text:
# Order Chrystusa (Portugalia)
Order Wojskowy Chrystusa (port. Ordem Militar de Cristo) – założony jako zakon rycerski w 1318 w Portugalii przez króla Dionizego I po kasacie zakonu templariuszy w 1312, przekształcony w order królewski w 1789, a następnie w republikańskie odznaczenie państwowe od 1918.

## Historia zakonu i orderu
Powstał jako Zakon Rycerzy Chrystusa (łac. Militia Domini Nostri Jesu Christi). Na mocy bulli papieskiej z 1319 zakon przejął majątek templariuszy w Portugalii. Główną siedzibę miał początkowo w Castro Marim, a następnie w 1357 siedzibę przeniósł do dawnego głównego zamku portugalskich templariuszy w Tomarze – do tamtejszego Klasztoru Zakonu Chrystusa. Pierwszy mistrz zakonu wywodził się z zakonu Avis, ale szeregowymi członkami w pierwszym pokoleniu byli dawni templariusze. Zakon przyjął regułę Kalatrawy i duchowe przewodnictwo opactwa cysterskiego w Alcobaça. Strój zakonny był koloru białego.
Zakon odgrywał ważną rolę w Portugalii, jego majątek był wykorzystywany do finansowania wypraw zamorskich, a jego członkowie brali udział w wielkich odkryciach geograficznych oraz przyczynili się do budowy portugalskiego imperium kolonialnego. Do zakonu należeli m.in. książę Henryk Żeglarz oraz przyszły król Portugalii Jan II. Na początku XVI w. zakon miał 454 komandorii w Portugalii, Afryce i Indiach.
W 1492 papież Aleksander VI zwolnił Zakon Chrystusa ze ślubów religijnych, co potwierdził papież Juliusz II. W ten sposób zakon został włączony do korony portugalskiej i stał się „orderem”. Jedynie kapelani zakonni prowadzili życie klasztorne w Tomar aż do 1834.
W 1551 papież Juliusz III nadał dziedzicznie tytuł wielkiego mistrza królom Portugalii. Jednakże, choć Stolica Apostolska scedowała zarząd zakonu na królów Portugalii, to nadal była (i jest) Suwerenem zakonu i po dziś dzień jest to także najwyższy w hierarchii pontyfikalny zakon rycerski i order papieski: Militia Domini Nostri Jesu Christi (Najwyższy Order Chrystusa). W ten sposób powstały dwie niezależne od siebie obediencje Zakonu Chrystusa.
W 1789 królowa Maria I dokonała sekularyzacji zakonu i przekształcenia go w odznaczenie nadawane za zasługi pod nazwą Order Królewski Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa (port. Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo). Odtąd  nadawany był również jako część składowa najważniejszego portugalskiego odznaczenia – Wstęgi Trzech Orderów, a także Wstęgi Dwóch Orderów.
Po obaleniu monarchii w Portugalii wszystkie ordery o katolickim charakterze zostały zniesione 15 października 1910 (utrzymano jedynie Order Wojskowy Wieży i Miecza).
W 1918 republikański rząd dokonał przywrócenia orderu, który stał się odtąd wysokim odznaczeniem państwowym Republiki Portugalii.

## Klasy orderu
Początkowo podzielony na pięć, obecnie dzieli się na sześć klas:
- klasa I – Wielki Łańcuch (Grande-Colar), klasa wprowadzona w 2021, łańcuch orderowy oraz wszystkie insygnia II klasy[3],
- klasa II – Krzyż Wielki (Grã-Cruz), wielka wstęga wieszana z prawego ramienia do lewego boku i złota gwiazda orderowa na lewą pierś,
- klasa III – Wielki Oficer (Grande-Oficial), komandoria wieszana na szyi i złota gwiazda orderowa na lewą pierś,
- klasa IV – Komandor (Comendador), komandoria wieszana na szyi i srebrna gwiazda orderowa na lewą pierś,
- klasa V – Oficer (Oficial), wstążka wieszana na lewej piersi z rozetką umieszczoną na klamrze,
- klasa VI – Kawaler/Dama (Cavaleiro/Dama), wstążka wieszana na lewej piersi na klamrze bez rozetki[2].

## Odznaczeni
Znane osobistości odznaczone Krzyżem Wielkim
Monarchowie:

- Jerzy IV
- Edward VII
- Jerzy V
- Edward VIII
- Elżbieta II
- Albert I Koburg
- Baldwin I Koburg
- Leopold I Koburg
- Leopold II Koburg
- Leopold III Koburg
- Ferdynand II Koburg
- Ferdynand VII Burbon
- Filip VI Burbon
- Karol IV Burbon
- Franciszek II Habsburg
- Fryderyk VI
- Fryderyk VII
- Fryderyk VIII
- Gustaw V
- Haakon VII
- Fryderyk Wilhelm III
- Karol II Rumuński
- Wiktor Emanuel III
- Wilhelm I Orański
- Wilhelm I Hohenzollern
- Maria Teresa Luksemburska
- Szarlotta Luksemburska
- Paola Belgijska
- Aleksander I Romanow
- Aleksander I Karadziordziewić
- Aleksander I Obrenowić
- Milan I Obrenowić
- Napoleon Bonaparte
- Napoleon III Bonaparte
- Ludwik XVIII
- Faruk I
- Guangxu
- Chulalongkorn
- Bhumibol Adulyadej
- Hajle Syllasje I

Politycy:

- 1919 – Epitácio Pessoa (BTO)
- 1928 – Washington Luís (BTO)
- 1933 – Edvard Beneš
- 1934 – Valéry Giscard d’Estaing
- 1941 – Getúlio Vargas (BTO)
- 1954 – René Coty (BDO)
- 1955 – Marcos Pérez Jiménez (BDO)
- 1955 – João Café Filho (BTO)
- 1956 – Konrad Adenauer
- 1957 – Juscelino Kubitschek
- 1962 – Francisco Franco
- 1967 – Pieter Willem Botha
- 1975 – Jacques Chirac
- 1996 – José Manuel Durão Barroso
- 2005 – Jean-Claude Juncker
- 2006 – José Luis Rodríguez Zapatero

### Odznaczeni Polacy
- 1931 – Józef Beck (polityk)
- 1940 – Karol Dubicz-Penther (dyplomata)
- 1932 – Władysław Dziadosz (polityk)
- 1934 – Jan Fryling (dyplomata)
- 1931 – Władysław Günther-Schwarzburg (dyplomata)
- 1934 – Leon Kozłowski (polityk)
- 2010 – Konrad Krajewski (biskup)
- 1931 – Stanisław Oktawiusz Małachowski
- 1931 – Ignacy Matuszewski (polityk)
- 1931 – Michał Mościcki (dyplomata)
- 1931 – Jan Perłowski (dyplomata)
- 1931 – Leon Janta Połczyński (polityk)
- 1944 – Józef Alfred Potocki (dyplomata)
- 1931 – Aleksander Prystor (polityk)
- 1931 – Mieczysław Sokołowski (polityk)
- 1932 – Stanisław Sośnicki (dyplomata)
- 1931 – Jan Starzewski (dyplomata)
- 1933 – Jan Szembek (dyplomata) (dyplomata)
- 1935 – Marian Szumlakowski (dyplomata)
- 1931 – Alfred Wysocki (dyplomata)
- 1931 – August Zaleski (polityk)

title: Order Chrystusa (Portugalia)

wikitext:
{{Odznaczenie infobox
 |nazwa          = Order Wojskowy Chrystusa
''Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo''
 |awers          = Ordem cristo.jpg
 |awers opis     = insygniów III (wstęga i gwiazda)
i VI klasy (na wstążce)
 |awers 2        =
 |awers 2 opis   =
 |rewers         =
 |rewers opis    =
 |rewers 2       =
 |rewers 2 opis  =
 |baretka        = PRT Order of Christ - Grand Collar BAR.svg
 |baretka opis   = I klasy
 |baretka 2      = PRT Order of Christ - Grand Cross BAR.svg
 |baretka 2 opis = II klasy
 |baretka 3      = PRT Order of Christ - Grand Officer BAR.svg
 |baretka 3 opis = III klasy
 |baretka 4      = PRT Order of Christ - Commander BAR.svg
 |baretka 4 opis = IV klasy
 |baretka 5      = PRT Order of Christ - Officer BAR.svg
 |baretka 5 opis = V klasy
 |baretka 6      = PRT Order of Christ - Knight BAR.svg
 |baretka 6 opis = VI klasy
 |baretka 7      =
 |baretka 7 opis =
 |baretka 8      =
 |baretka 8 opis =
 |baretka 9      =
 |baretka 9 opis =
 |ustanowiono    = [[15 marca]] [[1319]] (order zakonu)
[[1918]] (order świecki)
 |wielkość       = 55 × 43 mm (I–III klasa)
38 × 28 mm (IV i V klasa)
70 mm (średnica gwiazdy)
 |kruszec        =
 |wydano         =
 |powyżej        = [[Krzyż Wojenny (Portugalia)|Krzyż Wojenny]]
 |poniżej        = [[Order Avis|Order Wojskowy Avis]]
 |commons        = Category:Order of Christ (Portugal)
}}
'''Order Wojskowy Chrystusa''' ([[Język portugalski|port.]] ''Ordem Militar de Cristo'') – założony jako [[zakon rycerski]] w 1318 w [[Portugalia|Portugalii]] przez króla [[Dionizy I|Dionizego I]] po kasacie [[Templariusze|zakonu templariuszy]] w 1312, przekształcony w [[order]] królewski w 1789, a następnie w republikańskie [[odznaczenie państwowe]] od 1918.

== Historia zakonu i orderu ==
[[Plik:Cross of the Military Order of Christ.svg|thumb|left|150px|Godło Zakonu Rycerzy Chrystusa]]
Powstał jako '''Zakon Rycerzy Chrystusa''' ([[łacina|łac.]] ''Militia Domini Nostri Jesu Christi''). Na mocy bulli papieskiej z 1319 zakon przejął majątek [[Templariusze|templariuszy]] w Portugalii. Główną siedzibę miał początkowo w [[Castro Marim]], a następnie w 1357 siedzibę przeniósł do dawnego głównego zamku portugalskich templariuszy w [[Tomar]]ze – do tamtejszego [[Klasztor Zakonu Chrystusa w Tomarze|Klasztoru Zakonu Chrystusa]]. Pierwszy mistrz zakonu wywodził się z [[Zakon Avis|zakonu Avis]], ale szeregowymi członkami w pierwszym pokoleniu byli dawni templariusze. Zakon przyjął regułę [[Order Kalatrawy|Kalatrawy]] i duchowe przewodnictwo opactwa [[Cystersi|cysterskiego]] w [[Alcobaça]]. Strój zakonny był koloru białego.

Zakon odgrywał ważną rolę w Portugalii, jego majątek był wykorzystywany do finansowania wypraw zamorskich, a jego członkowie brali udział w [[Wielkie odkrycia geograficzne|wielkich odkryciach geograficznych]] oraz przyczynili się do budowy portugalskiego imperium kolonialnego. Do zakonu należeli m.in. książę [[Henryk Żeglarz]] oraz przyszły król Portugalii [[Jan II Doskonały|Jan II]]. Na początku [[XVI wiek|XVI w.]] zakon miał 454 [[Komturia|komandorii]] w Portugalii, Afryce i Indiach.

W 1492 papież Aleksander VI zwolnił Zakon Chrystusa ze ślubów religijnych, co potwierdził papież [[Juliusz II]]. W ten sposób zakon został włączony do korony portugalskiej i stał się „orderem”. Jedynie kapelani zakonni prowadzili życie klasztorne w Tomar aż do 1834.

W 1551 papież [[Juliusz III]] nadał dziedzicznie tytuł wielkiego mistrza królom Portugalii. Jednakże, choć [[Stolica Apostolska]] scedowała zarząd zakonu na królów Portugalii, to nadal była (i jest) Suwerenem zakonu i po dziś dzień jest to także najwyższy w hierarchii pontyfikalny zakon rycerski i order papieski: ''Militia Domini Nostri Jesu Christi'' ([[Order Najwyższy Chrystusa|Najwyższy Order Chrystusa]]). W ten sposób powstały dwie niezależne od siebie obediencje Zakonu Chrystusa.

W 1789 królowa [[Maria I (królowa Portugalii)|Maria I]] dokonała sekularyzacji zakonu i przekształcenia go w [[odznaczenie]] nadawane za zasługi pod nazwą '''Order Królewski Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa''' ([[Język portugalski|port.]] ''Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo''). Odtąd  nadawany był również jako część składowa najważniejszego portugalskiego odznaczenia – [[Wstęga Trzech Orderów|Wstęgi Trzech Orderów]], a także [[Wstęga Dwóch Orderów|Wstęgi Dwóch Orderów]].

Po obaleniu monarchii w Portugalii wszystkie [[order]]y o katolickim charakterze zostały zniesione 15 października 1910 (utrzymano jedynie [[Order Wieży i Miecza|Order Wojskowy Wieży i Miecza]]).

W 1918 republikański rząd dokonał przywrócenia orderu, który stał się odtąd wysokim [[Odznaczenie państwowe|odznaczeniem państwowym]] Republiki Portugalii.

== Klasy orderu ==
Początkowo podzielony na pięć<ref name =ko>Wiesław Bończa-Tomaszewski: ''[http://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=85516 Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak]'', Warszawa 1939, s. 495</ref>, obecnie dzieli się na sześć klas{{r|ins}}:
* klasa I – '''Wielki Łańcuch''' (''Grande-Colar''), klasa wprowadzona w 2021, [[łańcuch orderowy]] oraz wszystkie insygnia II klasy<ref>[https://dre.pt/web/guest/home/-/dre/165950845/details/maximized Decreto-Lei n.º 55/2021 de 29 de junho" (Diário da República)]</ref>,
* klasa II – '''Krzyż Wielki''' (''Grã-Cruz''), wielka [[Wstęga orderowa|wstęga]] wieszana z prawego ramienia do lewego boku i złota gwiazda orderowa na lewą pierś,
* klasa III – '''Wielki Oficer''' (''Grande-Oficial''), [[Komandoria (odznaczenie)|komandoria]] wieszana na szyi i złota gwiazda orderowa na lewą pierś,
* klasa IV – '''Komandor''' (''Comendador''), komandoria wieszana na szyi i srebrna [[gwiazda orderowa]] na lewą pierś,
* klasa V – '''Oficer''' (''Oficial''), wstążka wieszana na lewej piersi z [[Rozetka|rozetką]] umieszczoną na klamrze,
* klasa VI – '''Kawaler'''/'''Dama''' (''Cavaleiro''/''Dama''), wstążka wieszana na lewej piersi na [[Okucie (falerystyka)|klamrze]] bez rozetki<ref name="ins">{{Cytuj stronę | url = https://www.ordens.presidencia.pt/?idc=121 | tytuł = Graus e Insígnias da Ordem Militar de Cristo | opublikowany = presidencia.pt | język = pt | data dostępu = 2015-08-31}}</ref>.

== Odznaczeni ==
{{Kategoria główna|Odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia)}}
; Znane osobistości odznaczone Krzyżem Wielkim
Monarchowie:
{{układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* [[Jerzy IV Hanowerski|Jerzy IV]]
* [[Edward VII]]
* [[Jerzy V]]
* [[Edward VIII Windsor|Edward VIII]]
* [[Elżbieta II]]
* [[Albert I Koburg]]
* [[Baldwin I Koburg]]
* [[Leopold I Koburg]]
* [[Leopold II Koburg]]
* [[Leopold III Koburg]]
* [[Ferdynand II Koburg]]
* [[Ferdynand VII|Ferdynand VII Burbon]]
* [[Filip VI Hiszpański|Filip VI Burbon]]
* [[Karol IV Hiszpański|Karol IV Burbon]]
* [[Franciszek II Habsburg]]
* [[Fryderyk VI Oldenburg|Fryderyk VI]]
* [[Fryderyk VII]]
* [[Fryderyk VIII]]
* [[Gustaw V]]
* [[Haakon VII]]
* [[Fryderyk Wilhelm III Pruski|Fryderyk Wilhelm III]]
* [[Karol II Rumuński]]
* [[Wiktor Emanuel III]]
* [[Wilhelm I (król Niderlandów)|Wilhelm I Orański]]
* [[Wilhelm I Hohenzollern]]
* [[Maria Teresa (wielka księżna Luksemburga)|Maria Teresa Luksemburska]]
* [[Szarlotta (wielka księżna Luksemburga)|Szarlotta Luksemburska]]
* [[Paola (królowa Belgii)|Paola Belgijska]]
* [[Aleksander I Romanow]]
* [[Aleksander I Karadziordziewić]]
* [[Aleksander I Obrenowić]]
* [[Milan I Obrenowić]]
* [[Napoleon Bonaparte]]
* [[Napoleon III Bonaparte]]
* [[Ludwik XVIII]]
* [[Faruk I]]
* [[Guangxu]]
* [[Chulalongkorn]]
* [[Bhumibol Adulyadej]]
* [[Hajle Syllasje I]]
}}
Politycy:
{{układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* 1919 – [[Epitácio Lindolfo da Silva Pessoa|Epitácio Pessoa]] ([[Wstęga Trzech Orderów|BTO]])
* 1928 – [[Washington Luís]] (BTO)
* 1933 – [[Edvard Beneš]]
* 1934 – [[Valéry Giscard d’Estaing]]
* 1941 – [[Getúlio Vargas]] (BTO)
* 1954 – [[René Coty]] ([[Wstęga Dwóch Orderów|BDO]])
* 1955 – [[Marcos Pérez Jiménez]] (BDO)
* 1955 – [[João Café Filho]] (BTO)
* 1956 – [[Konrad Adenauer]]
* 1957 – [[Juscelino Kubitschek]]
* 1962 – [[Francisco Franco]]
* 1967 – [[Pieter Willem Botha]]
* 1975 – [[Jacques Chirac]]
* 1996 – [[José Manuel Barroso|José Manuel Durão Barroso]]
* 2005 – [[Jean-Claude Juncker]]
* 2006 – [[José Luis Rodríguez Zapatero]]
}}

=== Odznaczeni Polacy ===
{{Kategoria główna|Polacy odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia)}}
{{układ wielokolumnowy|szerokość=300px|
* 1931 – [[Józef Beck]] (polityk)
* 1940 – [[Karol Dubicz-Penther]] (dyplomata)
* 1932 – [[Władysław Dziadosz]] (polityk)
* 1934 – [[Jan Fryling]] (dyplomata)
* 1931 – [[Władysław Günther-Schwarzburg]] (dyplomata)
* 1934 – [[Leon Kozłowski]] (polityk)
* 2010 – [[Konrad Krajewski]] (biskup)
* 1931 – [[Stanisław Oktawiusz Małachowski]]
* 1931 – [[Ignacy Matuszewski]] (polityk)
* 1931 – [[Michał Mościcki]] (dyplomata)
* 1931 – [[Jan Perłowski]] (dyplomata)
* 1931 – [[Leon Janta-Połczyński|Leon Janta Połczyński]] (polityk)
* 1944 – [[Józef Alfred Potocki]] (dyplomata)
* 1931 – [[Aleksander Prystor]] (polityk)
* 1931 – [[Mieczysław Sokołowski (polityk)]]
* 1932 – [[Stanisław Sośnicki]] (dyplomata)
* 1931 – [[Jan Starzewski]] (dyplomata)
* 1933 – [[Jan Szembek (dyplomata)]] (dyplomata)
* 1935 – [[Marian Szumlakowski]] (dyplomata)
* 1931 – [[Alfred Wysocki]] (dyplomata)
* 1931 – [[August Zaleski]] (polityk)
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://dre.tretas.org/dre/159096/ | tytuł = ''Aprova o Regulamento da Medalha Militar e das Medalhas Comemorativas das Forças Armadas (Decreto Lei 316/2002, de 27 de Dezembro)'' | opublikowany = tretas.org | język = pt | data dostępu = 2015-08-21}}
* {{Cytuj książkę | tytuł = Encyklopedia wojskowa: dowódcy i ich armie, historia wojen i bitew, technika wojskowa. T. 2 | wydawca = PWN-Bellona | miejsce = Warszawa | data = 2007 | strony = 65}}
* {{Cytuj stronę | url = https://archive.ph/k8Im1 | tytuł = Ordem Militar de Cristo | opublikowany = presidencia.pt | język = pt | data dostępu = 2015-08-31}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=180 | tytuł = Graus e Insígnias da Ordem Militar de Avis | opublikowany = presidencia.pt | język = pt | data dostępu = 2015-08-31}}
* {{Cytuj książkę | tytuł = Resenha histórico-militar das campanhas de Africa: 1961-1974, | wydawca = EME, CECA | data = 1990 | strony = 13, 58 | tom = 5 | rozdział = Decreto n.° 5.030, de 1 de Dezembro de 1918 Restabelece as Ordens de Cristo e de Santiago da Espada; e remodela as de Avis e da Torre e Espada}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1 | tytuł = Estrangeiros com Ordens Portuguesas | opublikowany = presidencia.pt | język = pt | data dostępu = 2015-08-31}}
* {{Cytuj książkę | tytuł = Anuário: Ordens Honoríficas Portuguesas, Ciadadãos Estrangeiros 1910-2006 | wydawca = Presidencia da Republica, Chancelaria das Ordens Honoríficas Portuguesas | miejsce = Lizbona | data = 2006 | url = https://web.archive.org/web/20070710044343/http://www.ordens.presidencia.pt/pdf/EstrangeirosCondNacionais.pdf}}
* {{Cytuj stronę | url = https://archive.org/details/bookofordersofk00burk | tytuł = The book of orders of knighthood and decorations of honour of all nations | autor = Bernard Burke | data = 1858 | opublikowany = Londyn: Hurst and Blackett | strony = 185-186 | język = en | data dostępu = 2014-10-03}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.conteudos.easysite.com.pt/files/48/ficheiros/emblematica/The_Three_Portuguese_Orders_of_Knightwood_OSMA__Medal_Notes_01_OCR.pdf | tytuł = The Three Portuguese Military Orders of Knighthood (1789-1910) | autor = António M. Trigueiros & Gustav A. Tammann | data = 1997 | opublikowany = Orders and Medals Society of America | język = en | data dostępu = 2014-10-03}}
* {{Cytuj książkę | autor = Artidoro Augusto Xavier Pinheiro | tytuł = Organisação das ordens honorificas do Imperio do Brazil | wydawca = J. Seckler | miejsce = São Paulo | data = 1884 | język = pt | url = http://www2.senado.leg.br/bdsf/item/id/182896}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=117 | tytuł = História da Ordem Militar da Torre e Espada, do Valor, Lealdade e Mérito | opublikowany = presidencia.pt | język = pt | data dostępu = 2014-10-06}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=106 | tytuł = História da Banda das Três Ordens | praca = Ordens Honoríficas Portuguesas | opublikowany = presidencia.pt | język = pt | data dostępu = 2014-10-03}}
* Wiesław Bończa-Tomaszewski: ''[http://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=85516 Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak]'', Warszawa 1939, s. 495
* {{Cytuj stronę | url = http://awards.netdialogue.com/Europe/Portugal/Christ/Christ.htm | tytuł = Португалия – ''Военный орден Христа'' | opublikowany = awards.netdialogue.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20071026022956/http://awards.netdialogue.com/Europe/Portugal/Christ/Christ.htm | zarchiwizowano = 2007-10-26 | język = ru}} [dostęp 23 czerwca 2010]

{{Portugalskie odznaczenia}}
{{Falerystyka}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Portugalskie odznaczenia]]
[[Kategoria:Zakony rycerskie]]

title: Order Wojskowy Chrystusa · Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo

Ustanowiono: 15 marca 1319 (order zakonu) · 1918 (order świecki)

Wielkość: 55 × 43 mm (I–III klasa) · 38 × 28 mm (IV i V klasa) · 70 mm (średnica gwiazdy)

Powyżej: Krzyż Wojenny

Poniżej: Order Wojskowy Avis


text:
# Totmes (rzeźbiarz)
Totmes, Thotmes, Dżehutimes (XIV w. p.n.e.) – rzeźbiarz egipski. Jego warsztat odkryto w ruinach Tell el-Amarna. Odnaleziono w nim szereg posągów w różnym stadium opracowania, m.in. popiersie królowej Nefertiti. Dzieła z warsztatu Totmesa stanowią przykład rzeźby z okresu amarneńskiego.

wikiname: plwiki

title: Totmes (rzeźbiarz)

in_language: pl

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2014-01}}
[[Plik:Nofretete Neues Museum.jpg|thumb|Popiersie Nefertiti autorstwa Totmesa]]
'''Totmes, Thotmes, Dżehutimes''' (XIV w. p.n.e.) – [[Rzeźbiarstwo|rzeźbiarz]] [[Starożytny Egipt|egipski]]. Jego warsztat odkryto w ruinach [[Amarna|Tell el-Amarna]]. Odnaleziono w nim szereg posągów w różnym stadium opracowania, m.in. [[Popiersie Nefertiti|popiersie królowej Nefertiti]]<ref>{{encyklopedia PWN|id=3986265|tytuł=Tell el-Amarna|data dostępu=2023-01-10}}</ref>. Dzieła z warsztatu Totmesa stanowią przykład rzeźby z [[Okres amarneński|okresu amarneńskiego]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Anonimowi rzeźbiarze]]
[[Kategoria:Starożytni Egipcjanie]]
[[Kategoria:Sztuka starożytnego Egiptu]]


text:
# Port lotniczy Senanga
Port lotniczy Senanga (IATA: SXG, ICAO: FLSN) – krajowy port lotniczy położony w Senanga, w Zambii.

title: Port lotniczy Senanga

wikitext:
{{Lotnisko infobox
 |nazwa                = Port lotniczy Senanga
 |nazwa oryginalna     =
 |zdjęcie              =
 |opis zdjęcia         =
 |alt zdjęcia          =
 |państwo              = ZMB
 |miejscowość          = [[Senanga]]
 |typ                  = cywilne
 |właściciel           = Zambian Defence Force
 |zarządca             =
 |data otwarcia        =
 |data zamknięcia      =
 |IATA                 = SXG
 |ICAO                 = FLSN
 |strefa czasowa       =
 |wysokość             = 1027 m n.p.m.
 |statystyki rok       =
 |liczba pasażerów     =
 |cargo                =
 |liczba operacji      =
 |1. pas: kierunek     = 10/28
 |1. pas: nawierzchnia = [[asfaltobeton]]
 |1. pas: długość      = 1100 m
 |współrzędne          = 16°6′S 23°16′E
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''Port lotniczy Senanga''' ([[Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych|IATA]]: '''SXG''', [[Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego|ICAO]]: '''FLSN''') – krajowy [[port lotniczy]] położony w [[Senanga]], w [[Zambia|Zambii]].

== Bibliografia ==
* [http://www.gcmap.com/airport/SXG Great Circle Mapper]

[[Kategoria:Porty lotnicze w Zambii|Senanga]]

title: Port lotniczy Senanga

Państwo: Zambia

Miejscowość: Senanga

Typ: cywilne

Właściciel: Zambian Defence Force

Kod IATA: SXG

Kod ICAO: FLSN

title: Drogi startowe

Kierunek 10/28: asfaltobeton, 1100 m

Drogi startowe:
Położenie na mapie ZambiiSXG
16°06′S 23°16′E/-16,100000 23,266667


text:
# PhpMyAdmin
phpMyAdmin – otwartoźródłowe narzędzie służące do łatwego zarządzania bazą danych MySQL i MariaDB, napisane w języku PHP. Oprogramowanie wydawane jest na licencji GNU General Public License i umożliwia między innymi tworzenie/usuwanie baz danych, dodawanie/kasowanie relacji oraz edycję ich struktury i zawartości. Wszystkie operacje mogą być wykonywane z poziomu przeglądarki internetowej, w graficznym środowisku, bez konieczności pracy z domyślnym interfejsem tekstowym.

## Historia
Prace nad phpMyAdmin zostały rozpoczęte przez Tobiasa Ratschillera w 1998 roku. Autor zawiesił prace nad oprogramowaniem w roku 2000, ale już w następnym roku projekt został przejęty przez trzech innych programistów i jeszcze we wrześniu tego samego roku doczekał się wydania kolejnej wersji. Od tamtego czasu phpMyAdmin rozwijany jest nieprzerwanie i jest jednym z popularniejszych narzędzi tego typu. W 2003 roku ok. 80% głosów czytelników PHP Magazine zadecydowało o nagrodzeniu go odznaczeniem Readers Choice 2003 oraz w grudniu 2002 roku jako Projekt miesiąca serwisu SourceForge.

title: PhpMyAdmin

wikitext:
{{małą literą}}
{{Oprogramowanie infobox
 |nazwa               = phpMyAdmin
 |rodzaj              = Zarządzanie bazami danych
 |logo                = PhpMyAdmin logo.png
 |grafika             = PhpMyAdmin-main-pl.png
 |opis grafiki        = Interfejs programu
 |autor               = The phpMyAdmin Project
 |platforma sprzętowa =
 |system operacyjny   = [[Wieloplatformowość|Wieloplatformowy]]
 |język programowania = [[PHP]]<ref name="repo">{{Cytuj stronę | url = https://github.com/phpmyadmin/phpmyadmin | tytuł = Oficjalne repozytorium oprogramowania w serwisie GitHub | opublikowany = github.com | data = 2022-08-12 | język = en | data dostępu = 2022-08-12}}</ref>
 |pierwsze wydanie    = [[9 września]] [[1998 w informatyce|1998]]
 |licencja            = [[GNU General Public License|GNU GPLv2]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://github.com/phpmyadmin/phpmyadmin/blob/master/LICENSE | tytuł = Plik LICENSE w oficjalnym repozytorium oprogramowania | opublikowany = github.com | język = en | data dostępu = 2022-08-12}}</ref>
 |wikibooks           = PHP/phpMyAdmin
 |commons             = Category:PhpMyAdmin
 |www                 = https://phpmyadmin.net/
}}
'''phpMyAdmin''' – [[Otwarte oprogramowanie|otwartoźródłowe]]{{r|repo}} narzędzie służące do łatwego zarządzania [[baza danych|bazą danych]] [[MySQL]] i [[MariaDB]], napisane w języku [[PHP]]<ref>{{Cytuj |tytuł = phpMyAdmin |data dostępu = 2024-04-27 |opublikowany = MariaDB KnowledgeBase |url = https://mariadb.com/kb/en/phpmyadmin/ |język = en}}</ref>. [[Oprogramowanie]] wydawane jest na licencji [[GNU General Public License]] i umożliwia między innymi tworzenie/usuwanie baz danych, dodawanie/kasowanie [[Model relacyjny|relacji]] oraz edycję ich struktury i zawartości. Wszystkie operacje mogą być wykonywane z poziomu [[Przeglądarka internetowa|przeglądarki internetowej]], w graficznym środowisku, bez konieczności pracy z domyślnym interfejsem tekstowym.

== Historia ==
Prace nad phpMyAdmin zostały rozpoczęte przez Tobiasa Ratschillera w 1998 roku. Autor zawiesił prace nad oprogramowaniem w roku 2000, ale już w następnym roku projekt został przejęty przez trzech innych [[Programista|programistów]] i jeszcze we wrześniu tego samego roku doczekał się wydania kolejnej wersji. Od tamtego czasu phpMyAdmin rozwijany jest nieprzerwanie i jest jednym z popularniejszych narzędzi tego typu. W 2003 roku ok. 80% głosów czytelników [[PHP Magazine]] zadecydowało o nagrodzeniu go odznaczeniem Readers Choice 2003 oraz w grudniu 2002 roku jako Projekt miesiąca serwisu [[SourceForge]].

== Zobacz też ==
* [[phpPgAdmin]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://sourceforge.net/projects/phpmyadmin/ Strona projektu na SourceForge]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:MySQL]]
[[Kategoria:Aplikacje internetowe]]
[[Kategoria:Otwarte oprogramowanie]]

title: phpMyAdmin

Autor: The phpMyAdmin Project

Pierwsze wydanie: 9 września 1998

Język programowania: PHP

System operacyjny: Wieloplatformowy

Rodzaj: Zarządzanie bazami danych

Licencja: GNU GPLv2


text:
# Edmund Muszyński
Edmund Muszyński ps. „Mściciel”, „Krzemień” (ur. 10 listopada 1925 w Parysowie, zm. 22 czerwca 2017 w Warszawie) – polski działacz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej oraz powojenny działacz kombatancki.

## Życiorys
W lipcu 1940 przystąpił do Szarych Szeregów jako kolporter prasy konspiracyjnej oraz łącznik placówki Związku Walki Zbrojnej w Parysowie – Obwodu „Gołąb” – Garwolin. W okresie od lutego 1942 do lipca 1944 był członkiem oddziału partyzanckiego ppor. Stanisława Pielasy ps. „Selen” podległego Armii Krajowej uczestnicząc w licznych akcjach sabotażowo-dywersyjnych i bojowych
na terenie Obwodów „Gołąb” i „Mewa-Kamień”. Po wojnie był aktywnym działaczem środowisk kombatanckich, będąc między innymi członkiem
władz naczelnych Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz prezesem Okręgu Warszawa-Wschód Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Major Edmund Muszyński był również członkiem rady Fundacji Polskiego Państwa Podziemnego.

## Wybrane odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[1],
- Krzyż Armii Krajowej[1],
- Krzyż Partyzancki[1],
- Medal „Pro Patria”[1]

title: Edmund Muszyński

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Edmund Muszyński
 |imię i nazwisko org =
 |pseudonim           = Mściciel, Krzemień
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             =
 |opis grafiki        =
 |stopień grafika     = Naramiennik Major land.png
 |stopień             = major w stanie spoczynku
 |data urodzenia      = 10 listopada 1925
 |miejsce urodzenia   = [[Parysów (powiat garwoliński)|Parysów]]
 |data śmierci        = 22 czerwca 2017
 |miejsce śmierci     = [[Warszawa]]
 |lata służby         =
 |siły zbrojne        = [[Plik:Kotwica symbol.svg|20px]] [[Armia Krajowa]]
 |formacja            = [[Plik:Szare Szeregi-lilijka.gif|20px]] [[Szare Szeregi]]
 |jednostki           =
 |stanowiska          =
 |wojny i bitwy       = [[II wojna światowa]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|OOP|KK}} {{order|KP}} {{order|KAK}} {{order|MPP}}
 |commons             =
 |wikiźródła          =
 |wikicytaty          =
}}
'''Edmund Muszyński''' ps. „Mściciel”, „Krzemień” (ur. [[10 listopada]] [[1925]] w [[Parysów (powiat garwoliński)|Parysowie]], zm. [[22 czerwca]] [[2017]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polski działacz podziemia niepodległościowego w czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] oraz powojenny działacz kombatancki<ref name="biobio">{{Cytuj stronę | url = http://www.kombatanci.gov.pl/pl/po%C5%BCegnania/818-nekrolog-%C5%9Bp-edmunda-muszy%C5%84skiego.html | tytuł = ''Nekrolog śp. Edmunda Muszyńskiego'' | opublikowany = kombatanci.gov.pl | język = pl | data dostępu = 2017-06-30 | archiwum = http://archive.is/ny77i | zarchiwizowano = 2017-06-30}}</ref>.

== Życiorys ==
W lipcu 1940 przystąpił do [[Szare Szeregi|Szarych Szeregów]] jako kolporter [[Wydawnictwo podziemne|prasy konspiracyjnej]] oraz łącznik placówki [[Związek Walki Zbrojnej|Związku Walki Zbrojnej]] w Parysowie – [[Obwód Garwolin Armii Krajowej|Obwodu „Gołąb”]] – [[Garwolin]]. W okresie od lutego 1942 do lipca 1944 był członkiem oddziału partyzanckiego [[Podporucznik|ppor.]] Stanisława Pielasy ps. „Selen” podległego [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] uczestnicząc w licznych akcjach [[sabotaż]]owo-[[Dywersja|dywersyjnych]] i bojowych
na terenie Obwodów „Gołąb” i „Mewa-Kamień”. Po wojnie był aktywnym działaczem środowisk kombatanckich, będąc między innymi członkiem
władz naczelnych [[Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej|Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej]] oraz prezesem Okręgu Warszawa-Wschód Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. [[Major]] Edmund Muszyński był również członkiem rady Fundacji Polskiego Państwa Podziemnego<ref name="biobio"/>.

[[Plik:Grób Edmunda Muszyńskiego.jpg|mały|Grób mjra Edmunda Muszyńskiego na cmentarzu Wawrzyszewskim]]
== Wybrane odznaczenia ==
* [[Order Odrodzenia Polski|Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]]<ref name="biobio"/>,
* [[Krzyż Armii Krajowej]]<ref name="biobio"/>,
* [[Krzyż Partyzancki]]<ref name="biobio"/>,
* [[Medal „Pro Patria”]]<ref name="biobio"/>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Muszyński, Edmund}}
[[Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1925]]
[[Kategoria:Zmarli w 2017]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Wawrzyszewskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Parysowie (powiat garwoliński)]]

title: Edmund MuszyńskiMściciel, Krzemień

Data i miejsce urodzenia: 10 listopada 1925 · Parysów

Data i miejsce śmierci: 22 czerwca 2017 · Warszawa

Siły zbrojne: Armia Krajowa

Formacja: Szare Szeregi

Główne wojny i bitwy: II wojna światowa


text:
# Petersdorf (Woldegk)
Petersdorf – dzielnica miasta Woldegk w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte, w Związku Gmin Woldegk. Do 25 maja 2019 samodzielna gmina.

title: Petersdorf (Woldegk)

wikitext:
{{inne znaczenia|dzielnicy miasta Woldegk|[[Petersdorf|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Dzielnica infobox
 |herb miasta                  =
 |dopełniacz nazwy miasta      = Woldegka
 |nazwa                        = Petersdorf
 |nazwa oryginalna             =
 |status                       =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Petersdorfu
 |dewiza                       =
 |państwo                      = DE-MV
 |1. jednostka administracyjna =
 |3. jednostka administracyjna = [[Powiat Ludwigslust-Parchim|Ludwigslust-Parchim]]
 |4. jednostka administracyjna =
 |miasto                       = [[Woldegk]]
 |typ jednostki podziału       =
 |jednostka podziału           =
 |data założenia               =
 |prawa miejskie               =
 |w granicach miasta           = 26 maja 2019
 |SIMC                         =
 |zarządzający                 =
 |stanowisko zarządzającego    =
 |powierzchnia                 = 7,79
 |wysokość                     = 94
 |liczba ludności              = 148
 |rok                          = 31 grudnia 2018
 |gęstość zaludnienia          = 19
 |numer kierunkowy             = 03963
 |kod pocztowy                 = 17348
 |tablice rejestracyjne        = MSE, AT, DM, MC, MST, MÜR, NZ, RM, WRN
 |nazwa podziału               =
 |podział                      =
 |plan                         =
 |mapa                         =
 |opis mapy                    =
 |kod mapy                     = Meklemburgia-Pomorze Przednie
 |współrzędne                  = 53°28′N 13°31′E
 |commons                      = Category:Petersdorf
 |wikinews                     =
 |www                          =
}}
'''Petersdorf''' – dzielnica miasta [[Woldegk]] w [[Niemcy|Niemczech]], w [[Kraje związkowe Niemiec|kraju związkowym]] [[Meklemburgia-Pomorze Przednie]], w powiecie [[powiat Mecklenburgische Seenplatte|Mecklenburgische Seenplatte]], w [[Wspólnoty administracyjne i związki gmin w Niemczech|Związku Gmin]] [[Amt Woldegk|Woldegk]]<ref>Statistisches Amt Mecklenburg-Vorpommern, Schwerin, 2009</ref>. Do 25 maja 2019 samodzielna gmina<ref>{{Cytuj |tytuł = ParlDok 07-3837 |data dostępu = 2020-03-16 |opublikowany = www.landtag-mv.de |url = https://www.landtag-mv.de/parlamentsdokumente}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Powiat Mecklenburgische Seenplatte]]
[[Kategoria:Dawne gminy w Meklemburgii-Pomorzu Przednim]]

title: Petersdorf

Państwo: Niemcy

Kraj związkowy: Meklemburgia-Pomorze Przednie

Powiat: Ludwigslust-Parchim

Miasto: Woldegk

• gęstość: 19 os./km²

Tablice rejestracyjne: MSE, AT, DM, MC, MST, MÜR, NZ, RM, WRN


text:
# Ammophila (zwierzęta)
Szczerklina (Ammophila) – rodzaj błonkówek z rodziny grzebaczowatych.

## Morfologia
Samica o wewnętrznych brzegach oczu równoległych, samiec zaś o zbieżnych ku dołowi. Przedplecze z tyłu z wałeczkiem niesięgającym poziomu śródplecza. Srebrne omszenie pokrywa silnie oddalone od pokrywek skrzydłowych guzy barkowe oraz boki śródtułowia i pozatułowia. Na przednich skrzydłach obecne dwie komórki dyskoidalne i trzy kubitalne. Do drugiej kubitalnej uchodzą obie żyłki powrotne. Pierwszy tergit z przetchlinkami za środkiem długości; u samicy nieco tylko grubszy od sternitu na którego tył się nasuwa. Długość tergitu zbliżona do długości wolnej części pierwszego sternitu.

## Biologia
Szczerkliny polują na nagie gąsienice. Zakładają gniazda typu fajkowatego, w których komora lęgowa leży skośnie do osi chodnika. Sam chodnik jest natomiast ustawiony prostopadle do powierzchni otoczenia, czym różnią się gniazda szczerklin od gniazd pokrewnych piaśnic (Podalonia).

## Systematyka
Należą tu gatunki:

- Ammophila aberti Haldeman, 1852
- Ammophila acuta  (Fernald, 1934)
- Ammophila adelpha Kohl, 1901
- Ammophila aellos Menke, 1966
- Ammophila afghanica Balthasar, 1957
- Ammophila albotomentosa Morice, 1900
- Ammophila altigena Gussakovskij, 1930
- Ammophila aphrodite Menke, 1964
- Ammophila apicalis Guérin-Méneville, 1835
- Ammophila arabica W.F. Kirby, 1900
- Ammophila ardens F. Smith, 1868
- Ammophila areolata Walker, 1871
- Ammophila argyrocephala Arnold, 1951
- Ammophila arnaudi Tsuneki, 1976
- Ammophila arvensis Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
- Ammophila asiatica Tsuneki, 1971
- Ammophila assimilis Kohl, 1901
- Ammophila atripes F. Smith, 1852
- Ammophila aucella Menke, 1966
- Ammophila aurifera R. Turner, 1908
- Ammophila azteca Cameron, 1888
- Ammophila barbara (Lepeletier de Saint Fargeau, 1845)
- Ammophila barbarorum Arnold, 1951
- Ammophila basalis F. Smith, 1856
- Ammophila bechuana (R. Turner, 1929)
- Ammophila bella Menke, 1966
- Ammophila bellula Menke, 1964
- Ammophila beniniensis (Palisot de Beauvois, 1806)
- Ammophila boharti Menke, 1964
- Ammophila bonaespei Lepeletier, 1845
- Ammophila borealis Li and C. Yang, 1990
- Ammophila braunsi (R. Turner, 1919)
- Ammophila breviceps F. Smith, 1856
- Ammophila brevipennis Bingham, 1897
- Ammophila californica Menke, 1964
- Ammophila calva (Arnold, 1920)
- Ammophila campestris Latreille, 1809 – szczerklina polna
- Ammophila caprella Arnold, 1951
- Ammophila cellularis Gussakovskij, 1930
- Ammophila centralis Cameron, 1888
- Ammophila clavus (Fabricius, 1775)
- Ammophila cleopatra Menke, 1964
- Ammophila clypeola Li and C. Yang, 1990
- Ammophila coachella Menke, 1966
- Ammophila conditor F. Smith, 1856
- Ammophila confusa A. Costa, 1864
- Ammophila conifera (Arnold, 1920)
- Ammophila cora Cameron, 1888
- Ammophila coronata A. Costa, 1864
- Ammophila crassifemoralis (R. Turner, 1919)
- Ammophila cybele Menke, 1970
- Ammophila dantoni Roth in Nadig, 1933
- Ammophila dejecta Cameron, 1888
- Ammophila dentigera Gussakovskij, 1928
- Ammophila deserticola Tsuneki, 1971
- Ammophila djaouak de Beaumont, 1956
- Ammophila dolichocephala Cameron, 1910
- Ammophila dolichodera Kohl, 1884
- Ammophila dubia Kohl, 1901
- Ammophila dysmica Menke, 1966
- Ammophila elongata Fischer de Waldheim, 1843
- Ammophila erminea Kohl, 1901
- Ammophila evansi Menke, 1964
- Ammophila exsecta Kohl, 1906
- Ammophila extremitata Cresson, 1865
- Ammophila eyrensis R. Turner, 1908
- Ammophila femurrubra W. Fox, 1894
- Ammophila fernaldi (Murray, 1938)
- Ammophila ferrugineipes Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
- Ammophila ferruginosa Cresson, 1865
- Ammophila filata Walker, 1871
- Ammophila formicoides Menke, 1964
- Ammophila formosensis Tsuneki, 1971
- Ammophila ganquana Yang and Li, 1989
- Ammophila gaumeri Cameron, 1888
- Ammophila globifrontalis Li and Ch. Yang, 1995
- Ammophila gracilis Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
- Ammophila gracillima Taschenberg, 1869
- Ammophila guichardi de Beaumont, 1956
- Ammophila haimatosoma Kohl, 1884
- Ammophila harti (Fernald, 1931)
- Ammophila hemilauta Kohl, 1906
- Ammophila hermosa Menke, 1966
- Ammophila heteroclypeola Li and Xue, 1998
- Ammophila hevans Menke, 2004
- Ammophila heydeni Dahlbom, 1845
- Ammophila holosericea (Fabricius, 1793)
- Ammophila honorei Alfieri, 1946
- Ammophila horni von Schulthess, 1927
- Ammophila hungarica Mocsáry, 1883
- Ammophila hurdi Menke, 1964
- Ammophila iliensis Kazenas, 2001
- Ammophila imitator Menke, 1966
- Ammophila induta Kohl, 1901
- Ammophila infesta F. Smith, 1873
- Ammophila insignis F. Smith, 1856
- Ammophila insolata F. Smith, 1858
- Ammophila instabilis F. Smith, 1856
- Ammophila juncea Cresson, 1865
- Ammophila kalaharica (Arnold, 1935)
- Ammophila karenae Menke, 1964
- Ammophila kennedyi (Murray, 1938)
- Ammophila koppenfelsii Taschenberg, 1880
- Ammophila laeviceps F. Smith, 1873
- Ammophila laevicollis Ed. André, 1886
- Ammophila laevigata F. Smith, 1856
- Ammophila lampei Strand, 1910
- Ammophila laticeps (Arnold, 1928)
- Ammophila lativalvis Gussakovskij, 1928
- Ammophila leclercqi Menke, 1964
- Ammophila leoparda (Fernald, 1934)
- Ammophila macra Cresson, 1865
- Ammophila marshi Menke, 1964
- Ammophila mcclayi Menke, 1964
- Ammophila mediata Cresson, 1865
- Ammophila menghaiana Li and Ch. Yang, 1989
- Ammophila meridionalis Kazenas, 1980
- Ammophila mescalero Menke, 1966
- Ammophila mimica Menke, 1966
- Ammophila mitlaensis Alfieri, 1961
- Ammophila modesta Mocsáry, 1883
- Ammophila moenkopi Menke, 1967
- Ammophila monachi Menke, 1966
- Ammophila mongolensis Tsuneki, 1971
- Ammophila murrayi Menke, 1964
- Ammophila nancy Menke, 2007
- Ammophila nasalis Provancher, 1895
- Ammophila nasuta Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
- Ammophila nearctica Kohl, 1889
- Ammophila nefertiti Menke, 1964
- Ammophila nigricans Dahlbom, 1843
- Ammophila nitida Fischer de Waldheim, 1834
- Ammophila novita (Fernald, 1934)
- Ammophila obliquestriolae Yang and Li, 1989
- Ammophila obscura  Bischoff, 1912
- Ammophila occipitalis F. Morawitz, 1890
- Ammophila pachythoracalis Yang and Li, 1989
- Ammophila parapolita (Fernald, 1934)
- Ammophila parkeri Menke, 1964
- Ammophila peckhami (Fernald, 1934)
- Ammophila peringueyi (Arnold, 1928)
- Ammophila philomela Nurse, 1903
- Ammophila picipes Cameron, 1888
- Ammophila pictipennis Walsh, 1869
- Ammophila pilimarginata Cameron, 1912
- Ammophila placida F. Smith, 1856
- Ammophila planicollaris Li and C. Yang, 1990
- Ammophila platensis Brèthes, 1909
- Ammophila poecilocnemis Morice, 1900
- Ammophila polita Cresson, 1865
- Ammophila procera Dahlbom, 1843
- Ammophila producticollis Morice, 1900
- Ammophila proxima (F. Smith, 1856)
- Ammophila pruinosa Cresson, 1865
- Ammophila pseudoheydeni Li and He, 2000
- Ammophila pseudonasuta Bytinski-Salz in de Beaumont and Bytinski-Salz, 1955
- Ammophila pubescens Curtis, 1836 – szczerklina owłosiona
- Ammophila pulawskii Tsuneki, 1971
- Ammophila punctata F. Smith, 1856
- Ammophila punctaticeps (Arnold, 1920)
- Ammophila punti Guichard, 1988
- Ammophila regina Menke, 1964
- Ammophila roborovskyi Kohl, 1906
- Ammophila rubigegen Li and C. Yang, 1990
- Ammophila rubiginosa Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
- Ammophila rubripes Spinola, 1839
- Ammophila ruficollis F. Morawitz, 1890
- Ammophila ruficosta Spinola, 1851
- Ammophila rufipes Guérin-Méneville, 1831
- Ammophila rugicollis Gussakovskij, 1930
- Ammophila sabulosa (Linnaeus, 1758) – szczerklina piaskowa
- Ammophila sarekandana Balthasar, 1957
- Ammophila sareptana Kohl, 1884
- Ammophila saussurei (du Buysson, 1897)
- Ammophila separanda F. Morawitz, 1891
- Ammophila shoshone Menke, 1967
- Ammophila sickmanni Kohl, 1901
- Ammophila silvestris Kirkbride, 1982
- Ammophila sinensis Sickmann, 1894
- Ammophila sjoestedti Gussakovskij, 1934
- Ammophila smithii F. Smith, 1856
- Ammophila stangei Menke, 1964
- Ammophila strenua Cresson, 1865
- Ammophila striata Mocsáry, 1878
- Ammophila strumosa Kohl, 1906
- Ammophila subassimilis Strand, 1913
- Ammophila tekkensis Gussakovskij, 1930
- Ammophila terminata F. Smith, 1856
- Ammophila tsunekii Menke in Bohart and Menke, 1976
- Ammophila tuberculiscutis Turner, 1919
- Ammophila tyrannica Cameron, 1890
- Ammophila unita Menke, 1966
- Ammophila untumoris Yang and Li, 1989
- Ammophila urnaria Dahlbom, 1843
- Ammophila varipes Cresson, 1865
- Ammophila vetuberosa Li and C. Yang in Li, Li and Yang, 1994
- Ammophila vulcania du Buysson, 1897
- Ammophila wahlbergi Dahlbom, 1845
- Ammophila wrightii (Cresson, 1868)
- Ammophila xinjiangana Li and C. Yang, 1989
- Ammophila zanthoptera Cameron, 1888

title: Ammophila (zwierzęta)

wikitext:
{{inne znaczenia|owadów|[[Piaskownica (roślina)|''Ammophila'' - rodzaj roślin]]}}
{{Zwierzę infobox
 |nazwa zwyczajowa       = Szczerklina
 |nazwa łacińska         = ''Ammophila''
 |TSN                    = 154323
 |zoolog                 = [[William Kirby (entomolog)|Kirby]], 1798
 |okres istnienia        =
 |grafika                = Ammophila sp. Le Caylar fg13.jpg
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[błonkoskrzydłe]]
 |rodzina                = [[grzebaczowate]]
 |plemię                 = [[Ammophilini]]
 |rodzaj                 = ''Ammophila''
 |synonimy               =
* ''Ammophilus'' JLatreille in Cuvier, 1829
* ''Ammophylus'' JLatreille, 1802
* ''Apycnemia'' JLeclercq, 1961
* ''Argyrammophila'' JGussakovskij, 1928
* ''Coloptera'' JLatreille, 1845
* ''Miscus'' Jurine, 1807
 |wikispecies            = Ammophila (Sphecidae)
 |commons                = Category:Ammophila
}}
[[plik:Ammophila heydeni - 2012-10-14.webm|thumbtime=1:47|thumb|''[[Ammophila heydeni]]'']]
[[plik:Ammophila sabulosa02(js) Lodz(Poland).jpeg|thumb|[[Szczerklina piaskowa]] z ofiarą]]
[[plik:Thread-waisted Wasp (Ammophila procera) (7237739514).jpg|thumb|''[[Ammophila procera]]'']]
[[plik:Ammophila ferrugineipes Thread-waisted wasp IMG 2008s.jpg|thumb|''[[Ammophila ferrugineipes]]'']]
[[plik:Ammophila apicalis BIML USGS.jpg|thumb|''[[Ammophila apicalis]]'']]
[[plik:Ammophila campestris 01.JPG|thumb|''[[Ammophila campestris]]'']]
[[plik:Sphecidae fg01.jpg|thumb|''Ammophila heydeni'']]
'''Szczerklina''' (''Ammophila'') – [[Rodzaj (biologia)|rodzaj]] [[błonkoskrzydłe|błonkówek]] z rodziny [[grzebaczowate|grzebaczowatych]].

== Morfologia ==
Samica o wewnętrznych brzegach oczu równoległych, samiec zaś o zbieżnych ku dołowi. [[Przedplecze]] z tyłu z wałeczkiem niesięgającym poziomu [[śródplecze|śródplecza]]. Srebrne omszenie pokrywa silnie oddalone od [[pokrywka skrzydłowa|pokrywek skrzydłowych]] [[guz barkowy|guzy barkowe]] oraz boki [[śródtułów|śródtułowia]] i [[pozatułów|pozatułowia]]. Na przednich skrzydłach obecne dwie [[komórka dyskoidalna|komórki dyskoidalne]] i trzy [[komórki kubitalne|kubitalne]]. Do drugiej kubitalnej uchodzą obie [[żyłka powrotna|żyłki powrotne]]. Pierwszy [[tergum|tergit]] z [[przetchlinka]]mi za środkiem długości; u samicy nieco tylko grubszy od [[sternum|sternitu]] na którego tył się nasuwa. Długość tergitu zbliżona do długości wolnej części pierwszego sternitu{{r|NosetPul}}.

== Biologia ==
Szczerkliny polują na nagie gąsienice. Zakładają gniazda typu fajkowatego, w których [[komora lęgowa]] leży skośnie do osi chodnika. Sam chodnik jest natomiast ustawiony prostopadle do powierzchni otoczenia, czym różnią się gniazda szczerklin od gniazd pokrewnych [[Podalonia|piaśnic]] (''Podalonia''){{r|NosetPul}}.

== Systematyka ==
Należą tu gatunki{{r|itis}}:
{{Układ wielokolumnowy |szerokość=21em  |liczba=2 |
* ''[[Ammophila aberti]]'' Haldeman, 1852
* ''[[Ammophila acuta]]''  (Fernald, 1934)
* ''[[Ammophila adelpha]]'' Kohl, 1901
* ''[[Ammophila aellos]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila afghanica]]'' Balthasar, 1957
* ''[[Ammophila albotomentosa]]'' Morice, 1900
* ''[[Ammophila altigena]]'' Gussakovskij, 1930
* ''[[Ammophila aphrodite]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila apicalis]]'' Guérin-Méneville, 1835
* ''[[Ammophila arabica]]'' W.F. Kirby, 1900
* ''[[Ammophila ardens]]'' F. Smith, 1868
* ''[[Ammophila areolata]]'' Walker, 1871
* ''[[Ammophila argyrocephala]]'' Arnold, 1951
* ''[[Ammophila arnaudi]]'' Tsuneki, 1976
* ''[[Ammophila arvensis]]'' Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
* ''[[Ammophila asiatica]]'' Tsuneki, 1971
* ''[[Ammophila assimilis]]'' Kohl, 1901
* ''[[Ammophila atripes]]'' F. Smith, 1852
* ''[[Ammophila aucella]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila aurifera]]'' R. Turner, 1908
* ''[[Ammophila azteca]]'' Cameron, 1888
* ''[[Ammophila barbara]]'' (Lepeletier de Saint Fargeau, 1845)
* ''[[Ammophila barbarorum]]'' Arnold, 1951
* ''[[Ammophila basalis]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila bechuana]]'' (R. Turner, 1929)
* ''[[Ammophila bella]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila bellula]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila beniniensis]]'' (Palisot de Beauvois, 1806)
* ''[[Ammophila boharti]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila bonaespei]]'' Lepeletier, 1845
* ''[[Ammophila borealis]]'' Li and C. Yang, 1990
* ''[[Ammophila braunsi]]'' (R. Turner, 1919)
* ''[[Ammophila breviceps]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila brevipennis]]'' Bingham, 1897
* ''[[Ammophila californica]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila calva]]'' (Arnold, 1920)
* ''[[Ammophila campestris]]'' Latreille, 1809 – [[szczerklina polna]]
* ''[[Ammophila caprella]]'' Arnold, 1951
* ''[[Ammophila cellularis]]'' Gussakovskij, 1930
* ''[[Ammophila centralis]]'' Cameron, 1888
* ''[[Ammophila clavus]]'' (Fabricius, 1775)
* ''[[Ammophila cleopatra]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila clypeola]]'' Li and C. Yang, 1990
* ''[[Ammophila coachella]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila conditor]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila confusa]]'' A. Costa, 1864
* ''[[Ammophila conifera]]'' (Arnold, 1920)
* ''[[Ammophila cora]]'' Cameron, 1888
* ''[[Ammophila coronata]]'' A. Costa, 1864
* ''[[Ammophila crassifemoralis]]'' (R. Turner, 1919)
* ''[[Ammophila cybele]]'' Menke, 1970
* ''[[Ammophila dantoni]]'' Roth in Nadig, 1933
* ''[[Ammophila dejecta]]'' Cameron, 1888
* ''[[Ammophila dentigera]]'' Gussakovskij, 1928
* ''[[Ammophila deserticola]]'' Tsuneki, 1971
* ''[[Ammophila djaouak]]'' de Beaumont, 1956
* ''[[Ammophila dolichocephala]]'' Cameron, 1910
* ''[[Ammophila dolichodera]]'' Kohl, 1884
* ''[[Ammophila dubia]]'' Kohl, 1901
* ''[[Ammophila dysmica]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila elongata]]'' Fischer de Waldheim, 1843
* ''[[Ammophila erminea]]'' Kohl, 1901
* ''[[Ammophila evansi]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila exsecta]]'' Kohl, 1906
* ''[[Ammophila extremitata]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila eyrensis]]'' R. Turner, 1908
* ''[[Ammophila femurrubra]]'' W. Fox, 1894
* ''[[Ammophila fernaldi]]'' (Murray, 1938)
* ''[[Ammophila ferrugineipes]]'' Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
* ''[[Ammophila ferruginosa]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila filata]]'' Walker, 1871
* ''[[Ammophila formicoides]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila formosensis]]'' Tsuneki, 1971
* ''[[Ammophila ganquana]]'' Yang and Li, 1989
* ''[[Ammophila gaumeri]]'' Cameron, 1888
* ''[[Ammophila globifrontalis]]'' Li and Ch. Yang, 1995
* ''[[Ammophila gracilis]]'' Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
* ''[[Ammophila gracillima]]'' Taschenberg, 1869
* ''[[Ammophila guichardi]]'' de Beaumont, 1956
* ''[[Ammophila haimatosoma]]'' Kohl, 1884
* ''[[Ammophila harti]]'' (Fernald, 1931)
* ''[[Ammophila hemilauta]]'' Kohl, 1906
* ''[[Ammophila hermosa]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila heteroclypeola]]'' Li and Xue, 1998
* ''[[Ammophila hevans]]'' Menke, 2004
* ''[[Ammophila heydeni]]'' Dahlbom, 1845
* ''[[Ammophila holosericea]]'' (Fabricius, 1793)
* ''[[Ammophila honorei]]'' Alfieri, 1946
* ''[[Ammophila horni]]'' von Schulthess, 1927
* ''[[Ammophila hungarica]]'' Mocsáry, 1883
* ''[[Ammophila hurdi]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila iliensis]]'' Kazenas, 2001
* ''[[Ammophila imitator]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila induta]]'' Kohl, 1901
* ''[[Ammophila infesta]]'' F. Smith, 1873
* ''[[Ammophila insignis]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila insolata]]'' F. Smith, 1858
* ''[[Ammophila instabilis]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila juncea]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila kalaharica]]'' (Arnold, 1935)
* ''[[Ammophila karenae]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila kennedyi]]'' (Murray, 1938)
* ''[[Ammophila koppenfelsii]]'' Taschenberg, 1880
* ''[[Ammophila laeviceps]]'' F. Smith, 1873
* ''[[Ammophila laevicollis]]'' Ed. André, 1886
* ''[[Ammophila laevigata]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila lampei]]'' Strand, 1910
* ''[[Ammophila laticeps]]'' (Arnold, 1928)
* ''[[Ammophila lativalvis]]'' Gussakovskij, 1928
* ''[[Ammophila leclercqi]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila leoparda]]'' (Fernald, 1934)
* ''[[Ammophila macra]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila marshi]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila mcclayi]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila mediata]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila menghaiana]]'' Li and Ch. Yang, 1989
* ''[[Ammophila meridionalis]]'' Kazenas, 1980
* ''[[Ammophila mescalero]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila mimica]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila mitlaensis]]'' Alfieri, 1961
* ''[[Ammophila modesta]]'' Mocsáry, 1883
* ''[[Ammophila moenkopi]]'' Menke, 1967
* ''[[Ammophila monachi]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila mongolensis]]'' Tsuneki, 1971
* ''[[Ammophila murrayi]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila nancy]]'' Menke, 2007
* ''[[Ammophila nasalis]]'' Provancher, 1895
* ''[[Ammophila nasuta]]'' Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
* ''[[Ammophila nearctica]]'' Kohl, 1889
* ''[[Ammophila nefertiti]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila nigricans]]'' Dahlbom, 1843
* ''[[Ammophila nitida]]'' Fischer de Waldheim, 1834
* ''[[Ammophila novita]]'' (Fernald, 1934)
* ''[[Ammophila obliquestriolae]]'' Yang and Li, 1989
* ''[[Ammophila obscura]]''  Bischoff, 1912
* ''[[Ammophila occipitalis]]'' F. Morawitz, 1890
* ''[[Ammophila pachythoracalis]]'' Yang and Li, 1989
* ''[[Ammophila parapolita]]'' (Fernald, 1934)
* ''[[Ammophila parkeri]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila peckhami]]'' (Fernald, 1934)
* ''[[Ammophila peringueyi]]'' (Arnold, 1928)
* ''[[Ammophila philomela]]'' Nurse, 1903
* ''[[Ammophila picipes]]'' Cameron, 1888
* ''[[Ammophila pictipennis]]'' Walsh, 1869
* ''[[Ammophila pilimarginata]]'' Cameron, 1912
* ''[[Ammophila placida]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila planicollaris]]'' Li and C. Yang, 1990
* ''[[Ammophila platensis]]'' Brèthes, 1909
* ''[[Ammophila poecilocnemis]]'' Morice, 1900
* ''[[Ammophila polita]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila procera]]'' Dahlbom, 1843
* ''[[Ammophila producticollis]]'' Morice, 1900
* ''[[Ammophila proxima]]'' (F. Smith, 1856)
* ''[[Ammophila pruinosa]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila pseudoheydeni]]'' Li and He, 2000
* ''[[Ammophila pseudonasuta]]'' Bytinski-Salz in de Beaumont and Bytinski-Salz, 1955
* ''[[Ammophila pubescens]]'' Curtis, 1836 – [[szczerklina owłosiona]]
* ''[[Ammophila pulawskii]]'' Tsuneki, 1971
* ''[[Ammophila punctata]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila punctaticeps]]'' (Arnold, 1920)
* ''[[Ammophila punti]]'' Guichard, 1988
* ''[[Ammophila regina]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila roborovskyi]]'' Kohl, 1906
* ''[[Ammophila rubigegen]]'' Li and C. Yang, 1990
* ''[[Ammophila rubiginosa]]'' Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
* ''[[Ammophila rubripes]]'' Spinola, 1839
* ''[[Ammophila ruficollis]]'' F. Morawitz, 1890
* ''[[Ammophila ruficosta]]'' Spinola, 1851
* ''[[Ammophila rufipes]]'' Guérin-Méneville, 1831
* ''[[Ammophila rugicollis]]'' Gussakovskij, 1930
* ''[[Ammophila sabulosa]]'' (Linnaeus, 1758) – [[szczerklina piaskowa]]
* ''[[Ammophila sarekandana]]'' Balthasar, 1957
* ''[[Ammophila sareptana]]'' Kohl, 1884
* ''[[Ammophila saussurei]]'' (du Buysson, 1897)
* ''[[Ammophila separanda]]'' F. Morawitz, 1891
* ''[[Ammophila shoshone]]'' Menke, 1967
* ''[[Ammophila sickmanni]]'' Kohl, 1901
* ''[[Ammophila silvestris]]'' Kirkbride, 1982
* ''[[Ammophila sinensis]]'' Sickmann, 1894
* ''[[Ammophila sjoestedti]]'' Gussakovskij, 1934
* ''[[Ammophila smithii]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila stangei]]'' Menke, 1964
* ''[[Ammophila strenua]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila striata]]'' Mocsáry, 1878
* ''[[Ammophila strumosa]]'' Kohl, 1906
* ''[[Ammophila subassimilis]]'' Strand, 1913
* ''[[Ammophila tekkensis]]'' Gussakovskij, 1930
* ''[[Ammophila terminata]]'' F. Smith, 1856
* ''[[Ammophila tsunekii]]'' Menke in Bohart and Menke, 1976
* ''[[Ammophila tuberculiscutis]]'' Turner, 1919
* ''[[Ammophila tyrannica]]'' Cameron, 1890
* ''[[Ammophila unita]]'' Menke, 1966
* ''[[Ammophila untumoris]]'' Yang and Li, 1989
* ''[[Ammophila urnaria]]'' Dahlbom, 1843
* ''[[Ammophila varipes]]'' Cresson, 1865
* ''[[Ammophila vetuberosa]]'' Li and C. Yang in Li, Li and Yang, 1994
* ''[[Ammophila vulcania]]'' du Buysson, 1897
* ''[[Ammophila wahlbergi]]'' Dahlbom, 1845
* ''[[Ammophila wrightii]]'' (Cresson, 1868)
* ''[[Ammophila xinjiangana]]'' Li and C. Yang, 1989
* ''[[Ammophila zanthoptera]]'' Cameron, 1888
}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="NosetPul">{{Cytuj książkę | autor = Jan Noskiewicz, Wojciech Puławski | tytuł = Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVI Błonkówki — Hymenoptera. Zeszyt 67. Grzebaczowate — Sphecidae | wydawca = Polski Związek Entomologiczny, PWN | data = 1960}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Grzebaczowate]]
[[Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1798 roku]]

title: Szczerklina

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Rząd: błonkoskrzydłe

Rodzina: grzebaczowate

Plemię: Ammophilini

Rodzaj: Ammophila


text:
# Gi Uk-chol
Gi Uk-chol (ur. 9 grudnia 1989) – południowokoreański zapaśnik walczący w stylu klasycznym. Złoty medalista mistrzostw Azji w 2016. Szósty w Pucharze Świata w 2014. Dziesiąty na Uniwersjadzie w 2013, jako zawodnik Kyungnam University w Changwon.

title: Gi Uk-chol

wikitext:
{{Nazwisko koreańskie|Gi}}
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Gi Uk-chol
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = zapasy
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[9 grudnia]] [[1989]]
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 166 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|KOR}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Mistrzostwa Azji w zapasach|Mistrzostwa Azji]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Mistrzostwa Azji w Zapasach 2016|Bangkok 2016]]|66 kg st.klasyczny}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Gi Uk-chol''' (ur. [[9 grudnia]] [[1989]]<ref>{{cytuj| url = https://whatsmat.uww.org/daten.php?spid=39A3A9CA079E4155A67E68033247BEE1| tytuł = Dane na stronie | opublikowany = Foeldeak.com  | data dostępu = 2016-05-05 | język = en}}</ref>) – [[Korea Południowa|południowokoreański]] [[zapasy|zapaśnik]] walczący w stylu klasycznym. Złoty medalista [[Mistrzostwa Azji w zapasach|mistrzostw Azji]] w [[Mistrzostwa Azji w Zapasach 2016|2016]]. Szósty w [[Puchar Świata w zapasach|Pucharze Świata]] w [[Puchar Świata w Zapasach 2014 - styl klasyczny mężczyzn|2014]]. Dziesiąty na [[Zapasy na Letniej Uniwersjadzie 2013|Uniwersjadzie w 2013]]<ref>{{cytuj| url = http://universiade2013.sportresult.com/hide/en/-240/Participant/ParticipantInfo/5a4d420f-7c31-4b2f-8074-f2f1904f2897| tytuł = Dane na stronie| opublikowany = Kazan2013.com | data dostępu = 2017-06-06 | język = en}}</ref>, jako zawodnik [[Kyungnam University]] w [[Changwon]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Gi, Uk-chol}}
[[Kategoria:Południowokoreańscy zapaśnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1989]]

title: · Gi Uk-chol

Data urodzenia: 9 grudnia 1989

title: Dorobek medalowy

złoto: Bangkok 2016 · 66 kg st.klasyczny


text:
# Dziennik Regionów
Dziennik Regionów – główny program informacyjny TVP3 (do 2 stycznia 2016 TVP Regionalna), nadawany codziennie o 16:45 (retransmitowany o 17:30 w TVP Polonia od 7 lipca 2020 do 14 marca 2021 roku) i 22:00. W okresie od 31 sierpnia 2015 do 28 sierpnia 2016 był emitowany o 22:15, od 1 września 2013 do 30 sierpnia 2015 o 21:15, a w weekendy w okresie od 1 września 2013 do 30 listopada 2013 o 21:30. Pierwszy raz został nadany 1 września 2013 o 21:30. Wydanie to poprowadziła Agnieszka Oszczyk. Program nadawany jest z uniwersalnego studia TVP3 mieszczącego się w siedzibie TVP3 Warszawa w Warszawie przy ulicy Jasnej 14/16.

title: Dziennik Regionów

wikitext:
{{Dopracować|źródła=2020-05}}
{{Program telewizyjny infobox
 |nazwa                = Dziennik Regionów
 |nazwa oryginalna     =
 |grafika              =
 |opis grafiki         =
 |alt grafiki          =
 |nazwa formatu        =
 |rodzaj programu      = [[Program informacyjny|informacyjny]]
 |kraj produkcji       = [[Polska]]
 |język                = [[Język polski|polski]]
 |prowadzący           = Marzena Kawa
Konrad Krakowiak
Agnieszka Borkowska
Urszula Boruch
Małgorzata Rogatty
Elżbieta Oppenauer
Tomasz Müller
Jacek Zimnik
 |wydawca              =
 |jury                 =
 |data premiery        = 1 września 2013
 |lata emisji          = od 2013
 |pora emisji          = '''Wydanie boczne:'''
codziennie o 16.45, 22.10
'''Wydanie główne:'''
codziennie o 20.00, 22.10 (weekendy)
 |liczba odcinków      =
 |liczba sezonów       =
 |czas trwania odcinka = '''Wydanie boczne:'''
ok. 15 minut
'''Wydanie główne:'''
ok. 25 minut
 |format nadawania     = [[Format obrazu#Standard 16:9|16:9]] ([[SDTV]])
[[16:9]] ([[HDTV]])
 |produkcja            = [[TVP3 Warszawa]]
 |reżyseria            =
 |stacja telewizyjna   = [[TVP3]]
[[TVP Polonia]]
[[TVP Info]] (od 2023)<ref>{{Cytuj | url=https://www.tvp.pl/program-tv/dla-nieslyszacych-dziennik-regionow/66021498d03410133111e6be?o=66021476d03410133111e6ad | tytuł=Dla niesłyszących - Dziennik Regionów | opublikowany=tvp.pl | język=pl | data dostępu=2024-04-23}}</ref>
 |nagrody              =
 |poprzednik           = Dziennik Krajowy ([[TVP2]])
(1995–2001)
[[Kurier]] ([[TVP3]])
(2002–2007)
 |następca             = Express Regionów
 |commons              =
 |wikicytaty           =
 |www                  = https://regiony.tvp.pl/75154000/dziennik-regionow
}}
'''Dziennik Regionów''' – główny [[program informacyjny]] [[TVP3]] (do 2 stycznia 2016 [[TVP Regionalna]]), nadawany codziennie o 16:45 (retransmitowany o 17:30 w [[TVP Polonia]] od 7 lipca 2020 do 14 marca 2021 roku<ref>{{Cytuj stronę |tytuł = Dziennik regionów - Telemagazyn.pl |data dostępu = 2020-07-13 |opublikowany = telemagazyn.pl |url = https://www.telemagazyn.pl/tv/dziennik-regionow-113/ |język = pl}}</ref>) i 22:00. W okresie od 31 sierpnia 2015 do 28 sierpnia 2016 był emitowany o 22:15, od 1 września 2013 do 30 sierpnia 2015 o 21:15, a w weekendy w okresie od 1 września 2013 do 30 listopada 2013 o 21:30. Pierwszy raz został nadany 1 września 2013 o 21:30. Wydanie to poprowadziła [[Agnieszka Oszczyk]]. Program nadawany jest z uniwersalnego studia [[TVP3]] mieszczącego się w siedzibie [[TVP3 Warszawa]] w [[Warszawa|Warszawie]] przy [[Ulica Jasna w Warszawie|ulicy Jasnej]] 14/16.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://regiony.tvp.pl/75154000/dziennik-regionow Ostatnie wydania programu].

{{Polskie programy informacyjne}}

[[Kategoria:Telewizyjne programy informacyjne]]

title: Dziennik Regionów

Rodzaj programu: informacyjny

Kraj produkcji: Polska

Język: polski

Prowadzący: Marzena Kawa · Konrad Krakowiak · Agnieszka Borkowska · Urszula Boruch · Małgorzata Rogatty · Elżbieta Oppenauer · Tomasz Müller · Jacek Zimnik

Data premiery: 1 września 2013

Pora emisji: Wydanie boczne: · codziennie o 16.45, 22.10 · Wydanie główne: · codziennie o 20.00, 22.10 (weekendy)

Czas trwania odcinka: Wydanie boczne: · ok. 15 minut · Wydanie główne: · ok. 25 minut

Produkcja: TVP3 Warszawa

Stacja telewizyjna: TVP3 · TVP Polonia · TVP Info (od 2023)

Następca: · Express Regionów


text:
# Séligné
Séligné – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Deux-Sèvres.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 153 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 16 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Séligné plasuje się na 841. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 853.).

title: Séligné

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Séligné
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Séligné
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nowa Akwitania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Deux-Sèvres]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Niort|Niort]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 79312
 |powierzchnia                    = 9,56 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 153
 |gęstość zaludnienia             = 16 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 79170
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Deux-Sèvres
 |współrzędne                     = 46°8′N 0°17′W
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Séligné''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Nowa Akwitania]], w departamencie [[Deux-Sèvres]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 153 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 16 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu [[Poitou-Charentes]] Séligné plasuje się na 841. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 853.).

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Niort}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Deux-Sèvres]]

title: Séligné

Państwo: Francja

Region: Nowa Akwitania

Departament: Deux-Sèvres

Okręg: Niort

• gęstość: 16 os./km²


text:
# Plötzensee
Plötzensee – jezioro w Berlinie. Jest usytuowane w południowej części dzielnicy Wedding. Jego powierzchnia wynosi 7,7 ha. Maksymalna głębokość 5,5 m. Znajduje się na północny wschód od kanału żeglownego Berlin-Spandau, w pobliżu parku Rehberge. Nad jeziorem znajduje się odkryte kąpielisko. Zostało ono wybudowane w latach 1926 do 1928, następnie w latach 1952 do 1954 zostało przebudowane.
W niedalekiej odległości od jeziora, w dzielnicy Charlottenburg-Nord, znajdują się: miejsce pamięci ofiar narodowego socjalizmu Gedenkstätte Plötzensee (róg ulic Hüttigpfad i Emmy-Zehden-Weg) oraz więzienie Plötzensee (Friedrich-Olbricht-Damm).

title: Plötzensee

wikitext:
{{Inne znaczenia|jeziora w Berlinie|[[Więzienie Plötzensee]] w Berlinie}}
{{Jezioro infobox
 |nazwa              = Plötzensee
 |nazwa oryginalna   =
 |inne nazwy         =
 |grafika            = Berlin-Wedding Plötzensee asv2022-11.jpg
 |opis grafiki       = Jezioro Plötzensee
 |państwo            = Niemcy
 |lokalizacja        = [[Berlin]]
 |miasta nadbrzeżne  = [[Wedding|Berlin-Wedding]]
 |region             =
 |wysokość lustra    =
 |wyspy              =
 |powierzchnia       = 7,7 ha
 |max długość        = 740 m
 |max szerokość      = 150 m
 |głębokość średnia  =
 |głębokość max      = 5,5
 |długość brzegu     =
 |objętość           =
 |rodzaj jakości     =
 |jakość             =
 |zasolenie          =
 |rzeki zasilające   =
 |rzeki wypływające  =
 |rodzaj             =
 |kod mapy           = Berlin
 |współrzędne        = 52°32′38″N 13°19′49″E
 |mapka jeziora      =
 |opis mapki jeziora =
 |commons            = Category:Plötzensee
}}
'''Plötzensee''' – jezioro w [[Berlin]]ie. Jest usytuowane w południowej części dzielnicy [[Wedding]]. Jego powierzchnia wynosi 7,7 ha. Maksymalna głębokość 5,5 m{{r|lu}}. Znajduje się na północny wschód od kanału żeglownego Berlin-Spandau, w pobliżu parku {{link-interwiki|Volkspark Rehberge|tekst=Rehberge|Q=Q2532119}}. Nad jeziorem znajduje się odkryte [[kąpielisko]]. Zostało ono wybudowane w latach 1926 do 1928, następnie w latach 1952 do 1954 zostało przebudowane{{r|be}}.

W niedalekiej odległości od jeziora, w dzielnicy [[Charlottenburg-Nord]], znajdują się: miejsce pamięci ofiar [[Narodowy socjalizm|narodowego socjalizmu]] {{link-interwiki|Gedenkstätte Plötzensee|Q=Q694274}} (róg ulic Hüttigpfad i [[Emmy Zehden|Emmy-Zehden-Weg]]) oraz [[więzienie Plötzensee]] (Friedrich-Olbricht-Damm).

[[Plik:PloetzenseeBeach.jpg|thumb|left|600px|Kąpielisko nad jeziorem Plötzensee]]
{{Clear|left}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="lu">{{Cytuj stronę|url=https://berlingeschichte.de/lexikon/mitte/p/ploetzensee.htm|tytuł=Lexikon Plötzensee|opublikowany=Luise-Berlin.de|język=de|data dostępu=2012-12-11}}</ref>
<ref name="be">{{Cytuj stronę|url=http://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009030411|tytuł=Denkmale in Berlin. Freibad Plötzensee|opublikowany=Berlin.de|język=de|data dostępu=2012-12-11}}</ref>
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę|url=http://www.strandbad-ploetzensee.de/|tytuł=Strandbad Plötzensee|opublikowany=Strandbad-Ploetzensee.de|język=de|data dostępu=2012-12-11}}
* {{Cytuj stronę|url=http://www.berlinerbaederbetriebe.de/130.html|tytuł=Berliner Bäder-Betriebe. Freibad Plötzensee|opublikowany=BerlinerBaederBetriebe.de|język=de|data dostępu=2012-12-11}}

{{SORTUJ:Plotzensee}}

[[Kategoria:Jeziora w Berlinie]]

title: Plötzensee

Lokalizacja: Berlin

Miejscowości nadbrzeżne: Berlin-Wedding


text:
# Brzanka (Pogórze Ciężkowickie)
Brzanka (534 m) – wzniesienie na Pogórzu Ciężkowickim, na południe od Tuchowa. Wraz z Liwoczem (562 m) są najwyższymi szczytami Pasma Brzanki – ciągu wzniesień pomiędzy dolinami rzek Białej i Wisłoki.
Szczyt Brzanki pokryty jest lasem mieszanym o przewadze buka i jodły, z podszytem złożonym z jarzębiny i podrostów drzew oraz runem o znacznej ilości borówki (buczyna karpacka). Obszar ten objęty jest ochroną w ramach powstałego na mocy rozporządzenia Wojewody Małopolskiego z 23 maja 2005 roku Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki.
W sierpniu 1944 roku w okolicach osiedla Ratówki (przysiółek Jodłówki Tuchowskiej) stacjonował I. batalion 16 Pułku Piechoty AK "Barbara", prowadzący działania dywersyjne w ramach Akcji Burza. Wydarzenia te upamiętnia kamienny obelisk w pobliżu żółtego pieszego szlaku turystycznego.

## Zagospodarowanie turystyczne

### Szlaki piesze
Ciężkowice – Rzepiennik Strzyżewski – Jodłówka Tuchowska – Brzanka – Tuchów;
 Siedliska – Nosalowa – Brzanka – Ostry Kamień – Gilowa Góra – Liwocz – Kołaczyce;

### Szlaki rowerowe
Tarnów – Wola Rzędzińska – Ładna – Skrzyszów – Szynwałd – Zalasowa – Ryglice – Brzanka;
 Ciężkowice – Rzepiennik Strzyżewski – Jodłówka Tuchowska – Brzanka;
 Burzyn – Brzanka
Poniżej szczytu Brzanki znajduje się schronisko górskie Bacówka na Brzance, zbudowane przez PTTK w 1981 roku, obecnie znajdujące się w rękach prywatnych. Na polanie obok schroniska, odznaczającej się panoramami Pogórza i Beskidu Niskiego, wybudowano wieżę widokową, z której w sprzyjających warunkach można zaobserwować Tatry.

title: Brzanka (Pogórze Ciężkowickie)

wikitext:
{{Góra infobox
 |nazwa                 = Brzanka
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               = Brzanka PC11.jpg
 |opis grafiki          = Widok na Brzankę z wieży widokowej pod Brzanką
 |państwo               = Polska
 |położenie             =
 |pasmo                 = [[Pogórze Ciężkowickie]]
 |wysokość              = 534
 |kod mapy              = powiat tarnowski
 |wybitność             = 199
 |współrzędne           = 49°50′40″N 21°5′14″E
 |commons               = category:Brzanka (Pogórze Ciężkowickie)
}}
'''Brzanka''' (534 m) – wzniesienie na [[Pogórze Ciężkowickie|Pogórzu Ciężkowickim]], na południe od [[Tuchów|Tuchowa]]. Wraz z [[Liwocz]]em (562 m) są najwyższymi szczytami [[Pasmo Brzanki|Pasma Brzanki]] – ciągu wzniesień pomiędzy dolinami rzek [[Biała (dopływ Dunajca)|Białej]] i [[Wisłoka|Wisłoki]]<ref name=compass>{{Cytuj książkę |tytuł= Pogórze Ciężkowickie. Mapa 1:50 000 |wydawca=Compass |miejsce= Kraków |data= 2005|isbn=83-89165-37-6}}</ref>.

Szczyt Brzanki pokryty jest [[las mieszany|lasem mieszanym]] o przewadze [[buk zwyczajny|buka]] i [[jodła pospolita|jodły]], z [[podszyt]]em złożonym z [[jarząb pospolity|jarzębiny]] i [[podrost]]ów drzew oraz runem o znacznej ilości [[borówka|borówki]] ([[żyzna buczyna karpacka|buczyna karpacka]])<ref>{{Cytuj|autor = Andrzej Matuszczyk |tytuł = Pogórze Karpackie |data = 1995 |isbn = 83-903260-1-9 |miejsce = Tarnów |wydawca = Oddział PTTK [Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego] „Ziemi Tarnowskiej” |oclc = 891189204}}</ref>. Obszar ten objęty jest [[ochrona przyrody w Polsce|ochroną]] w ramach powstałego na mocy rozporządzenia Wojewody Małopolskiego z 23 maja 2005 roku [[Park Krajobrazowy Pasma Brzanki|Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki]]<ref>{{Cytuj stronę |url=http://www.ekoportal.pl/sep/cms/export/sites/default/Ekoturystyka/Akty_prawne/MalopPKPasmoBrzanki.pdf |tytuł=Rozporządzenie nr 7/05 Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie ochrony Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki |data dostępu=2010-10-08 |archiwum=https://web.archive.org/web/20101008160721/http://www.ekoportal.pl/sep/cms/export/sites/default/Ekoturystyka/Akty_prawne/MalopPKPasmoBrzanki.pdf |zarchiwizowano=8 października 2010 }}</ref>.

W sierpniu 1944 roku w okolicach osiedla Ratówki (przysiółek [[Jodłówka Tuchowska|Jodłówki Tuchowskiej]]) stacjonował I. batalion [[16 Pułk Piechoty AK Ziemi Tarnowskiej|16 Pułku Piechoty AK]] "Barbara", prowadzący działania [[dywersja|dywersyjne]] w ramach [[Akcja „Burza”|Akcji ''Burza'']]. Wydarzenia te upamiętnia kamienny obelisk w pobliżu żółtego [[szlak turystyczny|pieszego szlaku turystycznego]].

== Zagospodarowanie turystyczne ==
=== Szlaki piesze ===
: {{szlak|niebieski}} [[Ciężkowice]] – [[Rzepiennik Strzyżewski]] – [[Jodłówka Tuchowska]] – Brzanka – [[Tuchów]];
: {{szlak|żółty}} [[Siedliska (powiat tarnowski)|Siedliska]] – [[Nosalowa (Pogórze Ciężkowickie)|Nosalowa]] – Brzanka – [[Góra Pasia|Ostry Kamień]] – [[Gilowa Góra]] – [[Liwocz]] – [[Kołaczyce]];

=== Szlaki rowerowe ===
: {{szlak rowerowy|żółty}} [[Tarnów]] – [[Wola Rzędzińska]] – [[Ładna]] – [[Skrzyszów (województwo małopolskie)|Skrzyszów]] – [[Szynwałd (województwo małopolskie)|Szynwałd]] – [[Zalasowa]] – [[Ryglice]] – Brzanka;
: {{szlak rowerowy|czerwony}} [[Ciężkowice]] – [[Rzepiennik Strzyżewski]] – [[Jodłówka Tuchowska]] – Brzanka;
: {{szlak rowerowy|zielony}} [[Burzyn (województwo małopolskie)|Burzyn]] – Brzanka<ref name=compass/>

Poniżej szczytu Brzanki znajduje się schronisko górskie [[Bacówka Brzanka|Bacówka na Brzance]], zbudowane przez [[Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze|PTTK]] w 1981 roku, obecnie znajdujące się w rękach prywatnych. Na polanie obok schroniska, odznaczającej się [[panorama (geografia)|panoramami]] Pogórza i [[Beskid Niski|Beskidu Niskiego]], wybudowano [[Wieża widokowa na Brzance|wieżę widokową]], z której w sprzyjających warunkach można zaobserwować [[Tatry]]<ref>[http://www.dalekieobserwacje.eu/tatry-z-brzanki/ Tatry z Brzanki]</ref>.

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|I|396|Brzanka}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Pogórze Ciężkowickie]]

title: Brzanka

Państwo: Polska

Pasmo: Pogórze Ciężkowickie


text:
# Beaulieu (stacja metra)
Beaulieu – stacja metra w Brukseli, na linii 5. Znajduje się w gminie Auderghem. Zlokalizowana jest pomiędzy stacjami Delta i Demey. Została otwarta 20 września 1976. Do 1977 roku była wschodnią stacją końcową na linii 1A, gdy została otwarta trasa do stacji Demey. W 1985 roku linia została rozbudowana do stacji Herrmann-Debroux. W kwietniu 2009, po reorganizacji metra roku stała się częścią linii 5.

title: Beaulieu (stacja metra)

wikitext:
{{Stacja metra infobox
 |nazwa                       = Beaulieu
 |nazwa oryginalna            =
 |zdjęcie                     = Metro Brussels Beaulieu.jpg
 |opis zdjęcia                =
 |państwo                     = Bruksela
 |miejscowość                 =
 |dzielnica                   =
 |projektant                  =
 |data budowy                 =
 |data otwarcia               = 20 września 1976
 |data zamknięcia             =
 |poprzednie nazwy            =
 |liczba peronów              =
 |liczba krawędzi peronowych  =
 |długość peronu              =
 |szerokość peronu            =
 |powierzchnia stacji         =
 |kubatura stacji             =
 |głębokość stacji            =
 |linia                       = Linia 5
 |odcinek                     =
 |stacja poprzednia           = [[Delta (stacja kolejowa)|Delta]]
 |odległość do poprzedniej    =
 |stacja następna             = [[Demey]]
 |odległość do następnej      =
 |współrzędne                 = 50°48′54″N 4°24′34″E
 |commons                     =
}}
'''Beaulieu''' – stacja [[Metro w Brukseli|metra w Brukseli]], na [[Linia 5 (metro w Brukseli)|linii 5]]. Znajduje się w gminie [[Auderghem]]. Zlokalizowana jest pomiędzy stacjami [[Delta (stacja kolejowa)|Delta]] i [[Demey]]. Została otwarta 20 września 1976<ref>[http://urbanrail.net/eu/be/brux/brussels.htm ''Brussels'', urbanrail.net] {{lang|en}}</ref>. Do 1977 roku była wschodnią stacją końcową na linii 1A, gdy została otwarta trasa do stacji Demey. W 1985 roku linia została rozbudowana do stacji [[Herrmann-Debroux]]. W [[Kwiecień 2009|kwietniu 2009]], po reorganizacji metra roku stała się częścią linii 5.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Metro w Brukseli}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę| url = http://www.stib.be/index.htm?l=fr | tytuł = Sieć metra| data dostępu = 2011-01-29| opublikowany = STIB| język = fr}}

[[Kategoria:Metro w Brukseli]]
[[Kategoria:Auderghem]]

title: Beaulieu

Państwo: Belgia

Region stołeczny: Region Stołeczny Brukseli

Data otwarcia: 20 września 1976

Poprzednia stacja: Delta

Następna stacja: Demey


text:
# Rezerwat przyrody Miejski Bór
Rezerwat przyrody Miejski Bór – florystyczny rezerwat przyrody położony w gminie Krotoszyn, powiecie krotoszyńskim (województwo wielkopolskie). Znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie Baszków-Rochy niedaleko miasta Krotoszyn.
Powierzchnia: 24,36 ha (akt powołujący podawał 28,87 ha).
Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej.

## Charakterystyka
Został utworzony w 1987 roku w celu ochrony drzewostanu (bór świeży z domieszką brzóz, dębów szypułkowych i czerwonych, jaworów, osik i modrzewi) z okazami gatunków chronionych: wawrzynka wilczełyko (Daphne mezereum) i wiciokrzewu pomorskiego (Lonicera periclymenum). Na terenie rezerwatu natrafiono na dwa kurhany z epoki brązu. Dalsze tego typu stanowiska istnieją w okolicy. W pobliżu zlokalizowane są także: Dąb Rozdrażewskich i głaz narzutowy koło Smoszewa.

## Podstawa prawna
- Zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z dnia 19 lutego 1987 r. w sprawie uznania za rezerwaty przyrody (M.P. z 1987 r. nr 7, poz. 55)
- Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dn. 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dn. 31.12.1998 r.
- Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Miejski Bór”

## Galeria
- Wnętrze rezerwatu
- Kwitnienie
- Siódmaczek leśny
- Oznaczenia

title: Rezerwat przyrody Miejski Bór

wikitext:
{{Obszar chroniony infobox
 |nazwa                = Miejski Bór
 |nazwa oryginalna     =
 |kod obszaru          =
 |logo                 =
 |grafika              = MOs810, WG 2014 20, OChK Las Miejski (Miejski Bor, Krotoszyn) (2).JPG
 |opis grafiki         = Widok od południa
 |rodzaj               = [[rezerwat florystyczny]]
 |państwo              = PL-WP
 |położenie            =
 |siedziba             =
 |mezoregion           = [[Wysoczyzna Kaliska]]
 |data utworzenia      = 1987
 |akt prawny           = {{Monitor Polski|1987|7|55}}, §6
 |data likwidacji      =
 |powód likwidacji     =
 |powierzchnia         = 24,36 ha
 |powierzchnia otuliny =
 |obszary chronione    =
 |ochrona              = [[ochrona czynna|czynna]]
 |odwiedzający         =
 |dyrekcja             =
 |plan                 =
 |opis planu           =
 |kod mapy             = Krotoszyn (gmina)
 |współrzędne          = 51°40′28"N 17°27′23"E
 |commons              =
 |www                  =
}}
'''Rezerwat przyrody Miejski Bór''' – [[rezerwat florystyczny|florystyczny]] [[rezerwat przyrody]] położony w [[Krotoszyn (gmina)|gminie Krotoszyn]], [[Powiat krotoszyński|powiecie krotoszyńskim]] ([[województwo wielkopolskie]]){{r|crfop|rejestr}}. Znajduje się na terenie [[Obszar Chronionego Krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie Baszków-Rochy|Obszaru Chronionego Krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie Baszków-Rochy]] niedaleko miasta [[Krotoszyn]].

Powierzchnia: 24,36 ha{{r|crfop|rejestr}} (akt powołujący podawał 28,87 ha).

Obszar rezerwatu podlega [[ochrona czynna|ochronie czynnej]]{{r|po}}.

== Charakterystyka ==
Został utworzony w 1987 roku w celu ochrony drzewostanu ([[bór świeży]]<ref>praca zbiorowa, Słownik krajoznawczy Wielkopolski, PWN, 1992, s.156, {{ISBN|83-01-10630-1}}</ref> z domieszką [[brzoza|brzóz]], [[dąb szypułkowy|dębów szypułkowych]] i [[dąb czerwony|czerwonych]], [[klon jawor|jaworów]], [[Topola osika|osik]] i [[modrzew]]i<ref>{{Cytuj|autor = [[Paweł Anders]]; |tytuł = Powiat krotoszyński |data = 2001 |isbn = 83-85811-79-6 |miejsce = Poznań |wydawca = WBP |s = 17 |oclc = 69546171}}</ref>) z okazami gatunków chronionych: [[wawrzynek wilczełyko|wawrzynka wilczełyko]] (''Daphne mezereum'') i [[wiciokrzew pomorski|wiciokrzewu pomorskiego]] (''Lonicera periclymenum''). Na terenie rezerwatu natrafiono na dwa [[kurhan]]y z [[epoka brązu|epoki brązu]]<ref>{{Cytuj stronę |url=http://m.krotoszyn.pl/strona-89-rezerwaty_przyrody_w_okolicy_krotoszyna.html |tytuł=Miasto Krotoszyn |data dostępu=2014-05-20 |archiwum=https://archive.is/20140520213601/http://m.krotoszyn.pl/strona-89-rezerwaty_przyrody_w_okolicy_krotoszyna.html |zarchiwizowano=2014-05-20 }}</ref>. [[Kurhany na terenie Dąbrów Krotoszyńskich|Dalsze tego typu stanowiska]] istnieją w okolicy. W pobliżu zlokalizowane są także: [[Dąb Rozdrażewskich]] i [[głaz narzutowy koło Smoszewa]].

== Podstawa prawna ==
* Zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z dnia 19 lutego 1987 r. w sprawie uznania za rezerwaty przyrody ({{Monitor Polski|1987|7|55}})
* Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dn. 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dn. 31.12.1998 r.
* Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Miejski Bór”

== Galeria ==
<gallery>
Plik:MOs810, WG 2014 20, OChK Las Miejski (Miejski Bor, Krotoszyn) (6).JPG|Wnętrze rezerwatu
Plik:MOs810, WG 2014 20, OChK Las Miejski (Miejski Bor, Krotoszyn) (9).JPG|Kwitnienie
Plik:MOs810, WG 2014 20, OChK Las Miejski (Miejski Bor, Krotoszyn) (7).JPG|[[Siódmaczek leśny]]
Plik:MOs810, WG 2014 20, OChK Las Miejski (Miejski Bor, Krotoszyn) (4).JPG|Oznaczenia
</gallery>

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=crfop>{{Cytuj stronę | url = http://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.505 | tytuł = Rezerwat przyrody Miejski Bór | praca = Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody | opublikowany = Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska | data dostępu = 2019-01-15}}</ref>
<ref name="po">{{Cytuj stronę | url = http://poznan.rdos.gov.pl/files/aktualnosci/67086/Zarz%C4%85dzenie%20RDO%C5%9A%20w%20Poznaniu%20w%20sprawie%20ustanowienia%20planu%20ochrony%20dla%20rezerwatu%20przyrody%20Miejski%20B%C3%B3r_news_image.pdf | tytuł = Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 7 października 2016 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Miejski Bór” | data = 2016-11-07 | praca = Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego poz. 6675 | data dostępu = 2019-01-15}}</ref>
<ref name=rejestr>{{Cytuj stronę | url = http://bip.poznan.rdos.gov.pl/inne-rejestry-publiczne | tytuł = Rejestr rezerwatów przyrody | opublikowany = Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu | data dostępu = 2019-01-15}}</ref>
}}

[[Kategoria:Smoszew]]
[[Kategoria:Rezerwaty przyrody w województwie wielkopolskim|Miejski Bór, Rezerwat przyrody]]

title: Miejski Bór

Województwo: wielkopolskie

Mezoregion: Wysoczyzna Kaliska

Ochrona: czynna


text:
# SN 2003ln
SN 2003ln – supernowa typu Ia odkryta 15 grudnia 2003 roku w galaktyce A233027-0835. W momencie odkrycia miała maksymalną jasność 22,90m.

title: SN 2003ln

wikitext:
{{koordynaty astronomiczne|23|30|27|15|-8|35|47|0}}
{{Supernowa infobox
 | nazwa = SN 2003ln
 | zdjęcie =
 | opis =
 | odkrywca = ESSENCE{{r|vizier}}
 | dzień = 15 grudnia
 | rok = 2003{{r|vizier}}
 | typ = Ia{{r|vizier}}
 | SNRtyp =
 | galaktyka = A233027-0835{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | gwiazdozbiór =
 | rektascensja = {{RA|23|30|27,15}}{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | deklinacja = {{DEC|-8|35|47,0}}{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | odl_ly =
 | odl_pc =
 | jas_max = 22,90
 | przodek =
 | typ_przodka =
 | masa_przodka =
 | uwagi =
}}
'''SN 2003ln''' – [[supernowa]] typu Ia odkryta 15 grudnia 2003 roku w galaktyce [[A233027-0835]]{{r|vizier}}. W momencie odkrycia miała maksymalną jasność 22,90{{magnitudo}}{{r|Barbon, 1999}}{{r|cbat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="cbat">{{cytuj stronę|url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/lists/Supernovae.html|tytuł=List of Supernovae|opublikowany=IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams|język=en|data dostępu=2011-11-02}}</ref>
* <ref name="Barbon, 1999">{{cytuj pismo|nazwisko=Barbon|imię=R.|nazwisko2=Buondí|imię2=V.|nazwisko3=Cappellaro|imię3=E.|nazwisko4=Turatto|imię4=M.|tytuł=The Asiago Supernova Catalogue - 10 years after|czasopismo=Astronomy and Astrophysics Supplement|wydawca=NASA ADS|wolumin=139|strony=531-536|język=en|data=1999-11|url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/asiagosn.html|doi=10.1051/aas:1999404}}</ref>
* <ref name="vizier">{{cytuj stronę|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-source=B/sn|tytuł=Asiago Supernova Catalogue (5802 rows)|data=2011-12-11|opublikowany=vizier.u-strasbg.fr|język=en|data dostępu=2011-12-27}}</ref>
}}

[[Kategoria:Supernowe zaobserwowane w 2003 roku]]

title: SN 2003ln

Odkrywca: ESSENCE

Data odkrycia: 15 grudnia 2003

Typ supernowej: Ia


text:
# Eptatretus fritzi
Eptatretus fritzi – gatunek bezżuchwowcca z rodziny śluzicowatych (Myxinidae).

## Zasięg występowania
Zachodni Pacyfik, okolice wyspy Guadelupe w Meksyku.

## Cechy morfologiczne
Osiąga maksymalnie 59,2 cm długości.

## Biologia i ekologia
Występuje na głębokości 18–2743 m.

title: Eptatretus fritzi

wikitext:
{{Tytuł kursywą}}
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Eptatretus fritzi''
 |TSN                    = 622254
 |zoolog                 = [[Robert L. Wisner|Wisner]] & [[Charmion B. McMillan|McMillan]], 1990{{r|Wisner&McMillan}}
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[strunowce]]
 |podtyp                 = [[kręgowce]]
 |nadgromada             = [[bezżuchwowce]]
 |gromada                = [[śluzice]]
 |rząd                   = [[śluzicokształtne]]
 |rodzina                = [[śluzicowate]]
 |rodzaj                 = ''[[Eptatretus]]''
 |gatunek                = ''Eptatretus fritzi''
 |synonimy               =
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 196022
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Eptatretus fritzi''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[Bezżuchwowce|bezżuchwowcca]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[śluzicowate|śluzicowatych]] (Myxinidae).

== Zasięg występowania ==
Zachodni [[Ocean Spokojny|Pacyfik]], okolice wyspy [[Guadalupe (wyspa)|Guadelupe]] w [[Meksyk]]u.

== Cechy morfologiczne ==
Osiąga maksymalnie 59,2 cm długości.

== Biologia i ekologia ==
Występuje na głębokości 18–2743 m.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
# <ref name="Wisner&McMillan">{{cytuj pismo |autor = R.L. Wisner & C.B. McMillan|tytuł = Three new species of hagfishes, genus Eptatretus (Cyclostomata, Myxinidae), from the Pacific Coast of North America, with new data on E. deani and E. stoutii|url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/3229071 |czasopismo = Fishery Bulletin| wolumin = 88|numer = 4|strony = 791, rys. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/3228653 2b]|rok = 1990 |język = en}}</ref>
# <ref name="iucn">{{IUCN |id = 196022 |nazwa = Eptatretus fritzi |autor = M.M. Mincarone |iucn rok = 2020 |wersja = 2020-2 |data dostępu = 2020-09-23}}</ref>
}}
== Bibliografia ==
* {{FishBase gatunek|id=54065|nazwa=Eptatretus fritzi|data=20 kwietnia 2013}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Śluzice]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1990 roku]]

Typ: strunowce

Podtyp: kręgowce

Nadgromada: bezżuchwowce

Gromada: śluzice

Rząd: śluzicokształtne

Rodzina: śluzicowate

Rodzaj: Eptatretus

Gatunek: Eptatretus fritzi


text:
# Maciej Post
Maciej (Mateusz) Post (zm. w 1627 roku) – oficjał sandomierski w 1618 roku, kanonik sandomierski w 1617 roku, sekretarz królewski w 1597 roku, pisarz kancelarii mniejszej koronnej w latach 1592–1597, pleban chęciński od 1597 roku.
Nobilitowany w 1591 roku.

title: Maciej Post

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Maciej Post
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          =
 |data urodzenia          =
 |miejsce urodzenia       =
 |data śmierci            = [[1627]]
 |miejsce śmierci         =
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = pisarz kancelarii mniejszej koronnej
 |1. funkcja - okres      = 1592–1597
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[katolicyzm]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   =
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            =
 |data nominacji          =
 |data sakry              =
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Maciej (Mateusz) Post''' (zm. w [[1627]] roku) – oficjał sandomierski w 1618 roku, kanonik sandomierski w 1617 roku, [[sekretarz królewski]] w 1597 roku, pisarz kancelarii mniejszej koronnej w latach 1592–1597, pleban chęciński od 1597 roku.

Nobilitowany w 1591 roku.

== Bibliografia ==

* Jan Wiśniewski, Katalog prałatów i kanoników sandomierskich od 1186-1926 r. tudzież sesje kapituły sandomierskiej od 1581 do 1866 r., Radom 1928, s. 238.
* Wojciech Krawczuk, Pisarze kancelarii koronnych Zygmunta III Wazy, w:  [[Studia Historyczne]], 1993, r.  XXXVI, z. 2, s. 161.

{{SORTUJ:Post, Maciej}}
[[Kategoria:Kanonicy sandomierskiej kapituły kolegiackiej]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Chęcinami (I Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Nobilitowani przez Zygmunta III Wazę]]
[[Kategoria:Pisarze kancelarii mniejszej koronnej]]
[[Kategoria:Sekretarze Zygmunta III Wazy]]
[[Kategoria:Zmarli w 1627]]

title: Maciej Post

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki


text:
# Język zachodniopendżabski
Język zachodniopendżabski, dawniej także określany jako  lahnda albo lahndi (pendżabski: lahindi) – język z rodziny indoaryjskiej, używany w prowincji Pendżab w Pakistanie. Wraz z językiem sindhi należy do północno-zachodniej grupy języków indoaryjskich, jednakże ze względów geograficznych tradycyjnie często bywa klasyfikowany jako zachodni dialekt języka pendżabskiego (zachodniopendżabski), mimo że ten należy do grupy centralnej języków indoaryjskich.
Według danych z 2015 r. w Pakistanie posługuje się nim blisko 91 mln osób. Dodatkowo ma prawie 2 mln użytkowników na terenie Indii (2007). W użyciu są też języki urdu i angielski.

## Diaspora pendżabska
Język pendżabski jest w dużym stopniu używany w kilku krajach, do których Pendżabczycy licznie wyemigrowali. Do tych krajów należą: Stany Zjednoczone, Australia, Wielka Brytania oraz Kanada.
W Wielkiej Brytanii pendżabski został uznany za drugi, najczęściej używany język zaraz po angielskim.
Jest czwartym, najczęściej używanym językiem w Kanadzie po angielskim, francuskim i chińskim.

### Rodowici użytkownicy języka pendżabskiego
| Miejsce | Państwo                      | Użytkownicy                                         |
| ------- | ---------------------------- | --------------------------------------------------- |
| 1.      | Pakistan                     | 76 335 300 (w większości język zachodniopendżabski) |
| 2.      | Indie                        | 29 109 672 (w większości język wschodniopendżabski) |
| 3.      | Wielka Brytania              | 2 300 000                                           |
| 4.      | Kanada                       | 1 100 000                                           |
| 5.      | Zjednoczone Emiraty Arabskie | 720 000                                             |
| 6.      | Stany Zjednoczone            | 640 000                                             |
| 7.      | Arabia Saudyjska             | 620 000                                             |
| 8.      | Hongkong                     | 260 000                                             |
| 9.      | Malezja                      | 185 000                                             |
| 10.     | Południowa Afryka            | 140 000                                             |
| 11.     | Mjanma                       | 120 000                                             |
| 12.     | Francja                      | 90 000                                              |
| 13.     | Włochy                       | 80 000                                              |
| 14.     | Tajlandia                    | 75 000                                              |
| 15.     | Japonia                      | 75 000                                              |
| 16.     | Mauritius                    | 70 000                                              |
| 17.     | Singapur                     | 70 000                                              |
| 18.     | Oman                         | 68 000                                              |
| 19.     | Libia                        | 65 000                                              |
| 20.     | Bahrajn                      | 60 000                                              |
| 21.     | Kenia                        | 55 000                                              |
| 22.     | Australia                    | 50 000                                              |
| 23.     | Tanzania                     | 45 000                                              |
| 24.     | Kuwejt                       | 40 000                                              |
| 25.     | Niemcy                       | 35 000                                              |

title: Język zachodniopendżabski

wikitext:
{{Dopracować|więcej przypisów=2010-07|opis bibliograficzny}}
{{Język infobox
 |nazwa oryginalna = پنجابی /pañjābī/<br />Lahindi
 |obszar           = [[Pakistan]], [[Afganistan]], [[Indie]]
 |liczba mówiących = ok. 93 mln<ref name=autonazwa1>{{Ethnologue | wydanie = 22 | id = pnb | tytuł = Punjabi, Western | archiwum = http://web.archive.org/web/20190605185818/https://www.ethnologue.com/language/pnb }}</ref>
 |system pisma     = [[alfabet arabski|arabskie]]
 |klasyfikacja     =
* [[Języki indoeuropejskie]]
* [[Języki indoirańskie]]
* [[Języki indoaryjskie]]
* Język zachodniopendżabski
 |język urzędowy   =
 |organ regulujący =
 |iso1             =
 |iso2             =
 |iso3             = pnb
 |sil              =
 |kod              = pnb
 |dialekty         =
 |mapka            = Indoarische Sprachen Gruppen.png
 |opis             = Zasięg i klasyfikacja języka lahnda
 |wikisłownik      = Kategoria:Język zachodniopendżabski
}}
'''Język zachodniopendżabski''', dawniej także określany jako ''' lahnda''' albo '''lahndi''' ([[język pendżabski|pendżabski]]: ''lahindi'')<ref name=autonazwa1 /> – język z [[Języki indoaryjskie|rodziny indoaryjskiej]], używany w prowincji [[Pendżab]] w [[Pakistan]]ie. Wraz z językiem [[język sindhi|sindhi]] należy do północno-zachodniej grupy języków indoaryjskich<ref>[https://archive.is/20120730050249/http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=19-16 Ethnologue report for Northwestern zone<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>, jednakże ze względów geograficznych tradycyjnie często bywa klasyfikowany jako zachodni dialekt [[język pendżabski|języka pendżabskiego]] (zachodniopendżabski){{odn|Sieklucka|1998|s=17}}, mimo że ten należy do grupy centralnej języków indoaryjskich.

Według danych z 2015 r. w Pakistanie posługuje się nim blisko 91 mln osób. Dodatkowo ma prawie 2 mln użytkowników na terenie [[Indie|Indii]] (2007). W użyciu są też języki [[język urdu|urdu]] i [[język angielski|angielski]]<ref name=autonazwa1/>.

== Diaspora pendżabska ==
Język pendżabski jest w dużym stopniu używany w kilku krajach, do których [[Pendżabczycy]] licznie wyemigrowali. Do tych krajów należą: [[Stany Zjednoczone]], [[Australia]], [[Wielka Brytania]] oraz [[Kanada]].
W Wielkiej Brytanii pendżabski został uznany za drugi, najczęściej używany język zaraz po [[Język angielski|angielskim]]<ref>[http://www.publications.parliament.uk/pa/cm199900/cmhansrd/vo000307/halltext/00307h02.htm ''Punjabi Community''.] Parlament Wielkiej Brytanii.</ref>.
Jest czwartym, najczęściej używanym językiem w Kanadzie po [[Język angielski|angielskim]], [[Język francuski|francuskim]] i [[Język chiński|chińskim]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Punjabi is 4th most spoken language in Canada |czasopismo = The Times of India |data = 2008-02-14 |data dostępu = 2023-09-26 <!-- |issn = 0971-8257 --> |url = http://timesofindia.indiatimes.com/Punjabi_is_Canadas_4th_most_top_language/articleshow/2782138.cms |język = en}}</ref>.

=== Rodowici użytkownicy języka pendżabskiego ===
{| class="wikitable"
|-
! Miejsce !! Państwo !! Użytkownicy
|-
|1.|| [[Pakistan]] || 76 335 300 (w większości język zachodniopendżabski)
|-
|2.|| [[Indie]] || 29 109 672 (w większości [[język wschodniopendżabski]])
|-
|3.|| [[Wielka Brytania]] || 2 300 000
|-
|4.|| [[Kanada]] || 1 100 000
|-
|5.|| [[Zjednoczone Emiraty Arabskie]] || 720 000
|-
|6.|| [[Stany Zjednoczone]] || 640 000
|-
|7.|| [[Arabia Saudyjska]] || 620 000
|-
|8.|| [[Hongkong]] || 260 000
|-
|9.|| [[Malezja]] || 185 000
|-
|10.|| [[Południowa Afryka]] || 140 000
|-
|11.|| [[Mjanma]] || 120 000
|-
|12.|| [[Francja]] || 90 000
|-
|13.|| [[Włochy]] || 80 000
|-
|14.|| [[Tajlandia]] || 75 000
|-
|15.|| [[Japonia]] || 75 000
|-
|16.|| [[Mauritius]] || 70 000
|-
|17.|| [[Singapur]] || 70 000
|-
|18.|| [[Oman]] || 68 000
|-
|19.|| [[Libia]] || 65 000
|-
|20.|| [[Bahrajn]] || 60 000
|-
|21.|| [[Kenia]] || 55 000
|-
|22.|| [[Australia]] || 50 000
|-
|23.|| [[Tanzania]] || 45 000
|-
|24.|| [[Kuwejt]] || 40 000
|-
|25.|| [[Niemcy]] || 35 000
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj | odn = tak | autor = Anna Sieklucka | tytuł = Język pendźabski | wydawca = Wydawnictwo Akademickie DIALOG | miejsce = Warszawa | data = 1998 | isbn = 83-86483-88-1}}
* {{Majewicz1989|odn=tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Ethnologue | id = pnb | tytuł = Punjabi, Western |data dostępu=2009-05-07}}

{{Języki indoirańskie}}

[[Kategoria:Języki indoaryjskie|zachodniopendżabski, język]]
[[Kategoria:Języki Pakistanu|zachodniopendżabski, język]]
[[Kategoria:Języki Indii|zachodniopendżabski, język]]

title: پنجابی /pañjābī/ · Lahindi

Obszar: Pakistan, Afganistan, Indie

Liczba mówiących: ok. 93 mln

Pismo/alfabet: arabskie

title: Klasyfikacja genetyczna

Klasyfikacja genetyczna: - Języki indoeuropejskie - Języki indoirańskie - Języki indoaryjskie - Język zachodniopendżabski

title: Kody języka

ISO 639-3: pnb

Kody języka:
Występowanie
· Zasięg i klasyfikacja języka lahnda

title: W Wikipedii

W Wikipedii: Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.