text:
# Randall Bal
Randall Bal (ur. 14 listopada 1980 w Fair Oaks), amerykański pływak specjalizujący się w stylu grzbietowym, medalista mistrzostw Świata i rekordzista Świata.

## Rekordy świata
| Data           | Miejsce   | Konkurencja             | Rezultat | Status                          |
| -------------- | --------- | ----------------------- | -------- | ------------------------------- |
| 5 grudnia 2008 | Eindhoven | 50 m stylem grzbietowym | 24.33 s  | do 1 sierpnia 2009 Liam Tancock |

wikiname: plwiki

title: Randall Bal

in_language: pl

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Randall Bal
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = pływanie
 |grafika                   = Randall Bal, Vienna2008.jpg
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[14 listopada]] [[1980]]
 |miejsce urodzenia         = Fair Oaks
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              = [[Stany Zjednoczone]]
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|USA}}
{{Medalista infobox/nagłówek|MŚ|P}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Fukuoka|2001|złoto|50 m st. grzbietowym}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Barcelona|2003|złoto|4x100 m st. zmiennym}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Montreal|2005|złoto|4x100 m st. zmiennym}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Barcelona|2003|srebro|4x100 m st. dowolnym}}
{{Medalista infobox/MŚ|P|Montreal|2005|srebro|100 m st. grzbietowym}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Randall Bal''' (ur. [[14 listopada]] [[1980]] w Fair Oaks), [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[Pływanie (sport)|pływak]] specjalizujący się w [[styl grzbietowy|stylu grzbietowym]], medalista mistrzostw Świata i rekordzista Świata.

== Rekordy świata ==
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#EFEFEF"
! '''Data'''
! '''Miejsce'''
! '''Konkurencja'''
! '''Rezultat'''
! '''Status'''
|-
| [[5 grudnia]] [[2008]] || {{Flaga|NLD}} [[Eindhoven]] || [[50 m stylem grzbietowym]] ||24.33 s||do [[1 sierpnia]] [[2009]]<br /> {{flaga|GBR}} [[Liam Tancock]]
|}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.usaswimming.org/DesktopModules/BioViewManaged.aspx?personid=120459c9-c968-4fb4-93ad-94ceac8db87e&TabId=1453&Mid=10312 | tytuł = Sylwetka pływaka | opublikowany = usaswimming.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20120603204815/http://www.usaswimming.org/DesktopModules/BioViewManaged.aspx?personid=120459c9-c968-4fb4-93ad-94ceac8db87e&TabId=1453&Mid=10312 | zarchiwizowano = 2012-06-03}}

{{SORTUJ:Bal, Randall}}
[[Kategoria:Amerykańscy pływacy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1980]]

title: · Randall Bal

Data i miejsce urodzenia: 14 listopada 1980 · Fair Oaks

Obywatelstwo: Stany Zjednoczone

title: Dorobek medalowy

złoto:
Fukuoka 2001 · 50 m st. grzbietowym
Barcelona 2003 · 4x100 m st. zmiennym
Montreal 2005 · 4x100 m st. zmiennym

srebro:
Barcelona 2003 · 4x100 m st. dowolnym
Montreal 2005 · 100 m st. grzbietowym


text:
# Rzęsa (anatomia)
Rzęsy (łac. cilia) – występujące u ssaków (w tym u człowieka) lekko zaginające się włoski na powiece górnej i dolnej obu oczu. Żywotność rzęs u ludzi wynosi 100–150 dni. Na powiece górnej znajduje się 120 do 250 rzęs, na dolnej od 50 do 150. Rzęsy powieki górnej są dłuższe (8–12 mm) od rzęs powieki dolnej (6–8 mm). Głównym i najważniejszym zadaniem rzęs jest ochrona oczu polegająca na wyłapywaniu cząstek brudu, kurzu, jak i drobnych owadów. Rzęsy bywają ozdabiane tuszami do rzęs, produkowane są także sztuczne rzęsy do ozdoby.
- Rzęsy powieki dolnej
- Rzęsy powieki górnej

title: Rzęsa (anatomia)

wikitext:
{{dopracować|źródła=2016-06}}
[[Plik:N2 Human eye.jpg|thumb|250px|Rzęsy powieki górnej człowieka]]

'''Rzęsy''' ({{w języku|la|cilia}}) – występujące u [[ssaki|ssaków]] (w tym u [[człowiek rozumny|człowieka]]) lekko zaginające się [[włos]]ki na [[powieka|powiece]] górnej i dolnej obu [[oko|oczu]]. Żywotność rzęs u ludzi wynosi 100–150 dni. Na powiece górnej znajduje się 120 do 250 rzęs, na dolnej od 50 do 150. Rzęsy powieki górnej są dłuższe (8–12 mm) od rzęs powieki dolnej (6–8 mm). Głównym i najważniejszym zadaniem rzęs jest ochrona oczu polegająca na wyłapywaniu cząstek brudu, kurzu, jak i drobnych [[owady|owadów]]. Rzęsy bywają ozdabiane [[Tusz do rzęs|tuszami do rzęs]], produkowane są także sztuczne rzęsy do ozdoby<ref>{{Cytuj |autor = Patrycja Krzeszowska |tytuł = Sztuczne rzęsy - idealny produkt do powiek |data = 11.01.2022 |data dostępu = 2022-01-28 |opublikowany = Styl.fm |url = https://styl.fm/newsy/456556.sztuczne-rzesy-idealny-produkt-do-powiek}}</ref>.

<gallery>
Plik:Staring eye.jpg|Rzęsy powieki dolnej
Plik:Eyelashes.jpg|Rzęsy powieki górnej
</gallery>

{{wikisłownik|rzęsa}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Narządy dodatkowe oka]]


text:
# Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gryfinie
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gryfinie – rzymskokatolicki kościół parafialny w mieście Gryfino, w województwie zachodniopomorskim. Należy do dekanatu Gryfino archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Mieści się przy ulicy Kościelnej.

## Historia
Według szczecińskiego historyka sztuki Wojciecha Łopucha początek budowy świątyni miał miejsce w 1278 roku, w którym książę Barnim I przekazał patronat nad świątynią kościołowi Mariackiemu w Szczecinie. Dla piszącego w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku Zygmunta Świechowskiego data ta oznaczała zakończenie budowy całej świątyni. Wojciech Łopuch ufundowanie ołtarza w 1300 roku wiąże z zakończeniem budowy części wschodniej świątyni, czyli prezbiterium i transeptu. Partie te zostały wybudowane z ciosów kamiennych z dodatkiem cegły w detalach architektonicznych.
Drugi etap budowy zapewne został zakończony w 1325 roku, kiedy to książę Otton I ofiarował drugi ołtarz. Wybudowany miał wtedy zostać z cegły korpus bazylikowy, o trzech nawach i jednym przęśle oraz kamienna w dolnej części wieża zachodnia. O istnieniu w tamtym okresie układu bazylikowego (nawy boczne są obniżone w stosunku do nawy głównej) świadczą okna w górnej części elewacji nawy głównej, widoczne obecnie na strychu świątyni.
Trzeci etap budowy to epoka późnego gotyku, czyli XV stulecie. Zostały podwyższone wtedy nawy boczne do wysokości nawy głównej (dzięki temu powstał układ halowy) oraz zostały założone sklepienia gwiaździste (do tego czasu świątynia pokryta była drewnianym stropem).
W XVI wieku świątynię przejęli protestanci. W czasach nowożytnych architektura świątyni zasadniczo nie uległa zmianie. Poważna restauracja miała miejsce w latach 1861 -63 pod kierunkiem architekta Buchterkircha, znanego z niezbyt udanych regotyzacji pomorskich świątyń. W 1938 roku został zmieniony średniowieczny stożek na wieży na kolidujący architekturą gotyku hełm neobarokowy. Od 1945 jest to ponownie świątynia katolicka.

## Wyposażenie
- Ambona – najcenniejszy element wyposażenia kościoła. Wykonana została z wapienia w 1605 r. w stylu renesansowym[3]. Składa się z kamiennej bramki ozdobionej dwoma amorkami i rzeźbą Chrystusa - Dobrego Pasterza. Bramka posiada oryginalne, bogato zdobione techniką intarsji drewniane drzwiczki. Schody ambony posiadają kamienną balustradę ozdobioną płaskorzeźbionymi scenami ze Starego Testamentu: Wygnanie z Raju, Grzech Pierworodny, Ofiara Abrahama. Na koszu ambony umieszczono cztery sceny z Nowego Testamentu: Zwiastowanie, Boże Narodzenie, Pokłon Trzech Króli, Chrzest w Jordanie. Kosz i balustradę obiegają dwa napisy (w tłumaczeniu): "Do objawienia i do świadectwa! Jeśli nie będą mówić zgodnie z tym hasłem, to nie ma dla nich jutrzenki", "Mają Mojżesza i Proroków, niechże ich słuchają. Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, to nie uwierzą".  Nad korpusem ambony znajduje się bogato zdobiony baldachim zwieńczony figurą archanioła. Poniżej umieszczono pięć figur kobiecych będących najprawdopodobniej personifikacjami cnót chrześcijańskich. Spód baldachimu zdobi sześcioramienna gwiazda i napis (w tłumaczeniu): "Słowo Boga naszego trwa na wieki". Autorstwo ambony nie jest pewne. Przypisuje się je artystom z kręgu Clausa Midowa. W latach 2003 i 2004 ambona została poddana renowacji i pokryta polichromią[3].

- Ołtarz główny. Do połowy XIX w. w kościele znajdował się renesansowy ołtarz główny namalowany w 1580 r. przez nadwornego malarza książęcego Dawida Redtela. Aktualnie obrazy pochodzące z tego ołtarza przechowywane są w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Znajdujący się obecnie w kościele ołtarz główny pochodzi z okresu remontu kościoła w latach 1861-63 i ma formę neogotycką. W części centralnej ozdabia go obraz Stanisława Batowskiego ukazujący przedstawicieli polskich stanów (duchownego, szlachcica, chłopa i robotnika) składających hołd Matce Bożej Królowej Świata. Obraz ten pierwotnie stanowił wyposażenie kościoła w Kałuszu na Kresach Wschodnich, skąd wraz z repatriantami trafił po II wojnie światowej do Gryfina[3].
- Stalle. Po obu stronach prezbiterium kościoła zachowały się, pochodzące z XVI w. stalle. Wykonane zostały z drewna dębowego i ozdobione snycerką przedstawiającą brodate, męskie głowy[3].
- Organy kościelne zbudowane zostały przez szczecińską firmę Barnima Grüneberga w 1861 r. Posiadają 30 głosów, dwa manuały i pedał[3].

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gryfinie
 |nazwa miejscowa           =
 |zabytek                   = A-960 z dnia 15.05.1956 r.<ref name="zabytek">{{zabytek|zachodniopomorskie|data dostępu=23.02.2013}}</ref>
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]]
 |grafika                   = Gryfino kosciol NNMP zzewnatrz (2).jpg
 |opis grafiki              = widok ogólny
 |państwo                   = Polska
 |miejscowość               = [[Gryfino]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gryfinie|Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gryfinie]]
 |administratura typ        = Parafia
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Narodzenie Najświętszej Maryi Panny|Narodzenia Najświętszej Maryi Panny]]
 |dzień wspomnienia         = 8 września
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   = około [[1300]] (prezbiterium i transept)
 |data zakończenia budowy   = około [[1325]] (korpus nawowy i wieża)
 |data konsekracji          = [[1945]] (jako katolicki)
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       = [[luteranizm]] (do 1945)
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      = [[gotyk]]
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        = [[cegła]]
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               = 1
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            = 3
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 3
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Gryfino
 |współrzędne               = 53°15′11″N 14°29′16″E
 |commons                   = Category:Church of the Nativity of the Virgin Mary in Gryfino
 |www                       =
}}
'''Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gryfinie''' – [[kościół łaciński|rzymskokatolicki]] [[kościół parafialny]] w mieście [[Gryfino]], w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Należy do [[dekanat Gryfino|dekanatu Gryfino]] [[archidiecezja szczecińsko-kamieńska|archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej]]. Mieści się przy ulicy Kościelnej.

== Historia ==
Według szczecińskiego historyka sztuki Wojciecha Łopucha początek budowy świątyni miał miejsce w 1278 roku, w którym książę Barnim I przekazał patronat nad świątynią kościołowi Mariackiemu w Szczecinie. Dla piszącego w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku Zygmunta Świechowskiego data ta oznaczała zakończenie budowy całej świątyni. Wojciech Łopuch ufundowanie [[ołtarz]]a w 1300 roku wiąże z zakończeniem budowy części wschodniej świątyni, czyli [[prezbiterium]] i [[transept]]u. Partie te zostały wybudowane z ciosów kamiennych z dodatkiem cegły w detalach architektonicznych.

Drugi etap budowy zapewne został zakończony w 1325 roku, kiedy to książę Otton I ofiarował drugi ołtarz. Wybudowany miał wtedy zostać z cegły korpus bazylikowy, o trzech nawach i jednym przęśle oraz kamienna w dolnej części wieża zachodnia. O istnieniu w tamtym okresie układu bazylikowego (nawy boczne są obniżone w stosunku do nawy głównej) świadczą okna w górnej części elewacji nawy głównej, widoczne obecnie na strychu świątyni.

Trzeci etap budowy to epoka późnego gotyku, czyli XV stulecie. Zostały podwyższone wtedy nawy boczne do wysokości nawy głównej (dzięki temu powstał układ halowy) oraz zostały założone sklepienia gwiaździste (do tego czasu świątynia pokryta była drewnianym stropem).

W [[XVI wiek]]u świątynię przejęli protestanci. W czasach nowożytnych architektura świątyni zasadniczo nie uległa zmianie. Poważna restauracja miała miejsce w latach 1861 -63 pod kierunkiem architekta Buchterkircha, znanego z niezbyt udanych regotyzacji pomorskich świątyń. W 1938 roku został zmieniony średniowieczny stożek na wieży na kolidujący architekturą [[gotyk]]u hełm [[Architektura neobarokowa|neobarokowy]]. Od [[1945]] jest to ponownie świątynia katolicka<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.gryfino.pl/WrotaGryfina/chapter_65039.asp|tytuł=Kościół p.w. Narodzenia NMP, dawniej św. Mikołaja|opublikowany=Urząd Miejski w Gryfinie|data dostępu=2013-02-23}}</ref>.

== Wyposażenie ==
{{Galeria
|Nazwa=Ambona
|wielkość= 150
|pozycja=left
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (1).jpg|Widok ogólny
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (3e).jpg|Sceny (od prawej): "Wygnanie z Raju", "Grzech Pierworodny", "Ofiara Abrahama"
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (3d).jpg|Scena "Zwiastowanie"
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (3c).jpg|Scena "Boże Narodzenie"
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (3b).jpg|Scena "Pokłon Trzech Króli"
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (3a).jpg|Scena "Chrzest Chrystusa w Jordanie"
|Plik:Gryfino kosciol NNMP ambona (2).jpg|Baldachim
}}
* '''Ambona''' – najcenniejszy element wyposażenia kościoła. Wykonana została z wapienia w 1605 r. w stylu renesansowym<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Marian Anklewicz |tytuł = Gryfino miejski szlak historyczny |data = 2008 |isbn = 978-83-924384-9-6 |wydawca = Gmina Gryfino}}</ref>. Składa się z kamiennej bramki ozdobionej dwoma amorkami i rzeźbą Chrystusa - Dobrego Pasterza. Bramka posiada oryginalne, bogato zdobione techniką [[Intarsja|intarsji]] drewniane drzwiczki. Schody ambony posiadają kamienną balustradę ozdobioną płaskorzeźbionymi scenami ze [[Stary Testament|Starego Testamentu]]: Wygnanie z Raju, [[Grzech pierworodny|Grzech Pierworodny]], [[Akeda|Ofiara Abrahama]]. Na koszu ambony umieszczono cztery sceny z [[Nowy Testament|Nowego Testamentu]]: [[Zwiastowanie Pańskie|Zwiastowanie]], [[Boże Narodzenie]], [[Objawienie Pańskie|Pokłon Trzech Króli]], [[Chrzest Pański|Chrzest w Jordanie]]. Kosz i balustradę obiegają dwa napisy (w tłumaczeniu): "Do objawienia i do świadectwa! Jeśli nie będą mówić zgodnie z tym hasłem, to nie ma dla nich jutrzenki", "Mają Mojżesza i Proroków, niechże ich słuchają. Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, to nie uwierzą".  Nad korpusem ambony znajduje się bogato zdobiony baldachim zwieńczony figurą [[archanioł]]a. Poniżej umieszczono pięć figur kobiecych będących najprawdopodobniej personifikacjami cnót chrześcijańskich. Spód baldachimu zdobi sześcioramienna gwiazda i napis (w tłumaczeniu): "Słowo Boga naszego trwa na wieki". Autorstwo ambony nie jest pewne. Przypisuje się je artystom z kręgu Clausa Midowa. W latach 2003 i 2004 ambona została poddana renowacji i pokryta polichromią<ref name=":0" />.

{{Galeria
|Nazwa=Ołtarz główny
|wielkość= 150
|pozycja=left
|Plik:Gryfino kosciol NNMP oltarz (1).jpg|Ołtarz neogotycki - widok współczesny
|Plik:Gryfino kosciol NNMP oltarz (2).jpg|Obraz S. Batowskiego "Hołd stanów polskich"
|Plik:Altar St Nikolai Kirche Greifenhagen an der Oder Kaselowsky.jpg|Pierwotny wygląd ołtarza neogotyckiego
|Plik:Gryfino kosciol NNMP oltarz (3).jpg|Ołtarz renesansowy (obecnie w Muzeum Narodowym w Szczecinie)
}}
* '''Ołtarz główny'''. Do połowy XIX w. w kościele znajdował się renesansowy ołtarz główny namalowany w 1580 r. przez nadwornego malarza książęcego Dawida Redtela. Aktualnie obrazy pochodzące z tego ołtarza przechowywane są w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Znajdujący się obecnie w kościele ołtarz główny pochodzi z okresu remontu kościoła w latach 1861-63 i ma formę neogotycką. W części centralnej ozdabia go obraz [[Stanisław Batowski Kaczor|Stanisława Batowskiego]] ukazujący przedstawicieli polskich stanów (duchownego, szlachcica, chłopa i robotnika) składających hołd Matce Bożej Królowej Świata. Obraz ten pierwotnie stanowił wyposażenie kościoła w [[Kałusz]]u na Kresach Wschodnich, skąd wraz z repatriantami trafił po II wojnie światowej do Gryfina<ref name=":0" />.
* '''Stalle'''. Po obu stronach prezbiterium kościoła zachowały się, pochodzące z XVI w. [[stalle]]. Wykonane zostały z drewna dębowego i ozdobione snycerką przedstawiającą brodate, męskie głowy<ref name=":0" />.
* '''Organy kościelne''' zbudowane zostały przez szczecińską firmę [[Barnim Grüneberg|Barnima Grüneberga]] w 1861 r. Posiadają 30 głosów, dwa [[manuał]]y i [[pedał]]<ref name=":0" />.
[[Plik:Gryfino kosciol NNMP organy.jpg|thumb|left|150px|Organy]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Parafie dekanatu Gryfino}}

{{SORTUJ:Gryfino}}
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny]]
[[Kategoria:Kościoły w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej]]
[[Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie zachodniopomorskim]]
[[Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie gryfińskim]]
[[Kategoria:Architektura gotyku w województwie zachodniopomorskim]]
[[Kategoria:Architektura romańska w województwie zachodniopomorskim]]
[[Kategoria:Obiekty sakralne w Gryfinie]]
[[Kategoria:chrześcijaństwo w Gryfinie]]

Państwo: Polska

Miejscowość: Gryfino

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wezwanie: Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Wspomnienie liturgiczne: 8 września

Data rozpoczęcia budowy: około 1300 (prezbiterium i transept)

Data zakończenia budowy: około 1325 (korpus nawowy i wieża)

Data poświęcenia: 1945 (jako katolicki)

Poprzednie wyznanie: luteranizm (do 1945)

Styl: gotyk

Świątynia · • materiał bud.: · • cegła

Wieża kościelna · • liczba wież: · 1

Ołtarz · • liczba ołtarzy: · 3


text:
# Bohumil Němeček
Bohumil Němeček (ur. 2 stycznia 1938 w Taborze, zm. 2 maja 2010 w Uściu nad Łabą) – czechosłowacki bokser wagi lekkopółśredniej i półśredniej, złoty medalista letnich igrzysk olimpijskich w Rzymie w kategorii lekkopółśredniej. W 1963 roku na mistrzostwach Europy w Moskwie zdobył brązowy medal w kategorii półśredniej. Cztery lata później na mistrzostwach w Rzymie został mistrzem w tej kategorii.
Startował również na igrzyskach olimpijskich w Tokio (1964) i w Meksyku (1968), ale bez powodzenia.

title: Bohumil Němeček

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Bohumil Němeček
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = boks
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 2 stycznia 1938
 |miejsce urodzenia         = [[Tabor (Czechy)|Tabor]]
 |data śmierci              = 2 maja 2010
 |miejsce śmierci           = [[Uście nad Łabą]]
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 175 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|CSK}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Rzym|1960|boks|złoto|([[Boks na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1960 – waga lekkopółśrednia mężczyzn|waga lekkopółśrednia]])}}
{{Medalista infobox/nagłówek|ME|BS}}
{{Medalista infobox/ME|BS|Rzym|1967|złoto|waga półśrednia}}
{{Medalista infobox/ME|BS|Moskwa|1963|brąz|waga półśrednia}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Bohumil Němeček''' (ur. [[2 stycznia]] [[1938]] w [[Tabor (Czechy)|Taborze]], zm. [[2 maja]]<ref>[http://ustecky.denik.cz/zpravy_region/20100503_klm_zemrel_nemecek_boxer_olympijsky_vitez.html Ustecky Denik] {{lang|cs}}</ref> [[2010]] w [[Uście nad Łabą|Uściu nad Łabą]]) – [[Czechosłowacja|czechosłowacki]] bokser wagi lekkopółśredniej i półśredniej, złoty medalista [[Boks na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1960|letnich igrzysk olimpijskich]] w [[Rzym]]ie w kategorii lekkopółśredniej<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.olympedia.org/athletes/8267| tytuł = Bohumil Němeček Biographical information | opublikowany = olympedia.org | język = en | data dostępu = 2020-07-11}}</ref>. W [[1963]] roku na [[Mistrzostwa Europy w Boksie 1963|mistrzostwach Europy]] w [[Moskwa|Moskwie]] zdobył brązowy medal w kategorii półśredniej. Cztery lata później na [[Mistrzostwa Europy w Boksie 1967|mistrzostwach]] w [[Rzym]]ie został mistrzem w tej kategorii.

Startował również na [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1964|igrzyskach olimpijskich w Tokio (1964)]] i w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1968|Meksyku (1968)]], ale bez powodzenia.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://boxrec.com/media/index.php/Bohumil_N%C4%9Bme%C4%8Dek Biografia na boxrec.com]

{{Mistrzowie olimpijscy w boksie - waga lekkopółśrednia}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Němeček, Bohumil}}
[[Kategoria:Bokserzy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1960]]
[[Kategoria:Bokserzy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964]]
[[Kategoria:Bokserzy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1968]]
[[Kategoria:Czechosłowaccy bokserzy]]
[[Kategoria:Czechosłowaccy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1960]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1938]]
[[Kategoria:Zmarli w 2010]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Taborze (Czechy)]]

title: · Bohumil Němeček

Data i miejsce urodzenia: 2 stycznia 1938 · Tabor

Data i miejsce śmierci: 2 maja 2010 · Uście nad Łabą

title: Dorobek medalowy

złoto: Rzym 1960 · boks · (waga lekkopółśrednia)

brąz: Moskwa 1963 · waga półśrednia


text:
# Oliver Grau
Oliver Grau (ur. 24 października 1965) – niemiecki historyk sztuki i teoretyk mediów specjalizujący się w nauce o obrazie, nowoczesności oraz sztuce mediów, a także kulturze XIX wieku i sztuce włoskiego renesansu.

## Życiorys
Po studiach w Hamburgu, Sienie i Berlinie oraz po uzyskaniu w 1999 stopnia doktora, Grau wykładał na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie, był gościem wielu laboratoriów naukowych w Japonii i USA, zaś po habilitacji w 2003 roku, już ze stopniem naukowym profesora, wykładał na wielu uniwersytetach na świecie. Był doradcą licznych międzynarodowych specjalistycznych periodyków i stowarzyszeń. Grau był dyrektorem wielu konferencji, inicjatorem i jednocześnie dyrektorem Refresh! Pierwszej Międzynarodowej Historii Sztuki Mediów, Nauki i Technologii, która odbyła się w Banff, w Kanadzie, w 2005 roku (2007 Berlin, 2009 Melbourne).
W 2001 roku został wybrany członkiem Młodej Akademii Berlińsko-Brandenburskiej Akademii Nauk i Leopoldiny, w 2002 został wyróżniony nagrodą Instytut Goethego InterNations, w 2003 jego książka Sztuka Wirtualna została Książką Miesiąca Scientific American, w tym samym roku także otrzymał stypendium Niemiecko-Włoskiego Centrum Villa Vigoni, zaś w 2004, Nagrodę Mediów Uniwersytetu Humboldtów. Jest profesorem Nauki o Obrazie (Image Science) oraz dziekanem tegoż Wydziału na Uniwersytecie Dunajskim w Krems w Austrii. Główne pola jego badań to historia sztuki mediów, immersji i emocji, jak również historii, idei i kultury teleobecności oraz sztucznego życia.
Jego książka Sztuka wirtualna zaoferowała po raz pierwszy historyczne porównanie teorii obraz-widz immersji oraz systematycznej trylogii artysta-dzieło-widz w warunkach sztuki cyfrowej. Badania powiązane zostały z nowatorskim modelem ewolucyjnej historii iluzji medialnych, które wynikają, z jednej strony, z odpowiedniej zależności od nowych zmysłowych potencjałów sugestii oraz, z drugiej strony, zmiennej siły wyobcowania widza (kompetencja medialna).
Grau zainicjował powstanie nowych narzędzi naukowych humanistyki/cyfrowych nauk humanistycznych; kierował projektem „Sztuka immersyjna” Niemieckiej Wspólnoty Badawczej (DFG), którego zespół w 1998 roku rozpoczął opracowywanie pierwszego międzynarodowego archiwum sztuki cyfrowej ([www.virtualart.at]) pisanego na platformie open source na Uniwersytecie Dunajskim w Krems, na bazie którego powstał później cały szereg projektów pokrewnych. Począwszy od 2000 roku DVA (Database of Virtual Art) była pierwszym archiwum online, które regularnie transmitowało dokumenty wideo. Od 2005 roku Grau jest dyrektorem bazy danych Kolekcji Grafiki Goettweig, największej austriackiej prywatnej kolekcji grafiki, na którą składa się trzydzieści tysięcy dzieł, od Albrechta Dürera po Gustava Klimta.
Dla nauk obrazowych Grau opracował nowe międzynarodowe programy nauczania: studia magisterskie Historie Sztuki Mediów, eksperta akademickiego w dziedzinach Zarządzanie Zbiorami Cyfrowymi i Projektowanie Wystaw, Kompetencji Wizualnych oraz kurs magisterski Nauka o Obrazie. Ponadto, wraz z serią Telewykładów Dunajskich (Danube Telelectures) powstał nowy format platformy interaktywnej dla wykładów i dyskusji emitowanych na cały świat.

## Pisma (monografie)
- Die Sehnsucht, im Bild zu sein. Zur Kunstgeschichte der virtuellen Realität. Dissertation. Humboldt-Universität, Berlin 1999.
- Virtual Art. From Illusion to Immersion. MIT-Press, Cambridge 2003 (Chinesisch 2006, Serbisch 2008, Portugiesisch 2009).
- Bildwerdung. Habilitationsschrift. Kunstuniversität, Linz 2004.
- Эмоции и иммерсия: ключевые элементы визуальных исследований / Пер. с нем. А. М. Гайсина, EDIOS Publishing House, St. Petersburg 2013.

## Pisma (wydania w wyborze)
- Imagery of the 21st Century, Cambridge: MIT-Press 2011.
- MediaArtHistories, Cambridge: MIT Press 2007 (Übersetzungen in Brasilien und Mazedonien).
- Mediale Emotionen. Zur Lenkung von Gefühlen durch Bild und Sound (gemeinsam mit Andreas Keil): Frankfurt/Main: Fischer 2005.

## Opublikowane bazy danych
- Digitale Kunst (Archive of Digital Art), ehemals Database of Virtual Art seit 2000 www.digitalartarchive.at
- MedienKunstGeschichte, seit 2005 www.MediaArtHistories.org
- Graphische Sammlung Göttweig online, seit 2007 www.gssg.at

## Publikacje (wybór)
- Druckgrafik bis Medienkunst: Neue Analyseinstrumente für die historisch vergleichende Bildforschung. in: Rundbrief Fotografie, Vol. 21 (2014), No. 1/2 [N.F. 81/82], S. 108–116.
- Our Digital Culture Threatened by Loss, in: The World Financial Review, 2014, pp. 40-42.
- New Perspectives for the (Digital) Humanities, in: The Challenge of the Object, Congress Proceedings of the 33rd Congress of the International Committee of the History of Art. T. 1-3. Ed. by G. Ulrich Großmann/Petra Krutisch, Nuremberg 2013, S. 990–994.
- Image Science & MediaArtHistories. New Infrastructures for 21th Century. in: Gunther Friesinger, Johannes Grenzfurthner, Thomas Ballhaus (Eds.): Mind and Matter. Comparative Approaches towards Complexity, Bielefeld: transcript 2011, S. 29–37.
- Imagery in the 21st Century. MIT-Press, Cambridge 2011. Con contributioni di James Elkins(inne języki), Eduardo Kac(inne języki), Peter Weibel(inne języki), Lev Manovich(inne języki), Olaf Breitbach, Martin Kemp, Sean Cubitt(inne języki), Christa Sommerer(inne języki), Marie Luise Angerer(inne języki), Wendy Chun.
- Media Art’s Challenge for our Societies. in: 2010 International Humanities Conference, Boundary Crossing Humanities and Symbiotic Society, Yonsei University, Seoul 2010, S. 163–193.
- Renewing knowledge structures for Media Art. in: EVA London 2010. Electronic Visualisation and the Arts, BCS London, Alan SEAL, Jonathan BOWEN and Kia NG (Eds.), S. 286–295.
- Living Habitats: Immersive Strategies. in: Christa Sommerer, Laurent Mignonneau (Hg.): Interactive Art Research, Springer, Vienna/New York 2009, S. 170–175.
- Media Art Needs Histories and Archives. in: Zhuangshi, Beijing 2008, No. 7, S. 50–61.
- The Recombinant Reality – Immersion and Interactive Image Spaces. in: Synthetic Times, Cambridge, M.A.: MIT Press 2008, S. 72–93 (German/Chinese).
- “Vorsicht! Es scheint, das er direkt auf die Dunkelheit zustürzt, in der Sie sitzen.” Immersions- und Emotionsforschung, Kernelemente der Bildwissenschaft. in: Klaus Herding/Antje Krause-Wahl (Eds.): Wie sich Gefühle Ausdruck verschaffen, Taunusstein: Verlag Dr. H. H. Driesen GmbH 2007, S. 263–288.
- Phantasmagorischer Bildzauber des 18. Jahrhunderts und sein Nachleben in der Medienkunst. in: Brigitte Felderer (Ed.): Rare Künste: Zur Kultur und Mediengeschichte der Zauberkunst, Vienna 2006, S. 461–480.
- Kunst als Inspiration medialer Evolution: Überwindungsvisionen der Kinoleinwand vom Stereopticon zur Telepräsenz. in: Thomas Hensel, Klaus Krüger, Tanja Michalsky (Eds.): Das bewegte Bild. Film und Kunst, Munich 2006, S. 419–448.
- MedienKunstGeschichte: Für eine transdisziplinäre Bildwissenschaft in: Matthias Bruhn and Karsten Borgmann (Eds.): Sichtbarkeit der Geschichte. Beiträge zu einer Historiografie der Bilder / ed. for H-Arthist and H-Soz-u-Kult. Berlin: Clio-online and Humboldt University of Berlin 2005.
- Der Digitale Bau: Aktuelle Tendenzen der Raumvisualisierung und ihre Vorläufer in: Thesis, Wissenschaftliche Zeitschrift der Bauhaus-Universität Weimar, 2004, Vol. 3, S. 112–121.
- For an Expanded Concept of Documentation: The Database of Virtual Art, ICHIM, École du Louvre, Cultural institutions and digital technology, acte publié avec le soutien de la Mission de la Recherche et de la Technologie du Ministère della Culture et de la Communication, Paris 2003, Proceedings, CD-Rom, pp. 2-15.
- Virtual Art: From Illusion to Immersion, Cambridge/Mass. MIT-Press 2003.
- Bilder von Kunst und Wissenschaft: Auf dem Weg zur Bildwissenschaft, in: Gegenworte: Zeitschrift für den Disput über Wissen, edited by BBAW, Berlin 2002, pp. 25-30.
- Kunst als Inspiration medialer Evolution. Intermediale Etappen des Virtuellen im 20. Jahrhundert, in: Christoph Tholen (Ed.): Intervalle 5, Schriftenreihe des Wissenschaftlichen Zentrums der Universität Kassel: Kassel University Press 2002, pp. 57-76.
- New Images from Life, in: Art Inquiry: Recherches sur les Arts, Ryszard Kluszinsky (Ed.), annual publication by Lodz Scientific Society, 2001, pp. 7-26.
- Zwischen Bildsuggestion und Distanzgewinn, in: Klaus Sachs-Hombach (Ed.): Vom Realismus der Bilder: Interdisziplinäre Forschungen zur Semantik bildlicher Darstellungsformen, Magdeburg 2001, pp. 213-227.
- Telepräsenz: Zu Genealogie und Epistemologie von Interaktion und Simulation, in: Peter Gendolla u.a. (Hg.): Formen interaktiver Medienkunst. Geschichte, Tendenzen, Utopien, Frankfurt/Main: Suhrkamp 2001, S. 39–63.
- The History of Telepresence: Automata, Illusion, and The Rejection of the Body in: Ken Goldberg (Ed.): The Robot in the Garden: Telerobotics and Telepistemology on the Internet, Cambridge/Mass.: MIT-Press 2000, pp. 226-246.
- Into the Belly of the Image: Historical Aspects of Virtual Reality, in: Leonardo: Journal of the International Society for the Arts, Sciences and Technology, Vol. 32, Issue 5, 1999, pp. 365-372.
- Hingabe an das Nichts: Der Cyberspace zwischen Utopie, Ökonomie und Kunst, in: Medien.Kunst.Passagen, No. 4, 1994, pp. 17-30.

title: Oliver Grau

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Oliver Grau
 |grafika                   = Oliver Grau.jpg
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = [[24 października]] [[1965]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor
 |jakich nauk               = humanistycznych
 |specjalność               = historia sztuki, sztuka włoskiego renesansu
 |almamater                 = [[Uniwersytet Hamburski]]
[[Uniwersytet w Sienie]]
[[Uniwersytet Humboldtów w Berlinie|Uniwersytet w Berlinie]]
 |doktorat data             = 1999
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          =
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = 2003
 |aktywność zawodowa        = Nauczyciel akademicki
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = [[Uniwersytet Humboldtów w Berlinie|Uniwersytet w Berlinie]]
 |okres zatr1               =
 |funkcja                   =
 |faksymile                 =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Oliver Grau
 |wikicytaty                =
}}
'''Oliver Grau''' (ur. [[24 października]] [[1965]]) – [[Niemcy|niemiecki]] historyk sztuki i teoretyk mediów specjalizujący się w nauce o obrazie, nowoczesności oraz sztuce [[Środki masowego przekazu|mediów]], a także kulturze XIX wieku i sztuce włoskiego [[renesans]]u.

== Życiorys ==
Po studiach w [[Hamburg]]u, [[Siena|Sienie]] i [[Berlin]]ie oraz po uzyskaniu w 1999 stopnia [[doktor]]a, Grau wykładał na [[Uniwersytet Humboldtów w Berlinie|Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie]], był gościem wielu laboratoriów naukowych w [[Japonia|Japonii]] i [[Stany Zjednoczone|USA]], zaś po [[habilitacja|habilitacji]] w 2003 roku, już ze stopniem naukowym profesora, wykładał na wielu uniwersytetach na świecie. Był doradcą licznych międzynarodowych specjalistycznych periodyków i stowarzyszeń. Grau był dyrektorem wielu konferencji, inicjatorem i jednocześnie dyrektorem Refresh! Pierwszej Międzynarodowej Historii Sztuki Mediów, Nauki i Technologii, która odbyła się w Banff, w [[Kanada|Kanadzie]], w 2005 roku (2007 Berlin, 2009 Melbourne).

W 2001 roku został wybrany członkiem Młodej Akademii Berlińsko-Brandenburskiej Akademii Nauk i Leopoldiny, w 2002 został wyróżniony nagrodą Instytut Goethego InterNations, w 2003 jego książka ''Sztuka Wirtualna'' została Książką Miesiąca Scientific American, w tym samym roku także otrzymał stypendium Niemiecko-Włoskiego Centrum Villa Vigoni, zaś w 2004, Nagrodę Mediów Uniwersytetu Humboldtów. Jest profesorem Nauki o Obrazie (''Image Science'') oraz dziekanem tegoż Wydziału na Uniwersytecie Dunajskim w Krems w [[Austria|Austrii]]. Główne pola jego badań to [[historia sztuki]] mediów, immersji i emocji, jak również historii, idei i kultury teleobecności oraz sztucznego życia.

Jego książka ''Sztuka wirtualna'' zaoferowała po raz pierwszy historyczne porównanie teorii obraz-widz immersji oraz systematycznej trylogii artysta-dzieło-widz w warunkach sztuki cyfrowej. Badania powiązane zostały z nowatorskim modelem ewolucyjnej historii iluzji medialnych, które wynikają, z jednej strony, z odpowiedniej zależności od nowych zmysłowych potencjałów sugestii oraz, z drugiej strony, zmiennej siły wyobcowania widza (kompetencja medialna).

Grau zainicjował powstanie nowych narzędzi naukowych humanistyki/cyfrowych nauk humanistycznych; kierował projektem „Sztuka immersyjna” [[Niemiecka Wspólnota Badawcza|Niemieckiej Wspólnoty Badawczej]] (DFG), którego zespół w 1998 roku rozpoczął opracowywanie pierwszego międzynarodowego archiwum sztuki cyfrowej ([www.virtualart.at]) pisanego na platformie [[Otwarte oprogramowanie|open source]] na Uniwersytecie Dunajskim w Krems, na bazie którego powstał później cały szereg projektów pokrewnych. Począwszy od 2000 roku DVA (Database of Virtual Art) była pierwszym archiwum online, które regularnie transmitowało dokumenty wideo. Od 2005 roku Grau jest dyrektorem bazy danych Kolekcji Grafiki Goettweig, największej austriackiej prywatnej kolekcji grafiki, na którą składa się trzydzieści tysięcy dzieł, od [[Albrecht Dürer|Albrechta Dürera]] po [[Gustav Klimt|Gustava Klimta]].

Dla nauk obrazowych Grau opracował nowe międzynarodowe programy nauczania: studia magisterskie Historie Sztuki Mediów, eksperta akademickiego w dziedzinach Zarządzanie Zbiorami Cyfrowymi i Projektowanie Wystaw, Kompetencji Wizualnych oraz kurs magisterski Nauka o Obrazie. Ponadto, wraz z serią Telewykładów Dunajskich (''Danube Telelectures'') powstał nowy format platformy interaktywnej dla wykładów i dyskusji emitowanych na cały świat.

== Pisma (monografie) ==
* ''Die Sehnsucht, im Bild zu sein. Zur Kunstgeschichte der virtuellen Realität''. Dissertation. Humboldt-Universität, Berlin 1999.
* ''Virtual Art. From Illusion to Immersion''. MIT-Press, Cambridge 2003 (Chinesisch 2006, Serbisch 2008, Portugiesisch 2009).
* ''Bildwerdung''. Habilitationsschrift. Kunstuniversität, Linz 2004.
* ''Эмоции и иммерсия: ключевые элементы визуальных исследований'' / Пер. с нем. А. М. Гайсина, EDIOS Publishing House, St. Petersburg 2013.

== Pisma (wydania w wyborze) ==
* ''Imagery of the 21st Century'', Cambridge: MIT-Press 2011.
* ''MediaArtHistories'', Cambridge: MIT Press 2007 (Übersetzungen in Brasilien und Mazedonien).
* ''Mediale Emotionen. Zur Lenkung von Gefühlen durch Bild und Sound'' (gemeinsam mit Andreas Keil): Frankfurt/Main: Fischer 2005.

== Opublikowane bazy danych ==
* ''Digitale Kunst'' (Archive of Digital Art), ehemals Database of Virtual Art seit 2000 www.digitalartarchive.at
* ''MedienKunstGeschichte'', seit 2005 www.MediaArtHistories.org
* ''Graphische Sammlung Göttweig online'', seit 2007 www.gssg.at

== Publikacje (wybór) ==
* ''Druckgrafik bis Medienkunst: Neue Analyseinstrumente für die historisch vergleichende Bildforschung.'' in: Rundbrief Fotografie, Vol. 21 (2014), No. 1/2 [N.F. 81/82], S. 108–116.
* ''Our Digital Culture Threatened by Loss'', in: The World Financial Review, 2014, pp. 40-42.
* ''New Perspectives for the (Digital) Humanities'', in: The Challenge of the Object, Congress Proceedings of the 33rd Congress of the International Committee of the History of Art. T. 1-3. Ed. by G. Ulrich Großmann/Petra Krutisch, Nuremberg 2013, S. 990–994.
* ''Image Science & MediaArtHistories. New Infrastructures for 21th Century.'' in: Gunther Friesinger, Johannes Grenzfurthner, Thomas Ballhaus (Eds.): Mind and Matter. Comparative Approaches towards Complexity, Bielefeld: transcript 2011, S. 29–37.
* ''Imagery in the 21st Century''. MIT-Press, Cambridge 2011. Con contributioni di {{link-interwiki |James Elkins |Q=Q10305071}}, {{link-interwiki |Eduardo Kac |Q=Q331376}}, {{link-interwiki |Peter Weibel (Künstler) |tekst=Peter Weibel |Q=Q313991}}, {{link-interwiki |Lev Manovich |Q=Q716367}}, [[Olaf Breitbach]], [[Martin Kemp]], {{link-interwiki |Sean Cubitt |Q=Q62559694}}, {{link-interwiki |Christa Sommerer |Q=Q54564966}}, {{link-interwiki |Marie Luise Angerer |Q=Q1793312}}, [[Wendy Chun]].
* ''Media Art’s Challenge for our Societies.'' in: 2010 International Humanities Conference, Boundary Crossing Humanities and Symbiotic Society, Yonsei University, Seoul 2010, S. 163–193.
* ''Renewing knowledge structures for Media Art.'' in: EVA London 2010. Electronic Visualisation and the Arts, BCS London, Alan SEAL, Jonathan BOWEN and Kia NG (Eds.), S. 286–295.
* ''Living Habitats: Immersive Strategies.'' in: Christa Sommerer, Laurent Mignonneau (Hg.): Interactive Art Research, Springer, Vienna/New York 2009, S. 170–175.
* ''Media Art Needs Histories and Archives.'' in: Zhuangshi, Beijing 2008, No. 7, S. 50–61.
* ''The Recombinant Reality – Immersion and Interactive Image Spaces.'' in: Synthetic Times, Cambridge, M.A.: MIT Press 2008, S. 72–93 (German/Chinese).
* ''“Vorsicht! Es scheint, das er direkt auf die Dunkelheit zustürzt, in der Sie sitzen.” Immersions- und Emotionsforschung, Kernelemente der Bildwissenschaft.'' in: Klaus Herding/Antje Krause-Wahl (Eds.): Wie sich Gefühle Ausdruck verschaffen, Taunusstein: Verlag Dr. H. H. Driesen GmbH 2007, S. 263–288.
* ''Phantasmagorischer Bildzauber des 18. Jahrhunderts und sein Nachleben in der Medienkunst.'' in: Brigitte Felderer (Ed.): Rare Künste: Zur Kultur und Mediengeschichte der Zauberkunst, Vienna 2006, S. 461–480.
* ''Kunst als Inspiration medialer Evolution: Überwindungsvisionen der Kinoleinwand vom Stereopticon zur Telepräsenz.'' in: Thomas Hensel, Klaus Krüger, Tanja Michalsky (Eds.): Das bewegte Bild. Film und Kunst, Munich 2006, S. 419–448.
* ''MedienKunstGeschichte: Für eine transdisziplinäre Bildwissenschaft'' in: Matthias Bruhn and Karsten Borgmann (Eds.): Sichtbarkeit der Geschichte. Beiträge zu einer Historiografie der Bilder / ed. for H-Arthist and H-Soz-u-Kult. Berlin: Clio-online and Humboldt University of Berlin 2005.
* ''Der Digitale Bau: Aktuelle Tendenzen der Raumvisualisierung und ihre Vorläufer'' in: Thesis, Wissenschaftliche Zeitschrift der Bauhaus-Universität Weimar, 2004, Vol. 3, S. 112–121.
* ''For an Expanded Concept of Documentation: The Database of Virtual Art'', ICHIM, École du Louvre, Cultural institutions and digital technology, acte publié avec le soutien de la Mission de la Recherche et de la Technologie du Ministère della Culture et de la Communication, Paris 2003, Proceedings, CD-Rom, pp. 2-15.
* ''Virtual Art: From Illusion to Immersion'', Cambridge/Mass. MIT-Press 2003.
* ''Bilder von Kunst und Wissenschaft: Auf dem Weg zur Bildwissenschaft'', in: Gegenworte: Zeitschrift für den Disput über Wissen, edited by BBAW, Berlin 2002, pp. 25-30.
* ''Kunst als Inspiration medialer Evolution. Intermediale Etappen des Virtuellen im 20. Jahrhundert'', in: Christoph Tholen (Ed.): Intervalle 5, Schriftenreihe des Wissenschaftlichen Zentrums der Universität Kassel: Kassel University Press 2002, pp. 57-76.
* ''New Images from Life'', in: Art Inquiry: Recherches sur les Arts, Ryszard Kluszinsky (Ed.), annual publication by Lodz Scientific Society, 2001, pp. 7-26.
* ''Zwischen Bildsuggestion und Distanzgewinn'', in: Klaus Sachs-Hombach (Ed.): Vom Realismus der Bilder: Interdisziplinäre Forschungen zur Semantik bildlicher Darstellungsformen, Magdeburg 2001, pp. 213-227.
* ''Telepräsenz: Zu Genealogie und Epistemologie von Interaktion und Simulation'', in: Peter Gendolla u.a. (Hg.): ''Formen interaktiver Medienkunst. Geschichte, Tendenzen, Utopien'', Frankfurt/Main: Suhrkamp 2001, S. 39–63.
* ''The History of Telepresence: Automata, Illusion, and The Rejection of the Body'' in: Ken Goldberg (Ed.): The Robot in the Garden: Telerobotics and Telepistemology on the Internet, Cambridge/Mass.: MIT-Press 2000, pp. 226-246.
* ''Into the Belly of the Image: Historical Aspects of Virtual Reality'', in: Leonardo: Journal of the International Society for the Arts, Sciences and Technology, Vol. 32, Issue 5, 1999, pp. 365-372.
* ''Hingabe an das Nichts: Der Cyberspace zwischen Utopie, Ökonomie und Kunst'', in: Medien.Kunst.Passagen, No. 4, 1994, pp. 17-30.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Grau, Oliver}}
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Sienie]]
[[Kategoria:Niemieccy historycy]]
[[Kategoria:Teoretycy sztuki]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1965]]

title: Oliver Grau

Data urodzenia: 24 października 1965

Alma Mater: Uniwersytet Hamburski · Uniwersytet w Sienie · Uniwersytet w Berlinie

Uczelnia: Uniwersytet w Berlinie


text:
# Raj podatkowy
Raj podatkowy (też oaza podatkowa, ang. tax haven) – termin używany najczęściej w odniesieniu do państw lub ogólnie miejsc (jak np. poszczególnych stanów USA, które kształtują własną politykę fiskalną), w których przepisy podatkowe są wyjątkowo łagodne dla obcokrajowców i kapitału zagranicznego. Celem rajów podatkowych jest przyciągnięcie kapitału osób bądź firm poza miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Raje podatkowe są wykorzystywane przez przedsiębiorców do transferowania zysków i unikania płacenia podatków w krajach macierzystych. Szacuje się, że w rajach podatkowych ukryte są nawet 32 biliony dolarów. Najbardziej znane raje podatkowe to Andora, Bahamy, wyspa Jersey, Kajmany.

## Cele
Raje podatkowe często wykorzystywane są jako element obniżenia kosztów produkcji przez tworzenie fikcyjnych kosztów działalności. Polega to na utworzeniu spółki z siedzibą w takim państwie i wykorzystanie jej do transferowania zysków. Najpopularniejszą metodą jest sprzedaż licencji na znaki graficzne lub praw autorskich do nazw za ogromne sumy, będące znaczną częścią osiąganych zysków. Uwzględnieniu takiego kosztu w rachunku wyników przedsiębiorstwa zmniejsza podstawę opodatkowania, a tym samym przedsiębiorstwo płaci mniejszy podatek dochodowy. Innym sposobem minimalizacji płaconego podatku w kraju macierzystym jest transfer produktów (półproduktów, towarów etc.) po cenie wytworzenia (podmiot sprzedaje swoje produkty spółce-córce, zarejestrowanej w raju podatkowym, po cenie wytworzenia – w ten sposób nie osiąga on zysku na sprzedaży), zaś spółka zarejestrowana w raju podatkowym sprzedaje te produkty z marżą – w ten sposób powstaje zysk (różnica między ceną sprzedaży a ceną zakupu), od którego płaci się niski podatek.

## Raj podatkowy a cena transferowa
Zagadnienie rajów podatkowych związane jest z pojęciem cen transferowych, które polega na tym, iż podmioty powiązane kapitałowo tak kształtują ceny towarów lub usług (także dóbr niematerialnych, np. licencji) we wzajemnych transakcjach, aby wykazać dochody do opodatkowania w państwach o korzystnych systemach podatkowych, np. w rajach podatkowych.

## Raje podatkowe
Treść tej sekcji należy opracować w taki sposób, aby nie uwypuklała nadmiernie polskiej specyfiki / aby nie zawężała się tylko do polskich warunków
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
 Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon [[Szablon:Dopracować|]] z tej sekcji.
Lista krajów i terytoriów pozostających poza kontrolą polskich organów podatkowych (w nawiasie data wdrożenia porozumienia o wymianie informacji podatkowej):

- Andora (wrzesień 2018)
- Anguilla (wrzesień 2017)
- Antigua i Barbuda (wrzesień 2018)
- Sint-Maarten (wrzesień 2018)
- Curaçao (wrzesień 2017)
- Bahamy (na liście ministerstwa mimo wdrożonego porozumienia)[8]
- Bahrajn
- Barbados (wrzesień 2017)
- Brytyjskie Wyspy Dziewicze (wrzesień 2017)
- Wyspy Cooka (wrzesień 2018)
- Dominika (podpisane porozumienie oczekuje wdrożenia)[9]
- Grenada (wrzesień 2018)
- Sark
- Hongkong
- Liberia
- Liechtenstein (wrzesień 2017)
- Makau
- Malediwy
- Wyspy Marshalla (wrzesień 2018)
- Mauritius (wrzesień 2017)
- Monako (wrzesień 2018)
- Nauru (na liście ministerstwa mimo bankructwa)
- Niue (wrzesień 2017)
- Panama
- Samoa (wrzesień 2018)
- Seszele (wrzesień 2017)
- Saint Kitts i Nevis (wrzesień 2018)
- Saint Lucia (wrzesień 2018)
- Saint Vincent i Grenadyny (wrzesień 2018)
- Tonga
- Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
- Vanuatu

title: Raj podatkowy

wikitext:
'''Raj podatkowy''' (też '''oaza podatkowa''', {{ang.|tax haven}}) – termin używany najczęściej w odniesieniu do [[Państwo|państw]] lub ogólnie miejsc<ref>{{Cytuj |autor = Nicholas Shaxson |tytuł = Treasure islands: uncovering the damage of offshore banking and tax havens |data = 2011-01-01 |data dostępu = 2016-11-23 |isbn = 9780230105010 |miejsce = New York City |wydawca = Palgrave Macmillan |url = http://www.worldcat.org/title/treasure-islands-uncovering-the-damage-of-offshore-banking-and-tax-havens/oclc/651913884 |język = en}}</ref> (jak np. poszczególnych stanów USA, które kształtują własną [[Polityka fiskalna|politykę fiskalną]]), w których przepisy podatkowe są wyjątkowo łagodne dla obcokrajowców i kapitału zagranicznego. Celem rajów podatkowych jest przyciągnięcie kapitału osób bądź firm poza miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Raje podatkowe są wykorzystywane przez przedsiębiorców do transferowania zysków i [[Optymalizacja podatkowa|unikania płacenia podatków]] w krajach macierzystych<ref>''Leksykon polityki gospodarczej.'' pod red. Urszuli Kaliny-Prasznic, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2005.</ref>. Szacuje się, że w rajach podatkowych ukryte są nawet 32 biliony dolarów<ref>{{Cytuj |tytuł = Nawet 32 biliony dolarów ukryte w rajach podatkowych |data dostępu = 2016-11-23 |url = http://www.forbes.pl/ponad-100-tys-osob-ukrywa-majatek-w-rajach-podatkowych,artykuly,146314,1,1.html}}</ref>. Najbardziej znane raje podatkowe to [[Andora]], [[Bahamy]], wyspa [[Jersey]], [[Kajmany (wyspy)|Kajmany]]<ref>{{encyklopedia PWN|id=3965761|tytuł=raj podatkowy|data dostępu=2023-03-27}}</ref>.

== Cele ==
Raje podatkowe często wykorzystywane są jako element obniżenia [[Koszty produkcji|kosztów produkcji]] przez tworzenie fikcyjnych kosztów działalności. Polega to na utworzeniu [[spółka|spółki]] z siedzibą w takim państwie i wykorzystanie jej do transferowania zysków. Najpopularniejszą metodą jest sprzedaż [[Licencja (prawo)|licencji]] na [[Logo|znaki graficzne]] lub [[Prawo autorskie|praw autorskich]] do nazw za ogromne sumy, będące znaczną częścią osiąganych [[zysk]]ów. Uwzględnieniu takiego [[Koszt (ekonomia)|kosztu]] w [[Rachunek zysków i strat|rachunku wyników przedsiębiorstwa]] zmniejsza [[Podstawa opodatkowania|podstawę opodatkowania]], a tym samym przedsiębiorstwo płaci mniejszy [[podatek dochodowy od osób prawnych|podatek dochodowy]]. Innym sposobem minimalizacji płaconego podatku w kraju macierzystym jest transfer produktów (półproduktów, towarów etc.) po cenie wytworzenia (podmiot sprzedaje swoje produkty spółce-córce, zarejestrowanej w raju podatkowym, po cenie wytworzenia – w ten sposób nie osiąga on zysku na sprzedaży), zaś spółka zarejestrowana w raju podatkowym sprzedaje te produkty z marżą – w ten sposób powstaje zysk (różnica między ceną sprzedaży a ceną zakupu), od którego płaci się niski podatek.

== Raj podatkowy a cena transferowa ==
Zagadnienie rajów podatkowych związane jest z pojęciem [[Cena transferowa|cen transferowych]], które polega na tym, iż podmioty powiązane kapitałowo tak kształtują ceny towarów lub usług (także [[Dobro niematerialne|dóbr niematerialnych]], np. licencji) we wzajemnych transakcjach, aby wykazać dochody do opodatkowania w państwach o korzystnych systemach podatkowych, np. w rajach podatkowych.

== Raje podatkowe ==
{{dopracować|sekcja|polonocentryzm}}
Lista krajów i terytoriów pozostających poza kontrolą polskich organów podatkowych<ref>Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych ({{Dziennik Ustaw|2015|599}}); od 2019 do 2024 r. obowiązywało Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych ({{Dziennik Ustaw|2019|599}}), natomiast w 2025 r. weszło w zycie rozporządzenie Ministra Finansów z 18 grudnia 2024 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych ({{Dziennik Ustaw|2024|1929}}).</ref><ref>Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych ({{Dziennik Ustaw|2015|600}}); od 2019 do 2024 r. obowiązywało Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych ({{Dziennik Ustaw|2019|600}}), natomiast w 2025 r. weszło w zycie rozporządzenie Ministra Finansów z 18 grudnia 2024 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych ({{Dziennik Ustaw|2024|1928}}).</ref> (w nawiasie data wdrożenia porozumienia o wymianie informacji podatkowej)<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.oecd.org/tax/exchange-of-tax-information/mcaa-signatories.pdf |tytuł = Signatories of the Multilateral Competent Authority Agreement |data = 2015 |opublikowany = OECD}}</ref>:
{{Układ wielokolumnowy |szerokość=22em <!-- od 9 do 32 --> |liczba=2 |
* [[Andora]] (wrzesień 2018)
* [[Anguilla]] (wrzesień 2017)
* [[Antigua i Barbuda]] (wrzesień 2018)
* [[Sint Maarten (terytorium)|Sint-Maarten]] (wrzesień 2018)
* [[Curaçao]] (wrzesień 2017)
* [[Bahamy]] (na liście ministerstwa mimo wdrożonego porozumienia)<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.forbes.pl/bahamy-i-belize-nie-beda-juz-rajami-podatkowymi,artykuly,167656,1,1.html |tytuł = Bahamy i Belize nie będą już rajami podatkowymi |data = 2013 |opublikowany = Forbes}}</ref>
* [[Bahrajn]]
* [[Barbados]] (wrzesień 2017)
* [[Brytyjskie Wyspy Dziewicze]] (wrzesień 2017)
* [[Wyspy Cooka]] (wrzesień 2018)
* [[Dominika]] (podpisane porozumienie oczekuje wdrożenia)<ref>{{cytuj stronę |url = http://www.biznes-firma.pl/znika-kolejny-raj-podatkowy/18460 |tytuł = Znika kolejny raj podatkowy |data = 2012 |opublikowany = Biznes-firma.pl}}</ref>
* [[Grenada]] (wrzesień 2018)
* [[Sark]]
* [[Hongkong]]
* [[Liberia]]
* [[Liechtenstein]] (wrzesień 2017)
* [[Makau]]
* [[Malediwy]]
* [[Wyspy Marshalla]] (wrzesień 2018)
* [[Mauritius]] (wrzesień 2017)
* [[Monako]] (wrzesień 2018)
* [[Nauru]] (na liście ministerstwa mimo bankructwa)
* [[Niue]] (wrzesień 2017)
* [[Panama]]
* [[Samoa]] (wrzesień 2018)
* [[Seszele]] (wrzesień 2017)
* [[Saint Kitts i Nevis]] (wrzesień 2018)
* [[Saint Lucia]] (wrzesień 2018)
* [[Saint Vincent i Grenadyny]] (wrzesień 2018)
* [[Tonga]]
* [[Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych]]
* [[Vanuatu]]
}}

== Zobacz też ==
{{Wikisłownik|raj podatkowy}}
* [[specjalna strefa ekonomiczna]]
* [[podatek Google]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Kulicki |imię = Jacek |nazwisko2 = Krawczyk |imię2 = Agnieszka |nazwisko3 = Sokół |imię3 = Piotr |tytuł = Leksykon podatkowy |data = 1998 |wydawca = PWE |miejsce = Warszawa |isbn = 83-208-1097-3 |strony = 276–277}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Międzynarodowe stosunki gospodarcze]]
[[Kategoria:Podatki]]


text:
# Cmentarz wojenny nr 235 – Słotowa
Cmentarz wojenny nr 235 w Słotowej – cmentarz z I wojny światowej, zaprojektowany przez Gustava Rossmanna znajdujący się we wsi Słotowa w powiecie dębickim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie.
Należy do V Okręgu Cmentarnego Pilzno.
Na cmentarzu pochowano 30 żołnierzy w 3 mogiłach zbiorowych i 10 grobach pojedynczych:
- 22 austro-węgierskich
- 8 rosyjskich

poległych w 1915.

title: Cmentarz wojenny nr 235 – Słotowa

wikitext:
{{Cmentarz infobox
 |nazwa                    = Cmentarz wojenny nr 235<br />Słotowa
 |nazwa oryginalna         =
 |zabytek                  =
 |zdjęcie                  = Słotowa, cmentarz wojenny nr 235 (HB1).jpg
 |opis zdjęcia             = Widok ogólny
 |nazwa pełna              =
 |poprzednie nazwy         =
 |państwo                  = POL
 |miejscowość              = [[Słotowa]]
 |adres                    =
 |typ cmentarza            = wojenny
 |wyznanie                 =
 |stan cmentarza           = nieczynny
 |powierzchnia cmentarza   = 129 m²
 |liczba pochówków         = 30
 |liczba grobów            = 10
 |liczba kwater            = 3
 |data otwarcia            = 1915
 |data ostatniego pochówku =
 |data likwidacji          =
 |zarządca                 =
 |architekt                = [[Gustav Rossmann]]
 |mapa cmentarza           =
 |kod mapy                 = Pilzno (gmina)
 |współrzędne              = 49°55′55,0″N 21°16′23,5″E
 |opis miejsca             = Słotowa, cmentarz wojenny nr 235
 |commons                  = Category:World War I Cemetery nr 235 in Słotowa
 |www                      =
}}
'''Cmentarz wojenny nr 235 w Słotowej''' – cmentarz z [[I wojna światowa|I wojny światowej]], zaprojektowany przez [[Gustav Rossmann|Gustava Rossmanna]] znajdujący się we wsi [[Słotowa]] w [[powiat dębicki|powiecie dębickim]]. Jeden z ponad 400 [[zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne|zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych]] zbudowanych przez [[Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie]].
Należy do V Okręgu Cmentarnego [[Pilzno (Polska)|Pilzno]].

Na cmentarzu pochowano 30 żołnierzy w 3 mogiłach zbiorowych i 10 grobach pojedynczych:
* 22 [[Armia Austro-Węgier|austro-węgierskich]]
* 8 [[Armia Imperium Rosyjskiego|rosyjskich]]
poległych w 1915{{r|Duda|Gorlice|Tablica}}.

== Przypisy ==
<references>
* <ref name="Duda">{{Cytuj książkę | autor = Oktawian Duda | tytuł = Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918 - Studia i materiały | wydawca = Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu | data = Warszawa 1995 | strony = 221}}</ref>
* <ref name="Gorlice">{{cytuj stronę | url = http://www.cmentarze.gorlice.net.pl/| tytuł=Cmentarze wojenne I wojny światowej, Okręg V Pilzno | opublikowany = Strona internetowa| data dostępu=2011-08-26}}</ref>
* <ref name="Tablica">{{Cytuj książkę | autor = Gmina Pilzno | tytuł = Tablica informacyjna przy cmentarzu | wydawca = | data = 2017 | strony =}}</ref>
</references>

{{Zachodniogalicyjskie cmentarze wojenne z I wojny światowej}}

{{SORTUJ:Słotowa}}
[[Kategoria:Zachodniogalicyjskie cmentarze z I wojny światowej]]
[[Kategoria:Cmentarze z I wojny światowej w województwie podkarpackim]]
[[Kategoria:Słotowa|Cmentarz wojenny nr 235 – Słotowa]]

title: Cmentarz wojenny nr 235 · Słotowa

Miejscowość: Słotowa

Typ cmentarza: wojenny

Stan cmentarza: nieczynny

Architekt: Gustav Rossmann


text:
# Język arczyński
Język arczyński (nazwa własna аршиштиб /aršištib/) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez Arczynów. Należy do zespołu samurskiego, podgrupy dagestańskiej w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Przez niektórych badaczy uważany jest za dialekt lezgińskiego.
Język ten używany jest przez maksymalnie ok. 1000 osób (2000) w osiedlu Arczin (Arczib) w południowym Dagestanie oraz sześciu niewielkich wioskach w okolicy. Nazwa języka wywodzi się od nazwy wsi, w której zamieszkują użytkownicy języka.
Język ten nie wykształcił piśmiennictwa. Jest używany wyłącznie w sytuacjach nieformalnych, w domu, wśród przyjaciół. W charakterze języka literackiego używany jest język awarski, jako największy język literacki Dagestanu. W edukacji i komunikacji ponadlokalnej używane są języki awarski i rosyjski. Arczyński jest zdecydowanie zagrożony wymarciem.
Znałazł się pod wpływem języków lakijskiego i awarskiego.
Studia nad językiem arczyńskim zapoczątkował niemiecki kaukazolog Adolf Dirr (1867–1930), publikując w 1908 r. w Tbilisi rozprawę pt. „Arczynskij jazyk”.

title: Język arczyński

wikitext:
{{Język infobox
 |nazwa oryginalna = Аршиштиб
 |obszar           = [[Rosja|Federacja Rosyjska]]
 |liczba mówiących = ok. 1 tys. (2010)<ref name=Ethnologue>{{Ethnologue | id = aqc | tytuł = Archi | wydanie = 22 | archiwum = http://web.archive.org/web/20190606063452/https://www.ethnologue.com/language/aqc | zarchiwizowano = 2019-06-06 }}</ref>
 |system pisma     = brak piśmiennictwa
 |klasyfikacja     =
* [[Języki kaukaskie]]
* [[Języki północno-wschodniokaukaskie]]
* [[Języki dagestańskie]]
* [[Grupa samurska]]
* Język arczyński
 |język urzędowy   =
 |organ regulujący =
 |iso1             =
 |iso2             =
 |iso3             =
 |sil              = ARC
 |kod              =
 |dialekty         =
 |mapka            =
 |opis             =
 |wikisłownik      =
}}
'''Język arczyński''' (nazwa własna {{j|aqc|аршиштиб}} /aršištib/) – jeden z niewielkich [[języki kaukaskie|języków kaukaskich]], używany przez [[Arczynowie|Arczynów]]. Należy do zespołu samurskiego, podgrupy dagestańskiej w [[Języki północno-wschodniokaukaskie|grupie północno-wschodniej]] (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Przez niektórych badaczy uważany jest za dialekt [[język lezgiński|lezgińskiego]].

Język ten używany jest przez maksymalnie ok. 1000 osób (2000) w osiedlu Arczin (Arczib) w południowym [[Dagestan]]ie oraz sześciu niewielkich wioskach w okolicy. Nazwa języka wywodzi się od nazwy wsi, w której zamieszkują użytkownicy języka.

Język ten nie wykształcił piśmiennictwa<ref name=Ethnologue/>. Jest używany wyłącznie w sytuacjach nieformalnych, w domu, wśród przyjaciół. W charakterze języka literackiego używany jest [[język awarski]]<ref name=Ethnologue/>, jako największy język literacki Dagestanu. W edukacji i komunikacji ponadlokalnej używane są języki awarski i [[język rosyjski|rosyjski]]. Arczyński jest zdecydowanie zagrożony wymarciem{{odn|Salminen|2007|s=236}}.

Znałazł się pod wpływem języków [[Język lakijski|lakijskiego]] i awarskiego{{odn|Salminen|2007|s=236}}.

Studia nad językiem arczyńskim zapoczątkował niemiecki kaukazolog [[Adolf Dirr]] (1867–1930), publikując w 1908 r. w Tbilisi rozprawę pt. „Arczynskij jazyk”.

==Przypisy==
{{Przypisy}}

==Bibliografia==
* {{Cytuj | odn = tak | autor r = Tapani Salminen | rozdział = Europe and North Asia | redaktor = Christopher Moseley | tytuł = Encyclopedia of the World’s Endangered Languages | data = 2007 | isbn = 9780700711970 9780203645659 | miejsce = Abingdon–New York | wydawca = Routledge | s = 211–282 | doi = 10.4324/9780203645659 | oclc = 47983733 |język = en }}

== Linki zewnętrzne ==
{{wikisłownik|arczyński}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.tooyoo.l.u-tokyo.ac.jp/Russia/bibl/Archi.html | tytuł = Bibliografia prac dotyczących języka arczyńskiego | opublikowany = tooyoo.l.u-tokyo.ac.jp | archiwum = https://web.archive.org/web/20020109121519/http://www.tooyoo.l.u-tokyo.ac.jp/Russia/bibl/Archi.html | zarchiwizowano = 2002-01-09}}
* {{Ethnologue | id = aqc | tytuł = Archi |data dostępu=2023-09-24}}
* {{Cytuj stronę |tytuł = Archi |data dostępu = 2023-09-24 |opublikowany = Endangered Languages Project |url = https://www.endangeredlanguages.com/lang/721 |język = en}}

{{Języki kaukaskie}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Arczyński}}
[[Kategoria:Języki kaukaskie]]
[[Kategoria:Języki zagrożone w Azji]]
[[Kategoria:Języki Rosji]]

title: Аршиштиб

Obszar: Federacja Rosyjska

Pismo/alfabet: brak piśmiennictwa

title: Klasyfikacja genetyczna

Klasyfikacja genetyczna: - Języki kaukaskie - Języki północno-wschodniokaukaskie - Języki dagestańskie - Grupa samurska - Język arczyński

title: Status oficjalny

UNESCO: 3 zdecydowanie zagrożony↗

Ethnologue: 6b zagrożony↗

title: Kody języka

ISO 639-2: brak

ISO 639-3: aqc

IETF: aqc

Ethnologue: aqc

WALS: arc

SIL: ARC

title: W Wikipedii

W Wikipedii: Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.


text:
# Katastrofa lotu Air France 009
Katastrofa lotu Air France 009 – katastrofa lotnicza samolotu Lockheed L-749-79-46 Constellation należącego do linii Air France, do której doszło 28 października 1949 w na wyspie São Miguel (Azory) w Portugalii. W jej wyniku śmierć poniosło 48 osób (37 pasażerów i 11 członków załogi), wszystkie osoby na pokładzie samolotu.
Ówcześnie była to najtragiczniejsza katastrofa lotnicza w Portugalii oraz najtragiczniejsza z udziałem Lockheed Constellation.

## Wypadek
O godzinie 02:51 pilot zgłosił, że znajduje się na wysokości 3000 stóp (910 m) i ma lotnisko w zasięgu wzroku. Nie otrzymano żadnego kolejnego komunikatu, więc rozpoczęto poszukiwania.
Samolot rozbił się na grzbiecie góry między Pico da Vara i Pico Redondo na wyspie São Miguel, 97 km od lotniska.

## Ofiary
Wśród ofiar znaleźli się:
- francuski bokser, były mistrz świata w wadze średniej Marcel Cerdan.
- francuska skrzypaczka Ginette Neveu.
- francuski artysta Bernard Boutet de Monvel(inne języki).
- amerykański dyrektor ds. merchandisingu The Walt Disney Company Kay Kamen(inne języki).

## Dochodzenie
Śledztwo wykazało, że przyczyną wypadku był kontrolowany lot ku ziemi spowodowany nieodpowiednią nawigacją pilota w warunkach VFR, który wysyłał niedokładne raporty o położeniu i nie zidentyfikował lotniska.

title: Katastrofa lotu Air France 009

wikitext:
{{Wypadek lotniczy infobox
 |nazwa                = Katastrofa lotu Air France 009
 |grafika              = Lockheed L-749A F-BAZX AF RWY 10.06.55 edited-3.jpg
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |państwo              = Azory
 |miejsce              = [[São Miguel]]
 |data                 = 28 października 1949
 |godzina              = 02:51
 |rodzaj               = Kontrolowany lot ku ziemi, zderzenie z górą
 |przyczyna            = Błąd pilota
 |ofiary śmiertelne    = 48 osób
 |ofiary na ziemi      =
 |ranni                = 0 osób
 |1. typ               = [[Lockheed Constellation|Lockheed L-749-79-46 Constellation]]
 |1. nazwa             =
 |1. użytkownik        = [[Air France]]
 |1. numer             = F-BAZN
 |1. start             = {{flaga|Francja}} [[Paryż]]
 |1. cel lotu          = {{flaga|Portugalia}} [[Santa Maria (wyspa na Azorach)|Santa Maria]]
 |1. numer lotu        =
 |1. liczba pasażerów  = 37 osób
 |1. liczba załogi     = 11 osób
 |1. ofiary śmiertelne = 48 osób
 |1. ranni             = 0 osób
 |kod mapy             = PT-20
 |współrzędne          = 37°48′33″N 25°12′27″W
 |commons              =
 |wikinews             =
}}

'''Katastrofa lotu Air France 009''' – [[Wypadek lotniczy|katastrofa lotnicza]] samolotu [[Lockheed Constellation|Lockheed L-749-79-46 Constellation]] należącego do linii [[Air France|Air]] [[Air France|France]], do której doszło 28 października 1949 w na wyspie [[São Miguel]] ([[Azory]]) w [[Portugalia|Portugalii]]. W jej wyniku śmierć poniosło 48 osób (37 pasażerów i 11 członków załogi), wszystkie osoby na pokładzie samolotu<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Friday 28 October 1949, Lockheed L-749-79-46 Constellation crash |opublikowany = Aviation Safety Network |url = https://asn.flightsafety.org/asndb/336300 |język = en}}</ref>.

Ówcześnie była to najtragiczniejsza katastrofa lotnicza w Portugalii oraz najtragiczniejsza z udziałem Lockheed Constellation.

== Wypadek ==
O godzinie 02:51 pilot zgłosił, że znajduje się na wysokości 3000 stóp (910 m) i ma lotnisko w zasięgu wzroku. Nie otrzymano żadnego kolejnego komunikatu, więc rozpoczęto poszukiwania<ref name=":0" />.

Samolot rozbił się na grzbiecie góry między Pico da Vara i Pico Redondo na wyspie São Miguel, 97 km od lotniska<ref>{{Cytuj |autor = MINISTÈRE DES TRAVAUX PUBLICS, DES TRANSPORTS ET DU TOURISME |tytuł = RAPPORT DE LA COMMISSION D'ENQUÊTE INTERMINISTÉRIELLE SUR L'ACCIDENT SURVENU SUR L'APPAREIL LOCKHEED CONSTELLATION F-BAZN de la compagnie Air-France, le 28 octobre 1949, à Sao Miguel (Açores) |url = https://aviatechno.net/constellation/rapport_f-bazn.php |język = fr}}</ref>.

== Ofiary ==
[[Plik:PlaqueCommemorativeAFPicoDaVara.jpg|mały|Pomnik upamiętniający ofiary katastrofy]]
Wśród ofiar znaleźli się<ref name=":0" />:

* [[Francja|francuski]] bokser, były mistrz świata w wadze średniej [[Marcel Cerdan]].
* francuska skrzypaczka [[Ginette Neveu]].
* francuski artysta {{Link-interwiki|Bernard Boutet de Monvel|Q=Q2897585}}.
* [[Stany Zjednoczone|amerykański]] dyrektor ds. merchandisingu [[The Walt Disney Company]] {{Link-interwiki|Kay Kamen|Q=Q3194377}}.

== Dochodzenie ==
Śledztwo wykazało, że przyczyną wypadku był [[kontrolowany lot ku ziemi]] spowodowany nieodpowiednią nawigacją pilota w warunkach [[VFR]], który wysyłał niedokładne raporty o położeniu i nie zidentyfikował lotniska<ref name=":0" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Katastrofy lotnicze w Portugalii]]
[[Kategoria:Katastrofy lotnicze w 1949]]
[[Kategoria:Katastrofy lotnicze linii Air France]]
[[Kategoria:Katastrofy lotnicze z udziałem samolotu Lockheed Constellation]]
[[Kategoria:Katastrofy lotnicze z udziałem błędów pilotów]]
[[Kategoria:Kontrolowany lot ku ziemi (CFIT)]]

title: Katastrofa lotu Air France 009

Państwo: Portugalia

Region autonomiczny: Azory

Miejsce: São Miguel

Data: 28 października 1949

Przyczyna: Błąd pilota

Ofiary śmiertelne: 48 osób

Ranni: 0 osób

Typ: Lockheed L-749-79-46 Constellation

Użytkownik: Air France

Numer: F-BAZN

Start: Paryż

Cel lotu: Santa Maria

Liczba pasażerów: 37 osób

Liczba załogi: 11 osób


text:
# Parafia Trójcy Świętej w Windsorze
Parafia Trójcy Świętej w Windsorze (ang. Holy Trinity Parish) – parafia rzymskokatolicka położona w Windsorze, w prowincji Ontario w Kanadzie.
Jest ona parafią wieloetniczną w diecezji London, z mszą św. w j. polskim dla polskich imigrantów.
Ustanowiona w roku. Parafia została dedykowana Trójcy Świętej.

## Grupy parafialne
- Żywy Różaniec
- Eucharystyczny Ruchu Mlodych[1]

## Szkoły
- Szkoła j. polskiego Świętej Trójcy

## Zakony pomocnicze
- Urszulanki

## Nabożeństwa w j. polskim
- Sobota – 8:00; 17:00
- Niedziela – 10:30; 12:30; 17:00

title: Parafia Trójcy Świętej w Windsorze

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia Trójcy Świętej
 |nazwa miejscowa         = {{k|en|Holy Trinity Parish}}
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |państwo                 = CAN
 |siedziba                = [[Windsor (Ontario)|Windsor]], [[Ontario]]
 |adres                   = 1035 Ellis Street
 |data powołania          =
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = [[Diecezja]]
 |1. jednostka nazwa      = [[Diecezja London|London]]
 |2. jednostka typ        =
 |2. jednostka nazwa      =
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja = [[Kościół (budynek)|Kościół]]
 |obiekt sakralny         = '''Holy Trinity'''
 |filie                   =
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = Ks. Zbigniew Sawicki
 |wezwanie                = [[Trójca Święta|Trójcy Świętej]]
 |dzień wspomnienia       = pierwsza niedziela po [[Zesłanie Ducha Świętego|Zesłaniu Ducha Świętego]]
 |kod mapy                = CA-ON
 |współrzędne             = 42°18′24.7″N 83°0′51″W
 |opis miejsca            = [[Windsor (Ontario)|Windsor]]
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     = http://www.holytrinitywindsor.rcec.london.on.ca/
}}
'''Parafia Trójcy Świętej w Windsorze''' ([[język angielski|ang.]] ''Holy Trinity Parish'') – [[parafia]] [[Kościół łaciński|rzymskokatolicka]] położona w [[Windsor (Ontario)|Windsorze]], w prowincji [[Ontario]] w [[Kanada|Kanadzie]].

Jest ona parafią [[Grupa etniczna|wieloetniczną]] w [[Diecezja London|diecezji London]], z [[Msza|mszą św.]] w j. polskim dla polskich [[Migracja ludności|imigrantów]].

Ustanowiona w roku. Parafia została dedykowana [[Trójca Święta|Trójcy Świętej]].

== Grupy parafialne ==
* [[Żywy Różaniec]]
* Eucharystyczny Ruchu Mlodych<ref>[http://www.erm.pl/ Eucharystyczny Ruchu Mlodych]</ref>

== Szkoły ==
* Szkoła j. polskiego Świętej Trójcy

== Zakony pomocnicze ==
* [[Urszulanki]]

== Nabożeństwa w j. polskim ==
* Sobota – 8:00; 17:00
* Niedziela – 10:30; 12:30; 17:00

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.iss.rcec.london.on.ca/ Diecezja London] {{lang|en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.iss.rcec.london.on.ca/RCECSearch.php | tytuł = Holy Trinity – Informacja diecezjalna | opublikowany = iss.rcec.london.on.ca | archiwum = https://web.archive.org/web/20100222114424/http://www.iss.rcec.london.on.ca/RCECSearch.php | zarchiwizowano = 2010-02-22}} {{lang|en}}

{{DEFAULTSORT:Windsor, Trójcy Świętej}}
[[Kategoria:Polonijne parafie rzymskokatolickie w Kanadzie]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem Trójcy Świętej]]
[[Kategoria:Parafie rzymskokatolickie w Ontario]]
[[Kategoria:Parafie diecezji London]]
[[Kategoria:Parafie michalickie]]
[[Kategoria:Windsor (Ontario)]]

title: Parafia Trójcy ŚwiętejHoly Trinity Parish

Państwo: Kanada

Siedziba: Windsor, Ontario

Adres: 1035 Ellis Street

Kościół:
rzymskokatolicki
Holy Trinity

Diecezja: London

Proboszcz: Ks. Zbigniew Sawicki

Wezwanie: Trójcy Świętej

Wspomnienie liturgiczne: pierwsza niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego


text:
# Erin Mackey
Erin Ashley Mackey (ur. 19 czerwca 1986 w Fullerton, Kalifornia) – amerykańska aktorka i piosenkarka.

## Życiorys
Erin Mackey urodziła się 19 czerwca 1986 roku w Fullerton, w stanie Kalifornia.

## Kariera
Erin po raz pierwszy wystąpiła w filmie w 1998 roku w produkcji Disneya pt. Nie wierzcie bliźniaczkom.
W 2004 roku ukończyła Fullerton Union High School i postanowiła kontynuować swoją pasję do teatru i rozpoczęła studia na Carnegie Mellon University.
Po pierwszym roku studiów Erin wzięła udział w przesłuchaniu do musicalu Wicked i zaproponowano jej rolę w krajowej produkcji koncertowej. Po kilku miesiącach tournée zaproponowano jej rolę w chicagowskiej grupie jako członkini zespołu i dublerka roli Glindy. 24 października 2006 roku, po sześciu miesiącach, zastąpiła aktorkę Stacie Morgain Lewis w jej roli.
W 2008 roku Erin przeniosła się do produkcji musicalu Wicked w Los Angeles i zastąpiła aktorkę Megan Hilty, która grała Glindę do 18 maja 2008 roku.

## Filmografia

### Filmy
- 1998: Nie wierzcie bliźniaczkom jako dublerka Hallie/Annie[5]
- 1999: Zaproszenie do Mary-Kate i Ashley na imprezę jako Jenna
- 2000: Mad Song
- 2015: Praktykant jako Jane
- 2016: CoExisting jako Harriet

### Seriale
- 2002: Family Affair jako Patricia (odc. No Small Parts)
  - Wczoraj jak dziś jako Bonnie (odc. Halloween Kiss)
- 2003: Greetings from Tucson jako Erica (odc. Ball and Chain)
- 2010: Zaprzysiężeni jako Rachel (odc. Re-Do)
- 2012: Plotkara jako Asystent castingu (odc. Salon of the Dead)

## Teatr
- 2006–2010: Wicked jako Glinda
- 2010: Sondheim on Sondheim
- 2011: Fantastyczny rejs jako Hope Harcourt
- 2012: Chaplin jako Oona O'Neill
- 2014: Sweeney Todd jako Johanna Barker
- 2014–2015: Amazing Grace jako Mary Catlett
- 2016–2017: In Transit jako Ali
- 2017: Sunday in the Park with George jako Dot
  - Annie jako Grace Farrell
- 2019: Wicked jako Glinda

title: Erin Mackey

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Erin Mackey
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Erin Mackey 08242008.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Erin Ashley Mackey
 |data urodzenia            = [[19 czerwca]] [[1986]]
 |miejsce urodzenia         = [[Fullerton (Kalifornia)|Fullerton]], [[Kalifornia]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |lata aktywności           = 1998–teraz
 |zawód                     = [[aktor]]a, [[Piosenkarz|piosenkarka]]
 |współmałżonek             = Stanton Nash (2009–teraz)
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Erin Mackey
 |www                       =
}}
'''Erin Ashley Mackey''' (ur. [[19 czerwca]] [[1986]] w [[Fullerton (Kalifornia)|Fullerton]], [[Kalifornia]]) – [[Amerykanie|amerykańska]] aktorka i piosenkarka.

== Życiorys ==
Erin Mackey urodziła się [[19 czerwca]] [[1986]] roku w [[Fullerton (Kalifornia)|Fullerton]], w stanie [[Kalifornia]]<ref name="famous">{{Cytuj | tytuł = Erin Mackey | url = https://web.archive.org/web/20231103183800/https://www.famousbirthdays.com/people/erin-mackey.html | opublikowany = Famous Birthday | język = en | data dostępu = 2024-12-25 }}</ref>.

== Kariera ==
Erin po raz pierwszy wystąpiła w filmie w 1998 roku w produkcji [[The Walt Disney Company|Disneya]] pt. ''[[Nie wierzcie bliźniaczkom]]''<ref name="kariera">{{Cytuj | autor = Paul Hodgins | tytuł = Erin Mackey of O.C. having a ‘Wicked’ good time | url = https://web.archive.org/web/20241203161620/https://www.ocregister.com/2008/06/13/erin-mackey-of-oc-having-a-wicked-good-time-2/ | opublikowany = 2008-06-13 | język = en | data dostępu = 2024-12-25 }}</ref>.

W 2004 roku ukończyła Fullerton Union High School i postanowiła kontynuować swoją pasję do teatru i rozpoczęła studia na [[Carnegie Mellon University]]<ref name="kariera"/>.

Po pierwszym roku studiów Erin wzięła udział w przesłuchaniu do musicalu ''[[Wicked (musical)|Wicked]]''<ref name="kariera"/> i zaproponowano jej rolę w krajowej produkcji koncertowej. Po kilku miesiącach tournée zaproponowano jej rolę w chicagowskiej grupie jako członkini zespołu i dublerka roli Glindy<ref name="Broadway>{{Cytuj | tytuł = Erin Mackey is Chicago's New Glinda, October 24 | url = https://web.archive.org/web/20240214092134/https://www.broadwayworld.com/article/Erin-Mackey-is-Chicagos-New-Glinda-October-24-20061024 | opublikowany = Broadway World | data = 2006-10-24 | język = en | data dostępu = 2024-12-25 }}</ref>. 24 października 2006 roku, po sześciu miesiącach, zastąpiła aktorkę Stacie Morgain Lewis w jej roli<ref name="Broadway"/>.

W 2008 roku Erin przeniosła się do produkcji musicalu ''Wicked'' w [[Los Angeles]] i zastąpiła aktorkę [[Megan Hilty]], która grała Glindę do 18 maja 2008 roku<ref>{{Cytuj | autor = Julie Harmon | tytuł = Erin MacKey Takes Over as Glinda on Broadway | url = https://web.archive.org/web/20240720093508/https://www.wickedtour.net/erin-mackey-takes-over-as-glinda-on-broadway/ | opublikowany = wickedtour.net | data = 2009-08-10 | język = en | data dostępu = 2024-12-24 }}</ref>.

== Filmografia ==
=== Filmy ===
* [[1998 w filmie|1998]]: ''[[Nie wierzcie bliźniaczkom]]'' jako dublerka Hallie/Annie<ref>{{Cytuj | autor = Elizabeth Denton | tytuł = Lindsay Lohan's "Parent Trap" Body Double Has Been Revealed | url = https://web.archive.org/web/20240616180623/https://www.seventeen.com/celebrity/movies-tv/news/a32245/lindsay-lohans-parent-trap-body-double-has-been-revealed/ | opublikowany = Seventeen | data = 2015-07-09 | język = en | data dostępu = 2024-12-25 }}</ref>
* [[1999 w filmie|1999]]: ''[[Zaproszenie do Mary-Kate i Ashley na imprezę]]'' jako Jenna
* [[2000 w filmie|2000]]: ''Mad Song''
* [[2015 w filmie|2015]]: ''[[Praktykant]]'' jako Jane
* [[2016 w filmie|2016]]: CoExisting jako Harriet

=== Seriale ===
* [[2002 w filmie|2002]]: ''Family Affair'' jako Patricia (odc. ''No Small Parts'')
** ''[[Wczoraj jak dziś]]'' jako Bonnie (odc. ''Halloween Kiss'')
* [[2003 w filmie|2003]]: ''Greetings from Tucson'' jako Erica (odc. ''Ball and Chain'')
* [[2010 w filmie|2010]]: ''[[Zaprzysiężeni]]'' jako Rachel (odc. ''Re-Do'')
* [[2012 w filmie|2012]]: ''[[Plotkara (serial telewizyjny)|Plotkara]]'' jako Asystent castingu (odc. ''Salon of the Dead'')

== Teatr ==
* 2006–2010: ''[[Wicked (musical)|Wicked]]'' jako Glinda
* 2010: ''Sondheim on Sondheim''
* 2011: ''[[Fantastyczny rejs]]'' jako Hope Harcourt
* 2012: ''Chaplin'' jako Oona O'Neill
* 2014: ''[[Sweeney Todd (musical)|Sweeney Todd]]'' jako Johanna Barker
* 2014–2015: ''Amazing Grace'' jako Mary Catlett
* 2016–2017: ''In Transit'' jako Ali
* 2017: ''Sunday in the Park with George'' jako Dot
** ''Annie'' jako Grace Farrell
* 2019: ''Wicked'' jako Glinda

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Filmweb|osoba|290591|Erin Mackey}}
* {{IMDb|osoba|0533456|Erin Mackey}}
* {{IBDB|id = 484720 | imię = Erin Mackey}}
* [https://www.instagram.com/erinmackeynash/?hl=de Oficjalny profil aktorki] na [[Instagram]]ie

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Mackey, Erin}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1986]]
[[Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne]]
[[Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie wokalistki]]
[[Kategoria:Absolwenci Carnegie Mellon University]]

title: Erin Mackey

Imię i nazwisko: Erin Ashley Mackey

Data i miejsce urodzenia: 19 czerwca 1986 · Fullerton, Kalifornia

Zawód: aktora, piosenkarka

Współmałżonek: Stanton Nash (2009–teraz)


text:
# Marcin Brictius
Marcin Brictius (ur. 10 listopada 1665 w Reszlu, zm. 25 maja 1727 w Braniewie) – jezuita, pedagog, kaznodzieja, egzegeta Pisma Świętego, rektor kolegium jezuickiego w Braniewie.

## Życiorys
Urodził się w Reszlu na Warmii w rodzinie Andrzeja i Katarzyny. W 1679 rozpoczął naukę w Reszlu. 22 sierpnia 1686 wstąpił do zakonu jezuitów w Braniewie. W latach 1686–1688 odbył nowicjat w Wilnie. Śluby zakonne złożył 4 marca 1702. Najpierw przez 3 lata nauczał w Reszlu (1688–1691), następnie ukończył studia teologiczne w kolegium jezuitów w Braniewie (1691–1695). W latach 1697–1700 był misjonarzem i profesorem szkół w Królewcu, w latach 1700–1701 był misjonarzem dworskim w Poszawszu. Po jednym roku był profesorem retoryki w progimnazjum w Reszlu (1701–1702), teologii moralnej w Krożach (1702–1703) oraz misjonarzem w Świętej Lipce (1703–1704). W latach 1707–1713 był prefektem drukarni, bursy i biblioteki w Braniewie. W latach 1713–1717 pełnił funkcję superiora w Królewcu, 1717–1720 rektora w szkole w Reszlu. Powrócił do Braniewa, gdzie spędził resztę życia, jako prefekt drukarni (1720–1723) i rektor Kolegium Jezuitów, którą to funkcję sprawował aż do swojej śmierci dnia 25 maja 1727 roku. Tamże został pochowany. W ostatnich latach (od 1722) kierował budową kościoła pw. Świętego Krzyża wznoszonego na obrzeżach Braniewa.
Był wybitnym kaznodzieją i biblistą. Był autorem powszechnie wykorzystywanego w seminariach przez nauczycieli i studiujących dwutomowego dzieła liczącego 756 stron in folio, komentarza do Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu pt. Quaestiones exageticae in Sacram Scripturam Veteris et Novi Testamenti, wydanego w Braniewie w 1727 roku. Opierał się na tekście Wulgaty, uwzględniając jednak w swych objaśnieniach języki arabski i hebrajski. Praca ta świadczyła o dużej erudycji autora i oczytaniu zarówno w dziełach Ojców Kościoła, jak również w literaturze antycznej, arabskiej i hebrajskiej.
Wspólnie z biskupem Załuskim tłumaczył na język łaciński dukumenty z życia politycznego Rzeczypospolitej z lat 1667–1711. To dzieło wydane w trzech tomach w Braniewie pod tytułem Epistolae historico familiares stanowi współcześnie nieocenione źródło historyczne.
Jan Brictius (ur. 1654 w Reszlu), doktor teologii, pisarz ascetyczny i pedagog, był prawdopodobnie jego bliskim krewnym.

title: Marcin Brictius

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Marcin Brictius
 |imię i nazwisko org      = Martin Brictius
 |tytuł                    =
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     =
 |dewiza                   =
 |dewiza - j. polski       =
 |kraj działania           =
 |data urodzenia           = [[10 listopada]] [[1665]]
 |miejsce urodzenia        = [[Reszel]]
 |data śmierci             = [[25 maja]] [[1727]]
 |miejsce śmierci          = [[Braniewo]]
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = Rektor Kolegium Jezuitów w Braniewie
 |1. funkcja - okres       = 1723–1727
 |2. funkcja               =
 |2. funkcja - okres       =
 |wyznanie                 = [[katolicyzm]]
 |kościół                  = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja             = [[jezuici]]
 |data ślubów zakonnych    = 4 marca 1702
 |data diakonatu           =
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 1694
 |data nominacji           =
 |data sakry               =
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              =
 |commons                  = Category:Marcin Brictius
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
'''Marcin Brictius''' (ur. [[10 listopada]] [[1665]] w [[Reszel|Reszlu]]<ref group="uwaga" name=":0">Takie miejsce urodzenia podaje ''Polski Słownik Biograficzny'' oraz ''Encyklopedia wiedzy o jezuitach'', natomiast Tadeusz Oracki jako miejsce urodzenia wskazuje [[Mołdyty]] koło Reszla.</ref>, zm. [[25 maja]] [[1727]] w [[Braniewo|Braniewie]]) – [[Jezuici|jezuita]], pedagog, kaznodzieja, [[Egzegeza|egzegeta]] [[Biblia|Pisma Świętego]], rektor [[Kolegium jezuitów w Braniewie|kolegium jezuickiego w Braniewie]].

== Życiorys ==
[[Plik:Braniewo Gdańska 17 19 Liceum Hosianum.JPG|lewo|mały|[[Kolegium jezuitów w Braniewie]], którego profesorem i rektorem był o. Brictius]]
[[Plik:Marcin Brictius Quaestiones.png|mały|''Quaestiones...'' , Braniewo 1727]]
Urodził się w [[Reszel|Reszlu]]<ref name=":0" group="uwaga" /> na [[Warmia|Warmii]] w rodzinie Andrzeja i Katarzyny. W 1679 rozpoczął naukę w Reszlu. 22 sierpnia 1686 wstąpił do zakonu jezuitów w Braniewie. W latach 1686–1688 odbył nowicjat w [[Wilno|Wilnie]]. Śluby zakonne złożył 4 marca 1702. Najpierw przez 3 lata nauczał w Reszlu (1688–1691), następnie ukończył studia teologiczne w [[kolegium jezuitów w Braniewie]] (1691–1695). W latach 1697–1700 był misjonarzem i profesorem szkół w [[Królewiec|Królewcu]], w latach 1700–1701 był misjonarzem dworskim w [[Poszawsze|Poszawszu]]. Po jednym roku był profesorem retoryki w progimnazjum w Reszlu (1701–1702), teologii moralnej w [[Kroże|Krożach]] (1702–1703) oraz misjonarzem w [[Święta Lipka|Świętej Lipce]] (1703–1704). W latach 1707–1713 był prefektem [[Oficyna wydawnicza w Braniewie|drukarni]], bursy i biblioteki w Braniewie. W latach 1713–1717 pełnił funkcję superiora w Królewcu, 1717–1720 rektora w szkole w Reszlu. Powrócił do Braniewa, gdzie spędził resztę życia, jako prefekt drukarni (1720–1723) i rektor Kolegium Jezuitów, którą to funkcję sprawował aż do swojej śmierci dnia 25 maja 1727 roku. Tamże został pochowany<ref>Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach polskich 1564–1995, s. 67</ref>. W ostatnich latach (od 1722) kierował budową [[Kościół św. Krzyża w Braniewie|kościoła pw. Świętego Krzyża]] wznoszonego na obrzeżach Braniewa<ref>[[Stanisław Achremczyk]] [https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/48707 ''Warmia w czasach saskich'' [w:] Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym, s. 48]</ref>.

Był wybitnym kaznodzieją i biblistą. Był autorem powszechnie wykorzystywanego w seminariach przez nauczycieli i studiujących dwutomowego dzieła liczącego 756 stron ''in folio'', komentarza do Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu pt. ''Quaestiones exageticae in Sacram Scripturam Veteris et Novi Testamenti'', wydanego w Braniewie w 1727 roku. Opierał się na tekście Wulgaty, uwzględniając jednak w swych objaśnieniach języki arabski i hebrajski. Praca ta świadczyła o dużej erudycji autora i oczytaniu zarówno w dziełach Ojców Kościoła, jak również w literaturze antycznej, arabskiej i hebrajskiej<ref name=":0">[[Tadeusz Oracki]] ''Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku A-K'', wyd. Pojezierze, Olsztyn [[1984]], {{ISBN|83-7002-174-3}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Polona |data dostępu = 2025-06-10 |opublikowany = polona2.pl |url = https://polona2.pl/item/quaestiones-exegeticae-in-sacram-scriptvram-veteris-et-novi-testamenti-et-earum,MTEwNzgwMDky/}}</ref><ref>[https://academica.edu.pl/reading/readMeta?cid=75237698&uid=52125117 Polski słownik biograficzny. T. 2, Beyzym Jan - Brownsford Marja], autorzy hasła: ks. Czesław Falkowski, ks. Paweł Nowicki, 1936, s. 435–436</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Page:Dictionnaire de la Bible - F. Vigouroux - Tome I.djvu/1030 - Wikisource |data dostępu = 2025-06-10 |opublikowany = fr.wikisource.org |url = https://fr.wikisource.org/wiki/Page:Dictionnaire_de_la_Bible_-_F._Vigouroux_-_Tome_I.djvu/1030 |język = fr}}</ref>.

Wspólnie z [[Andrzej Stanisław Załuski|biskupem Załuskim]] tłumaczył na język łaciński dukumenty z życia politycznego Rzeczypospolitej z lat 1667–1711. To dzieło wydane w trzech tomach w Braniewie pod tytułem ''Epistolae historico familiare''s stanowi współcześnie nieocenione źródło historyczne<ref>Nauka i ludzie nauki w Polsce nowożytnej, [[Stanisław Achremczyk]] Braniewo i Królewiec – dwa ośrodki nauki na ziemiach pruskich w XVI-XVIII wieku, s. 286</ref><ref>[[Stanisław Achremczyk]] [https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/komunikaty-mazursko-warminskie/1992-numer-3-4/komunikaty_mazursko_warminskie-r1992-t-n3_4-s267-273.pdf ''Podróże biskupa warmińskiego Andrzeja Chryzostoma Załuskiego do Królewca'' Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 3–4, 267–273, 1992, s. 273]</ref>.

[[Jan Brictius]] (ur. 1654 w Reszlu), doktor teologii, pisarz ascetyczny i pedagog, był prawdopodobnie jego bliskim krewnym<ref name=":0" />.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Rektorzy Kolegium Jezuitów w Braniewie}}
{{Kontrola autorytatywna}}
{{SORTUJ:Brictius, Marcin}}
[[Kategoria:Polscy jezuici (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Kolegium Jezuitów w Braniewie]]
[[Kategoria:Rektorzy Kolegium Jezuitów w Braniewie]]
[[Kategoria:Wykładowcy Kolegium Jezuitów w Braniewie]]
[[Kategoria:Teolodzy katoliccy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1665]]
[[Kategoria:Zmarli w 1727]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Reszlu]]
[[Kategoria:Pochowani w Braniewie]]

title: Marcin BrictiusMartin Brictius

Data i miejsce urodzenia: 10 listopada 1665 · Reszel

Data i miejsce śmierci: 25 maja 1727 · Braniewo

Miejsce pochówku: Braniewo

Wyznanie: katolicyzm

Inkardynacja: jezuici

Śluby zakonne: 4 marca 1702