sierpnia 1863)
* [[Camillo di Pietro]] (29 sierpnia 1863 – 20 grudnia 1867)
* [[Carlo Sacconi]] (20 grudnia 1867 – 2 czerwca 1877)
* [[Teodolfo Mertel]] (2 czerwca 1877 – 15 lipca 1878)
* [[Carlo Luigi Morichini]] (15 lipca 1878 – 26 kwietnia 1879)
* ''Wakat 1879–1884''
* [[Luigi Serafini]] (13 maja 1884 – 31 lipca 1885)
* [[Isidoro Verga]] (31 lipca 1885 – 12 listopada 1888)
* [[Luigi Pallotti]] (20 lutego 1889 – 31 lipca 1890)
* ''Wakat po 1890''

=== Prefekci Sygnatury Łaski ===
* [[Antoniotto Pallavicini]] (1491 – 24 września 1503)
* [[Giovanni Antonio Sangiorgio]] (24 września 1503 – 16 stycznia 1504)
* [[Clemente Grosso della Rovere]] (16 stycznia 1504 – 18 sierpnia 1504)
* [[Galeotto Franciotti della Rovere]] (1504 – 11 września 1508)
* [[Pietro Accolti]], główny referendarz (1508 – 10 marca 1511), kardynał prefekt (10 marca 1511 – 12 grudnia 1532)
* [[Paolo Emilio Cesi]] (grudzień 1532? – 5 sierpnia 1537)
* [[Giacomo Simoneta]] (1537 – 1 listopada 1539)
* [[Pierpaolo Parisio]] (19 grudnia 1539 – 9 maja 1545)
* [[Niccolò Ardinghelli]] (maj 1545 – 23 sierpnia 1547)
* [[Bartolomeo Guidiccioni]] (3 listopada 1547 – 4 listopada 1549)
* [[Francesco Sfondrati]] (25 lutego 1550 – 31 lipca 1550)
* [[Pius IV|Giovanni Angelo Medici]] (1550 – 25 grudnia 1559)
* [[Vitellozzo Vitelli]] (1560 – 19 listopada 1568)
* [[Gianantonio Capizucchi]] (1 grudnia 1568 – 28 stycznia 1569)
* [[Antonio Carafa]] (29 stycznia 1569 – 13 stycznia 1591)
* [[Paolo Emilio Sfondrati]] (14 stycznia 1591–14 lutego 1618)
* [[Scipione Caffarelli-Borghese]] (16 lutego 1618 – 2 października 1633)
* [[Antonio Barberini]] (2 października 1633 – 20 grudnia 1667)
** [[Camillo Francesco Maria Pamphili]], proprefekt (10 października 1645 – 21 stycznia 1647)
* [[Giacomo Rospigliosi]] (20 grudnia 1667 – 2 lutego 1684)
* [[Benedetto Pamphili]] (23 marca 1685 – 22 marca 1730)
* [[Antonio Felice Zondadari (1665–1737)|Antonio Felice Zondadari]] (27 lipca 1730 – 23 listopada 1737)
* [[Giuseppe Firrao (1670–1744)|Giuseppe Firrao]] (29 listopada 1737 – 24 października 1744)
* [[Prospero Colonna di Sciarra]] (25 października 1744 – 20 kwietnia 1765)
* [[Giovanni Costanzio Caracciolo]] (28 kwietnia 1765 – 22 września 1780)
* [[Gregorio Antonio Maria Salviati]] (10 listopada 1780 – 5 sierpnia 1794)
* ''Wakat 1794–1826''
* [[Giovanni Caccia-Piatti]] (1 października 1826 – 15 września 1833)
* [[Luigi Bottiglia Savoulx]] (27 listopada 1834 – 14 września 1836)
* [[Francesco Tiberi Contigliano]] (22 lutego 1837 – 28 października 1839)
* ''Wakat po 1839''

=== Prefekci Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej (od 1908) ===
* [[Vincenzo Vannutelli]] (20 października 1908 – 15 grudnia 1914)
* [[Michele Lega]] (15 grudnia 1914 – 20 marca 1920)
* [[Augusto Silj]] (20 marca 1920 – 27 lutego 1926)
* [[Francesco Ragonesi]] (9 marca 1926 – 14 września 1931)
* [[Bonaventura Cerretti]] (12 października 1931 – 8 maja 1933)
* [[Enrico Gasparri]] (18 maja 1933 – 20 maja 1946)
* [[Massimo Massimi]] (29 maja 1946 – 6 marca 1954)
* [[Giuseppe Bruno]] (20 marca 1954 – 10 listopada 1954)
** [[Gaetano Cicognani]] proprefekt (18 listopada 1954 – 14 listopada 1959)
* [[Francesco Roberti]] (14 listopada 1959 – 26 marca 1969)
* [[Dino Staffa]] (26 marca 1969 – 7 sierpnia 1977)
* [[Pericle Felici]] (15 sierpnia 1977 – 22 marca 1982)
* [[Aurelio Sabattani]], proprefekt (17 maja 1982 – 3 lutego 1983) prefekt (3 lutego 1983 – 1 lipca 1988)
* [[Achille Silvestrini]] (1 lipca 1988 – 24 maja 1991)
* [[Gilberto Agustoni]], proprefekt (2 kwietnia 1992 – 26 listopada 1994), prefekt (26 listopada 1994 – 5 października 1998)
* [[Zenon Grocholewski]] (5 października 1998 – 15 listopada 1999)
* [[Mario Francesco Pompedda]] (16 listopada 1999 – 27 maja 2004)
* [[Agostino Vallini]] (27 maja 2004 – 27 czerwca 2008)
* [[Raymond Leo Burke]] (27 czerwca 2008 – 8 listopada 2014)
* [[Dominique Mamberti]] (od 8 listopada 2014)

== Obecny zarząd ==
* Prefekt – kard. [[Dominique Mamberti]]
* Sekretarz – bp [[Andrea Ripa]]
* Promotor sprawiedliwości – ks. prał. [[Paweł Malecha (ksiądz)|Paweł Malecha]]
* Obrońca wezła – o. Nikolaus Schöch
* Zasępca promotora sprawiedliwości – ks. prał. Shane Lee Kirby

== Zobacz też ==
* [[Kara kościelna]]

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko= |imię= |autor link= |inni=tekst dwujęzyczny, Edward Sztafrowski (tłumaczenie) i komisja naukowa pod redakcją Kazimierza Dynarskiego|tytuł= [[Kodeks prawa kanonicznego z 1983|Codex Iuris canonici auctoritate Joannis Pauli PP. II promulgatus, Kodeks prawa kanonicznego. Przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu]] |seria=|część=|tom=| wydawca= Pallottinum|miejsce= Poznań |rok=1984 |id= |isbn=}}
* {{Cytuj stronę | url = https://books.openedition.org/efr/1873 | tytuł = Sovereign and Pontiff | autor = Philippe Bountry | data = 2002 | język = fr | data dostępu = 2019-03-17}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.vatican.va/roman_curia/tribunals/apost_signat/index_it.htm Sygnatura Apostolska] w bazie vatican.va {{lang|it}}
* [http://cardinals.fiu.edu/curia.htm#Signature Słownik biograficzny kardynałów Salvadora Mirandy]
* [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dxtas.html Strona Davida M Cheneya]
* [http://www.gcatholic.org/dioceses/romancuria/d13.htm Giga-Catholic Information]

{{Prefekci Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej}}
{{Kościół katolicki}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Prawo kanoniczne]]
[[Kategoria:Urzędy i tytuły kościelne]]
[[Kategoria:Kuria Rzymska]]


text:
# Wadim Jemieljanow
Wadim Michajłowicz Jemieljanow (ros. Вадим Михайлович Емельянов, ur. 25 kwietnia 1942 w Konioku w Kraju Krasnodarskim, zm. 27 maja 1977 w Siewieromorsku) – radziecki bokser, medalista igrzysk olimpijskich w 1964.
Występował w wadze ciężkiej (powyżej 81 kg). Zwyciężył w niej na Mistrzostwach Armii Zaprzyjaźnionych w 1963 w Łodzi, wygrywając w finale ze Zbigniewem Gugniewiczem. Był członkiem radzieckiej reprezentacji, która zdobyła w 1964 drużynowy Puchar Europy, wygrywając w finale z Polską (Jemieljanow pokonał w Łodzi Władysława Jędrzejewskiego i w Moskwie Włodzimierza Biela).
Zdobył brązowy medal na igrzyskach olimpijskich w 1964 w Tokio po wygraniu dwóch walk (w tym z Władysławem Jędrzejewskim) i porażce w półfinale z późniejszym mistrzem olimpijskim Joe Frazierem.
Był wicemistrzem ZSRR w 1967 oraz brązowym medalistą w 1961 i 1965.
Później służył we Flocie Północnej i był trenerem bokserskim. Zmarł tragicznie w wieku 35 lat.

title: Wadim Jemieljanow

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko         = Wadim Jemieljanow
 |imię i nazwisko org     = {{k|ru|Вадим Емельянов}}
 |dyscyplina              = boks
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 25 kwietnia 1942
 |miejsce urodzenia       = Koniok
 |data śmierci            = 27 maja 1977
 |miejsce śmierci         = [[Siewieromorsk]]
 |obywatelstwo            =
 |wzrost                  = 188 cm
 |pozycja                 =
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  = {{Medalista infobox/reprezentacja|ZSRR}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Tokio|1964|boks|brąz|([[Boks na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964 – waga ciężka mężczyzn|waga ciężka]])}}
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Wadim Michajłowicz Jemieljanow''' ([[Język rosyjski|ros.]] Вадим Михайлович Емельянов, ur. [[25 kwietnia]] [[1942]] w Konioku w [[Kraj Krasnodarski|Kraju Krasnodarskim]], zm. [[27 maja]] [[1977]] w [[Siewieromorsk]]u<ref name="ol">{{Cytuj | url = https://www.olympedia.org/athletes/8489 | tytuł = Vadim Yemelyanov | opublikowany = olympedia.org | język = en | data dostępu = 2021-08-18}}</ref>) – radziecki [[boks]]er, medalista [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1964|igrzysk olimpijskich w 1964]].

Występował w wadze ciężkiej (powyżej 81 kg). Zwyciężył w niej na Mistrzostwach Armii Zaprzyjaźnionych w 1963 w Łodzi, wygrywając w finale ze [[Zbigniew Gugniewicz|Zbigniewem Gugniewiczem]]<ref>{{cytuj| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/soc_army_champs1963.html| tytuł = 4.Army Championships – Sports Palace, Łódź, Poland – October 1–6, 1963| data dostępu = 2021-08-18| opublikowany = amateur-boxing.strefa.pl| język = en}}</ref>. Był członkiem radzieckiej reprezentacji, która zdobyła w 1964 drużynowy Puchar Europy, wygrywając w finale z Polską (Jemieljanow pokonał w Łodzi [[Władysław Jędrzejewski (bokser)|Władysława Jędrzejewskiego]] i w Moskwie [[Włodzimierz Biel|Włodzimierza Biela]])<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Osmólski|imię=Piotr|tytuł=Leksykon boksu|wydawca=Sport i Turystyka|miejsce=Warszawa|data=1989|strony=111 i 209|isbn=8321726801}}</ref>.

Zdobył brązowy medal na [[Boks na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964|igrzyskach olimpijskich w 1964 w Tokio]] po wygraniu dwóch walk (w tym z Władysławem Jędrzejewskim) i porażce w półfinale z późniejszym mistrzem olimpijskim [[Joe Frazier]]em<ref name="ol" />.

Był wicemistrzem ZSRR w 1967<ref>{{cytuj| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/SovietUnion1967.html| tytuł = 33.Soviet Union National Championships – Moscow – July 27 – August 3 1967| data dostępu = 2021-08-18| opublikowany = amateur-boxing.strefa.pl| język = en}}</ref> oraz brązowym medalistą w 1961<ref>{{cytuj| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/SovietUnion1961.html| tytuł = 27.Soviet Union National Championships – Moscow – March 22–26 1961| data dostępu = 2021-08-18| opublikowany = amateur-boxing.strefa.pl| język = en}}</ref> i 1965<ref>{{cytuj| url = http://amateur-boxing.strefa.pl/Nationalchamps/SovietUnion1965.html| tytuł = 31.Soviet Union National Championships – Moscow – March 21–25 1965| data dostępu = 2021-08-18| opublikowany = amateur-boxing.strefa.pl| język = en}}</ref>.

Później służył we [[Flota Północna|Flocie Północnej]] i był trenerem bokserskim<ref name="ol" />. Zmarł tragicznie w wieku 35 lat.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Jemieljanow, Wadim}}
[[Kategoria:Radzieccy bokserzy]]
[[Kategoria:Radzieccy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Radzieccy olimpijczycy (Tokio 1964)]]
[[Kategoria:Bokserzy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1964]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1942]]
[[Kategoria:Zmarli w 1977]]

title: · Wadim JemieljanowВадим Емельянов

Data i miejsce urodzenia: 25 kwietnia 1942 · Koniok

Data i miejsce śmierci: 27 maja 1977 · Siewieromorsk

title: Dorobek medalowy

brąz: Tokio 1964 · boks · (waga ciężka)


text:
# Bukowiec (powiat leski)
Bukowiec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina}. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 894. Odległość drogowa do siedziby gminy wynosi 17 km.
We wsi został wybudowany kościół filialny parafii Świętego Maksymiliana Kolbe w Wołkowyi (dekanat Solina). Kościół nosi wezwanie bł. Karoliny Kózkówny.
W latach 1518–1519 Adam Wzdowski był właścicielem wsi Bukowiec i Wołkowyja.
Z Bukowca pochodził Ludwik Jan Krajewski Jasieńczyk uczestnik powstania styczniowego z roku 1864, właściciel Bukowca, pochowany został we Lwowie, a jego krewny Rafał Krajewski stracony został z Romualdem Trauguttem 5 sierpnia 1864 r.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.

title: Bukowiec (powiat leski)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Bukowiec
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Bukowiec - kościół (01).jpg
 |opis zdjęcia           = Kościół pw Błogosławionej [[Karolina Kózkówna|Karoliny Kózkówny]]
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat leski|leski]]
 |gmina                  = [[Solina (gmina)|Solina]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 366{{r|rap}}
 |rok                    = 2022
 |strefa numeracyjna     = 13
 |kod pocztowy           = 38-610{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = RLS
 |SIMC                   = 0360537{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Solina (gmina)
 |współrzędne            = 49°18'19"N 22°24'07"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|13291|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Bukowiec, powiat leski
 |www                    =
}}
'''Bukowiec''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat leski|powiecie leskim]], w [[Solina (gmina)|gminie Solina]]{{r|teryt|roz}}}. Leży przy [[Droga wojewódzka nr 894|drodze wojewódzkiej nr 894]]. Odległość drogowa do siedziby gminy wynosi 17 km.

We wsi został wybudowany kościół filialny parafii Świętego Maksymiliana Kolbe w [[Wołkowyja|Wołkowyi]] ([[dekanat Solina]]). Kościół nosi wezwanie bł. [[Karolina Kózka|Karoliny Kózkówny]].

W latach 1518–1519 [[Adam Wzdowski]] był właścicielem wsi Bukowiec i [[Wołkowyja]].
Z Bukowca pochodził [[Ludwik Jan Krajewski]] ''Jasieńczyk'' uczestnik [[Powstanie styczniowe|powstania styczniowego]] z roku 1864, właściciel Bukowca, pochowany został we Lwowie, a jego krewny [[Rafał Krajewski]] stracony został z [[Romuald Traugutt|Romualdem Trauguttem]] 5 sierpnia 1864 r.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[województwo krośnieńskie|województwa krośnieńskiego]].

[[Plik:Bieszczady-bukowiec-cerkwisko.jpg|left|thumb|242px|Cerkwisko w Bukowcu. Na pierwszym planie pozostałość ołtarza. W tle murowana dzwonnica]]
{{Clear|left}}

== Zobacz też ==
* [[Bukowiec]], [[Bukowiec Opoczyński]], [[Bukowiec nad Pilicą]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=106|data dostępu=2020-12-23}}</ref>
* <ref name=rap>[http://bip.solina.regiony.pl/pliki/raport_o_stanie_gminy/Raport_o_stanie_Gminy_za_2022_rok.pdf Raport o stanie gminy za rok 2022. Stan ludności 01.01.2022] str. 4 [dostęp 2024-05-14].</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|I|462|Bukowiec (4)}}

{{gmina Solina}}

[[Kategoria:Solina (gmina)]]
[[Kategoria:Wsie w powiecie leskim]]

title: Bukowiec

Państwo: Polska

Województwo: podkarpackie

Powiat: leski

Gmina: Solina

Tablice rejestracyjne: RLS


text:
# Mademoiselle Mars
Anne-Françoise-Hippolyte Boutet zwana Mademoiselle Mars (ur. 9 lutego1779 w Paryżu, zm. 20 marca1847) – aktorka francuska, członkini Comédie-Française.

## Życiorys
Anne-Françoise-Hippolyte Boutet była córką pary aktorów  Jacques'a-Marie Bouteta de Monvel et Madame Salvetat zwanej panią Mars. Zagrała po raz pierwszy w Komedii Francuskiej w wieku szesnastu lat. Teatr był wówczas podzielony. Po jego ponownym otwarciu w 1799 roku grywała rolę dziewcząt w sztukach Moliera i Marivaux. Została członkiem Komedii Francuskiej po odejściu z niej aktorki Louise Contat w 1812 roku. Od tego czasu zaczęła też grać bardziej wymagające role. Zasłynęła rolami Sylwii w Igraszkach trafu i miłości  i Araminty w Fausses confidences Marivaux, Elmiry w Świętoszku i Celimeny w Mizantropie Moliera. W 1813 roku wzięła udział w występach Komedii Francuskiej w Dreźnie. Była obok Talmy największą gwiazdą sceny francuskiej tego okresu. Po jego śmierci w 1826 roku zdominowała Komedię Francuską. Chociaż wroga romantyzmowi zagrała w Henryku III i jego dworze Alexandre'a Dumasa, Le More de Venise Alfreda de Vigny i Hernanim Victora Hugo. Zrezygnowała z członkostwa w Komedii Francuskiej 4 lutego 1832 roku, jednak rok później wróciła jako pensjonariuszka. Zagrała Katarzynę w Angelo, tyran de Padoue Victora Hugo w 1835 oraz pierwszą rolę w Pannie z Belle-Isle Alexandre'a Dumasa w 1839. Miała wówczas 60 lat. Wobec brutalnych ataków w prasie wycofała się ze sceny. Po raz ostatni zagrała w 1841 roku w Świętoszku Moliera i Igraszkach trafu i miłości Marivaux. Zagrała łącznie 109 ról.

## Kariera sceniczna
| Rok  | Sztuka                               | Autor                    |
| ---- | ------------------------------------ | ------------------------ |
| 1799 | L'Autre Tartuffe ou la Mère coupable | Beaumarchais             |
|      | L'École des maris                    | Molier                   |
| 1803 | Auguste et Théodore                  | Ernest de Manteufel      |
| 1805 | Madame de Sévigné                    | Jean-Nicolas Bouilly     |
| 1806 | La Jeunesse d'Henri V                | Alexandre Duval          |
| 1812 | Le Misanthrope                       | Molier                   |
| 1814 | Édouard en Écosse                    | Alexandre Duval          |
| 1816 | La Comédienne                        | François Andrieux        |
|      | Arthur de Bretagne                   | Étienne Aignan           |
| 1823 | L'École des vieillards               | Casimir Delavigne        |
| 1825 | La Princesse des Ursins              | Alexandre Duval          |
| 1826 | Le Tasse d’Alexandre Duval           | Alexandre Duval          |
| 1828 | La Princesse Aurélie                 | Casimir Delavigne        |
| 1829 | Le More de Venise                    | Alfred de Vigny          |
|      | Henri III et sa cour                 | Alexandre Dumas          |
| 1830 | Hernani                              | Victor Hugo              |
| 1832 | Clotilde                             | Frédéric Soulié          |
| 1833 | Les Enfants d'Édouard                | Casimir Delavigne        |
| 1834 | Heureuse comme une princesse         | Jacques-François Ancelot |
|      | Une aventure sous Charles IX         | Frédéric Soulié          |
| 1835 | Angelo tyran de Padoue               | Victor Hugo              |
| 1836 | Marie                                | Virginie Ancelot         |
| 1837 | Le Château de ma nièce               | Virginie Ancelot         |
|      | La Vieillesse d'un grand roi         | Joseph-Philippe Lockroy  |
| 1838 | Louise de Lignerolles                | Prosper-Parfait Goubaux  |
| 1839 | Mademoiselle de Belle-Isle           | Alexandre Dumas          |
| 1840 | Henri III et sa cour                 | Alexandre Dumas          |

title: Mademoiselle Mars

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Mademoiselle Mars
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Mademoiselle Mars or Anne Boutet, by Aimée Perlet.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Anne-Françoise-Hippolyte Boutet
 |data urodzenia            = [[9 lutego]][[1779]]
 |miejsce urodzenia         = [[Paryż]]
 |data śmierci              = [[20 marca]][[1847]]
 |miejsce śmierci           =
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       =
}}
'''Anne-Françoise-Hippolyte Boutet''' zwana '''Mademoiselle Mars''' (ur. [[9 lutego]][[1779]] w [[Paryż]]u, zm. [[20 marca]][[1847]]) – aktorka francuska, członkini [[Comédie-Française]].

== Życiorys ==
Anne-Françoise-Hippolyte Boutet była córką pary aktorów  Jacques'a-Marie Bouteta de Monvel et Madame Salvetat zwanej panią Mars. Zagrała po raz pierwszy w Komedii Francuskiej w wieku szesnastu lat. Teatr był wówczas podzielony. Po jego ponownym otwarciu w 1799 roku grywała rolę dziewcząt w sztukach Moliera i Marivaux. Została członkiem Komedii Francuskiej po odejściu z niej aktorki Louise Contat w 1812 roku. Od tego czasu zaczęła też grać bardziej wymagające role. Zasłynęła rolami Sylwii w ''Igraszkach trafu i miłości''  i Araminty w ''Fausses confidences'' [[Pierre de Marivaux|Marivaux]], Elmiry w [[Świętoszek|''Świętoszku'']] i Celimeny w [[Mizantrop (dramat)|''Mizantropie'']] [[Molier]]a. W 1813 roku wzięła udział w występach Komedii Francuskiej w [[Drezno|Dreźnie]]. Była obok Talmy największą gwiazdą sceny francuskiej tego okresu. Po jego śmierci w 1826 roku zdominowała Komedię Francuską. Chociaż wroga romantyzmowi zagrała w [[Henryk III i jego dwór|''Henryku III i jego dworze'']] [[Alexandre Dumas|Alexandre'a Dumasa]], ''Le More de Venise'' [[Alfred de Vigny|Alfreda de Vigny]] i [[Hernani (dramat)|''Hernanim'']] [[Victor Hugo|Victora Hugo]]. Zrezygnowała z członkostwa w Komedii Francuskiej 4 lutego 1832 roku, jednak rok później wróciła jako pensjonariuszka. Zagrała Katarzynę w ''Angelo, tyran de Padoue'' Victora Hugo w 1835 oraz pierwszą rolę w ''Pannie z Belle-Isle'' Alexandre'a Dumasa w 1839. Miała wówczas 60 lat. Wobec brutalnych ataków w prasie wycofała się ze sceny. Po raz ostatni zagrała w 1841 roku w ''Świętoszku'' Moliera i ''Igraszkach trafu i miłości'' Marivaux. Zagrała łącznie 109 ról.

== Kariera sceniczna ==
{| class="wikitable"
!Rok
!Sztuka
!Autor
|-
|1799
|''L'Autre Tartuffe ou la Mère coupable''
|[[Pierre Beaumarchais|Beaumarchais]]
|-
|
|[[Szkoła mężów|''L'École des maris'']]
|[[Molier]]
|-
|1803
|''Auguste et Théodore''
|Ernest de Manteufel
|-
|1805
|''Madame de Sévigné''
|Jean-Nicolas Bouilly
|-
|1806
|''La Jeunesse d'Henri V''
|Alexandre Duval
|-
|1812
|[[Mizantrop (dramat)|''Le Misanthrope'']]
|Molier
|-
|1814
|''Édouard en Écosse''
|Alexandre Duval
|-
|1816
|''La Comédienne''
|François Andrieux
|-
|
|''Arthur de Bretagne''
|Étienne Aignan
|-
|1823
|''L'École des vieillards''
|[[Casimir Delavigne]]
|-
|1825
|''La Princesse des Ursins''
|Alexandre Duval
|-
|1826
|''Le Tasse d’Alexandre Duval''
|Alexandre Duval
|-
|1828
|''La Princesse Aurélie''
|Casimir Delavigne
|-
|1829
|''Le More de Venise''
|[[Alfred de Vigny]]
|-
|
|[[Henryk III i jego dwór|''Henri III et sa cour'']]
|[[Alexandre Dumas]]
|-
|1830
|[[Hernani (dramat)|''Hernani'']]
|[[Victor Hugo]]
|-
|1832
|''Clotilde''
|Frédéric Soulié
|-
|1833
|''Les Enfants d'Édouard''
|Casimir Delavigne
|-
|1834
|''Heureuse comme une princesse''
|Jacques-François Ancelot
|-
|
|''Une aventure sous Charles IX''
|Frédéric Soulié
|-
|1835
|''Angelo tyran de Padoue''
|Victor Hugo
|-
|1836
|''Marie''
|Virginie Ancelot
|-
|1837
|''Le Château de ma nièce''
|Virginie Ancelot
|-
|
|''La Vieillesse d'un grand roi''
|[[Lockroy|Joseph-Philippe Lockroy]]
|-
|1838
|''Louise de Lignerolles''
|Prosper-Parfait Goubaux
|-
|1839
|''Mademoiselle de Belle-Isle''
|Alexandre Dumas
|-
|1840
|''Henri III et sa cour''
|Alexandre Dumas
|}

== Przypisy ==
{{Cytuj stronę|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Personne=117035|tytuł=Mademoiselle Mars|autor=|data dostępu=2017-07-19|opublikowany=|język=}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Mars}}
[[Kategoria:Francuskie aktorki teatralne XVIII wieku]]
[[Kategoria:Francuskie aktorki teatralne XIX wieku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1779]]
[[Kategoria:Zmarli w 1847]]
[[Kategoria:Członkowie Komedii Francuskiej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu]]

title: Mademoiselle Mars

Imię i nazwisko: Anne-Françoise-Hippolyte Boutet

Data i miejsce urodzenia: 9 lutego1779 · Paryż