text:
# Netelia opacula
Netelia (Netelia) opacula – gatunek błonkówki z rodziny gąsienicznikowatych i podrodziny Tryphoninae.

## Taksonomia
Gatunek ten opisany został w 1888 roku przez Carla Gustafa Thomsona jako Paniscus opaculus.

## Opis
Głowa żółta z rejonem między przyoczkami czarniawobrązowym do czarnego. Czułki, potylica i odnóża rudożółte. Metasoma ciemniejsza. Przednie skrzydło długości 13,9–15,9 mm. Samiec o hypopygium umiarkowanej długości, umiarkowanie wypukłym i ściętym na brzegu wierzchołkowym. Wierzchołkowa część grzbietowej krawędzi paramer nieobrzeżona. Brace skośne, nieco zakrzywione i o bokach prawie równoległych; jego długość wynosi około połowy odległości od jego nasady do wierzchołka paramer. Poduszeczka (ang. pad) o nasadzie długiej, grzbietowej krawędzi wklęśniętej, a płacie grzbietowym wydłużonym, sięgającym poziomu digitusa.

## Rozprzestrzenienie
W Europie wykazany został z Austrii, Belgii, Czech, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Korsyki, Luksemburgu, Łotwy, Niemiec, Polski, Rumunii, Rosji, Szwecji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch. Ponadto znany z Cypru, Afganistanu, Indii, Chin, Korei i Japonii.

title: Netelia opacula

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Netelia opacula''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Carl Gustaf Thomson|Thomson]], 1888)
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[błonkoskrzydłe]]
 |nadrodzina             = [[gąsieniczniki (owady)|gąsieniczniki]]
 |rodzina                = [[gąsienicznikowate]]
 |podrodzina             = [[Tryphoninae]]
 |plemię                 = [[Phytodietini]]
 |rodzaj                 = ''[[Netelia]]''
 |podrodzaj              = ''[[Netelia (Netelia)|Netelia]]''
 |gatunek                = ''Netelia (Netelia) opacula''
 |synonimy               =
* ''Paniscus opaculus'' <small>Thomson, 1888</small>
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Netelia (Netelia) opacula''''' – gatunek [[błonkoskrzydłe|błonkówki]] z rodziny [[gąsienicznikowate|gąsienicznikowatych]] i podrodziny [[Tryphoninae]].

== Taksonomia ==
Gatunek ten opisany został w 1888 roku przez [[Carl Gustaf Thomson|Carla Gustafa Thomsona]] jako ''Paniscus opaculus''{{r|fe|Konishi}}.

== Opis ==
Głowa żółta z rejonem między [[przyoczko|przyoczkami]] czarniawobrązowym do czarnego. Czułki, [[potylica]] i odnóża rudożółte. [[Metasoma błonkówek|Metasoma]] ciemniejsza. Przednie skrzydło długości 13,9–15,9 mm. Samiec o [[hypopygium]] umiarkowanej długości, umiarkowanie wypukłym i ściętym na brzegu wierzchołkowym. Wierzchołkowa część grzbietowej krawędzi [[paramery|paramer]] nieobrzeżona. ''[[Brace (genitalia)|Brace]]'' skośne, nieco zakrzywione i o bokach prawie równoległych; jego długość wynosi około połowy odległości od jego nasady do wierzchołka paramer. [[Pad (genitalia)|Poduszeczka]] (ang. ''pad'') o nasadzie długiej, grzbietowej krawędzi wklęśniętej, a płacie grzbietowym wydłużonym, sięgającym poziomu [[digitus (genitalia)|digitusa]]{{r|Konishi}}.

== Rozprzestrzenienie ==
W [[Europa|Europie]] wykazany został z [[Austria|Austrii]], [[Belgia|Belgii]], [[Czechy|Czech]], [[Finlandia|Finlandii]], [[Francja|Francji]], [[Hiszpania|Hiszpanii]], [[Holandia|Holandii]], [[Korsyka|Korsyki]], [[Luksemburg]]u, [[Łotwa|Łotwy]], [[Niemcy|Niemiec]], [[Polska|Polski]], [[Rumunia|Rumunii]], [[Rosja|Rosji]], [[Szwecja|Szwecji]], [[Szwajcaria|Szwajcarii]], [[Ukraina|Ukrainy]], [[Węgry|Węgier]], [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] i [[Włochy|Włoch]]{{r|fe}}. Ponadto znany z [[Cypr]]u, [[Afganistan]]u, [[Indie|Indii]], [[Chiny|Chin]], [[Korea|Korei]] i [[Japonia|Japonii]]{{r|Konishi}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="fe">{{Cytuj stronę | url = http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=329600 | tytuł = Netelia (Netelia) opacula | praca = Fauna Europaea | data dostępu = 2015-03-30}}</ref>
<ref name="Konishi">{{Cytuj pismo | autor = Kazuhiko Konishi | tytuł = A preliminary revision of subgenus Netelia of the genus Netelia from Japan (Hymenoptera, Ichneumonidae, Tryphoninae) | czasopismo = Insecta Matsumurana. New Series | wolumin = 65 | strony = 45-121 | data = 2005 | url = http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/10525/1/Konishi.pdf}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Gąsienicznikowate]]
[[Kategoria:Błonkówki Azji]]
[[Kategoria:Błonkówki Europy]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1888 roku]]

title: Domena

Rząd: błonkoskrzydłe

Nadrodzina: gąsieniczniki

Rodzina: gąsienicznikowate

Podrodzina: Tryphoninae

Plemię: Phytodietini

Rodzaj: Netelia

Podrodzaj: Netelia

Gatunek: Netelia (Netelia) opacula


text:
# Emilie Waldet
Emilie Waldet (ur. 22 lutego 1980) – francuska judoczka. Startowała w Pucharze Świata w 2000, 2002, 2005, 2009 i 2010. Srebrna medalistka mistrzostw Europy w drużynie w 2009. Trzecia na mistrzostwach Francji w 2006, 2009 i 2010 roku.

wikiname: plwiki

title: Emilie Waldet

in_language: pl

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Emilie Waldet
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = judo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[22 lutego]] [[1980]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|FRA}}
{{medalista infobox/nagłówek|ME|JU}}
{{medalista infobox/ME|JU|Miszkolc|2009|srebro|druż.}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Emilie Waldet''' (ur. [[22 lutego]] [[1980]]) – [[Francja|francuska]] [[judo]]czka<ref>{{Cytuj | url= https://www.ijf.org/judoka/5430/results?results_rank_group=all| tytuł= Results| opublikowany= Ijf.org| język=en | data dostępu= 24 października 2022}}</ref>. Startowała w Pucharze Świata w 2000, 2002, 2005, 2009 i 2010<ref>{{cytuj| url = https://www.judoinside.com/judoka/10954/Emilie_Waldet/judo-matches| tytuł = Judoka | opublikowany = Judoinside.com | data dostępu  = 24 października 2022|język = en}}</ref>. Srebrna medalistka [[Mistrzostwa Europy w judo|mistrzostw Europy]] w drużynie w [[Mistrzostwa Europy w Judo 2009|2009]]<ref>{{cytuj| url = https://www.judoinside.com/judoka/10954/Emilie_Waldet/judo-results| tytuł = Judoka | opublikowany = Judoinside.com | data dostępu  = 24 października 2022|język = en}}</ref><ref>{{cytuj| url = https://www.the-sports.org/emilie-waldet-judo-spf116763.html| tytuł =  Results of a sportswoman | opublikowany = The-sports.org | data dostępu  = 24 października 2022|język = en}}</ref>. Trzecia na mistrzostwach Francji w 2006, 2009 i 2010 roku<ref>{{cytuj| url = https://www.alljudo.net/judoka-2872-waldet-emilie.html| tytuł = Le palmarès du judoka | opublikowany = Alljudo.net | data dostępu  = 24 października 2022| język = fr}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Waldet, Emilie}}
[[Kategoria:Francuscy judocy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1980]]

title: · Emilie Waldet

Data urodzenia: 22 lutego 1980

title: Dorobek medalowy

srebro: Miszkolc 2009 · druż.


text:
# Miłejszuny (sielsowiet Michaliszki)
Miłejszuny (biał. Мілайшуны, Miłajszuny; ros. Милайшуны, Miłajszuny) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Michaliszki.

## Historia
W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim, w gminie Worniany. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.
Od 11 kwietnia 1922 leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim, do 1 kwietnia 1927 w gminie Worniany, następnie w gminie Michaliszki/Gierwiaty.
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

title: Miłejszuny (sielsowiet Michaliszki)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Miłejszuny
 |nazwa oryginalna             = {{k|be|Мілайшуны}}<br />{{k|ru|Милайшуны}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-HR
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon ostrowiecki|ostrowiecki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Michaliszki|Michaliszki]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2019
 |liczba ludności              = 2<ref name=spis>{{Cytuj stronę |url = http://pop-stat.mashke.org/belarus-census-2019/hrodzienskaja.htm |tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu grodzieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 4 października 2019 roku |język = |data dostępu =}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód grodzieński # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 54°46′50″N 26°08′36″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Miłejszuny''' ({{w języku|be|Мілайшуны}}, ''Miłajszuny''; {{w języku|ru|Милайшуны}}, ''Miłajszuny'') – wieś na [[Białoruś|Białorusi]], w [[obwód grodzieński|obwodzie grodzieńskim]], w [[rejon ostrowiecki|rejonie ostrowieckim]], w [[sielsowiet Michaliszki|sielsowiecie Michaliszki]].

== Historia ==
W XIX i w początkach XX w. położone były w [[Imperium Rosyjskie|Rosji]], w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]], w [[Powiat wileński (gubernia wileńska)|powiecie wileńskim]], w [[Worniany (gmina)|gminie Worniany]]. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w [[Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich|Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich]]. W latach 1920–1922 w składzie [[Litwa Środkowa|Litwy Środkowej]].

Od 11 kwietnia 1922<ref>{{Dziennik Ustaw|1922|26|213}}</ref> leżały w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]], w [[Powiat wileńsko-trocki|powiecie wileńsko-trockim]]<ref group="uwaga" name="uwaga1">Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W [[Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich|Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich]] miejscowość leżała w [[Okręg wileński (ZCZW)|okręgu wileńskim]]; w Polsce do 20 stycznia 1926 w [[Ziemia Wileńska|Ziemi Wileńskiej]], następnie w województwie wileńskim. W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do [[Powiat wileński (II Rzeczpospolita)|powiatu wileńskiego]], następnie do powiatu wileńsko-trockiego.</ref>, do 1 kwietnia 1927 w [[Worniany (gmina)|gminie Worniany]], następnie w gminie [[Michaliszki (gmina w województwie wileńskim)|Michaliszki]]/[[Gierwiaty (gmina)|Gierwiaty]]<ref>{{Dziennik Ustaw|1927|24|189}}</ref><ref>{{Cytuj książkę |autor = |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. |tom= I. Województwo wileńskie |url = https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/7950/edition/7592/content |wydawca = Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej |miejsce = Warszawa |rok = 1938 |strony = |isbn = }}</ref>.

Po II wojnie światowej w granicach [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Sowieckiego]]. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{SgKP|VI|423|Milejszuny (1), pow. wileński}}
* {{Cytuj stronę |url =http://maps.mapywig.org/m/WIG_maps/series/100K_300dpi/P29_S42_MICHALISZKI_1933_300dpi_bcuj297840-285042.jpg |tytuł = Mapa WIG ''Michaliszki'' |opublikowany = |data = |język = pl |data dostępu = 2023-07-22}}
* {{Cytuj stronę |url =https://map.nca.by/ |tytuł = Publiczna Mapa Katastralna Republiki Białorusi |opublikowany = |data = |język = ru be |data dostępu = 2023-07-22}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie ostrowieckim]]

title: MiłejszunyМілайшуны · Милайшуны

Państwo: Białoruś

Obwód: grodzieński

Rejon: ostrowiecki

Sielsowiet: Michaliszki

Populacja (2019) · • liczba ludności: · 2


text:
# Girolamo Romani
Girolamo Romani (Romanino) (ur. 1485 w Brescii, zm. tamże ok. 1566) – jeden z najwybitniejszych włoskich malarzy renesansowych, tworzący w XVI-wiecznej Wenecji oraz w regionie Lombardii, niedaleko miasta Brescia. W jego długiej karierze wyróżnia się kilka stylów.

## Życiorys
Wczesne lata życia i nauki Romaniego nie są dobrze udokumentowane. Z pewnością do roku 1513 uczył się i mieszkał w Wenecji. Jednym z pierwszych jego dzieł była Pietà namalowana w stylu Quattrocento w kościele San Lorenzo w Brescii, datowana na rok 1510.
W 1513 roku zlecono mu namalowanie Madonny na tronie z czterema świętymi w kościele San Giustina w Padwie. Dzieło zostało namalowane w stylu weneckim, choć ciemna oprawa nawiązywała do wcześniejszych stylów. W latach 1519–20 namalował cztery freski w nawie głównej w katedrze w Cremonie, przedstawiające historię Męki Pańskiej (Pasja). Jego dzieła mają eklektyczny charakter, łącząc kolorystykę szkoły weneckiej z florencko-lombardzkim wzornictwem. We freskach cremońskich zauważyć można silny wpływ w elementach narracyjnych i dekoracyjnych lombardzkiego mistrza Altobello Melone. W 1521 Il Pordenone zastąpił Romaniego przy dekoracji kościoła w Padwie.
Po powrocie do Brescii (1521-1524) przyozdabiał kaplicę sakramentu ("Cappella del Sacramento") w kościele pod wezwaniem św. Jana Ewangelisty (San Giovanni Evangelista). Jego dzieło Święty Mateusz i aniołowie przedstawia apostoła przy pracy, oświetlonego tylko światłem świecy i jest jednym z pierwszych przykładów włoskiego malarstwa nokturnowego, w którym niedługo później zaczną się prześcigać tacy malarze jak Correggio czy Cambiaso. W tym okresie służył także pomocą przy dekorowaniu Palazzo Averoldi w Brescii.
W latach 1531 do 1532, współpracował z Dosso Dossim przy ozdabianiu freskami Castel Buonconsiglio w Trento. Ozdobił także szafę organową w kościele w Asola, malując prace August i Sybilla oraz Poświęcenie Izaaka.
Jego uczniami byli tacy malarze jak zięć Lattanzio Gambara, Girolamo Muziano, czy Stefano Rosa. Uważa się, że miał wpływ na twórczość wielu artystów, jak np. Giulio Campi.

## Obrazy
- Portret Mikołaja Orsini i portret Gattamelata –  ok. 1506/09, freski, Brescia, Tosio Martinengo
- Madonna z Dzieciątkiem – 1507, olej na płótnie, Paryż, Luwr
- Opłakiwanie Chrystusa –  1510, olej na płótnie, Wenecja, Accademia Gallery
- Madonna z Dzieciątkiem i św Janem Chrzcicielem –  około 1512, olej na płótnie, Atlanta, High Museum of Art
- Madonna z Dzieciątkiem ze świętymi i donatami –  o 1512, fresk, Tavernola Bergamo (BS), kościół San Pietro
- Ostatnia Wieczerza –  1513, olej na płótnie, Padwa, Civic Museum
- Pala di Santa Giustina –  1513-1514, olej na desce, Padwa, Civic Museum
- Portret mężczyzny w zbroi –  około 1514, olej na płótnie, Nowy Orlean, Isaac Delgado Muzeum
- Portret młodej pary –  olej na płótnie, ok. 1515-1517, Londyn, Buckingham Palace, Royal Collection
- Salome –  około 1516, olej na płótnie, Berlin, Gemäldegalerie
- Pokutujący Hieronim –  ok. 1516–1517, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
- Madonna z Dzieciątkiem i świętymi –  1517, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Franciszka
- Madonna ze świętym Janem Bonawentura i św Sebastianem –  1517, olej na desce, Salò (BS), Katedra Santa Maria Annunziata
- Madonna z Dzieciątkiem –  około 1517-1518, olej na płótnie, Rzym, Galleria Doria Pamphili
- Portret mężczyzny w pasiastym płaszczu –  około 1519, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
- Portret szlachcica –  1515–1520, 82,5 x 75,5 Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
- Jezus przed Piłatem, Biczowanie, Cierniem ukoronowanie, Ecce Homo –  1519, freski, Cremona, Duomo
- Portret mężczyzny –  około 1520-1525, olej na płótnie, Allentown (Pensylwania), Muzeum Sztuki w Allentown
- Portret mężczyzny –  około 1521-1522, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum
- Msza św Grzegorza –  1521-1524, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
- Chrystus Zmartwychwstały –  około 1523-1524, olej na desce, Roe (BS), kościół świętych męczenników Gervasio i Protasio
- Msza św Apoloniusza –  około 1525, olej na płótnie, Brescia, Kościół Santa Maria di Calchera
- Madonna z Dzieciątkiem –  około 1525-1530, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum Martinengo
- Sibylia i prorocy –  1526, chór stoły, Asola (MN), Duomo
- Ofiarowanie Jezusa w świątyni –  1529, olej na desce, Mediolan, Pinakoteka di Brera
- Św. Antoni z Padwy z donatorami –  1529, olej na płótnie, Salò (BS), Katedra Santa Maria Annunziata
- Wieczerza w Emaus –  1532-1533, freski (już w klasztorze Oliveti św Mikołaja w Rodengo Saiano), Brescia, Tosio Martinengo
- Ostatnia Wieczerza –  1530, fresk Porwany, Brescia, klasztor Najświętszego Ciała Chrystusa, refektarza.
- Madonna z Dzieciątkiem i ze św Janem Chrzcicielem –  o 1532-1533, freski, Rodengo-Saiano, opactwo św Mikołaja, refektarz
- Madonna z Dzieciątkiem i z dwoma donatorami –  około 1532-1536, olej na płótnie, Siena, National Gallery
- Opowieści o Chrystusie –  o 1533-1534, freski, Pisogne (BS), kościół Santa Maria della Neve
- Cykl fresków –  1534, Gottolengo (BS), kościół San Girolamo
- Martwy Chrystus opłakiwany przez Anioły –  około 1535, olej na płótnie, Ospitaletto (BS), kościół parafialny
- Święty Hieronim –  ok. 1535-1540, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum
- Madonna z Dzieciątkiem i aniołami –  około 1538, olej na płótnie, Brescia, pałac Kongregacji Apostolskiego Miłosierdzia
- Opowieści o Dziewicy –  1539-1541, freski, Bienno (BS), kościół Santa Maria Annunziata
- Ostatnia wieczerza –  około 1540-1542, olej na płótnie, Montichiari, kościół Santa Maria Assunta
- Mistyczne Małżeństwo Katarzyny i świętych –  około 1540-1545, olej na płótnie, Memphis (Tennessee), Brooks Memorial Art Gallery
- Chrystus ukrzyżowany –  około 1540-1550, olej na płótnie, Breno (BS), Muzeum Camuno
- Chrystus bierze krzyż –  około 1540-1550, olej na płótnie, Milan, Pinakoteka di Brera
- Madonna z Dzieciątkiem i dwoma świętymi –  około 1540-1550, olej na płótnie, Mediolan, Centro Cultural San Fedele
- Ukrzyżowanie Chrystusa z Marią Magdaleną –  około 1540-1550, olej na płótnie, Brescii, Tosio Martinengo
- Ecce Homo –  1545, olej na płótnie, Hannover, Niedersaechsisches Landesmuseum
- Kolacja w domu faryzeusza –  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
- Wskrzeszenie Łazarza –  ok. 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
- Św Mateusz i św Jan Ewangelista –  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
- Wniebowzięcia NMP –  około 1545, olej na płótnie, Bergamo, w kościele św Kolumna
- Chrystus bierze krzyż –  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
- Pokłon pasterzy -  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
- Ukrzyżowanie Chrystusa –  około 1545, olej na płótnie, Cizzago (BS), Najświętszego Serca Pana Jezusa
- Madonna z Dzieciątkiem i św Mikołajem z Miry, św. Dorotą i donatami –  około 1545, olej na płótnie, Trento, Buonconsiglio Castle
- Pala di San Domenico  –  około 1545-1548, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
- Madonna z Dzieciątkiem i świętymi –  olej na płótnie, ok. 1545–1550, Włochy, Banco di Brescia
- Pala Avogadro –  1548-1550, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
- Autoportret –  1550 – 1560, olej na płótnie, 86 × 66 cm Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
- Cud manny na pustyni i Cu wody tryskającej ze skały –  około 1555, media mieszane na płótnie, Brescia,
- Powołanie Świętego Piotra i Andrzeja –  1557, olej na płótnie (we współpracy z Lattanzio Gambara), Modena, Kościół Świętego Piotra

Niepewne daty
- Zmartwychwstanie Chrystusa ze świętym Klemensem i świętą Teresą –  olej na płótnie, Brescia, Church of St Clement
- Madonna z Dzieciątkiem i świętymi –  olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty
- Zwiastowanie –  olej na płótnie (we współpracy z Callisto Piazza) Urago Mella (Brescia), kościół parafialny
- Mistyczne Małżeństwo Katarzyny i świętych -  olej na płótnie, Calvisano (BS), Kościół Świętego Martyrs Gervasio i Protasio
- Zaślubiny Marii Dziewicy –  olej na płótnie, śmietany (CR), pałac biskupi
- Maria Magdalena –  olej na płótnie, Florencja, Collection Contini Bonacossi
- Narcyz u źródła –  olej na płótnie, Frankfurt, Städel
- Święty Piotr i Święty Paweł –  olej na desce, Kassel, Gemäldegalerie Alte Meister
- Pokłon pasterzy –  olej na desce, Longniddry, East Lothian (Szkocja), Dom Gosford
- Madonna z Świętych i donatorem Francescoe Antonio –  olej na płótnie, Mediolanie, Pinacoteca del Castello Sforzesco

title: Girolamo Romani

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Romanino
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               = Lattanzio Gambrara Portrait romanino Budapest.jpg
 |opis grafiki          = Portret Romanino autorstwa Gambara lub autoportret
 |pełne imię i nazwisko = Girolamo di Romano
 |data urodzenia        = [[1485]]
 |miejsce urodzenia     = [[Brescia]]
 |data śmierci          = [[1566]]
 |miejsce śmierci       = [[Brescia]]
 |narodowość            = [[Włochy]]
 |język                 =
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = [[malarstwo]]
 |epoka                 = renesans
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Romanino
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Girolamo Romani (Romanino)''' (ur. 1485 w [[Brescia|Brescii]], zm. tamże ok. 1566) – jeden z najwybitniejszych [[Włochy|włoskich]] [[malarstwo|malarzy]] [[renesans]]owych, tworzący w [[XVI wiek|XVI]]-[[wiek|wiecznej]] [[Wenecja|Wenecji]] oraz w regionie [[Lombardia|Lombardii]], niedaleko miasta [[Brescia]]. W jego długiej karierze wyróżnia się kilka stylów.

== Życiorys ==
Wczesne lata życia i nauki Romaniego nie są dobrze udokumentowane. Z pewnością do roku 1513 uczył się i mieszkał w [[Wenecja|Wenecji]]. Jednym z pierwszych jego dzieł była ''[[Pietà]]'' namalowana w stylu [[Quattrocento]] w kościele ''San Lorenzo'' w Brescii, datowana na rok 1510.

W 1513 roku zlecono mu namalowanie ''Madonny na tronie z czterema świętymi'' w kościele San Giustina w [[Padwa|Padwie]]. Dzieło zostało namalowane w stylu weneckim, choć ciemna oprawa nawiązywała do wcześniejszych stylów. W latach 1519–20 namalował cztery [[fresk]]i w [[nawa|nawie]] głównej w [[katedra|katedrze]] w [[Cremona|Cremonie]], przedstawiające historię Męki Pańskiej ([[Pasja]]). Jego dzieła mają [[Eklektyzm|eklektyczny]] charakter, łącząc kolorystykę [[Szkoła wenecka|szkoły weneckiej]] z [[Szkoła florencka|florencko]]-lombardzkim wzornictwem. We freskach cremońskich zauważyć można silny wpływ w elementach narracyjnych i dekoracyjnych lombardzkiego mistrza [[Altobello Melone]]<ref>
{{Cytuj książkę  | nazwisko = Freedberg | imię = S.J. | tytuł = Painting in Italy, 1500–1600 | data = 1993 | wydawca = Yale University Press | miejsce = New Haven  | isbn = 978-0-300-05587-0 | strony =}}</ref>. W 1521 [[Il Pordenone]] zastąpił Romaniego przy dekoracji kościoła w Padwie.

Po powrocie do [[Brescia|Brescii]] (1521-1524) przyozdabiał kaplicę [[Eucharystia (sakrament)|sakramentu]] ("Cappella del Sacramento") w kościele pod wezwaniem św. [[Jan Ewangelista|Jana Ewangelisty]] (''San Giovanni Evangelista''). Jego dzieło ''[[Mateusz Ewangelista|Święty Mateusz]] i aniołowie'' przedstawia apostoła przy pracy, oświetlonego tylko światłem świecy i jest jednym z pierwszych przykładów włoskiego malarstwa [[Nokturn (malarstwo)|nokturnowego]], w którym niedługo później zaczną się prześcigać tacy malarze jak [[Antonio Allegri da Correggio|Correggio]] czy [[Luca Cambiaso|Cambiaso]]<ref>[http://artyzm.com/e_obraz.php?id=244 ''St. Matthew and the Angel'' from S. Giovanni Evangelista.]</ref>. W tym okresie służył także pomocą przy dekorowaniu ''Palazzo Averoldi'' w Brescii.

W latach 1531 do 1532, współpracował z [[Dosso Dossi]]m przy ozdabianiu freskami Castel Buonconsiglio w [[Trydent|Trento]]. Ozdobił także szafę organową w kościele w [[Asola]], malując prace ''August i [[Sybilla (mitologia)|Sybilla]]'' oraz ''Poświęcenie [[Izaak]]a''.

Jego uczniami byli tacy malarze jak zięć [[Lattanzio Gambara]], [[Girolamo Muziano]], czy [[Stefano Rosa]]<ref>[http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid=500025221|Getty Museum Biography]</ref>. Uważa się, że miał wpływ na twórczość wielu artystów, jak np. [[Giulio Campi]]<ref>[http://www.artnet.com/library/01/0135/T013517.asp In Campi's early work, ''Virgin and Child with SS Nazarius and Celsus'' (1527; Cremona, S Abbondio)]</ref>.

== Obrazy ==
* ''Portret Mikołaja Orsini i portret Gattamelata'' –  ok. 1506/09, freski, Brescia, Tosio Martinengo
* ''Madonna z Dzieciątkiem'' – 1507, olej na płótnie, Paryż, Luwr
* ''Opłakiwanie Chrystusa'' –  1510, olej na płótnie, Wenecja, Accademia Gallery
* ''Madonna z Dzieciątkiem i św Janem Chrzcicielem'' –  około 1512, olej na płótnie, Atlanta, High Museum of Art
* ''Madonna z Dzieciątkiem ze świętymi i donatami'' –  o 1512, fresk, Tavernola Bergamo (BS), kościół San Pietro
* ''Ostatnia Wieczerza'' –  1513, olej na płótnie, Padwa, Civic Museum
* ''Pala di Santa Giustina'' –  1513-1514, olej na desce, Padwa, Civic Museum
* ''Portret mężczyzny w zbroi'' –  około 1514, olej na płótnie, Nowy Orlean, Isaac Delgado Muzeum
* ''Portret młodej pary'' –  olej na płótnie, ok. 1515-1517, Londyn, Buckingham Palace, Royal Collection
* ''Salome'' –  około 1516, olej na płótnie, Berlin, Gemäldegalerie
* ''Pokutujący Hieronim'' –  ok. 1516–1517, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
* '' Madonna z Dzieciątkiem i świętymi'' –  1517, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Franciszka
* ''Madonna ze świętym Janem Bonawentura i św Sebastianem'' –  1517, olej na desce, Salò (BS), Katedra Santa Maria Annunziata
* ''Madonna z Dzieciątkiem'' –  około 1517-1518, olej na płótnie, Rzym, Galleria Doria Pamphili
* ''Portret mężczyzny w pasiastym płaszczu'' –  około 1519, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
* ''[[Portret szlachcica]]'' –  1515–1520, 82,5 x 75,5 Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
* ''Jezus przed Piłatem, Biczowanie, Cierniem ukoronowanie, Ecce Homo'' –  1519, freski, Cremona, Duomo
* ''Portret mężczyzny'' –  około 1520-1525, olej na płótnie, Allentown (Pensylwania), Muzeum Sztuki w Allentown
* ''Portret mężczyzny'' –  około 1521-1522, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum
* ''Msza św Grzegorza'' –  1521-1524, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
* ''Chrystus Zmartwychwstały'' –  około 1523-1524, olej na desce, Roe (BS), kościół świętych męczenników Gervasio i Protasio
* ''Msza św Apoloniusza'' –  około 1525, olej na płótnie, Brescia, Kościół Santa Maria di Calchera
* ''Madonna z Dzieciątkiem'' –  około 1525-1530, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum Martinengo
* ''Sibylia i prorocy'' –  1526, chór stoły, Asola (MN), Duomo
* '' Ofiarowanie Jezusa w świątyni'' –  1529, olej na desce, Mediolan, Pinakoteka di Brera
* ''Św. Antoni z Padwy z donatorami'' –  1529, olej na płótnie, Salò (BS), Katedra Santa Maria Annunziata
* ''Wieczerza w Emaus'' –  1532-1533, freski (już w klasztorze Oliveti św Mikołaja w Rodengo Saiano), Brescia, Tosio Martinengo
* ''Ostatnia Wieczerza'' –  1530, fresk Porwany, Brescia, klasztor Najświętszego Ciała Chrystusa, refektarza.
* ''Madonna z Dzieciątkiem i ze św Janem Chrzcicielem'' –  o 1532-1533, freski, Rodengo-Saiano, opactwo św Mikołaja, refektarz
* ''Madonna z Dzieciątkiem i z dwoma donatorami'' –  około 1532-1536, olej na płótnie, Siena, National Gallery
* ''Opowieści o Chrystusie'' –  o 1533-1534, freski, Pisogne (BS), kościół Santa Maria della Neve
* ''Cykl fresków'' –  1534, Gottolengo (BS), kościół San Girolamo
* ''Martwy Chrystus opłakiwany przez Anioły'' –  około 1535, olej na płótnie, Ospitaletto (BS), kościół parafialny
* ''Święty Hieronim'' –  ok. 1535-1540, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum
* ''Madonna z Dzieciątkiem i aniołami'' –  około 1538, olej na płótnie, Brescia, pałac Kongregacji Apostolskiego Miłosierdzia
* ''Opowieści o Dziewicy'' –  1539-1541, freski, Bienno (BS), kościół Santa Maria Annunziata
* ''Ostatnia wieczerza'' –  około 1540-1542, olej na płótnie, Montichiari, kościół Santa Maria Assunta
* ''Mistyczne Małżeństwo Katarzyny i świętych'' –  około 1540-1545, olej na płótnie, Memphis (Tennessee), Brooks Memorial Art Gallery
* ''Chrystus ukrzyżowany'' –  około 1540-1550, olej na płótnie, Breno (BS), Muzeum Camuno
* ''Chrystus bierze krzyż'' –  około 1540-1550, olej na płótnie, Milan, Pinakoteka di Brera
* ''Madonna z Dzieciątkiem i dwoma świętymi'' –  około 1540-1550, olej na płótnie, Mediolan, Centro Cultural San Fedele
* ''Ukrzyżowanie Chrystusa z Marią Magdaleną'' –  około 1540-1550, olej na płótnie, Brescii, Tosio Martinengo
* ''Ecce Homo'' –  1545, olej na płótnie, Hannover, Niedersaechsisches Landesmuseum
* ''Kolacja w domu faryzeusza'' –  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
* ''Wskrzeszenie Łazarza'' –  ok. 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
* ''Św Mateusz i św Jan Ewangelista'' –  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
* ''Wniebowzięcia NMP'' –  około 1545, olej na płótnie, Bergamo, w kościele św Kolumna
* ''Chrystus bierze krzyż'' –  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
* ''Pokłon pasterzy'' -  około 1545, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
* ''Ukrzyżowanie Chrystusa'' –  około 1545, olej na płótnie, Cizzago (BS), Najświętszego Serca Pana Jezusa
* ''Madonna z Dzieciątkiem i św Mikołajem z Miry, św. Dorotą i donatami'' –  około 1545, olej na płótnie, Trento, Buonconsiglio Castle
* ''Pala di San Domenico '' –  około 1545-1548, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
* ''Madonna z Dzieciątkiem i świętymi'' –  olej na płótnie, ok. 1545–1550, Włochy, Banco di Brescia
* ''Pala Avogadro'' –  1548-1550, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
* ''Autoportret'' –  1550 – 1560, olej na płótnie, 86 × 66 cm Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
* ''Cud manny na pustyni i Cu wody tryskającej ze skały'' –  około 1555, media mieszane na płótnie, Brescia,
* ''Powołanie Świętego Piotra i Andrzeja'' –  1557, olej na płótnie (we współpracy z Lattanzio Gambara), Modena, Kościół Świętego Piotra

Niepewne daty

* ''Zmartwychwstanie Chrystusa ze świętym Klemensem i świętą Teresą'' –  olej na płótnie, Brescia, Church of St Clement
* '' Madonna z Dzieciątkiem i świętymi'' –  olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty
* ''Zwiastowanie'' –  olej na płótnie (we współpracy z Callisto Piazza) Urago Mella (Brescia), kościół parafialny
* ''Mistyczne Małżeństwo Katarzyny i świętych'' -  olej na płótnie, Calvisano (BS), Kościół Świętego Martyrs Gervasio i Protasio
* ''Zaślubiny Marii Dziewicy'' –  olej na płótnie, śmietany (CR), pałac biskupi
* ''Maria Magdalena'' –  olej na płótnie, Florencja, Collection Contini Bonacossi
* ''Narcyz u źródła'' –  olej na płótnie, Frankfurt, Städel
* ''Święty Piotr i Święty Paweł'' –  olej na desce, Kassel, Gemäldegalerie Alte Meister
* ''Pokłon pasterzy'' –  olej na desce, Longniddry, East Lothian (Szkocja), Dom Gosford
* ''Madonna z Świętych i donatorem Francescoe Antonio'' –  olej na płótnie, Mediolanie, Pinacoteca del Castello Sforzesco

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę  | nazwisko = Freedberg | imię = S.J. | tytuł = Painting in Italy, 1500–1600 | data = 1993 | wydawca = Yale University Press | miejsce = New Haven  | isbn = 978-0-300-05587-0 | strony =}}
* {{Cytuj|autor = Maria Rzepińska |tytuł = Malarstwo cinquecenta |data = 1989 |isbn = 83-221-0441-3 |miejsce = Warszawa |wydawca = WAiF |oclc = 749869210 }}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Romani, Girolamo}}
[[Kategoria:Malarze cinquecenta]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Brescii]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1485]]
[[Kategoria:Zmarli w 1566]]

title: Romanino

Imię i nazwisko: Girolamo di Romano

Data i miejsce urodzenia: 1485 · Brescia

Data i miejsce śmierci: 1566 · Brescia

Narodowość: Włochy

Dziedzina sztuki: malarstwo

Epoka: renesans


text:
# Rimnjak
Rimnjak – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w mieście Buzet. W 2011 roku liczyła 19 mieszkańców.

title: Rimnjak

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Rimnjak
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Chorwacja
 |1. jednostka administracyjna = [[Żupania istryjska|istryjska]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Miasto Buzet|Buzet]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 19{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |kod mapy                     = żupania istryjska
 |www                          =
}}
'''Rimnjak''' – [[wieś]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania istryjska|żupanii istryjskiej]], w [[miasto Buzet|mieście Buzet]]. W 2011 roku liczyła 19 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=586}}</ref>
}}

{{miasto Buzet}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w żupanii istryjskiej]]

title: Rimnjak

Państwo: Chorwacja

Żupania: istryjska

Miasto: Buzet


text:
# Adam Grodnicki
Adam Grodnicki (ur. 1917 w Krakowie, zm. 1996 r.) – działacz społeczno-kulturalny, publicysta.
Żołnierz polskich oddziałów we Francji (1940), po powrocie do kraju pracował w administracji państwowej. Badacz dziejów Kalwarii Zebrzydowskiej, Lanckorony i Wadowic, publikował na łamach Podbeskidzia. Założyciel i wieloletni prezes Towarzystwa Miłośników Kalwarii Zebrzydowskiej, był Zasłużonym Działaczem Kultury i laureatem Sowy Beskidów (nagrody BTSK).
Był współautorem Opowieści o Wadowicach (1983). Wydał: Ku pożytkowi rzemiosła (1985), „Stolarze z Kalwarii Zebrzydowskiej” (1985), Na Lanckoronie i stokach Żarku. Mieszkał w Kalwarii Zebrzydowskiej.

title: Adam Grodnicki

wikitext:
'''Adam Grodnicki''' (ur. 1917 w [[Kraków|Krakowie]], zm. 1996 r.) – działacz społeczno-kulturalny, [[publicysta]].

Żołnierz polskich oddziałów we Francji (1940), po powrocie do kraju pracował w administracji państwowej. Badacz dziejów [[Kalwaria Zebrzydowska|Kalwarii Zebrzydowskiej]], [[Lanckorona|Lanckorony]] i [[Wadowice|Wadowic]], publikował na łamach ''Podbeskidzia''. Założyciel i wieloletni prezes [[Towarzystwa Miłośników Kalwarii Zebrzydowskiej]], był [[Zasłużony Działacz Kultury (odznaczenie)|Zasłużonym Działaczem Kultury]] i laureatem ''Sowy Beskidów'' (nagrody BTSK).

Był współautorem ''Opowieści o Wadowicach'' (1983). Wydał: ''Ku pożytkowi rzemiosła'' (1985), „Stolarze z Kalwarii Zebrzydowskiej” (1985), ''Na Lanckoronie i stokach Żarku''. Mieszkał w Kalwarii Zebrzydowskiej.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Grodnicki, Adam}}
[[Kategoria:Polscy działacze społeczni]]
[[Kategoria:Zmarli w 1996]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1917]]


text:
# Marian Turwid
Marian Turwid, właśc. Marian Turwid-Kaczmarek (ur. 28 września 1905 we Wrześni, zm. 7 grudnia 1987 w Warszawie) – polski pisarz i artysta malarz, działacz kultury w Bydgoszczy, członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1958 roku.

## Życiorys
Był synem Kazimierza Kaczmarka, kupca, i Julii z Jakubowskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej we Wrześni uczył się w gimnazjum, a następnie w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Gnieźnie, gdzie w 1926 zdał egzamin maturalny.

### Okres międzywojenny
W 1926 r. krótko był nauczycielem w publicznej szkole powszechnej w Borzykowie w powiecie wrzesińskim. Następnie w latach 1926–1929 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Malarstwa i Rzeźby. Uczył się m.in. w pracowniach profesorów: Władysława Jarockiego, Teodora Axentowicza, Fryderyka Pautscha, Xawerego Dunikowskiego. 3 grudnia 1929 roku zdał egzamin nauczycielski z rysunku, po czym kontynuował studia do absolutorium w październiku 1930.
Od 1931 r. aż do wybuchu II wojny światowej uczył rysunku w Miejskim Katolickim Gimnazjum Żeńskim w Bydgoszczy. W 1935 r. uzyskał kwalifikacje zawodowe do nauczania rysunku jako przedmiotu głównego w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich państwowych i prywatnych, w języku wykładowym polskim.
Obok działalności pedagogicznej brał czynny udział w ruchu artystycznym Bydgoszczy i Wielkopolski. Był przewodniczącym Związku Plastyków Pomorskich i sekretarzem Rady Artystyczno-Kulturalnej w Bydgoszczy (1937–1939). Jako pisarz i artysta debiutował na łamach „Orędownika Wrzesińskiego”. W 1926 r. ukazał się tomik legend wrzesińskich, a rok później odbyła się pierwsza wystawa jego prac malarskich we Wrześni. Wtedy też zaczął używać pseudonimu Turwid. Później zmienił nazwisko na Turwid-Kaczmarek. W latach 1931–1937 był redaktorem miesięcznika artystyczno-literackiego „Wici Wielkopolskie”.
W 1931 r. wydał tomik rysunków „Szkice portretowe” oraz portret gen. Józefa Hallera, który był pracą dyplomową wieńczącą studia na ASP w Krakowie. W 1932 r. wyszedł drukiem kolejny tomik jego poezji „Dni Wielkiej Doliny”. Niektóre jego wiersze trafiły do antologii ogólnopolskich: „Morze w poezji polskiej” (1937), „Antologia 120-u” (1939, 1947). Pisywał również artykuły poświęcone kulturze i literaturze do „Kuriera Poznańskiego”, „Dziennika Bydgoskiego”, „Gazety Bydgoskiej”, „Przeglądu Bydgoskiego” oraz sporadycznie do poznańskiego miesięcznika kulturalnego „Tęcza” i kaszubskiego „Gryfa”. Kunszt malarski pogłębiał w Paryżu (1936). Odbył również podróże artystyczne do Wiednia, Berlina i Budapesztu. Od 1930 r. był członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków oraz Związku Literatów Polskich.
Tematem przewodnim jego artykułów, szkiców i esejów była problematyka tradycji i współczesności regionu wielkopolsko-pomorskiego. Niejeden wiersz poświęcił także Bydgoszczy. Łuczniczka, spichrze, zakole Brdy, fara, bydgoska Wenecja, wyzwoliły w nim potrzebę osobistego przymierza z architekturą miasta, jego przyrodą i mieszkańcami. Z jego osobą wiąże się obecny w latach 30. nurt organizowania w międzywojennej Bydgoszczy kultury środowiskowej, otwartej na ogólnokrajowe nurty literackie.

### Okres okupacji niemieckiej
W pierwszych dniach okupacji niemieckiej był poszukiwany przez gestapo, które skonfiskowało mu pracownię z całym dorobkiem artystycznym. Jesienią 1939 r. udał się do rodzinnej Wrześni, gdzie do 1942 r. pracował w przedsiębiorstwie rodziców, a następnie w firmie niemieckiej jako malarz pokojowy (1942–1945).

### Okres powojenny
W marcu 1945 r. powrócił do Bydgoszczy, gdzie został kierownikiem Oddziału Plastyki w Wydziale Kultury i Sztuki Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Był redaktorem dodatku kulturalnego Ilustrowanego Kuriera Polskiego, do którego zamawiał materiały u literatów i naukowców z całej Polski. W 1946 r. zorganizował w Bydgoszczy Państwową Szkołę Sztuk Pięknych (od 1947 Państwowe Liceum Technik Plastycznych) i był jej długoletnim dyrektorem (do 1972 r., kiedy przeszedł na emeryturę). Równocześnie od 1947 był dyrektorem Państwowego Ogniska Kultury Plastycznej w Bydgoszczy Z jego inicjatywy powstał Pomorski Dom Sztuki, w którym urządzono stały salon wystawowy plastyki przy Okręgu Pomorskim ZPAP. Od 1950 r. kierował Centralnym Biurem Wystaw Artystycznych Oddział w Bydgoszczy z delegatura w Toruniu (do 1972).
Marian Turwid był aktywnym działaczem kultury i sztuki. W 1945 współorganizował w Bydgoszczy Klub Literacko-Artystyczny (wiceprezes), Okręg Pomorski ZPAP (prezes) oraz Oddział Pomorski Związku Literatów Polskich. Był współzałożycielem i naczelnym redaktorem czasopisma „Arkona” (jednego z pierwszych obok lubelskiej „Kameny” czasopisma kulturalnego). Przez długie lata działał w Kujawsko-Pomorskim Towarzystwie Kulturalnym (1961–1983).
W latach 1945–1975 wydał blisko 700 książek autorskich oraz publikacji ogłoszonych w pismach lokalnych i centralnych. Niektóre wiersze Turwida zostały zamieszczone w almanachu „Poeci pomorscy” (1962) i w tomie „Poeci i morze” (Gdańsk 1969). W swoich utworach często obracał się wokół ludzi i spraw regionu, w którym żył i działał. Jako bydgoszczanin, radny i działacz Stronnictwa Demokratycznego zajmował się problematyką bydgoską. Pisząc sprawozdania z uroczystości otwarcia Muzeum Miejskiego po wojnie przypomniał dzieje tej instytucji. Z okazji 600-lecia miasta w 1946 r. omawiał jego dzieje i kulturę. Bronił Wenecji bydgoskiej przed próbami jej modernizacji. Wypowiadał się na temat zagospodarowania spichrzy i stworzenia muzeum regionalnego. Jego artykuły, przedmowy do katalogów i materiały publikowane w zbiorowych lokalnych wydawnictwach to kompendium wiedzy o mieście, ze szczególną koncentracją na okresie po 1945 roku.
Oprócz twórczości literackiej Marian Turwid był aktywnym artystą plastykiem. Ze 189 dzieł artysty, 125 było eksponowanych na wystawach w kraju i za granicą. Spod jego pędzla wyszły m.in. obraz olejny „Bezrobotny”, tryptyk „Madonna Panieńska” (1932), „Św. Jerzy” (1938) umieszczony w kościele garnizonowym w Bydgoszczy, liczne portrety, w tym gen. Józefa Hallera, „Portret Narzeczonej” i portrety wielu działaczy kultury w Bydgoskiem. W latach 50. w. twórczości malarskiej Turwida zaczął dominować pejzaż bydgoski. Powstały wtedy m.in. „Motyw Bydgoski Al. 1 Maja” (1954), „Motyw Bydgoski Spichrze” (1956), „Spichrze nad Brdą” (1956), „Śródmieście Bydgoszczy” (1956), „Motyw Bydgoska Fara” (1957), „Zakole Brdy” (1962), „Barki na Brdzie”, „Zakole Brdy” (1969), „Puszcza Bydgoska” (1972), „Motyw z Bazyliką” (1978).

Apolityczny do wybuchu II wojny światowej, w 1945 r. wstąpił do Stronnictwa Pracy. Od 1950 r. działał w Stronnictwie Demokratycznym. W latach 1955–1956 r. był wiceprzewodniczącym Prezydium Wojewódzkiego Komitetu SD w Bydgoszczy, a w 1963 został członkiem SD i przewodniczącym Wojewódzkiej Grupy Doradczej do Spraw Kultury oraz członkiem analogicznej grupy przy Centralnym Komitecie SD. W latach 1965–1973 był radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej (zastępca przewodniczącego Komisji Kultury), a w 1954–1961 Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy. W latach 1957–1959 był jednym z inicjatorów i organizatorów Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego, a następnie jego członkiem. Był długoletnim działaczem Frontu Jedności Narodu, a potem członkiem Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Działał w Towarzystwie Wiedzy Powszechnej i szeregu organizacji i stowarzyszeń kulturalnych i naukowych. Jego zaangażowanie w sprawy kultury biografowie ocenili w sposób następujący:

"Był chyba członkiem wszystkich komisji, zespołów, komitetów w Bydgoszczy, jeśli miały one jakikolwiek związek ze sprawami kultury. (...) Był niemalże instytucją kulturalną (...)"

Prace Mariana Turwida znajdują się w zbiorach muzealnych w Bydgoszczy, Grudziądzu, Toruniu, Muzeum Dzieci Wrzesińskich, Muzeum im. Lwa Tołstoja w Moskwie, Muzeum w Reggio Emilia, w Teatrze Polskim w Bydgoszczy oraz BTN w Bydgoszczy.
Marian Turwid był od 1936 r. żonaty z Zofią Nowicką, rodowitą bydgoszczanką, wnuczką dr Władysława Piórka (Honorowego Obywatela Bydgoszczy), dziennikarką, pasjonatką kultury i sztuki. Małżeństwo było bezdzietne.
Zmarł nagle na zawał serca 7 grudnia 1987 r. Został pochowany na bydgoskim cmentarzu Nowofarnym.

## Twórczość literacka
- Wiersze (1949) – tomik poetycki
- Żelazny krzyż (1959) – tom opowiadań
- Noc nad Doliną (1961) – powieść
- Wyprawy po diamenty (1966) – eseje o plastyce, uzupełnione wydanie w 1986 Przygody ze sztuką
- Dwie strony drogi (1969) – powieść, wznowiona w 1983
- Ślady burzy (1971) – tom opowiadań
- Słowa na palecie
- Między wiosnami (1974) – zbeletryzowane wspomnienia z dzieciństwa i młodości
- Pędzlem i piórem (1977) – tomiki wierszy
- W zakolu Brdy (1979) – tomiki wierszy
- Dni Wielkiej Doliny (1981) – tom opowiadań wydany z okazji 75-lecia pisarza, noszący ten sam tytuł, co pierwszy jego zbiorek poezji z 1932 r.
- Znaki przydrożne
- List z Bydgoszczy
- Przymierze z Brdą
- Niedziele bydgoskie

## Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1984)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1976)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964)
- Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 22 lipca 1952[5], 1956)
- Srebrny Krzyż Zasługi (15 listopada 1946)[6]
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1975)
- Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 lutego 1955)[7]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1978)
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1964)
- Medal „Bydgoszcz Zasłużonemu Obywatelowi” (1960)
- Medal „Za szczególne zasługi dla rozwoju woj. bydgoskiego” (1965)
- Złota Odznaka ZPAP

## Nagrody
- Nagroda artystyczna miasta Bydgoszczy za całokształt działalności kulturalnej, artystycznej i plastycznej (1956)
- Wojewódzka nagroda artystyczna za całokształt twórczości literackiej i artystycznej (1959)
- „Najpopularniejszy Bydgoszczanin 1975 roku”
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za całokształt działalności społecznej i artystycznej (1981)

## Upamiętnienie
Od listopada 1990 r. jego imię nosi bydgoska Szkoła Podstawowa nr 16 przy ul. Koronowskiej 74. W latach 90. XX w. imieniem Mariana Turwida nazwano też skwer na osiedlu Sielanka w Śródmieściu Bydgoszczy, gdzie mieszkał, a także ulicę we Wrześni.

title: Marian Turwid

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Marian Turwid
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 28 września 1905
 |miejsce urodzenia         = [[Września]], [[Cesarstwo Niemieckie]]
 |data śmierci              = 7 grudnia 1987
 |miejsce śmierci           = [[Warszawa]], [[Polska Rzeczpospolita Ludowa]]
 |miejsce spoczynku         = [[Cmentarz Nowofarny w Bydgoszczy]]
 |zawód                     = [[nauczyciel]], [[Malarstwo|malarz]], [[pisarz]]
 |odznaczenia               = {{order|OSP|2}} {{order|OOP|KO}} {{order|OOP|KK}} {{order|KZ|Z}} {{order|KZ|Z}} {{order|KZ|S}} {{order|MPL30}} {{order|MPL40}} {{order|MPL10}} {{order|MKEN}} {{order|O1000PP}}<br>{{order|ZDK}}
 |commons                   =
}}
[[Plik:Grave Turwid cmentarz20240225 143554.jpg |mały|240px|Miejsce pochówku Mariana Turwida na [[Cmentarz Nowofarny w Bydgoszczy|Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy]]]]
'''Marian Turwid''', właśc. '''Marian Turwid-Kaczmarek''' (ur. [[28 września]] [[1905]] we [[Września|Wrześni]]<ref>{{cytuj |tytuł=Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. T. 2| redaktor = [[Julian Krzyżanowski]]|wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce=Warszawa|data=1986|s=825|isbn=83-01-01520-9| oclc = 12811084|rozdział= Turwid Marian}}</ref>, zm. [[7 grudnia]] [[1987]] w [[Warszawa|Warszawie]]<ref>{{Cytuj | autor r = Roman Nowaczyk | rozdział = Turwid Marian | redaktor = Roman Nowaczyk | tytuł = Wrzesiński słownik biograficzny | wydawca = Wydawnictwo Kropka Jolanta i Waldemar Śliwczyńscy | wydanie = 2| miejsce = Września | data= 2011 | s= 287-288 | isbn = 978-83-89494-40-5}}</ref>) – polski pisarz i artysta malarz, działacz kultury w [[Bydgoszcz]]y, członek Ogólnopolskiego Komitetu [[Front Jedności Narodu|Frontu Jedności Narodu]] w [[1958]] roku<ref>[[Trybuna Śląska|Trybuna Robotnicza]], nr 4 (4350) 7 stycznia 1958 roku, s. 2.</ref>.

== Życiorys ==
Był synem Kazimierza Kaczmarka, kupca, i Julii z Jakubowskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej we [[Września|Wrześni]] uczył się w gimnazjum, a następnie w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w [[Gniezno|Gnieźnie]], gdzie w 1926 zdał egzamin [[matura]]lny.

=== Okres międzywojenny ===
W 1926 r. krótko był nauczycielem w publicznej szkole powszechnej w [[Borzykowo (województwo wielkopolskie)|Borzykowie]] w [[Powiat wrzesiński|powiecie wrzesińskim]]. Następnie w latach 1926–1929 studiował na [[Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie|Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie]] na Wydziale Malarstwa i Rzeźby. Uczył się m.in. w pracowniach profesorów: [[Władysław Jarocki|Władysława Jarockiego]], [[Teodor Axentowicz|Teodora Axentowicza]], [[Fryderyk Pautsch|Fryderyka Pautscha]], [[Xawery Dunikowski|Xawerego Dunikowskiego]]. 3 grudnia 1929 roku zdał egzamin nauczycielski z rysunku, po czym kontynuował studia do [[Absolutorium (studia)|absolutorium]] w październiku 1930.

Od 1931 r. aż do wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] uczył rysunku w [[VI Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy|Miejskim Katolickim Gimnazjum Żeńskim w Bydgoszczy]]. W 1935 r. uzyskał kwalifikacje zawodowe do nauczania rysunku jako przedmiotu głównego w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich państwowych i prywatnych, w języku wykładowym polskim.

Obok działalności pedagogicznej brał czynny udział w ruchu artystycznym [[Bydgoszcz]]y i [[Wielkopolska|Wielkopolski]]. Był przewodniczącym Związku Plastyków Pomorskich i sekretarzem [[Rada Artystyczno-Kulturalna w Bydgoszczy|Rady Artystyczno-Kulturalnej w Bydgoszczy]] (1937–1939). Jako pisarz i artysta debiutował na łamach „''Orędownika Wrzesińskiego''”. W 1926 r. ukazał się tomik legend wrzesińskich, a rok później odbyła się pierwsza wystawa jego prac malarskich we [[Września|Wrześni]]. Wtedy też zaczął używać pseudonimu '''Turwid'''. Później zmienił nazwisko na Turwid-Kaczmarek. W latach 1931–1937 był redaktorem miesięcznika artystyczno-literackiego „''Wici Wielkopolskie''”.

W 1931 r. wydał tomik rysunków „''Szkice portretowe''” oraz portret gen. [[Józef Haller|Józefa Hallera]], który był pracą dyplomową wieńczącą studia na [[Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie|ASP w Krakowie]]. W 1932 r. wyszedł drukiem kolejny tomik jego poezji „''Dni Wielkiej Doliny''”. Niektóre jego wiersze trafiły do antologii ogólnopolskich: „''Morze w poezji polskiej''” (1937), „''Antologia 120-u''” (1939, 1947). Pisywał również artykuły poświęcone kulturze i literaturze do „[[Kurier Poznański|Kuriera Poznańskiego]]”, „[[Dziennik Bydgoski|Dziennika Bydgoskiego]]”, „[[Gazeta Bydgoska|Gazety Bydgoskiej]]”, „[[Przegląd Bydgoski|Przeglądu Bydgoskiego]]” oraz sporadycznie do poznańskiego miesięcznika kulturalnego „[[Tęcza (czasopismo)|Tęcza]]” i kaszubskiego „[[Gryf (czasopismo kaszubskie)|Gryfa]]”. Kunszt malarski pogłębiał w [[Paryż]]u (1936). Odbył również podróże artystyczne do [[Wiedeń|Wiednia]], [[Berlin]]a i [[Budapeszt]]u. Od 1930 r. był członkiem [[Związek Polskich Artystów Plastyków|Związku Polskich Artystów Plastyków]] oraz [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]].

Tematem przewodnim jego artykułów, szkiców i esejów była problematyka tradycji i współczesności regionu wielkopolsko-pomorskiego. Niejeden wiersz poświęcił także [[Bydgoszcz]]y. [[Łuczniczka (pomnik w Bydgoszczy)|Łuczniczka]], [[Spichrze w Bydgoszczy|spichrze]], [[Wyspa Młyńska w Bydgoszczy|zakole Brdy]], [[Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy|fara]], [[Wenecja Bydgoska|bydgoska Wenecja]], wyzwoliły w nim potrzebę osobistego przymierza z architekturą miasta, jego przyrodą i mieszkańcami. Z jego osobą wiąże się obecny w latach 30. nurt organizowania w międzywojennej Bydgoszczy kultury środowiskowej, otwartej na ogólnokrajowe nurty literackie<ref name="HB1">''Polska kultura i sztuka w Bydgoszczy w latach 1920–1939''. [w.] Historia Bydgoszczy. Tom II. Część pierwsza 1920–1939: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 1999. {{ISBN|83-901329-0-7}}, s. 719–675.</ref>.

=== Okres okupacji niemieckiej ===
W pierwszych dniach [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji niemieckiej]] był poszukiwany przez [[gestapo]], które skonfiskowało mu pracownię z całym dorobkiem artystycznym. Jesienią 1939 r. udał się do rodzinnej [[Września|Wrześni]], gdzie do 1942 r. pracował w przedsiębiorstwie rodziców, a następnie w firmie niemieckiej jako malarz pokojowy (1942–1945).

=== Okres powojenny ===
W marcu 1945 r. powrócił do [[Bydgoszcz]]y, gdzie został kierownikiem Oddziału Plastyki w Wydziale Kultury i Sztuki [[Województwo pomorskie (1945–1950)|Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego]]. Był redaktorem dodatku kulturalnego [[Ilustrowany Kurier Polski|Ilustrowanego Kuriera Polskiego]], do którego zamawiał materiały u literatów i naukowców z całej Polski. W [[1946]] r. zorganizował w Bydgoszczy [[Budynek Zespołu Szkół Plastycznych w Bydgoszczy|Państwową Szkołę Sztuk Pięknych]] (od 1947 Państwowe Liceum Technik Plastycznych) i był jej długoletnim dyrektorem (do 1972 r., kiedy przeszedł na emeryturę). Równocześnie od 1947 był dyrektorem Państwowego Ogniska Kultury Plastycznej w Bydgoszczy Z jego inicjatywy powstał [[Pomorski Dom Sztuki w Bydgoszczy|Pomorski Dom Sztuki]], w którym urządzono stały salon wystawowy plastyki przy Okręgu Pomorskim [[Związek Polskich Artystów Plastyków|ZPAP]]. Od 1950 r. kierował Centralnym Biurem Wystaw Artystycznych Oddział w Bydgoszczy z delegatura w Toruniu (do 1972).

Marian Turwid był aktywnym działaczem kultury i sztuki. W 1945 współorganizował w Bydgoszczy Klub Literacko-Artystyczny (wiceprezes), Okręg Pomorski [[Związek Polskich Artystów Plastyków|ZPAP]] (prezes) oraz Oddział Pomorski [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Był współzałożycielem i naczelnym redaktorem czasopisma „[[Arkona (czasopismo)|Arkona]]” (jednego z pierwszych obok lubelskiej „[[Kamena (czasopismo)|Kameny]]” czasopisma kulturalnego). Przez długie lata działał w [[Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne|Kujawsko-Pomorskim Towarzystwie Kulturalnym]] (1961–1983).

W latach 1945–1975 wydał blisko 700 książek autorskich oraz publikacji ogłoszonych w pismach lokalnych i centralnych. Niektóre wiersze Turwida zostały zamieszczone w [[almanach]]u „''Poeci pomorscy''” (1962) i w tomie „''Poeci i morze''” (Gdańsk 1969). W swoich utworach często obracał się wokół ludzi i spraw regionu, w którym żył i działał. Jako bydgoszczanin, radny i działacz [[Stronnictwo Demokratyczne|Stronnictwa Demokratycznego]] zajmował się problematyką bydgoską. Pisząc sprawozdania z uroczystości otwarcia [[Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy|Muzeum Miejskiego]] po wojnie przypomniał dzieje tej instytucji. Z okazji 600-lecia miasta w 1946 r. omawiał jego dzieje i kulturę. Bronił [[Wenecja Bydgoska|Wenecji bydgoskiej]] przed próbami jej modernizacji. Wypowiadał się na temat zagospodarowania [[Spichrze w Bydgoszczy|spichrzy]] i stworzenia [[Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy|muzeum regionalnego]]. Jego artykuły, przedmowy do katalogów i materiały publikowane w zbiorowych lokalnych wydawnictwach to kompendium wiedzy o mieście, ze szczególną koncentracją na okresie po 1945 roku.

Oprócz twórczości literackiej Marian Turwid był aktywnym artystą [[plastyk]]iem. Ze 189 dzieł artysty, 125 było eksponowanych na wystawach w kraju i za granicą. Spod jego pędzla wyszły m.in. obraz olejny „''Bezrobotny''”, tryptyk „''Madonna Panieńska''” (1932), „''Św. Jerzy''” (1938) umieszczony w [[Kościół pobernardyński Najświętszej Maryi Panny Królowej Pokoju w Bydgoszczy|kościele garnizonowym w Bydgoszczy]], liczne portrety, w tym gen. [[Józef Haller|Józefa Hallera]], „''Portret Narzeczonej''” i portrety wielu działaczy kultury w Bydgoskiem. W latach [[Lata 50. XX wieku|50. w.]] twórczości malarskiej Turwida zaczął dominować pejzaż bydgoski. Powstały wtedy m.in. „''Motyw Bydgoski Al. 1 Maja''” (1954), „''Motyw Bydgoski Spichrze''” (1956), „''Spichrze nad Brdą''” (1956), „''Śródmieście Bydgoszczy''” (1956), „''Motyw Bydgoska Fara''” (1957), „''Zakole Brdy''” (1962), „''Barki na Brdzie''”, „''Zakole Brdy''” (1969), „''Puszcza Bydgoska''” (1972), „''Motyw z Bazyliką''” (1978).

Apolityczny do wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]], w 1945 r. wstąpił do [[Stronnictwo Pracy|Stronnictwa Pracy]]. Od 1950 r. działał w [[Stronnictwo Demokratyczne|Stronnictwie Demokratycznym]]. W latach 1955–1956 r. był wiceprzewodniczącym Prezydium Wojewódzkiego Komitetu SD w Bydgoszczy, a w 1963 został członkiem SD i przewodniczącym Wojewódzkiej Grupy Doradczej do Spraw Kultury oraz członkiem analogicznej grupy przy Centralnym Komitecie SD. W latach 1965–1973 był radnym [[Województwo bydgoskie (1950–1975)|Wojewódzkiej Rady Narodowej]] (zastępca przewodniczącego Komisji Kultury), a w 1954–1961 Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy. W latach 1957–1959 był jednym z inicjatorów i organizatorów [[Bydgoskie Towarzystwo Naukowe|Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego]], a następnie jego członkiem. Był długoletnim działaczem [[Front Jedności Narodu|Frontu Jedności Narodu]], a potem członkiem [[Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego|Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego]]. Działał w [[Towarzystwo Wiedzy Powszechnej|Towarzystwie Wiedzy Powszechnej]] i szeregu organizacji i stowarzyszeń kulturalnych i naukowych. Jego zaangażowanie w sprawy kultury biografowie ocenili w sposób następujący: {{Cytat
 |treść = "''Był chyba członkiem wszystkich komisji, zespołów, komitetów w Bydgoszczy, jeśli miały one jakikolwiek związek ze sprawami kultury. (...) Był niemalże instytucją kulturalną (...)''"
}}Prace Mariana Turwida znajdują się w zbiorach muzealnych w [[Bydgoszcz]]y, [[Grudziądz]]u, [[Toruń|Toruniu]], [[Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni|Muzeum Dzieci Wrzesińskich]], Muzeum im. Lwa Tołstoja w [[Moskwa|Moskwie]], Muzeum w [[Reggio nell’Emilia|Reggio Emilia]], w [[Teatr Polski w Bydgoszczy|Teatrze Polskim w Bydgoszczy]] oraz [[Bydgoskie Towarzystwo Naukowe|BTN]] w Bydgoszczy.

Marian Turwid był od [[1936]] r. żonaty z Zofią Nowicką, rodowitą bydgoszczanką, wnuczką dr [[Władysław Piórek|Władysława Piórka]] ([[Honorowi Obywatele Miasta Bydgoszczy|Honorowego Obywatela Bydgoszczy]]), dziennikarką, pasjonatką kultury i sztuki. Małżeństwo było bezdzietne.

Zmarł nagle na [[Zawał mięśnia sercowego|zawał serca]] 7 grudnia [[1987]] r. Został pochowany na bydgoskim [[Cmentarz Nowofarny w Bydgoszczy|cmentarzu Nowofarnym]].

== Twórczość literacka ==
* ''Wiersze'' (1949) – tomik poetycki
* ''Żelazny krzyż'' (1959) – tom opowiadań
* ''Noc nad Doliną'' (1961) – powieść
* ''Wyprawy po diamenty'' (1966) – eseje o plastyce, uzupełnione wydanie w 1986 ''Przygody ze sztuką''
* ''Dwie strony drogi'' (1969) – powieść, wznowiona w 1983
* ''Ślady burzy'' (1971) – tom opowiadań
* ''Słowa na palecie''
* ''Między wiosnami'' (1974) – zbeletryzowane wspomnienia z dzieciństwa i młodości
* ''Pędzlem i piórem'' (1977) – tomiki wierszy
* ''W zakolu Brdy'' (1979) – tomiki wierszy
* ''Dni Wielkiej Doliny'' (1981) – tom opowiadań wydany z okazji 75-lecia pisarza, noszący ten sam tytuł, co pierwszy jego zbiorek poezji z 1932 r.
* ''Znaki przydrożne''
* ''List z Bydgoszczy''
* ''Przymierze z Brdą''
* ''Niedziele bydgoskie''

== Ordery i odznaczenia ==
* [[Order Sztandaru Pracy]] II klasy (1984)
* Krzyż Oficerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (1976)
* Krzyż Kawalerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (1964)
* Złoty [[Krzyż Zasługi]] (dwukrotnie: 22 lipca 1952<ref>{{Monitor Polski|rok=1952|numer=70|pozycja=1078}} „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.</ref>, 1956)
* Srebrny [[Krzyż Zasługi]] (15 listopada 1946)<ref>{{Monitor Polski|rok=1947|numer=81|pozycja=539}} „za zasługi położone w pracach kulturalno-oświatowych”.</ref>
* [[Medal 30-lecia Polski Ludowej]] (1975)
* [[Medal 40-lecia Polski Ludowej]] (1985)
* [[Medal 10-lecia Polski Ludowej]] (28 lutego 1955)<ref>{{Monitor Polski|rok=1955|numer=103|pozycja=1410}} – Uchwała [[Rada Państwa (Polska)|Rady Państwa]] z dnia 28 lutego 1955 r. nr 0/350 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.</ref>
* [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]] (1978)
* [[Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego]] (1966)
* [[Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”]] (1964)
* Medal „Bydgoszcz Zasłużonemu Obywatelowi” (1960)
* Medal „Za szczególne zasługi dla rozwoju woj. bydgoskiego” (1965)
* Złota Odznaka ZPAP

== Nagrody ==
* Nagroda artystyczna miasta [[Bydgoszcz]]y za całokształt działalności kulturalnej, artystycznej i plastycznej (1956)
* Wojewódzka nagroda artystyczna za całokształt twórczości literackiej i artystycznej (1959)
* „Najpopularniejszy Bydgoszczanin 1975 roku”
* Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za całokształt działalności społecznej i artystycznej (1981)

== Upamiętnienie ==
Od listopada [[1990]] r. jego imię nosi bydgoska Szkoła Podstawowa nr 16 przy ul. Koronowskiej 74. W latach [[Lata 90. XX wieku|90. XX w.]] imieniem Mariana Turwida nazwano też skwer na osiedlu [[Sielanka (osiedle w Bydgoszczy)|Sielanka]] w [[Śródmieście (Bydgoszcz)|Śródmieściu Bydgoszczy]], gdzie mieszkał, a także ulicę we Wrześni.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj |redaktor = Stanisław Błażejewski, Janusz Kutta, Marek Romaniuk |tytuł = Bydgoski słownik biograficzny. Tom 2 |data = 1995 |isbn = 83-85327-27-4 |miejsce = Bydgoszcz |oclc = 833639603 |s = 146–149}}
* {{cytuj |autor = [[Lesław Bartelski|Lesław M. Bartelski]] |tytuł = Polscy pisarze współcześni, 1939–1991. Leksykon |data = 1995 |isbn = 83-01-11593-9 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Nauk. PWN |oclc = 32988159}}
* {{cytuj |tytuł=Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. T. 2| redaktor = [[Julian Krzyżanowski]]|wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce=Warszawa|data=1986|s=825|isbn=83-01-01520-9| oclc = 12811084|rozdział= Turwid Marian}}
* "Pięćdziesiątka ZPAP Bydgoszcz", katalog wystawowy, 2008, Bydgoszcz

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Turwid, Marian}}
[[Kategoria:Członkowie Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego]]
[[Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa)]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Zawodowego Literatów Polskich]]
[[Kategoria:Działacze PRON]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrześni]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy]]
[[Kategoria:Pisarze związani z Bydgoszczą]]
[[Kategoria:Polscy malarze]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polscy poeci]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1905]]
[[Kategoria:Zmarli w 1987]]

title: Marian Turwid

Data i miejsce urodzenia: 28 września 1905 · Września, Cesarstwo Niemieckie

Data i miejsce śmierci: 7 grudnia 1987 · Warszawa, Polska Rzeczpospolita Ludowa

Miejsce spoczynku: Cmentarz Nowofarny w Bydgoszczy

Zawód, zajęcie: nauczyciel, malarz, pisarz


text:
# James Wolfe
James Wolfe (ur. 2 stycznia 1727 w Westerham, Kent, Wielka Brytania, zm. 13 września 1759 w Quebecu, Nowa Francja) – generał brytyjski, który w 1759 poprowadził śmiałą ofensywę na Quebec, pokonując Francuzów i doprowadzając do tego, że Kanada dołączyła do grona prowincji brytyjskich.

## Życiorys
Był synem generała Edwarda Wolfe’a. W wieku 14 lat został żołnierzem królewskiej piechoty morskiej, ale zgodnie z powszechnym wówczas zwyczajem zdecydował się zmienić jednostkę i przeniósł się do 12. regimentu piechoty w celu zapewnienia sobie awansu. W wieku 16 lat brał udział w bitwie z Francuzami pod Dettingen w 1743, zaś w 1746 był już adiutantem generała Hawley w bitwach pod Falkirk i Culloden podczas powstania jakobitów dowodzonych przez Karola Edwarda Stuarta. W 1750 awansował na podpułkownika i został dowódcą 20. regimentu piechoty. Zdobył opinię oficera o wysokich zdolnościach w sprawach dotyczących szkolenia żołnierzy. Równocześnie chorował na gruźlicę. Gdy rozgorzała wojna siedmioletnia, minister William Pitt, 1. hrabia Chatham wysłał Wolfe’a, by zdobył dla Brytyjczyków posiadłości francuskie w Ameryce Północnej (Nowa Francja). Towarzyszył mu inny oficer brytyjski, William Howe, który walczył później w stopniu generała przeciw Jerzemu Waszyngtonowi. James Wolfe uczestniczył w 1757 w nieudanym najeździe na Rochefort na atlantyckim wybrzeżu francuskim. W 1758 dowodził brawurowym natarciem na Cap-Breton - wyspę kanadyjską - które zakończyło się zdobyciem francuskiego fortu Louisbourg, po czym wrócił do Anglii w celu wykurowania się, jednak William Pitt awansował go do stopnia generała brygady, nakazując mu powrót do Kanady i podbicie Quebecu.
W czerwcu 1759 popłynął z 5 000 żołnierzami w górę Rzeki Świętego Wawrzyńca i wylądował wraz z nimi na wyspie położonej naprzeciwko miasta Quebec. Stacjonującymi tam wojskami francuskimi dowodził Louis-Joseph de Montcalm, który rozlokował armię na dobrze umocnionych pozycjach wzdłuż wysokich brzegów rzeki. Nie miał zamiaru ich opuścić, jednak chory James Wolfe nadal nie zrezygnował. Przypuścił zakończony niepowodzeniem szturm na położony na wschód od miasta Beauport, po czym popłynął półtora kilometra dalej w górę rzeki i zatrzymał się w wąwozie koło Cap Diamant, które dzisiaj nosi jego nazwę. Jako jeden z pierwszych podążył stromą ścieżką na niedokładnie pilnowane Wzgórze Abrahama. Plan przejścia ciężką ścieżką wzbudził protesty większości oficerów zgromadzonych przy Wolfe. Była ona tak wąska, stroma, trudna do sforsowania i pełna wykrotów, że jego oddziały, składające się z lekkich piechurów i Szkotów, pokonywały drogę wspinając się pojedynczo i łapiąc gałęzi i drzew w celu uniknięcia przeszkód. Francuskie wojsko nie spodziewało się ataku z tej strony, uważając ścieżkę za zbyt trudną, a wręcz niemożliwą do przejścia. Umożliwiło to Wolfe’owi dokonanie ataku na armię Francji, która na skutek zaskoczenia zarządziła odwrót, dzięki czemu generał opanował Wzgórze Abrahama. Wtedy, 13 września 1759 roku, wywiązała się ostateczna walka o Quebec, tak zwana bitwa na Równinie Abrahama.
Dowódca francuski Louis-Joseph de Montcalm nie zdołał obronić miasta, gdyż wcześniej spodziewał się, że będzie walczyć tylko ze strażą przednią. W wyniku tego poległ, natomiast James Wolfe, za życia posądzany o szaleństwo na skutek wykazywania się bezprecedensową odwagą, otrzymał 3 rany, z których ostatnia okazała się śmiertelna. Mimo to Brytyjczycy odnieśli zwycięstwo: 5 dni później Quebec się poddał, a rok później Montreal został zajęty, co przypieczętowało brytyjską dominację nad Kanadą.

title: James Wolfe

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = James Wolfe
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             = General-James-Wolfe-2.jpg
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     =
 |stopień             = [[Generał]]
 |data urodzenia      = 2 stycznia 1727
 |miejsce urodzenia   = [[Westerham (Wielka Brytania)|Westerham]]
 |data śmierci        = 13 września 1759
 |miejsce śmierci     =
 |lata służby         = 1742–1759
 |siły zbrojne        = {{państwo|GBR|armia}}
 |jednostki           =
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[Wojna siedmioletnia]]<br>[[Bitwa na Równinie Abrahama]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         =
 |commons             = Category:James Wolfe
}}
[[Plik:Benjamin West 005.jpg|thumb|240px|''Śmierć generała Wolfe’a'' (1770), malował [[Benjamin West]]]]
'''James Wolfe''' (ur. [[2 stycznia]] [[1727]] w [[Westerham (Wielka Brytania)|Westerham]], [[Kent]], [[Wielka Brytania]], zm. [[13 września]] [[1759]] w [[Quebec (miasto)|Quebecu]], [[Nowa Francja]]) – generał [[Wielka Brytania|brytyjski]], który w 1759 poprowadził śmiałą ofensywę na Quebec, pokonując Francuzów i doprowadzając do tego, że Kanada dołączyła do grona prowincji brytyjskich.

== Życiorys ==
Był synem generała Edwarda Wolfe’a. W wieku 14 lat został żołnierzem królewskiej piechoty morskiej, ale zgodnie z powszechnym wówczas zwyczajem<ref name="Grupa Wydawnicza Foksal 2014">[[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, tłum. Małgorzata Szubert, s. 102</ref> zdecydował się zmienić jednostkę i przeniósł się do 12. regimentu piechoty w celu zapewnienia sobie awansu. W wieku 16 lat brał udział w bitwie z Francuzami pod Dettingen w 1743, zaś w 1746 był już adiutantem generała Hawley w bitwach pod Falkirk i Culloden podczas powstania jakobitów dowodzonych przez [[Karol Edward Stuart|Karola Edwarda Stuarta]]. W 1750 awansował na podpułkownika i został dowódcą 20. regimentu piechoty. Zdobył opinię oficera o wysokich zdolnościach w sprawach dotyczących szkolenia żołnierzy. Równocześnie chorował na gruźlicę. Gdy rozgorzała [[wojna siedmioletnia]], minister [[William Pitt (1. hrabia Chatham)|William Pitt, 1. hrabia Chatham]] wysłał Wolfe’a, by zdobył dla Brytyjczyków posiadłości francuskie w Ameryce Północnej ([[Nowa Francja]]). Towarzyszył mu inny oficer brytyjski, [[William Howe]], który walczył później w stopniu generała przeciw [[George Washington|Jerzemu Waszyngtonowi]]. James Wolfe uczestniczył w 1757 w nieudanym najeździe na Rochefort na atlantyckim wybrzeżu francuskim. W 1758 dowodził brawurowym natarciem na Cap-Breton - wyspę kanadyjską - które zakończyło się zdobyciem francuskiego fortu Louisbourg, po czym wrócił do Anglii w celu wykurowania się, jednak William Pitt awansował go do stopnia generała brygady, nakazując mu powrót do Kanady i podbicie Quebecu.

W czerwcu 1759 popłynął z 5 000 żołnierzami w górę [[Rzeka Świętego Wawrzyńca|Rzeki Świętego Wawrzyńca]] i wylądował wraz z nimi na wyspie położonej naprzeciwko miasta Quebec. Stacjonującymi tam wojskami francuskimi dowodził [[Louis-Joseph de Montcalm]], który rozlokował armię na dobrze umocnionych pozycjach wzdłuż wysokich brzegów rzeki. Nie miał zamiaru ich opuścić, jednak chory James Wolfe nadal nie zrezygnował. Przypuścił zakończony niepowodzeniem szturm na położony na wschód od miasta Beauport, po czym popłynął półtora kilometra dalej w górę rzeki i zatrzymał się w wąwozie koło Cap Diamant, które dzisiaj nosi jego nazwę. Jako jeden z pierwszych podążył stromą ścieżką na niedokładnie pilnowane Wzgórze Abrahama. Plan przejścia ciężką ścieżką wzbudził protesty większości oficerów zgromadzonych przy Wolfe. Była ona tak wąska, stroma, trudna do sforsowania i pełna wykrotów, że jego oddziały, składające się z lekkich piechurów i Szkotów, pokonywały drogę wspinając się pojedynczo i łapiąc gałęzi i drzew w celu uniknięcia przeszkód. Francuskie wojsko nie spodziewało się ataku z tej strony, uważając ścieżkę za zbyt trudną, a wręcz niemożliwą do przejścia. Umożliwiło to Wolfe’owi dokonanie ataku na armię [[Francja|Francji]], która na skutek zaskoczenia zarządziła odwrót, dzięki czemu generał opanował Wzgórze Abrahama. Wtedy, 13 września [[1759]] roku, wywiązała się ostateczna walka o [[Quebec]], tak zwana [[bitwa na Równinie Abrahama]].

Dowódca francuski [[Louis-Joseph de Montcalm]] nie zdołał obronić miasta, gdyż wcześniej spodziewał się, że będzie walczyć tylko ze strażą przednią. W wyniku tego poległ, natomiast James Wolfe, za życia posądzany o szaleństwo na skutek wykazywania się bezprecedensową odwagą<ref name="Grupa Wydawnicza Foksal 2014" />, otrzymał 3 rany, z których ostatnia okazała się śmiertelna. Mimo to Brytyjczycy odnieśli zwycięstwo: 5 dni później Quebec się poddał, a rok później Montreal został zajęty, co przypieczętowało brytyjską dominację nad Kanadą.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, tłum. Małgorzata Szubert, s. 102-103

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Wolfe, James}}
[[Kategoria:Brytyjscy generałowie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1727]]
[[Kategoria:Zmarli w 1759]]
[[Kategoria:Ofiary wojen]]

title: James Wolfe

Data i miejsce urodzenia: 2 stycznia 1727 · Westerham

Data śmierci: 13 września 1759

Siły zbrojne: British Army

Główne wojny i bitwy: Wojna siedmioletnia · Bitwa na Równinie Abrahama


text:
# Kolno (gmina 1991)
Kolno (do 31 I 1991 i od 1 I 1992 miasto Kolno i Kolno) – dawna gmina miejsko-wiejska istniejąca przez 11 miesięcy w 1991 roku w woj. łomżyńskim. Siedzibą władz gminy było miasto Kolno.
Gmina została utworzona 1 lutego 1991 w związku z realizacją uchwały o samorządzie terytorialnym, przez połączenie miasta Kolna z wiejską gminą Kolno.
1 stycznia 1992 gminę Kolno zniesiono, dzieląc ją  ponownie na dwie odrębne jednostki – a) gminę (miejską) Kolno na obszarze miasta Kolno; i b) gminę (wiejską) Kolno z siedzibą władz w mieście Kolnie, w skład której weszły obszary wsi: Bialiki, Borkowo, Brzozowo, Brzózki, Czernice, Czerwone, Danowo, Filipki Duże, Filipki Małe, Gietki, Glinki, Górskie, Górszczyzna, Gromadzyn-Wykno, Janowo, Kiełcze-Kopki, Kolimagi, Kossaki, Kowalewo, Koziki-Olszyny, Kozioł, Kumelsk, Lachowo, Łosewo, Niksowizna, Obiedzino, Okurowo, Pachuczyn, Rupin, Rydzewo-Świątki, Stare Kiełcze, Stary Gromadzyn, Truszki-Kucze, Truszki-Patory, Truszki-Zalesie, Tyszki-Łabno, Tyszki-Wądołowo, Waszki, Wincenta, Wszebory, Wścieklice, Zabiele, Zabiele, Zaskrodzie i Żebry.
Podział ten utrzymał się.

title: Kolno (gmina 1991)

wikitext:
{{inne znaczenia|dawnej gminy miejsko-wiejskiej|[[Kolno| współczesna gmina miejska]] ''oraz'' [[Kolno (gmina wiejska w województwie podlaskim)|współczesna gmina wiejska]]}}
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Kolno
 |dopełniacz nazwy          = gminy Kolno
 |jednostka                 = [[gmina miejsko-wiejska]]
 |lata istnienia            = 1991
 |zdjęcie                   =
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      =
 |flaga                     =
 |województwo               = [[województwo łomżyńskie|łomżyńskie]]
 |data powstania            = 1 lutego 1991
 |data likwidacji           = 1 stycznia 1992
 |siedziba                  = [[Kolno]]
 |stanowisko zarządzającego =
 |zarządzający              =
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              =
 |rok ludności              =
 |liczba ludności           =
 |gęstość zaludnienia       =
 |plan                      =
 |liczba miejscowości       =
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              =
 |wariant mapy              = 1975
 |współrzędne               =
 |commons                   =
}}
'''Kolno''' (do 31 I 1991 i od 1 I 1992 [[Kolno|miasto Kolno]] i ''[[Kolno (gmina wiejska w województwie podlaskim)|Kolno]]'') – dawna [[gmina miejsko-wiejska]] istniejąca przez 11 miesięcy w 1991 roku w [[województwo łomżyńskie|woj. łomżyńskim]]. Siedzibą władz gminy było miasto [[Kolno]].

Gmina została utworzona 1 lutego 1991 w związku z realizacją uchwały o samorządzie terytorialnym, przez połączenie miasta Kolna z [[Kolno (gmina wiejska w województwie podlaskim)|wiejską gminą Kolno]]<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1991|numer=3|pozycja=12}}</ref>.

1 stycznia 1992 gminę Kolno zniesiono, dzieląc ją  ponownie na dwie odrębne jednostki – a) gminę (miejską) Kolno na obszarze miasta Kolno; i b) gminę (wiejską) Kolno z siedzibą władz w mieście Kolnie, w skład której weszły obszary wsi: Bialiki, Borkowo, Brzozowo, Brzózki, Czernice, Czerwone, Danowo, Filipki Duże, Filipki Małe, Gietki, Glinki, Górskie, Górszczyzna, Gromadzyn-Wykno, Janowo, Kiełcze-Kopki, Kolimagi, Kossaki, Kowalewo, Koziki-Olszyny, Kozioł, Kumelsk, Lachowo, Łosewo, Niksowizna, Obiedzino, Okurowo, Pachuczyn, Rupin, Rydzewo-Świątki, Stare Kiełcze, Stary Gromadzyn, Truszki-Kucze, Truszki-Patory, Truszki-Zalesie, Tyszki-Łabno, Tyszki-Wądołowo, Waszki, Wincenta, Wszebory, Wścieklice, Zabiele, Zabiele, Zaskrodzie i Żebry<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1991|numer=115|pozycja=497}}</ref>.

Podział ten utrzymał się.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Kolno (1991)}}
[[Kategoria:Dawne gminy w województwie łomżyńskim]]
[[Kategoria:Historia Kolna]]

title: Kolno

Państwo: Polska

Województwo: łomżyńskie

Data powstania: 1 lutego 1991

Data likwidacji: 1 stycznia 1992

Siedziba: Kolno


text:
# Calodera protensa
Calodera protensa – gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych i podrodziny rydzenic. Zmieszkuje Europę i Wyspy Japońskie.

## Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1830 roku przez Carla Gustafa Mannerheima.

## Morfologia
Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 2,8 do 4 mm. Szerokość głowy nie przekracza 480 µm, a szerokość szyi wynosi około 0,95 szerokości głowy. Przedplecze jest węższe niż 550 µm, o powierzchni zmatowiałej wskutek rzucającej się w oczy mikrorzeźby i słabo dostrzegalnego punktowania. Odwłok ma głęboki, poprzeczny wcisk u podstawy czwartego z kompletnych tergitów. Genitalia samca cechują się środkowym płatem edeagusa krótszym niż 550 µm i zaopatrzonym w silnie w widoku bocznym zakrzywiony wyrostek wentralny.

## Ekologia i występowanie
Owad ten występuje na bagnach i pobrzeżach wód. Bytuje m.in. pod gnijącymi liśćmi i napływkami.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Finlandii, Estonii, Łotwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi oraz europejskiej części Rosji. Poza tym stwierdzony z Japonii.
Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek zagrożony wymarciem (EN).

title: Calodera protensa

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Calodera protensa''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = [[Carl Gustaf Mannerheim|Mannerheim]], 1830
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[chrząszcze]]
 |podrząd                = [[chrząszcze wielożerne]]
 |rodzina                = [[Kusakowate (owady)|kusakowate]]
 |podrodzina             = [[rydzenice]]
 |plemię                 = [[Oxypodini]]
 |podplemię              = [[Oxypodina]]
 |rodzaj                 = [[skorobieżak]]
 |gatunek                = '''''Calodera protensa'''''
 |synonimy               =
* ''Calodera humilis'' <small>Erichson, 1837</small>
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Calodera protensa''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[chrząszcze|chrząszcza]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[Kusakowate (owady)|kusakowatych]] i podrodziny [[rydzenice|rydzenic]]. Zmieszkuje Europę i [[Wyspy Japońskie]].

== Taksonomia ==
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1830 roku przez [[Carl Gustaf Mannerheim|Carla Gustafa Mannerheima]]{{r|cpc}}.

== Morfologia ==
Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 2,8 do 4 mm. Szerokość [[głowa owadów|głowy]] nie przekracza 480 µm, a szerokość szyi wynosi około 0,95 szerokości głowy. [[Przedplecze]] jest węższe niż 550 µm, o powierzchni zmatowiałej wskutek rzucającej się w oczy mikrorzeźby i słabo dostrzegalnego punktowania. [[Odwłok]] ma głęboki, poprzeczny wcisk u podstawy czwartego z kompletnych [[tergum|tergitów]]. [[Genitalia]] samca cechują się środkowym płatem [[edeagus]]a krótszym niż 550 µm i zaopatrzonym w silnie w widoku bocznym zakrzywiony wyrostek wentralny{{r|ke}}.

== Ekologia i występowanie ==
Owad ten występuje na bagnach i pobrzeżach wód. Bytuje m.in. pod gnijącymi liśćmi i napływkami{{r|Burakowskietal}}.

Gatunek [[kraina palearktyczna|palearktyczny]]{{r|Burakowskietal}}. W Europie znany jest z [[Irlandia|Irlandii]], [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], [[Francja|Francji]], [[Belgia|Belgii]], [[Holandia|Holandii]], [[Niemcy|Niemiec]], [[Szwajcaria|Szwajcarii]], [[Austria|Austrii]], [[Włochy|Włoch]], [[Dania|Danii]], [[Szwecja|Szwecji]], [[Finlandia|Finlandii]], [[Estonia|Estonii]], [[Łotwa|Łotwy]], [[Polska|Polski]], [[Czechy|Czech]], [[Słowacja|Słowacji]], [[Węgry|Węgier]], [[Białoruś|Białorusi]] oraz europejskiej części [[Rosja|Rosji]]. Poza tym stwierdzony z [[Japonia|Japonii]]{{r|cpc}}.

Na „[[Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí|Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej]]” umieszczony jest jako [[gatunek zagrożony]] wymarciem (EN){{r|Farkacetal}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Burakowskietal">{{Cytuj pismo | autor = B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska | tytuł = Chrząszcze – Coleoptera. Staphylinidae, część 3: Aleocharinae | czasopismo = Katalog Fauny Polski | wydanie = 8 | wolumin = XXIII | data = 1981}}</ref>
<ref name="cpc">{{Cytuj książkę | inni = I. Löbl, D. Löbl (red.) | tytuł = Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 2. Hydrophiloidea-Staphylinoidea | wydanie = Brill | miejsce = Leiden, Boston | data = 2015 | strony = 470 | rozdział = Staphylinidae | autor r = M. Schülke, A. Smetana}}</ref>
<ref name="Farkacetal">{{Cytuj książkę | autor = Jan Farkač, David Král, Martin Škorupík | tytuł = Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates. | wydawca = Agentura ochrany přírody a krajiny ČR | miejsce = Praha | data = 2005 | isbn = 80-86064-96-4 | url = http://web.archive.org/web/20131102084616/http://portal.nature.cz/publik_syst/files/RL_2005_bezobr.pdf}}</ref>
<ref name="ke">{{Cytuj stronę | url = https://coleonet.de/coleo/texte/calodera.htm | tytuł = Gattung Calodera | autor = Arved Lompe | praca = Käfer Europas | data dostępu = 2024-11-06}}</ref>
}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Rydzenice]]
[[Kategoria:Chrząszcze Europy]]
[[Kategoria:Chrząszcze Japonii]]
[[Kategoria:Chrząszcze Rosji]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1830 roku]]

title: Domena

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Rząd: chrząszcze

Podrząd: chrząszcze wielożerne

Rodzina: kusakowate

Podrodzina: rydzenice

Plemię: Oxypodini

Podplemię: Oxypodina

Rodzaj: skorobieżak

Gatunek: Calodera protensa


text:
# Iszejewka
Iszejewka (ros. Ишеевка) – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie uljanowskim, ośrodek administracyjny rejonu uljanowskiego. W 2010 liczyło 10 383 mieszkańców.

title: Iszejewka

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Iszejewka
 |nazwa oryginalna             = {{k|ru|Ишеевка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = obwód uljanowski
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |5. jednostka administracyjna = [[rejon uljanowski (obwód uljanowski)|uljanowski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 10 383
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Iszejewka''' ({{w języku|ru|Ишеевка}}) – osiedle typu miejskiego w [[Rosja|Rosji]], w [[obwód uljanowski|obwodzie uljanowskim]], ośrodek administracyjny [[rejon uljanowski (obwód uljanowski)|rejonu uljanowskiego]]. W 2010 liczyło 10 383 mieszkańców<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = http://pop-stat.mashke.org/russia-census-2010-ethnic/uljanovskaja.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu uljanowskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2010 roku | data dostępu = | język = ru}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Osiedla typu miejskiego w obwodzie uljanowskim]]

title: IszejewkaИшеевка

Państwo: Rosja

Obwód: uljanowski

Rejon: uljanowski


text:
# Education City Stadium
Education City Stadium – stadion piłkarski w Ar-Rajjan (na terenie kampusu akademickiego Education City, należącego do Qatar Foundation), na przedmieściach Dohy, zbudowany w latach 2016–2020 z myślą o mistrzostwach świata 2022 i otwarty 15 czerwca 2020. Jego trzypoziomowe i w pełni zadaszone trybuny mogą pomieścić 44 667 widzów.
Przygotowywanie terenu pod przyszły plac budowy rozpoczęto w 2013 r. 2 grudnia 2014 zaprezentowano projekt obiektu, a właściwa budowa ruszyła w 2016 r. Stadion zlokalizowany jest w Ar-Rajjan, około 15 km na północny zachód od centrum Dohy, w kampusie Education City, skupiającym osiem filii zagranicznych uczelni wyższych. Arena oddalona jest o 500 m od najbliższej stacji metra. Stadion pierwotnie miał być gotowy jeszcze w 2019 r. W grudniu 2019 r. planowano na nim rozegranie trzech spotkań (jednego półfinału, meczu o 3. miejsce oraz finału) 16. edycji klubowych Mistrzostw Świata, jednak przeciągające się otwarcie obiektu spowodowało przeniesienie tych meczów na Stadion Międzynarodowy Chalifa. Budowę zakończono 15 czerwca 2020, a oficjalna inauguracja areny nastąpiła 3 września 2020 spotkaniem ligi katarskiej, pomiędzy Al-Kharitiyath SC i Al Sadd (1:5). Na co dzień obiekt nie posiada jednak stałego gospodarza. Obiekt był jedną z aren 17. edycji Klubowych Mistrzostwa Świata, rozegranych w lutym 2021 r., a odbył się na nim jeden ćwierćfinał, jeden półfinał, mecz o 3. miejsce i finał turnieju. W trakcie mistrzostw świata w 2022 r. odbędzie się na nim sześć spotkań fazy grupowej, jeden mecz 1/8 finału oraz jeden ćwierćfinał.
Dach stadionu jest pokryty metalicznymi panelami, a całość układa się w diamentowy wzór. Dzięki temu obiekt mieni się jak klejnot, zarówno w dzień, jak i w nocy, kiedy jest podświetlany. Konstrukcja zadaszenia składa się ze stalowych kabli, a grube liny i wiszący nad boiskiem pierścień rozciągany stanowią podstawę dla segmentów stalowego dachu. Zewnętrzną część budynku zdobi 5200 trójkątów połączonych ze sobą w figury przypominające romby, a ich kolorystyka zmienia się w zależności od kąta padania światła słonecznego, dlatego stadion nosi nazwę „Pustynny diament”. Elewacja rozświetlana nocą diodami LED jest wyposażona w baterie słoneczne, zaopatrując obiekt w 20% potrzebnej energii. Na co dzień, gdy stadion nie jest użytkowany, prąd zaopatruje pobliskie centrum sportowo-edukacyjno-medyczne. Ponadto Education City Stadium oszczędza około 55% więcej wody w porównaniu z tradycyjnymi stadionami, dzięki instalacjom wodnym o niskim przepływie. Przy obiekcie powstały m.in. pływalnia, hala do surfingu, pole golfowe i centrum medyczne. Zamknięta graniasta bryła ma z jednej strony przywodzić na myśl diament, a z drugiej nawiązywać do bogatego wzornictwa arabskiej architektury. Umożliwia też lepszą kontrolę termiczną wnętrza, gdzie warunki niezależnie od pogody mają umożliwiać grę i oglądanie meczu w temperaturze 24-28 stopni. Stadion został zbudowany nieco poniżej poziomu gruntu, co wpływa pozytywnie na izolację termiczną i kontrolę temperatury.
Stadion ma typowo piłkarski układ, z trybunami usytuowanymi tuż za liniami końcowymi boiska. Widownia jest w pełni zadaszona. Trzypoziomowe trybuny mają pojemność 44 667 miejsc. Posiada on 39 lóż typu sky box, z których każda może pomieścić od 9 do 36 osób i ma własną kuchnię. Ponadto Education City Stadium posiada 6 pawilonów medialnych oraz salę konferencyjną na 150 osób. Po mistrzostwach świata w 2022 r. planuje się likwidację trzeciego, najwyższego poziomu trybun, wskutek czego ich pojemność ma zostać zredukowana do około 25 000 miejsc.

title: Education City Stadium

wikitext:
{{Stadion infobox
 |nazwa                 = Education City Stadium
 |nazwa oryginalna      = استاد المدينة التعليمية
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          = Education City Stadium
 |pełna nazwa           =
 |przydomek             =
 |poprzednia nazwa      =
 |państwo               = QAT
 |miejscowość           = [[Ar-Rajjan]]
 |adres                 =
 |architekt             = Fenwick Iribarren Architects
Pattern Architects
 |koszt budowy          =
 |data budowy           = 2016–2020
 |data otwarcia         = 15 czerwca 2020
 |data przebudowy       =
 |data zamknięcia       =
 |właściciel            =
 |operator              =
 |klub                  =
 |inauguracja           = 3 września 2020
[[Al-Kharitiyath SC]] –
[[Al Sadd]] 1:5
 |pojemność stadionu    = 44 667 miejsc
 |rekordowa frekwencja  =
 |oświetlenie           =
 |wymiary boiska        = 105 m × 68 m
 |nawierzchnia boiska   = [[Trawnik|naturalna trawa]]
 |długość toru          =
 |nawierzchnia toru     =
 |dodatkowe wyposażenie =
 |współrzędne           = 25°18′39″N 51°25′28″E
 |commons               = Category:Education City Stadium
 |www                   =
}}
'''Education City Stadium''' – [[stadion]] [[Piłka nożna|piłkarski]] w [[Ar-Rajjan]] (na terenie [[Miasteczko akademickie|kampusu akademickiego]] Education City, należącego do Qatar Foundation), na przedmieściach [[Doha|Dohy]], zbudowany w latach 2016–2020 z myślą o [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2022|mistrzostwach świata 2022]] i otwarty 15 czerwca 2020. Jego trzypoziomowe i w pełni zadaszone trybuny mogą pomieścić 44 667 widzów.

Przygotowywanie terenu pod przyszły plac budowy rozpoczęto w 2013 r. 2 grudnia 2014 zaprezentowano projekt obiektu, a właściwa budowa ruszyła w 2016 r. Stadion zlokalizowany jest w [[Ar-Rajjan]], około 15 km na północny zachód od centrum Dohy, w kampusie Education City, skupiającym osiem filii zagranicznych uczelni wyższych. Arena oddalona jest o 500 m od najbliższej stacji [[Metro w Dosze|metra]]. Stadion pierwotnie miał być gotowy jeszcze w 2019 r. W grudniu 2019 r. planowano na nim rozegranie trzech spotkań (jednego półfinału, meczu o 3. miejsce oraz finału) [[Klubowe Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2019|16. edycji]] [[Klubowe mistrzostwa świata w piłce nożnej|klubowych Mistrzostw Świata]], jednak przeciągające się otwarcie obiektu spowodowało przeniesienie tych meczów na [[Stadion Międzynarodowy Chalifa]]<ref name="pkm">{{Cytuj stronę | url = https://www.fifa.com/clubworldcup/news/new-fifa-club-world-cuptm-champions-to-be-crowned-at-khalifa-international-stadi | tytuł = New FIFA Club World Cup™ champions to be crowned at Khalifa International Stadium | data = 7 grudnia 2019 | opublikowany = fifa.com | język = en | data dostępu = 2021-02-08}}</ref>. Budowę zakończono 15 czerwca 2020, a oficjalna inauguracja areny nastąpiła 3 września 2020 spotkaniem [[Qatar Stars League|ligi katarskiej]], pomiędzy [[Al-Kharitiyath SC]] i [[Al Sadd]] (1:5). Na co dzień obiekt nie posiada jednak stałego gospodarza<ref name="std">{{Cytuj stronę | url = http://stadiony.net/stadiony/qat/education_city_stadium | tytuł = Education City Stadium | opublikowany = stadiony.net | język = pl | data dostępu = 2021-02-08}}</ref>. Obiekt był jedną z aren [[Klubowe Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2020|17. edycji Klubowych Mistrzostwa Świata]], rozegranych w lutym 2021 r., a odbył się na nim jeden ćwierćfinał, jeden półfinał, mecz o 3. miejsce i finał turnieju<ref name="skw">{{Cytuj stronę | url = https://resources.fifa.com/image/upload/match-schedule-fifa-club-world-cup-qatar-2020.pdf?cloudid=g8451lwivpdwkfumfyr3 | tytuł = Match Schedule | opublikowany = resources.fifa.com | język = en | data dostępu = 2021-02-08}}</ref>. W trakcie mistrzostw świata w 2022 r. odbędzie się na nim sześć spotkań fazy grupowej, jeden mecz 1/8 finału oraz jeden ćwierćfinał<ref name="fwc">{{Cytuj stronę | url = https://resources.fifa.com/image/upload/fifa-world-cup-qatar-2022-match-schedule-x6962.pdf?cloudid=zh9sqqpotyf6jhqpv2uw | tytuł = Match Schedule | opublikowany = resources.fifa.com | język = en | data dostępu = 2021-02-08}}</ref>.

Dach stadionu jest pokryty metalicznymi panelami, a całość układa się w diamentowy wzór. Dzięki temu obiekt mieni się jak klejnot, zarówno w dzień, jak i w nocy, kiedy jest podświetlany. Konstrukcja zadaszenia składa się ze stalowych kabli, a grube liny i wiszący nad boiskiem pierścień rozciągany stanowią podstawę dla segmentów stalowego dachu. Zewnętrzną część budynku zdobi 5200 trójkątów połączonych ze sobą w figury przypominające romby, a ich kolorystyka zmienia się w zależności od kąta padania światła słonecznego, dlatego stadion nosi nazwę „Pustynny diament”. Elewacja rozświetlana nocą [[Dioda elektroluminescencyjna|diodami LED]] jest wyposażona w baterie słoneczne, zaopatrując obiekt w 20% potrzebnej energii. Na co dzień, gdy stadion nie jest użytkowany, prąd zaopatruje pobliskie centrum sportowo-edukacyjno-medyczne. Ponadto Education City Stadium oszczędza około 55% więcej wody w porównaniu z tradycyjnymi stadionami, dzięki instalacjom wodnym o niskim przepływie. Przy obiekcie powstały m.in. [[pływalnia]], hala do surfingu, [[pole golfowe]] i centrum medyczne. Zamknięta graniasta bryła ma z jednej strony przywodzić na myśl diament, a z drugiej nawiązywać do bogatego wzornictwa arabskiej architektury. Umożliwia też lepszą kontrolę termiczną wnętrza, gdzie warunki niezależnie od pogody mają umożliwiać grę i oglądanie meczu w temperaturze 24-28 stopni. Stadion został zbudowany nieco poniżej poziomu gruntu, co wpływa pozytywnie na izolację termiczną i kontrolę temperatury<ref name="std"/>.

Stadion ma typowo piłkarski układ, z trybunami usytuowanymi tuż za liniami końcowymi boiska. Widownia jest w pełni zadaszona. Trzypoziomowe trybuny mają pojemność 44 667 miejsc. Posiada on 39 lóż typu sky box, z których każda może pomieścić od 9 do 36 osób i ma własną kuchnię. Ponadto Education City Stadium posiada 6 pawilonów medialnych oraz salę konferencyjną na 150 osób. Po mistrzostwach świata w 2022 r. planuje się likwidację trzeciego, najwyższego poziomu trybun, wskutek czego ich pojemność ma zostać zredukowana do około 25 000 miejsc<ref name="std"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne  ==
* [http://stadiony.net/stadiony/qat/education_city_stadium Education City Stadium na stronie stadiony.net] {{lang|pl}}

[[Kategoria:Sport w Ar-Rajjan]]
[[Kategoria:Stadiony piłkarskie w Katarze]]

title: Education City Stadiumاستاد المدينة التعليمية

Państwo: Katar

Miejscowość: Ar-Rajjan

Architekt: Fenwick Iribarren Architects · Pattern Architects

Data otwarcia: 15 czerwca 2020

Inauguracja: 3 września 2020 · Al-Kharitiyath SC – · Al Sadd 1:5

Pojemność stadionu: 44 667 miejsc

Nawierzchnia boiska: naturalna trawa


text:
# Walerian Pasternak
Walerian Pasternak (ur. 21 września 1930 w Besku, zm. 17 października 2001) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji.

## Życiorys
W 1949 uzyskał wykształcenie średnie zawodowe w Szkole Przysposobienia Przemysłowego we Wrocławiu. Był mistrzem w Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Rzeszów”. W latach 1948–1953 należał do Związku Młodzieży Polskiej, a od 1953 do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Był I sekretarzem podstawowej organizacji partyjenj oraz członkiem Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR. W latach 1980–1985 pełnił mandat posła na Sejm PRL VIII kadencji z okręgu Rzeszów, zasiadając w Komisji Komunikacji i Łączności, Komisji Mandatowo-Regulaminowej oraz w Komisji Do Spraw Samorządu Pracowniczego Przedsiębiorstw. Otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi.
Pochowany na cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie.

title: Walerian Pasternak

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk = Walerian Pasternak
 | grafika = Tomb of Pasternak family at Wilkowyja Cemetery in Rzeszów 3.jpg
 | data urodzenia = 21 września 1930
 | miejsce urodzenia = [[Besko]]
 | data śmierci = 17 października 2001
 | miejsce śmierci =
 | funkcja = [[Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej VIII kadencji|Poseł VIII kadencji Sejmu]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]]
 | partia = [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza]]
 | od = 23 marca 1980
 | do = 31 sierpnia 1985
 | odznaczenia = {{Order|KZ|S}}
}}
'''Walerian Pasternak''' (ur. [[21 września]] [[1930]] w [[Besko|Besku]], zm. [[17 października]] [[2001]]<ref name="g">{{Cytuj stronę|url=http://www.grobonet.erzeszow.pl/grobonet/start.php?id=detale&idg=20265&inni=0&cinki=1|tytuł=Cmentarze komunalne w Rzeszowie|opublikowany=Grobonet|data dostępu=2021-04-22}}</ref>) – [[polska|polski]] polityk, poseł na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] [[Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej VIII kadencji|VIII kadencji]].

== Życiorys ==
W 1949 uzyskał wykształcenie średnie zawodowe w Szkole Przysposobienia Przemysłowego we [[Wrocław]]iu. Był mistrzem w [[Pratt & Whitney Rzeszów|Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Rzeszów”]]. W latach 1948–1953 należał do [[Związek Młodzieży Polskiej|Związku Młodzieży Polskiej]], a od 1953 do [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej]]. Był I sekretarzem podstawowej organizacji partyjenj oraz członkiem Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR. W latach 1980–1985 pełnił mandat posła na [[Sejm PRL]] VIII kadencji z okręgu [[Rzeszów]], zasiadając w Komisji Komunikacji i Łączności, Komisji Mandatowo-Regulaminowej oraz w Komisji Do Spraw Samorządu Pracowniczego Przedsiębiorstw. Otrzymał Srebrny [[Krzyż Zasługi]].

[[Plik:Tomb of Pasternak family at Wilkowyja Cemetery in Rzeszów 2.jpg|thumb|left|200px|Grobowiec rodzinny Waleriana Pasternaka]]
Pochowany na [[Cmentarz Wilkowyja w Rzeszowie|cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie]]<ref name="g"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://bs.sejm.gov.pl/F?func=find-b&request=000005408&find_code=SYS&local_base=ARS10 Profil na stronie Biblioteki Sejmowej]

{{SORTUJ:Pasternak, Walerian}}
[[Kategoria:Członkowie Wojewódzkich Komisji Kontroli Partyjnej PZPR]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Besku]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Pierwsi sekretarze POP PZPR]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie]]
[[Kategoria:Posłowie z okręgu Rzeszów (PRL)]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1930]]
[[Kategoria:Zmarli w 2001]]

title: Walerian Pasternak

Data i miejsce urodzenia: 21 września 1930 · Besko

Data śmierci: 17 października 2001

Okres: od 23 marca 1980 · do 31 sierpnia 1985

Przynależność polityczna: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza