text:
# Wyżyna Olkuska
Wyżyna Olkuska (341.32) – część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, leżąca pomiędzy obniżeniem Białej Przemszy i Szreniawy w Bramie Wolbromskiej na północy a Rowem Krzeszowickim na południu. Wschodnią granicę stanowi dolina Dłubni, natomiast zachodnia przebiega nieregularnie kuestą między Olkuszem i Trzebinią.

## Podział i nazewnictwo
Ma powierzchnię około 820 km². W niektórych publikacjach nazywana jest Wyżyną Krakowską i stąd pochodzi nazwa jednostki wyższego rzędu – Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Jednak w oficjalnym nazewnictwie w 1991 r. przyjęto nazwę Wyżyna Olkuska.
Zdzisław Czeppe podzielił Wyżynę Olkuską na 3 mikroregiony: Grzędy Olkuskie, Płaskowyż Sułoszowej i Skały, Doliny Podkrakowskie. Według J. Kondrackiego niektóre z tych nazw są niezbyt udane i proponuje on w swojej klasyfikacji dziesiętnej podział na następujące mikroregiony:
- Wzgórza Rabsztyńskie (341.321),
- Płaskowyż Sułoszowski (341.322),
- Wyżyna Ojcowska (341.323)[1].

## Geologia i geomorfologia
Wyżyna znajduje się na wysokości 250–512,8 m n.p.m. Najwyższym wzniesieniem jest ostaniec o nazwie Skałka (Grodzisko, 512,8 m) na terenie Jerzmanowic, ponad górną częścią Doliny Będkowskiej. Jest to drugie pod względem wysokości wzniesienie na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Większa część obszaru Wyżyny Olkuskiej znajduje się na wysokości około 400 m, a różnice wysokości w stosunku do doliny Wisły pod Krakowem i do Rowu Krzeszowickiego nie przekraczają 200 m.
Wyżyna zbudowana jest z wapieni jurajskich ze znacznie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Powierzchnia jest lekko falista i pokryta znaczną warstwą lessów z licznymi ostańcami szczególnie w północnej części. Z form krasowych występują na niej liczne jaskinie i schroniska, a także mogoty, wywierzyska, doliny krasowe – wąwozy i jary, których dnem płyną potoki, a wejścia do nich stanowią szczególnie ukształtowane bramy np. Brama Bolechowicka. Najbardziej znana to Dolina Prądnika na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Krasowość Wyżyny Olkuskiej objawia się także brakiem wód powierzchniowych i zaleganiem wód w podziemnych szczelinach skał, co w szczególnym nasileniu występuje na Płaskowyżu Sułoszowskim.
Na Wzgórzach Rabsztyńskich kuesta jest pofragmentowana, suche doliny rozcinają płaskowyż, wskutek czego wyodrębniają się wzgórza. Płaskowyż Sułoszowski jest falisty, o nachyleniu stoków nie przekraczającym 9%, a na wierzchowinach 2%. Podłoże wapienne pokryte jest tutaj lessem o miąższości do 10 m.
Południowa część Wyżyny Olkuskiej pocięta jest przez doliny potoków na dolinki o przebiegu południkowym, stromych zboczach z licznymi wapiennymi ostańcami. Dolina Prądnika znajduje się po północnej stronie drogi Kraków-Olkusz (DK 94), pozostałe po południowej stronie tej drogi. W kolejności od zachodu na wschód są to: Dolina Miękini, Dolina Eliaszówki, Dolina Racławki, Dolina Szklarki, Dolina Będkowska, Dolina Kobylańska, Dolina Bolechowicka, Dolina Kluczwody:

## Przyroda
Na najcenniejszych przyrodniczo obszarach Doliny Prądnika już w 1956 r. utworzono Ojcowski Park Narodowy. Mimo niewielkiej powierzchni ma jednak bardzo zróżnicowaną szatę roślinną. Rosną w nim lasy liściaste z grabami, dębami i lipami. Występują tu również reliktowe lasy górskie (las jaworowy – Ojców i buczyna karpacka), w dolinach potoków pozostałości łęgów i łąki. na skałach murawy naskalne. W wapiennych skałach Doliny Prądnika występują liczne skały o fantastycznych kształtach, m.in. Maczuga Herkulesa, Pochylce, Igła Deotymy, Brama Krakowska. Duża liczba jaskiń i schronisk powoduje, że bogata jest fauna nietoperzy. Stąd też nietoperz stał się symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego. Zagrożeniem dla przyrody OPN są zachodnie wiatry przywiewające z pobliskiego Górnego Śląska zanieczyszczenia przemysłowe. Na dolinach Podkrakowskich utworzono Park Krajobrazowy Dolinki Krakowskie, nad górną częścią Dłubni Dłubniański Park Krajobrazowy. Jest wiele rezerwatów przyrody: „Eliaszówki”, „Dolina Kluczwody”, „Dolina Racławki”, „Dolina Szklarki”, „Michałowiec”, „Wąwóz Bolechowicki”.

## Gospodarka i turystyka
Na obszarze Wyżyny Olkuskiej są 3 miasta: Olkusz, Wolbrom i Skała. Olkusz to średniowieczne miasto górnicze, w którym wydobywano i przetapiano rudy srebra i ołowiu i istniała mennica. Obecnie wydobywa się tutaj rudy cynku znajdujące się w dolomitach z górnego triasu. We wsi Klucze istnieje cementownia i fabryka papieru. W niektórych miejscowościach działają kamieniołomy wydobywające wapienie.
Coraz większe znaczenie odgrywa turystyka. Bogata jest sieć szlaków turystyki pieszej i rowerowej, powstają szlaki turystyki konnej i narciarskiej. Przez tereny wyżyny biegną dwa główne szlaki: Szlak Orlich Gniazd i Szlak Warowni Jurajskich, oraz wiele innych. Zaplecze turystyczne dobrze rozwinięte. Ruch turystyczny skupia się głównie w Dolinie Prądnika i Dolinach Krakowskich. Zwiedzane są m.in. Zamek w Pieskowej Skale oraz ruiny Zamku w Rabsztynie i Zamku w Ojcowie. Turystycznie udostępniono 4 jaskinie: Jaskinia Ciemna, Jaskinia Łokietka, Jaskinia Nietoperzowa i Jaskinia Wierzchowska Górna. Liczne skały, zwłaszcza w Dolinach Podkrakowskich są obiektem wspinaczki skalnej.

title: Wyżyna Olkuska

wikitext:
{{Region infobox
 |nazwa        = Wyżyna Olkuska
 |obrazek      = Brama Bolechowicka a1.jpg
 |opis obrazka = Brama Bolechowicka od strony Bolechowic
 |mapa         = 341.32 Wyżyna Olkuska.png
 |megaregion   = [[Pozaalpejska Europa Środkowa]]
 |prowincja    = [[Wyżyny Polskie]]
 |podprowincja = [[Wyżyna Śląsko-Krakowska]]
 |makroregion  = [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska]]
 |mezoregion   = Wyżyna Olkuska
 |mikroregion  =
 |jednostki    =
}}
[[Plik:Dolina Będkowska a13.jpg|mały|200px|Skały w Dolinie Będkowskiej]]
[[Plik:Dolina Kobylańska a8.jpg|mały|200px|Dolina Kobylańska]]
[[Plik:Fiala DK6.jpg|mały|200px|[[Fiala (skała)|Łysa]] – jeden z ostańców]]
[[Plik:Dolina Prądnika OPN7.jpg|mały|200px|[[Dolina Prądnika]]]]
'''Wyżyna Olkuska''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Polski|341.32]]) – część [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska|Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej]], leżąca pomiędzy obniżeniem [[Biała Przemsza|Białej Przemszy]] i [[Szreniawa (dopływ Wisły)|Szreniawy]] w [[Brama Wolbromska|Bramie Wolbromskiej]] na północy a [[Rów Krzeszowicki|Rowem Krzeszowickim]] na południu. Wschodnią granicę stanowi dolina [[Dłubnia (rzeka)|Dłubni]], natomiast zachodnia przebiega nieregularnie [[Kuesta|kuestą]] między [[Olkusz]]em i [[Trzebinia|Trzebinią]]<ref name="kon" />.

== Podział i nazewnictwo ==
Ma powierzchnię około 820 km². W niektórych publikacjach nazywana jest Wyżyną Krakowską i stąd pochodzi nazwa jednostki wyższego rzędu – Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Jednak w oficjalnym nazewnictwie w 1991 r. przyjęto nazwę Wyżyna Olkuska<ref name="kon" />.

[[Zdzisław Czeppe]] podzielił Wyżynę Olkuską na 3 [[mikroregion]]y: Grzędy Olkuskie, Płaskowyż Sułoszowej i Skały, Doliny Podkrakowskie<ref name="czeppe" />. Według J. Kondrackiego niektóre z tych nazw są niezbyt udane i proponuje on w swojej klasyfikacji dziesiętnej podział na następujące mikroregiony:
* [[Wzgórza Rabsztyńskie]] (341.321),
* [[Płaskowyż Sułoszowski]] (341.322),
* [[Wyżyna Ojcowska]] (341.323)<ref name="kon" />.

== Geologia i geomorfologia ==
Wyżyna znajduje się na wysokości 250–512,8 m [[n.p.m.]] Najwyższym wzniesieniem jest [[ostaniec]] o nazwie Skałka ([[Grodzisko (Wyżyna Olkuska)|Grodzisko]], 512,8 m) na terenie [[Jerzmanowice (województwo małopolskie)|Jerzmanowic]], ponad górną częścią [[Dolina Będkowska|Doliny Będkowskiej]]. Jest to drugie pod względem wysokości wzniesienie na [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska|Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej]]<ref name="geo" />. Większa część obszaru Wyżyny Olkuskiej znajduje się na wysokości około 400 m, a różnice wysokości w stosunku do doliny [[Wisła|Wisły]] pod Krakowem i do Rowu Krzeszowickiego nie przekraczają 200 m<ref name="kon" />.

Wyżyna zbudowana jest z wapieni jurajskich ze znacznie rozwiniętymi zjawiskami [[Kras (geologia)|krasowymi]]. Powierzchnia jest lekko falista i pokryta znaczną warstwą lessów z licznymi ostańcami szczególnie w północnej części. Z form krasowych występują na niej liczne jaskinie i [[Schronisko (jaskinia)|schroniska]], a także [[mogot]]y, [[wywierzysko|wywierzyska]], doliny krasowe – wąwozy i jary, których dnem płyną potoki, a wejścia do nich stanowią szczególnie ukształtowane bramy np. [[Brama Bolechowicka]]. Najbardziej znana to [[Dolina Prądnika]] na terenie [[Ojcowski Park Narodowy|Ojcowskiego Parku Narodowego]]. Krasowość Wyżyny Olkuskiej objawia się także brakiem wód powierzchniowych i zaleganiem wód w podziemnych szczelinach skał, co w szczególnym nasileniu występuje na Płaskowyżu Sułoszowskim<ref name="kon" />.

Na Wzgórzach Rabsztyńskich kuesta jest pofragmentowana, suche doliny rozcinają płaskowyż, wskutek czego wyodrębniają się [[Wzgórze|wzgórza]]. Płaskowyż Sułoszowski jest falisty, o nachyleniu stoków nie przekraczającym 9%, a na [[wierzchowina]]ch 2%. Podłoże wapienne pokryte jest tutaj [[less]]em o miąższości do 10 m<ref name="kon" />.

Południowa część Wyżyny Olkuskiej pocięta jest przez doliny potoków na dolinki o przebiegu południkowym, stromych zboczach z licznymi wapiennymi ostańcami. Dolina Prądnika znajduje się po północnej stronie drogi Kraków-Olkusz ([[Droga krajowa nr 94 (Polska)|DK 94]]), pozostałe po południowej stronie tej drogi. W kolejności od zachodu na wschód są to: [[Dolina Miękini]], [[Dolina Eliaszówki]], [[Rezerwat przyrody Dolina Racławki|Dolina Racławki]], [[Dolina Szklarki]], [[Dolina Będkowska]], [[Dolina Kobylańska]], [[Dolina Bolechowicka]], [[Dolina Kluczwody]]<ref name="dol" />:

== Przyroda ==
Na najcenniejszych przyrodniczo obszarach Doliny Prądnika już w 1956 r. utworzono [[Ojcowski Park Narodowy]]. Mimo niewielkiej powierzchni ma jednak bardzo zróżnicowaną szatę roślinną. Rosną w nim lasy liściaste z [[grab]]ami, [[dąb|dębami]] i [[lipa]]mi. Występują tu również reliktowe lasy górskie (las jaworowy – Ojców i [[żyzna buczyna karpacka|buczyna karpacka]]), w dolinach potoków pozostałości [[las łęgowy|łęgów]] i łąki. na skałach murawy naskalne. W wapiennych skałach Doliny Prądnika występują liczne skały o fantastycznych kształtach, m.in. [[Maczuga Herkulesa]], [[Pochylce]], [[Igła Deotymy]], Brama Krakowska<ref name="kon" />. Duża liczba jaskiń i schronisk powoduje, że bogata jest fauna nietoperzy. Stąd też nietoperz stał się symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego. Zagrożeniem dla przyrody OPN są zachodnie wiatry przywiewające z pobliskiego [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]] zanieczyszczenia przemysłowe<ref name="part" />. Na dolinach Podkrakowskich utworzono [[Park Krajobrazowy Dolinki Krakowskie]], nad górną częścią [[Dłubnia (rzeka)|Dłubni]] [[Dłubniański Park Krajobrazowy]]. Jest wiele rezerwatów przyrody: [[rezerwat przyrody Dolina Eliaszówki|„Eliaszówki”]], [[rezerwat przyrody Dolina Kluczwody|„Dolina Kluczwody”]], [[rezerwat przyrody Dolina Racławki|„Dolina Racławki”]], [[rezerwat przyrody Dolina Szklarki|„Dolina Szklarki”]], [[rezerwat przyrody Michałowiec|„Michałowiec”]], [[rezerwat przyrody Wąwóz Bolechowicki|„Wąwóz Bolechowicki”]]<ref name="kon" />.

== Gospodarka i turystyka ==
Na obszarze Wyżyny Olkuskiej są 3 miasta: [[Olkusz]], [[Wolbrom]] i [[Skała (miasto)|Skała]]. Olkusz to średniowieczne miasto górnicze, w którym wydobywano i przetapiano rudy srebra i ołowiu i istniała [[mennica]]. Obecnie wydobywa się tutaj rudy cynku znajdujące się w [[dolomit (skała)|dolomitach]] z górnego [[trias]]u. We wsi [[Klucze (województwo małopolskie)|Klucze]] istnieje cementownia i fabryka papieru. W niektórych miejscowościach działają kamieniołomy wydobywające wapienie<ref name="kon" />.

Coraz większe znaczenie odgrywa turystyka. Bogata jest sieć szlaków turystyki pieszej i rowerowej, powstają szlaki turystyki konnej i narciarskiej. Przez tereny wyżyny biegną dwa główne szlaki: [[Szlak Orlich Gniazd]] i [[Szlak Warowni Jurajskich]], oraz wiele innych. Zaplecze turystyczne dobrze rozwinięte. Ruch turystyczny skupia się głównie w Dolinie Prądnika i Dolinach Krakowskich. Zwiedzane są m.in. [[Zamek Pieskowa Skała|Zamek w Pieskowej Skale]] oraz ruiny [[Zamek w Rabsztynie|Zamku w Rabsztynie]] i [[Zamek w Ojcowie|Zamku w Ojcowie]]. Turystycznie udostępniono 4 jaskinie: [[Jaskinia Ciemna]], [[Jaskinia Łokietka]], [[Jaskinia Nietoperzowa]] i [[Jaskinia Wierzchowska Górna]]. Liczne skały, zwłaszcza w Dolinach Podkrakowskich są obiektem [[wspinaczka skalna|wspinaczki skalnej]]<ref name="jura" />.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="dol">{{Cytuj |tytuł = Dolinki Podkrakowskie. Mapa turystyczna 1: 25 000 |miejsce = Kraków |wydawca = Compass |data = 2006 |isbn = 83-89165-95-3}}</ref>
<ref name="czeppe">{{Cytuj |autor = Z.Czeppe |rozdział = Regiony fizycznogeograficzne Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej |tytuł = Wartości środowiska przyrodniczego Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej i zagadnienia jego ochrony. Studia Ośrodka Dokumentacji Fizjograficznej. Tom 1 |miejsce = Wrocław – Warszawa – Kraków |wydawca = Wydawnictwo PAN |data = 1972}}</ref>
<ref name="geo">{{cytuj |url = http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/ |tytuł = Geoportal. Mapa lotnicza |data dostępu = 2018-06-23}}</ref>
<ref name="jura">{{Cytuj |url = https://www.poziom511.pl/dokumenty/jura-przewodnik.pdf |tytuł = Jura Krakowsko-Częstochowska. Przewodnik |data dostępu = 2018-06-23}}</ref>
<ref name="kon">{{cytuj |autor = [[Jerzy Kondracki]] |tytuł = Geografia regionalna Polski |wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]] |miejsce = Warszawa |data = 1998 |isbn = 83-01-12479-2}}</ref>
<ref name="part">{{Cytuj |autor = Józef Partyka |tytuł = Ojcowski Park Narodowy: przewodnik turystyczny |miejsce = Warszawa |wydawca = Sport i Turystyka Muza SA |data = 2006 |isbn = 83-7319-963-2}}</ref>
</references>

{{Duża grafika|Rów Krzeszowicki DK60.jpg|1400px|Widok z [[Garb Tenczyński|Garbu Tenczyńskiego]] na Wyżynę Olkuską wznoszącą się nad Rowem Krzeszowickim}}

{{Wyżyna Krakowsko-Częstochowska}}

[[Kategoria:Topografia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej]]

title: Wyżyna Olkuska

Megaregion: Pozaalpejska Europa Środkowa

Prowincja: Wyżyny Polskie

Podprowincja: Wyżyna Śląsko-Krakowska

Makroregion: Wyżyna Krakowsko-Częstochowska

Mezoregion: Wyżyna Olkuska


text:
# Pas sferyczny
Pas sferyczny, pas kulisty – część sfery znajdująca się między dwiema równoległymi płaszczyznami odległymi od środka sfery o nie więcej niż promień {\displaystyle R,} wraz z punktami wspólnymi sfery i tych płaszczyzn.
Pole powierzchni pasa wynosi:
{\displaystyle S=2\pi Rh,}
gdzie {\displaystyle h} to odległość między płaszczyznami.

wikiname: plwiki

title: Pas sferyczny

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:Pas kulisty 2d.svg|mały]]

'''Pas sferyczny''', '''pas kulisty''' – część [[sfera|sfery]] znajdująca się między dwiema równoległymi [[płaszczyzna]]mi odległymi od środka sfery o nie więcej niż promień <math>R,</math> wraz z punktami wspólnymi sfery i tych płaszczyzn<ref>{{encyklopedia PWN|id = 3954728|tytuł=pas kulisty|data dostępu=2011-07-15}}</ref>.

Pole powierzchni pasa wynosi:
: <math>S = 2 \pi R h,</math>

gdzie <math>h</math> to odległość między płaszczyznami.

== Zobacz też ==
* [[warstwa kulista]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{MathWorld |adres=Zone |tytuł=Zone}}

{{Bryły obrotowe}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Elipsoidy]]
[[Kategoria:Kwadryki obrotowe]]
[[Kategoria:Geometria sferyczna]]


text:
# Ninsun
Ninsun (sum. dnin-sun2) – w mitologii sumeryjskiej  bogini, której kult pierwotnie związany był najprawdopodobniej z dzikim bydłem (jej imię znaczy dosłownie „Pani Dzika Krowa”). Już w okresie wczesnodynastycznym była uważana za małżonkę Lugalbandy – ubóstwionego króla miasta Uruk. Lugalbanda i Ninsun byli rodzicami słynnego Gilgamesza, a w babilońskim Eposie o Gilgameszu mądra Ninsun występuje jako interpretatorka wieszczych snów herosa. Centrum kultowe bogini Ninsun znajdowało się w Kulabie, ośrodku religijnym  sąsiadującym z miastem Uruk.

title: Ninsun

wikitext:
{{Postać religijna infobox
 |imię                     = Ninsun
 |imię oryginalne          =
 |grafika                  = Bas-relief of Ninsun-AO 2761-IMG 7786-gradient.jpg
 |opis grafiki             = Fragment reliefu z przedstawieniem bogini Ninsun, matki [[Gilgamesz]]a; zbiory [[Luwr]]u (AO 2761); imię bogini zapisane [[pismo klinowe|pismem klinowym]] widnieje w lewym górnym rogu
 |tytuł                    = bogini pierwotnie związana najprawdopodobniej z dzikim bydłem
 |inne imiona              =
 |występowanie             = [[mitologia sumeryjska]]
 |przydomek                =
 |atrybut                  =
 |wcielenie zwierzęce      =
 |siedziba                 =
 |teren kultu              = [[Mezopotamia|starożytna Mezopotamia]]
 |szczególne miejsce kultu = [[Kulaba]]
 |nazwa święta             =
 |odpowiednik              =
 |ojciec                   =
 |matka                    =
 |mąż                      = [[Lugalbanda]]
 |żona                     =
 |rodzeństwo               =
 |dzieci                   = [[Gilgamesz]]
 |commons                  =
 |wikisłownik              =
}}
'''Ninsun''' ([[język sumeryjski|sum.]] '''[[dingir|d]]nin-sun2''') – w [[mitologia sumeryjska|mitologii sumeryjskiej]]  bogini, której kult pierwotnie związany był najprawdopodobniej z dzikim bydłem (jej imię znaczy dosłownie „''Pani Dzika Krowa''”). Już w [[okres starosumeryjski|okresie wczesnodynastycznym]] była uważana za małżonkę [[Lugalbanda|Lugalbandy]] – ubóstwionego króla miasta [[Uruk]]. Lugalbanda i Ninsun byli rodzicami słynnego [[Gilgamesz]]a, a w babilońskim ''[[Epos o Gilgameszu|Eposie o Gilgameszu]]'' mądra Ninsun występuje jako interpretatorka wieszczych snów herosa. Centrum kultowe bogini Ninsun znajdowało się w [[Kulaba|Kulabie]], ośrodku religijnym  sąsiadującym z miastem [[Uruk]]<ref>K. Szarzyńska, ''Eposy...'', s. 116.</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* hasło ''Ninsun'' [w:] Jeremy Black, Anthony Green, ''Słownik mitologii Mezopotamii'', Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 2006, s. 140.
* [[Krystyna Szarzyńska]], ''Eposy sumeryjskie'', seria ''Antologia Literatury Mezopotamskiej'', Wydawnictwo AGADE, Warszawa 2003.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Mezopotamskie boginie]]
[[Kategoria:Bóstwa mądrości]]

title: Ninsun

Występowanie: mitologia sumeryjska

Teren kultu: starożytna Mezopotamia

Szczególne miejsce kultu: Kulaba

Mąż: Lugalbanda

Dzieci: Gilgamesz


text:
# Juliusz Heinzel
Juliusz Józef Heinzel baron von Hohenfels (ur. 2 grudnia 1834 w Łodzi, zm. 8 sierpnia 1895 w Coburgu w Turyngii) – łódzki fabrykant pochodzenia niemieckiego.

## Życiorys

### Pochodzenie, młodość i rodzina
Rodzina Heinzlów przybyła do Łodzi prawdopodobnie z Czech lub Dolnego Śląska w latach 30. XIX wieku. Rodzicami Juliusza byli Jan Heinzel i Franciszka z domu Hanke, należący do katolickich Niemców. Ich syn otrzymał solidne choć domowe wykształcenie średnie. Po studiach technicznych wstąpił do zgromadzenia łódzkich majstrów. Praktykę zdobywał w tkalni Karola Scheiblera.
W 1856 roku ożenił się z Pauliną Folkman. Miał pięcioro dzieci: Juliusza Teodora (ur. 1861), Ludwika Henryka (ur. 1863), Emilię Walerię (ur. 1865), Rozalię i Adolfa (zm. 1892).

### Kariera
Uczestniczył w łódzkich buntach robotniczych, tj. w tzw. luddyzmie łódzkim w 1861 roku. W 1864 roku, przy ulicy Piotrkowskiej 104, założył własną mechaniczną tkalnię towarów wełnianych. W przeciągu kilku lat (około 1874 roku) wyrósł na króla wełny posiadając największy na terenie Królestwa Polskiego kompleks produkcyjny wytwarzający wyroby wełniane i półwełniane.
W 1879 roku Juliusz Heinzel wszedł w spółkę z Juliuszem Kunitzerem, z którym stworzył kompleks przemysłowy (m.in. przędzalnię cienkoprzędną, tkalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię, szkołę oraz osiedle robotnicze), na Widzewie – „Widzewską Manufakturę”. 14 lipca 1889 roku uzyskał pozwolenie na założenie Manufakturowego Towarzystwa Akcyjnego Juliusza Heinzla.
W październiku 1884 roku został odznaczony orderem Świętego Stanisława II klasy za gorliwość okazaną przy dziele budowy cerkwi św. Aleksandra Newskiego w Łodzi przy ul. Widzewskiej (ob. ul. Kilińskiego 56). W marcu 1888 roku otrzymał Order Świętej Anny II klasy.
W 1888 wylicytował część majątku zadłużonego Augusta Zawiszy, która obejmowała  Arturówek i Marysin, w którym m.in. rozwinął folwark Marysin w wielkoobszarowe gospodarstwo rolne. W 1891 roku nabył dobra ziemskie i zamek Hohenfels w księstwie Sachsen-Coburg-Gotha wraz z przywiązanym do nich tytułem barona. Był to jedyny tego typu przypadek w Łodzi. W 1893 roku został oskarżony o nielegalne używanie tytułu barona von Hohenfels. Rozprawa odbyła się 29 marca w sądzie okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim. Oskarżycielem był podprokurator A. Heincyg, obrońcą – Andrejewski z Petersburga, jako świadkowie zeznawali naczelnik powiatu łódzkiego Kwarenberg i inżynier architekt Ignacy Markiewicz. Sąd wydał wyrok uniewinniający.

### Śmierć i spuścizna
Juliusz Heinzel zmarł 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu. Jego pogrzeb odbył się w Łodzi ze wspaniałym przepychem 14 sierpnia (w przeddzień i w dniu pogrzebu wstrzymały pracę obie jego fabryki). Pozostawił dwa pałace: przy ulicy Piotrkowskiej 104 oraz Pałac Heinzla w Julianowie w parku nazwanym od jego imienia Parkiem Julianowskim. Pałac w Julianowie, w którym znajdowała się siedziba Armii „Łódź”, został zniszczony podczas bombardowania w 1939 roku.
Po śmierci Heinzla, jego majątek przejął w większości Juliusz Teodor Heinzel (ur. 7 stycznia 1861), z wyłączeniem dóbr w Arturówku i Łagiewnikach, które przypadły Ludwikowi Heinzlowi, a rodzina wystawiła na Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej ogromny grobowiec rodzinny (był to ostatni pałac Heinzlów – jest miejscem spoczynku Juliusza Heinzla, jego żony Pauliny Folkman oraz ich potomków). Dziś pełni funkcję kaplicy cmentarnej i podobnie jak pozostałe istniejące pałace Heinzla służy społeczeństwu Łodzi.
Wnuk Juliusza Juliusz Roman brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, za co był odznaczony orderem Virtuti Militari, został zamordowany w 1940 roku przez NKWD w Charkowie.

title: Juliusz Heinzel

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Juliusz Józef Heinzel
 |grafika                   = Juliusz Heinzel baron von Hohenfels (1834-1895) 2.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[2 grudnia]] [[1834]]
 |miejsce urodzenia         = [[Łódź]], [[Królestwo Polskie (kongresowe)|Królestwo Polskie]]
 |data śmierci              = [[8 sierpnia]] [[1895]]
 |miejsce śmierci           = [[Coburg]], [[Saksonia-Coburg-Gotha]]
 |zawód                     = fabrykant
 |małżeństwo                = Paulina Folkman
 |dzieci                    = [[Juliusz Teodor Heinzel|Juliusz Teodor]],
Karol Gustaw,
Paulina Rozalia,
[[Ludwik Heinzel|Ludwik Henryk]],
Emilia Waleria
 |odznaczenia               = {{order|ŚSr|2}} {{order|ŚA|2}}
 |commons                   = Category:Juliusz Heinzel
}}
[[Plik:Pałac Juliusza Heinzla 1.jpg|thumb|[[Pałac Juliusza Heinzla w Łodzi|Pałac Heinzla]] przy [[Ulica Piotrkowska w Łodzi|ul. Piotrkowskiej]] 104 – obecnie Urząd Miasta Łodzi]]
[[Plik:Kaplica grobowa Heinzlów.jpg|thumb|[[Kaplica grobowa Heinzlów w Łodzi|Kaplica Heinzlów]] na [[Stary Cmentarz w Łodzi|Starym Cmentarzu w Łodzi]] – miejsce spoczynku Juliusza Heinzla (wrzesień 2011)]]
{{Inne znaczenia|Juliusza Józefa Heinzla|[[Juliusz Heinzel (ujednoznacznienie)|inne osoby noszące to imię i nazwisko]]}}
'''Juliusz Józef Heinzel''' baron von Hohenfels<ref>{{Cytuj |tytuł=Kolekcje ziemi obiecanej. Zbiory artystyczne łódzkiej burżuazji wielkoprzemysłowej w latach 1880–1939 |data=2015 |data dostępu=2021-07-20 |isbn=978-83-64889-08-0 |miejsce=Warszawa |wydawca=Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów |oclc=939877246}}</ref> (ur. [[2 grudnia]] [[1834]] w [[Łódź|Łodzi]], zm. [[8 sierpnia]] [[1895]] w [[Coburg]]u w [[Turyngia|Turyngii]]<ref name="Skrzydlo">{{Cytuj książkę |nazwisko=Skrzydło |imię=Leszek |autor link=|tytuł=Rody fabrykanckie |wydawca=Oficyna Bibliofilów |miejsce=Łódź |rok=1999 |strony=17–18, 73–77, 80 |isbn=83-87522-23-6}}</ref><ref name="Tydzień_32-1895">{{Cytuj |tytuł=Z miasta i Okolic. Juliusz Heinzel... |url=http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/7243/Tydzien1895nr32a.pdf |czasopismo=Tydzień |wolumin=Rok XXIII |wydanie=nr 32 |s=4 |data=1895-08-11 |redaktor=Mirosław Dobrzański |wydawca=Mirosław Dobrzański |miejsce=[[Piotrków Trybunalski|Petroków (Piotrków Trybunalski)]] |data dostępu=2016-10-01}}</ref>) – [[Łódź|łódzki]] fabrykant pochodzenia [[Niemcy (naród)|niemieckiego]].

== Życiorys ==
=== Pochodzenie, młodość i rodzina ===
[[Heinzel von Hohenfels|Rodzina Heinzlów]] przybyła do Łodzi prawdopodobnie z [[Czechy|Czech]] lub [[Dolny Śląsk|Dolnego Śląska]] w latach 30. XIX wieku<ref name="Skrzydlo" />. Rodzicami Juliusza byli Jan Heinzel i Franciszka z domu Hanke, należący do katolickich Niemców. Ich syn otrzymał solidne choć domowe [[wykształcenie]] średnie. Po studiach technicznych wstąpił do zgromadzenia łódzkich majstrów. Praktykę zdobywał w tkalni [[Karol Scheibler|Karola Scheiblera]]<ref>{{Cytuj |tytuł=Poczet Łódzkich Fabrykantów |data=2017-09-10 |data dostępu=2017-09-10 |url=https://web.archive.org/web/20170910183022/http://sp58.szkoly.lodz.pl/strony/ucznio/maciek/4.htm}}</ref>.

W 1856 roku ożenił się z Pauliną Folkman. Miał pięcioro dzieci: [[Juliusz Teodor Heinzel|Juliusza Teodora]] (ur. 1861), [[Ludwik Heinzel|Ludwika Henryka]] (ur. 1863), Emilię Walerię (ur. 1865), Rozalię i Adolfa (zm. 1892)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/ Genealogiczna kartoteka – baza urodzeń, małżeństw i zgonów].</ref>.

=== Kariera ===
Uczestniczył w łódzkich buntach robotniczych, tj. w tzw. [[Luddyzm łódzki|luddyzmie łódzkim]] w 1861 roku. W 1864 roku, przy [[Ulica Piotrkowska w Łodzi|ulicy Piotrkowskiej]] 104, założył własną mechaniczną [[tkalnia|tkalnię]] towarów wełnianych. W przeciągu kilku lat (około 1874 roku) wyrósł na ''króla [[wełna|wełny]]'' posiadając największy na terenie Królestwa Polskiego kompleks produkcyjny wytwarzający wyroby wełniane i półwełniane.

W 1879 roku Juliusz Heinzel wszedł w spółkę z [[Juliusz Kunitzer|Juliuszem Kunitzerem]], z którym stworzył kompleks przemysłowy (m.in. przędzalnię cienkoprzędną, tkalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię, szkołę oraz osiedle robotnicze), na [[Widzew]]ie – [[Widzewska Manufaktura|„Widzewską Manufakturę]]”. 14 lipca 1889 roku uzyskał pozwolenie na założenie Manufakturowego Towarzystwa Akcyjnego Juliusza Heinzla<ref>{{Cytuj |tytuł=Wiadomości bieżące. Nowe towarzystwo akcyjne |url=http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/7399/Dziennik%20Lodzki%201889%20nr%20207a.pdf |czasopismo=[[Dziennik Łódzki]] |wolumin=Rok VI |wydanie=nr 207 |s=2 |data=1889-09-15 |redaktor=Bolesław Knichowiecki |wydawca=[[Stefan Kossuth]] |miejsce=Łódź |issn=1898-3111 |data dostępu=2016-03-28}}</ref>.

W październiku 1884 roku został odznaczony [[Order Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie)|orderem Świętego Stanisława]] II klasy za ''gorliwość okazaną przy dziele budowy'' [[Sobór św. Aleksandra Newskiego w Łodzi|cerkwi św. Aleksandra Newskiego w Łodzi]] przy ul. Widzewskiej (ob. [[Ulica Jana Kilińskiego w Łodzi|ul. Kilińskiego]] 56)<ref>{{Cytuj |tytuł=Kronika Łódzka. Jego Cesarska Mość... |url=http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/439/Dziennik_Lodzki1884_232.pdf |czasopismo=[[Dziennik Łódzki]] |wolumin=Rok I |wydanie=nr 232 |s=2 |data=1884-10-16 |redaktor=Zdzisław Kułakowski |wydawca=Zdzisław Kułakowski |miejsce=Łódź |issn=1898-3111 |data dostępu=2015-10-24}}</ref>. W marcu 1888 roku otrzymał [[Order Świętej Anny]] II klasy<ref>{{Cytuj |tytuł=Kronika Łódzka. Order |url=http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/5619/Dziennik%20Lodzki%201888%20nr060.pdf |czasopismo=[[Dziennik Łódzki]] |wolumin=Rok V |wydanie=nr 60 |s=2 |data=1888-03-16 |redaktor=Antoni Chomętowski |wydawca=[[Stefan Kossuth]] |miejsce=Łódź |issn=1898-3111 |data dostępu=2016-03-05}}</ref>.

W 1888 wylicytował część majątku zadłużonego [[August Zawisza|Augusta Zawiszy]], która obejmowała  [[Arturówek]] i [[Marysin (Łódź-Bałuty)|Marysin]], w którym m.in. rozwinął folwark Marysin w wielkoobszarowe gospodarstwo rolne<ref name=":3">{{Cytuj |autor=Gramsz, Andrzej. |tytuł=Las Łagiewnicki i okoliczne wsie |data=2002 |data dostępu=2022-08-07 |isbn=83-914994-1-3 |wydawca="Grako" |oclc=68643796}}</ref><ref name=":4">{{Cytuj |autor=Maćkowiak, Tadeusz (krajoznawca) |tytuł=Łagiewniki łódzkie : przewodnik |data=2004 |data dostępu=2022-08-07 |isbn=83-89409-28-3 |wydawca="Literatura" |oclc=69609560}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł=Page 47 - Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi. "Bałucki słownik 2" |data dostępu=2022-08-07 |opublikowany = centrumdialogu.com |url=http://www.centrumdialogu.com/ebooks/balucki2/files/basic-html/page47.html}}</ref>. W 1891 roku nabył dobra ziemskie i [[Pałac Hohenfels|zamek Hohenfels]] w księstwie [[Saksonia-Coburg-Gotha|Sachsen-Coburg-Gotha]] wraz z przywiązanym do nich tytułem barona<ref name=Skrzydlo /><ref name="Niemcy">Gdzie są Niemcy z tamtych lat – wspomnienia łódzkich Niemców. Sag mir, wo die Deutschen sind – Erinnerungen der lodzer Deutschen. Praca zbiorowa pod redakcją Krystyny Radziszewskiej. Wydawnictwo Literatura, Łódź 1999, S – 22-27, język polski i niemiecki, {{ISBN|83-87080-91-8}}.</ref>. Był to jedyny tego typu przypadek w Łodzi. W 1893 roku został oskarżony o nielegalne używanie tytułu barona von Hohenfels. Rozprawa odbyła się 29 marca w sądzie okręgowym w [[Piotrków Trybunalski|Piotrkowie Trybunalskim]]. Oskarżycielem był podprokurator A. Heincyg, obrońcą – Andrejewski z [[Petersburg]]a, jako świadkowie zeznawali naczelnik [[Powiat łódzki|powiatu łódzkiego]] Kwarenberg i inżynier architekt [[Ignacy Markiewicz]]. Sąd wydał wyrok uniewinniający<ref>{{Cytuj |tytuł=Z miasta i Okolic. Z sądu |url=http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/7104/Tydzien1893nr14a.pdf |czasopismo=Tydzień |wolumin=Rok XXI |wydanie=nr 14 |s=4 |data=1893-04-02 |redaktor=Mirosław Dobrzański |wydawca=Mirosław Dobrzański |miejsce=[[Piotrków Trybunalski|Petroków (Piotrków Trybunalski)]] |data dostępu=2016-08-19}}</ref>.

=== Śmierć i spuścizna ===
Juliusz Heinzel zmarł 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu. Jego pogrzeb odbył się w Łodzi ''ze wspaniałym przepychem'' 14 sierpnia (w przeddzień i w dniu pogrzebu wstrzymały pracę obie jego fabryki)<ref name="Tydzień_34-1895">{{Cytuj |tytuł=Z miasta i Okolic. Pogrzeb ś. p. Heintzla... |url=http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/7245/Tydzien1895nr34a.pdf |czasopismo=Tydzień |wolumin=Rok XXIII |wydanie=nr 34 |s=3 |data=1895-08-25 |redaktor=Mirosław Dobrzański |wydawca=Mirosław Dobrzański |miejsce=[[Piotrków Trybunalski|Petroków (Piotrków Trybunalski)]] |data dostępu=2016-10-01}}</ref>. Pozostawił dwa pałace: przy [[Pałac Juliusza Heinzla w Łodzi|ulicy Piotrkowskiej 104]] oraz [[Pałac Juliusza Heinzla w Łodzi (1890–1942)|Pałac Heinzla w Julianowie]] w parku nazwanym od jego imienia [[Park im. Adama Mickiewicza w Łodzi|Parkiem Julianowskim]]. Pałac w Julianowie, w którym znajdowała się siedziba [[Armia „Łódź”|Armii „Łódź”]], został zniszczony podczas bombardowania w 1939 roku<ref name=Skrzydlo />.

Po śmierci Heinzla, jego majątek przejął w większości [[Juliusz Teodor Heinzel]] (ur. 7 stycznia 1861)<ref name="Niemcy" />, z wyłączeniem dóbr w Arturówku i Łagiewnikach, które przypadły [[Ludwik Heinzel|Ludwikowi Heinzlowi]]<ref name=":1">{{Cytuj |autor=|tytuł=Kolekcje ziemi obiecanej. Zbiory artystyczne łódzkiej burżuazji wielkoprzemysłowej w latach 1880–1939 |data=2015 |data dostępu=2021-07-20 |isbn=978-83-64889-08-0 |miejsce=Warszawa |wydawca=Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów |oclc=939877246}}</ref>, a rodzina wystawiła na [[Cmentarz katolicki przy ulicy Ogrodowej w Łodzi|Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej]] ogromny [[Kaplica grobowa Heinzlów w Łodzi|grobowiec rodzinny]] (był to ostatni pałac Heinzlów – jest miejscem spoczynku Juliusza Heinzla, jego żony Pauliny Folkman<ref name=Skrzydlo /> oraz ich potomków). Dziś pełni funkcję [[kaplica|kaplicy]] cmentarnej i podobnie jak pozostałe istniejące pałace Heinzla służy społeczeństwu Łodzi.

Wnuk Juliusza [[Juliusz Roman Heinzel|Juliusz Roman]] brał udział w [[wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej]], za co był odznaczony [[Order Virtuti Militari|orderem Virtuti Militari]], został zamordowany w 1940 roku przez [[NKWD]] w [[Charków|Charkowie]]<ref name=Skrzydlo />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://lodz.wyborcza.pl/lodz/1,37855,1388174.html Mauzoleum Heinzlów], „Gazeta Wyborcza”

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Heinzel, Juliusz}}
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Łodzią (Królestwo Kongresowe)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny]]
[[Kategoria:Pochowani w części rzymskokatolickiej Starego Cmentarza w Łodzi]]
[[Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XIX wieku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1834]]
[[Kategoria:Zmarli w 1895]]
[[Kategoria:Niemcy związani z Łodzią]]
[[Kategoria:Heinzlowie]]

title: Juliusz Józef Heinzel

Data i miejsce urodzenia: 2 grudnia 1834 · Łódź, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci: 8 sierpnia 1895 · Coburg, Saksonia-Coburg-Gotha

Zawód, zajęcie: fabrykant

Małżeństwo: Paulina Folkman

Dzieci: Juliusz Teodor, · Karol Gustaw, · Paulina Rozalia, · Ludwik Henryk, · Emilia Waleria


text:
# Churchill (dopływ Zatoki Hudsona)
Churchill (ang. Churchill River, fr. Rivière Churchill) – rzeka w Kanadzie, w prowincjach Saskatchewan i Manitoba. Jej długość wynosi 1609 km, a dorzecze zajmuje powierzchnię około 281,3 tys. km².
Rzeka Churchill wypływa z jeziora Churchill w północno-zachodnim Saskatchewan. Uchodzi do Zatoki Hudsona w pobliżu miasta Churchill. Głównym dopływem rzeki Churchill jest Beaver.
Churchill wykorzystywana do celów energetycznych, z elektrowniami wodnymi w Island Falls i Granville Falls.

title: Churchill (dopływ Zatoki Hudsona)

wikitext:
{{Rzeka infobox
 |nazwa               = Churchill
 |zdjęcie             =
 |opis zdjęcia        =
 |kontynent           = Ameryka Północna
 |państwo             = Kanada
 |lokalizacja         = [[Saskatchewan]] i [[Manitoba]]
 |rodzaj cieku        = rzeka
 |długość             = 1609
 |spadek              =
 |powierzchnia zlewni = 281 300
 |średni przepływ     =
 |miejsce przepływu   =
 |źródło: miejsce     = jezioro [[Churchill (jezioro)|Churchill]]
 |źródło: wysokość    =
 |źródło: współrzędne =
 |ujście: recypient   = [[Zatoka Hudsona]]
 |ujście: miejsce     = okolice [[Churchill (Manitoba)|Churchill]]
 |ujście: wysokość    =
 |ujście: współrzędne =
 |mapa                = Churchill river hudson basin map.png
 |opis mapy           =
 |szlak               =
 |commons             = Category:Churchill River
}}
[[Plik:Churchill-bassin.png|thumb|Dorzecze Churchill]]
'''Churchill''' ([[język angielski|ang.]] ''Churchill River'', [[język francuski|fr.]] ''Rivière Churchill'') – rzeka w [[Kanada|Kanadzie]], w prowincjach [[Saskatchewan]] i [[Manitoba]]<ref name="pwn" />. Jej długość wynosi 1609 km, a [[dorzecze]] zajmuje powierzchnię około 281,3 tys. km²<ref name="40.statcan" />.

Rzeka Churchill wypływa z jeziora [[Churchill (jezioro)|Churchill]] w północno-zachodnim Saskatchewan<ref name="thecanadianencyclopedia" />. Uchodzi do [[Zatoka Hudsona|Zatoki Hudsona]] w pobliżu miasta [[Churchill (Manitoba)|Churchill]]. Głównym [[dopływ]]em rzeki Churchill jest [[Beaver (rzeka)|Beaver]]<ref name="pwn" />.

Churchill wykorzystywana do celów energetycznych, z [[elektrownia wodna|elektrowniami wodnymi]] w [[Island Falls (elektrownia)|Island Falls]] i [[Granville Falls]]<ref name="pwn" />.

== Zobacz też ==
* Inna kanadyjska rzeka [[Churchill (dopływ Oceanu Atlantyckiego)|Churchill]] uchodząca do Oceanu Atlantyckiego

== Przypisy ==
<references>
<ref name="40.statcan">{{Cytuj | tytuł = Principal rivers and their tributaries  | url = http://www40.statcan.ca/l01/cst01/phys06.htm | opublikowany = 40.statcan.ca | data dostępu = 2025-03-25 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20060909143251/http://www40.statcan.ca/l01/cst01/phys06.htm | zarchiwizowano = 2006-09-09}}</ref>
<ref name="pwn">{{Encyklopedia PWN | tytuł = Churchill | id = 3886231 | data dostępu = 2025-03-25}}</ref>
<ref name="thecanadianencyclopedia">{{Cytuj | autor = James H. Marsh | tytuł = Churchill River (Manitoba) | url = https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/churchill-river-manitoba | opublikowany = thecanadianencyclopedia.ca | data = 2006-02-06 | data dostępu = 2025-03-25 | język = en}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Rzeki w Manitobie]]
[[Kategoria:Rzeki w Saskatchewan]]
[[Kategoria:Zlewisko Zatoki Hudsona]]

title: Churchill

Kontynent: Ameryka Północna

Państwo: Kanada

Lokalizacja: Saskatchewan i Manitoba

Miejsce:
jezioro Churchill
okolice Churchill

Recypient: Zatoka Hudsona


text:
# Adalia (Hiszpania)
Adalia – gmina w Hiszpanii, w prowincji Valladolid, w Kastylii i León, o powierzchni 16,26 km². W 2011 roku gmina liczyła 57 mieszkańców.

title: Adalia (Hiszpania)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Adalia
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Adalia
 |państwo                      = Hiszpania
 |1. jednostka administracyjna = [[Kastylia i León]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Valladolid (prowincja)|Valladolid]]
 |stanowisko zarządzającego    = Alkad
 |zarządzający                 = Jesus Angel Fernandez Paniagua
 |powierzchnia                 = 16,26{{r|ssweb}}
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 57{{r|ssweb}}
 |gęstość zaludnienia          = 3,51
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Kastylia i León
 |współrzędne                  = 41°38′55″N 5°7′16″W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.adalia.ayuntamientosdevalladolid.es/
}}
'''Adalia''' – [[gmina]] w [[Hiszpania|Hiszpanii]], w prowincji [[Valladolid (prowincja)|Valladolid]], w [[Kastylia i León|Kastylii i León]], o powierzchni 16,26{{r|ssweb}} km². W 2011 roku gmina liczyła 57{{r|ssweb}} mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=ssweb>{{cytuj stronę | url = https://ssweb.seap.minhap.es/REL/frontend/inicio/municipios/all/all/3600 | tytuł = Datos del registro de Entidades Locales | data dostępu = 2013-06-16 | autor = Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas | język = es}}</ref>
}}

{{Prowincja Valladolid}}

{{DEFAULTSORT:Adalia}}
[[Kategoria:Gminy w prowincji Valladolid]]

title: Adalia

Państwo: Hiszpania

Wspólnota autonomiczna: Kastylia i León

Prowincja: Valladolid

Alkad: Jesus Angel Fernandez Paniagua

Tablice rejestracyjne: VA


text:
# Fundacja Sławek
Fundacja Sławek (obecnie Manufaktura Społeczna) – fundacja posiadająca status Organizacji Pożytku Publicznego powstała w 1998 r., której celem jest pomoc osobom wykluczonym społecznie w drodze od wykluczenia do samodzielności. Fundacja wspiera rodziny zmagające się z ubóstwem, osoby długotrwale bezrobotne, dzieci i osoby dorosłe z niepełnosprawnościami, ofiary przestępstw, osoby doświadczające przemocy, osoby zmagające się z uzależnieniem, bezdomnością, matki samotnie wychowujące dzieci, młodzież zagrożoną wykluczeniem społecznym, młodzież z pieczy zastępczej i schronisk dla nieletnich, zakładów poprawczych i młodzieżowych ośrodków wychowawczych.

## Projekty
- Program KOMPAS - (2016 - obecnie) - kompleksowy program aktywizacji społecznej i zawodowej osób wykluczonych społecznie - program w okresie 2017 - 2018 objął wsparciem 207 osób - wskaźnik zatrudnienia wyniósł 32%. Program finansowany ze środków pochodzących od darczyńców indywidualnych, dotacji firm oraz projektów finansowanych z konkursów krajowych i dotacji Unii Europejskiej.
- Program "Włącz się" - (2015 - obecnie) - program skupiający się na nawiązywaniu trwałej współpracy z pracodawcami w celu aktywizacji zawodowej i zatrudnienia beneficjentów Fundacji Sławek. Realizowany w partnerstwie z Fundacją Integracja, Stowarzyszeniem "SPOZA", Fundacją "Otwarte Drzwi" i Fundacją "Aktywizacja". Finansowany ze środków La Caixa Fundacion. Średni wskaźnik zatrudnienia w programie Włącz Się wynosi 47%. Obecnie organizacje pracują nad stworzeniem sieci przyznającej pracodawcom tytuł "Biznes Społecznie Odpowiedzialny"
- Projekt "Aktywna Integracja Mieszkańców Mazowsza" - (2018 - 2020) - Celem projektu jest przeszkolenie zawodowe i aktywizacja społeczna 88 osób z woj. mazowieckiego zagrożonych wykluczeniem społecznym. Współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
- Projekt "Integracja w Stronę Zatrudnienia" - (2018 - obecnie) - Celem projektu jest przeszkolenie zawodowe i aktywizacja społeczna rodzin - 110 osób z woj. mazowieckiego zagrożonych wykluczeniem społecznym. Współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
- Program "Poczytaj Mi" ( 2006 - obecnie ) - program ma na celu wzmocnienie więzi rodzinnych pomiędzy rodzicami przebywającymi w więzieniu a ich dziećmi. Polega przeczytaniu i nagraniu bajki przez rodzica, obróbce technicznej przez wolontariuszy i wysłaniu do dzieci tęskniących za swoimi rodzicami. Często okazuje się, że rodzice Ci pierwszy raz odważyli się powiedzieć swoim dzieciom słowa "Kocham Cię" lub "tęsknię za Tobą". Finansowany ze środków pochodzących od darczyńców indywidualnych, darowizn od firm i z grantów. Od początku realizacji nagrano i wysłano do dzieci ponad 900 bajek.
- Projekt "Czytam Dotykiem" - (2017 - obecnie) - projekt polega na wytwarzaniu ręcznie wykonanych książek dotykowych dla dzieci niewidomych i słabowidzących do lat 6-ciu. Książki wykonują więźniowie odbywający wieloletnie wyroki więzienia. Książki są następnie przekazywane do Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących. Projekt finansowany ze środków pochodzących od darczyńców indywidualnych i firm.
- "Projekt "Uwolnieni" - (2018 - obecnie) realizowany dzięki wsparciu Ministerstwa Sprawiedliwości projekt ma na celu podjęcie działań profilaktycznych wśród młodzieży zagrożonej przestępczością oraz wśród rodzin doświadczających przemocy poprzez szeroką dystrybucję świadectw osób, które potrafiły wyrwać się z kręgu przestępczości i przemocy
- "Społecznik" – Centrum Aktywności Społecznej przy ul. Andersa 29 w Warszawie. Główna działalność "Społecznika" to promocja i wspieranie inicjatyw obywatelskich i programów pomocowych poprzez udostępnianie sal i obsługę spotkań m.in. w zakresie: warsztatów, treningów, zajęć terapeutycznych, wsparcia specjalistycznego, debat społecznych, dyskusji kulturalnych czy promocji książek.
- "Goji Land" - przedsiębiorstwo ekonomii społecznej - pierwsza w Polsce plantacja świeżych jagód Goji. Obecnie w I etapie realizacji. Goji Land został utworzony w 2017 roku przy ośrodku "Przystań" z dwóch powodów: aby dać zatrudnienie jego mieszkańcom - osobom długotrwale bezrobotnym, zmagającym się z uzależnieniami, bezdomnością czy długim pobytem w więzieniu oraz aby zapewnić dywersyfikację przychodów i niezależność finansową organizacji w dłuższej perspektywie. www.gojiland.org

Fundacja prowadzi też akcje i działania cykliczne takie jak Festiwal Sztuki Więziennej, co roku też organizuje Pielgrzymkę na Jasną Górę i spotkania świąteczne w więzieniach i Zakładach Karnych dla dzieci i rodzin osób osadzonych.

title: Fundacja Sławek

wikitext:
{{Stowarzyszenie infobox
 |nazwa                     = Fundacja Sławek
 |nazwa oryginalna          =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |motto                     = Od wykluczenia do samodzielności.
 |państwo                   = POL
 |siedziba                  = [[Warszawa]]
 |data założenia            = [[1998]]
 |zakończenie działalności  =
 |rodzaj stowarzyszenia     = [[fundacja]]
 |status                    = [[organizacja pożytku publicznego]]
 |profil działalności       = Pomoc Społeczna
 |zasięg                    = Ogólnopolski i Międzynarodowy
 |stanowisko zarządzającego = Prezes Zarządu
 |zarządzający              = Krzysztof Łagodziński
 |członkowie                =
 |numer rejestru            = 0000272518
 |data rejestracji          = 20 kwietnia 1998
 |powiązania                =
 |współrzędne               =
 |commons                   =
 |www                       = http://www.fundacjaslawek.org
 |wariant flagi             =
 |kod mapy                  =
 |wariant mapy              =
 |opis miejsca              =
}}
'''Fundacja Sławek''' (obecnie '''Manufaktura Społeczna''') – [[fundacja]] posiadająca status [[Organizacja pożytku publicznego|Organizacji Pożytku Publicznego]] powstała w 1998 r., której celem jest pomoc osobom wykluczonym społecznie w drodze od wykluczenia do samodzielności. Fundacja wspiera rodziny zmagające się z ubóstwem, osoby długotrwale bezrobotne, dzieci i osoby dorosłe z niepełnosprawnościami, ofiary przestępstw, osoby doświadczające przemocy, osoby zmagające się z uzależnieniem, bezdomnością, matki samotnie wychowujące dzieci, młodzież zagrożoną wykluczeniem społecznym, młodzież z pieczy zastępczej i schronisk dla nieletnich, zakładów poprawczych i młodzieżowych ośrodków wychowawczych.

== Projekty ==
* '''Program KOMPAS''' - (2016 - obecnie) - kompleksowy program aktywizacji społecznej i zawodowej osób wykluczonych społecznie - program w okresie 2017 - 2018 objął wsparciem 207 osób - wskaźnik zatrudnienia wyniósł 32%. Program finansowany ze środków pochodzących od darczyńców indywidualnych, dotacji firm oraz projektów finansowanych z konkursów krajowych i dotacji Unii Europejskiej.
* '''Program "Włącz się"''' - (2015 - obecnie) - program skupiający się na nawiązywaniu trwałej współpracy z pracodawcami w celu aktywizacji zawodowej i zatrudnienia beneficjentów Fundacji Sławek. Realizowany w partnerstwie z Fundacją Integracja, Stowarzyszeniem "SPOZA", Fundacją "Otwarte Drzwi" i Fundacją "Aktywizacja". Finansowany ze środków La Caixa Fundacion. Średni wskaźnik zatrudnienia w programie Włącz Się wynosi 47%. Obecnie organizacje pracują nad stworzeniem sieci przyznającej pracodawcom tytuł "Biznes Społecznie Odpowiedzialny"
* '''Projekt "Aktywna Integracja Mieszkańców Mazowsza"''' - (2018 - 2020) - Celem projektu jest przeszkolenie zawodowe i aktywizacja społeczna 88 osób z woj. mazowieckiego zagrożonych wykluczeniem społecznym. Współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
* '''Projekt "Integracja w Stronę Zatrudnienia"''' - (2018 - obecnie) - Celem projektu jest przeszkolenie zawodowe i aktywizacja społeczna rodzin - 110 osób z woj. mazowieckiego zagrożonych wykluczeniem społecznym. Współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
* '''Program "Poczytaj Mi"''' ( 2006 - obecnie ) - program ma na celu wzmocnienie więzi rodzinnych pomiędzy rodzicami przebywającymi w więzieniu a ich dziećmi. Polega przeczytaniu i nagraniu bajki przez rodzica, obróbce technicznej przez wolontariuszy i wysłaniu do dzieci tęskniących za swoimi rodzicami. Często okazuje się, że rodzice Ci pierwszy raz odważyli się powiedzieć swoim dzieciom słowa "Kocham Cię" lub "tęsknię za Tobą". Finansowany ze środków pochodzących od darczyńców indywidualnych, darowizn od firm i z grantów. Od początku realizacji nagrano i wysłano do dzieci ponad 900 bajek.
* '''Projekt "Czytam Dotykiem"''' - (2017 - obecnie) - projekt polega na wytwarzaniu ręcznie wykonanych książek dotykowych dla dzieci niewidomych i słabowidzących do lat 6-ciu. Książki wykonują więźniowie odbywający wieloletnie wyroki więzienia. Książki są następnie przekazywane do Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących. Projekt finansowany ze środków pochodzących od darczyńców indywidualnych i firm.
* '''"Projekt "Uwolnieni"''' - (2018 - obecnie) realizowany dzięki wsparciu Ministerstwa Sprawiedliwości projekt ma na celu podjęcie działań profilaktycznych wśród młodzieży zagrożonej przestępczością oraz wśród rodzin doświadczających przemocy poprzez szeroką dystrybucję świadectw osób, które potrafiły wyrwać się z kręgu przestępczości i przemocy
* '''"Społecznik"''' – Centrum Aktywności Społecznej przy ul. Andersa 29 w Warszawie. Główna działalność "Społecznika" to promocja i wspieranie inicjatyw obywatelskich i programów pomocowych poprzez udostępnianie sal i obsługę spotkań m.in. w zakresie: warsztatów, treningów, zajęć terapeutycznych, wsparcia specjalistycznego, debat społecznych, dyskusji kulturalnych czy promocji książek.
* '''"Goji Land"''' - przedsiębiorstwo ekonomii społecznej - pierwsza w Polsce plantacja świeżych jagód Goji. Obecnie w I etapie realizacji. Goji Land został utworzony w 2017 roku przy ośrodku "Przystań" z dwóch powodów: aby dać zatrudnienie jego mieszkańcom - osobom długotrwale bezrobotnym, zmagającym się z uzależnieniami, bezdomnością czy długim pobytem w więzieniu oraz aby zapewnić dywersyfikację przychodów i niezależność finansową organizacji w dłuższej perspektywie. www.gojiland.org

Fundacja prowadzi też akcje i działania cykliczne takie jak Festiwal Sztuki Więziennej, co roku też organizuje Pielgrzymkę na Jasną Górę i spotkania świąteczne w więzieniach i Zakładach Karnych dla dzieci i rodzin osób osadzonych.

== Linki zewnętrzne ==
* [https://manufakturaspoleczna.pl/ Strona fundacji]
* [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=37796 Fundacja Sławek w bazie ngo.pl]
* [https://www.facebook.com/fundacjaslawek.org]

[[Kategoria:Fundacje w Warszawie|Sławek]]
[[Kategoria:Organizacje pożytku publicznego]]

title: Fundacja Sławek

Państwo: Polska

Siedziba: Warszawa

Rodzaj stowarzyszenia: fundacja

Status: organizacja pożytku publicznego

Profil działalności: Pomoc Społeczna

Zasięg: Ogólnopolski i Międzynarodowy

Prezes Zarządu: Krzysztof Łagodziński

Data rejestracji: 20 kwietnia 1998

title: brak współrzędnych

brak współrzędnych: Strona internetowa


text:
# Herold (Nadrenia-Palatynat)
Herold – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn, wchodzi w skład gminy związkowej Aar-Einrich. Do 30 czerwca 2019 wchodziła w skład gminy związkowej Katzenelnbogen.

title: Herold (Nadrenia-Palatynat)

wikitext:
{{inne znaczenia|gminy w Nadrenii-Palatynacie|[[Herold (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Herold
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = Herolda
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = DEU Herold COA.svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = DE-RP
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    =
 |3. jednostka administracyjna    = [[Rhein-Lahn-Kreis|Rhein-Lahn]]
 |1. jednostka tradycyjna         =
 |2. jednostka tradycyjna         = [[Gmina związkowa Aar-Einrich]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    = 4,09 km²
 |wysokość                        = 344 m n.p.m.
 |rok                             = 31 grudnia 2009
 |liczba ludności                 = 453
 |gęstość zaludnienia             = 111 os./km²
 |numer kierunkowy                = 06486
 |kod pocztowy                    = 56368
 |tablice rejestracyjne           = EMS
 |adres urzędu                    = Burgstraße 1<br />56368 Katzenelnbogen
 |plan                            =
 |nazwa 1. podziału               = dzielnic
 |1. podział                      =
 |mapa                            = Herold in EMS.svg
 |nazwa mapy                      = powiatu
 |kod mapy                        = Nadrenia-Palatynat
 |współrzędne                     = 50°17′N 7°56′E
 |commons                         =
 |www                             = http://www.vg-aar-einrich.de
}}
'''Herold''' – miejscowość i gmina w [[Niemcy|Niemczech]], w kraju związkowym [[Nadrenia-Palatynat]], w powiecie [[Rhein-Lahn-Kreis|Rhein-Lahn]], wchodzi w skład gminy związkowej [[gmina związkowa Aar-Einrich|Aar-Einrich]]. Do 30 czerwca [[2019]] wchodziła w skład gminy związkowej [[gmina związkowa Katzenelnbogen|Katzenelnbogen]]<ref>[http://www.landtag.rlp.de/landtag/drucksachen/4703-17.pdf Gmina związkowa Aar-Einrich]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz, Bad Ems

{{Gmina związkowa Aar-Einrich}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Powiat Rhein-Lahn]]

title: Herold

Państwo: Niemcy

Kraj związkowy: Nadrenia-Palatynat

Powiat: Rhein-Lahn

Wspólnota: Gmina związkowa Aar-Einrich

• gęstość: 111 os./km²

Tablice rejestracyjne: EMS


text:
# Łany (Turbia)
Łany – część wsi Turbia położona w Polsce,  w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaleszany.
W latach 1975–1998 Łany należały administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

title: Łany (Turbia)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Łany|Łany w innych znaczeniach tego słowa]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Łany
 |rodzaj miejscowości    = część wsi
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat stalowowolski|stalowowolski]]
 |gmina                  = [[Zaleszany (gmina)|Zaleszany]]
 |sołectwo               = [[Turbia]]
 |miejscowość podstawowa = [[Turbia]]
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    =
 |strefa numeracyjna     = 15
 |kod pocztowy           = 37-415<ref name="poczta"/>
 |tablice rejestracyjne  = RST
 |SIMC                   = 0811230{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Zaleszany (gmina)
 |współrzędne            = 50°37'22"N 21°58'56"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|191550|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Łany''' – część wsi [[Turbia]] położona w [[Polska|Polsce]],  w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat stalowowolski|powiecie stalowowolskim]], w [[Zaleszany (gmina)|gminie Zaleszany]]{{r|R2013|teryt}}.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] Łany należały administracyjnie do [[województwo tarnobrzeskie|województwa tarnobrzeskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name = "teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT]</ref>
* <ref name="poczta">{{Poczta Polska|2022-10|s=1314|nazwa=Turbia}}</ref>
}}

{{Gmina Zaleszany}}

[[Kategoria:Turbia]]

title: Łany

Województwo: podkarpackie

Powiat: stalowowolski

Gmina: Zaleszany

Sołectwo: Turbia

Część miejscowości: Turbia

Tablice rejestracyjne: RST


text:
# 16 Bateria Motorowa Artylerii Przeciwlotniczej
Bateria motorowa artylerii przeciwlotniczej typ A nr 16 – pododdział artylerii przeciwlotniczej Wojska Polskiego II RP.
Bateria nie występowała w organizacji pokojowej wojska. Została zmobilizowana, zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” 24 sierpnia 1939 przez 8 dywizjon artylerii przeciwlotniczej w Toruniu dla 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty, w składzie której walczyła w kampanii wrześniowej.
1 września w Grudziądzu zestrzeliła 4 samoloty Luftwaffe. Następnego dnia osłaniała artylerię w rejonie Gruta-Mełno. 4 września podporządkowana została dowódcy 4 Dywizji Piechoty  i użyta do osłony artylerii i tyłów. Następnie przesuwała się przez Golub-Dobrzyń, Włocławek, Gostyń, Łowicz i Iłów. Zestrzeliła w sumie 12 samolotów niemieckich. Ponadto kilkakrotnie pomagała w odparciu ataku czołgów.

## Obsada etatowa baterii
- dowódca – kpt. Julian Franciszek Wojtusiak
- oficer zwiadowczy – ppor. Mieczysław Ejsymont
- dowódca 1 plutonu – ppor. rez. Stanisław Julian Kunert
- dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Witold Karol Kasperkiewicz
- dowódca 3 plutonu – ppor. rez. Jan Mierzejewski
- dowódca 4 plutonu – kpr. pchor. rez. Joachim Oszwałdowski
- szef baterii – plut. Stanisław Żołnierczyk

wikitext:
'''Bateria motorowa artylerii przeciwlotniczej typ A nr 16''' – [[pododdział]] [[artyleria przeciwlotnicza|artylerii przeciwlotniczej]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego II RP]].
[[Plik:Armia pomorze 1939.png|270px|right|thumb|Bateria walczyła w składzie 16 DP]]
[[Bateria (wojsko)|Bateria]] nie występowała w [[Organizacja pokojowa Wojska Polskiego II RP|organizacji pokojowej wojska]]. Została zmobilizowana, zgodnie z [[Plan mobilizacyjny „W”|planem mobilizacyjnym „W”]] 24 sierpnia 1939 przez [[8 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (II RP)|8 dywizjon artylerii przeciwlotniczej]] w [[Toruń|Toruniu]] dla [[16 Pomorska Dywizja Piechoty|16 Pomorskiej Dywizji Piechoty]], w składzie której walczyła w [[Kampania wrześniowa|kampanii wrześniowej]].

1 września w [[Grudziądz]]u zestrzeliła 4 samoloty [[Luftwaffe]]. Następnego dnia osłaniała artylerię w rejonie [[Gruta]]-[[Mełno (powiat grudziądzki)|Mełno]]. 4 września podporządkowana została dowódcy [[4 Dywizja Piechoty (II RP)|4 Dywizji Piechoty]]  i użyta do osłony artylerii i tyłów. Następnie przesuwała się przez [[Golub-Dobrzyń]], [[Włocławek]], [[Gostyń]], [[Łowicz]] i [[Iłów]]. Zestrzeliła w sumie '''12''' samolotów niemieckich. Ponadto kilkakrotnie pomagała w odparciu ataku czołgów.

== Obsada etatowa baterii ==
* dowódca – kpt. Julian Franciszek Wojtusiak
* oficer zwiadowczy – ppor. Mieczysław Ejsymont
* dowódca 1 plutonu – ppor. rez. Stanisław Julian Kunert
* dowódca 2 plutonu – ppor. rez. Witold Karol Kasperkiewicz
* dowódca 3 plutonu – ppor. rez. Jan Mierzejewski
* dowódca 4 plutonu – kpr. pchor. rez. Joachim Oszwałdowski
* szef baterii – plut. Stanisław Żołnierczyk
{{osobny artykuł|Organizacja baterii artylerii przeciwlotniczej motorowej typu A}}

== Bibliografia ==
* Stanisław Truszkowski, ''Działania artylerii przeciwlotniczej w wojnie 1939 r. Zakończenie'', Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 2 (84), Warszawa 1978, s. 212-236.

{{Artyleria przeciwlotnicza II RP}}
{{Artyleria II RP}}
{{Polska artyleria 1939}}

[[Kategoria:Baterie artylerii przeciwlotniczej II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Toruniu]]
[[Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie nad Bzurą]]
[[Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1939]]
[[Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1939]]


text:
# Saucie
Saucie (biał. Савуці; ros. Савути) – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

## Historia
W czasach zaborów w gminie Druja, w powiecie dzisieńskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.
W latach 1921–1945 wieś leżała w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie dziśnieńskim, od 1926 w powiecie brasławskim, w gminie Druja.
Powszechny Spis Ludności z 1921 roku nie podał danych dotyczących miejscowości. W 1931 w 6 domach zamieszkiwało 27 osób.
Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej i prawosławnej w Drui. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Drui i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Drui.
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR.
Od 1991 w składzie niepodległej Białorusi.

title: Saucie

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Saucie
 |nazwa oryginalna             = {{k|be|Савуці}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-VI
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Rejon brasławski|brasławski]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Druja|Druja]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 1999
 |liczba ludności              = 3
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód witebski # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 55°46'03"N 27°30'44"E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Saucie''' ({{w języku|be|Савуці}}; {{w języku|ru|Савути}}) – chutor na [[Białoruś|Białorusi]], w [[Obwód witebski|obwodzie witebskim]], w [[Obwód witebski|obwodzie witebskim]], w [[Rejon brasławski|rejonie brasławskim]], w [[Sielsowiet Druja|sielsowiecie Druja]].

== Historia ==
W czasach [[Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami|zaborów]] w gminie Druja, w powiecie dzisieńskim, w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]] [[Imperium Rosyjskie]]go<ref>{{Cytuj |tytuł = wieś Saucie na mapie (rejon brasławski, obwód witebski) |data dostępu = 2024-02-10 |opublikowany = www.radzima.net |url = https://www.radzima.net/pl/miejsce/saucie.html}}</ref>.

W latach 1921–1945 wieś leżała w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]]<ref name="uwaga122" group="uwaga">Przynależność wojewódzka zmieniała się. Wieś leżała w [[Województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|województwie nowogródzkim]] (1921–1922), w [[Ziemia Wileńska|Ziemi Wileńskiej]] (1922–1926) i w województwie wileńskim (od 1926)</ref>, w [[Powiat dziśnieński|powiecie dziśnieńskim]], od 1926 w [[Powiat brasławski (II Rzeczpospolita)|powiecie brasławskim]], w [[Druja (gmina)|gminie Druja]]<ref>Dz.U. z 1925 r. nr 67, poz. 472</ref>.

[[Pierwszy Powszechny Spis Ludności|Powszechny Spis Ludności z 1921 roku]] nie podał danych dotyczących miejscowości<ref name=":0222222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. |data = 1924 |wolumin = 7, część 2 |s = 39}}</ref>. W [[Drugi Powszechny Spis Ludności|1931]] w 6 domach zamieszkiwało 27 osób<ref name=":12">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej |data = 1938 |wolumin = 1 |miejsce = Warszawa |s = 5}}</ref>.

Wierni należeli do [[Parafia Trójcy Przenajświętszej w Drui|parafii rzymskokatolickiej]] i prawosławnej w [[Druja|Drui]]. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Drui i Okręgowy w [[Wilno|Wilnie]]; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Drui<ref name=":0222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych |data = 1933 |miejsce = Przemyśl, Warszawa |s = 1513}}</ref>.

W wyniku [[Agresja ZSRR na Polskę|napaści ZSRR na Polskę]] we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruskiej SRR]]<ref>https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/70/plik/m-631.pdf</ref><ref>{{encyklopedia PWN|id=3950665|tytuł=okupacja sowiecka ziem polskich|data dostępu=2021-04-03}}</ref>. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR<ref>{{Cytuj |autor = Piotr Eberhardt |tytuł = Formowanie się polskiej granicy wschodniej po II wojnie światowej |czasopismo = Dzieje Najnowsze |data = 2018 |wolumin = Rocznik L – 2018 |numer = 2 |s = 95-100}}</ref>.

Od 1991 w składzie niepodległej Białorusi.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Druja (II Rzeczpospolita)}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie miorskim]]
[[Kategoria:Miejscowości powiatu brasławskiego (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Miejscowości powiatu dziśnieńskiego (II Rzeczpospolita)]]

title: SaucieСавуці

Państwo: Białoruś

Obwód: witebski

Rejon: brasławski

Sielsowiet: Druja

Populacja (1999) · • liczba ludności: · 3


text:
# Schichau-Werke
Zakłady Schichaua w Elblągu (niem. F. Schichau, Maschinen- und Lokomotivfabrik, Schiffswerft und Eisengießerei GmbH) – zakłady mechaniczne, w tym stocznia, funkcjonujące w latach 1855–1945, założone przez Ferdinanda Gottloba Schichaua. Były jedną z ważniejszych stoczni budujących okręty w Niemczech, szczególnie torpedowce i niszczyciele. Zakłady Schichaua były też dużym producentem lokomotyw.

## Historia

### Początki przedsiębiorstwa Schichaua
W 1837 Ferdinand Schichau otworzył w Elblągu warsztat budowy maszyn (przy nieistniejącej obecnie ulicy Wały Staromiejskie), w którym zajmował się budową i naprawą przede wszystkim maszyn parowych dla przemysłu, a także pras hydraulicznych i sprzętu rolniczego. Zainteresowany przemysłem okrętowym rozwinął wkrótce swoje przedsiębiorstwo w tym kierunku. Pierwszym zamówieniem tego typu było wykonanie w 1841 silnika i wyposażenia dla pierwszej mechanicznej pogłębiarki (bez własnego napędu) wyprodukowanej w Niemczech, używanej przez następne 45 lat na rzece Elbląg i Zalewie Wiślanym. W 1847  w jego przedsiębiorstwo powstała maszyna parowa do napędu pierwszego parowca „James Watt” zbudowanego całkowicie w Królestwie Prus (kadłuby tych jednostek powstawały jeszcze w sąsiedniej stoczni Mitzlaffa). W 1852 dostarczył wyposażenie dla budowanej w Gdańsku korwety pruskiej marynarki wojennej – „Danzig”.

### Powstanie stoczni
W 1854 F.Schichau postanowił zbudować własną stocznię i w tym celu uzyskał od władz miejskich część Fosy Dworu Popielnego (Aschhofgraben) w rejonie dawnych umocnień miejskich skomunikowaną z rzeką Elbląg. 21 czerwca 1855 zwodowano tam pierwszy statek, zamówiony przez grupę elbląskich przedsiębiorców. Był to pierwszy niemiecki parowiec o konstrukcji żelaznej z napędem śrubowym – „Borussia”. Większość produkcji zakładów F.Schichaua początkowo stanowiły maszyny, parowozy urządzenia dla młynów zbożowych, gorzelni czy też cukrowni. Do 1872 zbudowano 50 statków. W tym samym roku Schichau powiększył zakład, wykupując stocznię Mitzlaffa na północnym brzegu Fosy Dworu Popielnego. Schichau produkował głównie niewielkie statki pasażerskie i handlowe, głównie o napędzie łopatkowym, na potrzeby armatorów z Prus Wschodnich i na eksport, przede wszystkim do Imperium Rosyjskiego (od 1863), w tym na ziemie dawnej Polski. Istotnym przedmiotem działalności była budowa pogłębiarek, szeroko eksportowanych (m.in. do Cesarstwa Japonii, Australii, Kanady i Wielkiej Brytanii i Irlandii) oraz holowników. W 1876 zwodowano setny statek.

### Okres największego rozwoju (1877–1918)
Dalszy rozwój przedsiębiorstwa zapewniły liczne zamówienia wojskowe, począwszy od 1877 roku, przede wszystkim dla szybko rozbudowującej się Kaiserliche Marine. Stocznia F.Schichau wyspecjalizowała się przede wszystkim w budowie torpedowców i później niszczycieli, budując większość niemieckich jednostek tych klas przed I wojną światową (nosiły one oznaczenia w postaci litery S z numerem, pochodzącej od inicjału producenta). Budowano także liczne jednostki na eksport, m.in. dla Rosji, Austro-Węgier, Brazylii i Cesarstwa Chin (zbudowane dla Chin niszczyciele typu Hai Long z 1898 pobiły ówczesny rekord prędkości osiągając 33,6 węzła). W latach 1872–1893 zbudowano w stoczni 450 jednostek, w tym 163 okręty, z tego 156 torpedowców i niszczycieli.
W 1884 F.Schichau wykupił sąsiednią fabrykę maszyn C.F. Steckla. Dalszy rozwój ograniczała jednak płytka i wąska rzeka Elbląg, nad którą ulokowana była stocznia, co uniemożliwiało budowę większych jednostek. Dlatego od 1889 Schichau zorganizował warsztaty remontowe okrętów w Piławie (stocznia elbląska nie zajmowała się remontami), a w 1892 uruchomił nowo zbudowaną większą stocznię w Gdańsku. W stoczni w Elblągu nadal budowano mniejsze jednostki. Po śmierci Schichaua w 1896 przedsiębiorstwo prowadził zięć, Carl Heinz Ziese. Wykupiono wówczas dalsze tereny w Elblągu leżące wzdłuż rzeki Elbląg, budując cztery większe pochylnie i poszerzając rzekę naprzeciwko nich. Oprócz udanych maszyn parowych własnej konstrukcji, od 1907 w zakładach F.Schichau produkowano na licencji okrętowe turbiny parowe.
W trakcie I wojny światowej zintensyfikowano produkcję niszczycieli i torpedowców. Pod koniec wojny rozpoczęto także produkcję okrętów podwodnych, lecz ich nie ukończono przed jej zakończeniem.

### Okres międzywojenny i upadek
Rozwój przedsiębiorstwa zakończyła klęska Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej, powrócono wówczas do budowy małych jednostek cywilnych. Zerwaniu uległy ścisłe więzi kooperacyjne z zakładem, który znalazł się w Wolnym Mieście Gdańsku. Na skutek kryzysu gospodarczego połączonego z mało wydajnym zarządzaniem, stocznia stanęła w obliczu bankructwa, lecz 29 maja 1929 roku spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została przejęta przez państwo. W okresie międzywojennym XX w. zbudowano w Elblągu jedynie ok. 100 jednostek cywilnych, w tym 30 holowników. Od 1937, w związku z intensywną remilitaryzacją Cesarstwa Niemieckiego, ponownie rozpoczęto budowę okrętów dla Kriegsmarine – sześciu torpedowców typu 1935 i dziewięciu typu 1937, po czym większą serię dużych torpedowców typu 1939 (nazywanych od stoczni typem Elbing). Od 1944 budowano także miniaturowe okręty podwodne Typ XXVIIB Seehund, których ukończono aż 136. Historia Schichau-Werke zakończyła się wraz z klęską Niemiec i wcieleniem Elbląga do Polski w 1945 roku.
Po II wojnie na terenie dawnych Schichau-Werke utworzono zakłady turbin parowych Zamech.

## Wybrane statki i okręty zbudowane w Zakładach Schichaua
torpedowce:
- A 26 (1916)

title: Schichau-Werke

wikitext:
'''Zakłady Schichaua w Elblągu''' ([[język niemiecki|niem.]] ''F. Schichau, Maschinen- und Lokomotivfabrik, Schiffswerft und Eisengießerei GmbH'') – zakłady mechaniczne, w tym [[stocznia]], funkcjonujące w latach 1855–1945, założone przez [[Ferdinand Schichau|Ferdinanda Gottloba Schichaua]]. Były jedną z ważniejszych stoczni budujących [[okręt]]y w [[Niemcy|Niemczech]], szczególnie [[torpedowiec|torpedowce]] i [[niszczyciel]]e. Zakłady Schichaua były też dużym producentem [[lokomotywa|lokomotyw]]<ref>{{Cytuj |autor = Jerzy Kukliński |tytuł = Przedsiębiorstwo Schichau’a w latach 1837–1945 |czasopismo = Rocznik Elbląski |data = 1993 r. |wolumin = t. XII}}</ref>.
[[Plik:Smsblitz.jpg|thumb|Austro-węgierska kanonierka torpedowa [[SMS Blitz (1888)|„Blitz”]] z 1888, zbudowana przez stocznię Schichaua]]
[[Plik:LeytenantBurakov1904.jpg|thumb|Zbudowany dla Chin niszczyciel „[[Lejtienant Burakow (1898)|Hai Hua]]” z 1898 (później rosyjski „Lejtienant Burakow”) – jeden z najszybszych wówczas na świecie]]
[[Plik:S90 Hochsee-Torpedoboot.jpg|thumb|Pierwszy zbudowany w Niemczech niszczyciel – [[SMS S 90|S 90]] budowy Schichaua]]
[[Plik:T 35 as DD 935 in US seas August 1945.jpg|thumb|Torpedowiec T35 [[torpedowce typu 1939|typu ''1939'']] (''Elbing'') z 1943, budowy stoczni Schichaua]]

== Historia ==
=== Początki przedsiębiorstwa Schichaua ===
W 1837 Ferdinand Schichau otworzył w [[Elbląg]]u warsztat budowy [[maszyna|maszyn]] (przy nieistniejącej obecnie ulicy Wały Staromiejskie), w którym zajmował się budową i naprawą przede wszystkim [[maszyna parowa|maszyn parowych]] dla [[przemysł]]u, a także [[prasa hydrauliczna|pras hydraulicznych]] i sprzętu rolniczego<ref name=nitka>A. Nitka, ''Przedsiębiorstwo...''</ref>. Zainteresowany przemysłem okrętowym rozwinął wkrótce swoje przedsiębiorstwo w tym kierunku. Pierwszym zamówieniem tego typu było wykonanie w 1841 silnika i wyposażenia dla pierwszej mechanicznej [[pogłębiarka|pogłębiarki]] (bez własnego napędu) wyprodukowanej w Niemczech, używanej przez następne 45 lat na rzece [[Elbląg (rzeka)|Elbląg]] i [[Zalew Wiślany|Zalewie Wiślanym]]<ref name=nitka />. W 1847  w jego przedsiębiorstwo powstała maszyna parowa do napędu pierwszego [[parowiec|parowca]] „James Watt” zbudowanego całkowicie w [[Królestwo Prus|Królestwie Prus]] (kadłuby tych jednostek powstawały jeszcze w sąsiedniej stoczni Mitzlaffa). W 1852 dostarczył wyposażenie dla budowanej w [[Gdańsk]]u [[korweta|korwety]] pruskiej marynarki wojennej – „Danzig”<ref name=nitka />.

=== Powstanie stoczni ===
W 1854 F.Schichau postanowił zbudować własną stocznię i w tym celu uzyskał od władz miejskich część Fosy Dworu Popielnego (''Aschhofgraben'') w rejonie dawnych umocnień miejskich skomunikowaną z rzeką Elbląg. 21 czerwca 1855 zwodowano tam pierwszy [[statek wodny|statek]], zamówiony przez grupę elbląskich przedsiębiorców. Był to pierwszy niemiecki parowiec o konstrukcji żelaznej z napędem [[śruba okrętowa|śrubowym]] – „Borussia”<ref name=nitka />. Większość produkcji zakładów F.Schichaua początkowo stanowiły maszyny, [[Lokomotywa parowa|parowozy]] [[urządzenie|urządzenia]] dla [[Młyn zbożowy|młynów zbożowych]], [[Gorzelnia|gorzelni]] czy też [[Cukrownia|cukrowni]]<ref>{{Cytuj |autor = Domino, Jerzy, Gierszewski, Stanisław, Groth, Andrzej |tytuł = Historia Elbla̜ga. Opracowanie zbiorowe. T. 3, Cz. 2 (1851-1920) |data = 2001 |isbn = 838729196X |wydanie = 1 |miejsce = Gdańsk |wydawca = Wyd. „Marpress” |s = 54 |oclc = 249423437}}</ref>. Do 1872 zbudowano 50 statków. W tym samym roku Schichau powiększył zakład, wykupując stocznię Mitzlaffa na północnym brzegu Fosy Dworu Popielnego<ref name=nitka />. Schichau produkował głównie niewielkie statki pasażerskie i handlowe, głównie o napędzie [[napęd kołowy statku|łopatkowym]], na potrzeby armatorów z [[Prusy Wschodnie|Prus Wschodnich]] i na eksport, przede wszystkim do [[Imperium Rosyjskie]]go (od 1863), w tym na ziemie dawnej Polski. Istotnym przedmiotem działalności była budowa pogłębiarek, szeroko eksportowanych (m.in. do [[Cesarstwo Japonii|Cesarstwa Japonii]], [[Australia|Australii]], [[Kanada|Kanady]] i [[Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii|Wielkiej Brytanii i Irlandii]]) oraz [[holownik]]ów. W 1876 zwodowano setny statek<ref name=nitka />.

=== Okres największego rozwoju (1877–1918) ===
Dalszy rozwój [[przedsiębiorstwo|przedsiębiorstwa]] zapewniły liczne zamówienia [[siły zbrojne|wojskowe]], począwszy od 1877 roku, przede wszystkim dla szybko rozbudowującej się [[Kaiserliche Marine]]. Stocznia F.Schichau wyspecjalizowała się przede wszystkim w budowie [[torpedowiec|torpedowców]] i później [[niszczyciel]]i, budując większość niemieckich jednostek tych klas przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] (nosiły one oznaczenia w postaci litery S z numerem, pochodzącej od inicjału producenta)<ref name=nitka />. Budowano także liczne jednostki na eksport, m.in. dla Rosji, [[Austro-Węgry|Austro-Węgier]], [[Brazylia|Brazylii]] i [[Cesarstwo Chińskie|Cesarstwa Chin]] (zbudowane dla Chin niszczyciele typu ''[[Niszczyciele typu Hai Long|Hai Long]]'' z 1898 pobiły ówczesny rekord prędkości osiągając 33,6 [[węzeł (jednostka prędkości)|węzła]]). W latach 1872–1893 zbudowano w stoczni 450 jednostek, w tym 163 okręty, z tego 156 torpedowców i niszczycieli<ref name=nitka />.
W 1884 F.Schichau wykupił sąsiednią fabrykę maszyn C.F. Steckla. Dalszy rozwój ograniczała jednak płytka i wąska rzeka Elbląg, nad którą ulokowana była stocznia, co uniemożliwiało budowę większych jednostek. Dlatego od 1889 Schichau zorganizował warsztaty remontowe okrętów w [[Bałtyjsk|Piławie]] (stocznia elbląska nie zajmowała się remontami), a w 1892 uruchomił nowo zbudowaną większą [[Stocznia Schichaua w Gdańsku|stocznię w Gdańsku]]. W stoczni w Elblągu nadal budowano mniejsze jednostki. Po śmierci Schichaua w 1896 przedsiębiorstwo prowadził zięć, [[Carl Heinz Ziese]]. Wykupiono wówczas dalsze tereny w Elblągu leżące wzdłuż rzeki Elbląg, budując cztery większe pochylnie i poszerzając rzekę naprzeciwko nich. Oprócz udanych maszyn parowych własnej konstrukcji, od 1907 w zakładach F.Schichau produkowano na licencji okrętowe [[turbina parowa|turbiny parowe]].

W trakcie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] zintensyfikowano [[produkcja|produkcję]] niszczycieli i torpedowców. Pod koniec wojny rozpoczęto także produkcję [[okręt podwodny|okrętów podwodnych]], lecz ich nie ukończono przed jej zakończeniem.

=== Okres międzywojenny i upadek ===
Rozwój przedsiębiorstwa zakończyła klęska [[Cesarstwo Niemieckie|Cesarstwa Niemieckiego]] w I wojnie światowej, powrócono wówczas do budowy małych jednostek cywilnych. Zerwaniu uległy ścisłe więzi kooperacyjne z zakładem, który znalazł się w [[Wolne Miasto Gdańsk|Wolnym Mieście Gdańsku]]. Na skutek [[kryzys gospodarczy|kryzysu gospodarczego]] połączonego z mało wydajnym zarządzaniem, stocznia stanęła w obliczu [[bankructwo|bankructwa]], lecz 29 maja 1929 roku [[spółka z ograniczoną odpowiedzialnością]] została przejęta przez państwo. W [[Dwudziestolecie międzywojenne (historia powszechna)|okresie międzywojennym XX w.]] zbudowano w Elblągu jedynie ok. 100 jednostek cywilnych, w tym 30 holowników<ref name=nitka />. Od 1937, w związku z intensywną remilitaryzacją [[III Rzesza|Cesarstwa Niemieckiego]], ponownie rozpoczęto budowę okrętów dla [[Kriegsmarine]] – sześciu torpedowców [[torpedowce typu 1935|typu 1935]] i dziewięciu [[torpedowce typu 1937|typu 1937]], po czym większą serię dużych torpedowców [[torpedowce typu 1939|typu 1939]] (nazywanych od stoczni typem ''Elbing''). Od 1944 budowano także miniaturowe okręty podwodne [[Okręty podwodne typu Seehund|Typ XXVIIB Seehund]], których ukończono aż 136<ref name=nitka />. Historia Schichau-Werke zakończyła się wraz z klęską Niemiec i [[Ziemie odzyskane|wcieleniem Elbląga]] do Polski w 1945 roku.

Po II wojnie na terenie dawnych Schichau-Werke utworzono zakłady turbin parowych [[Zamech]].

== Wybrane statki i okręty zbudowane w Zakładach Schichaua ==
{{Kategoria główna|Okręty zbudowane w Schichau-Werke}}
[[torpedowiec|torpedowce]]:
* [[SMS A 26|A 26]] (1916)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Andrzej Nitka: ''Przedsiębiorstwo stoczniowe F. Schichau. Elbląg-Piława-Gdańsk-Ryga-Królewiec. Zarys dziejów 1837–1945'' w: „Morze, Statki i Okręty” nr 6/2007

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://elblag.2lo.elblag.pl/historia/przemysl/index.htm | tytuł = F.G. Schichau i F. Komnick | opublikowany = elblag.2lo.elblag.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20090324083243/http://elblag.2lo.elblag.pl/historia/przemysl/index.htm | zarchiwizowano = 2009-03-24}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Schichau-Werke| ]]
[[Kategoria:Historia Elbląga]]
[[Kategoria:Historia Niemiec]]
[[Kategoria:Stocznie w Niemczech|Schichaua]]
[[Kategoria:Producenci taboru kolejowego w Niemczech]]
[[Kategoria:Niemieckie stocznie okrętowe]]


text:
# Șelăreasca
Șelăreasca – wieś w Rumunii, w okręgu Ardżesz, w gminie Bârla. W 2011 roku liczyła 162 mieszkańców.

title: Șelăreasca

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Șelăreasca
 |nazwa oryginalna             = Șelăreasca
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Ardżesz|Ardżesz]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Bârla (gmina)|Bârla]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 162
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Ardżesz
 |współrzędne                  = 44°26′35″N 24°47′3″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Șelăreasca''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Ardżesz|okręgu Ardżesz]], w [[Bârla (gmina)|gminie Bârla]]. W 2011 roku liczyła 162 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-12-22 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Ardżesz]]

title: Șelăreasca

Państwo: Rumunia

Okręg: Ardżesz

Gmina: Bârla


text:
# Kazimiera
Kazimiera – żeński odpowiednik imienia Kazimierz. W średniowieczu nie występowało. Prawdopodobnie rozpowszechniło się pod koniec XVII wieku, po przyjeździe do Polski Marysieńki, żony króla Jana III Sobieskiego.
Kazimiera imieniny obchodzi:
- 19 grudnia, jako wspomnienie bł. Marii Marty od Jezusa (Kazimiery Wołowskiej)
- 4 marca, 21 sierpnia – dawniej przyjęte daty.

## Znane osoby noszące imię Kazimiera
- Kazimiera Iłłakowiczówna – poetka
- Kazimiera Prunskienė
- Maria Kazimiera d’Arquien, Marysieńka
- Kazimiera Szczuka
- Kazimiera Utrata – aktorka

## Postacie fikcyjne noszące imię Kazimiera
- Kazimiera Wąsowska - bohaterka powieści Lalka Bolesława Prusa
- Kazia - bohaterka opowiadania Panny z Wilka Jarosława Iwaszkiewicza
- Kazimiera Solejuk - bohaterka serialu Ranczo grana przez Katarzynę Żak
- Kazimiera Winna - bohaterka powieści Stulecie Winnych Ałbeny Grabowskiej

Zobacz też:
- Kaźmierki
- Nowa Kaźmierka

title: Kazimiera

wikitext:
{{wikisłownik|Kazimiera}}
'''Kazimiera''' – żeński odpowiednik [[imię|imienia]] [[Kazimierz (imię)|Kazimierz]]. W średniowieczu nie występowało. Prawdopodobnie rozpowszechniło się pod koniec XVII wieku, po przyjeździe do Polski [[Maria Kazimiera d’Arquien|Marysieńki]], żony króla [[Jan III Sobieski|Jana III Sobieskiego]].

Kazimiera [[imieniny]] obchodzi:
* [[19 grudnia]], jako wspomnienie [[Maria Marta Kazimiera Wołowska|bł. Marii Marty od Jezusa (Kazimiery Wołowskiej)]]
* [[4 marca]], [[21 sierpnia]] – dawniej przyjęte daty.

==Znane osoby noszące imię Kazimiera==
* [[Kazimiera Iłłakowiczówna]] – poetka
* [[Kazimiera Prunskienė]]
* [[Maria Kazimiera d’Arquien|Maria Kazimiera d’Arquien, Marysieńka]]
* [[Kazimiera Szczuka]]
* [[Kazimiera Utrata]] – aktorka

==Postacie fikcyjne noszące imię Kazimiera==
* Kazimiera Wąsowska - bohaterka powieści ''[[Lalka (powieść)|Lalka]]'' [[Bolesław Prus|Bolesława Prusa]]
* Kazia - bohaterka opowiadania ''[[Panny z Wilka]]'' [[Jarosław Iwaszkiewicz|Jarosława Iwaszkiewicza]]
* Kazimiera Solejuk - bohaterka serialu ''[[Ranczo (serial telewizyjny)|Ranczo]]'' grana przez [[Katarzyna Żak|Katarzynę Żak]]
* Kazimiera Winna - bohaterka powieści ''[[Stulecie Winnych (powieść)|Stulecie Winnych]]'' [[Ałbena Grabowska|Ałbeny Grabowskiej]]

Zobacz też:
* [[Kaźmierki]]
* [[Nowa Kaźmierka]]

== Bibliografia ==
*{{cytuj książkę |nazwisko =Bubak | imię =Józef | autor link = | tytuł =Księga naszych imion | wydawca =Ossolineum | miejsce =Wrocław, Warszawa, Kraków | rok =1993 | isbn =83-04-03860-9 }}

{{Imiona}}

[[Kategoria:Żeńskie imiona słowiańskie]]


text:
# Iwan Tiemnikow
Iwan Wiktorowicz Tiemnikow (ros. Иван Викторович Темников; ur. 28 stycznia 1989 w Bracku) – rosyjski piłkarz grający jako obrońca lub prawy pomocnik w klubie Torpedo Moskwa.

title: Iwan Tiemnikow

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Iwan Tiemnikow
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Ivan Temnikov 2013.jpg
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = 28 stycznia 1989
 |miejsce urodzenia       = [[Brack]], [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|Rosyjska FSRR]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 170 cm
 |pozycja                 = prawy obrońca,<br />prawy pomocnik
 |klub                    = [[Torpedo Moskwa]]
 |numer w klubie          = 11
 |kariera juniorska       =
!           ! [[Sibiriak Brack]]
! 2005–2006 ! [[Saturn Ramienskoje]]
 |kariera seniorska       =
! 2007–2010 ! [[Saturn Ramienskoje]] !  5 ! 0
! 2010      ! → [[Urał Jekaterynburg|Urałmasz Jekaterynburg]] (wyp.)    ! 26 ! 2
! 2011–2012 ! [[Dinamo Briańsk]]       ! 45 ! 1
! 2012      ! [[Rubin Kazań]]          !  1 ! 0
! 2013–2014 ! [[Achmat Grozny|Terek Grozny]]         ! 11 ! 0
! 2014–2016 ! [[Tom Tomsk]]            ! 64 ! 7
! 2016–2019 ! [[Dinamo Moskwa (piłka nożna)|Dinamo Moskwa]]        ! 55 ! 7
! 2019–2021 ! [[FK Niżny Nowogród]]      ! 52 ! 2
! 2021–     ! [[Torpedo Moskwa]]       ! 17 ! 2
 |data seniorzy           = 14 stycznia 2022
 |kariera reprezentacyjna =
! 2008 ! {{Reprezentacja|RUS|pn|rodzaj=U-19}} ! 5 ! 1
! 2010 ! {{Reprezentacja|RUS|pn|rodzaj=U-21}} ! 2 ! 0
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Iwan Wiktorowicz Tiemnikow''' (ros. Иван Викторович Темников; ur. 28 stycznia 1989 w [[Brack]]u) – [[Rosja|rosyjski]] piłkarz grający jako obrońca lub prawy pomocnik w klubie [[Torpedo Moskwa]].

== Linki zewnętrzne ==
* {{transfermarkt|p|id=54787|nazwa=Ivan Temnikov|data dostępu=2020-11-24}}

{{SORTUJ:Tiemnikow, Iwan}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1989]]
[[Kategoria:Piłkarze Saturna Ramienskoje]]
[[Kategoria:Piłkarze Achmatu Grozny]]
[[Kategoria:Piłkarze Tomu Tomsk]]
[[Kategoria:Piłkarze Dinama Moskwa]]

[[Kategoria:Piłkarze Urału Jekaterynburg]]
[[Kategoria:Piłkarze Dinama Briańsk]]
[[Kategoria:Piłkarze Rubinu Kazań]]
[[Kategoria:Piłkarze FK Niżny Nowogród]]
[[Kategoria:Piłkarze Torpeda Moskwa]]
[[Kategoria:Reprezentanci Rosji U-21 w piłce nożnej]]

title: · Iwan Tiemnikow

Data i miejsce urodzenia: 28 stycznia 1989 · Brack, Rosyjska FSRR

Pozycja: prawy obrońca, · prawy pomocnik

Klub: Torpedo Moskwa

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

Saturn Ramienskoje

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Saturn Ramienskoje · 5 · (0)

→ Urałmasz Jekaterynburg (wyp.) · 26 · (2)

Dinamo Briańsk · 45 · (1)

Rubin Kazań · 1 · (0)

Terek Grozny · 11 · (0)

Tom Tomsk · 64 · (7)

Dinamo Moskwa · 55 · (7)

FK Niżny Nowogród · 52 · (2)

Torpedo Moskwa · 17 · (2)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Rosja U-19 · 5 · (1)

Rosja U-21 · 2 · (0)


text:
# Koło (przedsiębiorstwo)
Koło (zapis stylizowany: KOŁO) (dawniej Zakłady Wyrobów Sanitarnych Koło, w latach 1993–2015 Sanitec Koło) – polskie przedsiębiorstwo i marka wyrobów sanitarnych w Kole. Od 2015 roku marka Koło jest własnością przedsiębiorstwa Geberit.

## Historia
Zakłady Wyrobów Sanitarnych Koło wybudowano w 1962 roku. W latach 1963–1974, po połączeniu z Zakładami Fajansu przedsiębiorstwo działało jako Zakłady Ceramiki Koło. W 1974 roku Zakłady Fajansu włączono w skład Włocławskich Zakładów Ceramiki Stołowej, a Zakłady Wyrobów Sanitarnych stały się częścią kombinatu Zjednoczone Zakłady Ceramiki Płytek i Wyrobów Sanitarnych „Cersanit”. W 1975 roku przy zakładzie otwarto 3-letnią zasadniczą szkołę zawodową malarek. W 1987 roku w zakładach nagrano odcinek Polskiej Kroniki Filmowej.
W 1991 roku przedsiębiorstwo przekształciło się w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, a 22 stycznia 1993 roku 80% udziałów w spółce zakupił fiński koncern Sanitec. Pracownicy firmy otrzymali gwarancję zatrudnienia oraz pierwszeństwo w nabyciu od Skarbu Państwa pozostałych 20% udziałów. W momencie sprzedaży firma zatrudniała 320 osób i produkowała ponad 295 tysięcy sztuk wyrobów rocznie.
W latach 1993–1995 przeprowadzono gruntowną modernizację ZWS w Kole. W 1995 roku zakład produkował już ponad 500 tysięcy sztuk wyrobów rocznie. Od 1995 roku w Polsce zaczęły powstawać także salony prezentujące produkty marki. W latach 1996–2000 zmodernizowano przygotowalnie masy oraz rozbudowano odlewnię, sortownię, piecownię oraz stację sprężarek. W sierpniu 1997 roku przy udziale pracowników z Zakładów Wyrobów Sanitarnych Koło otwarto nowy zakład produkcyjny Sanitecu we Włocławku. W 2001 roku firma Sanitec Koło znalazła się na 80 miejscu rankingu Gazele Biznesu.
W latach 2005–2006 trwała budowa drugiego zakładu w Kole. W związku z rozwojem marki dokonano rozszerzenia Łódzkiej Strefy Ekonomicznej, aby ta obejmowała również Koło. W 2009 roku moce produkcyjne fabryk w Kole wynosiły 2 miliony sztuk wyrobów rocznie. Również w 2006 roku otwarto fabrykę produkującą wyroby marki Koło w Sławucie na Ukrainie. W 2009 roku w zakładach marki Koło w Polsce pracowało 1500 osób, a na Ukrainie kolejne 2000.
W 2019 w Muzeum Technik Ceramicznych w Kole odbyła się wystawa „Ceramika spod znaku Pingwina”, podczas której wystawiano ceramikę produkowaną w ZWS w Kole.

## Nagrody
- 1997 – znak Dobry Wzór 97 przyznawany przez Zespół Ekspertów Instytutu Wzornictwa Przemysłowego[10]
- 1999 – Nagroda Gospodarcza Prezydenta RP w kategorii „Inwestycja zagraniczna w Polsce”[13]
- 1999 – Złota Statuetka Lidera Polskiego Biznesu ’99 (przyznawana przez Business Centre Club)[14]
- 2000 – znak Dobry Wzór 2000[15]
- 2000 – Złoty Medal Międzynarodowych Targów Instalacji Budowlanych i Wyposażenia Łazienek[15]
- 2000 – Złoty Cerfyfikat Fair Play przyznawany przez Krajową Izbę Gospodarczą[16]
- 2001 – Medal „Przyjaciel Integracji”[14][17]
- 2002 – dwa Złote Medale Międzynarodowych Targów Poznańskich[18]

title: Koło (przedsiębiorstwo)

wikitext:
{{Przedsiębiorstwo infobox
 |nazwa             = Koło
 |nazwa oryginalna  =
 |logo              =
 |grafika           = Koło - Sanitec.jpg
 |opis grafiki      =
 |państwo           = POL
 |siedziba          = [[Koło (miasto)|Koło]]
 |adres             = ul. Toruńska 154, 62-600 Koło
 |data założenia    = 1962
 |data likwidacji   =
 |forma prawna      =
 |prezes            =
 |dyrektor          =
 |przewodniczący RN =
 |udziałowcy        =
 |rejestr           =
 |numer rejestru    =
 |zatrudnienie      =
 |giełda            =
 |ISIN              =
 |symbol akcji      =
 |rok               =
 |przychody         =
 |wynik operacyjny  =
 |wynik netto       =
 |aktywa            =
 |kapitał własny    =
 |kapitał zakładowy =
 |kod mapy          = Koło
 |współrzędne       = 52°12'44.9"N 18°37'15.7"E
 |commons           =
 |www               = https://www.kolo.com.pl/
}}
'''Koło''' (zapis stylizowany: '''KOŁO''') (dawniej '''Zakłady Wyrobów Sanitarnych Koło,''' w latach 1993–2015 '''Sanitec Koło''') – polskie przedsiębiorstwo i marka wyrobów sanitarnych w [[Koło (miasto)|Kole]]. Od 2015 roku marka Koło jest własnością przedsiębiorstwa [[Geberit]]<ref>{{Cytuj |tytuł = O firmie Geberit |data dostępu = 2022-08-14 |opublikowany = Geberit Polska |url = https://www.geberit.pl/o-nas/ |język = pl}}</ref>.

== Historia ==
Zakłady Wyrobów Sanitarnych Koło wybudowano w 1962 roku{{Odn|Kukuryka|2009|s=95}}. W latach 1963–1974, po połączeniu z [[Fabryka fajansu w Kole|Zakładami Fajansu]] przedsiębiorstwo działało jako Zakłady Ceramiki Koło<ref>{{Cytuj |tytuł = Historia kołem się toczy |data = 2022-04-27 |data dostępu = 2022-08-14 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20220427152550/https://www.pb.pl/historia-kolem-sie-toczy-858134}}</ref>{{Odn|Mujta|2007|s=399}}. W 1974 roku Zakłady Fajansu włączono w skład Włocławskich Zakładów Ceramiki Stołowej, a Zakłady Wyrobów Sanitarnych stały się częścią kombinatu [[Zjednoczone Zakłady Ceramiki Płytek i Wyrobów Sanitarnych|Zjednoczone Zakłady Ceramiki Płytek i Wyrobów Sanitarnych „Cersanit”]]{{Odn|Mujta|2007|s=399}}. W 1975 roku przy zakładzie otwarto 3-letnią zasadniczą szkołę zawodową malarek{{Odn|Mujta|2007|s=399}}. W 1987 roku w zakładach nagrano odcinek [[Polska Kronika Filmowa|Polskiej Kroniki Filmowej]]<ref name=":5">{{Cytuj |tytuł = Kto pamięta „Ceramikę spod znaku Pingwina”, czyli wyroby ZWS Koło w kolskim Muzeum [WIDEO] |data dostępu = 2022-08-29 |opublikowany = Kurier Kolski |url = https://kurier-kolski.pl/2019/07/kto-pamieta-ceramike-spod-znaku-pingwina-czyli-wyroby-zws-kolo-w-kolskim-muzeum-wideo/ |język = pl}}</ref>.

W 1991 roku przedsiębiorstwo przekształciło się w [[Jednoosobowa spółka Skarbu Państwa|jednoosobową spółkę Skarbu Państwa]], a 22 stycznia 1993 roku 80% udziałów w spółce zakupił fiński koncern {{link-interwiki |Sanitec |Q=Q13976060}}{{Odn|Kukuryka|2009|s=96}}. Pracownicy firmy otrzymali gwarancję zatrudnienia oraz pierwszeństwo w nabyciu od [[Skarb Państwa|Skarbu Państwa]] pozostałych 20% udziałów. W momencie sprzedaży firma zatrudniała 320 osób i produkowała ponad 295 tysięcy sztuk wyrobów rocznie{{Odn|Kukuryka|2009|s=96}}.

W latach 1993–1995 przeprowadzono gruntowną modernizację ZWS w Kole. W 1995 roku zakład produkował już ponad 500 tysięcy sztuk wyrobów rocznie{{Odn|Kukuryka|2009|s=96}}. Od 1995 roku w Polsce zaczęły powstawać także salony prezentujące produkty marki{{Odn|Kukuryka|2009|s=103}}. W latach 1996–2000 zmodernizowano przygotowalnie masy oraz rozbudowano odlewnię, sortownię, piecownię oraz stację sprężarek{{Odn|Kukuryka|2009|s=97}}. W sierpniu 1997 roku przy udziale pracowników z Zakładów Wyrobów Sanitarnych Koło otwarto nowy zakład produkcyjny Sanitecu we [[Włocławek|Włocławku]]{{Odn|Kukuryka|2009|s=98}}. W 2001 roku firma Sanitec Koło znalazła się na 80 miejscu rankingu [[Gazele Biznesu]]{{Odn|Mujta|2007|s=400}}.

W latach 2005–2006 trwała budowa drugiego zakładu w Kole. W związku z rozwojem marki dokonano rozszerzenia [[Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna|Łódzkiej Strefy Ekonomicznej]], aby ta obejmowała również Koło{{Odn|Kukuryka|2009|s=99}}. W 2009 roku moce produkcyjne fabryk w Kole wynosiły 2 miliony sztuk wyrobów rocznie{{Odn|Kukuryka|2009|s=99}}. Również w 2006 roku otwarto fabrykę produkującą wyroby marki Koło w [[Sławuta|Sławucie]] na [[Ukraina|Ukrainie]]{{Odn|Kukuryka|2009|s=100}}. W 2009 roku w zakładach marki Koło w Polsce pracowało 1500 osób, a na Ukrainie kolejne 2000{{Odn|Kukuryka|2009|s=100}}.

W 2019 w [[Muzeum Technik Ceramicznych w Kole]] odbyła się wystawa „Ceramika spod znaku Pingwina”, podczas której wystawiano ceramikę produkowaną w ZWS w Kole<ref name=":5" />.

== Nagrody ==
* 1997 – znak [[Dobry Wzór|Dobry Wzór 97]] przyznawany przez Zespół Ekspertów [[Instytut Wzornictwa Przemysłowego|Instytutu Wzornictwa Przemysłowego]]{{Odn|Mujta|2007|s=400}}
* 1999 – [[Nagroda Gospodarcza Prezydenta RP]] w kategorii „Inwestycja zagraniczna w Polsce”{{Odn|Kukuryka|2009|s=108}}
* 1999 – Złota Statuetka Lidera Polskiego Biznesu ’99 (przyznawana przez [[Business Centre Club]]){{Odn|Kukuryka|2009|s=109}}
* 2000 – znak Dobry Wzór 2000{{Odn|Kukuryka|2009|s=110}}
* 2000 – Złoty Medal Międzynarodowych Targów Instalacji Budowlanych i Wyposażenia Łazienek{{Odn|Kukuryka|2009|s=110}}
* 2000 – Złoty Cerfyfikat Fair Play przyznawany przez [[Krajowa Izba Gospodarcza|Krajową Izbę Gospodarczą]]{{Odn|Kukuryka|2009|s=111}}
* 2001 – Medal „Przyjaciel Integracji”{{Odn|Kukuryka|2009|s=109}}<ref>{{Cytuj |tytuł = Medal Przyjaciel Integracji |data dostępu = 2022-08-14 |opublikowany = integracja.org |url = https://www.integracja.org/zmieniamy-swiadomosc/medal-przyjaciel-integracji/}}</ref>
* 2002 – dwa Złote Medale [[Międzynarodowe Targi Poznańskie|Międzynarodowych Targów Poznańskich]]<ref>{{Cytuj |autor = [[Ewaryst Jaśkowski]] |tytuł = Kalendarium wydarzeń w Kole za lata 2001–2004 |czasopismo = Rocznik Kolski |data = 2009 |issn = 1898-1607 |wolumin = 2 |miejsce = Koło |wydawca = Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Kole |s = 58}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |autor = [[Marek Kukuryka]] |tytuł = Jak to się zaczęło... |czasopismo = Rocznik Kolski |data = 2009 |issn = 1898-1607 |wolumin = 2 |miejsce = Koło |wydawca = Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Kole |odn = tak}}
* {{Cytuj |autor = [[Józef Stanisław Mujta]] |tytuł = Monografia powiatu kolskiego: przeszłość i teraźniejszość |data = 2007 |miejsce = Koło |wydawca = Starostwo Kolskie |odn = tak}}

[[Kategoria:Przedsiębiorstwa budowlane w Polsce|Koło]]
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa w Kole]]

title: Koło

Siedziba: Koło

Adres: ul. Toruńska 154, 62-600 Koło