text:
# Piechowice (województwo pomorskie)
Piechowice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Piechóce; niem. Piechowitz) – kaszubska wieś letniskowa w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Dziemiany na obszarze Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego między jeziorami Cheb (na północy), Słupino (na wschodzie) i Lipno (na południu). W skład sołectwa Piechowice wchodzą następujące miejscowości: Dąbrówka, Dębina, Głuchy Bór, Kloc i Szablewo.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gdańskim.
Inne miejscowości o nazwie Piechowice: Piechowice

title: Piechowice (województwo pomorskie)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Piechowice
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Piechowice fragment wsi 05.07.10 p.jpg
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = pomorskie
 |powiat                 = [[Powiat kościerski|kościerski]]
 |gmina                  = [[Dziemiany (gmina)|Dziemiany]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 406 (sołectwo)
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 58
 |kod pocztowy           = 83-425<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=931}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = GKS
 |SIMC                   = 0160755
 |kod mapy               = Dziemiany (gmina)
 |współrzędne            = 54°01'00"N 17°48'39"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|99985|data=2024-01-09}}</ref>
 |commons                = Category:Piechowice (Pomeranian Voivodeship)
 |www                    =
}}
'''Piechowice''' ([[Dwujęzyczne nazewnictwo geograficzne w Polsce|dodatkowa nazwa]] w [[Język kaszubski|j. kaszub.]] '''Piechóce'''; [[język niemiecki|niem.]] ''Piechowitz''<ref>Dr F. Lorentz „Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem” ({{ISBN|83-60437-22-X}}) ({{ISBN|978-83-60437-22-3}})</ref>) – [[Kaszuby|kaszubska]] [[wieś]] letniskowa w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo pomorskie|województwie pomorskim]], w [[powiat kościerski|powiecie kościerskim]], w [[Dziemiany (gmina)|gminie Dziemiany]] na obszarze [[Wdzydzki Park Krajobrazowy|Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego]] między jeziorami [[Jezioro Cheb|Cheb]] (na północy), [[Jezioro Słupino|Słupino]] (na wschodzie) i [[Jezioro Lipno|Lipno]] (na południu). W skład [[sołectwo|sołectwa]] Piechowice wchodzą następujące miejscowości: [[Dąbrówka (gmina Dziemiany)|Dąbrówka]], [[Dębina (powiat kościerski)|Dębina]], [[Głuchy Bór]], [[Kloc (województwo pomorskie)|Kloc]] i [[Szablewo]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość położona była w [[Województwo gdańskie (1975–1998)|województwie gdańskim]].

Inne miejscowości o nazwie '''Piechowice''': [[Piechowice]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|VIII|70|Piechowice}}
{{Gmina Dziemiany}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Dziemiany (gmina)]]

title: Piechowice

Państwo: Polska

Województwo: pomorskie

Powiat: kościerski

Gmina: Dziemiany

Liczba ludności: 406 (sołectwo)

Tablice rejestracyjne: GKS


text:
# Danfoss
Grupa Danfoss – światowy producent komponentów i rozwiązań technologicznych dla chłodnictwa i klimatyzacji, ogrzewnictwa, dystrybucji wody oraz maszyn roboczych. Zysk netto firmy za 2015 wyniósł 348 mln euro, przy sprzedaży na poziomie 5,1 mld euro. Grupa zatrudnia około 28 000 pracowników na całym świecie. Siedziba firmy mieści się w miejscowości Nordborg w Danii.
Zakłady Danfoss powstały w 1933, a założycielem był Mads Clausen. Dzisiaj w całości jest własnością The Bitten and Mads Clausen Foundation. W 2002 roku Danfoss dołączył do tzw. UN Global Compact, złożonej z dziewięciu przedstawicieli zajmujących się problematyką ochrony środowiska i zmian klimatu.
Danfoss wytwarza ok. 250000 pojedynczych produktów dziennie w 50 fabrykach znajdujących się w 20 krajach, jego sieć dystrybucyjna posiada ok. 110 przedstawicielstw.
Siedziba polskiego oddziału przedsiębiorstwa znajduje się w Grodzisku Mazowieckim, znajduje się tam też nowoczesny zakład produkcyjny Danfoss.

## Historia
Mads Clausen w 1933, po uzyskaniu dyplomu inżyniera, powrócił do miejscowości swoich narodzin i założył zakład wytwórczy na poddaszu domu swoich rodziców. W latach 30. XX wieku, dzięki wysokim cłom i embargu na pewne produkty przemysłowe, Clausen odniósł sukces w produkcji i sprzedaży znacznej liczby zaworów automatycznych do agregatów chłodniczych, które wcześniej importowano z USA. W latach 40. zakończyła się rozbudowa fabryki, założono przedstawicielstwa handlowe w Belgii, Norwegii, Hiszpanii, Szwecji, Holandii oraz Wlk. Brytanii. W latach 50. zakład zaczął pracować według systemu pracy akordowej, a skład osobowy pracowników przekroczył liczbę dwóch tysięcy. W 1966 Mads Clausen zmarł na zawał serca w wieku 60 lat. Jego wdowa, Bitten Clausen, przejęła przewodnictwo w radzie nadzorczej z Andreasem Jepsenem jako prezesem. W 1966 Jørgen M. Clausen, syn Madsa Clausena, został prezesem grupy Danfoss.
W roku 1997 sprzedaż przekroczyła 2 miliardy Euro, a liczba pracowników wzrosła do liczby 18 200. W 2000 segment firmy Danfoss o nazwie "Mobile Hydraulics" (Hydraulika Pojazdowa) połączył się z niemiecką firmą Sauer Inc. tworząc podmiot Sauer-Danfoss. Jørgen M. Clausen został członkiem zarządu tego przedsiębiorstwa, w którym Danfoss posiada 55,4% udziałów. W 2007 roku Grupa Danfoss rozszerzyła swoją działalność za granicą – w szczególności w Kanadzie, Chinach, USA, Rumunii, Polsce oraz Francji – z ok. 130 000 metrów kwadratowych dodatkowej powierzchni produkcyjnej, magazynowej i biurowej. Jørgen M. Clausen przeszedł na emeryturę w wieku 60 lat. Nowym prezesem zarządu został Niels B. Christiansen.

## Zarząd spółki
- Niels Bjørn Christiansen, Prezes
- Kim Fausing, Prezes Zarządu
- Nis Storgaard, Prezes Badań i Rozwoju

wikiname: plwiki

title: Danfoss

in_language: pl

wikitext:
{{Przedsiębiorstwo infobox
 |nazwa             = Danfoss A/S
 |nazwa oryginalna  =
 |logo              = Danfoss-Logo.svg
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |państwo           = Dania
 |siedziba          = [[Nordborg]]
 |adres             =
 |data założenia    = 1933
 |data likwidacji   =
 |forma prawna      =
 |prezes            = Niels Bjørn Christiansen
 |dyrektor          = Kim Fausing
 |przewodniczący RN =
 |udziałowcy        =
 |rejestr           =
 |numer rejestru    =
 |zatrudnienie      = 28 000 (2019)
 |giełda            =
 |ISIN              =
 |symbol akcji      =
 |rok               =
 |przychody         =
 |wynik operacyjny  =
 |wynik netto       =
 |aktywa            =
 |kapitał własny    =
 |kapitał zakładowy =
 |współrzędne       =
 |commons           =
 |www               = https://www.danfoss.com/pl-pl/
}}
[[Plik:Danfoss Hauptgebäude in Nordborg.jpg|thumb|240px|Siedziba Danfoss [[Nordborg]], [[Dania]]]]
[[Plik:Termostat - Fabrikken 002.jpg|thumb|240px|Przekrój pierwszego automatycznego zaworu firmy]]
'''Grupa Danfoss''' – światowy producent komponentów i rozwiązań technologicznych dla chłodnictwa i klimatyzacji, ogrzewnictwa, dystrybucji wody oraz maszyn roboczych. Zysk netto firmy za 2015 wyniósł 348 mln euro, przy sprzedaży na poziomie 5,1 mld [[euro]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Wyniki finansowe Danfoss 2015|data dostępu=2017-01-28|opublikowany=www.danfoss.pl|url=http://www.danfoss.pl/newsstories/cf/wyniki-finansowe-danfoss-2015/#/|język=pl-PL}}</ref>. Grupa zatrudnia około 28 000 pracowników na całym świecie. Siedziba firmy mieści się w miejscowości [[Nordborg]] w [[Dania|Danii]].

Zakłady Danfoss powstały w 1933, a założycielem był [[Mads Clausen]]. Dzisiaj w całości jest własnością The Bitten and Mads Clausen Foundation. W 2002 roku Danfoss dołączył do tzw. [[UN Global Compact]], złożonej z dziewięciu przedstawicieli zajmujących się problematyką ochrony środowiska i zmian klimatu.

Danfoss wytwarza ok. 250000 pojedynczych produktów dziennie w 50 fabrykach znajdujących się w 20 krajach, jego sieć dystrybucyjna posiada ok. 110 przedstawicielstw.

Siedziba polskiego oddziału przedsiębiorstwa znajduje się w [[Grodzisk Mazowiecki|Grodzisku Mazowieckim]], znajduje się tam też nowoczesny zakład produkcyjny Danfoss<ref>{{Cytuj |tytuł = Informacje ogólne {{!}} Danfoss |data dostępu = 2022-07-08 |opublikowany = www.danfoss.com |url = https://www.danfoss.com/pl-pl/terms/generalinformation/#tab-sondex_sp._z_o.o.}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Danfoss Poland zakończył budowę nowoczesnej fabryki i relokację produkcji |data dostępu = 2022-07-08 |opublikowany = www.danfoss.com |url = https://www.danfoss.com/pl-pl/about-danfoss/news/cf/new-factory-in-grodzisk-mazowiecki/ |język = pl-PL}}</ref>.

== Historia ==
[[Mads Clausen]] w 1933, po uzyskaniu dyplomu inżyniera, powrócił do miejscowości swoich narodzin i założył zakład wytwórczy na poddaszu domu swoich rodziców. W latach 30. XX wieku, dzięki wysokim cłom i embargu na pewne produkty przemysłowe, Clausen odniósł sukces w produkcji i sprzedaży znacznej liczby zaworów automatycznych do agregatów chłodniczych, które wcześniej importowano z USA. W latach 40. zakończyła się rozbudowa fabryki, założono przedstawicielstwa handlowe w Belgii, Norwegii, Hiszpanii, Szwecji, Holandii oraz Wlk. Brytanii. W latach 50. zakład zaczął pracować według systemu pracy akordowej, a skład osobowy pracowników przekroczył liczbę dwóch tysięcy. W 1966 Mads Clausen zmarł na zawał serca w wieku 60 lat. Jego wdowa, Bitten Clausen, przejęła przewodnictwo w radzie nadzorczej z Andreasem Jepsenem jako prezesem. W 1966 [[Jørgen Mads Clausen|Jørgen M. Clausen]], syn Madsa Clausena, został prezesem grupy Danfoss.

W roku 1997 sprzedaż przekroczyła 2 miliardy Euro, a liczba pracowników wzrosła do liczby 18 200. W 2000 segment firmy Danfoss o nazwie "Mobile Hydraulics" (Hydraulika Pojazdowa) połączył się z niemiecką firmą Sauer Inc. tworząc podmiot [[Sauer-Danfoss]]. [[Jørgen Mads Clausen|Jørgen M. Clausen]] został członkiem zarządu tego przedsiębiorstwa, w którym Danfoss posiada 55,4% udziałów. W 2007 roku Grupa Danfoss rozszerzyła swoją działalność za granicą – w szczególności w Kanadzie, Chinach, USA, Rumunii, Polsce oraz Francji – z ok. 130 000 metrów kwadratowych dodatkowej powierzchni produkcyjnej, magazynowej i biurowej. Jørgen M. Clausen przeszedł na emeryturę w wieku 60 lat. Nowym prezesem zarządu został Niels B. Christiansen.

== Zarząd spółki ==
* Niels Bjørn Christiansen, Prezes
* Kim Fausing, Prezes Zarządu
* Nis Storgaard, Prezes Badań i Rozwoju

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.danfoss.com/pl-pl/ Oficjalna strona internetowa przedsiębiorstwa]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Przedsiębiorstwa w Danii]]
[[Kategoria:Producenci urządzeń automatyki]]
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa w Grodzisku Mazowieckim]]

title: Danfoss A/S

Państwo: Dania

Siedziba: Nordborg

Prezes: Niels Bjørn Christiansen

Dyrektor: Kim Fausing

title: brak współrzędnych

brak współrzędnych: Strona internetowa


text:
# Jason Balabal
Jason Casinto Balabal (ur. 22 czerwca 1986 w Manili) – filipiński zapaśnik w stylu klasycznym i wolnym.
Zajął 33. miejsce w mistrzostwach świata w 2011. Dziewięciokrotny medalista igrzysk Azji Południowo-Wschodniej, złoty w 2009, 2011 i 2023 roku. Siódmy na igrzyskach azjatyckich w 2014. Trzynasty na mistrzostwach Azji w 2012. Srebrny medalista mistrzostw Azji Południowo-Wschodniej w 2014 roku.

title: Jason Balabal

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Jason Balabal
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[22 czerwca]] [[1986]]<ref name="phi">{{cytuj | url = https://rs.2019seagames.com/RS2019/MobiApp/ProfilePage/5250 | tytuł = Athlets | opublikowany = 2019seagames.com | data dostępu = 2019-12-15 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20191215052427/https://rs.2019seagames.com/RS2019/MobiApp/ProfilePage/5250 | zarchiwizowano = 15 grudnia 2019}}</ref>
 |miejsce urodzenia         = [[Manila]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 175 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      = Ifugao [[Manila]]
 |numer w klubie            =
 |trener                    = Roy R. Camposano
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|PHI}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Igrzyska Azji Południowo-Wschodniej]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2023|Phnom Penh 2023]]|82 kg st.klasyczny}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2011|Palembang 2011]]|84 kg st.klasyczny}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2009|Wientian 2009]]|84 kg st.wolny}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2019|Angeles 2019]]|87 kg st.klasyczny}}
{{Medalista infobox/wiersz|2|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2013|Rangun 2013]]|84 kg st.klasyczny}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2021|Hanoi 2021]]|97 kg st.wolny}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2021|Hanoi 2021]]|97 kg st.klasyczny}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2011|Palembang 2011]]|96 kg st.wolny}}
{{Medalista infobox/wiersz|3|[[Zapasy na Igrzyskach Azji Południowo-Wschodniej 2013|Rangun 2013]]|84 kg st.wolny}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Jason Casinto Balabal''' (ur. [[22 czerwca]] [[1986]] w [[Manila|Manili]]) – [[Filipiny|filipiński]] [[zapasy|zapaśnik]] w stylu klasycznym i wolnym.

Zajął 33. miejsce w [[Mistrzostwa świata w zapasach|mistrzostwach świata]] w [[Mistrzostwa Świata w Zapasach 2011|2011]]. Dziewięciokrotny medalista [[Igrzyska Azji Południowo-Wschodniej|igrzysk Azji Południowo-Wschodniej]], złoty w 2009, 2011 i 2023 roku. Siódmy na [[Igrzyska azjatyckie|igrzyskach azjatyckich]] w [[Zapasy na Igrzyskach Azjatyckich 2014|2014]]. Trzynasty na [[Mistrzostwa Azji w zapasach|mistrzostwach Azji]] w [[Mistrzostwa Azji w Zapasach 2012|2012]]. Srebrny medalista [[Mistrzostwa Azji Południowo-Wschodniej w zapasach|mistrzostw Azji Południowo-Wschodniej]] w 2014 roku<ref name="phi" />.
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=4917FA065DAB47FBA51B91535D942481 Kariera na Unitedwrestling.com]

{{SORTUJ:Balabal, Jason}}
[[Kategoria:Filipińscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Manili]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]

title: · Jason Balabal

Data i miejsce urodzenia: 22 czerwca 1986 · Manila

Klub: Ifugao Manila

Trener: Roy R. Camposano

title: Dorobek medalowy

złoto:
Phnom Penh 2023 · 82 kg st.klasyczny
Palembang 2011 · 84 kg st.klasyczny
Wientian 2009 · 84 kg st.wolny

srebro:
Angeles 2019 · 87 kg st.klasyczny
Rangun 2013 · 84 kg st.klasyczny

brąz:
Hanoi 2021 · 97 kg st.wolny
Hanoi 2021 · 97 kg st.klasyczny
Palembang 2011 · 96 kg st.wolny
Rangun 2013 · 84 kg st.wolny


text:
# Tommy Wisdom
Tommy Wisdom (ur. 16 lutego 1906 roku w Brighton, zm. 12 listopada 1972 w Birmingham) – brytyjski kierowca wyścigowy.

## Kariera
W wyścigach samochodowych Wisdom poświęcił się głównie startom zaliczanym do klasyfikacji Mistrzostw Świata Samochodów Sportowych. W latach 1934-1935, 1938-1939, 1949-1955 Brytyjczyk pojawiał się w stawce 24-godzinnego wyścigu Le Mans. W pierwszym sezonie startów uplasował się na dziesiątej pozycji w klasie 1.1, a w klasyfikacji generalnej był dziesiąty. W sezonie 1949 stanął na drugim stopniu podium klasy S 5.0 (szósty w klasyfikacji generalnej). Rok później odniósł zwycięstwo w klasie S 1.5, a w 1952 roku - w  klasie S 5.0. W latach 1954-1955 w klasie S 2.0 stawał odpowiednio na drugim i trzecim stopniu podium.

title: Tommy Wisdom

wikitext:
{{Kierowca infobox
 |imię i nazwisko       = Tommy Wisdom
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |pełne imię i nazwisko = Tommy Wisdom
 |kraj                  = GBR
 |pochodzenie           =
 |data urodzenia        = [[16 lutego]] [[1906]]
 |miejsce urodzenia     = [[Brighton]]
 |data śmierci          = [[12 listopada]] [[1972]]
 |miejsce śmierci       = [[Birmingham]]
 |sezon rok             =
 |sezon artykuł         =
 |sezon seria           =
 |sezon zespół          =
 |sezon samochód        =
 |sezon motocykl        =
 |sezon numer           =
 |sezon pilot           =
 |sezon partnerzy       =
 |sukcesy               = [[24h Le Mans 1949|1949]]: [[24h Le Mans]] (drugie miejsce w klasie S 5.0)
[[24h Le Mans 1950|1950]]: [[24h Le Mans]] (zwycięzca w klasie S 1.5)
[[24h Le Mans 1952|1952]]: [[24h Le Mans]] (zwycięzca w klasie S 5.0)
[[24h Le Mans 1954|1954]]: [[24h Le Mans]] (drugie miejsce w klasie S 2.0)
 |commons               =
 |wikiquote             =
 |www                   =
}}
'''Tommy Wisdom''' (ur. [[16 lutego]] [[1906]] roku w [[Brighton]], zm. [[12 listopada]] [[1972]] w [[Birmingham]]) – [[Wielka Brytania|brytyjski]] [[Kierowca|kierowca wyścigowy]].

== Kariera ==
W wyścigach samochodowych Wisdom poświęcił się głównie startom zaliczanym do klasyfikacji [[Mistrzostwa Świata Samochodów Sportowych|Mistrzostw Świata Samochodów Sportowych]]. W latach [[24h Le Mans 1934|1934]]-[[24h Le Mans 1935|1935]], [[24h Le Mans 1938|1938]]-[[24h Le Mans 1939|1939]], [[24h Le Mans 1949|1949]]-[[24h Le Mans 1955|1955]] Brytyjczyk pojawiał się w stawce [[24h Le Mans|24-godzinnego wyścigu Le Mans]]. W pierwszym sezonie startów uplasował się na dziesiątej pozycji w klasie 1.1, a w klasyfikacji generalnej był dziesiąty. W sezonie [[24h Le Mans 1949|1949]] stanął na drugim stopniu podium klasy S 5.0 (szósty w klasyfikacji generalnej). Rok później odniósł zwycięstwo w klasie S 1.5, a w [[24h Le Mans 1952|1952]] roku - w  klasie S 5.0. W latach [[24h Le Mans 1954|1954]]-[[24h Le Mans 1955|1955]] w klasie S 2.0 stawał odpowiednio na drugim i trzecim stopniu podium.

== Bibliografia ==
* [https://www.driverdb.com/drivers/tom-wisdom/ Tommy Wisdom - driverdb.com]
* [http://www.race-database.com/driver/career.php?driver_id=twisd1 Tommy Wisdom - race-database.com]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Wisdom, Tommy}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1906]]
[[Kategoria:Brytyjscy kierowcy World Sportscar Championship]]
[[Kategoria:Brytyjscy kierowcy 24h Le Mans]]
[[Kategoria:Zmarli w 1972]]

title: Tommy Wisdom

Państwo: Wielka Brytania

Data i miejsce urodzenia: 16 lutego 1906 · Brighton

Data i miejsce śmierci: 12 listopada 1972 · Birmingham


text:
# Sunol (Nebraska)
Sunol – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nebraska, w hrabstwie Cheyenne.

title: Sunol (Nebraska)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Sunol
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Sunol
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Nebraska}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Cheyenne (Nebraska)|Cheyenne]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 31-47745
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 833941
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 5,67
 |wysokość                     = 1200
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 308
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-06:00]]
[[UTC-05:00]]
 |kod mapy                     = US-NE
 |współrzędne                  = 41°09′19″N 102°45′49″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Sunol''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Nebraska]], w hrabstwie [[Hrabstwo Cheyenne (Nebraska)|Cheyenne]].

[[Kategoria:CDP w stanie Nebraska]]

title: Sunol

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Nebraska

Hrabstwo: Cheyenne

Populacja · • liczba ludności: · 57 · (1 kwietnia 2020)


text:
# Kolijevka
Kolijevka (cyr. Колијевка) – wieś w Czarnogórze, w gminie Pljevlja. W 2003 roku liczyła 10 mieszkańców.

title: Kolijevka

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kolijevka
 |nazwa oryginalna             = {{k|sr|Колијевка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Czarnogóra
 |1. jednostka administracyjna = [[Gmina Pljevlja|Pljevlja]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2003
 |liczba ludności              = 10{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Kolijevka''' ([[Cyrylica serbska|cyr.]] Колијевка) – [[wieś]] w [[Czarnogóra|Czarnogórze]], w [[Gmina Pljevlja|gminie Pljevlja]]. W 2003 roku liczyła 10 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=https://www.monstat.org/userfiles/file/popis03/knjiga9cd.zip|tytuł=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Crnoj Gori|opublikowany=Zavod za statistiku Crne Gore - MONSTAT|język=sla|data dostępu=2020-02-11}}</ref>
}}

{{Gmina Pljevlja}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Pljevlja]]

title: KolijevkaКолијевка

Państwo: Czarnogóra

Gmina: Pljevlja


text:
# Boris Sawinkow
Boris Wiktorowicz Sawinkow (ros. Борис Викторович Савинков; ur. 19 stycznia?/31 stycznia 1879 w Charkowie, zm. 7 maja 1925 w Moskwie) – rosyjski pisarz, polityk i rewolucjonista. W 1917 wiceminister wojny w Rządzie Tymczasowym Rosji. W latach 1920–1921 przewodniczący Rosyjskiego Komitetu Politycznego z siedzibą w Warszawie.

## Życiorys
Urodził się w Charkowie, ale dzieciństwo spędził w Warszawie, gdzie jego ojciec pełnił funkcję sędziego. W 1896 razem z bratem wyjechał do Sankt Petersburga, gdzie studiował na Petersburskim Uniwersytecie Państwowym. Po dwóch latach został wyrzucony z uczelni za działalność polityczną. Studia kontynuował w Niemczech na Uniwersytecie w Heidelbergu. Po powrocie do Rosji zaangażował się aktywnie w działalność o charakterze rewolucyjnym. Pisał artykuły w gazecie „Myśl robotnicza”, działał w socjaldemokratycznej organizacji Związek Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej. W 1901 został aresztowany przez funkcjonariuszy Ochrany. Przez niecały rok był osadzony w Twierdzy Pietropawłowskiej, po czym zesłano go na Syberię, gdzie objął funkcję sekretarza kancelarii adwokackiej przy sądzie okręgowym w Wołogdzie. Wstąpił tam do Partii Socjalistów-Rewolucjonistów.
W lipcu 1903 zbiegł przez Archangielsk do Norwegii. Stamtąd udał się do Genewy. Oddał się tam do dyspozycji Komitetowi Centralnemu Eserowców. Na specjalne życzenie uzyskał przydział do specjalnej grupy terrorystycznej, mającej już na swoim koncie kilka udanych zamachów na wysokich dygnitarzy władz carskich. Wziął udział w udanym zamachu na ministra spraw wewnętrznych Wiaczesława Plehwego. Następnie Sawinkow wszedł w skład Komitetu Wykonawczego Organizacji Bojowej, która uzyskała całkowitą niezależność od kierownictwa partii eserowskiej. W 1906 został aresztowany w Sewastopolu podczas nieudanego zamachu na dowódcę Floty Czarnomorskiej. Osadzony w miejscowej twierdzy, zdołał jednak zbiec. Potem wyjechał do Francji.
Po wybuchu I wojny światowej został korespondentem wojennym w Armii Francuskiej. Do Rosji powrócił w kwietniu 1917, już po wybuchu rewolucji lutowej i obaleniu caratu. Z ramienia Rządu Tymczasowego objął funkcję komisarza 7. Armii, a następnie Frontu Południowo-Wschodniego. Później objął funkcję wiceministra wojny (w rzeczywistości to właśnie on kierował pracą ministerstwa). 27 sierpnia 1917 został mianowany namiestnikiem wojskowym Piotrogrodu i pełniącym obowiązki dowódcy wojsk Piotrogrodu. Po przejęciu władzy przez bolszewików, w marcu 1918 utworzył Związek Obrony Ojczyzny i Wolności, który – współfinansowany przez Ententę – stawiał sobie za cel obalenie bolszewickiej Rady Komisarzy Ludowych. Miało do tego dojść drogą wywołania serii powstań zbrojnych w miastach Powołża i Rosji Centralnej, skoordynowanych z desantem brytyjskim i francuskim oraz z działaniami Korpusu Czechosłowackiego. Plan Sawinkowa nie powiódł się, powstania zbrojne wybuchły jedynie w Muromie, Rybińsku i Jarosławiu, a tylko w ostatnim z wymienionych miast wystąpienie antybolszewickie przybrało poważniejsze rozmiary. Latem 1918 przedostał się do Kazania. Następnie trafił do Ufy, gdzie przez pewien czas był uważany za kandydata na stanowisko ministra spraw zagranicznych w Ogólnorosyjskim Rządzie Tymczasowym. Później w imieniu rządu wyjechał do Francji, gdzie rozmawiał z rządami państw zachodnich na temat wsparcia dla ruchu Białych.
W styczniu 1920 przybył do Warszawy. Spotkał się z Naczelnikiem Państwa marsz. Józefem Piłsudskim. Ten zawarł porozumienie z Sawinkowem polegające na wyrzeczeniu się przez Polskę granic z 1772, czyli ziem  I rozbioru, zaś przez Rosję granic z 1914. Przyszłość Litwy i Białorusi miała być rozstrzygnięta w wyniku plebiscytu, zaś Ukraina została potraktowana jako niezawisłe państwo. Rosja jako „wielka republika federacyjna” miała żyć w przyjaźni z „silną i wolną Polską”. Ponadto na terytorium Polski miały być sformowane rosyjskie oddziały wojskowe przeznaczone do wspólnej walki z bolszewikami, nad którymi zwierzchnictwo polityczne miał sprawować Sawinkow. Polityk stanął też na czele powołanego w Warszawie Rosyjskiego Komitetu Politycznego. Komitet został oficjalnie uznany przez władze polskie jako rosyjskie przedstawicielstwo polityczne. Jego organem prasowym stało się pismo „Za Wolność!”. Przedstawicielem Piłsudskiego przy kierownictwie komitetu był ppłk Bogusław Miedziński.
Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej i zawarciu traktatu ryskiego Sawinkow pozostał w Warszawie. W czerwcu 1921 reaktywował Ludowy Związek Obrony Ojczyzny i Wolności. Jego zadaniem było stworzenie na Białorusi konspiracyjnej siatki antybolszewickiej, mającej wesprzeć chłopskie powstanie. W tym celu sprzymierzył się z białoruską organizacją „Zielony Dąb”.
Rządy Wincentego Witosa, a następnie Antoniego Ponikowskiego, wbrew stanowisku Piłsudskiego i jego zwolenników, prowadziły jednak politykę wygaszania antybolszewickiej aktywności „sawinkowskiej” na terytorium Polski. W zamian za odblokowanie przez bolszewików repatriacji obywateli polskich i jeńców wojennych czy zwrotu mienia i dóbr kultury władze zobowiązały się do wstrzymania wypadów „sawinkowców” na Białoruś sowiecką. Wkrótce podjęto decyzję o wydaleniu z terytorium Polski części działaczy Rosyjskiego Komitetu Politycznego. W tym czasie Sawinkow przebywał w Paryżu. Pomimo uzyskania zgody na powrót do Warszawy, nie uzyskał jednak wizy wjazdowej. Obiecywano mu możliwość przyjazdu w tajemnicy pod fałszywym nazwiskiem pod warunkiem skłonienia jego towarzyszy do wyjazdu z Polski. Ostatecznie przybył do Warszawy, gdzie dzięki pomocy Karola Wędziagolskiego wystąpił przed grupą posłów w Sejmie, dziękując za udzieloną dotychczas pomoc. W październiku 1921 członkowie Rosyjskiego Komitetu Politycznego z Sawinkowem na czele wyjechali do Pragi.
10 grudnia 1921 Sawinkow potajemnie spotkał się w Londynie z sowieckim negocjatorem traktatu handlowego z Wielką Brytanią Leonidem Krasinem. W następnych dniach Sawinkow został zaproszony do Winstona Churchilla i brytyjskiego premiera Davida Lloyda George’a, którym opowiedział o swojej rozmowie z Krasinem. Sawinkow później zrelacjonował swoje negocjacje w długim liście do Józefa Piłsudskiego. W latach 1922–1923 spotykał się z włoskim przywódcą Benito Mussolinim. Zwabiony przez funkcjonariuszy OGPU, którzy zainscenizowali istnienie podziemnej organizacji antysowieckiej w ZSRR (Operacja Syndykat–2), która to "organizacja" zaprosiła Sawinkowa do objęcia przywództwa nad nią, przekroczył granicę sowiecką 15 sierpnia 1924 roku i natychmiast (16 sierpnia) został aresztowany w Mińsku  przez OGPU. Osadzono go w więzieniu śledczym OGPU na moskiewskiej Łubiance. Natychmiast wytoczono mu proces pokazowy, podczas którego 29 sierpnia 1924 został skazany przez Kolegium OGPU na pięciokrotną karę śmierci przez rozstrzelanie. Zamieniono ją jednak na 10 lat więzienia w związku z pełnym przyznaniem się Sawinkowa do winy i publicznym stwierdzeniem swej klęski politycznej. 7 maja 1925, według oficjalnej wersji sowieckiej, popełnił samobójstwo w siedzibie OGPU na Łubiance wyskakując przez okno z czwartego piętra budynku na wewnętrzny dziedziniec. Według niektórych źródeł (np. Aleksandra Sołżenicyna w książce Archipelag GUŁag) został zamordowany przez funkcjonariuszy OGPU. Miejsce pochówku pozostaje do dziś nieznane.

## Upamiętnienie
W filmie Jeździec imieniem śmierć (2004), w reż. Karena Szachnazarowa, w rolę Sawinkowa wcielił się aktor Andriej Panin.
O rosyjskim polityku opowiadał również odcinek Tajna sprawa serii Sensacje XX wieku.
W latach 2017–2019 imię Borysa Sawinkowa nosiła zmieniona w ramach tzw. dekomunizacji ul. Dąbrowszczaków w dzielnicy Praga-Północ w Warszawie. W 2019 Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek miasta prawomocnie uchylił decyzję wojewody mazowieckiego w tej sprawie.

## Publikacje wydane w Polsce
- Wspomnienia terrorysty, Wydawnictwo Gryf, Warszawa 1991[9].
- Koń Wrony, Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA, Warszawa 1991[10].

title: Boris Sawinkow

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Borys Sawinkow
 |grafika                   = SavinkovViceministroDeDefensa1917.jpg
 |opis grafiki              = Borys Sawinkow (1917)
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 31 stycznia 1879
 |miejsce urodzenia         = [[Charków]], [[gubernia charkowska]], [[Imperium Rosyjskie]]
 |data śmierci              = 7 maja 1925
 |miejsce śmierci           = [[Moskwa]], [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|RFSRR]], [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Boris Savinkov
}}
[[Plik:Kerensky war minister.jpeg|thumb|240px|[[Aleksander Kiereński]] (drugi od prawej) i Borys Sawinkow (pośrodku) w otoczeniu kierownictwa ministerstwa wojny Rosji w 1917]]
[[Plik:Kornilov y Savinkov 1917.jpg|thumb|240px|Głównodowodzący Armii Rosyjskiej generał [[Ławr Korniłow]] i wiceminister wojny Borys Sawinkow w sierpniu 1917]]
[[Plik:Sawinkow, Borys - List Borysa Sawinkowa do Józefa Piłsudskiego - 701-001-034-016.pdf|thumb|240px|List Borysa Sawinkowa do [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], datowany na 29 grudnia 1921]]
[[Plik:Boris Savinkov on trial, 1924.jpg|thumb|240px|Borys Sawinkow (z lewej) na moskiewskim [[proces pokazowy|procesie pokazowym]] w sierpniu 1924. Z prawej, pod ścianą siedzi [[Wiaczesław Mienżynski]]. Sądowi przewodniczy [[Wasilij Ulrich]]]]
'''Boris Wiktorowicz Sawinkow''' ([[Język rosyjski|ros.]] Борис Викторович Савинков; ur. {{Data|1879-01-31}} w [[Charków|Charkowie]], zm. [[7 maja]] [[1925]] w [[Moskwa|Moskwie]]<ref>{{encyklopedia PWN|id = 3972740|tytuł=Sawinkow Boris W.|data dostępu=2020-09-28}}</ref>) – [[Rosjanie|rosyjski]] [[pisarz]], [[polityk]] i rewolucjonista. W 1917 wiceminister wojny w [[Rząd Tymczasowy Rosji|Rządzie Tymczasowym Rosji]]. W latach 1920–1921 przewodniczący [[Rosyjski Komitet Polityczny|Rosyjskiego Komitetu Politycznego]] z siedzibą w [[Warszawa|Warszawie]].

== Życiorys ==
Urodził się w [[Charków|Charkowie]], ale dzieciństwo spędził w [[Warszawa|Warszawie]], gdzie jego ojciec pełnił funkcję sędziego. W 1896 razem z bratem wyjechał do [[Petersburg|Sankt Petersburga]], gdzie studiował na [[Petersburski Uniwersytet Państwowy|Petersburskim Uniwersytecie Państwowym]]. Po dwóch latach został wyrzucony z uczelni za działalność polityczną. Studia kontynuował w [[Cesarstwo Niemieckie|Niemczech]] na [[Uniwersytet w Heidelbergu|Uniwersytecie w Heidelbergu]]. Po powrocie do Rosji zaangażował się aktywnie w działalność o charakterze rewolucyjnym. Pisał artykuły w gazecie „Myśl robotnicza”, działał w [[Socjaldemokracja|socjaldemokratycznej]] organizacji [[Związek Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej]]. W 1901 został aresztowany przez funkcjonariuszy [[Ochrana|Ochrany]]. Przez niecały rok był osadzony w [[Twierdza Pietropawłowska|Twierdzy Pietropawłowskiej]], po czym zesłano go na [[Syberia|Syberię]], gdzie objął funkcję sekretarza kancelarii adwokackiej przy sądzie okręgowym w [[Wołogda|Wołogdzie]]. Wstąpił tam do [[Partia Socjalistów-Rewolucjonistów|Partii Socjalistów-Rewolucjonistów]].

W lipcu 1903 zbiegł przez [[Archangielsk]] do [[Norwegia|Norwegii]]. Stamtąd udał się do [[Genewa|Genewy]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Ведомость ВГЖУ о розыске скрывшегося из вологодской ссылки Б. В. Савинкова |data = |data dostępu = 2020-09-28 |opublikowany = www.booksite.ru |url = https://www.booksite.ru/fulltext/sta/raya/vol/ogda/13.htm}}</ref>. Oddał się tam do dyspozycji Komitetowi Centralnemu Eserowców. Na specjalne życzenie uzyskał przydział do specjalnej grupy terrorystycznej, mającej już na swoim koncie kilka udanych zamachów na wysokich dygnitarzy władz carskich. Wziął udział w udanym zamachu na ministra spraw wewnętrznych [[Wiaczesław Plehwe|Wiaczesława Plehwego]]. Następnie Sawinkow wszedł w skład Komitetu Wykonawczego Organizacji Bojowej, która uzyskała całkowitą niezależność od kierownictwa partii eserowskiej. W 1906 został aresztowany w [[Sewastopol]]u podczas nieudanego zamachu na dowódcę [[Flota Czarnomorska|Floty Czarnomorskiej]]. Osadzony w miejscowej twierdzy, zdołał jednak zbiec. Potem wyjechał do [[III Republika Francuska|Francji]].

Po wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] został [[Reporter wojenny|korespondentem wojennym]] w [[Armée de terre|Armii Francuskiej]]. Do Rosji powrócił w kwietniu 1917, już po wybuchu [[Rewolucja lutowa (1917)|rewolucji lutowej]] i obaleniu [[Samodzierżawie|caratu]]. Z ramienia [[Rząd Tymczasowy Rosji|Rządu Tymczasowego]] objął funkcję komisarza [[7 Armia (Imperium Rosyjskie)|7. Armii]], a następnie Frontu Południowo-Wschodniego. Później objął funkcję wiceministra wojny (w rzeczywistości to właśnie on kierował pracą ministerstwa). 27 sierpnia 1917 został mianowany namiestnikiem wojskowym Piotrogrodu i pełniącym obowiązki dowódcy wojsk Piotrogrodu. Po [[Rewolucja październikowa|przejęciu władzy przez bolszewików]], w marcu 1918 utworzył [[Ludowy Związek Obrony Ojczyzny i Wolności|Związek Obrony Ojczyzny i Wolności]], który – współfinansowany przez [[Ententa|Ententę]]<ref>J. D. Smele, ''The „Russian” Civil Wars 1916-1926. Ten Years That Shook the World'', Hurst&Company, London 2015, {{ISBN|9781849047210}}, s. 76.</ref> – stawiał sobie za cel obalenie [[Bolszewicy|bolszewickiej]] [[Rada Komisarzy Ludowych RFSRR|Rady Komisarzy Ludowych]]. Miało do tego dojść drogą wywołania serii powstań zbrojnych w miastach [[Powołże|Powołża]] i Rosji Centralnej, skoordynowanych z desantem brytyjskim i francuskim oraz z działaniami [[Korpus Czechosłowacki|Korpusu Czechosłowackiego]]. Plan Sawinkowa nie powiódł się, powstania zbrojne wybuchły jedynie w [[Murom]]ie, [[Rybińsk]]u i [[Powstanie jarosławskie|Jarosławiu]], a tylko w ostatnim z wymienionych miast wystąpienie antybolszewickie przybrało poważniejsze rozmiary<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Aleksiej Aleksiejew |tytuł = Бомбить Ярославль! |czasopismo = Коммерсантъ |data = 2018-06-30 |data dostępu = 2018-07-06 |url = https://www.kommersant.ru/doc/3669956}}</ref>. Latem 1918 przedostał się do [[Kazań|Kazania]]. Następnie trafił do [[Ufa|Ufy]], gdzie przez pewien czas był uważany za kandydata na stanowisko ministra spraw zagranicznych w [[Ogólnorosyjski Rząd Tymczasowy|Ogólnorosyjskim Rządzie Tymczasowym]]. Później w imieniu rządu wyjechał do Francji, gdzie rozmawiał z rządami państw zachodnich na temat wsparcia dla ruchu [[Biali (Rosja)|Białych]].

W styczniu 1920 przybył do [[Warszawa|Warszawy]]. Spotkał się z [[Naczelnik Państwa|Naczelnikiem Państwa]] marsz. [[Józef Piłsudski|Józefem Piłsudskim]]. Ten zawarł porozumienie z Sawinkowem polegające na wyrzeczeniu się przez Polskę granic z 1772, czyli ziem  [[I rozbiór Polski|I rozbioru]], zaś przez Rosję granic z 1914. Przyszłość [[Litwa|Litwy]] i [[Białoruś|Białorusi]] miała być rozstrzygnięta w wyniku plebiscytu, zaś [[Ukraina]] została potraktowana jako niezawisłe państwo. Rosja jako „wielka republika federacyjna” miała żyć w przyjaźni z „silną i wolną Polską”. Ponadto na terytorium Polski miały być sformowane rosyjskie oddziały wojskowe przeznaczone do wspólnej walki z bolszewikami, nad którymi zwierzchnictwo polityczne miał sprawować Sawinkow<ref name=":1">{{Cytuj |autor = Robert Buliński |tytuł = Borys Sawinkow – „król terroru” i sojusznik Piłsudskiego |data dostępu = 2020-09-28 |opublikowany = jpilsudski.org |url = https://web.archive.org/web/20180902073248/https://jpilsudski.org/artykuly-personalia-biogramy/politycy-dzialacze-spoleczni/item/2410-borys-sawinkow-krol-terroru-i-sojusznik-pilsudskiego|język = pl}}</ref>. Polityk stanął też na czele powołanego w Warszawie [[Rosyjski Komitet Polityczny|Rosyjskiego Komitetu Politycznego]]. Komitet został oficjalnie uznany przez władze polskie jako rosyjskie przedstawicielstwo polityczne. Jego organem prasowym stało się pismo „[[Za Swobodu!|Za Wolność!]]”. Przedstawicielem Piłsudskiego przy kierownictwie komitetu był ppłk [[Bogusław Miedziński]].

Po zakończeniu [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]] i zawarciu [[Traktat ryski (1921)|traktatu ryskiego]] Sawinkow pozostał w [[Warszawa|Warszawie]]. W czerwcu 1921 reaktywował Ludowy Związek Obrony Ojczyzny i Wolności. Jego zadaniem było stworzenie na Białorusi konspiracyjnej siatki antybolszewickiej, mającej wesprzeć chłopskie powstanie. W tym celu sprzymierzył się z białoruską organizacją [[Białoruska Partia Chłopska „Zielony Dąb”|„Zielony Dąb”]]<ref name=":1" />.

Rządy [[Wincenty Witos|Wincentego Witosa]], a następnie [[Antoni Ponikowski|Antoniego Ponikowskiego]], wbrew stanowisku Piłsudskiego i jego zwolenników, prowadziły jednak politykę wygaszania antybolszewickiej aktywności „sawinkowskiej” na terytorium Polski. W zamian za odblokowanie przez bolszewików repatriacji obywateli polskich i jeńców wojennych czy zwrotu mienia i dóbr kultury władze zobowiązały się do wstrzymania wypadów „sawinkowców” na [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruś sowiecką]]. Wkrótce podjęto decyzję o wydaleniu z terytorium Polski części działaczy Rosyjskiego Komitetu Politycznego. W tym czasie Sawinkow przebywał w Paryżu. Pomimo uzyskania zgody na powrót do Warszawy, nie uzyskał jednak wizy wjazdowej. Obiecywano mu możliwość przyjazdu w tajemnicy pod fałszywym nazwiskiem pod warunkiem skłonienia jego towarzyszy do wyjazdu z Polski. Ostatecznie przybył do Warszawy, gdzie dzięki pomocy [[Karol Wędziagolski|Karola Wędziagolskiego]] wystąpił przed grupą posłów w [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejmie]], dziękując za udzieloną dotychczas pomoc. W październiku 1921 członkowie Rosyjskiego Komitetu Politycznego z Sawinkowem na czele wyjechali do [[Praga|Pragi]]<ref name=":1" />.

10 grudnia 1921 Sawinkow potajemnie spotkał się w [[Londyn]]ie z sowieckim negocjatorem traktatu handlowego z Wielką Brytanią [[Leonid Krasin|Leonidem Krasinem]]. W następnych dniach Sawinkow został zaproszony do [[Winston Churchill|Winstona Churchilla]] i brytyjskiego premiera [[David Lloyd George|Davida Lloyda George’a]], którym opowiedział o swojej rozmowie z Krasinem. Sawinkow później zrelacjonował swoje negocjacje w długim liście do Józefa Piłsudskiego. W latach 1922–1923 spotykał się z włoskim przywódcą [[Benito Mussolini]]m. Zwabiony przez funkcjonariuszy [[OGPU]], którzy [[mistyfikacja|zainscenizowali]] istnienie podziemnej organizacji antysowieckiej w ZSRR ({{link-interwiki|Operacja Syndykat–2|tekst=Operacja Syndykat–2|Q= Q11308615}}), która to "organizacja" ''zaprosiła'' Sawinkowa do objęcia przywództwa nad nią, przekroczył granicę sowiecką 15 sierpnia 1924 roku i natychmiast (16 sierpnia) został aresztowany w [[Mińsk]]u  przez OGPU. Osadzono go w więzieniu śledczym OGPU na moskiewskiej [[Łubianka (Moskwa)|Łubiance]]. Natychmiast wytoczono mu [[proces pokazowy]], podczas którego 29 sierpnia 1924 został skazany przez Kolegium OGPU na pięciokrotną [[Kara śmierci|karę śmierci]] przez [[rozstrzelanie]]. Zamieniono ją jednak na 10 lat więzienia w związku z pełnym przyznaniem się Sawinkowa do winy i publicznym stwierdzeniem swej klęski politycznej. 7 maja 1925, według oficjalnej wersji sowieckiej, popełnił [[samobójstwo]] w siedzibie OGPU na [[Łubianka (Moskwa)|Łubiance]] wyskakując przez okno z czwartego piętra budynku na wewnętrzny dziedziniec<ref name=":1" /><ref>"Sawinkow przez cały czas przebywał na Łubiance, gdzie zorganizowano specjalnie dla niego luksusowe 2-pokojowe pomieszczenie z biblioteczką. Codziennie otrzymywał gazety do czytania. Pozwolono mu pisać powieści i opowiadania. Wożono go na spacery po parkach Moskwy. Do pewnego czasu przebywała z nim nawet Lubow Dickhof, żona bliskiego współpracownika Aleksandra Dickhofa-Derenthala, będąca faktycznie kochanką Sawinkowa. Widywał też swojego syna, który mieszkał w Leningradzie. Jesienią 1924 r. Sawinkow zwrócił się do szefa wywiadu OGPU z prośbą o opublikowanie w całym kraju artykułu pt. „Dlaczego uznałem Władzę Sowiecką”, który ukazał się następnie w „Prawdzie” Wiosną 1925 r. zapowiedział Dzierżyńskiemu napisanie pisma do kierownictwa partii bolszewickiej w celu wyłożenia swoich racji. Nie zdążył jednak, gdyż późnym wieczorem 7 maja wypadł przez okno, zabijając się na miejscu. Do obecnych czasów nie wiadomo, czy Sawinkow rzeczywiście popełnił samobójstwo, czy jednak został wyrzucony przez czekistów." [https://jpilsudski.org/artykuly-personalia-biogramy/politycy-dzialacze-spoleczni/item/2410-borys-sawinkow-krol-terroru-i-sojusznik-pilsudskiego   Robert Buliński, ''Borys Sawinkow – „król terroru” i sojusznik Piłsudskiego'']</ref>. Według niektórych źródeł (np. [[Aleksandr Sołżenicyn|Aleksandra Sołżenicyna]] w książce ''[[Archipelag GUŁag]]'') został zamordowany przez funkcjonariuszy OGPU. Miejsce pochówku pozostaje do dziś nieznane.

== Upamiętnienie ==
W filmie ''[[Jeździec imieniem śmierć]]'' (2004), w reż. [[Karen Szachnazarow|Karena Szachnazarowa]], w rolę Sawinkowa wcielił się aktor [[Andriej Panin]].

O rosyjskim polityku opowiadał również odcinek ''Tajna sprawa'' serii ''[[Sensacje XX wieku]]''.

W latach 2017–2019 imię Borysa Sawinkowa nosiła zmieniona w ramach tzw. [[Dekomunizacja|dekomunizacji]] ul. Dąbrowszczaków w dzielnicy [[Praga-Północ]] w [[Warszawa|Warszawie]]<ref>Zarządzenie Zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy, „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”, Warszawa, dnia 10 listopada 2017 r., poz. 10134.</ref>. W 2019 [[Naczelny Sąd Administracyjny]] na wniosek miasta prawomocnie uchylił decyzję wojewody mazowieckiego w tej sprawie<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Koniec dekomunizacji w Warszawie. Wracają ul. Dąbrowszczaków i gen. Kaliskiego |data = |data dostępu = 2020-05-08 |opublikowany = warszawa.wyborcza.pl |url = https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,24635517,koniec-dekomunizacji-w-warszawie-wracaja-ulice-dabrowszczakow.html?disableRedirects=true}}</ref>.

== Publikacje wydane w Polsce ==
* ''Wspomnienia terrorysty'', Wydawnictwo Gryf, Warszawa 1991<ref>{{Cytuj |tytuł = Wspomnienia terrorysty |data dostępu = 2020-09-28 |opublikowany = Lubimyczytać.pl |url = https://lubimyczytac.pl/ksiazka/71888/wspomnienia-terrorysty}}</ref>.
* ''Koń Wrony'', [[Niezależna Oficyna Wydawnicza|Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA]], Warszawa 1991<ref>{{Cytuj |tytuł = Koń Wrony |data dostępu = 2020-09-28 |opublikowany = Lubimyczytać.pl |url = https://lubimyczytac.pl/ksiazka/72114/kon-wrony}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia, linki ==
* [[Richard Pipes]] ''The Russian Revolution'' (1990); wyd. polskie – ''Rewolucja Rosyjska'' Warszawa 1994; Wyd. [[Wydawnictwo Naukowe PWN|PWN]], {{ISBN|83-01-11521-1}}.
* Richard Pipes ''Russia under the Bolshevik Regime'' Random House, New York 1994. {{ISBN|0-394-50242-6}}., wyd. polskie ''Rosja bolszewików'' Warszawa 2005 {{ISBN|83-89656-15-9}}.
* [[Karol Wędziagolski]] ''Pamiętniki. Wojna i rewolucja, kontrrewolucja, bolszewicki przewrót, warszawski epilog'', wyd. I krajowe, Warszawa 2007, Wyd. ''[[Wydawnictwo Iskry|Iskry]]'', {{ISBN|978-83-244-0036-2}}.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Sawinkow, Boris}}
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Heidelbergu]]
[[Kategoria:Cudzoziemscy ochotnicy w wojnach o niepodległość Polski 1918–1921]]
[[Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów]]
[[Kategoria:Działacze eserowców]]
[[Kategoria:Korespondenci wojenni]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Charkowie]]
[[Kategoria:Osoby skazane na karę śmierci w ZSRR]]
[[Kategoria:Rosyjscy emigranci w II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Rosyjscy pisarze]]
[[Kategoria:Rosyjscy politycy]]
[[Kategoria:Rosyjscy politycy poza granicami kraju]]
[[Kategoria:Rosyjscy zesłańcy na Sybir]]
[[Kategoria:Rosyjscy zamachowcy]]
[[Kategoria:Rosyjskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny domowej w Rosji]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1879]]
[[Kategoria:Więźniowie Łubianki]]
[[Kategoria:Więźniowie twierdzy Pietropawłowskiej]]
[[Kategoria:Zesłańcy do Wołogdy]]
[[Kategoria:Zmarli w 1925]]

title: Borys Sawinkow

Data i miejsce urodzenia: 31 stycznia 1879 · Charków, gubernia charkowska, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci: 7 maja 1925 · Moskwa, RFSRR, ZSRR


text:
# Joe Tracini
Joe Tracini (ur. 19 lipca 1988) – brytyjski aktor znany przede wszystkim z roli Spike'a Bannon'a w serialu Szpiegowska rodzinka. W 2007 artysta ukończył The Italia Conti Academy of Arts w Londynie. W 2008 aktor brał udział w serialu komediowym Coming of Age nadawanym przez stacje BBC.

title: Joe Tracini

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Joe Tracini
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Joe Tracini.png
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = [[19 lipca]] [[1988]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Joe Tracini
 |www                       =
}}
'''Joe Tracini''' (ur. [[19 lipca]] [[1988]]) – brytyjski [[aktor]] znany przede wszystkim z roli Spike'a Bannon'a w serialu [[Szpiegowska rodzinka]]. W [[2007]] artysta ukończył ''The Italia Conti Academy of Arts'' w [[Londyn]]ie. W [[2008]] aktor brał udział w serialu komediowym ''Coming of Age'' nadawanym przez stacje [[BBC]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.internationalartistes.com/artists/joe%20tracini/biography.html | tytuł = Joe Tracini | opublikowany = internationalartistes.com | język = en | data dostępu = 2014-03-17 | archiwum = https://web.archive.org/web/20090205062906/http://www.internationalartistes.com/artists/joe%20tracini/biography.html | zarchiwizowano = 2009-02-05 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{DEFAULTSORT:Tracini, Joe}}
[[Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1988]]

title: Joe Tracini


text:
# Martin Holley
Martin David Holley (ur. 31 grudnia 1954 w Pensacola) – amerykański duchowny rzymskokatolicki, w latach 2016–2018 biskup Memphis.

## Życiorys
Święcenia kapłańskie otrzymał 8 maja 1987 i został inkardynowany do diecezji Pensacola-Tallahassee. Pracował głównie jako adwokat w diecezjalnym trybunale, był także m.in. pracownikiem kurialnego wydziału ds. powołań oraz przewodniczącym Rady Kapłańskiej.
18 maja 2004 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym diecezji Waszyngtonu i biskupem tytularnym Rusibisir. Sakry biskupiej udzielił mu 2 lipca 2004 kard. Theodore McCarrick.
23 sierpnia 2016 papież Franciszek mianował go biskupem Memphis.
24 października 2018 papież Franciszek usunął go ze skutkiem natychmiastowym z funkcji biskupa Memphis.

title: Martin Holley

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Martin Holley
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    =
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     = Coat of arms of Martin D. Holley (Memphis).svg
 |dewiza                   = His mercy endures
 |dewiza - j. polski       =
 |kraj działania           = [[Stany Zjednoczone]]
 |data urodzenia           = [[31 grudnia]] [[1954]]
 |miejsce urodzenia        = [[Pensacola (Floryda)|Pensacola]]
 |data śmierci             =
 |miejsce śmierci          =
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = Biskup Memphis
 |1. funkcja - okres       = 2016–2018
 |2. funkcja               = Biskup pomocniczy Waszyngtonu
 |2. funkcja - okres       = 2004-2016
 |wyznanie                 = [[katolicyzm]]
 |kościół                  = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja             =
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           =
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 8 maja 1987
 |data nominacji           = 18 maja 2004
 |data sakry               = 2 lipca 2004
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              =
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 2 lipca 2004
 |miejscowość konsekracji   =
 |miejsce konsekracji       =
 |konsekrator               = [[Theodore McCarrick]]
 |współkonsekratorzy        = [[John Ricard]]<br />[[Leonard James Olivier]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani = {{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Barry Knestout]]|29 grudnia 2008}}
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Roy Edward Campbell]]|21 kwietnia 2017}}
}}

'''Martin David Holley''' (ur. [[31 grudnia]] [[1954]] w [[Pensacola (Floryda)|Pensacola]]) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] duchowny [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]], w latach 2016–2018 biskup [[Diecezja Memphis|Memphis]].

== Życiorys ==
[[Sakrament święceń|Święcenia kapłańskie]] otrzymał 8 maja 1987 i został inkardynowany do [[Diecezja Pensacola-Tallahassee|diecezji Pensacola-Tallahassee]]. Pracował głównie jako adwokat w diecezjalnym trybunale, był także m.in. pracownikiem kurialnego wydziału ds. powołań oraz przewodniczącym Rady Kapłańskiej<ref name="sala">{{Cytuj stronę| url= http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2016/08/23/0594/01330.html | tytuł= Rinuncia del Vescovo di Memphis (U.S.A.) e nomina del successore | opublikowany= vatican.va | data= 2016-08-23 | język=it | data dostępu= 2020-01-01}}</ref>.

18 maja 2004 [[poczet papieży|papież]] [[Jan Paweł II]] mianował go [[biskup pomocniczy|biskupem pomocniczym]] diecezji [[Archidiecezja Waszyngtońska|Waszyngtonu]] i [[biskup tytularny|biskupem tytularnym]] ''[[Rusibisir]]''<ref>{{Cytuj stronę| url= http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2004/05/18/0243/00790.html | tytuł= RINUNCIA DI AUSILIARE DI WASHINGTON (U.S.A.) E NOMINA DI NUOVO AUSILIARE | opublikowany= vatican.va | data= 2004-05-18 | język=it | data dostępu= 2020-01-01}}</ref>. [[Sakra|Sakry biskupiej]] udzielił mu 2 lipca 2004 kard. [[Theodore McCarrick]].

23 sierpnia 2016 papież [[Franciszek (papież)|Franciszek]] mianował go biskupem [[Diecezja Memphis|Memphis]]{{r|sala}}.

24 października 2018 papież Franciszek usunął go ze skutkiem natychmiastowym z funkcji biskupa Memphis<ref>{{Cytuj |tytuł = Pope Francis removes Bishop Holley as head of Memphis diocese |czasopismo = Catholic News Agency |data dostępu = 2018-10-24 |url = https://www.catholicnewsagency.com/news/pope-francis-removes-bishop-holley-as-head-of-memphis-diocese-34417 |język = en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{catholic-hierarchy |typ = biskup |id = bholley |tytuł = Martin Holley |data dostępu = 2023-06-27}}

{{Biskupi Memphis}}

{{SORTUJ:Holley, Martin}}
[[Kategoria:Amerykańscy biskupi katoliccy]]
[[Kategoria:Archidiecezja rzymskokatolicka Washington]]
[[Kategoria:Diecezja rzymskokatolicka Memphis]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1954]]

title: Martin Holley

Herb duchownego: His mercy endures

Kraj działania: Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia: 31 grudnia 1954 · Pensacola

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki

Sakra biskupia: 2 lipca 2004

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 2 lipca 2004

Konsekrator: Theodore McCarrick

Współkonsekratorzy: John Ricard · Leonard James Olivier

Barry Knestout: 29 grudnia 2008

Roy Edward Campbell: 21 kwietnia 2017


text:
# Imbituva
Imbituva – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Parana. Znajduje się w mezoregionie Sudeste Paranaense i mikroregionie Prudentópolis.

title: Imbituva

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Imbituva
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Imbituva
 |państwo                      = BR-PR
 |data założenia               = 1871
 |powierzchnia                 = 756,531<ref>[http://www.ibge.gov.br/home/geociencias/cartografia/default_territ_area.shtm territorial oficial]</ref>
 |wysokość                     = 968
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 28 759<ref>[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2010/tabelas_pdf/total_populacao_parana.pdf Censo Populacional 2010]</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 38,01
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 25°13′48″S 50°36′16″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.imbituva.pr.gov.br/
}}
'''Imbituva''' – miasto i gmina w [[Brazylia|Brazylii]], w stanie [[Parana (stan)|Parana]]. Znajduje się w [[Mezoregion Sudeste Paranaense|mezoregionie Sudeste Paranaense]] i [[Mikroregion Prudentópolis|mikroregionie Prudentópolis]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Parana]]

title: Imbituva

Państwo: Brazylia

Stan: Parana


text:
# Pablo Gabriel Torres
Pablo Gabriel Torres (ur. 10 marca 1984 w Avellanedzie) – argentyński piłkarz z obywatelstwem meksykańskim występujący na pozycji napastnika, obecnie zawodnik meksykańskiego Cruz Azul.

## Kariera klubowa
Torres pochodzi z miasta Avellaneda i jest wychowankiem akademii juniorskiej tamtejszego zespołu CA Independiente, w której rozpoczął treningi jako trzynastolatek. Razem z kategorią wiekową ze swojego rocznika czterokrotnie zdobywał juniorskie mistrzostwo Argentyny i kilkakrotnie był zapraszany na konsultacje reprezentacji młodzieżowej przez trenera Miguela Tojo. Do seniorskiej drużyny Independiente został włączony w wieku dziewiętnastu lat przez szkoleniowca Osvaldo Sosę i w argentyńskiej Primera División zadebiutował 13 grudnia 2003 w wygranym 1:0 spotkaniu z Nueva Chicago. Ogółem barwy Independiente reprezentował przez trzy lata, nie odnosząc jednak większych sukcesów i pełnił rolę głębokiego rezerwowego, sporadycznie pojawiając się na ligowych boiskach. W lipcu 2006 wyjechał do Meksyku, gdzie podpisał umowę z klubem Cruz Azul ze stołecznego miasta Meksyk – tam występował przez dwa i pół roku, jednak grał wyłącznie w drugoligowych rezerwach o nazwie Cruz Azul Hidalgo, będąc ich czołowym zawodnikiem. W barwach seniorskiej drużyny Cruz Azul zanotował dwa spotkania – w 2008 roku w rozgrywkach InterLigi.
Wiosną 2009 Torres został piłkarzem stołecznego urugwajskiego zespołu Racing Club de Montevideo, w którego barwach 17 maja 2009 w zremisowanej 1:1 konfrontacji z Tacuarembó strzelił swojego premierowego gola w urugwajskiej Primera División. Ogółem w Racingu występował przez pół roku z udanym skutkiem – miał niepodważalne miejsce w wyjściowym składzie, jego drużyna po raz pierwszy w historii zakwalifikowała się do Copa Libertadores, a on sam został wybrany najlepszym zawodnikiem turnieju kwalifikacyjnego do tych rozgrywek. Bezpośrednio po tym sukcesie odszedł z drużyny, przez rok pozostając bez klubu, po czym powrócił do Meksyku, przenosząc się do tamtejszego drugoligowca Atlante UTN z siedzibą w mieście Nezahualcóyotl. W ekipie tej, będącej rezerwami klubu Atlante FC, spędził sześć miesięcy, po czym został graczem innej ekipy z drugiej ligi meksykańskiej – Mérida FC. Po upływie kolejnego półrocza zasilił drugoligowy zespół Dorados de Sinaloa z miasta Culiacán, którego barwy również reprezentował przez sześć miesięcy i bez większych sukcesów.
W styczniu 2012 Torres przeszedł do kolejnego meksykańskiego drugoligowca – Tiburones Rojos de Veracruz, w którym spędził kolejne półtora roku, bezskutecznie walcząc o promocję do najwyższej klasy rozgrywkowej, jednak mimo to pozostawał najlepszym strzelcem drużyny i jednym z najskuteczniejszych graczy w lidze. W późniejszym czasie powrócił do drugoligowego Cruz Azul Hidalgo, gdzie występował przez następny rok, ani razu nie wpisując się jednak na listę strzelców, a w połowie 2014 roku otrzymał meksykańskie obywatelstwo w wyniku wieloletniego zamieszkiwania w tym kraju. Bezpośrednio po tym trener Luis Fernando Tena zdecydował się włączyć go do pierwszej drużyny Cruz Azul.
| Sezon     | Klub                        | Kraj      | Rozgrywki        | Mecze | Bramki |
| --------- | --------------------------- | --------- | ---------------- | ----- | ------ |
| 2003/2004 | CA Independiente            | Argentyna | Primera División | 1     | 0      |
| 2004/2005 | CA Independiente            | Argentyna | Primera División | 4     | 0      |
| 2005/2006 | CA Independiente            | Argentyna | Primera División | 0     | 0      |
| 2006/2007 | Cruz Azul Hidalgo           | Meksyk    | Ascenso MX       | 34    | 15     |
| 2007/2008 | Cruz Azul Hidalgo           | Meksyk    | Ascenso MX       | 25    | 5      |
| 2008/2009 | Cruz Azul Hidalgo           | Meksyk    | Ascenso MX       | 14    | 4      |
| 2008/2009 | Racing Club de Montevideo   | Urugwaj   | Primera División | 14    | 5      |
| 2010/2011 | Atlante UTN                 | Meksyk    | Ascenso MX       | 9     | 4      |
| 2010/2011 | Mérida FC                   | Meksyk    | Ascenso MX       | 16    | 5      |
| 2011/2012 | Dorados de Sinaloa          | Meksyk    | Ascenso MX       | 14    | 9      |
| 2011/2012 | Tiburones Rojos de Veracruz | Meksyk    | Ascenso MX       | 13    | 4      |
| 2012/2013 | Tiburones Rojos de Veracruz | Meksyk    | Ascenso MX       | 24    | 13     |
| 2013/2014 | Cruz Azul Hidalgo           | Meksyk    | Ascenso MX       | 5     | 0      |
| 2014/2015 | Cruz Azul                   | Meksyk    | Liga MX          |       |        |

title: Pablo Gabriel Torres

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Pablo Gabriel Torres
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 10 marca 1984
 |miejsce urodzenia       = [[Avellaneda (Buenos Aires)|Avellaneda]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 170 cm
 |pozycja                 = [[napastnik]]
 |klub                    = [[Cruz Azul]]
 |numer w klubie          = 20
 |kariera juniorska       =
! 1997–2003 ! [[CA Independiente|Independiente]]
 |kariera seniorska       =
! 2003–2006 ! [[CA Independiente|Independiente]]   !  5 !  0
! 2006–2008 ! [[Cruz Azul Hidalgo]]                           ! 73 ! 24
! 2009      ! [[Racing Club de Montevideo|Racing Montevideo]] ! 14 !  5
! 2010      ! [[Atlante UTN]]                                 !  9 !  4
! 2011      ! [[Venados FC|Mérida]]                           ! 16 !  5
! 2011      ! [[Dorados de Sinaloa|Dorados]]                  ! 14 !  9
! 2012–2013 ! [[Tiburones Rojos de Veracruz|Veracruz]]        ! 37 ! 17
! 2013–2014 ! [[Cruz Azul Hidalgo]]                           !  5 !  0
! 2014–     ! [[Cruz Azul]]                                   !  0 !  0
 |data seniorzy           = 1 lipca 2014
 |kariera reprezentacyjna =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Pablo Gabriel Torres''' (ur. 10 marca 1984 w [[Avellaneda (Buenos Aires)|Avellanedzie]]) – [[argentyna|argentyński]] piłkarz z obywatelstwem [[meksyk]]ańskim występujący na pozycji [[napastnik]]a, obecnie zawodnik meksykańskiego [[Cruz Azul]].

== Kariera klubowa ==
Torres pochodzi z miasta [[Avellaneda (Buenos Aires)|Avellaneda]] i jest wychowankiem akademii juniorskiej tamtejszego zespołu [[CA Independiente]], w której rozpoczął treningi jako trzynastolatek. Razem z kategorią wiekową ze swojego rocznika czterokrotnie zdobywał juniorskie mistrzostwo Argentyny i kilkakrotnie był zapraszany na konsultacje reprezentacji młodzieżowej przez trenera [[Miguel Tojo|Miguela Tojo]]. Do seniorskiej drużyny Independiente został włączony w wieku dziewiętnastu lat przez szkoleniowca [[Osvaldo Sosa|Osvaldo Sosę]] i w [[Primera División (Argentyna)|argentyńskiej Primera División]] zadebiutował 13 grudnia 2003 w wygranym 1:0 spotkaniu z [[Club Atlético Nueva Chicago|Nueva Chicago]]. Ogółem barwy Independiente reprezentował przez trzy lata, nie odnosząc jednak większych sukcesów i pełnił rolę głębokiego rezerwowego, sporadycznie pojawiając się na ligowych boiskach. W lipcu 2006 wyjechał do Meksyku, gdzie podpisał umowę z klubem [[Cruz Azul]] ze stołecznego [[Meksyk (miasto)|miasta Meksyk]] – tam występował przez dwa i pół roku, jednak grał wyłącznie w drugoligowych rezerwach o nazwie [[Cruz Azul Hidalgo]], będąc ich czołowym zawodnikiem. W barwach seniorskiej drużyny Cruz Azul zanotował dwa spotkania – w 2008 roku w rozgrywkach [[InterLiga 2008|InterLigi]].

Wiosną 2009 Torres został piłkarzem stołecznego urugwajskiego zespołu [[Racing Club de Montevideo]], w którego barwach 17 maja 2009 w zremisowanej 1:1 konfrontacji z [[Tacuarembó FC|Tacuarembó]] strzelił swojego premierowego gola w [[Primera División Uruguaya|urugwajskiej Primera División]]. Ogółem w Racingu występował przez pół roku z udanym skutkiem – miał niepodważalne miejsce w wyjściowym składzie, jego drużyna po raz pierwszy w historii zakwalifikowała się do [[Copa Libertadores 2009|Copa Libertadores]], a on sam został wybrany najlepszym zawodnikiem turnieju kwalifikacyjnego do tych rozgrywek. Bezpośrednio po tym sukcesie odszedł z drużyny, przez rok pozostając bez klubu, po czym powrócił do Meksyku, przenosząc się do tamtejszego drugoligowca [[Atlante UTN]] z siedzibą w mieście [[Nezahualcóyotl]]. W ekipie tej, będącej rezerwami klubu [[Atlante FC]], spędził sześć miesięcy, po czym został graczem innej ekipy z drugiej ligi meksykańskiej – [[Venados FC|Mérida FC]]. Po upływie kolejnego półrocza zasilił drugoligowy zespół [[Dorados de Sinaloa]] z miasta [[Culiacán]], którego barwy również reprezentował przez sześć miesięcy i bez większych sukcesów.

W styczniu 2012 Torres przeszedł do kolejnego meksykańskiego drugoligowca – [[Tiburones Rojos de Veracruz]], w którym spędził kolejne półtora roku, bezskutecznie walcząc o promocję do najwyższej klasy rozgrywkowej, jednak mimo to pozostawał najlepszym strzelcem drużyny i jednym z najskuteczniejszych graczy w lidze. W późniejszym czasie powrócił do drugoligowego [[Cruz Azul Hidalgo]], gdzie występował przez następny rok, ani razu nie wpisując się jednak na listę strzelców, a w połowie 2014 roku otrzymał meksykańskie obywatelstwo w wyniku wieloletniego zamieszkiwania w tym kraju. Bezpośrednio po tym trener [[Luis Fernando Tena]] zdecydował się włączyć go do pierwszej drużyny [[Cruz Azul]].

{| class="wikitable" style=font-size:90%
! Sezon
! Klub
! Kraj
! Rozgrywki
! Mecze
! Bramki
 |-
 | 2003/2004
 | [[CA Independiente]]
 | {{państwoL|ARG}}
 | [[Primera División (Argentyna)|Primera División]]
 | 1
 | 0
 |-
 | 2004/2005
 | [[CA Independiente]]
 | {{państwoL|ARG}}
 | [[Primera División (Argentyna)|Primera División]]
 | 4
 | 0
 |-
 | 2005/2006
 | [[CA Independiente]]
 | {{państwoL|ARG}}
 | [[Primera División (Argentyna)|Primera División]]
 | 0
 | 0
 |-
 | 2006/2007
 | [[Cruz Azul Hidalgo]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 34
 | 15
 |-
 | 2007/2008
 | [[Cruz Azul Hidalgo]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 25
 | 5
 |-
 | 2008/2009
 | [[Cruz Azul Hidalgo]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 14
 | 4
 |-
 | 2008/2009
 | [[Racing Club de Montevideo]]
 | {{państwoL|URY}}
 | [[Primera División Uruguaya|Primera División]]
 | 14
 | 5
 |-
 | 2010/2011
 | [[Atlante UTN]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 9
 | 4
 |-
 | 2010/2011
 | [[Venados FC|Mérida FC]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 16
 | 5
 |-
 | 2011/2012
 | [[Dorados de Sinaloa]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 14
 | 9
 |-
 | 2011/2012
 | [[Tiburones Rojos de Veracruz]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 13
 | 4
 |-
 | 2012/2013
 | [[Tiburones Rojos de Veracruz]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 24
 | 13
 |-
 | 2013/2014
 | [[Cruz Azul Hidalgo]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Ascenso MX]]
 | 5
 | 0
 |-
 | 2014/2015
 | [[Cruz Azul]]
 | {{państwoL|MEX}}
 | [[Liga MX]]
 |
 |
 |}

== Bibliografia ==
* {{transfermarkt|p|id=68122|nazwa=Pablo Torres|data dostępu=2020-11-24}}
* [http://www.mediotiempo.com/jugador/futbol/pablo-gabriel-torres Statystyki na MedioTiempo] {{lang|es}}

{{SORTUJ:Torres, Pablo Gabriel}}
[[Kategoria:Argentyńscy piłkarze]]
[[Kategoria:Meksykanie pochodzenia argentyńskiego]]
[[Kategoria:Piłkarze CA Independiente]]
[[Kategoria:Piłkarze Cruz Azul]]
[[Kategoria:Piłkarze Venados FC]]
[[Kategoria:Piłkarze Dorados de Sinaloa]]
[[Kategoria:Piłkarze Tiburones Rojos de Veracruz]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1984]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Avellanedzie (Buenos Aires)]]

title: · Pablo Gabriel Torres

Data i miejsce urodzenia: 10 marca 1984 · Avellaneda

Pozycja: napastnik

Klub: Cruz Azul

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

Independiente

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Independiente · 5 · (0)

Cruz Azul Hidalgo · 73 · (24)

Racing Montevideo · 14 · (5)

Atlante UTN · 9 · (4)

Mérida · 16 · (5)
Dorados · 14 · (9)

Veracruz · 37 · (17)

Cruz Azul Hidalgo · 5 · (0)

Cruz Azul · 0 · (0)


text:
# Hudson (Nowy Jork)
Hudson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Columbia.

title: Hudson (Nowy Jork)

wikitext:
{{inne znaczenia|miasta w stanie Nowy Jork|[[Hudson|inne znaczenia tej nazwy]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Hudson
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Town
 |zdjęcie                      = Warren Street west view, Hudson, NY.jpg
 |opis zdjęcia                 = Główna ulica Hudson
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Hudson
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Nowy Jork}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Columbia (Nowy Jork)|Columbia]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 36-35969
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 0953386
 |powierzchnia                 = 6,0
 |wysokość                     = 24
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 6 713<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko =  | imię =  | tytuł = American FactFinder - Community Facts | url = http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | opublikowany =  | data =  | data dostępu = 2013-12-30 | archiwum = http://webarchive.loc.gov/all/20150118032557/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | zarchiwizowano = 2015-01-18 }}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 1 339,0
 |numer kierunkowy             = 518
 |kod pocztowy                 = 12534
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-05:00]]
[[UTC-04:00]]
 |kod mapy                     = US-NY
 |współrzędne                  = 42°15′0″N 73°47′23″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.cityofhudson.org/
}}
'''Hudson''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]], w hrabstwie [[Hrabstwo Columbia (Nowy Jork)|Columbia]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Nowy Jork]]

title: Hudson

Stan: Nowy Jork

Hrabstwo: Columbia

Powierzchnia: 6,0 km²


text:
# Widzialny Wszechświat
Widzialny (obserwowalny) Wszechświat – obszar Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z Ziemi w chwili obecnej. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku Wielkiego Wybuchu.
Przyjmując jednorodność i izotropowość Wszechświata, jego widzialny obszar można określić jako sferę, w której środku znajduje się obserwator. Prowadzi to do wniosku, że każde położenie we Wszechświecie posiada własny Widzialny Wszechświat.

## Rozmiar
Współrzędne współporuszające się z Ziemi do granic widocznego Wszechświata wynoszą około 14 miliardów parseków (4,6 ×1010 lat świetlnych) w każdym kierunku, co daje średnicę obserwowalnego Wszechświata równą około 92 miliardy lat świetlnych, czyli 8,8 ×1026 metrów (880 jottametrów). Należy zwrócić uwagę, że powyższe wielkości określają maksymalną odległość, dla jakiej zdarzenia mogą być obserwowane w chwili obecnej, czyli jednocześnie wyznaczają granice horyzontu cząstek, wewnątrz którego cząstki są w kontakcie przyczynowo-skutkowym.
Szacuje się, że widzialny Wszechświat zawiera 300 tryliardów gwiazd (3 ×1023) składających się na 350 miliardów dużych galaktyk oraz 3,5 biliona galaktyk karłowatych. Te wszystkie galaktyki tworzą 25 miliardów grup galaktyk zawartych w 10 milionach supergromad galaktyk.
Paul Dirac zauważył zależności, związane z rzędem wielkości 1039, który pojawia się dla stosunków pewnych wielkości fizycznych:
- rząd wielkości stosunku natężenia pola elektrycznego do grawitacyjnego (na przykład w oddziaływaniu między elektronem i protonem) sięga 1039
- rząd wielkości stosunku promienia obserwowalnego Wszechświata do promienia protonu wynosi 1039
- rząd wielkości liczby atomów w obserwowalnym Wszechświecie jest równy około 10(2×39)

### Inne odległości
Z prawa Hubble’a wynika, że prędkość ucieczki galaktyk {\displaystyle v} jest proporcjonalna do odległości między nimi {\displaystyle r,} a stałą proporcjonalności jest stała Hubble’a {\displaystyle H_{0}{:}}
{\displaystyle v=H_{0}r}
Ponieważ dla widzialnego Wszechświata {\displaystyle v} nie może przekroczyć prędkości światła w próżni {\displaystyle c,} stąd ze wzoru:
{\displaystyle r=c/H_{0}}
otrzymuje się wartość {\displaystyle r} równą ok. 1,3 ×1010 lat świetlnych, co jest największą występującą w obserwowalnym Wszechświecie odległością dwóch punktów. Odnosząc to do sfery, wielkość ta określa odległość obserwatora od jego antypody.

title: Widzialny Wszechświat

wikitext:
'''Widzialny '''('''obserwowalny''') '''Wszechświat''' – obszar [[Wszechświat]]a, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z [[Ziemia|Ziemi]] w chwili obecnej. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku [[Wielki Wybuch|Wielkiego Wybuchu]].

Przyjmując [[Zasada kosmologiczna|jednorodność i izotropowość]] Wszechświata, jego widzialny obszar można określić jako [[Sfera|sferę]], w której środku znajduje się obserwator. Prowadzi to do wniosku, że każde położenie we Wszechświecie posiada własny Widzialny Wszechświat.

== Rozmiar ==
[[Plik:Observable Universe with Measurements 01.png|mały|upright=1.15|Wizualizacja 92 miliardów lat świetlnych – trójwymiarowy Widzialny Wszechświat. Kropki reprezentują skupiska supergromad, Supergromada w Pannie (zawierająca Drogę Mleczną) znajduje się w centrum, ale jest za mała, aby być widoczną w tej skali.]]
[[Współrzędne współporuszające się]] z Ziemi do granic widocznego Wszechświata wynoszą około 14 miliardów [[parsek]]ów (4,6 {{e|10}} [[rok świetlny|lat świetlnych]]) w każdym kierunku, co daje średnicę obserwowalnego Wszechświata równą około '''92 miliardy lat świetlnych''', czyli 8,8 {{e|26}} metrów{{r|MABB}} (880 [[jotta]]metrów). Należy zwrócić uwagę, że powyższe wielkości określają maksymalną odległość, dla jakiej zdarzenia mogą być obserwowane ''w chwili obecnej'', czyli jednocześnie wyznaczają granice [[horyzont cząstek|horyzontu cząstek]], wewnątrz którego cząstki są w kontakcie przyczynowo-skutkowym{{r|Bolejko}}.

Szacuje się, że widzialny Wszechświat zawiera 300 tryliardów [[gwiazda|gwiazd]] (3 {{e|23}})<ref>{{Cytuj|autor=Dan Vergano|tytuł=Universe holds billions more stars than previously thought - USATODAY.com|data=12/1/2010|data dostępu=2016-08-28|opublikowany=usatoday30.usatoday.com|url=http://usatoday30.usatoday.com/tech/science/space/2010-12-01-dwarf-stars_N.htm}}</ref> składających się na 350 miliardów dużych [[galaktyka|galaktyk]] oraz 3,5 biliona [[galaktyka karłowata|galaktyk karłowatych]]. Te wszystkie galaktyki tworzą 25 miliardów [[grupa galaktyk|grup galaktyk]] zawartych w 10 milionach [[supergromada|supergromad galaktyk]]{{r|astrowww}}.

[[Paul Dirac]] zauważył zależności, związane z [[rząd wielkości|rzędem wielkości]] 1039, który pojawia się dla stosunków pewnych [[wielkość fizyczna|wielkości fizycznych]]{{r|Heller}}:

* rząd wielkości stosunku natężenia [[pole elektryczne|pola elektrycznego]] do [[pole grawitacyjne|grawitacyjnego]] (na przykład w oddziaływaniu między [[elektron]]em i [[proton]]em) sięga 1039
* rząd wielkości stosunku promienia obserwowalnego Wszechświata do promienia protonu wynosi 1039
* rząd wielkości liczby [[atom]]ów w obserwowalnym Wszechświecie jest równy około 10(2×39)

=== Inne odległości ===
Z [[Prawo Hubble’a-Lemaître’a|prawa Hubble’a]] wynika, że prędkość ucieczki galaktyk <math>v</math> jest proporcjonalna do odległości między nimi <math>r,</math> a stałą proporcjonalności jest stała Hubble’a <math>H_0{:}</math>
:: <math>v=H_0 r</math>

Ponieważ dla widzialnego Wszechświata <math>v</math> nie może przekroczyć [[Prędkość światła|prędkości światła]] w próżni <math>c,</math> stąd ze wzoru:
:: <math>r=c/H_0</math>

otrzymuje się wartość <math>r</math> równą ok. 1,3 {{e|10}} [[rok świetlny|lat świetlnych]], co jest największą występującą w obserwowalnym Wszechświecie odległością dwóch punktów{{r|Massalski}}. Odnosząc to do sfery, wielkość ta określa odległość obserwatora od jego [[antypody]].

{{Duża grafika|Earth's Location in the Universe (JPEG).jpg|2000px|Lokalizacja Ziemi w Widzialnym Wszechświecie. ([[:Plik:Earth's Location in the Universe SMALLER (JPEG).jpg|Kliknij, aby zobaczyć wersję alternatywną]].)}}

== Zobacz też ==
* [[objętość Hubble’a]]
* [[horyzont cząstek]]
* [[Wszechświat]]
* [[Wieloświat]]
* [[Wielki Wybuch]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="MABB">{{Cytuj pismo |nazwisko = Lineweaver |imię = Charles H. |nazwisko2 = Davis |imię2 = Tamara M. |tytuł = Misconceptions about the Big Bang |url = http://www.mso.anu.edu.au/~charley/papers/LineweaverDavisSciAm.pdf|czasopismo = Scientific American |strony = 36–45 |język = en |data = marzec 2005}}</ref>
* <ref name="Massalski">{{cytuj książkę |nazwisko = Massalski| imię = Jerzy Michał| autor link = |tytuł = Cząstki, plazma, Wszechświat| wydawca = Wydawnictwo AGH| miejsce = Kraków| rok =1991 |strony = 362| isbn = 0239-6114}}</ref>
* <ref name="Bolejko">{{cytuj pismo |nazwisko = Bolejko |imię = Krzysztof |tytuł = Wewnątrz horyzontu|url = http://urania.pta.edu.pl/node/236|czasopismo = [[Urania (czasopismo)|Urania]]|wolumin = 6/2009|wydanie = |strony = |data = |issn = |archiwum = http://web.archive.org/web/20130406173130/http://urania.pta.edu.pl/node/236}}</ref>
* <ref name="astrowww">{{cytuj stronę| url = http://wszechswiat.astrowww.pl/universe.html| tytuł = Wszechświat w odległości 14 miliardów lat świetlnych| autor = Richard Powell| opublikowany = Atlas Wszechświata| data = 2000-08-01| język = pl| archiwum = https://web.archive.org/web/20120511232445/http://wszechswiat.astrowww.pl/universe.html| zarchiwizowano = 2012-05-11| data dostępu = 2012-03-18}}</ref>
* <ref name="Heller">{{cytuj książkę |nazwisko =Heller |imię =Michał |autor link = Michał Heller |tytuł = Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata| wydawca = [[Prószyński i S-ka]]| miejsce = |rok =2002 |strony = |isbn =}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę |url = http://wszechswiat.astrowww.pl/ |tytuł = Atlas Wszechświata |nazwisko = Powell |imię = Richard |archiwum = https://web.archive.org/web/20141014090628/http://wszechswiat.astrowww.pl/ |zarchiwizowano = 2014-10-14 |data dostępu = 2015-10-03 }}

{{Lokalizacja Ziemi}}
{{Kosmologia fizyczna}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kosmologia fizyczna]]
[[Kategoria:Wszechświat]]


text:
# Saint Louis
Saint Louis (także St. Louis) – miasto w środkowej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Missouri, leżące na zachodnim brzegu rzeki Missouri. Według danych z 2021 roku liczy 293,3 tys. mieszkańców. Obszar metropolitalny obejmuje 2,8 mln mieszkańców.
W 2020 roku St. Louis znalazło się na drugim miejscu w rankingu najbardziej niebezpiecznych miast w Stanach Zjednoczonych. W 2019 roku w tym mieście zamordowano 194 osoby.

## Dane ogólne
Centrum handlowo-bankowe i przemysłowe, środkowej części USA. Cztery uniwersytety, orkiestra
symfoniczna założona w 1880 r., muzea; faktoria handlowa założona w 1764 r. przez francuskich kupców z Nowego Orleanu. Kościoły i domy z I połowy XIX w.;
neoklasycystyczny Old Court House. W 1904 r. w St. Louis odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie. Do II wojny światowej St. Louis było piątym pod względem wielkości miastem Stanów Zjednoczonych. Obok Baltimore, St. Louis jest drugim niezależnym miastem w USA. Oddzielenie miasta od gminy nastąpiło pod koniec XVIII w. i spowodowało przenoszenie się białych mieszkańców na przedmieścia.
Główne atrakcje turystyczne to Gateway Arch, Forest Park, ogród zoologiczny, Centrum Nauki i Muzeum Sztuki.

## Demografia

### Ludność
Według danych z 2019 roku 46,8% mieszkańców identyfikowało się jako biali (44,5% nie licząc Latynosów), 45,2% jako czarni lub Afroamerykanie, 3,4% miało pochodzenie azjatyckie, 2,9% było rasy mieszanej i 0,37% to rdzenni Amerykanie. Latynosi stanowili 4,2% ludności miasta.
Poza osobami pochodzenia afroamerykańskiego do największych grup należą osoby pochodzenia niemieckiego (14,4%), irlandzkiego (9,5%), angielskiego (4,8%), afrykańskiego lub arabskiego (4,4%), włoskiego (4,0%), „amerykańskiego” (3,7%), meksykańskiego (2,7%) i francuskiego (2,5%).

### Religia
W 2010 roku największymi grupami religijnymi w aglomeracji St. Louis były:
- Kościół katolicki – 555 744 członków w 258 kościołach
- Południowa Konwencja Baptystów – 171 701 członków w 378 zborach
- lokalne bezdenominacyjne zbory ewangelikalne – 107 531 członków w 304 zborach
- Kościół Luterański Synodu Missouri – 97 959 członków w 154 kościołach
- Zjednoczony Kościół Metodystyczny – 73 651 członków w 183 kościołach
- Kościoły zielonoświątkowe i uświęceniowe – ponad 50 tys. członków w 396 zborach

## Przemysł
Zakłady taboru kolejowego i przemysłu samochodowego, farmaceutycznego, petrochemicznego i hutniczego; fabryka Boeinga, GM i browar Budweisera (największy na świecie). Siedziba główna Emerson Electric Co., jednego z czołowych na świecie producentów automatyki przemysłowej.

## Transport
Wielki węzeł komunikacyjny (w tym dróg wodnych); port rzeczny i międzynarodowy port lotniczy.
Istotną historyczną przeprawą przez rzekę jest Most Eads.

## Uczelnie
- Saint Louis University(inne języki) (1818)
- Washington University in St. Louis (1853)
- Uniwersytet Nauk o Zdrowiu i Farmacji (1864)
- University of Missouri–St. Louis(inne języki) (1963)
- Lindenwood University w St. Charles (1827)
- Harris–Stowe State University (1857)
- Maryville University of St. Louis (1872)
- Webster University (1915)
- Fontbonne University (1923)
- St. Louis Community College (1962)

## Drużyny sportowe
- St. Louis Cardinals – drużyna baseballowa
- St. Louis Blues – drużyna hokeja na lodzie

## Polonia
W Saint Louis znajduje się polonijna polskokatolicka parafia pw. Świętego Stanisława Kostki. W 2009 r. została ona wyłączona z Archidiecezji St. Louis, wskutek konfliktu o majątek parafii.
Aktualnie jedyną polonijną parafią rzymskokatolicką (uznającą zwierzchnictwo papieża) jest parafia św. Agaty znajdująca się przy 9th. Street.

## Osoby pochodzące z St. Louis
- Akon – raper
- Josephine Baker – tancerka
- Chuck Berry – piosenkarz, pionier rock and rolla
- William S. Burroughs – pisarz
- Miles Davis – trębacz jazzowy
- Jack Dorsey – programista
- Jonathan Daniel Hamm – aktor
- Karlie Kloss – modelka
- Taylor Momsen – wokalistka
- Nelly – raper
- Lennie Niehaus – saksofonista jazzowy, kompozytor filmowy
- Randall Keith Orton – wrestler
- Ann Wagner – polityk
- Jayson Tatum – koszykarz

## Miasta partnerskie
- Bolonia (Włochy)
- Bogor (Indonezja)
- Galway (Irlandia)
- Georgetown (Gujana)
- Lyon (Francja)
- Nankin (Chiny)
- Saint Louis (Senegal)
- Samara (Rosja)
- San Luis Potosí (Meksyk)
- Stuttgart (Niemcy)
- Suwa (Japonia)
- Szczecin (Polska)

title: Saint Louis

wikitext:
{{Inne znaczenia|miasta w stanie Missouri}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Saint Louis
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = StLouisMontage.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Seal of St. Louis, Missouri.svg
 |flaga                        = Flag of St. Louis, Missouri.svg{{!}}border
 |dopełniacz nazwy             = Saint Louis
 |państwo                      = US-MO
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Tishaura Jones
 |powierzchnia                 = 170,9
 |wysokość                     = 142
 |rok                          = 2020
 |liczba ludności              = 301 578
 |gęstość zaludnienia          = 1880
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 38°37′39″N 90°11′56″W
 |commons                      = Category:St. Louis, Missouri
 |www                          = https://www.stlouis-mo.gov/
}}
'''Saint Louis''' (także '''St. Louis''') – miasto w środkowej części [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]], w stanie [[Missouri (stan)|Missouri]], leżące na zachodnim brzegu rzeki [[Missouri (rzeka)|Missouri]]. Według danych z 2021 roku liczy 293,3 tys. mieszkańców<ref>{{Cytuj |tytuł = U.S. Census Bureau QuickFacts: St. Louis city, Missouri |data dostępu = 2023-02-21 |opublikowany = www.census.gov |url = https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/stlouiscitymissouri/RTN131217 |język = en}}</ref>. [[Obszar metropolitalny]] obejmuje 2,8 mln mieszkańców<ref>{{Cytuj |tytuł = Census profile: St. Louis, MO-IL Metro Area |data dostępu = 2023-02-21 |opublikowany = Census Reporter |url = http://censusreporter.org/profiles/31000US41180-st-louis-mo-il-metro-area/ |język = en}}</ref>.
[[Plik:St Louis Gateway Arch.jpg|thumb|left|[[Gateway Arch]] to pomnik zaprojektowany, aby upamiętnić historyczną rolę miasta jako „bramy na Zachód” w XIX wieku<ref>{{Encyklopedia Britannica |id = list/st-louis-10-claims-to-fame |tytuł = St. Louis: 10 Claims to Fame |data dostępu = 2021-05-27}}</ref>.]]
W 2020 roku St. Louis znalazło się na drugim miejscu w rankingu najbardziej niebezpiecznych miast w Stanach Zjednoczonych. W 2019 roku w tym mieście zamordowano 194 osoby<ref>{{Cytuj |tytuł = The most dangerous cities in America, ranked |data dostępu = 2021-05-27 |opublikowany = www.cbsnews.com |url = https://www.cbsnews.com/pictures/the-most-dangerous-cities-in-america/ |język = en}}</ref>.
[[Plik:Hedge Maze, St Louis Botanical Gardens (St Louis, Missouri - June 2003).jpg|thumb|left|St. Louis, Missouri Botanical Garden, USA]]

== Dane ogólne ==
Centrum handlowo-bankowe i przemysłowe, środkowej części USA. Cztery uniwersytety, orkiestra
symfoniczna założona w [[1880]] r., muzea; faktoria handlowa założona w [[1764]] r. przez francuskich kupców z [[Nowy Orlean|Nowego Orleanu]]. Kościoły i domy z I połowy [[XIX wiek|XIX]] w.;
neoklasycystyczny Old Court House. W [[1904]] r. w St. Louis odbyły się [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1904|Letnie Igrzyska Olimpijskie]]. Do [[II wojna światowa|II wojny światowej]] St. Louis było piątym pod względem wielkości miastem Stanów Zjednoczonych. Obok [[Baltimore]], St. Louis jest drugim niezależnym miastem w USA. Oddzielenie miasta od gminy nastąpiło pod koniec XVIII w. i spowodowało przenoszenie się białych mieszkańców na przedmieścia.
Główne atrakcje turystyczne to [[Gateway Arch]], Forest Park, [[ogród zoologiczny]], Centrum Nauki i Muzeum Sztuki.

== Demografia ==
[[Plik:Slu northeast quarter.jpg|thumb|Północno-wschodnia dzielnica Saint Louis University.]]
[[Plik:Cathedral Basilica of Saint Louis (St. Louis, MO) - exterior, quarter view 2.jpg|thumb|Rzymskokatolicka [[Bazylika katedralna Saint Louis]].]]
<timeline>
ImageSize = width:520 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:870000
ScaleMajor = unit:year increment:50000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1850 from:0 till:77860
 bar:1870 from:0 till:310864
 bar:1890 from:0 till:451770
 bar:1910 from:0 till:687029
 bar:1930 from:0 till:821960
 bar:1950 color:cobar2 from:0 till:856796
 bar:1960 color:red from:0 till:750026
 bar:1970 color:red from:0 till:622236
 bar:1980 color:red from:0 till:452801
 bar:1990 color:red from:0 till:396685
 bar:2000 color:red from:0 till:348189
 bar:2010 color:red from:0 till:319294
 bar:2020 color:red from:0 till:301578
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1850 at: 77860 text: 77.860 shift:(-14,5)
 bar:1870 at: 310864 text: 310.864 shift:(-14,5)
 bar:1890 at: 451770 text: 451.770 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 687029 text: 687.029 shift:(-14,5)
 bar:1930 at: 821960 text: 821.960 shift:(-14,5)
 bar:1950 at: 856796 text: 856.796 shift:(-14,5)
 bar:1960 at: 750026 text: 750.026 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 622236 text: 622.236 shift:(-14,5)
 bar:1980 at: 452801 text: 452.801 shift:(-14,5)
 bar:1990 at: 396685 text: 396.685 shift:(-14,5)
 bar:2000 at: 348189 text: 348.189 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 319294 text: 319.294 shift:(-14,5)
 bar:2020 at: 301578 text: 301.578 shift:(-14,5)
</timeline>

=== Ludność ===
Według danych z 2019 roku 46,8% mieszkańców identyfikowało się jako [[Biała odmiana człowieka|biali]] (44,5% nie licząc [[Latynosi|Latynosów]]), 45,2% jako [[Czarna odmiana człowieka|czarni]] lub [[Afroamerykanie]], 3,4% miało pochodzenie [[Żółta odmiana człowieka|azjatyckie]], 2,9% było rasy mieszanej i 0,37% to [[Indianie|rdzenni Amerykanie]]. Latynosi stanowili 4,2% ludności miasta<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = 2019: ACS 1-Year Estimates Data Profiles (DP05) |data dostępu = 2021-05-28 |opublikowany = data.census.gov |url = https://data.census.gov/cedsci/table?q=DP05&g=1600000US2965000&tid=ACSDP1Y2019.DP05&hidePreview=true}}</ref>.

Poza osobami pochodzenia afroamerykańskiego do największych grup należą osoby pochodzenia [[Niemcy (naród)|niemieckiego]] (14,4%), [[Irlandczycy|irlandzkiego]] (9,5%), [[Anglicy|angielskiego]] (4,8%), afrykańskiego lub [[Arabowie|arabskiego]] (4,4%), [[Włosi|włoskiego]] (4,0%), „amerykańskiego” (3,7%), [[Meksykanie|meksykańskiego]] (2,7%) i [[Francuzi|francuskiego]] (2,5%)<ref>{{Cytuj |tytuł = 2019: ACS 1-Year Estimates Data Profiles (DP02) |data dostępu = 2021-05-28 |opublikowany = data.census.gov |url = https://data.census.gov/cedsci/table?q=DP02&g=1600000US2965000&tid=ACSDP1Y2019.DP02&hidePreview=true}}</ref>.

=== Religia ===
W 2010 roku największymi grupami religijnymi w aglomeracji St. Louis były<ref>{{Cytuj |tytuł = St. Louis, MO-IL, Metropolitan Statistical Area – Religious Traditions, 2010 |data dostępu = 2021-05-28 |opublikowany = www.thearda.com |url = https://www.thearda.com/rcms2010/rcms2010A.asp?U=41180&T=metro&Y=2010&S=adh}}</ref>:
* [[Kościół katolicki]] – 555 744 członków w 258 kościołach
* [[Południowa Konwencja Baptystów]] – 171 701 członków w 378 zborach
* lokalne bezdenominacyjne zbory [[ewangelikalizm|ewangelikalne]] – 107 531 członków w 304 zborach
* [[Kościół Luterański Synodu Missouri]] – 97 959 członków w 154 kościołach
* [[Zjednoczony Kościół Metodystyczny]] – 73 651 członków w 183 kościołach
* [[pentekostalizm|Kościoły zielonoświątkowe]] i [[ruch uświęceniowy|uświęceniowe]] – ponad 50 tys. członków w 396 zborach

== Przemysł ==
Zakłady taboru kolejowego i przemysłu samochodowego, farmaceutycznego, petrochemicznego i hutniczego; fabryka [[Boeing]]a, [[General Motors|GM]] i [[browar]] [[Budweiser (Anheuser-Busch)|Budweisera]] (największy na świecie). Siedziba główna Emerson Electric Co., jednego z czołowych na świecie producentów automatyki przemysłowej.

== Transport ==
Wielki węzeł komunikacyjny (w tym dróg wodnych); port rzeczny i międzynarodowy port lotniczy.

Istotną historyczną przeprawą przez rzekę jest [[Most Eads]].

== Uczelnie ==
* {{link-interwiki |Saint Louis University |Q=Q734774}} (1818)
* [[Washington University in St. Louis]] (1853)
* Uniwersytet Nauk o Zdrowiu i Farmacji (1864)
* {{link-interwiki |University of Missouri–St. Louis |Q=Q625103}} (1963)
* Lindenwood University w St. Charles (1827)
* Harris–Stowe State University (1857)
* Maryville University of St. Louis (1872)
* Webster University (1915)
* Fontbonne University (1923)
* St. Louis Community College (1962)

== Drużyny sportowe ==
* [[St. Louis Cardinals]] – drużyna baseballowa
* [[St. Louis Blues]] – drużyna hokeja na lodzie

== Polonia ==
{{Dopracować|sekcja|źródła=2011-09}}
W Saint Louis znajduje się polonijna polskokatolicka [[Parafia św. Stanisława Kostki w Saint Louis|parafia pw. Świętego Stanisława Kostki]]. W 2009 r. została ona [[ekskomunika|wyłączona z Archidiecezji St. Louis, wskutek konfliktu o majątek parafii.]]

Aktualnie jedyną polonijną parafią rzymskokatolicką (uznającą zwierzchnictwo [[papież]]a) jest [[Parafia św. Agaty w St. Louis|parafia św. Agaty]] znajdująca się przy 9th. Street.

== Osoby pochodzące z St. Louis ==
* [[Akon]] – raper
* [[Josephine Baker]] – tancerka
* [[Chuck Berry]] – piosenkarz, pionier rock and rolla
* [[William S. Burroughs]] – pisarz
* [[Miles Davis]] – trębacz jazzowy
* [[Jack Dorsey]] – programista
* [[Jon Hamm|Jonathan Daniel Hamm]] – aktor
* [[Karlie Kloss]] – modelka
* [[Taylor Momsen]] – wokalistka
* [[Nelly (raper)|Nelly]] – raper
* [[Lennie Niehaus]] – saksofonista jazzowy, kompozytor filmowy
* [[Randy Orton|Randall Keith Orton]] – wrestler
* [[Ann Wagner]] – polityk
* [[Jayson Tatum]] – koszykarz

== Zobacz też ==
* [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1904]]

== Miasta partnerskie ==
{{Układ wielokolumnowy |szerokość=16em <!-- od 8 do 16 --> |liczba=3 |
* {{flaga|ITA}} [[Bolonia]] ([[Włochy]])
* {{flaga|IDN}} [[Bogor]] ([[Indonezja]])
* {{flaga|IRL}} [[Galway]] ([[Irlandia]])
* {{flaga|GUY}} [[Georgetown]] ([[Gujana]])
* {{flaga|FRA}} [[Lyon]] ([[Francja]])
* {{flaga|CHN}} [[Nankin]] ([[Chińska Republika Ludowa|Chiny]])
* {{flaga|SEN}} [[Saint-Louis (Senegal)|Saint Louis]] ([[Senegal]])
* {{flaga|RUS}} [[Samara]] ([[Rosja]])
* {{flaga|MEX}} [[San Luis Potosí (miasto)|San Luis Potosí]] ([[Meksyk]])
* {{flaga|DEU}} [[Stuttgart]] ([[Niemcy]])
* {{flaga|JPN}} [[Suwa (miasto)|Suwa]] ([[Japonia]])
* {{flaga|POL}} [[Szczecin]] ([[Polska]])
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.stlouis-mo.gov/ Miasto Saint Louis] {{lang|en}}
* [http://www.explorestlouis.com/ Portal Saint Louis] {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Saint Louis|*]]
[[Kategoria:Miejscowości olimpijskie, gospodarze igrzysk letnich]]
[[Kategoria:Miasta w stanie Missouri]]

title: Saint Louis

Herb: Flaga

Stan: Missouri

Burmistrz: Tishaura Jones