text:
# Od zmierzchu do świtu (serial telewizyjny)
Od zmierzchu do świtu – amerykański serial telewizyjny z gatunku horror, wyprodukowany przez Sugarcane Entertainment, FactoryMade Ventures oraz Rodriguez International Pictures. Serial jest oparty na serii filmów o tym samym tytule, którego współtwórcą jest Quentin Tarantino. Robert Rodriguez napisał scenariusz, wyprodukował i wyreżyserował projekt. Od zmierzchu do świtu jest emitowany od 11 marca 2014 roku przez El Rey Network.
27 marca 2014 roku, stacja kablowa El Rey Network zamówiła 2 sezon serialu. 27 października stacja poinformowała na Twitterze o przedłużeniu serialu na kolejny, trzeci sezon.
W Polsce serial jest emitowany od 23 października 2014 roku przez AXN Black.

## Fabuła
Serial skupia się na dwóch braciach: Secie i Richiem, którzy są poszukiwani przez FBI oraz strażników teksasu po napadzie na bank, podczas którego zginęło kilka osób.  W czasie ucieczki do Meksyku spotykają byłego pastora Jacoba Fullera, którego całą rodzinne biorą za zakładników. Wszystko idzie zgodnie z planem, aż do momentu, gdy docierają do klubu ze striptizem pełnym wampirów. Teraz muszą sami walczyć o przeżycie.

## Obsada
- D.J. Cotrona jako Seth Gecko[6]
- Zane Holtz jako Richie Gecko[6]
- Eiza González jako Santanico Pandemonium[7]
- Jesse Garcia jako Freddie Gonzalez[6]
- Madison Davenport jako Katie Fuller[7]
- Brandon Soo Hoo jako Scott Fuller[7]
- Wilmer Valderrama jako Carlos Madrigal[8]
- Robert Patrick jako Jacob Fuller[7]
- Jake Busey jako profesor Aiden "Sex Machine" Tanner
- Don Johnson jako Earl McGraw[6]
- Adrianne Palicki jako Vanessa Styles[9]

## Drugoplanowe
- Danny Trejo jako Regulator[10]
- Briana Evigan jako Sonja, tatuażystka robiąca lewe paszporty[10]
- Esai Morales jako lord Amancio Malvado[11]
- Jeff Fahey jako Eddie Cruickshank, wychował braci Grecko po śmierci ich ojca[12]
- Demi Lovato jako Maia[13]
- Ana de la Reguera jako Lord Venganza Verdugo (sezon 3)[14]
- Marko Zaror jako Zolo (sezon 3)[14]
- Tom Savini jako Burt (sezon 3)[14]
- Nicky Whelan (sezon 3)[15]
- Maurice Compte jako Brassa[15](sezon 3)

## Odcinki
| Sezon | Sezon | Odcinki | Oryginalna emisja USA | Oryginalna emisja USA | Oryginalna emisja Polska | Oryginalna emisja Polska | Oryginalna emisja Polska |
| Sezon | Sezon | Odcinki | Premiera sezonu       | Finał sezonu          | Premiera sezonu          | Finał sezonu             |                          |
| ----- | ----- | ------- | --------------------- | --------------------- | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ |
|       | 1     | 10      | 11 marca 2014         | 20 maja 2014          | 23 października 2014     | 19 grudnia 2014          |                          |
|       | 2     | 10      | 25 sierpnia 2015.     | 27 października 2015  | 7 października 2015.     | 2 grudnia 2015           |                          |
|       | 3     | 10      | 6 września 2016.      | 1 listopada 2016      | 3 listopada 2016         | brak danych              |                          |

wikitext:
{{Serial infobox
 |tytuł                   = Od zmierzchu do świtu
 |oryginalny tytuł        = From Dusk till Dawn: The Series
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |inny tytuł              =
 |gatunek                 = [[horror]], [[dramat]]
 |kraj produkcji          = [[Stany Zjednoczone]]
 |oryginalny język        = [[język angielski|angielski]]
 |twórcy                  =
 |główne role             = [[D.J. Cotrona]]
[[Zane Holtz]]
[[Eiza González|Eiza Gonzalez]]
[[Jesse Garcia]]
[[Madison Davenport]]
[[Brandon Soo Hoo]]
[[Wilmer Valderrama]]
[[Robert Patrick]]
[[Don Johnson]]
 |muzyka tytułowa         =
 |liczba odcinków         = 30
 |liczba serii            = 3
 |nagrody                 =
 |lista odcinków          =
 |produkcja               = Sugarcane Entertainment
FactoryMade Ventures
Rodriguez International Pictures
 |produkcja wykonawcza    =
 |reżyseria               =
 |scenariusz              =
 |narracja                =
 |muzyka                  = [[Carl Thiel]]<ref>{{cytuj stronę | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/ujawniono-kompozytora-serialu-from-dusk-till-dawn-the-series | tytuł=Ujawniono kompozytora serialu "From Dusk Till Dawn: The Series" | praca=hatak.pl | data dostępu=2014-02-28 | język=pl}}</ref>
 |zdjęcia                 =
 |scenografia             =
 |wytwórnia               =
 |czas trwania            = około 45 minut
 |kąt kamery              =
 |kraj oryginalnej emisji = [[Stany Zjednoczone]]
 |data premiery           = 11 marca 2014
 |stacja telewizyjna      = [[El Rey Network]]
 |pierwsza emisja         =
 |lata emisji             = 2014 - 2016
 |status                  = trwa
 |format obrazu           =
 |format dźwięku          =
 |poprzednik              =
 |kontynuacja             =
 |powiązane               = [[Od zmierzchu do świtu]]
[[Od zmierzchu do świtu 2]]
[[Od zmierzchu do świtu 3: Córka kata]]
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     = http://fdtd.elreynetwork.com/#/synopsis
}}
[[Plik:Zane Holtz and Eiza Gonzalez (20088971766).jpg|thumb|300px|Zane Holtz i Eiza Gonzalez - odtwórcy głównych ról]]

'''Od zmierzchu do świtu''' – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[serial telewizyjny]] z gatunku [[horror]], wyprodukowany przez Sugarcane Entertainment, FactoryMade Ventures oraz Rodriguez International Pictures. Serial jest oparty na serii filmów o tym samym tytule, którego współtwórcą jest [[Quentin Tarantino]]. [[Robert Rodriguez]] napisał scenariusz, wyprodukował i wyreżyserował projekt. ''Od zmierzchu do świtu'' jest emitowany od 11 marca 2014 roku przez [[El Rey Network]]<ref>{{cytuj stronę | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/zwiastun-i-data-premiery-serialowej-wersji-od-zmierzchu-do-switu | tytuł=Zwiastun i data premiery serialowej wersji "Od zmierzchu do świtu" | praca=hatak.pl | data dostępu=2014-01-13 | język=pl}}</ref>.

27 marca 2014 roku, stacja kablowa El Rey Network zamówiła 2 sezon serialu<ref>{{cytuj stronę | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/serialowa-wersja-od-zmierzchy-do-switu-z-2-sezonem | tytuł=Serialowa wersja "Od zmierzchu do świtu" z 2. sezonem| praca=hatak.pl | data dostępu=2014-03-27 | język=pl}}</ref>. 27 października stacja poinformowała na Twitterze o przedłużeniu serialu na kolejny, trzeci sezon<ref>{{Cytuj stronę|tytuł = From Dusk Till Dawn dostało sezon 3!|url = http://seriale.news/2015/10/27/from-dusk-till-dawn-dostalo-sezon-3/|data dostępu = 2015-10-27}}</ref>.

W Polsce serial jest emitowany od 23 października 2014 roku przez [[AXN|AXN Black]]<ref>{{cytuj stronę | url=http://web.archive.org/web/20160605134336/http://premierywtv.pl/seriale-from-dusk-till-dawn-scorpion-axn-black | tytuł=Seriale „Od zmierzchu do świtu” i „Scorpion” w AXN Black| praca=premierywtv.pl | data dostępu=2014-09-27 | język=pl}}</ref>.

== Fabuła ==
Serial skupia się na dwóch braciach: Secie i Richiem, którzy są poszukiwani przez [[Federalne Biuro Śledcze|FBI]] oraz strażników teksasu po napadzie na bank, podczas którego zginęło kilka osób.  W czasie ucieczki do Meksyku spotykają byłego [[pastor]]a Jacoba Fullera, którego całą rodzinne biorą za zakładników. Wszystko idzie zgodnie z planem, aż do momentu, gdy docierają do klubu ze striptizem pełnym [[wampir]]ów. Teraz muszą sami walczyć o przeżycie.

== Obsada ==
* [[D.J. Cotrona]] jako Seth Gecko<ref name="Cotrona, Holts, Garcia i Johnson w Od zmierzchu do świtu">{{cytuj stronę | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/obsada-i-szczegoly-serialowej-wersji-od-zmierzchu-do-switu | tytuł=Obsada i szczegóły serialowej wersji "Od zmierzchu do świtu" | praca=hatak.pl | data dostępu=2013-11-07| język=pl}}</ref>
* [[Zane Holtz]] jako Richie Gecko<ref name="Cotrona, Holts, Garcia i Johnson w Od zmierzchu do świtu"/>
* [[Eiza González]] jako Santanico Pandemonium<ref name="Patrick, Davenport,Soo Hoo i Gonzales w Od zmierzchu do świtu">{{cytuj stronę | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/powieksza-sie-obsada-serialowej-wersji-od-zmierzchu-do-switu | tytuł=Powiększa się obsada serialowej wersji "Od zmierzchu do świtu" | praca=hatak.pl | data dostępu=2013-11-18| język=pl}}</ref>
* [[Jesse Garcia]] jako Freddie Gonzalez<ref name="Cotrona, Holts, Garcia i Johnson w Od zmierzchu do świtu"/>
* [[Madison Davenport]] jako Katie Fuller<ref name="Patrick, Davenport,Soo Hoo i Gonzales w Od zmierzchu do świtu"/>
* [[Brandon Soo Hoo]] jako Scott Fuller<ref name="Patrick, Davenport,Soo Hoo i Gonzales w Od zmierzchu do świtu"/>
* [[Wilmer Valderrama]] jako Carlos Madrigal<ref>{{cytuj stronę | url=https://naekranie.pl/aktualnosci/wilmer-valderrama-w-od-zmierzchu-do-switu | tytuł=Wilmer Valderrama w "Od zmierzchu do świtu" | praca=hatak.pl | data dostępu=2013-11-26 | język=pl}}</ref>
* [[Robert Patrick]] jako Jacob Fuller<ref name="Patrick, Davenport,Soo Hoo i Gonzales w Od zmierzchu do świtu"/>
* [[Jake Busey]] jako profesor Aiden "Sex Machine" Tanner
* [[Don Johnson]] jako Earl McGraw<ref name="Cotrona, Holts, Garcia i Johnson w Od zmierzchu do świtu"/>
* [[Adrianne Palicki]] jako Vanessa Styles<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/17006/adrianne-palicki-zagra-w-from-dusk-till-dawn-the-series | tytuł=Adrianne Palicki zagra w "From Dusk Till Dawn: The Series"| praca=spoilertv.pl | data dostępu=2013-12-16 | język=pl}}</ref>

== Drugoplanowe ==
* [[Danny Trejo]] jako Regulator<ref name="Danny Trejo i Briana Evigan pojawią się w 2 sezonie From Dusk Till Dawn: The Series">{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/33569/danny-trejo-i-briana-evigan-pojawia-sie-w-2-sezonie-from-dusk-till-dawn-the-series | tytuł=Danny Trejo i Briana Evigan pojawią się w 2 sezonie "From Dusk Till Dawn: The Series"| praca=spoilertv.pl | data dostępu=2015-03-11 | język=pl}}</ref>
* [[Briana Evigan]] jako Sonja, tatuażystka robiąca lewe paszporty<ref name="Danny Trejo i Briana Evigan pojawią się w 2 sezonie From Dusk Till Dawn: The Series"/>
* [[Esai Morales]] jako lord Amancio Malvado<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/33911/esai-morales-bedzie-powracal-w-2-sezonie-from-dusk-till-dawn | tytuł=Esai Morales będzie powracał w 2 sezonie "From Dusk Till Dawn"| praca=spoilertv.pl | data dostępu=2015-03-18 | język=pl}}</ref>
* [[Jeff Fahey]] jako Eddie Cruickshank, wychował braci Grecko po śmierci ich ojca<ref>{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/34448/jeff-fahey-bedzie-powracal-w-2-sezonie-from-dusk-till-dawn-the-series | tytuł=Jeff Fahey będzie powracał w 2 sezonie „From Dusk Till Dawn: The Series”| praca=spoilertv.pl | data dostępu=2015-03-31 | język=pl}}</ref>
* [[Demi Lovato]] jako Maia<ref>{{cytuj stronę | url=http://showtv.pl/from-dusk-till-dawn-demi-lovato-dolacza-do-obsady-.html | tytuł=From Dusk Till Dawn: Demi Lovato dołącza do obsady! | praca=showtv.pl | data dostępu=2015-06-09 | język=pl | archiwum=https://web.archive.org/web/20150610090331/http://showtv.pl/from-dusk-till-dawn-demi-lovato-dolacza-do-obsady-.html | zarchiwizowano=10 czerwca 2015 }}</ref>
* [[Ana de la Reguera]] jako Lord Venganza Verdugo (sezon 3)<ref name="Ana de la Reguera, Tom Savini i Marko Zaror w 3 sezonie From Dusk Till Dawn">{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/50027/ana-de-la-reguera-tom-savini-i-marko-zaror-dolaczyli-do-3-sezonu-from-dusk-till-dawn| tytuł=Ana de la Reguera, Tom Savini i Marko Zaror dołączyli do 3 sezonu „From Dusk Till Dawn”| praca=spoilertv.pl | data dostępu=2015-04-27 | język=pl}}</ref>
* [[Marko Zaror]] jako Zolo (sezon 3)<ref name="Ana de la Reguera, Tom Savini i Marko Zaror w 3 sezonie From Dusk Till Dawn"/>
* [[Tom Savini]] jako Burt (sezon 3)<ref name="Ana de la Reguera, Tom Savini i Marko Zaror w 3 sezonie From Dusk Till Dawn"/>
* [[Nicky Whelan]] (sezon 3)<ref name="Nicky Whelan i Maurice Compte w 3 sezonie From Dusk Till Dawn">{{cytuj stronę | url=http://spoilertv.pl/news/51468/nicky-whelan-i-maurice-compte-pojawia-sie-w-3-sezonie-from-dusk-till-dawn| tytuł=Nicky Whelan i Maurice Compte pojawią się w 3 sezonie "From Dusk Till Dawn"| praca=spoilertv.pl | data dostępu=2016-06-07| język=pl}}</ref>
* [[Maurice Compte]] jako Brassa<ref name="Nicky Whelan i Maurice Compte w 3 sezonie From Dusk Till Dawn"/>(sezon 3)

== Odcinki ==
{{Osobny artykuł | Lista odcinków serialu Od zmierzchu do świtu}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! style="padding: 0px 8px" colspan="2" rowspan="2"| Sezon
! style="padding: 0px 8px" rowspan="2"| Odcinki
! colspan="2"| Oryginalna emisja USA
! colspan="3"| Oryginalna emisja Polska
|-
! Premiera sezonu
!  style="padding: 0px 8px"| Finał sezonu
! Premiera sezonu
! Finał sezonu
|-
 |bgcolor="#000000"|
 |'''[[#Sezon 1 (2014)|1]]'''
 |10
 |11 marca 2014
 |20 maja 2014
 |23 października 2014
 |19 grudnia 2014
 |-
 |bgcolor="#CC6600"|
 |'''[[#Sezon 2 (2015)|2]]'''
 |10
 |25 sierpnia 2015<ref>{{cytuj stronę | url=http://showtv.pl/2-sezon-quot-from-dusk-till-down-quot-z-data-premiery.html | tytuł=2. sezon "From Dusk Till Down" z datą premiery | praca=showtv.pl | data dostępu=2015-06-02 | język=pl | archiwum=https://web.archive.org/web/20160304063901/http://showtv.pl/2-sezon-quot-from-dusk-till-down-quot-z-data-premiery.html | zarchiwizowano=4 marca 2016 }}</ref>.
 |27 października 2015
 |7 października 2015<ref>{{cytuj stronę | url=https://archive.is/20150929121415/http://premierywtv.pl/serial-od-zmierzchu-do-switu-sezon-2-w-axn-black | tytuł= Serial „Od zmierzchu do świtu” sezon 2 w AXN Black| praca=premierywtv.pl | data dostępu = 2015-09-28 | język =pl}}</ref>.
 |2 grudnia 2015
 |-
 |bgcolor="#6699cc"|
 |'''[[#Sezon 3 (2016)|3]]'''
 |10
 |6 września 2016<ref>{{cytuj stronę | url=http://naekranie.pl/aktualnosci/znamy-date-premiery-3-sezonu-serialu-od-zmierzchu-do-switu-955966 | tytuł= Znamy datę premiery 3. sezonu serialu Od zmierzchu do świtu| praca=naekranie.pl | data dostępu = 2016-07-21 | język =pl}}</ref>.
 |1 listopada 2016
 |3 listopada 2016<ref>{{cytuj stronę | url= https://media2.pl/media/136453-Serialowy-listopad-na-antenach-AXN.html| tytuł= Serialowy listopad na antenach AXN | praca=media2.pl | data dostępu=2016-10-27| język=pl}}</ref>
 |brak danych
 |}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{IMDb|tytuł|3337194|Od zmierzchu do świtu (serial telewizyjny)}}
* {{Filmweb|tytuł|700087|Od zmierzchu do świtu}}
* {{Cytuj stronę | url = http://fdtd.elreynetwork.com/#/synopsis | tytuł = Oficjalna strona serialu Od zmierzchu do świtu (serial telewizyjny) | opublikowany = fdtd.elreynetwork.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20160715190005/http://fdtd.elreynetwork.com/#/synopsis | zarchiwizowano = 2016-07-15}}

{{Od zmierzchu do świtu}}

[[Kategoria:Amerykańskie telewizyjne seriale z gatunku horror]]
[[Kategoria:Amerykańskie telewizyjne seriale dramatyczne]]
[[Kategoria:Filmy z serii Od zmierzchu do świtu]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2014]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne o wampirach]]
[[Kategoria:Seriale telewizyjne zrealizowane na podstawie filmów]]

title: Od zmierzchu do śwituFrom Dusk till Dawn: The Series

Gatunek: horror, dramat

Kraj produkcji: Stany Zjednoczone

Oryginalny język: angielski

Główne role: D.J. Cotrona · Zane Holtz · Eiza Gonzalez · Jesse Garcia · Madison Davenport · Brandon Soo Hoo · Wilmer Valderrama · Robert Patrick · Don Johnson

Produkcja: Sugarcane Entertainment · FactoryMade Ventures · Rodriguez International Pictures

Muzyka: Carl Thiel

Czas trwania odcinka: około 45 minut

Kraj oryginalnej emisji: Stany Zjednoczone

Stacja telewizyjna: El Rey Network

Status: trwa

Powiązane: Od zmierzchu do świtu · Od zmierzchu do świtu 2 · Od zmierzchu do świtu 3: Córka kata


text:
# Religie w Rosji
Religie w Rosji – na terenie Rosji działa kilkaset wspólnot religijnych, reprezentujących niemal wszystkie religie i wyznania współczesnego świata. Ze względu na specyfikę religijności Rosji i znaczne zróżnicowane wyznaniowe trudne jest uzyskanie rzetelnych i jednoznacznych danych. Według badań Pew Research Center z 2010 r. 73,3% obywateli Rosji to chrześcijanie (71% prawosławni, 1,8% protestanci, 0,5% katolicy), 10% to muzułmanie. Wyznawcy innych religii stanowią mniej niż 1% populacji. Liczba ateistów, agnostyków wynosi 16,2%.
Po wprowadzeniu ustaw „anty-ekstremistycznych” w 2016 roku w Rosji legalne jest propagowanie religii (co w prawie określono jako „działalność misyjna”) tylko w wyznaczonych do tego miejscach przez upoważnione osoby z zarejestrowanych wspólnot wyznaniowych. Praktykować religię mogą tylko członkowie legalnych wspólnot religijnych i wyłącznie w wyznaczonych miejscach kultu (czyli m.in. spotkania religijne nie mogą odbywać się w domach i mieszkaniach prywatnych). Od tego czasu Rosja prowadzi politykę skierowaną przeciwko nietradycyjnym wyznaniom. Choć państwo nie ma prawa ingerować w wewnętrzne zarządzenia organizacji religijnych, a w Rosji konstytucja zapewnia wolność sumienia i wyznania kraj ten prowadzi dochodzenia policyjne przeciw poszczególnym wyznawcom. Ministerstwo Sprawiedliwości może konfiskować własność wspólnot religijnych. Działaniom tym sprzeciwiają się działacze obrony praw człowieka. 10 maja 2018 roku w związku z ograniczaniem wolności religijnej głębokie zaniepokojenie wyraziła delegatura Unii Europejskiej, 9 innych krajów europejskich oraz delegatura Stanów Zjednoczonych przy Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
W 2018 roku zgodnie z zaleceniem Amerykańskiej Komisji ds. Międzynarodowej Wolności Religijnej (ang. United States Commission on International Religious Freedom – USCIRF) Rosja ponownie została wpisana jako „kraj szczególnej troski” w zakresie łamania Ustawy o Międzynarodowej Wolności Religijnej (ang. International Religious Freedom Act – IRFA).

## Chrześcijaństwo

### Prawosławie
95% zarejestrowanych prawosławnych przynależy do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Liczba praktykujących prawosławnych jest stosunkowo niska i wynosi 15-20%. W 988 r. prawosławie przyjął książę kijowski Włodzimierz I Wielki. Data chrztu Rusi często jest uważana za początek samego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Kościół stanowił początkowo metropolię w składzie Patriarchatu Konstantynopola i to właśnie patriarcha ekumeniczny dokonywał konsekracji głowy ruskiego prawosławia. Metropolita początkowo rezydował w Kijowie. Po najazdach tatarskich Kijów utracił jednak swe polityczne znaczenie. W 1299 metropolita kijowski Maksym przeniósł siedzibę metropolitów kijowskich do Włodzimierza nad Klaźmą. W 1325 r. następca Maksyma, Piotr przeniósł stolicę Kościoła do Moskwy. W 1448 r. Kościół uzyskał niezależność od Patriarchatu Konstantynopola (status autokefalii), a metropolita Jonasz tytuł Metropolity Moskwy i Wszechrusi. W 1589 r. metropolita Jow stał się pierwszym patriarchą Moskwy i Wszechrusi. Jako patriarchat zajmuje on piąte miejsce w dyptychu Kościołów prawosławnych, tuż po czterech patriarchatach starożytnych – konstantynopolitańskim, jerozolimskim, antiocheńskim i aleksandryjskim. Rosyjski Kościół Prawosławny posiada obecnie: 157 diecezji, 29 268 parafii, 203 biskupów, 30 670 księży i diakonów, 829 monastyrów oraz 87 szkół teologicznych (w tym 5 akademii duchowych i 3 uniwersytety).

### Protestantyzm
Protestantyzm w Rosji reprezentowany jest przez 2 miliony wiernych, co stanowi 1,5% rosyjskiego społeczeństwa. Największymi protestanckimi wyznaniami w tym kraju są baptyści i zielonoświątkowcy. W roku 2004 w Rosji zarejestrowanych było 4435 protestanckich towarzystw religijnych, co stanowi 21% wszystkich religijnych organizacji w kraju i daje protestantyzmowi drugie miejsce po prawosławiu, a także bardzo dobry wskaźnik rozwoju (w 1992 r. było zaledwie 510 instytucji protestanckich). Według danych Operation World z 2010 roku największe denominacje stanowiły: Rosyjska Zjednoczona Unia Zielonoświątkowa (594 000 wiernych), Unia Chrześcijan Zielonoświątkowców (353 000), Kościół Luterański (240 000), Unia Chrześcijan Wiary Ewangelicznej (180 000) i Unia Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów (110 400).

### Świadkowie Jehowy
Świadkowie Jehowy w Rosji to wspólnota około 175 000 głosicieli Świadków Jehowy w Rosji, należących do około 2315 zborów i ponad 500 grup na oddaleniu (w tym ponad 30 zborów i 113 grup rosyjskiego języka migowego). Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zebrało się około 300 000 osób. Do roku 2017 Centrum Administracyjne, koordynujące działalność w Rosji, znajdowało się w Sołniecznoje koło Petersburga. Początki wyznania w tym kraju datują się na rok 1887. W roku 1940 za zachowanie neutralności ponad 1000 Świadków Jehowy wywieziono do obozów pracy w głąb Rosji. W kwietniu 1951 roku w ramach „Operacji Północ”, po dwóch tygodniach podróży pociągami towarowymi, zostali wywiezieni razem z rodzinami na Syberię Świadkowie Jehowy z Mołdawii, Litwy, Łotwy, Estonii, Białorusi i z Zachodniej Ukrainy – 9793 osoby. 27 marca 1991 roku wyznanie zostało prawnie zarejestrowane. Od początku XXI wieku w różnych częściach kraju toczyły się batalie prawne lokalnych władz, które ograniczały działalność wyznania. 26 czerwca 2014 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz czwarty jednogłośnie orzekł, że władze rosyjskie nie mogą bezprawnie ograniczać swobód religijnych Świadków Jehowy. 20 kwietnia 2017 roku, po sześciu dniach procesowych, Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej uznał organizację Świadków Jehowy w Rosji za „ekstremistyczną” i wprowadził nakaz rozwiązania Centrum Administracyjnego w Rosji oraz 395 Lokalnych Organizacji Religijnych jakimi posługiwali się Świadkowie Jehowy w Rosji, a także orzekł przepadek ich mienia na rzecz Federacji Rosyjskiej. Świadkowie Jehowy wnieśli apelację, która została odrzucona 17 lipca 2017 roku przez zespół trzech sędziów Sądu Najwyższego. W praktyce oznaczało to zakaz funkcjonowania Świadków Jehowy w Rosji. Orzeczenie sądu potępiły organizacje broniące praw człowieka i wolności religijnej, rządy niektórych państw, Unia Europejska oraz inne międzynarodowe organizacje pozarządowe. Po wydaniu wyroku o delegalizacji lokalnych organizacji religijnych Świadkowie Jehowy w Rosji zbierają się jako grupy osób czytających Biblię, które łączą podobne przekonania.
Od 2018 roku Świadkowie Jehowy w Rosji nie mogą się już swobodnie spotykać, by oddawać cześć Bogu lub czytać i studiować Biblię. Aby uniknąć aresztowań i procesów sądowych, muszą się spotykać potajemnie, tak jak to miało miejsce w czasach Związku Radzieckiego. W sierpniu 2024 roku postępowanie karne nadal toczyło się przeciw 821 osobom, 519 osób zostało skazanych; 140 z nich jest uwięzionych, a 9 przebywa w areszcie domowym. Niektórzy po opuszczeniu więzień i odebraniu im obywatelstwa rosyjskiego zostali deportowani z Rosji. Do sierpnia 2024 roku liczba rewizji wzrosła do 2102.
Związkowi wyznaniowemu odebrano kompleks Centrum Administracyjnego oraz 90–100 obiektów religijnych (w kolejnych 100 przypadkach toczą się postępowania sądowe). Rosja jest jedynym krajem członkiem Rady Europy, który kiedykolwiek rozpętał kampanię przeciw pokojowej działalności Świadków Jehowy. Świadkowie Jehowy złożyli ponad 40 wniosków do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących rażącego naruszania wolności wyznania w Rosji.
7 czerwca 2022 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) orzekł, że delegalizacja Świadków Jehowy w Rosji była bezprawna, nakazał Rosji zawiesić wszystkie trwające postępowania karne przeciwko Świadkom Jehowy, zwolnić wszystkie osoby pozbawione wolności, a także zwrócić całą skonfiskowaną własność lub wypłacić za nią stosowne odszkodowanie.
Szacuje się, że do 2021 roku uciekło z Rosji od 5000 do 10 000 Świadków Jehowy.

## Islam
Pierwsi wyznawcy islamu na terenach dzisiejszej Rosji pojawili się wraz z podbojami Arabów ok. 650 roku w południowym Dagestanie. W pozostałych regionach Rosji islam pojawił się znacznie później. Terytoria północnokaukaskich republik: Czeczenia, Inguszetia, Kabardo-Bałkaria, Karaczajo-Czerkiesja i Adygea były początkowo zdominowane przez ludność prawosławną, która przyjęła islam po długoletnich walkach i podporządkowaniu tych terytoriów Turcji w XV-XVI w. Islam wśród Tatarów i Baszkirów pojawił się w 1313 roku, kiedy chan Złotej Ordy Uzbek przyjął muzułmańską wiarę.
W dzisiejszej Rosji islam jest najbardziej rozpowszechniony na północnym Kaukazie, środkowym Powołżu i Uralu, Moskwie i Petersburgu. Muzułmanie stanowią większość w kaukaskich republikach, Baszkirii i Tatarstanie, gdzie święta muzułmańskie obchodzone są na poziomie republikańskim. Dominującym nurtem w islamie rosyjskim jest sunnizm (90%), bogate tradycje ma także sufizm. Według Pew Research Center Rosja ma największą populację muzułmańską w Europie. W 2010 roku w Rosji miało żyć 16,4 mln muzułmanów (11,6% populacji rosyjskiej). Pew Research Center szacuje, że liczba wyznawców islamu wzrośnie w 2030 do 18,6 mln, czyli 14,4% populacji Rosji.

## Judaizm
Judaizm na terenach dzisiejszej Rosji pojawił się we wczesnym średniowieczu. W poł. VII w. na terenach Północnego Kaukazu powstał Kaganat Chazarski (ok. 650-969) – jedyne znane państwo judaistyczne, którego mieszkańcy nie byli etnicznymi Żydami. Chazarowie opanowali w VIII w. znaczne obszary południowej Rosji i Ukrainy podporządkowując sobie część wschodniej Słowiańszczyzny (m.in. plemię Polan).

## Buddyzm
Buddyzm na terenach państwa rosyjskiego pojawił się w XVII wieku i jest religią tradycyjną w pięciu regionach Rosji: Kałmucja, Tuwa, Buriacja, Kraj Zabajkalski i obwód irkucki. Większość rosyjskich buddystów wyznaje jego tybetańską odmianę.

## Religie synkretyczne
W Mari El wyznawana jest politeistyczna tradycyjna religia Maryjczyków.

## Szamanizm i animizm
Na Syberii oraz Dalekim Wschodzie pośród niektórych etnosów (np. Jakuci, Czukcze) spotykane są praktyki i wierzenia szamanistyczne, należące do najstarszych wierzeń na świecie w ogóle.

wikiname: plwiki

title: Religie w Rosji

in_language: pl

wikitext:
'''Religie w Rosji''' – na terenie [[Rosja|Rosji]] działa kilkaset wspólnot religijnych, reprezentujących niemal wszystkie religie i wyznania współczesnego świata. Ze względu na specyfikę religijności Rosji i znaczne zróżnicowane wyznaniowe trudne jest uzyskanie rzetelnych i jednoznacznych danych. Według badań ''Pew Research Center'' z 2010 r. 73,3% obywateli Rosji to [[Chrześcijaństwo|chrześcijanie]] (71% prawosławni, 1,8% protestanci, 0,5% katolicy), 10% to [[Islam|muzułmanie]]. Wyznawcy innych religii stanowią mniej niż 1% populacji. Liczba [[Ateizm|ateistów]], [[Agnostycyzm|agnostyków]] wynosi 16,2%<ref>{{cytuj|url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/table-religious-composition-by-country-in-percentages/|tytuł=Religious Composition by Country, in Percentages|data=|opublikowany=The Pew Research Center|data dostępu=2014-06-24}}</ref><ref>{{cytuj|url=http://www.pewforum.org/2011/12/19/table-christian-population-as-percentages-of-total-population-by-country/|tytuł=Christian Population as Percentages of Total Population by Country|data=|opublikowany=The Pew Research Center|data dostępu=2014-06-24}}</ref>.

Po wprowadzeniu ustaw „anty-ekstremistycznych” w 2016 roku w Rosji legalne jest propagowanie religii (co w prawie określono jako „działalność misyjna”) tylko w wyznaczonych do tego miejscach przez upoważnione osoby z zarejestrowanych wspólnot wyznaniowych. Praktykować religię mogą tylko członkowie legalnych wspólnot religijnych i wyłącznie w wyznaczonych miejscach kultu (czyli m.in. spotkania religijne nie mogą odbywać się w domach i mieszkaniach prywatnych)<ref>[http://wyborcza.pl/1,75399,20617208,rosja-sciga-za-czytanie-biblii.html Rosja ściga za czytanie Biblii, Wacław Radziwinowicz, 30.08.2016]</ref>. Od tego czasu Rosja prowadzi politykę skierowaną przeciwko nietradycyjnym wyznaniom. Choć państwo nie ma prawa ingerować w wewnętrzne zarządzenia organizacji religijnych, a w Rosji konstytucja zapewnia wolność sumienia i wyznania kraj ten prowadzi dochodzenia policyjne przeciw poszczególnym wyznawcom. Ministerstwo Sprawiedliwości może konfiskować własność wspólnot religijnych. Działaniom tym sprzeciwiają się działacze obrony praw człowieka<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.president-sovet.ru/presscenter/news/read/3911/ | tytuł = В материалах комиссии по прецедентным делам опубликовано решение суда о запрете Свидетелей Иеговы в России | autor = Совет при Президенте Российской Федерации по развитию гражданского общества и правам человека | data = 2017-05-12 | opublikowany = president-sovet.ru | język = ru | data dostępu = 2018-06-25}}</ref>. 10 maja 2018 roku w związku z ograniczaniem wolności religijnej głębokie zaniepokojenie wyraziła delegatura [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]], 9 innych krajów europejskich oraz delegatura Stanów Zjednoczonych przy [[Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie|Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.osce.org/permanent-council/381820?download=true | tytuł = EU Statement on the Situation of Jehovah's witnesses in Russia | autor = European Union | data = 2018-05-10 | opublikowany = Unia Europejska | język = en | data dostępu = 2018-05-24}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.osce.org/permanent-council/381823?download=true | tytuł = Intensifying Crackdown on Freedom of Religion or Belief in Russia | autor = United States Mission to the OSCE | data = 2018-05-10 | opublikowany = osce.org | język = en | data dostępu = 2018-05-26}}</ref>.

W 2018 roku zgodnie z zaleceniem Amerykańskiej Komisji ds. Międzynarodowej Wolności Religijnej ({{w języku|en|United States Commission on International Religious Freedom}} – USCIRF) Rosja ponownie została wpisana jako „kraj szczególnej troski” w zakresie łamania Ustawy o Międzynarodowej Wolności Religijnej ({{w języku|en|International Religious Freedom Act}} – IRFA)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.uscirf.gov/news-room/press-releases-statements/vice-chair-arriaga-adopts-two-religious-prisoners-conscience | tytuł = Vice Chair Arriaga Adopts Two Religious Prisoners of Conscience | autor = USCIRF | data = 2018-09-26 | opublikowany = uscirf.gov | język = en | data dostępu = 2018-10-03}}</ref>.

== Chrześcijaństwo ==
=== Prawosławie ===
[[Plik:Kishi church 0.jpg|200px|mały|Cerkwie na wyspie [[Kiży]] na jeziorze [[Onega (jezioro)|Onega]]. Pogost Kiży znajduje się na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Liście światowego dziedzictwa UNESCO]]]]
95% zarejestrowanych [[Prawosławie|prawosławnych]] przynależy do [[Rosyjski Kościół Prawosławny|Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego]]<ref>{{cytuj |url = http://www.religare.ru/article36302.htm |tytuł = Сведения о религиозных организациях, зарегистрированных в Российской Федерации По данным Федеральной регистрационной службы |data dostępu = 2009-03-20 |opublikowany = religare.ru |data = grudzień 2006 |język = ru}}</ref>. Liczba praktykujących prawosławnych jest stosunkowo niska i wynosi 15-20%<ref>{{Cytuj |tytuł = Central Asia :: Russia — The World Factbook - Central Intelligence Agency |data = 2020-09-06 |data dostępu = 2021-09-06 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20200906212559/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html}}</ref>. W 988 r. prawosławie przyjął książę kijowski [[Włodzimierz I Wielki]]. Data [[Chrzest Rusi|chrztu Rusi]] często jest uważana za początek samego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Kościół stanowił początkowo metropolię w składzie [[Patriarcha Konstantynopola|Patriarchatu Konstantynopola]] i to właśnie patriarcha ekumeniczny dokonywał konsekracji głowy ruskiego prawosławia. Metropolita początkowo rezydował w Kijowie. Po najazdach tatarskich Kijów utracił jednak swe polityczne znaczenie. W 1299 [[prawosławna metropolia kijowska|metropolita kijowski]] [[Maksym (metropolita kijowski)|Maksym]] przeniósł siedzibę metropolitów kijowskich do [[Włodzimierz (Rosja)|Włodzimierza nad Klaźmą]]<ref>{{cytuj|url=http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=108907 |tytuł = St Maximus, Metropolitan of Kiev |opublikowany = ocafs.oca.org}}</ref>. W 1325 r. następca Maksyma, [[Piotr II (metropolita kijowski)|Piotr]] przeniósł stolicę Kościoła do Moskwy. W 1448 r. Kościół uzyskał niezależność od Patriarchatu Konstantynopola (status [[Autokefalia|autokefalii]]), a metropolita [[Jonasz (metropolita moskiewski)|Jonasz]] tytuł Metropolity Moskwy i Wszechrusi. W 1589 r. metropolita [[Hiob (patriarcha Moskwy)|Jow]] stał się pierwszym [[Patriarcha|patriarchą]] Moskwy i Wszechrusi. Jako patriarchat zajmuje on piąte miejsce w [[Dyptychy|dyptychu]] Kościołów prawosławnych, tuż po czterech patriarchatach [[Starożytność|starożytnych]] – konstantynopolitańskim, [[Prawosławny patriarchat Jerozolimy|jerozolimskim]], [[Prawosławny patriarcha Antiochii|antiocheńskim]] i [[Prawosławny patriarchat aleksandryjski|aleksandryjskim]]. Rosyjski Kościół Prawosławny posiada obecnie: 157 [[Diecezja|diecezji]], 29 268 [[Parafia|parafii]], 203 [[biskup]]ów, 30 670 [[ksiądz|księży]] i [[diakon]]ów, 829 [[monaster|monastyrów]] oraz 87 szkół teologicznych (w tym 5 akademii duchowych i 3 uniwersytety)<ref>{{cytuj |url = http://www.znak.org.pl/index.php?t=wydarzenia&id=8413 |tytuł = Rosyjska Cerkiew prawosławna w liczbach |opublikowany = znak.org.pl}}</ref>.

=== Protestantyzm ===
{{osobny artykuł|Protestantyzm w Rosji}}
[[Protestantyzm]] w Rosji reprezentowany jest przez 2 miliony wiernych, co stanowi 1,5% rosyjskiego społeczeństwa<ref>{{cytuj |url = http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71403.htm |archiwum = http://web.archive.org/web/20090212170602/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71403.htm |tytuł = International Religious Freedom Report 2006 |język = en |opublikowany = state.gov}}</ref>. Największymi protestanckimi wyznaniami w tym kraju są [[baptyzm|baptyści]] i [[Pentekostalizm|zielonoświątkowcy]]. W roku 2004 w Rosji zarejestrowanych było 4435 protestanckich towarzystw religijnych, co stanowi 21% wszystkich religijnych organizacji w kraju i daje protestantyzmowi drugie miejsce po [[prawosławie|prawosławiu]], a także bardzo dobry wskaźnik rozwoju (w 1992 r. było zaledwie 510 instytucji protestanckich<ref>{{Cytuj |url = http://www.stetson.edu/~psteeves/relnews/0405b.html |tytuł = Protestants anxious about status in Russia|autor= Stetson University |data dostępu = 2011-02-20 |archiwum = https://web.archive.org/web/20081008044104/http://www.stetson.edu/~psteeves/relnews/0405b.html |zarchiwizowano = 2008-10-08}}</ref>). Według danych ''Operation World'' z 2010 roku największe denominacje stanowiły: Rosyjska Zjednoczona Unia Zielonoświątkowa (594 000 wiernych), Unia Chrześcijan Zielonoświątkowców (353 000), Kościół Luterański (240 000), Unia Chrześcijan Wiary Ewangelicznej (180 000) i Unia Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów (110 400)<ref>{{Cytuj |tytuł = Russia |url = https://books.google.pl/books?id=6EOsBQAAQBAJ&lpg=PR28&dq=Operation%20World%202010%20book&hl=pl&pg=PR28#v=onepage&q=Operation%20World%202010%20book&f=false |data = 2010 |opublikowany = Operation World |język = en}}</ref>.

=== Katolicyzm ===
{{osobny artykuł|Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Rosji}}
{{osobny artykuł|Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-rosyjskiego}}

=== Świadkowie Jehowy ===
{{osobny artykuł|Świadkowie Jehowy w Rosji}}
{{osobny artykuł|Operacja Północ}}
[[Świadkowie Jehowy w Rosji]] to wspólnota około 175 000 [[głosiciel]]i [[Świadkowie Jehowy|Świadków Jehowy]] w [[Rosja|Rosji]], należących do około 2315 [[zbór#Zbór u Świadków Jehowy|zborów]] i ponad 500 grup na oddaleniu (w tym ponad 30 zborów i 113 grup [[rosyjski język migowy|rosyjskiego języka migowego]]<ref>{{cytuj |tytuł = ‛Jehowa rozjaśnił nad nimi swe oblicze’ |czasopismo = [[Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy]] |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/czasopisma/w20090815/Jehowa-rozjaśnił-nad-nimi-swe-oblicze/#p21 |data = 15 sierpnia 2009 |s = 27}}</ref><ref name=autonazwa1>''[[Rocznik Świadków Jehowy]]'' 2017</ref>). Na dorocznej uroczystości [[Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa|Wieczerzy Pańskiej]] zebrało się około 300 000 osób<ref name=stat20>{{cytuj |url = https://www.jw-russia.org/about.html |tytuł = О нас |opublikowany = jw-russia.org|data dostępu = 2021-04-10 |autor = Watchtower |język = ru}}
*{{cytuj |autor = Watchtower |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2017 |wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] |data = 2016 |s = 178–187 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/rocznik-2017/sprawozdanie-z-dzialalnosci-2016/}}</ref>. Do roku 2017 Centrum Administracyjne, koordynujące działalność w Rosji, znajdowało się w [[Sołniecznoje]] koło [[Petersburg]]a. Początki wyznania w tym kraju datują się na rok 1887. W roku 1940 za zachowanie [[Bezstronność|neutralności]] ponad 1000 Świadków Jehowy wywieziono do obozów pracy w głąb Rosji. W kwietniu 1951 roku w ramach „[[Operacja Północ|Operacji Północ]]”, po dwóch tygodniach podróży pociągami towarowymi, zostali wywiezieni razem z rodzinami na Syberię Świadkowie Jehowy z [[Świadkowie Jehowy w Mołdawii|Mołdawii]], [[Świadkowie Jehowy na Litwie|Litwy]], [[Świadkowie Jehowy na Łotwie|Łotwy]], [[Świadkowie Jehowy w Estonii|Estonii]], [[Świadkowie Jehowy na Białorusi|Białorusi]] i z [[Świadkowie Jehowy na Ukrainie|Zachodniej Ukrainy]] – 9793 osoby<ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/jw/region/swiat/PODSUMOWANIE-Seria-konferencji-w-Mołdawii-Rosji-i-na-Ukrainie-poświęconych-70-rocznicy-sowieckiej-deportacji-Świadków-Jehowy-na-Syberię/ |tytuł = PODSUMOWANIE. Seria konferencji w Mołdawii, Rosji i na Ukrainie poświęconych 70. rocznicy sowieckiej deportacji Świadków Jehowy na Syberię |autor = Watchtower |data = 2021-04-30|opublikowany = jw.org |data dostępu = 2021-06-12}}
*{{Cytuj |url = https://1951deport.org/ |tytuł = 70-ЛЕТИЕ ДЕПОРТАЦИИ ЗА ВЕРУ |autor = Watchtower |data = 2021-04-08 |opublikowany = 1951deport.org |data dostępu = 2021-04-08 |język = ru}}</ref>. 27 marca 1991 roku wyznanie zostało prawnie zarejestrowane<ref>{{cytuj |autor = Watchtower |tytuł = Rocznik Świadków Jehowy 2008 |wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] |data = 2008 |s = 67–235 |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/książki/Rocznik-Świadków-Jehowy-2008/Rosja/}}</ref>. Od początku XXI wieku w różnych częściach kraju toczyły się batalie prawne lokalnych władz, które ograniczały działalność wyznania<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/taganrog-proces-wywiady-film/ |tytuł = Proces Świadków Jehowy w Taganrogu |data dostępu = 2014-09-08 |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watchtower]] |opublikowany = jw.org |data = 2014-07-04}}</ref>. 26 czerwca 2014 roku [[Europejski Trybunał Praw Człowieka]] po raz czwarty jednogłośnie orzekł, że władze rosyjskie nie mogą bezprawnie ograniczać swobód religijnych Świadków Jehowy<ref>{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/etpc-w-sprawie-wolnosci-wyznania/ |tytuł = Europejski Trybunał Praw Człowieka potwierdza prawo Świadków Jehowy w Rosji do organizowania spotkań religijnych |data dostępu = 2014-09-08 |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watchtower]] |opublikowany = jw.org |data = 2014-07-01}}
*{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/ |tytuł = Sytuacja prawna w Rosji |autor = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Watchtower]] |opublikowany = jw.org}}</ref>. 20 kwietnia 2017 roku, po sześciu dniach procesowych, Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej uznał organizację Świadków Jehowy w Rosji za „ekstremistyczną” i wprowadził nakaz rozwiązania Centrum Administracyjnego w Rosji oraz 395 Lokalnych Organizacji Religijnych jakimi posługiwali się Świadkowie Jehowy w Rosji, a także orzekł przepadek ich mienia na rzecz Federacji Rosyjskiej<ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/sad-najwyzszy-delegalizuje-swiadkow-jehowy/ |tytuł = Sąd Najwyższy delegalizuje działalność Świadków Jehowy w Rosji |autor = Watchtower |data = 2017-04-21 |opublikowany = jw.org |data dostępu = 2017-04-26}}
*{{Cytuj |tytuł = Niesprawiedliwy wyrok rosyjskiego Sądu Najwyższego |data = 2017-04-20 |data dostępu = 2017-04-21 |opublikowany = jw.org |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/materialy-wideo/#pl/mediaitems/VODOrgLegal/pub-jwb_201704_12_VIDEO |autor = Watchtower}}
*{{Cytuj |tytuł = Russia: Court Bans Jehovah’s Witnesses |data = 2017-04-20 |data dostępu = 2017-04-20 |url = https://www.hrw.org/news/2017/04/20/russia-court-bans-jehovahs-witnesses|autor = [[Human Rights Watch]] |opublikowany = hrw.org |język = en}}</ref>. Świadkowie Jehowy wnieśli apelację, która została odrzucona 17 lipca 2017 roku przez zespół trzech sędziów Sądu Najwyższego. W praktyce oznaczało to zakaz funkcjonowania Świadków Jehowy w Rosji<ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/sad-najwyzszy-zatwierdza-wczesniejszy-wyrok-przeciwko-swiadkom-jehowy/ |tytuł = Rosyjski Sąd Najwyższy zatwierdza wcześniejszy wyrok przeciwko Świadkom Jehowy |autor = Watchtower |data = 18 lipca 2017 |opublikowany = [[jw.org]] |data dostępu = 2017-07-31}}</ref>. Orzeczenie sądu potępiły organizacje broniące praw człowieka i wolności religijnej<ref>{{Cytuj |tytuł = U.S., EU Denounce Russian Ruling Against Jehovah's Witnesses |data = 2017-04-21 |data dostępu = 2017-04-21 |url = https://www.rferl.org/a/russia-deems-jehovahs-witnesses-extremist/28442809.html |autor = [[Radio Wolna Europa]] |opublikowany = rferl.org |język = en}}
*{{Cytuj |tytuł = UE potępia delegalizację w Rosji świadków Jehowy |data = 2017-04-21 |data dostępu = 2017-04-21 |url = http://www.gazetaprawna.pl/artykuly/1036949,ue-potepia-delegalizacje-w-rosji-swiadkow-jehowy.html |autor = Gazeta Prawna |opublikowany = gazetaprawna.pl}}</ref>, rządy niektórych państw, Unia Europejska<ref>{{Cytuj |tytuł = Statement on the ban of the activities of Jehovah's Witnesses in Russia |data = 2017-04-21 |data dostępu = 2017-04-21 |url = https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage_en/24870/Statement%20on%20the%20ban%20of%20the%20activities%20of%20Jehovah's%20Witnesses%20in%20Russia |autor = European Union |opublikowany = eeas.europa.eu |język = en}}</ref> oraz inne międzynarodowe organizacje pozarządowe. Po wydaniu wyroku o delegalizacji lokalnych organizacji religijnych Świadkowie Jehowy w Rosji zbierają się jako grupy osób czytających Biblię, które łączą podobne przekonania<ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/swiadkowie-jehowy-w-wiezieniu/ |tytuł = Więzieni za wiarę – Rosja |autor = Watchtower |data = lipiec 2017 |opublikowany = [[jw.org]] |data dostępu = 2017-07-31}}</ref>.

Od 2018 roku Świadkowie Jehowy w Rosji nie mogą się już swobodnie spotykać, by oddawać cześć Bogu lub czytać i studiować Biblię. Aby uniknąć aresztowań i procesów sądowych, muszą się spotykać potajemnie, tak jak to miało miejsce w czasach [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Radzieckiego]]. W sierpniu 2024 roku postępowanie karne nadal toczyło się przeciw 821 osobom, 519 osób zostało skazanych; 140 z nich jest uwięzionych, a 9 przebywa w areszcie domowym. Niektórzy po opuszczeniu więzień i odebraniu im obywatelstwa rosyjskiego zostali deportowani z Rosji<ref>{{cytuj |url = https://www.jw-russia.org/news/2022/04/191326.html |tytuł = Пять лет назад Верховный суд России ликвидировал все юридические лица Свидетелей Иеговы. Как прошли эти годы? |opublikowany = jw-russia.org |data = 2022-04-19 |data dostępu = 2022-04-19 |język = ru}}</ref><ref name=szesc>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/jw/region/rosja/Kolejnych-sześciu-braci-skazanych-w-Rosji-na-kary-pozbawienia-wolności/ |tytuł = Kolejnych sześciu braci skazanych w Rosji na kary pozbawienia wolności |autor = Watchtower |data = 2019-09-23 |opublikowany = jw.org |data dostępu = 2019-10-01}}</ref><ref name="prison">{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/swiadkowie-jehowy-w-wiezieniu/ |tytuł = Więzieni za wiarę. Rosja |autor = Watchtower |data = 2024-08-01 |opublikowany = [[jw.org]] |data dostępu = 2024-08-02}}</ref><ref name=infografika>{{Cytuj |url = https://www.jw-russia.org/infographic/352.html|tytuł = В тюрьме за веру |autor = Watchtower |data = 2024-08-01 |opublikowany = jw.russia.org |data dostępu = 2024-08-02 |język = ru}}</ref><ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/biblioteka/materialy-wideo/#pl/mediaitems/VODIntExpEndurance/pub-jwb-080_6_VIDEO |tytuł = Bracia w Rosji trwają pomimo prób |autor = Watchtower |data = 2021-05-03 |opublikowany = jw.org |data dostępu = 2021-05-18}}</ref>. Do sierpnia 2024 roku liczba rewizji wzrosła do 2102{{r|infografika}}<ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/jw/region/rosja/Liczba-przeszukań-domów-w-Rosji-przekroczyła-600/ |tytuł = Liczba przeszukań domów w Rosji przekroczyła 600 |autor = Watchtower |data = 2019-08-07 |opublikowany = jw.org |data dostępu = 2019-09-11}}
*{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/jw/region/rosja/Nasi-bracia-w-Rosji-zachowują-odwagę-i-niezłomność-mimo-pięciu-lat-zakazu/ |tytuł = Nasi bracia w Rosji zachowują odwagę i niezłomność mimo pięciu lat zakazu |opublikowany = jw.org |data = 2022-04-19 |data dostępu = 2022-04-25}}</ref>.

Związkowi wyznaniowemu odebrano kompleks Centrum Administracyjnego oraz 90–100 obiektów religijnych (w kolejnych 100 przypadkach toczą się postępowania sądowe). Rosja jest jedynym krajem członkiem [[Rada Europy|Rady Europy]], który kiedykolwiek rozpętał kampanię przeciw pokojowej działalności Świadków Jehowy<ref name="atak">{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/akcja-przeciwko-swiadkom-jehowy/ |tytuł = Akcja przeciwko Świadkom Jehowy w Rosji |autor = Watchtower |data = 2018-05-02 |opublikowany = jw.org |data dostępu = 2018-05-05}}</ref>. Świadkowie Jehowy złożyli ponad 40 wniosków do [[Europejski Trybunał Praw Człowieka|Europejskiego Trybunału Praw Człowieka]] dotyczących rażącego naruszania wolności wyznania w Rosji<ref>{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/swiadkowie-jehowy-w-wiezieniu/ |tytuł = Rosja pozbawia Świadków Jehowy wolności za wiarę |autor = Watchtower |opublikowany = [[jw.org]] |data dostępu = 2018-05-21}}
*{{Cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/sytuacja-prawna/regiony/rosja/rosja-potepiona-20180523/ |tytuł = Rosja potępiona za traktowanie Świadków Jehowy |autor = Watchtower |data = 2018-05-23 |opublikowany = [[jw.org]] |data dostępu = 2018-05-26}}</ref>.

7 czerwca 2022 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) orzekł, że delegalizacja Świadków Jehowy w Rosji była bezprawna, nakazał Rosji zawiesić wszystkie trwające postępowania karne przeciwko Świadkom Jehowy, zwolnić wszystkie osoby pozbawione wolności, a także zwrócić całą skonfiskowaną własność lub wypłacić za nią stosowne odszkodowanie<ref>{{Cytuj |url = https://www.europeantimes.news/pl/2022/06/rosja-strasburg-rządzi-w-rosji-zakaz-świadków-jehowy-w-2017-r.-jest-bezprawny/ |tytuł = ROSJA: Strasburg orzekł, że rosyjski zakaz działalności Świadków Jehowy w 2017 roku jest niezgodny z prawem |autor = Willy Fautre |data = 2022-06-08 |opublikowany = europeantimes.news.pl |data dostępu = 2022-06-08}}
*{{cytuj |url = https://www.jw.org/pl/wiadomosci/jw/region/rosja/Europejski-Trybunał-Praw-Człowieka-wydał-korzystne-dla-Świadków-Jehowy-przełomowe-orzeczenie-przeciwko-Rosji/ |autor = Watchtower |tytuł = Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał korzystne dla Świadków Jehowy przełomowe orzeczenie przeciwko Rosji |opublikowany = jw.org |data = 2022-06-08 |data dostępu = 2022-06-16}}</ref>.

Szacuje się, że do 2021 roku uciekło z Rosji od 5000 do 10 000 Świadków Jehowy<ref>{{Cytuj |url = https://www.tvp.info/53046192/rosja-wladimira-putina-przesladuje-swiadkow-jehowy |tytuł = Putin inkwizytor. Czym podpadli Świadkowie Jehowy? |autor = Łukasz Zaranek |data = 2021-03-31 |opublikowany = tvp.info |data dostępu = 2021-04-03}}</ref>.

=== Kościół Ostatniego Testamentu ===
{{osobny artykuł|Kościół Ostatniego Testamentu}}

== Islam ==
Pierwsi wyznawcy islamu na terenach dzisiejszej Rosji pojawili się wraz z podbojami Arabów ok. 650 roku w południowym Dagestanie. W pozostałych regionach Rosji islam pojawił się znacznie później. Terytoria północnokaukaskich republik: Czeczenia, Inguszetia, Kabardo-Bałkaria, Karaczajo-Czerkiesja i Adygea były początkowo zdominowane przez ludność prawosławną, która przyjęła islam po długoletnich walkach i podporządkowaniu tych terytoriów Turcji w XV-XVI w. Islam wśród Tatarów i Baszkirów pojawił się w 1313 roku, kiedy chan Złotej Ordy Uzbek przyjął muzułmańską wiarę.

W dzisiejszej Rosji islam jest najbardziej rozpowszechniony na [[Kaukaz Północny|północnym Kaukazie]], środkowym [[Powołże|Powołżu]] i [[Ural]]u, Moskwie i Petersburgu<ref>{{cytuj|autor=Michael Mainville|tytuł=Russia has a Muslim dilemma|praca = Page A – 17|opublikowany=San Francisco Chronicle|data = 2006-11-19|url=https://archive.is/20120526094340/http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/11/19/MNGJGMFUVG1.DTL|data dostępu=2007-12-27}}</ref>. Muzułmanie stanowią większość w kaukaskich republikach, Baszkirii i Tatarstanie, gdzie święta muzułmańskie obchodzone są na poziomie republikańskim. Dominującym nurtem w islamie rosyjskim jest [[sunnizm]] (90%), bogate tradycje ma także [[sufizm]]. Według Pew Research Center Rosja ma największą populację muzułmańską w Europie. W 2010 roku w Rosji miało żyć 16,4 mln muzułmanów (11,6% populacji rosyjskiej)<ref name="PEW">{{cytuj |url=http://pewforum.org/The-Future-of-the-Global-Muslim-Population.aspx |tytuł=The Pew Forum for Relifion&Public Life. The Future of the Global Muslim Population: Projections for 2010-2030|język=en}}</ref>. Pew Research Center szacuje, że liczba wyznawców islamu wzrośnie w 2030 do 18,6 mln, czyli 14,4% populacji Rosji<ref name="PEW"/>.

== Judaizm ==
[[Judaizm]] na terenach dzisiejszej Rosji pojawił się we wczesnym średniowieczu. W poł. VII w. na terenach [[Kaukaz Północny|Północnego Kaukazu]] powstał [[Kaganat Chazarski]] (ok. [[650]]-[[969]]) – jedyne znane państwo [[Judaizm|judaistyczne]], którego mieszkańcy nie byli etnicznymi Żydami<ref>Golden, "conversion" 141-145, 161; Brook ''passim''; Graetz 139; Rossman 82; Pinkus, Benjamin. ''The Jews of the Soviet Union: The History of a National Minority'', Cambridge University Press, 1988, p. 2. While anti-Jewish persecutions are known to have occurred in Byzantium, scholars differ on their specific extent, nature and consistency. ''E.g.'', Angold, Michael. ''Church and Society in Byzantium Under the Comneni'', 1081-1261, Cambridge University Press, 1995, p. 508; Gil, Moshe. ''A History of Palestine, 634-1099'', Cambridge University Press, 1992, p. 9; Haldon, John F. ''Byzantium in the Seventh Century: The Transformation of a Culture'', Cambridge University Press, 1990, 345. {{ISBN|0-521-31917-X}}. See also Scharf 97-99; Whittow, Mark. ''The Making of Byzantium, 600-1025'', University of California Press, 1996, p. 44; Bowman, Stephen B., Ankori, Zvi ''The Jews of Byzantium 1204-1453'' Bloch Pub Co (December 2001); Starr, Joshua, ''The Jews in the Byzantine Empire 641-1204'' Burt Franklin (1970); R. Jenkins "Byzantium"; Ostrogorski 161; Cohen 112; Norwich 89; Geanakoplos 268; ''The Oxford History of Byzantium'' 13.; Browning 54; Cameron 272-274.</ref><ref>''E.g.'', Brook; Dunlop; Golden, ''Khazar Studies'' ''passim''; Christian 282-300.</ref>. Chazarowie opanowali w [[VIII wiek|VIII w.]] znaczne obszary południowej Rosji i Ukrainy podporządkowując sobie część wschodniej Słowiańszczyzny (m.in. plemię [[Polanie (plemię wschodniosłowiańskie)|Polan]]).

== Buddyzm ==
[[Buddyzm]] na terenach państwa rosyjskiego pojawił się w XVII wieku i jest religią tradycyjną w pięciu regionach Rosji: [[Kałmucja]], [[Tuwa]], [[Buriacja]], [[Kraj Zabajkalski]] i [[obwód irkucki]]. Większość rosyjskich buddystów wyznaje jego [[Buddyzm tybetański|tybetańską odmianę]].

== Religie synkretyczne ==
W [[Mari El]] wyznawana jest politeistyczna tradycyjna religia [[Maryjczycy|Maryjczyków]]<ref>{{cytuj |url = http://www.mari-el.name/mtr.html |tytuł = Марийская Традиционная Религия » Mari-el.name – Марий Эл увер, статьи, город Йошкар-Ола, марийские шрифты}}</ref>.

== Szamanizm i animizm ==
[[Plik:SB - Altay shaman with drum.jpg|150px|mały|[[Chakasi|Chakaska]] szamanka. Rosyjska pocztówka z 1908 r.]]
Na [[Syberia|Syberii]] oraz Dalekim Wschodzie pośród niektórych [[grupa etniczna|etnosów]] (np. [[Jakuci]], [[Czukcze]]) spotykane są praktyki i wierzenia [[Szamanizm|szamanistyczne]], należące do najstarszych wierzeń na świecie w ogóle.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Religia w Europie}}

{{Religia w Azji}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Religia w Rosji| ]]


text:
# Ilja Profatiłow
Ilja Iwanowicz Profatiłow (ros. Илья Иванович Профатилов, ur. 1906, zm. 1975) – radziecki polityk, członek KC KP(b)U (1949-1952), I sekretarz Wołyńskiego Komitetu Obwodowego KP(b)U (1944-1951).
Od 1926 w WKP(b), 1939 zastępca kierownika Wydziału Rolnego KC KP(b)U, od 17 maja 1940 do 25 stycznia 1949 członek Komisji Rewizyjnej KP(b)U. Od 1942 do 1943 sekretarz, a od 1943 do marca 1944 II sekretarz Komitetu Obwodowego KP(b)U w Charkowie, od marca 1944 do 1951 I sekretarz Wołyńskiego Komitetu Obwodowego KP(b)U. Od 28 stycznia 1949 do 23 września 1952 członek KC KP(b)U, od 1951 do września 1952 I sekretarz Komitetu Obwodowego KP(b)U w Tarnopolu, 1956-1962 zastępca ministra gospodarki rolnej Ukraińskiej SRR, 1962-1965 zastępca ministra produkcji i skupu płodów rolnych Ukraińskiej SRR, 1965-1969 ponownie zastępca ministra gospodarki rolnej Ukraińskiej SRR. 7 lutego 1939 odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy.

title: Ilja Profatiłow

wikitext:
'''Ilja Iwanowicz Profatiłow''' ([[język rosyjski|ros.]] Илья Иванович Профатилов, ur. [[1906]], zm. [[1975]]) – [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] polityk, członek KC [[Komunistyczna Partia (bolszewików) Ukrainy|KP(b)U]] (1949-1952), I sekretarz [[Wołyń]]skiego Komitetu Obwodowego KP(b)U (1944-1951).

Od 1926 w [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|WKP(b)]], 1939 zastępca kierownika Wydziału Rolnego KC KP(b)U, od 17 maja 1940 do 25 stycznia 1949 członek Komisji Rewizyjnej KP(b)U. Od 1942 do 1943 sekretarz, a od 1943 do marca 1944 II sekretarz Komitetu Obwodowego KP(b)U w [[Charków|Charkowie]], od marca 1944 do 1951 I sekretarz Wołyńskiego Komitetu Obwodowego KP(b)U. Od 28 stycznia 1949 do 23 września 1952 członek KC KP(b)U, od 1951 do września 1952 I sekretarz Komitetu Obwodowego KP(b)U w [[Tarnopol]]u, 1956-1962 zastępca ministra gospodarki rolnej [[Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińskiej SRR]], 1962-1965 zastępca [[Ministerstwo Produkcji i Skupu Płodów Rolnych|ministra produkcji i skupu płodów rolnych]] Ukraińskiej SRR, 1965-1969 ponownie zastępca ministra gospodarki rolnej Ukraińskiej SRR. 7 lutego 1939 odznaczony [[Order Czerwonego Sztandaru Pracy|Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy]].

== Bibliografia ==
* http://www.knowbysight.info/PPP/04802.asp (ros.)

{{SORTUJ:Protafiłow, Ilja}}
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy]]
[[Kategoria:Radzieccy politycy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1906]]
[[Kategoria:Zmarli w 1975]]


text:
# Juvung
Juvung (nep. जुभुङ) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Lumbini w dystrykcie Gulmi. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 899 gospodarstw domowych i 4417 mieszkańców (2459 kobiet i 1958 mężczyzn).

title: Juvung

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Juvung
 |nazwa oryginalna                = {{k|ne|जुभुङ}}
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[gaun wikas samiti]]
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nepal
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Lumbini (strefa)|Lumbini]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Gulmi (dystrykt)|Gulmi]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2001
 |liczba ludności                 = 4417
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     = 28°3′N 83°19′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Juvung''' ({{w języku|ne|जुभुङ}}) – [[gaun wikas samiti]] w [[Paśćimańćal Wikas Kszetr|zachodniej]] części [[Nepal]]u w strefie [[Lumbini (strefa)|Lumbini]] w dystrykcie [[Gulmi (dystrykt)|Gulmi]]<ref>{{cytuj stronę|tytuł=Index of Geographical names of Nepal - Western Development Region - Volume III|url=http://web.archive.org/web/20160206055809/http://ngiip.gov.np:80/download.php?mod=mydoc&f=document/vol3gulmi.pdf |opublikowany=National Geographic Information Infrastructure Programme |język=en|data dostępu=2010-09-27}}</ref>. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 899 gospodarstw domowych i 4417 mieszkańców (2459 kobiet i 1958 mężczyzn)<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20070708163707/http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/VDC.pdf|tytuł=VDC’s population|opublikowany=National Association of Village Development Committees in Nepal (NAVIN)|język=en|data dostępu=2020-10-12}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Dystrykt Gulmi}}

[[Kategoria:Dystrykt Gulmi]]

title: Juvungजुभुङ

Państwo: Nepal

Strefa: Lumbini

Dystrykt: Gulmi


text:
# Frederick Spencer
Frederick Spencer (ur. 14 kwietnia 1798 w Admirals Building w Londynie, zm. 27 grudnia 1857 w Brington) – brytyjski arystokrata, wojskowy i polityk, młodszy syn George’a Spencera, 2. hrabiego Spencer i lady Lavinii Bingham, córki 1. hrabiego Lucan. Jego chrzest miał miejsce w kościele St Martin-in-the-Fields w Covent Garden.

## Życiorys
W latach 1808–1811 kształcił się w Eton College. Później wstąpił do Royal Navy w stopniu midshipmana. Podczas wojen napoleońskich służył w eskadrze śródziemnomorskiej (na okrętach HMS „Royal George”, HMS „Blake” i HMS „Malta”) pod kontradmirałem Hallowellem. Brał udział w operacji przeciwko Tulonowi i walkach na przybrzeżnych wodach Hiszpanii. W dniu 14 lipca 1818 roku został porucznikiem na HMS „Glasgow”. Później służył na HMS „Superb”. Za wzorową służbę został awansowany do rangi komandora porucznika i objął dowództwo nad HMS „Alacrity”.
Po mianowaniu, 26 sierpnia 1822 roku, na stopień komandora objął dowództwo HMS „Creole”, zaś po trzech latach HMS „Talbot”. Dowodząc tym okrętem wziął udział w bitwie pod Navarino. Za postawę podczas bitwy został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Łaźni. Ponadto otrzymał francuski Order Świętego Ludwika, rosyjski Order Świętej Anny i grecki Order Zbawiciela. W 1828 brał udział w kampanii zakończonej zdobyciem zamku Morea.
Później Spencer zrezygnował ze służby w marynarce i rozpoczął karierę polityczną. Z ramienia partii wigów zasiadał w Izbie Gmin z okręgów Worcestershire (1831-1832) i Midhurst (1832-1834 i 1837-1841). W latach 1840–1845 był członkiem dworu księżnej-wdowy Kentu, matki królowej Wiktorii. Po śmierci swojego starszego brata, Johna, odziedziczył tytuł hrabiego Spencer i zasiadł w Izbie Lordów.
W latach 1846–1848 był Lordem Szambelanem Dworu Królewskiego, zaś w latach 1854-1857 Lordem Stewardem. 8 lipca 1846 roku został członkiem Tajnej Rady. 23 marca 1849 roku został kawalerem Orderu Podwiązki. W 1847 ukończył studia na Uniwersytecie Cambridge z tytułem doktora praw. W 1852 został awansowany do rangi kontradmirała, zaś w 1857 otrzymał tytuł wiceadmirała.
Hrabia był dwukrotnie żonaty. Pierwszy ślub zawarł 23 lutego 1830 roku w Mayfair w Londynie, kiedy to poślubił Georgianę Poyntz (27 marca 1799 – 10 kwietnia 1851), córkę Williama Poyntza i Elisabeth Browne, córki 7. wicehrabiego Montagu. Frederick i Georgiana mieli razem syna i dwie córki:
- Georgina Frances Spencer (1832 – 1852)
- John Poyntz Spencer (27 października 1835 – 13 sierpnia 1910), 5. hrabia Spencer
- Sarah Isabella Spencer (1838 – 1919).

Po raz drugi Spencer wziął ślub 9 sierpnia 1854 roku w St James’s w Londynie, poślubiając Adelaide Horatię Elisabeth Seymour (27 stycznia 1825 – 29 października 1877), córkę pułkownika Horace’a Seymoura i Elisabeth Palk, córki sir Lawrence’a Palka, 2. baroneta. Frederick i Adelaide doczekali się razem syna i córki:
- Victoria Alexandrina Spencer (1855 – 13 marca 1906), żona Williama Mansfielda, 1. wicehrabia Sandhurst, miała dzieci
- Charles Robert Spencer (30 października 1857 – 26 września 1922), 6. hrabia Spencer.

4. hrabia Spencer zmarł w wieku 59 lat. Jego pogrzeb miał miejsce 2 stycznia 1858 w Brington w hrabstwie Northamptonshire.

title: Frederick Spencer

wikitext:
[[Plik:Frederick Spencer, 4th Earl Spencer.jpg|thumb|Lord Spencer]]
'''Frederick Spencer''' (ur. [[14 kwietnia]] [[1798]] w Admirals Building w [[Londyn]]ie, zm. [[27 grudnia]] [[1857]] w [[Brington (Northamptonshire)|Brington]]) – brytyjski arystokrata, wojskowy i polityk, młodszy syn [[George Spencer (hrabia)|George’a Spencera, 2. hrabiego Spencer]] i lady Lavinii Bingham, córki [[Charles Bingham, 1. hrabia Lucan|1. hrabiego Lucan]]. Jego chrzest miał miejsce w kościele St Martin-in-the-Fields w Covent Garden.

== Życiorys ==
W latach 1808–1811 kształcił się w [[Eton College]]. Później wstąpił do [[Royal Navy]] w stopniu midshipmana. Podczas [[Wojny napoleońskie|wojen napoleońskich]] służył w eskadrze śródziemnomorskiej (na okrętach HMS „Royal George”, HMS „Blake” i HMS „Malta”) pod [[kontradmirał]]em Hallowellem. Brał udział w operacji przeciwko [[Tulon]]owi i walkach na przybrzeżnych wodach [[Hiszpania|Hiszpanii]]. W dniu 14 lipca 1818 roku został [[porucznik]]iem na HMS „Glasgow”. Później służył na HMS „Superb”. Za wzorową służbę został awansowany do rangi [[komandor porucznik|komandora porucznika]] i objął dowództwo nad HMS „Alacrity”.

Po mianowaniu, 26 sierpnia 1822 roku, na stopień [[komandor]]a objął dowództwo HMS „Creole”, zaś po trzech latach HMS „Talbot”. Dowodząc tym okrętem wziął udział w [[Bitwa pod Navarino (1827)|bitwie pod Navarino]]. Za postawę podczas bitwy został odznaczony Krzyżem Kawalerskim [[Order Łaźni|Orderu Łaźni]]. Ponadto otrzymał francuski Order Świętego Ludwika, rosyjski Order Świętej Anny i grecki Order Zbawiciela. W 1828 brał udział w kampanii zakończonej zdobyciem zamku [[Morea]].

Później Spencer zrezygnował ze służby w marynarce i rozpoczął karierę polityczną. Z ramienia partii [[Brytyjska Partia Wigów|wigów]] zasiadał w [[Izba Gmin|Izbie Gmin]] z okręgów Worcestershire (1831-1832) i Midhurst (1832-1834 i 1837-1841). W latach 1840–1845 był członkiem dworu [[Wikoria von Sachsen-Coburg-Saalfeld|księżnej-wdowy Kentu]], matki królowej [[Wiktoria Hanowerska|Wiktorii]]. Po śmierci swojego starszego brata, [[John Spencer (3. hrabia Spencer)|Johna]], odziedziczył tytuł hrabiego Spencer i zasiadł w [[Izba Lordów|Izbie Lordów]].

W latach 1846–1848 był Lordem Szambelanem Dworu Królewskiego, zaś w latach 1854-1857 Lordem Stewardem. 8 lipca 1846 roku został członkiem Tajnej Rady. 23 marca 1849 roku został kawalerem [[Order Podwiązki|Orderu Podwiązki]]. W 1847 ukończył studia na [[University of Cambridge|Uniwersytecie Cambridge]] z tytułem doktora praw. W 1852 został awansowany do rangi [[kontradmirał]]a, zaś w 1857 otrzymał tytuł [[wiceadmirał]]a.

Hrabia był dwukrotnie żonaty. Pierwszy ślub zawarł 23 lutego 1830 roku w [[Mayfair]] w Londynie, kiedy to poślubił Georgianę Poyntz (27 marca 1799 – 10 kwietnia 1851), córkę Williama Poyntza i Elisabeth Browne, córki [[Anthony Browne, 7. wicehrabia Montagu|7. wicehrabiego Montagu]]. Frederick i Georgiana mieli razem syna i dwie córki:
* Georgina Frances Spencer (1832 – 1852)
* [[John Spencer (5. hrabia Spencer)|John Poyntz Spencer]] (27 października 1835 – 13 sierpnia 1910), 5. [[hrabia Spencer]]
* Sarah Isabella Spencer (1838 – 1919).

Po raz drugi Spencer wziął ślub 9 sierpnia 1854 roku w St James’s w Londynie, poślubiając Adelaide Horatię Elisabeth Seymour (27 stycznia 1825 – 29 października 1877), córkę [[pułkownik]]a Horace’a Seymoura i Elisabeth Palk, córki sir Lawrence’a Palka, 2. baroneta. Frederick i Adelaide doczekali się razem syna i córki:
* Victoria Alexandrina Spencer (1855 – 13 marca 1906), żona [[William Mansfield (wicehrabia)|Williama Mansfielda, 1. wicehrabia Sandhurst]], miała dzieci
* [[Charles Spencer (6. hrabia Spencer)|Charles Robert Spencer]] (30 października 1857 – 26 września 1922), 6. [[hrabia Spencer]].

4. hrabia Spencer zmarł w wieku 59 lat. Jego pogrzeb miał miejsce 2 stycznia 1858 w Brington w hrabstwie Northamptonshire.

== Bibliografia ==
* J.K. Laughton, ‘Spencer, sir Robert Cavendish (1791–1830)’, rev. Andrew Lambert, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004

{{Lordowie Szambelanowie}}
{{Lordowie Stewardowie}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Spencer, Frederick}}
[[Kategoria:Spencerowie|Frederick Spencer]]
[[Kategoria:Brytyjscy oficerowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Podwiązki]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1798]]
[[Kategoria:Zmarli w 1857]]
[[Kategoria:Absolwenci Eton College]]


text:
# Urda (przystanek kolejowy)
Urda (est.: Urda raudteepeatus) – przystanek kolejowy w Saue, w prowincji Harjumaa, w Estonii. Znajduje się na szerokotorowej linii Tallinn – Keila. 15 km od dworca kolejowego w Tallinnie. Obsługiwana jest przez pociągi elektryczne Eesti Liinirongid.

## Linie kolejowe
- Tallinn – Keila

title: Urda (przystanek kolejowy)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Urda
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    = Urda raudteepeatus.jpg
 |opis zdjęcia               = Widok na przystanek
 |państwo                    = EST
 |miejscowość                = [[Saue]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   = [[Eesti Raudtee]]
 |data otwarcia              = 1872
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 1
 |liczba krawędzi peronowych = 1
 |kasy                       = {{Nie}}
 |linie kolejowe             =
* Linia [[Linia kolejowa Tallinn – Keila|Tallinn – Keila]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Harjumaa
 |współrzędne                = 59°20′37″N 24°36′44″E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Urda''' ([[język estoński|est.]]: ''Urda raudteepeatus'') – [[Przystanek osobowy|przystanek kolejowy]] w [[Saue]], w prowincji [[Harjumaa]], w [[Estonia|Estonii]]. Znajduje się na szerokotorowej linii [[Linia kolejowa Tallinn – Keila|Tallinn – Keila]]. 15 km od dworca kolejowego w [[Tallinn (stacja kolejowa)|Tallinnie]]. Obsługiwana jest przez pociągi elektryczne [[Eesti Liinirongid]]{{r|elron}}.

== Linie kolejowe ==
* [[Linia kolejowa Tallinn – Keila|Tallinn – Keila]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="elron">{{Cytuj stronę | url =https://web.archive.org/web/20160222001139/http://elron.ee/wp-content/uploads/2016/01/elron_A2_hinnakiri_13012016.pdf | tytuł = Schemat połączeń | data dostępu = 2018-02-09 | autor = | opublikowany =elron.ee | praca = | data = | język =et}}</ref>
}}

{{Stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Urda
|linia         = [[Linia kolejowa Tallinn – Keila|Tallinn – Keila]]
|kilometr      = 89,7
|poprzedni     = [[Laagri (przystanek kolejowy)|Laagri]]
|poprzedni_km  = 1,7
|następny      = [[Padula (przystanek kolejowy)|Padula]]
|następny_km   = 1,3
|inne          =
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w prowincji Harjumaa]]
[[Kategoria:Saue]]

title: Urda

Państwo: Estonia

Miejscowość: Saue

Zarządca: Eesti Raudtee

Kasy: N


text:
# Acetyleny
Acetyleny – grupa organicznych związków chemicznych będących acyklicznymi (rozgałęzionymi bądź nie) lub cyklicznymi (także posiadającymi łańcuch boczny) węglowodorami nienasyconymi zawierającymi przynajmniej jedno wiązanie potrójne. Dzielą się na alkiny – zawierające jedno wiązanie potrójne – oraz poliyny (alkapoliyny) – zawierające więcej niż jedno takie wiązanie (diyny lub alkadiyny – dwa wiązania potrójne; triyny lub alkatriyny – trzy wiązania potrójne itd.). Nazwa tej grupy pochodzi od acetylenu – najprostszego jej przedstawiciela.

title: Acetyleny

wikitext:
[[Plik:Acetylene-2D.svg|thumb|[[Etyn|Acetylen]] – najprostszy [[alkiny|alkin]]]]
[[Plik:Diacetylene.svg|thumb|[[Diacetylen|Buta-1,3-diyn]] – najprostszy [[poliyny|poliyn]]]]
'''Acetyleny''' – grupa [[związki organiczne|organicznych związków chemicznych]] będących [[związki acykliczne|acyklicznymi]] (rozgałęzionymi bądź nie) lub [[związki cykliczne|cyklicznymi]] (także posiadającymi łańcuch boczny) [[węglowodory nienasycone|węglowodorami nienasyconymi]] zawierającymi przynajmniej jedno [[wiązanie wielokrotne|wiązanie potrójne]]{{r|GoldBook-1}}. Dzielą się na [[alkiny]] – zawierające jedno wiązanie potrójne – oraz [[poliyny]] (alkapoliyny) – zawierające więcej niż jedno takie wiązanie (diyny lub alkadiyny – dwa wiązania potrójne; triyny lub alkatriyny – trzy wiązania potrójne itd.){{r|GoldBook-2}}. Nazwa tej grupy pochodzi od [[etyn|acetylenu]] – najprostszego jej przedstawiciela.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="GoldBook-1">{{GoldBook|A00066|nazwa=Acetylenes}}</ref>
* <ref name="GoldBook-2">{{GoldBook|A00236|nazwa=Alkynes}}</ref>
}}

[[Kategoria:Acetyleny]]


text:
# Zsolt Muzsnay
Zsolt Muzsnay (ur. 20 czerwca 1965 w Klużu-Napoce) – rumuński piłkarz grający na pozycji ofensywnego pomocnika.

## Kariera klubowa
Karierę piłkarską Muzsnay rozpoczął w klubie Luceafărul Bukareszt. W 1983 roku przeszedł do Universitatei Cluj i w 1985 roku awansował z nią do pierwszej ligi. Tam zadebiutował 8 marca 1986 w przegranym 0:1 meczu z Rapidem Bukareszt. W Universitatei grał jeszcze przez trzy sezony, a w 1988 roku został piłkarzem Bihoru Oradea. Natomiast w sezonie 1989/1990 występował w drużynie Steauy Bukareszt, z którą został wicemistrzem Rumunii.
Latem 1990 Muzsnay został zawodnikiem węgierskiego Videotonu Székesfehérvár, a na sezon 1991/1992 został wypożyczony do belgijskiego Royal Antwerp FC, z którym zajął 5. pozycję w lidze belgijskiej. W 1992 wrócił do Videotonu i grał w nim do 1995 roku. Karierę kończył w Bihorze Oradea w 1999 roku.

## Kariera reprezentacyjna
W reprezentacji Rumunii Muzsnay zadebiutował 31 lipca 1984 roku w wygranym 1:0 towarzyskim meczu z Chinami. W 1990 roku został powołany przez Emerica Ieneia do kadry na Mistrzostwa Świata we Włoszech, jednak nie zagrał tam w żadnym spotkaniu. W kadrze narodowej zagrał 6 razy.

title: Zsolt Muzsnay

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Zsolt Muzsnay
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = [[20 czerwca]] [[1965]]
 |miejsce urodzenia       = [[Kluż-Napoka]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  =
 |pozycja                 = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1982–1983 ! [[Luceafărul Bukareszt]] !!
! 1983–1988 ! [[Universitatea Kluż|Universitatea Cluj]] !!
! 1988–1989 ! [[Bihor Oradea]] ! 31 ! 9
! 1989–1990 ! [[FCSB|Steaua Bukareszt]] ! 25 ! 1
! 1990–1991 ! [[MOL Fehérvár FC|Videoton FC]] ! 23 ! 5
! 1991–1992 ! [[Royal Antwerp FC]] ! 15 ! 0
! 1993–1995 ! [[MOL Fehérvár FC|Videoton FC]] !!
! 1996–1999 ! [[Bihor Oradea]] !!
 |kariera reprezentacyjna = ! 1984–1990 ! {{reprezentacja|ROU|pn}} ! 6 ! 0
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Zsolt Muzsnay''' (ur. [[20 czerwca]] [[1965]] w [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoce]]) – [[Rumunia|rumuński]] [[piłka nożna|piłkarz]] grający na pozycji ofensywnego [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]].

== Kariera klubowa ==
Karierę piłkarską Muzsnay rozpoczął w klubie [[Luceafărul Bukareszt]]. W 1983 roku przeszedł do [[Universitatea Kluż|Universitatei Cluj]] i w 1985 roku awansował z nią do [[Liga I|pierwszej ligi]]. Tam zadebiutował 8 marca 1986 w przegranym 0:1 meczu z [[Rapid Bukareszt (piłka nożna)|Rapidem Bukareszt]]. W Universitatei grał jeszcze przez trzy sezony, a w 1988 roku został piłkarzem [[Bihor Oradea|Bihoru Oradea]]. Natomiast w sezonie 1989/1990 występował w drużynie [[FCSB|Steauy Bukareszt]], z którą został wicemistrzem Rumunii.

Latem 1990 Muzsnay został zawodnikiem [[Węgry|węgierskiego]] [[MOL Fehérvár FC|Videotonu Székesfehérvár]], a na sezon 1991/1992 został wypożyczony do [[Belgia|belgijskiego]] [[Royal Antwerp FC]], z którym zajął 5. pozycję w [[Eerste klasse A|lidze belgijskiej]]. W 1992 wrócił do Videotonu i grał w nim do 1995 roku. Karierę kończył w Bihorze Oradea w 1999 roku.

== Kariera reprezentacyjna ==
W [[Reprezentacja Rumunii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Rumunii]] Muzsnay zadebiutował 31 lipca 1984 roku w wygranym 1:0 towarzyskim meczu z [[Reprezentacja Chin w piłce nożnej mężczyzn|Chinami]]. W 1990 roku został powołany przez [[Emeric Jenei|Emerica Ieneia]] do kadry na [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1990|Mistrzostwa Świata we Włoszech]], jednak nie zagrał tam w żadnym spotkaniu. W kadrze narodowej zagrał 6 razy.

== Bibliografia ==
* [http://www.romaniansoccer.ro/players/m/muzsnay_zsolt.shtml Profil na stronie Romanian Soccer] {{lang|en}}

{{Rumunia 1990}}

{{SORTUJ:Muzsnay, Zsolt}}
[[Kategoria:Reprezentanci Rumunii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Bihoru Oradea]]
[[Kategoria:Piłkarze Universitatei Kluż]]
[[Kategoria:Piłkarze FCSB]]
[[Kategoria:Piłkarze Fehérváru FC]]
[[Kategoria:Piłkarze Royalu Antwerp FC]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Klużu-Napoce]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1990]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1965]]
[[Kategoria:Rumuni pochodzenia węgierskiego]]

title: · Zsolt Muzsnay

Data i miejsce urodzenia: 20 czerwca 1965 · Kluż-Napoka

Pozycja: pomocnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Luceafărul Bukareszt

Universitatea Cluj

Bihor Oradea · 31 · (9)

Steaua Bukareszt · 25 · (1)

Videoton FC · 23 · (5)

Royal Antwerp FC · 15 · (0)

Videoton FC

Bihor Oradea

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Rumunia · 6 · (0)


text:
# Szenie
Szenie (biał. Шані; ros. Шени) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Szenie, przy drodze republikańskiej .
W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie poleskim, w powiecie prużańskim. Do 1926 były siedzibą gminy Szenie.

title: Szenie

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Szenie
 |nazwa oryginalna             = Шані<br />Шени
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-BR
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon prużański|prużański]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Szenie|Szenie]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2009
 |liczba ludności              = 454<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = https://archive.ph/20150625174005/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census/bresckaja.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu brzeskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku | data dostępu = | język = ru}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód brzeski
 |współrzędne                  = 52°31′33″N 24°23′41″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Szenie''' ({{w języku|be|Шані}}; {{w języku|ru|Шени}}) – [[agromiasteczko]] na [[Białoruś|Białorusi]], w [[obwód brzeski|obwodzie brzeskim]], w [[rejon prużański|rejonie prużańskim]], w [[sielsowiet Szenie|sielsowiecie Szenie]], przy drodze republikańskiej {{AS-droga|BY-P|85}}.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w [[Województwo poleskie|województwie poleskim]], w [[Powiat prużański|powiecie prużańskim]]. Do 1926 były siedzibą [[Szenie (gmina)|gminy Szenie]]<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1926|numer=7|pozycja=46}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{SgKP|XI|897|Szenie, pow. prużański}}
* [http://maps.mapywig.org/m/WIG_maps/series/100K_300dpi/P38_S39_PRUZANA_1931_300dpi_bcuj298372-288499.jpg Szenie na mapie WIG]

[[Kategoria:Wsie w rejonie prużańskim]]
[[Kategoria:Agromiasteczka w obwodzie brzeskim]]

title: SzenieШані · Шени

Państwo: Białoruś

Obwód: brzeski

Rejon: prużański

Sielsowiet: Szenie


text:
# Bocznica szlakowa
Bocznica szlakowa – bocznica kolejowa odgałęziająca się na szlaku. Tor rozgałęziający się na szlaku na którym umożliwiono przeładunek wagonów dawniej nazywano ładownią. Bocznica szlakowa może być urządzona bez posterunku ruchu, z posterunkiem pomocniczym lub poprzez posterunek bocznicowy.
Bocznice szlakowe tworzy się na ogół, gdy placówka, do której prowadzona jest bocznica (np. zakład przemysłowy lub jednostka wojskowa) znajduje się daleko od stacji (przykład: Nieznany Bór).
Bocznice szlakowe powstają też czasem w sposób wtórny, w przypadku likwidacji lub zamknięcia stacji czy posterunku odgałęźnego lub bocznicowego (przykład: Bernadczyzna).

title: Bocznica szlakowa

wikitext:
'''Bocznica szlakowa''' – [[bocznica kolejowa]] odgałęziająca się na [[Szlak (kolejnictwo)|szlaku]]<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Leksykon Terminów Kolejowych | url = https://archive.is/20150904214116/http://www.kolejpedia.pl/infrastruktura/bocznica-szlakowa.html| wydawca = KOW sp. z o.o. | miejsce = Warszawa | rok = 2011 | strony = 39 | rozdział = Bocznica szlakowa | isbn = 978-83-933737-0-3 | data dostępu = 2015-09-04}}</ref>. Tor rozgałęziający się na [[Szlak (kolejnictwo)|szlaku]] na którym umożliwiono przeładunek [[Wagon|wagonów]] dawniej nazywano ładownią<ref>Część II Dział 1 Rozdział 1 Oddział 2 Punkty eksploatacyjne, str. 2044, Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych ({{Dziennik Ustaw|rok=2000|numer=34|pozycja=400}})</ref>. Bocznica szlakowa może być urządzona bez [[Posterunek ruchu|posterunku ruchu]], z [[Posterunek pomocniczy|posterunkiem pomocniczym]] lub poprzez [[posterunek bocznicowy]].

Bocznice szlakowe tworzy się na ogół, gdy placówka, do której prowadzona jest bocznica (np. zakład przemysłowy lub [[jednostka wojskowa]]) znajduje się daleko od stacji (przykład: [[Nieznany Bór (przystanek kolejowy)|Nieznany Bór]]).

Bocznice szlakowe powstają też czasem w sposób wtórny, w przypadku likwidacji lub zamknięcia [[stacja kolejowa|stacji]] czy [[posterunek odgałęźny|posterunku odgałęźnego]] lub [[posterunek bocznicowy|bocznicowego]] (przykład: [[Bernadczyzna]]).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Infrastruktura kolejowa]]


text:
# HMS Malaya
HMS Malaya – pancernik typu Queen Elizabeth – drednotów brytyjskich. Okręt został nazwany od Federacji Stanów Malajskich, której rząd opłacił okręt. Uczestniczył w obu wojnach światowych.
Pancernik był budowany w stoczni W.G. Armstrong Whitworth and Company w High Walker (Newcastle upon Tyne) i został zwodowany w marcu 1915 roku. W czasie I wojny światowej walczył w ramach 5th Battle Squadron dowodzonego przez admirała Hugh Evan-Thomasa, w skład którego wchodziły inne okręty typu Queen Elizabeth. 31 maja 1916 roku, okręt wziął udział w bitwie jutlandzkiej, podczas której został trafiony osiem razy, odnosząc umiarkowane uszkodzenia. Jedno trafienie o 17.30 zniszczyło działo nr 3 kalibru 152 mm i spowodowało pożar  amunicji w całej prawoburtowej baterii średniego kalibru, który spowodował śmierć lub obrażenia 102 ludzi. Zagroziło to wybuchem okrętu, gdy gazy z pożaru dotarły do komory amunicyjnej, lecz pożar został tam opanowany.
W czasie II wojny światowej służył na Morzu Śródziemnym w roku 1940, eskortując konwoje i działając przeciwko flocie włoskiej, a później na Atlantyku. W przypadku konwoju SL 67, jego obecność spowodowała wycofanie się z ataku na konwój niemieckich pancerników „Scharnhorst” i „Gneisenau”, które wolały wycofać się niż ponieść ewentualne straty.
Okręt został uszkodzony przez torpedę wystrzeloną przez niemiecki okręt podwodny U-106 20 marca 1941 roku o godzinie 23.23. U-Boot wystrzelił dwie torpedy w kierunku cienia statku handlowego w warunkach nocnych, po lewej stronie konwoju SL-68, około 250 mil w kierunku zachód do północnego zachodu od Wysp Zielonego Przylądka. Kptlt Jurgen Oesten (odznaczony Krzyżem Rycerskim) usłyszał trafienia po 2 minutach i 37 sekundach oraz po 3 minutach i 35 sekundach. Jedna z torped trafiła pancernik „Malaya” (co spowodowało znaczne uszkodzenia), druga trafiła statek „Meerkerk”. Na skutek zalania niektórych przedziałów okręt przechylił się o siedem stopni, ale bezpiecznie dotarł do Trynidadu. Po tymczasowych naprawach popłynął do stoczni New York Navy Yard, gdzie został zadokowany na 4 miesiące.
9 lipca, pod dowództwem Cuthberta Coppingera R.N., pancernik opuścił Nowy Jork na próby i popłynął do Halifaxu na Nowej Szkocji, aby zapewnić eskortę ważnemu szybkiemu konwojowi. W logu pancernika „Malaya” w dniu 21 lipca 1941 roku zanotowano: „Załadowano pasażerów i materiały dla Zjednoczonego Królestwa. Wśród pasażerów jest generał-major R. H. Dewing, DSO (późniejszy szef wojsk na Dalekim Wschodzie), major W.E.H. Grylles z 15/19 Hussars i pan Cherry – amerykański cywil”. Alex H. Cherry był bankierem z Wall Street, który zgłosił się na ochotnika do Royal Navy (napisał później autobiografię).
W tym przejściu Atlantyku żaden ze statków nie został zatopiony i „Malaya” dotarł 28 lipca do Rosyth. Następnie eskortował konwoje z Wielkiej Brytanii na Maltę i do Kapsztadu do lata 1943 roku. „Malaya” został wycofany ze służby pod koniec 1944 roku i umieszczony w rezerwie. Służył jako okręt koszarowy dla młodych żołnierzy. Został sprzedany 20 lutego 1948 roku firmie Metal Industries i dotarł do Faslane 12 kwietnia w celu złomowania. Dzwon okrętowy można zobaczyć w East India Club w Londynie.

title: HMS Malaya

wikitext:
{{Okręt infobox
 |nazwa                  = HMS Malaya
 |grafika                = HMS Malaya.jpg
 |opis grafiki           =
 |klasa                  = [[pancernik]]
 |typ                    = [[Pancerniki typu Queen Elizabeth|''Queen Elizabeth'']]
 |projekt                =
 |oznaczenie NATO        =
 |stocznia               = [[Armstrong Whitworth]], [[Newcastle upon Tyne]]
 |początek budowy        =
 |położenie stępki       = [[20 października]] [[1913]]
 |wodowanie              = [[18 marca]] [[1915]]
 |1. bandera             = GBR
 |1. wersja bandery      = wojenna
 |1. nazwa               =
 |1. wejście do służby   = [[1 lutego]] [[1916]]
 |1. wycofanie ze służby = [[1944]]
 |zatopiony              =
 |zatonął                =
 |los okrętu             = złomowany w 1948
 |wyporność              = standardowa - 27 500 ton
pełna - 33 000 ton
 |długość                = 197 m
 |szerokość              = 27,6 m
 |zanurzenie             = 9,1 m
 |rodzaj kadłuba         =
 |materiał kadłuba       =
 |napęd                  = turbiny parowe, 24 kotły, 4 wały, moc 56 500 koni mechanicznych
 |prędkość               = 25 [[Węzeł (jednostka prędkości)|węzłów]]
 |prędkość taktyczna     =
 |zasięg                 =
 |sensory                =
 |uzbrojenie             = 8 [[Armata morska 381 mm Mark I|dział 381 mm]],
16 dział {{link-interwiki|152 mm armata morska L/45 Mark XII|tekst=Mk XII|Q=Q796266}} kalibru 152 mm,
4 wyrzutnie torped kalibru 533 mm
 |wyrzutnie torpedowe    =
 |opancerzenie           =
 |wyposażenie            =
 |wyposażenie lotnicze   =
 |załoga                 = 1124–1300 oficerów i marynarzy
 |commons                = Category:HMS Malaya (ship, 1915)
}}
'''HMS Malaya''' – [[pancernik]] typu [[Pancerniki typu Queen Elizabeth|''Queen Elizabeth'']] – [[drednot]]ów brytyjskich. Okręt został nazwany od [[Federacja Stanów Malajskich|Federacji Stanów Malajskich]], której rząd opłacił okręt. Uczestniczył w obu wojnach światowych.

Pancernik był budowany w stoczni [[Armstrong Whitworth|W.G. Armstrong Whitworth and Company]] w [[Walker-on-Tyne|High Walker]] ([[Newcastle upon Tyne]]) i został zwodowany w marcu 1915 roku. W czasie I wojny światowej walczył w ramach 5th Battle Squadron dowodzonego przez admirała [[Hugh Evan-Thomas]]a, w skład którego wchodziły inne okręty typu ''Queen Elizabeth''. 31 maja 1916 roku, okręt wziął udział w [[bitwa jutlandzka|bitwie jutlandzkiej]], podczas której został trafiony osiem razy, odnosząc umiarkowane uszkodzenia. Jedno trafienie o 17.30 zniszczyło działo nr 3 kalibru 152 mm i spowodowało pożar  amunicji w całej prawoburtowej baterii średniego kalibru, który spowodował śmierć lub obrażenia 102 ludzi<ref name=fajer>{{Cytuj pismo | nazwisko = Dąbrowski| imię =Krzysztof| tytuł =Niedoszły fajerwerk czyli jak w Bitwie Jutlandzkiej brytyjska flota o mały włos nie utraciła superdrednota | czasopismo =Okręty Wojenne | oznaczenie = nr 5/2016| wolumin =XXVI | wydanie =139 | strony =3| rok =2016 | miesiąc =wrzesień-październik|miejsce=Tarnowskie Góry}}</ref>. Zagroziło to wybuchem okrętu, gdy gazy z pożaru dotarły do komory amunicyjnej, lecz pożar został tam opanowany<ref name=fajer/>.

W czasie II wojny światowej służył na Morzu Śródziemnym w roku 1940, eskortując konwoje i działając przeciwko flocie włoskiej, a później na Atlantyku. W przypadku konwoju SL 67, jego obecność spowodowała wycofanie się z ataku na konwój niemieckich pancerników [[Scharnhorst (1939)|„Scharnhorst”]] i [[Gneisenau (1938)|„Gneisenau”]], które wolały wycofać się niż ponieść ewentualne straty.[https://web.archive.org/web/20190719022457/http://www.scharnhorst-class.dk/scharnhorst/history/scharnberlin.html]
[[Plik:HMS Malaya guns.jpg|thumb|left|Działa pancernika]]
Okręt został uszkodzony przez torpedę wystrzeloną przez niemiecki okręt podwodny {{link-interwiki|U-106 (1940)|tekst=U-106|Q=Q4158935}} 20 marca 1941 roku o godzinie 23.23. [[U-Boot]] wystrzelił dwie torpedy w kierunku cienia statku handlowego w warunkach nocnych, po lewej stronie konwoju SL-68, około 250 mil w kierunku zachód do północnego zachodu od [[Republika Zielonego Przylądka|Wysp Zielonego Przylądka]]. Kptlt Jurgen Oesten (odznaczony [[Krzyż Rycerski|Krzyżem Rycerskim]]) usłyszał trafienia po 2 minutach i 37 sekundach oraz po 3 minutach i 35 sekundach. Jedna z torped trafiła pancernik „Malaya” (co spowodowało znaczne uszkodzenia), druga trafiła statek „Meerkerk”. Na skutek zalania niektórych przedziałów okręt przechylił się o siedem stopni, ale bezpiecznie dotarł do [[Trynidad]]u. Po tymczasowych naprawach popłynął do stoczni New York Navy Yard, gdzie został zadokowany na 4 miesiące.

9 lipca, pod dowództwem Cuthberta Coppingera R.N., pancernik opuścił Nowy Jork na próby i popłynął do [[Halifax (miejscowość w Kanadzie)|Halifax]]u na Nowej Szkocji, aby zapewnić eskortę ważnemu szybkiemu konwojowi. W logu pancernika „Malaya” w dniu 21 lipca 1941 roku zanotowano: „Załadowano pasażerów i materiały dla Zjednoczonego Królestwa. Wśród pasażerów jest generał-major R. H. Dewing, [[DSO]] (późniejszy szef wojsk na Dalekim Wschodzie), major W.E.H. Grylles z 15/19 Hussars i pan Cherry – amerykański cywil”. Alex H. Cherry był bankierem z [[Wall Street]], który zgłosił się na ochotnika do Royal Navy (napisał później autobiografię).

W tym przejściu Atlantyku żaden ze statków nie został zatopiony i „Malaya” dotarł 28 lipca do Rosyth. Następnie eskortował konwoje z Wielkiej Brytanii na [[Malta|Maltę]] i do [[Kapsztad]]u do lata 1943 roku. „Malaya” został wycofany ze służby pod koniec 1944 roku i umieszczony w rezerwie. Służył jako okręt koszarowy dla młodych żołnierzy. Został sprzedany 20 lutego 1948 roku firmie Metal Industries i dotarł do [[Faslane]] 12 kwietnia w celu złomowania. Dzwon okrętowy można zobaczyć w [[East India Club]] w [[Londyn]]ie.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.battleships-cruisers.co.uk/malaya.htm Informacje na temat tego okrętu na stronie battleships-cruisers.co.uk]
* [http://www.maritimequest.com/warship_directory/great_britain/battleships/malaya/hms_malaya.htm Maritimequest Galeria fotografii na stronie Maritimequest]

{{Pancerniki typu Queen Elizabeth}}

{{SORTUJ:Malaya}}
[[Kategoria:Nazwy brytyjskich okrętów]]
[[Kategoria:Brytyjskie pancerniki z okresu I wojny światowej]]
[[Kategoria:Brytyjskie pancerniki z okresu II wojny światowej]]
[[Kategoria:Pancerniki typu Queen Elizabeth]]
[[Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Armstrong Whitworth]]

title: HMS Malaya

Klasa: pancernik

Typ: Queen Elizabeth

Stocznia: Armstrong Whitworth, Newcastle upon Tyne

Położenie stępki: 20 października 1913

Wejście do służby: 1 lutego 1916

Los okrętu: złomowany w 1948

Wyporność: standardowa - 27 500 ton · pełna - 33 000 ton

Prędkość: 25 węzłów

Załoga: 1124–1300 oficerów i marynarzy