text:
# Parafia św. Michała Archanioła w Kwilczu
Parafia Świętego Michała Archanioła w Kwilczu – rzymskokatolicka parafia w Archidiecezji Poznańskiej, należąca do dekanatu międzychodzkiego. Erygowana w 1396. Mieści się przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 42.

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia pw. św. Michała Archanioła
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 = Kwilcz k. św. Michała.JPG
 |opis grafiki            = Kościół p.w. św. Michała
 |państwo                 = Polska
 |siedziba                = [[Kwilcz]]
 |adres                   = ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 42<br />64-420 Kwilcz
 |data powołania          = 1396
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = katolicyzm
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = Archidiecezja
 |1. jednostka nazwa      = [[Archidiecezja poznańska|poznańska]]
 |2. jednostka typ        = Dekanat
 |2. jednostka nazwa      = [[Dekanat międzychodzki|międzychodzki]]
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja = Kościół
 |obiekt sakralny         = [[Kościół św. Michała Archanioła w Kwilczu|św. Michała Archanioła w Kwilczu]]
 |filie                   = [[Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Miłostowie|Podwyższenia Krzyża Świętego w Miłostowie]], Kurnatowice, Mechnacz
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = ks. Marek Sotek
 |wezwanie                = [[Archanioł Michał| św. Michała Archanioła]]
 |dzień wspomnienia       = [[29 września]]
 |kod mapy                = Kwilcz (gmina)
 |współrzędne             = 52°33′14″N 16°05′11″E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     = http://kwilcz.archpoznan.pl
}}
'''Parafia Świętego Michała Archanioła w Kwilczu''' – rzymskokatolicka [[parafia]] w Archidiecezji Poznańskiej, należąca do [[dekanat międzychodzki|dekanatu międzychodzkiego]]. Erygowana w 1396. Mieści się przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 42.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.archpoznan.pl/pl/web/parafia/view/id/160 Opis parafii na stronie archidiecezji poznańskiej]
{{Parafie dekanatu międzychodzkiego}}

{{SORTUJ:Kwilcz}}
[[Kategoria:Kwilcz|Parafia św. Michała Archanioła w Kwilczu]]
[[Kategoria:Parafie archidiecezji poznańskiej]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Michała Archanioła]]
[[Kategoria:Religia w gminie Kwilcz]]

title: Parafia pw. św. Michała Archanioła

Państwo: Polska

Siedziba: Kwilcz

Adres: ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 42 · 64-420 Kwilcz

Wyznanie: katolicyzm

Kościół:
rzymskokatolicki
św. Michała Archanioła w Kwilczu

Archidiecezja: poznańska

Dekanat: międzychodzki

Filie: Podwyższenia Krzyża Świętego w Miłostowie, Kurnatowice, Mechnacz

Proboszcz: ks. Marek Sotek

Wezwanie: św. Michała Archanioła

Wspomnienie liturgiczne: 29 września


text:
# Jurij Nazarow
Jurij Władimirowicz Nazarow (ros. Юрий Влади́мирович Назаров; ur. 5 maja 1937 w Nowosybirsku) – radziecki i rosyjski aktor filmowy i telewizyjny.

## Życiorys
Jurij Nazarow urodził się w Nowosybirsku. Jego ojciec, Nikołaj Aldomirowicz Nazarow (1906–1971), był etnicznym czeczeńskim podporucznikiem Armii Czerwonej, gdzie służył na froncie wschodnim i w operacji krymskiej w 1944 roku.
W 1989 roku Nazarow został nominowany do Nagrody Nika jako najlepszy aktor w filmie Mała Wiera, w którym zagrał ojca Wiery. Nazarow pojawił się w Kinie Rosyjskim od 1954 roku. Po raz ostatni pojawił się w telewizyjnym miniserialu Apostoł.

## Wybrana filmografia
- 2008: Apostoł jako Diomin
- 1988: Mała Wiera jako ojciec Wiery
- 1985: Uwaga! Do wszystkich posterunków... jako recydywista przygarnięty przez Wiktora
- 1984: Zuchwały napad jako szofer Iwan
- 1977: Oswobodzenie Pragi jako major Kriukow
- 1976: Portret w błękicie jako ojciec Aloszy
- 1975: Zwierciadło jako militarysta
- 1974: Sokołowo jako podporucznik Jaros
- 1969: Wyzwolenie
- 1968: Ballada o komisarzu jako komisarz Fadejcew

i inne

wikiname: plwiki

title: Jurij Nazarow

in_language: pl

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Jurij Nazarow
 |imię i nazwisko org       = {{k|ru|Юрий Влади́мирович Назаров}}
 |grafika                   = Nazarov Yuri vlad 2.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Jurij Władimirowicz Nazarow
 |data urodzenia            = 5 maja 1937
 |miejsce urodzenia         = [[Nowosybirsk]], [[Rosja]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = [[aktor]]
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               = {{order|RU-LAFR||20}} {{order|ZARFSRR||20}}<br />{{order|RU-OZKSz}}
 |commons                   = Category:Yuri Nazarov (actor)
 |www                       =
}}
'''Jurij Władimirowicz Nazarow''' ([[język rosyjski|ros.]] Юрий Влади́мирович Назаров; ur. [[5 maja]] [[1937]] w [[Nowosybirsk|Nowosybirsku]]) – radziecki i [[Rosja|rosyjski]] [[aktor]] filmowy i telewizyjny.

== Życiorys ==
Jurij Nazarow urodził się w Nowosybirsku. Jego ojciec, Nikołaj Aldomirowicz Nazarow (1906–1971), był etnicznym [[Czeczeni|czeczeńskim]] podporucznikiem [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]], gdzie służył na [[Front wschodni (II wojna światowa)|froncie wschodnim]] i w [[Operacja krymska|operacji krymskiej]] w 1944 roku.

W 1989 roku Nazarow został nominowany do Nagrody Nika jako najlepszy aktor w filmie ''[[Mała Wiera]]'', w którym zagrał ojca Wiery. Nazarow pojawił się w Kinie Rosyjskim od 1954 roku. Po raz ostatni pojawił się w telewizyjnym miniserialu ''Apostoł''.

== Wybrana filmografia ==
* [[2008]]: ''Apostoł'' jako Diomin
* [[1988]]: ''[[Mała Wiera]]'' jako ojciec Wiery
* [[1985]]: ''[[Uwaga! Do wszystkich posterunków...]]'' jako recydywista przygarnięty przez Wiktora
* [[1984]]: ''[[Zuchwały napad]]'' jako szofer Iwan
* [[1977]]: ''[[Oswobodzenie Pragi]]'' jako major Kriukow
* [[1976]]: ''Portret w błękicie'' jako ojciec Aloszy
* [[1975]]: ''[[Zwierciadło (film)|Zwierciadło]]'' jako militarysta
* [[1974]]: ''[[Sokołowo (film)|Sokołowo]]'' jako podporucznik Jaros
* [[1969]]: ''[[Wyzwolenie (film)|Wyzwolenie]]''
* [[1968]]: ''Ballada o komisarzu'' jako komisarz Fadejcew
i inne

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|osoba|0623387|Jurij Nazarow}}
* {{Filmweb|osoba|57696|Jurij Nazarow}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Nazarow, Jurij}}
[[Kategoria:Radzieccy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Ludowi Artyści Federacji Rosyjskiej]]
[[Kategoria:Zasłużeni Artyści RFSRR]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowosybirsku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1937]]

title: Jurij NazarowЮрий Влади́мирович Назаров

Imię i nazwisko: Jurij Władimirowicz Nazarow

Data i miejsce urodzenia: 5 maja 1937 · Nowosybirsk, Rosja

Zawód: aktor


text:
# Montepulciano
Montepulciano – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Siena.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 13 870 osób, 84,1 os./km².
W Montepulciano urodził się św. Robert Bellarmin (1542-1621) biskup i doktor Kościoła.

## Wybrane zabytki
- katedra pw. Wniebowzięcia NMPanny (Santa Maria Assunta) zbudowana w latach 1592–1630 na podstawie projektu Ippolita Scalzy z nieukończona fasadą. Wewnątrz tryptyk Zwiastowanie Taddea di Bartolo;
- kościół pw. San Biagio, zbudowany w stylu renesansowym z miodowo-kremowego trawertynu przez Antonia da Sangallo;
- kościół pw. św. Agnieszki z charakterystyczna pasiastą fasadą, zbudowany w XIV wieku, przebudowany w 1511 przez Antonia da Sangallo;
- ratusz (Palazzo Comunale) zbudowany przez Michelozza w stylu nawiązującym do Palazzo Vecchio we Florencji;
- Palazzo Bucelli, w którego dolną część fasady wmurowano etruskie płaskorzeźby i urny grobowe;
- XVI-wieczny monumentalny Palazzo Nobili-Tarugi
- Palazzo Neri Orselli — od 1957 r. siedziba Muzeum Miejskiego. W jego zbiorach znajdują się m.in. eksponaty archeologiczne oraz kolekcja dzieł sztuki dawnej (malarstwo, rzeźba).

## Bravio delle botti
Od 1974 r. w ostatnią niedzielę sierpnia na ulicach miasta rozgrywa się turniej beczek (Bravio delle botti). Bravio zastąpiło coroczne, organizowane od 1374 r. wyścigi konne podobne m.in. do sieneńskiego Palio. Uczestnikami turnieju są reprezentanci ośmiu historycznych dzielnic (contrada) Montepulciano. Drużyna każdej dzielnicy składa się z dwóch biegaczy (spingitori). Konkurencja polega na przetoczeniu beczki wina o wadze 80 kg ulicami historycznego centrum od Colonna del Marzocco do mety na placu katedralnym (Piazza Grande). Całkowita odległość, którą muszą pokonać drużyny wynosi około 1800 m. Prawie cała trasa prowadzi pod górę, ulice są wąskie i kręte, beczki są trudne do kierowania co sprawia, że kolizje są częste. Podobnie jak w Sienie, choć na mniejszą skalę, Bravio jest świętem miasta. Towarzyszą mu liczne imprezy — nabożeństwa kościelne w intencji zwycięstwa, błogosławienie drużyn, uroczyste posiłki w siedzibie każdej z dzielnic.

## Kinematografia
- W Montepulciano kręcono w 2009 roku sceny (według książki rozgrywające się w Volterze) do filmu Saga „Zmierzch”: Księżyc w nowiu.
- Plac katedralny i ratusz w Montepulciano odgrywa rolę ulic Florencji w kilku odcinkach pierwszego sezonu serialu o rodzie Medyceuszy pt. "Medici: Masters of Florence" z 2016 r.
- W Montepulciano rozgrywała się częściowo akcja filmu „Niebo” wyreżyserowanego przez Toma Tykwera, na podstawie ostatniego scenariusza duetu Krzysztof Kieślowski - Krzysztof Piesiewicz.

title: Montepulciano

wikitext:
{{Inne znaczenia|włoskiej miejscowości|[[montepulciano (winorośl)|winorośl montepulciano]]}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Montepulciano
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Toskania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Siena|Siena]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 052015
 |powierzchnia                    = 165 km²
 |wysokość                        = 605 m n.p.m.
 |rok                             = 2004
 |liczba ludności                 = 13 870
 |gęstość zaludnienia             = 84,1 os./km²
 |numer kierunkowy                = 0578
 |kod pocztowy                    = 53045
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |kod mapy                        = Toskania
 |współrzędne                     = 43°6′N 11°47′E
 |commons                         = Category: Montepulciano
 |www                             = http://www.comune.montepulciano.si.it/
}}
[[Plik:Montepulciano01.jpg|thumb|250px|Montepulciano]]
'''Montepulciano''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Toskania]], w prowincji [[prowincja Siena|Siena]].

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 13 870 osób, 84,1 os./km².

W Montepulciano urodził się św. [[Robert Bellarmin]] (1542-1621) biskup i doktor Kościoła.

== Wybrane zabytki ==
*'''katedra''' pw. Wniebowzięcia NMPanny (''Santa Maria Assunta'') zbudowana w latach [[1592]]–[[1630]] na podstawie projektu [[Ippolit Scalzo|Ippolita Scalzy]] z nieukończona fasadą. Wewnątrz [[tryptyk]] ''Zwiastowanie'' [[Taddeo di Bartolo|Taddea di Bartolo]];
*'''kościół pw. San Biagio''', zbudowany w stylu [[renesans]]owym z miodowo-kremowego [[trawertyn]]u przez [[Antonio da Sangallo (starszy)|Antonia da Sangallo]];
* '''kościół pw. [[Agnieszka z Montepulciano|św. Agnieszki]]''' z charakterystyczna pasiastą [[Fasada|fasadą]], zbudowany w [[XIV wiek]]u, przebudowany w [[1511]] przez Antonia da Sangallo;
* '''ratusz''' (''Palazzo Comunale'') zbudowany przez [[Michelozzo|Michelozza]] w stylu nawiązującym do [[Palazzo Vecchio]] we [[Florencja|Florencji]];
* '''Palazzo Bucelli,''' w którego dolną część fasady wmurowano [[Etruskowie|etruskie]] płaskorzeźby i urny grobowe;
* [[XVI wiek|XVI-wieczny]] monumentalny '''Palazzo Nobili-Tarugi'''
*'''Palazzo Neri Orselli''' — od 1957 r. siedziba Muzeum Miejskiego. W jego zbiorach znajdują się m.in. eksponaty archeologiczne oraz kolekcja dzieł sztuki dawnej (malarstwo, rzeźba).

== ''Bravio delle botti'' ==
Od [[1974]] r. w ostatnią niedzielę sierpnia na ulicach miasta rozgrywa się turniej beczek (''Bravio delle botti''). Bravio zastąpiło coroczne, organizowane od [[1374]] r. wyścigi konne podobne m.in. do [[Siena|sieneńskiego]] [[Palio w Sienie|Palio]]. Uczestnikami turnieju są reprezentanci ośmiu historycznych dzielnic ([[contrada]]) Montepulciano. Drużyna każdej dzielnicy składa się z dwóch biegaczy (''spingitori''). Konkurencja polega na przetoczeniu beczki wina o wadze 80 kg ulicami historycznego centrum od ''Colonna del Marzocco'' do mety na placu katedralnym (''Piazza Grande''). Całkowita odległość, którą muszą pokonać drużyny wynosi około 1800 m. Prawie cała trasa prowadzi pod górę, ulice są wąskie i kręte, beczki są trudne do kierowania co sprawia, że kolizje są częste. Podobnie jak w Sienie, choć na mniejszą skalę, Bravio jest świętem miasta. Towarzyszą mu liczne imprezy — nabożeństwa kościelne w intencji zwycięstwa, błogosławienie drużyn, uroczyste posiłki w siedzibie każdej z dzielnic.

== Kinematografia ==

* W Montepulciano kręcono w 2009 roku sceny (według książki rozgrywające się w [[Volterra|Volterze]]) do filmu [[Saga „Zmierzch”: Księżyc w nowiu]].
*Plac katedralny i ratusz w Montepulciano odgrywa rolę ulic [[Florencja|Florencji]] w kilku odcinkach pierwszego sezonu serialu o rodzie Medyceuszy pt. "Medici: Masters of Florence" z 2016 r.
* W Montepulciano rozgrywała się częściowo akcja filmu „[[Niebo (film)|Niebo]]” wyreżyserowanego przez [[Tom Tykwer|Toma Tykwera]], na podstawie ostatniego scenariusza duetu [[Krzysztof Kieślowski]] - [[Krzysztof Piesiewicz]].

== Linki zewnętrzne ==
* Źródło danych: [http://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]
*Oficjalna strona [http://www.braviodellebotti.com ''Bravio delle botti'']

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |autor = Praca zbiorowa |tytuł=Lonely Planet Tuscany & Umbria|wydanie= V|wydawca= Lonely Planet|miejsce= |rok= 2008|isbn= 978-174-104-31-36|strony=}}
* {{cytuj książkę |autor = Praca zbiorowa |tytuł= Przewodniki Wiedzy i Życia – Florencja i Toskania|wydanie= |wydawca= Hachette Livre Polska sp. z o.o.|miejsce= Warszawa|rok= 2009|isbn= 978-83-7575-692-0|strony=227}}

{{Prowincja Siena}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Siena]]
[[Kategoria:Montepulciano| ]]

title: Montepulciano

Herb: Flaga

Państwo: Włochy

Region: Toskania

Prowincja: Siena

Powierzchnia: 165 km²


text:
# Gorenje Brezovo
Gorenje Brezovo – wieś w Słowenii, w gminie Ivančna Gorica. W 2018 roku liczyła 44 mieszkańców.

title: Gorenje Brezovo

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Gorenje Brezovo
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Słowenia
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Ivančna Gorica|Ivančna Gorica]]

 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2018
 |liczba ludności              = 44{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Gorenje Brezovo''' – [[wieś]] w [[Słowenia|Słowenii]], w [[Gmina Ivančna Gorica|gminie Ivančna Gorica]]. W 2018 roku liczyła 44 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=https://www.stat.si/StatWeb/File/NewsAttachment/2521|tytuł=Prebivalci po spolu, občine in naselja, Slovenija, 1. januar 2018|opublikowany=Statistični urad Republike Slovenije|język=sl|data dostępu=2019-03-26}}</ref>
}}

{{Gmina Ivančna Gorica}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Ivančna Gorica]]

title: Gorenje Brezovo

Państwo: Słowenia

Gmina: Ivančna Gorica


text:
# Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Leżajsku
Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Leżajsku – zabytkowa cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w latach 1828–1832.
Od 1982 rzymskokatolicki kościół filialny (szkolny) parafii Trójcy Przenajświętszej w Leżajsku przy Rynku (ale z adresem ul. Jarosławska 2).

## Historia
Budowę świątyni poprzedził zakup ziemi pod cerkiew w 1550 od Królowej Bony. Pierwsza cerkiew w obecnym miejscu została wzniesiona w latach w 1684–1686, druga z 1720 spłonęła w 1811. Obecnie istniejącą zbudowano w latach 1828–1832 pod wezwaniem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. Po spaleniu w 1874 została odbudowana już rok później, a następnie gruntownie restaurowana w 1900, kiedy to otrzymała obecny wygląd i nowy wystrój wnętrza. Cerkiew słynęła z ikony Matki Boskiej z 1623 sciągającej tłumy pątników, uważanej za cudowną. Po wojnie, w latach 1946–1955, zamieniona po raz pierwszy na kościół rzymskokatolicki filialny (szkolny) parafii Trójcy Przenajświętszej w Leżajsku, a następnie na magazyn. Od 1981 stała się ponownie kościołem filialnym (szkolnym) pw. Jezusa Miłosiernego.
To nieduża jednonawowa budowla z węższym prezbiterium, utrzymana w typie eklektycznym. Fasada z pozornym ryzalitem środkowym, zakończona murem attykowym z trzema szczytami. W środkowym mieści się wnęka z ikoną Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Wewnątrz resztki starej polichromii figuralno-ornamentalnej autorstwa lwowskiego malarza Chomiaka, przemalowanej w 1981. Urządzenie wnętrza nowe. Obok kościoła dzwonnica z 1939. Teren przykościelny jest ogrodzony murem i płotem.

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Cerkiew
Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny
w Leżajsku
obecnie kościół Jezusa Miłosiernego
 |nazwa miejscowa           =
 |zabytek                   = A-391 z dnia 11 września 1971<ref>[http://web.archive.org/web/20160731031833/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/stan%20na%2031.03.2016/PDK-rej.pdf Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 marca 2016 r. Zestawienie zabytków nieruchomych województwa podkarpackiego]</ref>
 |funkcja świątyni          = kościół filialny (szkolny)
 |grafika                   = Leżajsk. Cerkiew gr.-kat.1.JPG
 |opis grafiki              =
 |państwo                   = PL-PK
 |miejscowość               = [[Leżajsk]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[Parafia Trójcy Przenajświętszej w Leżajsku]]
 |administratura typ        = Parafia
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Jezus Chrystus|Jezus Miłosierny]]
 |dzień wspomnienia         =
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   =
 |data zakończenia budowy   =
 |data konsekracji          = 1946 i 1981
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      =
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        =
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               =
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            =
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                =
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Leżajsk
 |współrzędne               = 50°15′11,7″N 22°25′28,6″E
 |opis miejsca              = Leżajsk, cerkiew
 |commons                   = Category:Church of the Dormition in Leżajsk
 |www                       = http://web.archive.org/web/20161022110610/http://fara.lezajsk.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=54&Itemid=38
}}
'''Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w [[Leżajsk]]u''' – zabytkowa [[cerkiew (budynek)|cerkiew]] [[Kościół Greckokatolicki w Polsce|greckokatolicka]], wzniesiona w latach 1828–1832.

Od 1982 rzymskokatolicki kościół filialny (szkolny) [[Parafia Trójcy Przenajświętszej w Leżajsku|parafii Trójcy Przenajświętszej]] w [[Leżajsk]]u przy [[Rynek w Leżajsku|Rynku]] (ale z adresem ul. Jarosławska 2){{r|MS}}.

== Historia ==
Budowę świątyni poprzedził zakup ziemi pod cerkiew w 1550 od [[Bona Sforza|Królowej Bony]]<ref>[https://books.google.pl/books?id=BLsDAAAAYAAJ&pg=PA54&dq=Le%C5%BCajsk&lr=&as_drrb_is=q&as_minm_is=0&as_miny_is=&as_maxm_is=0&as_maxy_is=&as_brr=3&as_pt=ALLTYPES&hl=pl&redir_esc=y#v=onepage&q=Le%C5%BCajsk&f=false], str. 80</ref>. Pierwsza cerkiew w obecnym miejscu została wzniesiona w latach w 1684–1686, druga z 1720 spłonęła w 1811{{r|MS}}. Obecnie istniejącą zbudowano w latach 1828–1832 pod wezwaniem [[Zaśnięcie Bogarodzicy|Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny]]. Po spaleniu w 1874 została odbudowana już rok później, a następnie gruntownie restaurowana w 1900, kiedy to otrzymała obecny wygląd i nowy wystrój wnętrza. Cerkiew słynęła z ikony Matki Boskiej z 1623 sciągającej tłumy pątników, uważanej za cudowną. Po wojnie, w latach 1946–1955, zamieniona po raz pierwszy na kościół rzymskokatolicki filialny (szkolny) [[Parafia Trójcy Przenajświętszej w Leżajsku|parafii Trójcy Przenajświętszej]] w [[Leżajsk]]u, a następnie na magazyn. Od 1981 stała się ponownie kościołem filialnym (szkolnym) pw. Jezusa Miłosiernego{{r|Kłos}}.

To nieduża jednonawowa budowla z węższym prezbiterium, utrzymana w typie eklektycznym. Fasada z pozornym ryzalitem środkowym, zakończona murem attykowym z trzema szczytami. W środkowym mieści się wnęka z ikoną Matki Boskiej z Dzieciątkiem<ref>{{Cytuj|tytuł=Zabytki|data dostępu=2016-11-20|opublikowany=Urząd Miasta w Leżajsku|url=http://www.miastolezajsk.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-2}}</ref>. Wewnątrz resztki starej polichromii figuralno-ornamentalnej autorstwa lwowskiego malarza Chomiaka, przemalowanej w 1981. Urządzenie wnętrza nowe{{r|Kłos}}. Obok kościoła dzwonnica z 1939<ref>{{Cytuj|tytuł=Panoramio - Photo of Leżajsk - dawna cerkiew Zaśnięcia NMP, obecnie kościół filialny Pana Jezusa Miłosiernego w Leżajsku . Na pierwszym planie dzwonnica.|data dostępu=2016-11-20|opublikowany=www.panoramio.com|url=http://www.panoramio.com/photo/106126545|archiwum=https://web.archive.org/web/20161029050814/http://www.panoramio.com/photo/106126545|zarchiwizowano=2016-10-29}}</ref>. Teren przykościelny jest ogrodzony murem i płotem{{r|Żabicki}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="Kłos">{{Cytuj książkę | autor = Stanisław Kłos | tytuł = Leżajsk i powiat leżajski | wydawca = Roksana Krosno | data = Krosno 1988, Wydanie I | strony = 56, 57| isbn = 83-88126-03-2}}</ref>
* <ref name="MS">{{Cytuj książkę | autor = Maciej Skowroński | tytuł = Cerkwie Nadsania | wydawca = Wydawnictwo Fundacja | data = Nowy Sącz 2005 | strony = 19, 20| isbn = 83-88887-42-4}}</ref>
* <ref name="Żabicki">{{Cytuj książkę | autor = Jacek Żabicki | tytuł = Leksykon zabytków architektury Lubelszczyzny i Podkarpacia | wydawca = [[Wydawnictwo Arkady]] | data = Warszawa 2013 | strony = 297 | isbn = 978-83-213-4787-5}}</ref>
}}

{{Cerkwie powiatu leżajskiego}}

{{SORTUJ:Leżajsk}}
[[Kategoria:Zabytki nieruchome w Leżajsku|Kościoł]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Jezusa Miłosiernego]]
[[Kategoria:Zabytkowe cerkwie w powiecie leżajskim]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie leżajskim]]
[[Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie w Leżajsku|Jezusa Miłosiernego]]
[[Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1832]]
[[kategoria:Historia Leżajska]]

title: Cerkiew · Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny · w Leżajsku · obecnie kościół Jezusa Miłosiernego

Województwo: podkarpackie

Miejscowość: Leżajsk

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wezwanie: Jezus Miłosierny


text:
# Jan Kanty Noryśkiewicz
Jan Kanty Noryśkiewicz (ur. 16 października 1876 r. w Walentynowie, zm. 15 grudnia 1961 r. w Poznaniu) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii, kanonik kapituły metropolitalnej w Poznaniu, katecheta, działacz narodowy, urzędnik państwowy i kościelny, społecznik.

## Życiorys

### Młodość i edukacja
Urodził się w Walentynowie na Krajnie jako syn nauczyciela ludowego Andrzeja i Wiktorii z Witkowskich. Został ochrzczony w kościele parafialnym w pobliskiej Łobżenicy imieniem Jan Kanty (łac. Joannes Cantius). Gdy jego ojciec przeszedł na emeryturę, rodzina wróciła do Złotowa, skąd wywodzili się Noryśkiewiczowie.
Uczył się w Królewskim Katolickim Gimnazjum w Chojnicach, gdzie w ostatniej klasie był stypendystą Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Prus Zachodnich. W czasie nauki w gimnazjum należał do patriotycznej organizacji filomackiej „Mickiewicz” (1894–1897) (inni autorzy podają: Towarzystwo Tomasza Zana). Uzyskawszy oceny w większości bardzo dobre i – rzadziej – dobre, 17 marca 1897 r. zdał maturę.
Po maturze rozpoczął studia teologiczne w Poznaniu, które następnie kontynuował w Gnieźnie (1897–1901). Z rąk biskupa pomocniczego poznańskiego Edwarda Likowskiego dnia 9 października 1898 r. uzyskał niższe świecenia kapłańskie, a 30 kwietnia 1899 – święcenia subdiakonatu. Wyższe święcenia otrzymał 19 marca 1901 r. z rąk biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego Antoniego Andrzejewicza.
Edukację kontynuował następnie na Uniwersytecie w Münsterze, gdzie w latach 1901–1904 odbywał specjalistyczne studia teologiczne pod kierunkiem moralisty Josepha Mausbacha. W oparciu o rozprawę pt. Melanchthons ethische Prinzipienlehre und ihr Verhältnis zur Moral der Scholastik (Zasady etyczne Melanchtona i ich związek z moralnością scholastyczną) uzyskał tytuł doktora teologii. Jego promotorem był Winand Fell. W Münsterze złozył też egzamin państwowy na nauczyciela języków starożytnych.

### Do 1920
Po powrocie do Wielkopolski przez 12 lat (od 1 stycznia 1904 r.) pracował w gimnazjum w Śremie na stanowisku starszego nauczyciela (niem. Oberlehrer), ucząc religii i łaciny. Kolejno w randze profesora gimnazjalnego był nauczycielem w Gimnazjum Fryderyka Wilhelma w Poznaniu (1915–1918). Po udanym powstaniu wielkopolskim uczestniczył w reorganizacji tej placówki w duchu polskim. Brał też udział w analogicznych pracach w Gimnazjum im. św. Marii Magdaleny, w którym uczył od 1 kwietnia 1919 do 15 stycznia 1920 r. Miał opinię erudyty, uchodził za pedagoga utalentowanego, jednak wymagającego w stosunku do uczniów.
W okresie kształtowania się nowych granic państwowych aktywnie działał na rzecz przyłączenia powiatu złotowskiego do Polski. Osobiście interweniował u władz zarówno w Poznaniu (Naczelna Rada Ludowa, Mieszana Komisja Graniczna), jak i w Warszawie. W 1920 roku był członkiem delegacji Powiatowej Rady Ludowej (PRL) w Złotowie, która usiłowała wymóc na Ministrze Spraw Zagranicznych podjęcie pertraktacji z rządem niemieckim odnośnie wymiany zachodniej części powiatu złotowskiego na odpowiednie terytorium polskie zamieszkane przez ludność niemiecką. Przekazał też protest PRL na ręce posła Kazimierza Brownsforda, z którego inicjatywy Sejm przyjął następnie rezolucję wzywającą rząd do podjęcia działań na rzecz przyłączenia Złotowszczyzny do Polski. Pomagał złotowskim działaczom zabiegającym o korektę granic w dotarciu do przedstawicieli stosownych władz polskich. Utrzymywał z nimi kontakt także po ustaleniu się granicy polsko-niemieckiej pozostawiającej Złotów poza Rzecząpospolitą. W latach 20. jeździł do społeczności polskiej w Niemczech z posługą duszpasterską.

### W odrodzonej Polsce
W latach 1919–1921 był rezydentem parafii św. Marcina w Poznaniu. Jednocześnie rozpoczął pracę w administracji publicznej. Był decernentem do spraw katolickich w Sekcji Wyznań Religijnych w Departamencie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego działającym w Ministerstwie byłej Dzielnicy Pruskiej w Poznaniu. Decyzją ministra dnia 7 sierpnia 1920 r. objął funkcję naczelnika Wydziału Wyznań Katolickich tejże sekcji. Wobec zbliżającej się likwidacji ministerstwa z dniem 20 lutego 1922 r. został w randze „urzędnika V stopnia służbowego” przeniesiony do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1922 roku był członkiem delegacji polskiej na tzw. rokowania drezdeńskie dotyczące finansowych, prawnych i gospodarczych kwestii związanych z likwidacją majątku niemieckiego na terenie dawnego zaboru pruskiego. Począwszy od 1 lutego 1925 r. pełnił funkcję wizytatora w Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego, najpóźniej od 1926 roku w randze radcy Kuratorium. Na początku 1927 roku z nominacji prymasa Augusta Hlonda został delegatem Kurii Arcybiskupiej do Rady Szkolnej Okręgowej Poznańskiej, początkowo na trzyletnią kadencję. W 1929 roku „za zasługi na polu pracy narodowej, społecznej i oświatowej” został odznaczony przez Prezydenta RP Złotym Krzyżem Zasługi.
Z dniem 31 stycznia 1927 r. został radcą w Kancelarii Arcybiskupiej w Poznaniu, zaś w latach 1928–1932 był radcą Kancelarii Prymasa Polski. W związku z przeniesieniem referatu szkolnego z prymasowskiej Kancelarii Przybocznej do poszczególnych kurii metropolitalnych, od 1 lutego 1932 r. pełnił funkcję referenta szkolnego poznańskiej Kurii Arcybiskupiej (do 1939 roku), zachowując dotychczasowe stanowisko wizytatora lekcji religii w szkołach archidiecezji poznańskiej. W 1932 roku został powołany do nowo ustanowionej Państwowej Rady Oświecenia Publicznego przy Ministrze Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W tym samym czasie otrzymał nominację na spowiednika alumnów w Seminarium Duchownego w Poznaniu. Był członkiem nauczycielskiej komisji dyscyplinarnej. Ponadto był promotorem sprawiedliwości Sądu Duchowego Metropolii Poznańskiej (od 23 stycznia 1935 r.), cenzorem książek o tematyce religijnej, członkiem Naczelnej Rady Krajowej Związku Misyjnego Kleru, Papieskiego Dzieła Rozkrzewiana Wiary.
Aktywnie działał też w organizacjach świeckich: Lidze Obrony Powietrznej Państwa (członek zarządu), Lidze Morskiej, Polskim Czerwonym Krzyżu (protektorat nad Komitetem Kół Młodzieży), Towarzystwie Krajoznawczym w Poznaniu (sekretarz), poznańskim oddziale Polskiego Związku Filologicznego (w 1920 roku członek zarządu). Najbardziej zasłużył się jednak jako wieloletni sekretarz generalny Towarzystwa Pomocy Naukowej im. Karola Marcinkowskiego.
Był autorem zarówno prac naukowych, jak i dydaktycznych, katechetycznych. W 1912 roku opublikował pracę pt. „Ein Jahrhundert aus der Reformationsgeschichte Posens” (Sto lat reformacji w Prowincji Poznańskiej). W 1925 roku w Przeglądzie Teologicznym ogłosił rozprawę „Sekularyzacja klasztorów w Wielkopolsce przez rząd pruski”, a w 1934 roku w Kronice Miasta Poznania ukazał się artykuł „Sekularyzacja klasztoru OO. Bernardynów w Poznaniu: wspomnienia w setną rocznicę”. Wydał przeznaczony dla nauczycieli „Pamiętnik kursu katechetycznego, który odbył się w Poznaniu w czerwcu 1929 r.”, publikował dalsze artykuły o tematyce katechetycznej. Wraz z ks. Zygmuntem Baranowskim był współautorem opublikowanych w 1936 i 1937 roku, a później wielokrotnie wznawianych podręczników do nauki religii pt. „Życie religijne” (dla klasy III i IV szkół powszechnych) oraz „Obrzędy święte”  (dla klasy I gimnazjalnej) – podręczniki te zostały zatwierdzone jako obowiązujące decyzją Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

### II wojna światowa
Po agresji III Rzeszy na Polskę ukrywał się w Poznaniu, poszukiwany przez Gestapo. Przebywał wówczas m.in. w domu Sióstr Miłosierdzia przy ul. Szymańskiego 6 i w prywatnym mieszkaniu przy ul. Kościelnej. Ostatecznie został zatrzymany 30 listopada 1944 r.. Przetrzymywany był w poznańskim Domu Żołnierza, skąd  29 grudnia 1944 r., wobec odmowy wpisu na niemiecką listę narodowościową, został przeniesiony do wychowawczego obozu pracy w Żabikowie. Otrzymał wówczas numer obozowy 21153. W Żabikowie pełnił tajną posługę kapłańską w sektorze politycznym mężczyzn. Na kilka dni przed likwidacją obozu, 17 stycznia 1945 r., został zwolniony dzięki wstawiennictwu krewnej Kunegundy Noryśkiewicz, która zgłosiła się w jego miejsce.

### W Polsce Ludowej
Po wojnie pozostał w Poznaniu. Bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych w imieniu dawnego zarządu Towarzystwa Pomocy Naukowej podejmował kroki zmierzające do oceny jego stanu majątkowego. Towarzystwa ostatecznie nie zdołano reaktywować z uwagi na utratę przedwojennego statutu. W 1946 roku został członkiem komitetu organizacyjnego Komitetu Uczczenia Pamięci Karola Marcinkowskiego w 100. rocznicę jego śmierci. Krótko uczył też w prywatnym gimnazjum administracyjnym przy Placu Wolności. Jeszcze w 1945 roku wraz z ks. Zygmuntem Baranowskim oraz ks. Sewerynem Kowalskim wydał „Nowy katechizm diecezjalny”.
Mimo podeszłego wieku już 8 lutego 1945 r. objął probostwo w zniszczonym kilka tygodni wcześniej kościele św. Marcina; był inicjatorem jego odbudowy. Tuż po wojnie przystąpił do usuwania szkód wojennych w znajdującym się na terenie parafii św. Marcina dawnym kościele ewangelickim pw. św. Pawła. Naprawiono wówczas dach i wieżę, dostosowano wnętrze świątyni protestanckiej do potrzeb kultu katolickiego. Dnia 8 maja 1946 r. ks. Noryśkiewicz otrzymał od abp. Walentego Dymka tytuł honorowego kanonika kapituły metropolitalnej. 1 sierpnia 1950 został administratorem, a 17 marca 1951 r. pierwszym proboszczem nowo wyodrębnionej parafii Najświętszego Zbawiciela urządzonej w dawnym kościele ewangelickim, o którego przekazanie Kościołowi katolickiemu osobiście zabiegał.
We wspomnieniach bp. Bogdana Sikorskiego jawi się jako intelektualista o rozległej, encyklopedycznej wiedzy, osoba spokojna, konkretna, powściągliwa. Posądzano go niekiedy o wyniosłość i nieprzystępność, do czego miały się przyczyniać także zawsze wyprostowana sylwetka, poważne usposobienie i surowe rysy twarzy.

### Śmierć
Zmarł 15 grudnia 1961 r., kilka miesięcy po obchodach diamentowego jubileuszu  kapłaństwa (60 lat). Został pochowany na Cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu, w centralnej kwaterze IV K. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięli metropolita poznański abp. Antoni Baraniak oraz biskupi pomocniczy Tadeusz Etter i Franciszek Jedwabski.

title: Jan Kanty Noryśkiewicz

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Jan Kanty Noryśkiewicz
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    = [[kanonik]] [[Archidiecezja poznańska|kapituły metropolitalnej]]
 |grafika                  = Jan Kanty Noryskiewicz.jpg
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     =
 |dewiza                   =
 |dewiza - j. polski       =
 |kraj działania           = [[Cesarstwo Niemieckie|Niemcy]], [[Polska]]
 |data urodzenia           = 16 października 1876
 |miejsce urodzenia        = [[Walentynowo (województwo wielkopolskie)|Walentynowo]]
 |data śmierci             = 15 grudnia 1961
 |miejsce śmierci          = [[Poznań]]
 |miejsce pochówku         = [[Cmentarz Górczyński w Poznaniu|Cmentarz Górczyński]], [[Poznań]]
 |1. funkcja               =
 |1. funkcja - okres       =
 |2. funkcja               =
 |2. funkcja - okres       =
 |wyznanie                 = [[katolicyzm]]
 |kościół                  = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja             =
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           =
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 19 marca 1901
 |data nominacji           =
 |data sakry               =
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              = {{order|KZ|IIRPZ}}
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
'''Jan Kanty Noryśkiewicz''' (ur. 16 października 1876 r.{{refn|grupa=uwaga|Księga chrztów najprawdopodobniej omyłkowo podaje, że urodził się 16 listopada 1876 r.{{r|chrzest}}, czemu przeczy datowany na 23 października 1876 r. urzędowy akt urodzenia{{r|USC}}.}} w [[Walentynowo (województwo wielkopolskie)|Walentynowie]], zm. 15 grudnia 1961 r. w [[Poznań|Poznaniu]]) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii, kanonik kapituły metropolitalnej w Poznaniu, katecheta, działacz narodowy, urzędnik państwowy i kościelny, społecznik.

== Życiorys ==
=== Młodość i edukacja ===
Urodził się w [[Walentynowo (województwo wielkopolskie)|Walentynowie]] na [[Krajna|Krajnie]] jako syn nauczyciela ludowego Andrzeja i Wiktorii z Witkowskich{{r|chrzest|USC}}{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}. Został ochrzczony w [[Kościół Trójcy Świętej w Łobżenicy|kościele parafialnym]] w pobliskiej [[Łobżenica|Łobżenicy]] imieniem [[Jan Kanty (imię)|Jan Kanty]] (łac. ''Joannes Cantius''){{r|chrzest}}{{refn|grupa=uwaga|Niemiecki akt urodzenia zawierał wyłącznie pojedyncze imię Jan (''Johannnes''){{r|USC}}, natomiast zgodnie z zarządzeniem Prezydenta RP w sprawie nadania mu odznaczenia państwowego, ks. Noryśkiewicz nosił imiona Jan Kanty Bolesław{{r|ZKZ}}. Tożsamą formę podaje Polski Słownik Biograficzny{{r|PSB}}.}}. Gdy jego ojciec przeszedł na emeryturę, rodzina wróciła do Złotowa, skąd wywodzili się Noryśkiewiczowie{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|rodło}}.

Uczył się w [[Liceum Ogólnokształcące im. Filomatów Chojnickich w Chojnicach|Królewskim Katolickim Gimnazjum]] w [[Chojnice|Chojnicach]], gdzie w ostatniej klasie był stypendystą [[Towarzystwo Naukowej Pomocy dla Młodzieży Prus Zachodnich|Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Prus Zachodnich]]{{r|TPN}}. W czasie nauki w gimnazjum należał do patriotycznej organizacji filomackiej{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}} „Mickiewicz” (1894–1897){{r|Filomata}} (inni autorzy podają: [[Towarzystwo Tomasza Zana]]{{odn|Wełniak|2010|s=58}}). Uzyskawszy oceny w większości bardzo dobre i – rzadziej – dobre, 17 marca 1897 r. zdał maturę{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=58}}.

Po maturze rozpoczął studia teologiczne w [[Poznań|Poznaniu]], które następnie kontynuował w [[Gniezno|Gnieźnie]] (1897–1901){{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=58}}. Z rąk [[Biskupi poznańscy|biskupa pomocniczego poznańskiego]] [[Edward Likowski|Edwarda Likowskiego]] dnia 9 października 1898 r. uzyskał [[akolita|niższe świecenia kapłańskie]]{{r|WP.122/98}}, a 30 kwietnia 1899 – święcenia [[subdiakon]]atu{{r|P.102/99}}. [[prezbiter|Wyższe święcenia]] otrzymał 19 marca 1901 r. z rąk [[biskupi gnieźnieńscy|biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego]] [[Antoni Andrzejewicz|Antoniego Andrzejewicza]]{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}.

Edukację kontynuował następnie na [[Westfalski Uniwersytet Wilhelma w Münsterze|Uniwersytecie w Münsterze]], gdzie w latach 1901–1904 odbywał specjalistyczne studia teologiczne pod kierunkiem moralisty {{link-interwiki|Joseph Mausbach|tekst=Josepha Mausbacha|Q=Q107047}}{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{odn|Wełniak|2010|s=58}}{{r|Filomata}}. W oparciu o rozprawę pt. ''Melanchthons ethische Prinzipienlehre und ihr Verhältnis zur Moral der Scholastik'' (Zasady etyczne [[Filip Melanchton|Melanchtona]] i ich związek z moralnością scholastyczną) uzyskał tytuł doktora teologii{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB|PEK}}. Jego promotorem był {{link-interwiki|Winand Fell|Q=Q94762031}}{{odn|Sikorski|1962|s=236}}. W Münsterze złozył też egzamin państwowy na nauczyciela języków starożytnych{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}.

=== Do 1920 ===
Po powrocie do [[Wielkopolska|Wielkopolski]] przez 12 lat (od 1 stycznia 1904 r.) pracował w [[Liceum Ogólnokształcące im. gen. Józefa Wybickiego w Śremie|gimnazjum]] w [[Śrem]]ie{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}{{r|GMM}} na stanowisku starszego nauczyciela (niem. ''Oberlehrer''){{r|Schrimm}}, ucząc religii i łaciny{{odn|Sikorski|1962|s=236}}. Kolejno w randze profesora gimnazjalnego{{r|W.175/15}} był nauczycielem w [[III Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Kantego w Poznaniu|Gimnazjum Fryderyka Wilhelma]] w Poznaniu (1915–1918){{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=58–59}}. Po udanym [[powstanie wielkopolskie|powstaniu wielkopolskim]] uczestniczył w reorganizacji tej placówki w duchu polskim{{r|PSB}}. Brał też udział w analogicznych pracach w [[Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu|Gimnazjum im. św. Marii Magdaleny]]{{odn|Sikorski|1962|s=236}}, w którym uczył od 1 kwietnia 1919 do 15 stycznia 1920 r.{{r|PSB}}{{r|GMM}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}} Miał opinię erudyty, uchodził za pedagoga utalentowanego{{r|PSB}}, jednak wymagającego w stosunku do uczniów{{odn|Sikorski|1962|s=239}}.

W okresie [[Kształtowanie się granic II Rzeczypospolitej|kształtowania się nowych granic państwowych]] aktywnie działał na rzecz przyłączenia [[powiat Flatow|powiatu złotowskiego]] do Polski. Osobiście interweniował u władz zarówno w Poznaniu ([[Naczelna Rada Ludowa]], Mieszana Komisja Graniczna), jak i w [[Warszawa|Warszawie]]. W 1920 roku był członkiem delegacji Powiatowej Rady Ludowej (PRL) w Złotowie, która usiłowała wymóc na Ministrze Spraw Zagranicznych podjęcie pertraktacji z rządem niemieckim odnośnie wymiany zachodniej części powiatu złotowskiego na odpowiednie terytorium polskie zamieszkane przez ludność niemiecką. Przekazał też protest PRL na ręce posła [[Kazimierz Brownsford|Kazimierza Brownsforda]], z którego inicjatywy Sejm przyjął następnie rezolucję wzywającą rząd do podjęcia działań na rzecz przyłączenia Złotowszczyzny do Polski. Pomagał złotowskim działaczom zabiegającym o korektę granic w dotarciu do przedstawicieli stosownych władz polskich{{r|PSB|KZ|P.163/19}}. Utrzymywał z nimi kontakt także po ustaleniu się granicy polsko-niemieckiej pozostawiającej Złotów poza Rzecząpospolitą{{r|Filomata}}. W latach 20. jeździł do społeczności polskiej w Niemczech z posługą duszpasterską{{odn|Sikorski|1962|s=239}}.

=== W odrodzonej Polsce ===
W latach 1919–1921 był [[Rezydent (ksiądz)|rezydentem]] [[parafia św. Marcina w Poznaniu|parafii św. Marcina]] w Poznaniu{{r|WK}}. Jednocześnie rozpoczął pracę w administracji publicznej. Był [[decernent]]em do spraw katolickich w Sekcji Wyznań Religijnych w Departamencie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego działającym w [[Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej|Ministerstwie byłej Dzielnicy Pruskiej]] w Poznaniu. Decyzją [[Władysław Kucharski (minister)|ministra]] dnia 7 sierpnia 1920 r. objął funkcję naczelnika Wydziału Wyznań Katolickich tejże sekcji{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}}. Wobec zbliżającej się likwidacji ministerstwa z dniem 20 lutego 1922 r. został w randze „urzędnika V stopnia służbowego” przeniesiony do [[Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego|Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego]]{{r|DzUrz.26/22}}. W 1922 roku był członkiem delegacji polskiej na tzw. rokowania drezdeńskie dotyczące finansowych, prawnych i gospodarczych kwestii związanych z likwidacją majątku niemieckiego na terenie dawnego zaboru pruskiego{{r|PSB}}. Począwszy od 1 lutego 1925 r. pełnił funkcję wizytatora w Kuratorium [[Okręg Szkolny Poznański|Okręgu Szkolnego Poznańskiego]]{{r|DzUrz.13/25}}, najpóźniej od 1926 roku w randze radcy Kuratorium{{r|PSB}}. Na początku 1927 roku z nominacji [[Prymas Polski|prymasa]] [[August Hlond|Augusta Hlonda]] został delegatem Kurii Arcybiskupiej do Rady Szkolnej Okręgowej Poznańskiej, początkowo na trzyletnią kadencję{{r|RSOP|NK.152/30}}. W 1929 roku „za zasługi na polu pracy narodowej, społecznej i oświatowej” został odznaczony przez [[Ignacy Mościcki|Prezydenta RP]] [[Krzyż Zasługi|Złotym Krzyżem Zasługi]]{{r|ZKZ}}.

Z dniem 31 stycznia 1927 r. został radcą w [[Archidiecezja poznańska|Kancelarii Arcybiskupiej w Poznaniu]], zaś w latach 1928–1932 był radcą Kancelarii Prymasa Polski{{odn|Sikorski|1962|s=236}}{{r|PSB}}. W związku z przeniesieniem referatu szkolnego z prymasowskiej Kancelarii Przybocznej do poszczególnych kurii metropolitalnych, od 1 lutego 1932 r. pełnił funkcję referenta szkolnego poznańskiej Kurii Arcybiskupiej (do 1939 roku){{r|PSB}}{{r|KP.38/32}}, zachowując dotychczasowe stanowisko wizytatora lekcji religii w szkołach archidiecezji poznańskiej{{odn|Sikorski|1962|s=236}}. W 1932 roku został powołany do nowo ustanowionej [[Państwowa Rada Oświecenia Publicznego|Państwowej Rady Oświecenia Publicznego]] przy Ministrze Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego{{r|PSB|NK.259/32}}. W tym samym czasie otrzymał nominację na spowiednika alumnów w [[Arcybiskupie Seminarium Duchowne w Poznaniu|Seminarium Duchownego]] w Poznaniu{{odn|Sikorski|1962|s=237}}. Był członkiem nauczycielskiej komisji dyscyplinarnej{{r|NK.152/30}}. Ponadto był [[Promotor Wiary|promotorem sprawiedliwości]] [[Sąd kościelny|Sądu Duchowego]] Metropolii Poznańskiej (od 23 stycznia 1935 r.), [[cenzura|cenzorem]] książek o tematyce religijnej, członkiem Naczelnej Rady Krajowej Związku Misyjnego Kleru, [[Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary|Papieskiego Dzieła Rozkrzewiana Wiary]]{{r|PSB}}{{odn|Sikorski|1962|s=237}}{{r|KP.71/35|WAW.9/28}}.

Aktywnie działał też w organizacjach świeckich: [[Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej|Lidze Obrony Powietrznej Państwa]] (członek zarządu), [[Liga Morska i Rzeczna|Lidze Morskiej]], [[Polski Czerwony Krzyż|Polskim Czerwonym Krzyżu]] (protektorat nad Komitetem Kół Młodzieży){{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}}{{odn|Sikorski|1962|s=239}}{{r|GB.148/26|GW.177/45|PCK|PP.5/26}}, Towarzystwie Krajoznawczym w Poznaniu (sekretarz){{r|EP.284/56}}, poznańskim oddziale Polskiego Związku Filologicznego (w 1920 roku członek zarządu){{r|PTF}}. Najbardziej zasłużył się jednak jako wieloletni sekretarz generalny [[Towarzystwo Naukowej Pomocy dla Młodzieży Wielkiego Księstwa Poznańskiego|Towarzystwa Pomocy Naukowej im. Karola Marcinkowskiego]]{{r|PSB|STPN27|TPN.WJ}}{{refn|grupa=uwaga|Ks. Bogdan Sikorski we wspomnieniu z 1962 roku (a za nim Polski Słownik Biograficzny i dalsi autorzy) podaje, że funkcję tę Noryśkiewicz pełnił przez 20 lat{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}}{{odn|Sikorski|1962|s=239}}, jednak sprawozdania Towarzystwa wskazują, że w skład zarządu został powołany dopiero w roku 1927{{r|STPN27|TPN.WJ}}, 12 lat przed wybuchem II wojny światowej, która zakończyła działalność organizacji{{r|IKP.298/46|GW.293/46}}.}}.

Był autorem zarówno prac naukowych, jak i dydaktycznych, [[katechetyka|katechetycznych]]. W 1912 roku opublikował pracę pt. „Ein Jahrhundert aus der Reformationsgeschichte Posens” (''Sto lat reformacji w Prowincji Poznańskiej''){{r|100lat}}. W 1925 roku w [[Przegląd Teologiczny|Przeglądzie Teologicznym]] ogłosił rozprawę „Sekularyzacja klasztorów w Wielkopolsce przez rząd pruski”{{r|PSB}}, a w 1934 roku w [[Kronika Miasta Poznania|Kronice Miasta Poznania]] ukazał się artykuł „Sekularyzacja klasztoru OO. Bernardynów w Poznaniu: wspomnienia w setną rocznicę”{{r|KMP.12/2/34|Filomata}}. Wydał przeznaczony dla nauczycieli „Pamiętnik kursu katechetycznego, który odbył się w Poznaniu w czerwcu 1929 r.”{{r|NP.2/30}}, publikował dalsze artykuły o tematyce katechetycznej{{refn|grupa=uwaga|Były to m.in. artykuły ''Nauka religji'' wydany w dwóch częściach w „Wiadomościach dla Duchowieństwa” oraz ''Nasz stosunek do szkoły'' w publikacji pt. „Wśród problemów szkoły i wychowania”{{r|Filomata}}}}. Wraz z ks. [[Zygmunt Baranowski (ksiądz)|Zygmuntem Baranowskim]] był współautorem opublikowanych w 1936 i 1937 roku, a później wielokrotnie wznawianych podręczników do nauki religii pt. „Życie religijne” (dla klasy III i IV szkół powszechnych) oraz „Obrzędy święte”  (dla klasy I gimnazjalnej){{r|PSB|Filomata}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}} – podręczniki te zostały zatwierdzone jako obowiązujące decyzją Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego{{r|DzUrz.7/36|DzUrz.9/37}}.

=== II wojna światowa ===
Po agresji III Rzeszy na Polskę ukrywał się w Poznaniu, poszukiwany przez [[Gestapo]]. Przebywał wówczas m.in. w domu [[Szarytki|Sióstr Miłosierdzia]] przy ul. Szymańskiego 6 i w prywatnym mieszkaniu przy ul. Kościelnej{{odn|Wełniak|2010|s=59}}{{odn|Sikorski|1962|s=237}}. Ostatecznie został zatrzymany 30 listopada 1944 r.{{r|Dpd}}. Przetrzymywany był w poznańskim [[Dom Żołnierza w Poznaniu|Domu Żołnierza]], skąd  29 grudnia 1944 r., wobec odmowy wpisu na niemiecką [[Volkslista|listę narodowościową]], został przeniesiony do [[Obóz karno-śledczy w Żabikowie|wychowawczego obozu pracy w Żabikowie]]{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}}{{r|straty|martyr}}. Otrzymał wówczas numer obozowy 21153{{odn|Wełniak|2010|s=59}}. W Żabikowie pełnił tajną posługę kapłańską w sektorze politycznym mężczyzn{{odn|Wełniak|2010|s=33, 59}}. Na kilka dni przed likwidacją obozu, 17 stycznia 1945 r., został zwolniony dzięki wstawiennictwu krewnej Kunegundy Noryśkiewicz, która zgłosiła się w jego miejsce{{r|PSB|rodło}}{{odn|Sikorski|1962|s=237}}{{r|straty}}{{refn|grupa=uwaga|Kunegunda Noryśkiewicz po likwidacji obozu w Żabikowie została przetransportowana do [[Ravensbrück (KL)|Ravensbrück]], gdzie zginęła 28 lutego 1945 r.{{r|PSB|rodło}}{{odn|Sikorski|1962|s=237}}{{r|straty2}}}}.

=== W Polsce Ludowej ===
Po wojnie pozostał w Poznaniu. Bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych w imieniu dawnego zarządu Towarzystwa Pomocy Naukowej podejmował kroki zmierzające do oceny jego stanu majątkowego. Towarzystwa ostatecznie nie zdołano reaktywować z uwagi na utratę przedwojennego statutu{{r|IKP.298/46|GW.293/46}}. W 1946 roku został członkiem komitetu organizacyjnego Komitetu Uczczenia Pamięci [[Karol Marcinkowski|Karola Marcinkowskiego]] w 100. rocznicę jego śmierci{{r|GW.254/46}}. Krótko uczył też w prywatnym gimnazjum administracyjnym przy [[Plac Wolności w Poznaniu|Placu Wolności]]{{odn|Sikorski|1962|s=237}}. Jeszcze w 1945 roku wraz z ks. Zygmuntem Baranowskim oraz ks. [[Seweryn Kowalski|Sewerynem Kowalskim]] wydał „Nowy katechizm diecezjalny”{{r|PSB}}{{odn|Wełniak|2010|s=59}}.

Mimo podeszłego wieku już 8 lutego 1945 r. objął probostwo w zniszczonym kilka tygodni wcześniej [[Kościół św. Marcina w Poznaniu|kościele św. Marcina]]; był inicjatorem jego odbudowy{{odn|Sikorski|1962|s=237}}{{odn|Wełniak|2010|s=60}}. Tuż po wojnie przystąpił do usuwania szkód wojennych w znajdującym się na terenie parafii św. Marcina dawnym [[kościół Najświętszego Zbawiciela w Poznaniu|kościele ewangelickim pw. św. Pawła]]. Naprawiono wówczas dach i wieżę, dostosowano wnętrze świątyni protestanckiej do potrzeb kultu katolickiego{{odn|Sikorski|1962|s=238}}. Dnia 8 maja 1946 r. ks. Noryśkiewicz otrzymał od abp. [[Walenty Dymek|Walentego Dymka]] tytuł [[Kanonik|honorowego kanonika]] kapituły metropolitalnej{{r|PSB}}{{odn|Sikorski|1962|s=237}}. 1 sierpnia 1950 został [[Administrator parafii|administratorem]], a 17 marca 1951 r. pierwszym proboszczem nowo wyodrębnionej [[Parafia Najświętszego Zbawiciela w Poznaniu|parafii Najświętszego Zbawiciela]] urządzonej w dawnym kościele ewangelickim, o którego przekazanie Kościołowi katolickiemu osobiście zabiegał{{odn|Sikorski|1962|s=237}}{{odn|Wełniak|2010|s=60}}.

We wspomnieniach bp. [[Bogdan Marian Sikorski|Bogdana Sikorskiego]] jawi się jako intelektualista o rozległej, encyklopedycznej wiedzy, osoba spokojna, konkretna, powściągliwa. Posądzano go niekiedy o wyniosłość i nieprzystępność, do czego miały się przyczyniać także zawsze wyprostowana sylwetka, poważne usposobienie i surowe rysy twarzy{{odn|Sikorski|1962|s=239}}.

=== Śmierć ===
Zmarł 15 grudnia 1961 r., kilka miesięcy po obchodach diamentowego jubileuszu  kapłaństwa (60 lat). Został pochowany na [[Cmentarz Górczyński w Poznaniu|Cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu]]{{r|PSB|WK}}{{odn|Wełniak|2010|s=60}}{{odn|Sikorski|1962|s=237}}, w centralnej kwaterze IV K{{r|cmentarz}}{{refn|grupa=uwaga|Na nagrobku błędnie wskazano rok urodzin – 1886{{r|cmentarz}}.}}. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięli metropolita poznański abp. [[Antoni Baraniak]] oraz biskupi pomocniczy [[Tadeusz Etter]] i [[Franciszek Jedwabski]]{{odn|Sikorski|1962|s=237}}.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="WK">{{Cytuj | tytuł = Jan Kanty Noryśkiewicz | url = http://www.wtg-gniazdo.org/ksieza/main.php?akcja=opis&id=3146 | opublikowany = Wielkopolscy księża od XVIII do XX wieku (wtg-gniazdo.org) | data dostępu = 2024-10-21 | język = pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20241008080152/http://www.wtg-gniazdo.org/ksieza/main.php?akcja=opis&id=3146 | zarchiwizowano = 2024-10-08}}</ref>
<ref name=straty>Dane osoby „Jan Noryśkiewicz” na stronie [https://straty.pl/szukaj-osoby.php straty.pl], [[Instytut Pamięci Narodowej]] [dostęp 2024-10-21]</ref>
<ref name=straty2>Dane osoby „Kunegunda Noryśkiewicz” na stronie [https://straty.pl/szukaj-osoby.php straty.pl], [[Instytut Pamięci Narodowej]] [dostęp 2024-10-21]</ref>
<ref name=PSB>{{Cytuj | tytuł = [[Polski Słownik Biograficzny]] | redaktor = [[Polska Akademia Nauk]]. Niemirycz Władysław – Nos | wolumin = XXIII  | numer = z. 96 | wydawca = [[Zakład Narodowy im. Ossolińskich|Ossolineum]] | data = 1978 | s = 207 | język = pl | autor r = Feliks Lenort | rozdział = Noryśkiewicz Jan Kanty Bolesław}}</ref>
<ref name="IKP.298/46">{{Cytuj | autor = H.S. | tytuł = Czyn społeczny Towarzystwa Pomocy Naukowej im. K. Marcinkowskiego | url = https://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=253259 | czasopismo = [[Ilustrowany Kurier Polski]] | wolumin = r. II | numer = 298 | data = 1946-11-02 | s = 8 | język = pl}}</ref>
<ref name="GW.254/46">{{Cytuj | tytuł = Uczcijmy pamięć Wielkiego Polaka | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/526217/edition/434012/content | czasopismo = [[Głos Wielkopolski]] | wolumin = r. II | numer = 254 | data = 1946-09-16 | s = 2 | język = pl}}</ref>
<ref name="GW.293/46">{{Cytuj | tytuł = Tow. Pomocy Naukowej jm. K. Marcinkowskiego winno być reaktywowane | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/526238/edition/434032/content | czasopismo = [[Głos Wielkopolski]] | wolumin = r. II | numer = 254 | data = 1946-10-25 | s = 4 | język = pl}}</ref>
<ref name="EP.284/56">{{Cytuj | autor = Eugeniusz Cofta | tytuł = Na 50 rocznicę PTK. O „wynalazcach“ wielkopolskiej turystyki | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/635156/edition/546317/content | czasopismo = [[Express Poznański]] | wolumin = r. X | numer = 284 | data = 1956-12-01 | s = 4 | język = pl}}</ref>
<ref name="KZ">{{Cytuj | autor = Zenon Romanow | tytuł = Krajniacy złotowscy w Polsce Ludowej w latach 1945-1975 | miejsce = [[Słupsk]] | wydawca = Wydawnictwo Naukowe [[Uniwersytet Pomorski w Słupsku|Akademii Pomorskiej w Słupsku]] | data = 2010 | s = 14–15 | isbn = 978-83-7467-150-7 | język = pl}}</ref>
<ref name="P.102/99">{{Cytuj | tytuł = Wiadomości z miasta i prowincyi. | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/279886/edition/231861/content | czasopismo = [[Postęp (czasopismo)|Postęp]] | wolumin = r. X | numer = 102 | s = 2 |data = 1899-05-04 | język = pl}}</ref>
<ref name="TPN">{{Cytuj | tytuł = Rachunek Dyrekcyi Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Młodzieży Prus Zachodnich za rok 1897 | url = https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/163281/edition/165956 | wolumin = rok XLIX | data = 1891 | s = 7 | język = pl}}</ref>
<ref name="NK.259/32">{{Cytuj | tytuł = Osobiste | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/402342/edition/315835/content | czasopismo = [[Nowy Kurjer]] | wolumin = r. XLIII | numer = 259 | data = 1932-11-10 | s = 7 | język = pl}}</ref>
<ref name="KP.38/32">{{Cytuj | autor = rf | tytuł = Wiadomości potoczne. Kronika kościelna | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/93207/edition/105405/content | czasopismo = [[Kurier Poznański]] | wolumin = r. XXVII | numer = 38 | data = 1932-01-25 | s = 6}}</ref>
<ref name="DzUrz.26/22">{{Cytuj | tytuł = Ruch służbowy | url = https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/18489/edition/16359/content | czasopismo = Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej | wolumin = r. V | numer = nr 26 poz. 294 | wydawca = [[Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego]] | data = 1922-08-19 | s = 464 | język = pl}}</ref>
<ref name="DzUrz.13/25">{{Cytuj | tytuł = Ruch służbowy | url = https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/18489/edition/16359/content | czasopismo = Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej. | wolumin = r. XIII | numer = nr 13 poz. 134 | wydawca = [[Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego]] | data = 1925-08-15 | s = 236 | język = pl}}</ref>
<ref name="PEK">{{Cytuj | rozdział = Noryszkiewicz Jan | tytuł = Podręczna encyklopedya kościelna | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/100089/edition/111789/content | redaktor = [[Stanisław Gall]] | wolumin = XXIX–XXX | miejsce = [[Kraków]] | wydawca = [[Gebethner i Wolff]] | data = 1913 | s = 73 | język = pl}}</ref>
<ref name="WP.122/98">{{Cytuj | tytuł = Ziemie polskie : Z Wiel. Ks. Poznańskiego : Poznań | url = https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/679038/edition/642266/content | czasopismo = [[Wiarus Polski]] | wolumin = r. 8 | numer = 122 | data = 1898-10-13 | s = 1 | język = pl}}</ref>
<ref name="Schrimm">{{Cytuj | tytuł = Jahresbericht des Königlichen Gymnasiums zu Schrimm für die Zeit von Ostern 1913 bis Ostern 1914 | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/550866/edition/485143/content | miejsce = [[Śrem]] | data = 1914 | s = 8 | język = de}}</ref>
<ref name="W.175/15">{{Cytuj | tytuł = Wiadomości zblizka i z daleka : Poznań | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/146225/edition/155372/content | redaktor = Józef Szmyd | czasopismo = [[Wielkopolanin (gazeta)|Wielkopolanin]] | wolumin = r. 33 | numer = 175 | data = 1915-08-04 | s = 3 | język = pl}}</ref>
<ref name="P.163/19">{{Cytuj | tytuł = Protest przeciw odłączeniu polskiej części powiatu złotowskiego | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/285419/edition/235669/content | redaktor = Bonifacy Chmielewski | czasopismo = [[Postep (czasopismo)|Postęp]] | wolumin = r. XXX | numer = 163 | data = 1919-07-18 | s = 2 | język = pl}}</ref>
<ref name="WAW.9/28">{{Cytuj | tytuł = Ze Związku Misyjnego Kleru. | url = https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/Content/63162/00068125%20-%20Wiadomosci%20Archidiecezjalne%20Warszawskie%201928%20nr%209%20-%20P1873.pdf | czasopismo = Wiadomości Archidiecezjalne Warszawskie | wolumin = r. XVIII | numer = 9 | data = 1928-09 | s = 304 | język = pl}}</ref>
<ref name="PTF">{{Cytuj | tytuł = Sprawozdane z czynności Polskiego Towarzystwa Filologicznego za czas od 1. stycznia do 31. grudnia 1920. | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/119940/edition/132233/content | miejsce = [[Lwów]] | wydawca = [[Polskie Towarzystwo Filologiczne]] | data = 1921 | s = 12 | język = pl}}</ref>
<ref name="STPN27">{{Cytuj | tytuł = Sprawozdanie Dyrekcji Towarzystwa Pomocy Naukowej dla Młodzieży męskiej Wielkopolski imienia Dr. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Tow. zap. za rok 1927 | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/403656/edition/315673/content | miejsce = [[Poznań]] | data = 1928 | s = 5 | język = pl}}</ref>
<ref name="PCK">{{Cytuj | tytuł = Sprawozdanie z działalności Polskiego Czerwonego Krzyża Oddział na Miasto Poznań za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1925 roku | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/401429/edition/320051/content | miejsce = [[Poznań]] | data = 1926 | s = 30 | język = pl}}</ref>
<ref name="TPN.WJ">{{Cytuj | autor = Witold Jakóbczyk | tytuł = Towarzystwo Naukowej Pomocy w Wielkopolsce 1841-1939 | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/549050/edition/458244/content | miejsce = [[Poznań]] | wydawca = Wydawnictwo Poznańskie | opublikowany = 1985 | s = 99 | data dostępu = 2024-10-21 | isbn = 83-210-0472-5 | język = pl}}</ref>
<ref name="PP.5/26">{{Cytuj | tytuł = Z działalności Komitetu Kół Młodzieży Czerwonego Krzyża. | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/609520/edition/517285/content | czasopismo = [[Przegląd Poranny]] | wolumin = r. VI | numer = 5 | data = 1926-01-08 | s = 6 | język = pl}}</ref>
<ref name="GW.177/45">{{Cytuj | tytuł = Kronika Poznańska. W Poznaniu zorganizowano obwód Ligi Morskiej | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/520884/edition/428911/content | czasopismo = [[Głos Wielkopolski]] | wolumin = r. I | numer = 177 | data = 1945-08-24 | s = 5 | język = pl}}</ref>
<ref name="GB.148/26">{{Cytuj | tytuł = Z Poznańskiego i Pomorza : I zebranie nowego Zarządu Komitetu Ligi Obrony Powietrznej Państwa w Poznaniu. | url = https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/11102/edition/18871/content | czasopismo = [[Gazeta Bydgoska]] | wolumin = r. V | numer = 148 | data = 1926-07-02 | s = 8 | język = pl}}</ref>
<ref name=100lat>{{Cytuj | autor = Noryskiewicz | tytuł = Ein Jahrhundert aus der Reformationsgeschichte Posen | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/550869/edition/469774/content | miejsce = [[Poznań]] | wydawca = Ostdeutsche Buchdruckerei und Verlagsanstalt | data = 1912 | język = de}}</ref>
<ref name="NP.2/30">{{Cytuj | tytuł = Nowości wydawnicze | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/581930/edition/494062/content | czasopismo = Nowości Pedagogiczne | numer = 2 | data = 1930-04 | s = 29 | język = pl}}</ref>
<ref name="DzUrz.7/36">{{Cytuj | tytuł = Okólnik nr. 78 z dnia 14 sierpnia 1936 r. (II. Pr.-5485/36) w sprawie spisów książek szkolnych i środków naukowych na rok szkolny 1936/37. | url = https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/18277/edition/15302/content | czasopismo = Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej | numer = nr 7 poz. 131 | wydawca = [[Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego]] | data = 1936-08-21 | s = 131, 142 | język = pl}}</ref>
<ref name="DzUrz.9/37">{{Cytuj | tytuł = Okólnik nr 70 z dnia 16 lipca 1937 r. (Nr II Pr-6505/37) w sprawie spisów podręczników szkolnych na rok szkolny 1937/38 | url = https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/Content/16680/PDF/16680.pdf | czasopismo = Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej | numer = nr 9 poz. 309 | wydawca = [[Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego]] | data = 1937-08-02 | s = 350 | język = pl}}</ref>
<ref name="cmentarz">{{Cytuj | tytuł = Noryskiewicz Jan | url = https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=6&id=318109&surname=Noryskiewicz&name=Jan#OpenMap | opublikowany = Poznańskie cmentarze | data dostępu = 2024-10-21 | archiwum = https://archive.is/hnhDr | zarchiwizowano = 2024-10-15}}</ref>
<ref name="GMM">{{Cytuj | tytuł = Sprawozdanie Państwowego Gimnazjum Św. Marji Magdaleny w Poznaniu za rok szkolny 1919/20 i 1920/21 | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/543738/edition/464752/content | data = 1921 | s = 19–20 | język = pl}}</ref>
<ref name="NK.152/30">{{Cytuj | tytuł = Echa Kongresu Eucharystycznego : Obrady Sekcji Pedagogicznej | url = https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/388903/edition/307705/content | czasopismo = [[Nowy Kurjer]] | wolumin = r. 41 | numer = 152 | data = 1930-07-04 | s = 4 | język = pl}}</ref>
<ref name="chrzest">{{Cytuj | tytuł = Księga chrztów parafii w Łobżenicy | url = https://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,355233,66 | s = 64–65 | opis = wpis nr 127}}</ref>
<ref name="USC">{{Cytuj | tytuł = Akt urodzenia nr 139 z 23 października 1876 r. | url = https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/skan/-/skan/e9e568c2677c3ca060ae2da449a5756dbf77c5336e6bb3ec604e038a128f099c | wydawca = Standesamt Lobsens | opublikowany = [[Narodowe Archiwum Cyfrowe]] | język = de}}</ref>
<ref name="rodło">{{Cytuj | tytuł = Śladami Rodła – Leksykon Złotowszczyzny | redaktor = Anna Forecka | miejsce = [[Zakrzewo (powiat złotowski)|Zakrzewo]] | wydawca = Dom Polski – Centrum Idei Rodła w Zakrzewie | data = 2023 | s = 88 | isbn = 978-83-968402-0-2 | język = pl}}</ref>
<ref name="ZKZ">{{Cytuj | tytuł = 224. Zarządzenie | url = https://monitorpolski.gov.pl/M1929094022401.pdf | czasopismo = [[Monitor Polski]] | wolumin = r. XII | numer = 94 | s = 1 | data = 1929-04-23 | język = pl}}</ref>
<ref name="KP.71/35">{{Cytuj | tytuł = Wiadomości potoczne : Kronika Poznania | url = https://www.wbc.poznan.pl/Content/449964/541965.pdf | czasopismo = [[Kurier Poznański|Kurjer Poznański]] | wolumin = r. 30 | numer = 71 | data = 1935-02-13 | s = 6 | data dostępu = 2024-10-21 | język = pl}}</ref>
<ref name=RSOP>[https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/skan/-/skan/d24b98b0e18fffc87b531c7111e465e789536610fff0e613e2b2cc827228ee8d Pismo prymasa A. Hlonda z dnia 11 grudnia 1926 r. w sprawie nominacji ks. Noryśkiewicza do Rady] oraz [https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/skan/-/skan/659082be695833dadecbd2870f50997b7dbe7589fa4f39f51eb0707f37cb6e29 pismo kierownika MWRiOP z dnia 21 grudnia 1926 r. informujące o mianowaniu], [[Narodowe Archiwum Cyfrowe]] [dostęp 2024-10-21] {{lang|pl}}.</ref>
<ref name="Dpd">{{Cytuj | autor = Czesław Łuczak | tytuł = Dzień po dniu w okupowanym Poznaniu : 10 września 1939-23 lutego 1945 | miejsce = [[Poznań]] | wydawca = [[Wydawnictwo Poznańskie]] | data = 1989 | s = 573 | isbn = 8321008461 | język = pl}}</ref>
<ref name=KMP.12/2/34>{{Cytuj | autor = Jan Noryśkiewicz | tytuł = Sekularyzacja klasztoru OO. Bernardynów w Poznaniu: wspomnienia w setną rocznicę | czasopismo = [[Kronika Miasta Poznania]] | data = 1934 | wolumin = t. 12 | numer = 12 | wydawca = [[Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego|Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania]] | s = 145–185 | język = pl}}</ref>
<ref name="Filomata">{{Cytuj | autor = Kazimierz Jaruszewski | tytuł = w 50. rocznicę śmierci Jana Kantego Noryśkiewicza (1876-1961) – filomaty chojnickiego, kapłana archidiecezji poznańskiej, doktora teologii, działacza oświatowego | redaktor = Bogdan Kuffel | czasopismo = Chojnicki Biuletyn Informacyjny „Filomata” | numer = 7 | wydawca = Towarzystwo Przyjaciół L.O. w Chojnicach | opublikowany = Chojnice | data = 2011 | s = 163–167 | isbn = 9788362097302 | issn = 1895-734X | język = pl}}</ref>
<ref name="martyr">{{Cytuj | autor = Wiktor Jacewicz, Jan Woś | tytuł = Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymsko-katolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945 | wolumin = IV | miejsce = [[Warszawa]] | wydawca = ATK | data = 1978 | s = 128 | język = pl}}</ref>

}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj | autor = [[Bogdan Marian Sikorski|Bogdan Sikorski]] | tytuł = Śp. ks. dr Jan Kanty Noryśkiewicz | czasopismo = Miesięcznik Kościelny Archidiecezji Poznańskiej | wolumin = r. XIII | numer = 8 | miejsce = [[Poznań]] | data = 1962-08 | s = 235–240 | język = pl | odn = tak}}
* {{Cytuj | autor = Renata Wełniak | tytuł = Duchowieństwo w obozie żabikowskim (1943–1945) | url = https://issuu.com/zabikowo/docs/duchowienstwo_w_obozie_zabikowskim | miejsce = Żabikowo | data = 2010 | s = 33, 58–60 | data dostępu = 2024-10-21 | isbn = 8392186168 | język = pl | odn = tak}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Noryśkiewicz, Jan Kanty}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1876]]
[[Kategoria:Ludzie związani ze Złotowem]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Chojnicami]]
[[Kategoria:Filomaci pomorscy]]
[[Kategoria:Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana]]
[[Kategoria:Absolwenci Westfalskiego Uniwersytetu Wilhelma w Münsterze]]
[[Kategoria:Duchowni katoliccy zaboru pruskiego]]
[[Kategoria:Ludzie związani ze Śremem]]
[[Kategoria:Nauczyciele związani z Poznaniem]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – nauczyciele w II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – działacze narodowi]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – działacze oświatowi]]
[[Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej]]
[[Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej Państwa]]
[[Kategoria:Członkowie Polskiego Czerwonego Krzyża (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Więźniowie obozu karno-śledczego w Żabikowie]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945]]
[[Kategoria:Kanonicy poznańskiej kapituły katedralnej]]
[[Kategoria:Zmarli w 1961]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu]]

title: Jan Kanty Noryśkiewicz

Kraj działania: Niemcy, Polska

Data i miejsce urodzenia: 16 października 1876 · Walentynowo

Data i miejsce śmierci: 15 grudnia 1961 · Poznań

Miejsce pochówku: Cmentarz Górczyński, Poznań


text:
# Felix Dexter
Felix Dexter (ur. 26 lipca 1961 w Saint Kitts i Nevis, zm. 18 października 2013 w Londynie) – brytyjski aktor komediowy.

## Filmografia
seriale
- 1991: The Real McCoy jako różne role
- 1994: Parada Humoru
- 1998: Targowisko próżności jako Samuel
- 2012: Citizen Khan jako Omar

film
- 1995: Felix Dexter On TV
- 2000: Soul Patrol jako Duggsy
- 2003: The Planman jako Alvin Thorsen

title: Felix Dexter

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Felix Dexter
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = [[26 lipca]] [[1961]]
 |miejsce urodzenia         = [[Saint Kitts i Nevis]], [[Indie Zachodnie]]
 |data śmierci              = [[18 października]] [[2013]]
 |miejsce śmierci           = [[Londyn]], [[Wielka Brytania]]
 |zawód                     = [[aktor]]
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |www                       = http://www.felixdexter.com/
}}
'''Felix Dexter''' (ur. [[26 lipca]] [[1961]] w [[Saint Kitts i Nevis]], zm. [[18 października]] [[2013]] w [[Londyn]]ie) – [[Wielka Brytania|brytyjski]] [[aktor]] [[komedia|komediowy]].

== Filmografia ==
'''seriale'''
* 1991: ''[[The Real McCoy]]'' jako różne role
* 1994: ''[[Parada Humoru]]''
* 1998: ''[[Targowisko próżności (serial telewizyjny)|Targowisko próżności]]'' jako Samuel
* 2012: ''[[Citizen Khan]]'' jako Omar

'''film'''
* 1995: ''[[Felix Dexter On TV]]''
* 2000: ''[[Soul Patrol]]'' jako Duggsy
* 2003: ''[[The Planman]]'' jako Alvin Thorsen

== Bibliografia ==
* {{Filmweb|osoba|227535|Felix Dexter}}
* {{IMDb|osoba|0223297|Felix Dexter}}
* {{cytuj | url = http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-24591754 | tytuł = Comedian Felix Dexter dies of cancer | data dostępu = 2013-10-21 | autor = | opublikowany = bbc.co.uk | data = 2013-10-19 | język = en}}
* {{cytuj | url = http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/culture-obituaries/theatre-obituaries/10392225/Felix-Dexter.html | tytuł = Felix Dexter | data dostępu = 2013-10-21 | autor = | opublikowany = telegraph.co.uk | data = 2013-10-20 | język = en}}
* {{cytuj | url = https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-felix-dexter-8892805.html | tytuł = Obituary: Felix Dexter | data dostępu = 2013-10-21 | autor = Adil Ray | opublikowany = independent.co.uk | data = 2013-10-20 | język = en}}
* {{cytuj | url = https://archive.is/20131021164226/http://www.scotsman.com/news/obituaries/obituary-felix-dexter-comedian-and-actor-1-3149187 | tytuł = Obituary: Felix Dexter, comedian and actor | data dostępu = 2013-10-21 | autor = Alasdair Steven | opublikowany = scotsman.com | data = 2013-10-21 | język = en}}
* {{cytuj | url = http://www.theguardian.com/tv-and-radio/2013/oct/21/felix-dexter | tytuł = Felix Dexter obituary | data dostępu = 2013-10-21 | autor = Charlie Higson, Paul Whitehouse | opublikowany = theguardian.com | data = 2013-10-21 | język = en}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.felixdexter.com/ | tytuł = Oficjalna strona internetowa | opublikowany = felixdexter.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20131005164411/http://www.felixdexter.com/ | zarchiwizowano = 2013-10-05}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Dexter, Felix}}
[[Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1961]]
[[Kategoria:Zmarli w 2013]]

title: Felix Dexter

Data i miejsce urodzenia: 26 lipca 1961 · Saint Kitts i Nevis, Indie Zachodnie

Data i miejsce śmierci: 18 października 2013 · Londyn, Wielka Brytania


text:
# Mikroregion Paranaíba
Mikroregion Paranaíba – mikroregion w brazylijskim stanie Mato Grosso do Sul należący do mezoregionu Leste de Mato Grosso do Sul.

## Gminy
- Aparecida do Taboado;
- Inocência;
- Paranaíba;
- Selvíria.

title: Mikroregion Paranaíba

wikitext:
{{dopracować|źródła=2022-05}}
[[Plik:MatoGrossodoSul Micro Paranaiba.svg|thumb|right|200px|Mikroregion Paranaíba]]
'''Mikroregion Paranaíba''' – mikroregion w [[Brazylia|brazylijskim]] stanie [[Mato Grosso do Sul]] należący do [[Mezoregion Leste de Mato Grosso do Sul|mezoregionu Leste de Mato Grosso do Sul]].

== Gminy ==
* [[Aparecida do Taboado]];
* [[Inocência]];
* [[Paranaíba]];
* [[Selvíria]].

[[Kategoria:Mikroregiony w stanie Mato Grosso do Sul|Paranaíba]]


text:
# Nagroda im. Kurda Lasswitza
Nagroda im. Kurda Lasswitza (niem. Kurd-Laßwitz-Preis) – niemiecka nagroda literacka w dziedzinie fantastyki naukowej, przyznawana corocznie przez autorów, tłumaczy, redaktorów, wydawców, grafików i dziennikarzy specjalizujących się w niemieckojęzycznej fantastyce. Nagroda została nazwana na cześć autora science fiction Kurda Lasswitza.
Nagrodę przyznaje się od 1980, początkowo w sześciu kategoriach („powieść”, „opowiadanie”, „krótka forma”, „tłumacz”, „grafik” i „nagroda specjalna”). W 1983 dodano kategorię „Najlepsza powieść zagraniczna” (od 1997 „Najlepsza praca zagraniczna”). W 1987 pojawiły się kategorie „słuchowisko radiowe” i „film”. W 1996 kategoria „film” została włączona do kategorii „nagroda specjalna”. W 1997 połączono kategorie „opowiadanie” i „krótka forma”. Do nominacji we wszystkich kategoriach, z wyjątkiem kategorii „Najlepsza praca zagraniczna”, zalicza się wyłącznie prace opublikowane pierwotnie w języku niemieckim w Niemczech, Austrii bądź Szwajcarii. Od 2000 (od 2007 naprzemiennie) wręczenie nagród odbywa się podczas Elstercon w Lipsku i Penta-Con w Dreźnie.
Najwięcej nagród zdobył Wolfgang Jeschke (19 w czterech różnych kategoriach), w kategorii pracy obcojęzycznej Iain Banks i China Miéville zdobywali nagrodę po 4 razy.

## Laureaci nagrody

### Najlepsza powieść niemieckojęzyczna
- 1981: Georg Zauner(inne języki), Die Enkel der Raketenbauer
- 1982: Wolfgang Jeschke, Ostatni dzień stworzenia(inne języki) (Der letzte Tag der Schöpfung)
- 1983: Richard Hey(inne języki), Im Jahr 95 nach Hiroshima
- 1984: Thomas R.P. Mielke, Sakriversum (Das Sakriversum)
- 1985: Herbert W. Franke, Die Kälte des Weltraums
- 1986: Herbert W. Franke, Endzeit
- 1987: Carl Amery(inne języki), Die Wallfahrer
- 1988: Gudrun Pausewang, Chmura(inne języki) (Die Wolke)
- 1989: Norbert Stöbe(inne języki), New York ist himmlisch
- 1990: Wolfgang Jeschke, Midas oder die Auferstehung des Fleisches
- 1991: Carl Amery(inne języki), Das Geheimnis der Krypta
- 1992: Christian Mähr(inne języki), Fatous Staub
- 1993: Herbert Rosendorfer, Die Goldenen Heiligen oder Columbus entdeckt Europa
- 1994: Thomas Ziegler(inne języki), Die Stimmen der Nacht
- 1995: Hans Joachim Alpers(inne języki), Das zerrissene Land
- 1996: Hans Joachim Alpers(inne języki), Die graue Eminenz
- 1997: Andreas Eschbach, Solarstation
- 1998: nagrody nie przyznano
- 1999: Andreas Eschbach, Wideo z Jezusem (Das Jesus-Video)
- 2000: Andreas Eschbach, Kelwitts Stern
- 2001: Michael Marrak(inne języki), Lord Gamma
- 2002: Andreas Eschbach, Quest
- 2003: Michael Marrak(inne języki), Imagon
- 2004: Andreas Eschbach, Der Letzte seiner Art
- 2005: Frank Schätzing, Odwet oceanu(inne języki) (Der Schwarm)
- 2006: Wolfgang Jeschke, Das Cusanus-Spiel
- 2007: Herbert W. Franke, Auf der Spur des Engels
- 2008: Andreas Eschbach, Do kropli ostatniej(inne języki) (Ausgebrannt)
- 2009: Dietmar Dath(inne języki), Die Abschaffung der Arten
- 2010: Andreas Eschbach, Ein König für Deutschland
- 2011: Uwe Post(inne języki), Walpar Tonnraffir und der Zeigefinger Gottes
- 2012: Andreas Eschbach, Herr aller Dinge
- 2013: Dietmar Dath(inne języki), Pulsarnacht
- 2014: Wolfgang Jeschke, Dschiheads
- 2015: Tom Hillenbrand(inne języki), Drohnenland
- 2016: Andreas Brandhorst(inne języki), Das Schiff
- 2017: Andreas Brandhorst(inne języki), Omni
- 2018: Michael Marrak(inne języki), Der Kanon mechanischer Seelen
- 2019: Andreas Eschbach, NSA – Nationales Sicherheits-Amt
- 2020: Andreas Eschbach, Perry Rhodan – Das größte Abenteuer
- 2021: Andreas Eschbach, Eines Menschen Flügel
- 2022: Uwe Hermann(inne języki), Nanopark
- 2023: Aiki Mira(inne języki), Neongrau – Game Over im Neurosubstrat
- 2024: Aiki Mira, Neurobiest
- 2025: Aiki Mira, Proxi

### Najlepsza powieść obcojęzyczna
- 1984: Brian Aldiss, Wiosna Helikonii (Helliconia Spring)
- 1985: Philip K. Dick, Valis (Valis)
- 1986: Daniel Keyes, The Minds of Billy Milligan
- 1987: Jerry Yulsman(inne języki), Elleander Morning
- 1988: Christopher Priest, The Glamour
- 1989: Orson Scott Card, Mówca umarłych (Speaker for the Dead)
- 1990: Lucius Shepard(inne języki), Life During Wartime
- 1991: Iain Banks, Most(inne języki) (The Bridge)
- 1992: Iain Banks, Fabryka os(inne języki) (The Wasp Factory)
- 1993: Iain Banks, Najemnik(inne języki) (Use of Weapons)
- 1994: Connie Willis, Księga Sądu Ostatecznego (Doomsday Book)
- 1995: Ian McDonald, Scissors Cut Paper Wrap Stone
- 1996: Stephen Baxter, Statki czasu (The Time Ships)
- 1997: Kate Wilhelm, Death Qualified: A Mystery of Chaos
- 1998: Iain Banks, Excession
- 1999: Ian McDonald, Sacrifice of Fools
- 2000: Greg Egan, Stan wyczerpania(inne języki) (Distress)
- 2001: Mary Doria Russell, Wróbel (The Sparrow)
- 2002: Connie Willis, Nie licząc psa (To Say Nothing of the Dog)
- 2003: China Miéville, Dworzec Perdido (Perdido Street Station)
- 2004: Vernor Vinge, Otchłań w niebie (A Deepness in the Sky)
- 2005: China Miéville, Blizna (The Scar)
- 2006: China Miéville, Żelazna Rada (Iron Council)
- 2007: Robert Charles Wilson, Spin (Spin)
- 2008: Siergiej Łukjanienko, Spektrum(inne języki) (Спектр)
- 2009: Charles Stross, Szklany dom(inne języki) (Glasshouse)
- 2010: John Scalzi, The Android's Dream
- 2011: China Miéville, Miasto i miasto (The City & the City)
- 2012: Paolo Bacigalupi, Nakręcana dziewczyna (The Windup Girl)
- 2013: Ted Chiang, Die Hölle ist die Abwesenheit Gottes (zbiór opowiadań)
- 2014: Jo Walton, Wśród obcych (Among Others)
- 2015: Ursula K. Le Guin, Raje utracone (Paradises Lost)
- 2016: Neal Stephenson, 7EW(inne języki) (Seveneves)
- 2017: Liu Cixin, Problem trzech ciał (Three-Body Problem)
- 2018: Nnedi Okorafor, The Book of Phoenix
- 2019: Jasper Fforde, Early Riser
- 2020: Margaret Atwood, Testamenty
- 2021: Simon Stålenhag(inne języki), Tales from the Loop
- 2022: Kim Stanley Robinson, The Ministry for the Future
- 2023: Becky Chambers, The Galaxy and the Ground Within
- 2024: Ursula K. Le Guin, Wracać wciąż do domu
- 2025: Becky Chambers, Monk & Robot (Psalm dla zbudowanych w dziczy i Modlitwa za nieśmiałe korony drzew)

title: Nagroda im. Kurda Lasswitza

wikitext:
'''Nagroda im. Kurda Lasswitza''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Kurd-Laßwitz-Preis'') – niemiecka nagroda literacka w dziedzinie [[fantastyka naukowa|fantastyki naukowej]], przyznawana corocznie przez autorów, tłumaczy, redaktorów, wydawców, grafików i dziennikarzy specjalizujących się w niemieckojęzycznej fantastyce. Nagroda została nazwana na cześć autora science fiction [[Kurd Lasswitz|Kurda Lasswitza]].

Nagrodę przyznaje się od 1980, początkowo w sześciu kategoriach („powieść”, „opowiadanie”, „krótka forma”, „tłumacz”, „grafik” i „nagroda specjalna”). W 1983 dodano kategorię „Najlepsza powieść zagraniczna” (od 1997 „Najlepsza praca zagraniczna”). W 1987 pojawiły się kategorie „słuchowisko radiowe” i „film”. W 1996 kategoria „film” została włączona do kategorii „nagroda specjalna”. W 1997 połączono kategorie „opowiadanie” i „krótka forma”. Do nominacji we wszystkich kategoriach, z wyjątkiem kategorii „Najlepsza praca zagraniczna”, zalicza się wyłącznie prace opublikowane pierwotnie w języku niemieckim w [[Niemcy|Niemczech]], [[Austria|Austrii]] bądź [[Szwajcaria|Szwajcarii]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.kurd-lasswitz-preis.de/KLP/KLP_Kategorien.htm | tytuł = KLP Kategorien | opublikowany = Kurd-Laßwitz-Preis | data dostępu = 2020-02-18 | język = de}}</ref>. Od 2000 (od 2007 naprzemiennie) wręczenie nagród odbywa się podczas Elstercon w [[Lipsk]]u i Penta-Con w [[Drezno|Dreźnie]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.kurd-lasswitz-preis.de/KLP/KLP_Abstimmungsverfahren.htm | tytuł = KLP Abstimmungsverfahren | opublikowany = Kurd-Laßwitz-Preis | data dostępu = 2020-02-18 | język = de}}</ref>.

Najwięcej nagród zdobył [[Wolfgang Jeschke]] (19 w czterech różnych kategoriach<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.isfdb.org/cgi-bin/eaw.cgi?5561 | tytuł = Award Bibliography: Wolfgang Jeschke | opublikowany = isfdb | data dostępu = 2020-02-18 | język = en}}</ref>), w kategorii pracy obcojęzycznej [[Iain Banks]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.isfdb.org/cgi-bin/eaw.cgi?100 | tytuł = Award Bibliography: Iain M. Banks | opublikowany = isfdb | data dostępu = 2020-02-18 | język = en}}</ref> i [[China Miéville]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.isfdb.org/cgi-bin/eaw.cgi?2180 | tytuł = Award Bibliography: China Miéville | opublikowany = isfdb | data dostępu = 2020-02-18 | język = en}}</ref> zdobywali nagrodę po 4 razy.

== Laureaci nagrody ==
=== Najlepsza powieść niemieckojęzyczna ===
* 1981: {{link-interwiki|Georg Zauner|Q=Q125234}}, ''Die Enkel der Raketenbauer''
* 1982: [[Wolfgang Jeschke]], ''{{link-interwiki|Ostatni dzień stworzenia|Q=Q641807}}'' (''Der letzte Tag der Schöpfung'')
* 1983: {{link-interwiki|Richard Hey|Q=Q106270}}, ''Im Jahr 95 nach Hiroshima''
* 1984: [[Thomas R.P. Mielke]], ''[[Sakriversum]]'' (''Das Sakriversum'')
* 1985: [[Herbert W. Franke]], ''Die Kälte des Weltraums''
* 1986: [[Herbert W. Franke]], ''Endzeit''
* 1987: {{link-interwiki|Carl Amery|Q=Q44839}}, ''Die Wallfahrer''
* 1988: [[Gudrun Pausewang]], ''{{link-interwiki|Chmura (powieść)|tekst=Chmura|Q=Q661565}}'' (''Die Wolke'')
* 1989: {{link-interwiki|Norbert Stöbe|Q=Q125253}}, ''New York ist himmlisch''
* 1990: [[Wolfgang Jeschke]], ''Midas oder die Auferstehung des Fleisches''
* 1991: {{link-interwiki|Carl Amery|Q=Q44839}}, ''Das Geheimnis der Krypta''
* 1992: {{link-interwiki|Christian Mähr|Q=Q115149}}, ''Fatous Staub''
* 1993: [[Herbert Rosendorfer]], ''Die Goldenen Heiligen oder Columbus entdeckt Europa''
* 1994: {{link-interwiki|Thomas Ziegler|Q=Q97840}}, ''Die Stimmen der Nacht''
* 1995: {{link-interwiki|Hans Joachim Alpers|Q=Q69784}}, ''Das zerrissene Land''
* 1996: {{link-interwiki|Hans Joachim Alpers|Q=Q69784}}, ''Die graue Eminenz''
* 1997: [[Andreas Eschbach]], ''Solarstation''
* 1998: nagrody nie przyznano
* 1999: [[Andreas Eschbach]], ''[[Wideo z Jezusem]]'' (''Das Jesus-Video'')
* 2000: [[Andreas Eschbach]], ''Kelwitts Stern''
* 2001: {{link-interwiki|Michael Marrak|Q=Q95321}}, ''Lord Gamma''
* 2002: [[Andreas Eschbach]], ''Quest''
* 2003: {{link-interwiki|Michael Marrak|Q=Q95321}}, ''Imagon''
* 2004: [[Andreas Eschbach]], ''Der Letzte seiner Art''
* 2005: [[Frank Schätzing]], ''{{link-interwiki|Odwet oceanu|Q=Q1196780}}'' (''Der Schwarm'')
* 2006: [[Wolfgang Jeschke]], ''Das Cusanus-Spiel''
* 2007: [[Herbert W. Franke]], ''Auf der Spur des Engels''
* 2008: [[Andreas Eschbach]], ''{{link-interwiki|Do kropli ostatniej|Q=Q778638}}'' (''Ausgebrannt'')
* 2009: {{link-interwiki|Dietmar Dath|Q=Q98782}}, ''Die Abschaffung der Arten''
* 2010: [[Andreas Eschbach]], ''Ein König für Deutschland''
* 2011: {{link-interwiki|Uwe Post|Q=Q1518863}}, ''Walpar Tonnraffir und der Zeigefinger Gottes''
* 2012: [[Andreas Eschbach]], ''Herr aller Dinge''
* 2013: {{link-interwiki|Dietmar Dath|Q=Q98782}}, ''Pulsarnacht''
* 2014: [[Wolfgang Jeschke]], ''Dschiheads''
* 2015: {{link-interwiki|Tom Hillenbrand|Q=Q104755}}, ''Drohnenland''
* 2016: {{link-interwiki|Andreas Brandhorst|Q=Q88511}}, ''Das Schiff''
* 2017: {{link-interwiki|Andreas Brandhorst|Q=Q88511}}, ''Omni''
* 2018: {{link-interwiki|Michael Marrak|Q=Q95321}}, ''Der Kanon mechanischer Seelen''
* 2019: [[Andreas Eschbach]], ''NSA – Nationales Sicherheits-Amt''
* 2020: [[Andreas Eschbach]], ''Perry Rhodan – Das größte Abenteuer''
* 2021: [[Andreas Eschbach]], ''Eines Menschen Flügel''
* 2022: {{link-interwiki|Uwe Hermann|Q=Q112257689}}, ''Nanopark''
* 2023: {{link-interwiki |Aiki Mira |Q=Q115718614}}, ''Neongrau – Game Over im Neurosubstrat''
* 2024: [[Aiki Mira]], ''Neurobiest''
* 2025: [[Aiki Mira]], ''Proxi''

=== Najlepsza powieść obcojęzyczna ===
* 1984: [[Brian Aldiss]], ''[[Wiosna Helikonii]]'' (''Helliconia Spring'')
* 1985: [[Philip K. Dick]], ''[[Valis]]'' (''Valis'')
* 1986: [[Daniel Keyes]], ''The Minds of Billy Milligan''
* 1987: {{link-interwiki|Jerry Yulsman|Q=Q1687888}}, ''Elleander Morning''
* 1988: [[Christopher Priest]], ''The Glamour''
* 1989: [[Orson Scott Card]], ''[[Mówca umarłych]]'' (''Speaker for the Dead'')
* 1990: {{link-interwiki|Lucius Shepard|Q=Q256959}}, ''Life During Wartime''
* 1991: [[Iain Banks]], ''{{link-interwiki|Most (powieść)|tekst=Most|Q=Q4304488}}'' (''The Bridge'')
* 1992: [[Iain Banks]], ''{{link-interwiki|Fabryka os|Q=Q589485}}'' (''The Wasp Factory'')
* 1993: [[Iain Banks]], ''{{link-interwiki|Najemnik (powieść)|tekst=Najemnik|Q=Q339923}}'' (''Use of Weapons'')
* 1994: [[Connie Willis]], ''[[Księga Sądu Ostatecznego (powieść)|Księga Sądu Ostatecznego]]'' (''Doomsday Book'')
* 1995: [[Ian McDonald (pisarz)|Ian McDonald]], ''Scissors Cut Paper Wrap Stone''
* 1996: [[Stephen Baxter]], ''[[Statki czasu]]'' (''The Time Ships'')
* 1997: [[Kate Wilhelm]], ''Death Qualified: A Mystery of Chaos''
* 1998: [[Iain Banks]], ''Excession''
* 1999: [[Ian McDonald (pisarz)|Ian McDonald]], ''Sacrifice of Fools''
* 2000: [[Greg Egan]], ''{{link-interwiki|Stan wyczerpania|Q=Q3205332}}'' (''Distress'')
* 2001: [[Mary Doria Russell]], ''[[Wróbel (powieść)|Wróbel]]'' (''The Sparrow'')
* 2002: [[Connie Willis]], ''[[Nie licząc psa]]'' (''To Say Nothing of the Dog'')
* 2003: [[China Miéville]], ''[[Dworzec Perdido]]'' (''Perdido Street Station'')
* 2004: [[Vernor Vinge]], ''[[Otchłań w niebie]]'' (''A Deepness in the Sky'')
* 2005: [[China Miéville]], ''[[Blizna (powieść)|Blizna]]'' (''The Scar'')
* 2006: [[China Miéville]], ''[[Żelazna Rada]]'' (''Iron Council'')
* 2007: [[Robert Charles Wilson]], ''[[Spin (powieść)|Spin]]'' (''Spin'')
* 2008: [[Siergiej Łukjanienko]], ''{{link-interwiki|Spektrum (powieść Siergieja Łukjanienko)|tekst=Spektrum|Q=Q3506351}}'' (''Спектр'')
* 2009: [[Charles Stross]], ''{{link-interwiki|Szklany dom (powieść)|tekst=Szklany dom|Q=Q2027568}}'' (''Glasshouse'')
* 2010: [[John Scalzi]], ''The Android's Dream''
* 2011: [[China Miéville]], ''[[Miasto i miasto]]'' (''The City & the City'')
* 2012: [[Paolo Bacigalupi]], ''[[Nakręcana dziewczyna]]'' (''The Windup Girl'')
* 2013: [[Ted Chiang]], ''Die Hölle ist die Abwesenheit Gottes'' (zbiór opowiadań)
* 2014: [[Jo Walton]], ''[[Wśród obcych (powieść)|Wśród obcych]]'' (''Among Others'')
* 2015: [[Ursula K. Le Guin]], ''[[Urodziny świata|Raje utracone]]'' (''Paradises Lost'')
* 2016: [[Neal Stephenson]], ''{{link-interwiki|7EW|Q=Q19902777}}'' (''Seveneves'')
* 2017: [[Liu Cixin]], ''[[Problem trzech ciał (powieść)|Problem trzech ciał]]'' (''Three-Body Problem'')
* 2018: [[Nnedi Okorafor]], ''The Book of Phoenix''
* 2019: [[Jasper Fforde]], ''Early Riser''
* 2020: [[Margaret Atwood]], ''[[Testamenty]]''
* 2021: {{link-interwiki|Simon Stålenhag|Q=Q16945517}}, ''Tales from the Loop''
* 2022: [[Kim Stanley Robinson]], ''The Ministry for the Future''
* 2023: [[Becky Chambers]], ''The Galaxy and the Ground Within''
* 2024: [[Ursula K. Le Guin]], ''[[Wracać wciąż do domu]]''
* 2025: [[Becky Chambers]], ''Monk & Robot'' (''[[Psalm dla zbudowanych w dziczy]]'' i ''[[Modlitwa za nieśmiałe korony drzew]]'')

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.kurd-lasswitz-preis.de/ Oficjalna strona Kurd-Laßwitz-Preis]
* [http://www.isfdb.org/cgi-bin/awardtype.cgi?64 Kurd-Laßwitz-Preis na portalu isfdb]

{{Nagrody w dziedzinie fantastyki}}

{{SORTUJ:Kurd Lasswitz}}
[[Kategoria:Niemieckie nagrody literackie]]
[[Kategoria:Nagrody w dziedzinie fantastyki naukowej]]