text:
# Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku
Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Olecko – Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny diecezji ełckiej). Znajduje się na oleckim rynku (placu Wolności).

## Historia
Świątynia powstała na miejscu kościoła ewangelicko-augsburskiego, spalonego w 1945 roku przez wojska sowieckie i rozebranego w 1954 roku. Budowa świątyni została rozpoczęta 24 września 1981 roku, kamień węgielny został wmurowany 2 października 1984 roku, natomiast konsekracji dokonał ordynariusz warmiński ks. bp Edmund Piszcz. Uroczystości odbyły się 8 września 1990 roku, czego pamiątką jest zapis na tablicy umieszczonej w kruchcie świątyni.

## Architektura
Bryła budowli została zaprojektowana w stylu współczesnym z nawiązaniem do elementów tradycyjnych. Świątynia jest dwupozioma, składa się z kościoła górnego i kościoła dolnego. Wymiary budowli są następujące: kościół górny: kubatura 29070.70 metrów sześciennych; powierzchnia użytkowa 2028,30 m²; wysokość 50 m + krzyż 5,5 m = 55,5 m; kościół dolny: kubatura 4869,5 m³; powierzchnia użytkowa 686,40 m²; wysokość 3,50 m.
Częściami kościoła dolnego są: nawa główna, prezbiterium z zakrystią i pomieszczenia pomocnicze (kaplica pogrzebowa, kotłownia, korytarze i salki na sprzęt pomocniczy). Częściami kościoła górnego są: nawa główna, dwie nawy boczne, prezbiterium z zakrystią i kruchty. Kruchta znajduje się w wieży kościelnej, której wysokość wynosi 55,5 m.
Ołtarz, chrzcielnica oraz dwie ambonki zostały wykonane z marmuru kubańskiego przez firmę kamieniarską Waldemara Pikiela z Szydłowca, według projektu warszawskiego profesora Adolfa Szczypińskiego.

## Galeria
- Wnętrze
- Pomnik św. Jana Pawła II

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski<br />w Olecku
 |nazwa miejscowa           =
 |funkcja świątyni          = [[kościół parafialny]]
 |grafika                   = Our Lady Queen of Poland church in Olecko (2).jpg
 |opis grafiki              = Elewacja wejściowa
 |państwo                   = warmińsko-mazurskie
 |miejscowość               = [[Olecko]]
 |adres                     = Plac Wolności
 |wyznanie                  = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                   = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |administratura nazwa      = [[parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku|Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku]]
 |administratura typ        = Parafia
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = [[Najświętsza Maryja Panna Królowa Polski|Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski]]
 |dzień wspomnienia         = [[Święto Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski|3 maja]]
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   = 1981
 |data zakończenia budowy   = 1990
 |data konsekracji          = 1990
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    =
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      =
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        = cegła
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               = 1
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              =
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        =
 |liczba ołtarzy            = 3
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 1
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Olecko
 |współrzędne               = 54°02′19.4″N 22°30′18.5″E
 |commons                   = Category:Our Lady Queen of Poland church in Olecko
 |www                       =
}}
'''Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku''' – [[kościół łaciński|rzymskokatolicki]] [[kościół parafialny]] należący do [[parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku|parafii pod tym samym wezwaniem]] ([[dekanat Olecko – Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny]] [[diecezja ełcka|diecezji ełckiej]]). Znajduje się na [[Olecko|oleckim]] rynku (placu Wolności).

== Historia ==
Świątynia powstała na miejscu [[kościół ewangelicko-augsburski w Olecku|kościoła ewangelicko-augsburskiego]], spalonego w 1945 roku przez wojska sowieckie i rozebranego w 1954 roku. Budowa świątyni została rozpoczęta 24 września 1981 roku, kamień węgielny został wmurowany 2 października 1984 roku, natomiast konsekracji dokonał ordynariusz warmiński ks. bp [[Edmund Piszcz]]. Uroczystości odbyły się 8 września 1990 roku, czego pamiątką jest zapis na tablicy umieszczonej w kruchcie świątyni.

== Architektura ==
Bryła budowli została zaprojektowana w stylu współczesnym z nawiązaniem do elementów tradycyjnych. Świątynia jest dwupozioma, składa się z kościoła górnego i kościoła dolnego. Wymiary budowli są następujące: kościół górny: kubatura 29070.70 metrów sześciennych; powierzchnia użytkowa 2028,30 m²; wysokość 50 m + krzyż 5,5 m = 55,5 m; kościół dolny: kubatura 4869,5 m³; powierzchnia użytkowa 686,40 m²; wysokość 3,50 m.

Częściami kościoła dolnego są: nawa główna, prezbiterium z zakrystią i pomieszczenia pomocnicze (kaplica pogrzebowa, kotłownia, korytarze i salki na sprzęt pomocniczy). Częściami kościoła górnego są: nawa główna, dwie nawy boczne, prezbiterium z zakrystią i kruchty. Kruchta znajduje się w wieży kościelnej, której wysokość wynosi 55,5 m.

Ołtarz, chrzcielnica oraz dwie ambonki zostały wykonane z marmuru kubańskiego przez firmę kamieniarską Waldemara Pikiela z [[Szydłowiec|Szydłowca]], według projektu [[Warszawa|warszawskiego]] profesora Adolfa Szczypińskiego<ref>{{Cytuj stronę|url= http://nmp.olecko.pl/index.php?Kościół_i_kaplice|tytuł = Kościół i kaplice|opublikowany= Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Olecku|data dostępu=2021-04-16}}</ref>.

== Galeria ==
<gallery mode="packed" heights="200px">
Plik:Our Lady Queen of Poland church in Olecko (6).jpg|Wnętrze
Plik:Our Lady Queen of Poland church in Olecko (9).jpg|Pomnik [[Jan Paweł II|św. Jana Pawła II]]
</gallery>

== Przypisy ==
{{przypisy}}

{{SORTUJ:Olecko}}
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Polski]]
[[Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1990]]
[[Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie w Olecku]]

title: Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski · w Olecku

Miejscowość: Olecko

Adres: Plac Wolności

Wyznanie: katolickie

Kościół: rzymskokatolicki

Wspomnienie liturgiczne: 3 maja

Świątynia · • materiał bud.: · • cegła

Wieża kościelna · • liczba wież: · 1

Ołtarz · • liczba ołtarzy: · 3


text:
# Teofil Bardach
Teofil (Tewel) Dawid Bardach (ur. 5 czerwca 1866 we Lwowie, zm. prawd. w sierpniu 1942 w Bełżcu) – lekarz dermatolog ze stopniem doktora, lekarz sztabowy C. K. Obrony Krajowej, tytularny pułkownik Wojska Polskiego.

## Życiorys
Teofil (właśc. Tewel) Dawid Bardach urodził się 5 czerwca 1866 we Lwowie. Był synem Wolfa Bardacha Edlera von Chlumberga (oficer C. K. Armii, adiutant 8 Wojskowego Instytutu Instruktorów Jeździectwa w Wiedniu) i Gittel (Agaty) z domu Dorf. Wywodził się z rodziny żydowskiej osiadłej na ziemiach polskich w XVI wieku, której przedstawiciele zajmowali wysokie pozycje społeczne, a niektórzy z nich z biegiem czasu przeszli na katolicyzm. Familia Teofila Bardacha we Lwowie nie uczęszczała do synagogi, była zasymilowana, w ich domu obchodzono święta katolickie w polskim wydaniu.
Uczył się w C. K. II Gimnazjum we Lwowie z niemieckim językiem wykładowym. Ukończył studia medyczne na  Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom uzyskał w 1893. Był specjalistą chorób skórnych i wenerycznych.
W C. K. Armii został mianowany na stopień asystenta lekarza w rezerwie. Jako lekarz ze stopniem doktora został przydzielony ze stanu rezerwy C. K. Armii w jednostce 9 batalionu pionierów do C. K. Obrony Krajowej w stopniu asystenta lekarza z dniem 1 czerwca 1894, a następnie awansowany na stopień nadlekarza z dniem 1 września 1896, na stopień lekarza pułkowego 2 klasy z dniem 1 listopada 1898, na lekarza pułkowego 1 klasy z dniem 1 listopada 1898. Od początku służył w 17 pułku piechoty Obrony Krajowej w Rzeszowie (z batalionami sztabowymi w tym mieście oraz w Jarosławiu i w Sanoku). Od około 1902 do około 1909 był lekarzem w 18 pułku piechoty w Przemyślu (z batalionami sztabowymi w tym mieście oraz w Sanoku). Od około 1909 był lekarzem w 35 pułku piechoty w Złoczowie. Został awansowany na lekarza sztabowego z dniem 1 maja 1914. W trakcie I wojny światowej przebywał w Przemyślu podczas oblężenia miasta przez wojska rosyjskie. Pozostawał na służbie w szeregach 35 pułku piechoty, w 1917 przemianowanym na pułk strzelców nr 35 do 1918. W tym okresie został awansowany na nadlekarza sztabowego 2 klasy z dniem 1 listopada 1917. Podczas wojny był odznaczany.
Po zakończeniu I wojny światowej, jako były oficer armii austriackiej został przyjęty do Wojska Polskiego i zatwierdzony w stopniu podpułkownika. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Był komendantem szpitali polowych. Po przeniesieniu w stan spoczynku od początku lat 20. jako tytularny pułkownik zamieszkiwał we Lwowie. W 1934 jako emerytowany oficer był przydzielony do Kadry Zapasowej 6 Szpitala Okręgowego i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.
Od 29 października 1921 należał do Stowarzyszenia Humanitarnego „Leopolis” we Lwowie i w charakterze zastępcy eksprezydenta był reprezentantem do Walnego Zgromadzenia Związku Żydowskich Stowarzyszeń Humanitarnych „B'nai B'rith” w Rzeczypospolitej Polskiej w Krakowie. Po przejściu na wojskową emeryturę praktykował jako lekarz we Lwowie. Według stanu z 1939 figurował we Lwowie jako lekarz chorób wewnętrznych (internista) oraz pediatra. Do 1939 był członkiem Lwowskiej Izby Lekarskiej.
W latach 20. i do 1939 zamieszkiwał pod adresem Rutowskiego 7 we Lwowie (obecna ulica Teatralna). Jego dom leżał naprzeciw wejścia do katedry lwowskiej. Wspólnie ze swoim szwagrem Filipem Schleicherem był właścicielem kamienicy czynszowej, leżącej w tej lokalizacji. W okresie międzywojennym uchodził za człowieka zamożnego.
Był żonaty z Anną Cecylią Bardach z domu Merger (ur. 1882). Jego dziećmi byli: Flora Bardach (ur. 19 lutego 1894), dr Albert Bardach, potem jako Bronisław Bardach (ur. 8 października 1895, kapitan lekarz Wojska Polskiego, po odejściu z armii przebywający w Krynicy), dr Juliusz Bardach (ur. 31 grudnia 1897 w Sanoku, prawnik, do 1918 chorąży rezerwy piechoty w c. k. pułku strzelców nr 35, potem porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, w II RP adwokat), Zofia (Schenker) Bardach (ur. 30 grudnia 1898 w Sanoku). Podczas pobytu w Sanoku rodzina zamieszkiwała w tzw. kamienicy (domu) Bardacha, a dzieci Flora, Albert i Juliusz kształciły się w tamtejszym C. K. Gimnazjum do roku szkolnego 1908/1909.
Po wybuchu II wojny światowej w 1939, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę oraz nastaniu okupacji sowieckiej nadal przebywał we Lwowie. We wrześniu 1939 przyjął do swego domu synów Juliusza i Bronisława. Po ataku Niemiec na ZSRR z 22 czerwca 1941 witał wkraczające do Lwowa oddziały z radością i nadzieją. Po nastaniu okupacji niemieckiej sytuacja rodziny Bardachów diametralnie się zmieniła z powodu ich żydowskich korzeni. Zostali objęci obowiązkiem noszenia na ramieniu opaski z Gwiazdą Dawida. Jego mieszkania naszli oficerowie Waffen-SS, którzy – mimo życzliwego przyjęcia z jego strony – pobili go za żydowskie pochodzenie i zniszczyli przechowywane z pieczołowitością od lat w domowej gablocie wojskowe ordery i insygnia z czasów austriackich. W późniejszym czasie pozostał w mieście, aczkolwiek był zmuszony wraz z żoną opuścić swoje mieszkanie, oboje żyli w ukryciu, zaś utrzymywali się z handlu złotem i biżuterią. Wobec prowadzenia przez okupantów akcji ujęcia Żydów z ulicy miasta i wywożenia ich do obozu zagłady przenieśli się do kryjówki w komórce nad garażem przy kwaterze Gestapo, gdzie przebywali przez wiele dni. Potem Bardachowie przenieśli się do rzekomo bezpieczniejszego schronienia, skąd zostali usunięci i wywiezieni ciężarówkami do obozu.
W lipcu 1941 wraz żoną został aresztowany przez Niemców. Oboje zostali osadzeni w obozie zagłady w Bełżcu. Ponieśli tam śmierć zagazowani prawdopodobnie w sierpniu 1942). W tym obozie zginęły także ich córki Flora i Zofia, aresztowane w kwietniu 1942. Syn Juliusz został aresztowany przez Niemców we Lwowie w 1942 i prawdopodobnie w tym roku poniósł tam śmierć. Drugi syn Bronisław oraz wnuk Roman (ur. 1930, syn Juliusza), przypuszczalnie popełnili samobójstwa w getcie lwowskim w 1943. Wojnę przeżył syn Juliusza, Witold (ur. 1925), po wojnie żyjący pod tożsamością Gene Gutowski (producent filmowy). W swojej książce wspomnieniowej wydanej w Polsce w 2004 pt. Od Holocaustu do Hollywood opisywał on m.in. dziadka Teofila oraz losy rodziny podczas wojny aż do Zagłady Żydów na ziemiach polskich podczas okupacji niemieckiej.
W 2017 przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie Wydział II Cywilny toczyło się pod sygnaturą II Ns 694/17 postępowanie z wniosku: Joanny Smaga-Gutowskiej, Alexandra Waugh, Andrew Witolda Gutowskiego i Adama Wilsona Bardach o uznanie za zmarłych: Teofila, Annę, Florę, Zofię, Juliusza, Romana Bardachów.

## Odznaczenia
austro-węgierskie
- Kawaler Orderu Franciszka Józefa na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (1914)[70][30] z dekoracją wojenną i z mieczami (ok. 1918)[32]
- Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (ok. 1918)[32]
- Brązowy Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii (ok. 1900)[21]
- Krzyż Jubileuszowy Wojskowy (ok. 1909)[24]
- Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913 (około 1914)[29]

wikiname: plwiki

title: Teofil Bardach

in_language: pl

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko     = Teofil Bardach
 |imię i nazwisko org = Theophil Bardach
Tewel Bardach
 |pseudonim           =
 |rodzaj wojsk        = lądowe
 |zwycięstwa          =
 |grafika             = Teofil Bardach (-1939).jpg
 |opis grafiki        = Teofil Bardach (1928)
 |stopień grafika     = PL Epolet plk.svg
 |stopień             = tytularny pułkownik
 |data urodzenia      = [[5 czerwca]] [[1866]]
 |miejsce urodzenia   = [[Lwów]]
 |data śmierci        = prawd. sierpień [[1942]]
 |miejsce śmierci     = [[Bełżec]]
 |lata służby         =
 |siły zbrojne        = [[Plik:Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png|20px]] [[Armia Austro-Węgier|C. K. Armia]]
[[Plik:Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png|20px]] [[Cesarsko-królewska Obrona Krajowa|C. K. Obrona Krajowa]]
[[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]
 |jednostki           = [[17 Pułk Piechoty Obrony Krajowej|17 Pułk Piechoty]],
[[18 Pułk Piechoty Obrony Krajowej|18 Pułk Piechoty]],
[[35 Pułk Piechoty Obrony Krajowej|35 Pułk Piechoty → Pułk Strzelców Nr 35]]
 |stanowiska          = lekarz pułkowy,
komendant szpitali polowych
 |wojny i bitwy       = [[I wojna światowa]],
[[wojna polsko-bolszewicka]]
 |późniejsza praca    =
 |odznaczenia         = {{order|OFJ|M}} {{order|SL}} {{order|MJPZ}} {{order|KJW}} {{order|KPM}}
 |commons             = Category:Teofil Bardach
}}
'''Teofil (Tewel) Dawid Bardach'''<ref group=uwaga>W ewidencji wojskowych [[Armia Austro-Węgier|C. K. Armii]] w 1895 oraz [[Cesarsko-królewska Obrona Krajowa|C. K. Obrony Krajowej]] w ''Szematyzmach C. K. Obrony Krajowej i C. K. Żandarmerii'' był określany w [[Język niemiecki|języku niemieckim]] jako „Tewel Bardach” w 1896, a od 1897 jako „Theophil Bardach”.</ref> (ur. [[5 czerwca]] [[1866]] we [[Lwów|Lwowie]], zm. prawd. w sierpniu [[1942]] w [[Bełżec|Bełżcu]]) – [[lekarz]] [[Dermatologia|dermatolog]] ze stopniem [[Doktor (stopień naukowy)|doktora]], lekarz sztabowy [[Cesarsko-królewska Obrona Krajowa|C. K. Obrony Krajowej]], tytularny [[pułkownik]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]].

[[Plik:8 Kazimierza Wielkiego Street in Sanok (2015)a.jpg|thumb|240px|Kamienica Bardachów w Sanoku (2015)]]
[[Plik:Stanisława, Teofil, Hanna Bardach (Krynica, 1928).jpg|thumb|240px|Stanisława, Teofil, Hanna Bardachowie (Krynica, 1928).jpg]]
== Życiorys ==
Teofil (właśc. Tewel) Dawid Bardach urodził się 5 czerwca 1866 we Lwowie{{odn|Rocznik Oficerski|1923|s=1581}}<ref name="YV">{{Cytuj stronę | url = https://yvng.yadvashem.org/index.html?language=en&s_id=14002271 | tytuł = Victims/individuals. Teofil Bardach | opublikowany = yvng.yadvashem.org | język = en | data dostępu = 2021-04-08}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://wbh.wp.mil.pl/pl/skanydetale_wyszukiwarka_bazy_personalne/136253/ | tytuł = Teofil Bardach | opublikowany = wbh.wp.mil.pl | data dostępu = 2021-01-31}}</ref><ref name="GG">{{Cytuj stronę | url = https://www.rp.pl/artykul/187852-Trzech-Bardachow-na-wojnie-bolszewickiej.html | tytuł = Trzech Bardachów na wojnie bolszewickiej | autor = [[Gene Gutowski]] | data = 2008-09-08 | opublikowany = rp.pl | data dostępu = 2021-01-31}}</ref><ref name="U">{{Cytuj stronę | url = http://komunikaty.rp.pl/komunikaty/KomunikatPdf/57826 | tytuł = Komunikat | opublikowany = rp.pl | data dostępu = 2021-01-31}}</ref>. Był synem [[Wolf Bardach|Wolfa Bardacha Edlera von Chlumberga]] (oficer C. K. Armii, adiutant 8 Wojskowego Instytutu Instruktorów Jeździectwa w Wiedniu<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1899 | miejsce = Wiedeń | data = 1898 | strony = 945, 981 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/KriegsMarine_1899/?pg=982}}</ref>{{odn|Gutowski|2004|s=16}}<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.geni.com/people/Wilhelm-Bardach/6000000011018495816 | tytuł = Wilhelm Mikołaj Bardach | opublikowany = geni.com | data dostępu = 2021-01-31}}</ref>) i Gittel (Agaty) z domu Dorf<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.geni.com/people/Gizela-Bardach/6000000025285117970 | tytuł = Gizela Bardach (Dorf) | opublikowany = geni.com | data dostępu = 2021-01-31}}</ref><ref name="U" />. Wywodził się z rodziny żydowskiej osiadłej na ziemiach polskich w XVI wieku, której przedstawiciele zajmowali wysokie pozycje społeczne, a niektórzy z nich z biegiem czasu przeszli na katolicyzm{{odn|Gutowski|2004|s=10, 76}}. Familia Teofila Bardacha we Lwowie nie uczęszczała do synagogi, była [[Asymilacja kulturowa|zasymilowana]], w ich domu obchodzono święta katolickie w polskim wydaniu{{odn|Gutowski|2004|s=10, 76}}.

Uczył się w [[II Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Karola Szajnochy we Lwowie|C. K. II Gimnazjum we Lwowie]] z niemieckim językiem wykładowym<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Jahresbericht des K. K. Zweiten Ober-Gymnasiums in Lemberg fur das Schuljahr 1886 | miejsce = Lwów | data = 1886 | strony = 88 | url = https://www.pbc.rzeszow.pl/publication/5076}}</ref>. Ukończył studia medyczne na  [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytecie Jagiellońskim]]<ref name="GG" />. Dyplom uzyskał w 1893<ref name="spis1925">{{Cytuj książkę | tytuł = Urzędowy spis lekarzy uprawnionych do wykonywania praktyki lekarskiej oraz aptek w Rzeczypospolitej Polskiej | miejsce = Warszawa | data = 1925 | strony = 182 | url = https://www.wbc.poznan.pl/publication/90237}}</ref><ref name="spis1939">{{Cytuj książkę | tytuł = Urzędowy spis: lekarzy, lekarzy-dentystów, farmaceutów, felczerów, pielęgniarek, położnych, uprawnionych i samodzielnych techników dentystycznych oraz wykazy: aptek, szpitali, ubezpieczalni społ., ośrodków zdrowia, przychodni samodzielnych, oraz centrali i filii Państwowej Szkoły Higieny | miejsce = Warszawa | data = 1939 | strony = 8 | url = http://pbc.biaman.pl/publication/14794}}</ref>. Był specjalistą chorób skórnych i wenerycznych<ref name="U" />.

W [[Armia Austro-Węgier|C. K. Armii]] został mianowany na stopień asystenta lekarza w rezerwie<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1895 | miejsce = Wiedeń | data = 1895 | strony = 1011 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/KriegsMarine_1895/?pg=1012}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1896 | miejsce = Wiedeń | data = 1895 | strony = 985 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/KriegsMarine_1896/?pg=986}}</ref>. Jako lekarz ze stopniem doktora został przydzielony ze stanu rezerwy C. K. Armii w jednostce 9 batalionu pionierów do [[Cesarsko-królewska Obrona Krajowa|C. K. Obrony Krajowej]] w stopniu asystenta lekarza z dniem 1 czerwca 1894<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1896 | miejsce = Wiedeń | data = 1896 | strony = 455 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1896/?pg=459}}</ref>, a następnie awansowany na stopień nadlekarza z dniem 1 września 1896<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1897 | miejsce = Wiedeń | data = 1897 | strony = 293 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1897/?pg=481}}</ref>, na stopień lekarza pułkowego 2 klasy z dniem 1 listopada 1898<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1899 | miejsce = Wiedeń | data = 1899 | strony = 555 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1899/?pg=560}}</ref>, na lekarza pułkowego 1 klasy z dniem 1 listopada 1898<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1901 | miejsce = Wiedeń | data = 1901 | strony = 617 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1901/?pg=622}}</ref>. Od początku służył w [[17 Pułk Piechoty Obrony Krajowej|17 pułku piechoty Obrony Krajowej]] w [[Rzeszów|Rzeszowie]] (z batalionami sztabowymi w tym mieście oraz w [[Jarosław (województwo podkarpackie)|Jarosławiu]] i w [[Sanok]]u)<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1896 | miejsce = Wiedeń | data = 1896 | strony = 293 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1896/?pg=297}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1897 | miejsce = Wiedeń | data = 1897 | strony = 306 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1897/?pg=312}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1898 | miejsce = Wiedeń | data = 1898 | strony = 321 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1898/?pg=326}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1899 | miejsce = Wiedeń | data = 1899 | strony = 362 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1899/?pg=367}}</ref><ref name="S1900">{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1900 | miejsce = Wiedeń | data = 1900 | strony = 383 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1900/?pg=422}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1901 | miejsce = Wiedeń | data = 1901 | strony = 395 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1901/?pg=400}}</ref>. Od około 1902 do około 1909 był lekarzem w [[18 Pułk Piechoty Obrony Krajowej|18 pułku piechoty]] w [[Przemyśl]]u (z batalionami sztabowymi w tym mieście oraz w Sanoku)<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1902 | miejsce = Wiedeń | data = 1902 | strony = 383 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1902/?pg=388}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1903 | miejsce = Wiedeń | data = 1903 | strony = 388 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1903/?pg=393}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1904 | miejsce = Wiedeń | data = 1904 | strony = 400 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1904/?pg=408}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1905 | miejsce = Wiedeń | data = 1905 | strony = 403 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1905/?pg=410}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1906 | miejsce = Wiedeń | data = 1906 | strony = 312 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1906/?pg=311}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1907 | miejsce = Wiedeń | data = 1907 | strony = 284 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1907/?pg=311}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1908 | miejsce = Wiedeń | data = 1908 | strony = 291 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1908/?pg=291}}</ref><ref name="S1909">{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1909 | miejsce = Wiedeń | data = 1909 | strony = 319 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1909/?pg=319}}</ref>. Od około 1909 był lekarzem w [[35 Pułk Piechoty Obrony Krajowej|35 pułku piechoty]] w [[Złoczów|Złoczowie]]<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1910 | miejsce = Wiedeń | data = 1910 | strony = 369 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1910/?pg=369}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1911 | miejsce = Wiedeń | data = 1911 | strony = 375 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1911/?pg=375}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1912 | miejsce = Wiedeń | data = 1912 | strony = 381 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1912/?pg=381}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1913 | miejsce = Wiedeń | data = 1913 | strony = 352 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1913/?pg=352}}</ref><ref name="S1914">{{Cytuj książkę | tytuł = Schematismus der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1914 | miejsce = Wiedeń | data = 1914 | strony = 297 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/Landwehr_1914/?pg=297}}</ref>. Został awansowany na lekarza sztabowego z dniem 1 maja 1914<ref name="R1916">{{Cytuj książkę | tytuł = Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1916 | miejsce = Wiedeń | data = 1916 | strony = 195 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/RanglistenLandwehr_1916/?pg=205}}</ref>. W trakcie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] przebywał w Przemyślu podczas [[Twierdza Przemyśl|oblężenia miasta]] przez wojska rosyjskie{{odn|Gutowski|2004|s=59}}. Pozostawał na służbie w szeregach 35 pułku piechoty, w 1917 przemianowanym na pułk strzelców nr 35 do 1918<ref name="R1916" /><ref name="R1918">{{Cytuj książkę | tytuł = Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918 | miejsce = Wiedeń | data = 1918 | strony = 388 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/RanglistenLandwehr_1918/?pg=366}}</ref>. W tym okresie został awansowany na nadlekarza sztabowego 2 klasy z dniem 1 listopada 1917<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918 | miejsce = Wiedeń | data = 1918 | strony = 552 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/RanglistenLandwehr_1918/?pg=561}}</ref>. Podczas wojny był odznaczany{{odn|Gutowski|2004|s=73}}.

Po zakończeniu [[I wojna światowa|I wojny światowej]], jako były oficer armii austriackiej został przyjęty do [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]] i zatwierdzony w stopniu [[podpułkownik]]a<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Wykaz oficerów, którzy nadesłali swe karty kwalifikacyjne, do Wydziału prac przygotowawczych, dla Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych | wydawca = [[Ministerstwo Spraw Wojskowych]] | miejsce = Warszawa | data = 1920 | strony = 6 | url = https://jbc.bj.uj.edu.pl/publication/264772}}</ref>. Uczestniczył w [[wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej]]<ref name="GG" />. Był komendantem szpitali polowych<ref name="GG" />. Po przeniesieniu w [[stan spoczynku]] od początku lat 20. jako tytularny [[pułkownik]] zamieszkiwał we Lwowie{{odn|Rocznik Oficerski|1923|s=1581}}{{odn|Rocznik Oficerski|1924|s=1410}}{{odn|Rocznik Oficerski|1928|s=889}}. W 1934 jako emerytowany oficer był przydzielony do Kadry Zapasowej 6 Szpitala Okręgowego i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto{{odn|Rocznik Oficerski Rezerw|1934|s=375, 777}}.

Od 29 października 1921 należał do Stowarzyszenia Humanitarnego „Leopolis” we Lwowie i w charakterze zastępcy eksprezydenta był reprezentantem do Walnego Zgromadzenia Związku Żydowskich Stowarzyszeń Humanitarnych „[[B’nai B’rith (Polska)|B'nai B'rith]]” w Rzeczypospolitej Polskiej w Krakowie<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Książka Adresowa Członków Żyd. Stow. Hum. „B'ne B'rith" w Polsce | miejsce = Kraków | data = 1926 | strony = 42 | url = https://sbc.org.pl/publication/236285}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Książka Adresowa Członków Żyd. Stow. Hum. „B'ne B'rith" w Polsce | miejsce = Kraków | data = 1928 | strony = 50 | url = https://sbc.org.pl/publication/236301}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Książka Adresowa Członków Związku Żyd. Stowarzyszeń Humanitarnych „B'ne B'rith" w Rzeczypospolitej Polskiej w Krakowie | miejsce = Kraków | data = 1932 | strony = 70 | url = https://sbc.org.pl/publication/236320}}</ref>. Po przejściu na wojskową emeryturę praktykował jako lekarz we Lwowie{{odn|Gutowski|2004|s=16}}. Według stanu z 1939 figurował we Lwowie jako lekarz chorób wewnętrznych<ref name="spis1939" /> (internista) oraz pediatra<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Ilustrowany informator miasta Lwowa ze spisem miejscowości województwa lwowskiego na rok 1939 | miejsce = Kraków | data = 1939 | strony = 32, 35 | url = https://pbc.rzeszow.pl/publication/2199}}</ref>. Do 1939 był członkiem Lwowskiej Izby Lekarskiej<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Lista członków Lwowskiej Izby Lekarskiej uprawnionych do głosowania do Rady Izby w dniu 17 grudnia 1939 r. | miejsce = Lwów | data = 1939 | strony = 1 | url = https://sbc.org.pl/publication/19009}}</ref>.

W latach 20. i do 1939 zamieszkiwał pod adresem Rutowskiego 7 we Lwowie<ref name="spis1925" /><ref name="spis1939" /><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Książka telefoniczna | data = 1939 | strony = 614 | url = http://genealogyindexer.org/view/1939Ptel/1939Ptel%20-%200674.pdf}}</ref><ref name="YV" /> (obecna ulica Teatralna<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.lwow.com.pl/ulice/ulice.html | tytuł = Nazwy ulic Lwowa | opublikowany = lwow.com.pl | data dostępu = 2021-02-01}}</ref>). Jego dom leżał naprzeciw wejścia do [[Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny we Lwowie|katedry lwowskiej]]{{odn|Gutowski|2004|s=11}}. Wspólnie ze swoim szwagrem [[Filip Schleicher|Filipem Schleicherem]] był właścicielem kamienicy czynszowej, leżącej w tej lokalizacji{{odn|Gutowski|2004|s=18}}. W okresie międzywojennym uchodził za człowieka zamożnego{{odn|Gutowski|2004|s=18}}.

Był żonaty z Anną<ref group=uwaga>W swoich wspomnieniach Gene Gutowski podawał formę imienia „Hanna” i zdrobniale „Hania”, zob. {{odn|Gutowski|2004|s=17|ref=nie}}</ref> Cecylią Bardach z domu Merger (ur. 1882)<ref name="U" /><ref name="YV" />. Jego dziećmi byli: Flora Bardach (ur. 19 lutego 1894<ref name="KG">{{Cytuj książkę | tytuł = CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1905/1906 (zespół 7, sygn. 39) | wydawca = AP Rzeszów – O/Sanok | strony = 202}}</ref>), dr Albert Bardach, potem jako Bronisław Bardach (ur. 8 października 1895, kapitan lekarz Wojska Polskiego, po odejściu z armii przebywający w Krynicy{{odn|Rocznik Oficerski|1923|s=876, 1134, 1201}}{{odn|Rocznik Oficerski|1924|s=1027, 1083}}{{odn|Rocznik Oficerski|1928|s=903}}{{odn|Rocznik Oficerski Rezerw|1934|s=377, 771}}{{odn|Gutowski|2004|s=29-31}}), dr Juliusz Bardach (ur. 31 grudnia 1897 w Sanoku, prawnik, do 1918 chorąży rezerwy piechoty w c. k. pułku strzelców nr 35<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918 | miejsce = Wiedeń | data = 1918 | strony = 160, 359 | url = https://library.hungaricana.hu/hu/view/RanglistenLandwehr_1918/?pg=368}}</ref>, potem porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego{{odn|Rocznik Oficerski|1923|s=150, 505}}{{odn|Rocznik Oficerski|1924|s=144, 444}}{{odn|Rocznik Oficerski Rezerw|1934|s=257, 960}}, w II RP adwokat{{odn|Gutowski|2004|s=11}}), Zofia (Schenker) Bardach (ur. 30 grudnia 1898 w Sanoku)<ref name="GG" /><ref name="U" />. Podczas pobytu w Sanoku rodzina zamieszkiwała w tzw. [[Kamienica przy ul. Kazimierza Wielkiego 8 w Sanoku|kamienicy (domu) Bardacha]]<ref>{{Cytuj pismo | autor = Joanna Siwiec | tytuł = Zagadka starej pocztówki | czasopismo = [[Tygodnik Sanocki]] | wolumin = Nr 13 (490) | strony = 9 | data = 30 marca 2001 | url = https://sanockabibliotekacyfrowa.pl/publication/2776}}
•{{Cytuj pismo | tytuł = Ogłoszenie | czasopismo = [[Tygodnik Ziemi Sanockiej]] | wolumin = Nr 1 | strony = 6 | data = 1 maja 1910 | url = http://sanockabibliotekacyfrowa.pl/publication/254}}
•{{Cytuj pismo | tytuł = Ogłoszenie | czasopismo = [[Tygodnik Ziemi Sanockiej]] | wolumin = Nr 2 | strony = 6 | data = 8 maja 1910 | url = http://sanockabibliotekacyfrowa.pl/publication/255}}
•{{Cytuj pismo | tytuł = Kronika. Sąd powiatowy w domu Bardachów | czasopismo = [[Tygodnik Ziemi Sanockiej]] | wolumin = Nr 3 | strony = 3 | data = 21 stycznia 1911 | url = https://jbc.bj.uj.edu.pl/publication/64668}}
•{{Cytuj pismo | tytuł = Nadesłane | czasopismo = [[Tygodnik Ziemi Sanockiej]] | wolumin = Nr 41 | strony = 3 | data = 1 października 1911 | url = https://jbc.bj.uj.edu.pl/publication/64536}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911 | miejsce = Sanok | data = 1911 | strony = 43 | url = http://sanockabibliotekacyfrowa.pl/publication/602}}</ref>, a dzieci Flora, Albert i Juliusz kształciły się w tamtejszym [[Szkoła Podstawowa nr 8 im. Królowej Zofii w Sanoku|C. K. Gimnazjum]] do roku szkolnego 1908/1909<ref name="KG" /><ref>{{Cytuj książkę | tytuł = 25. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1905/1906 | miejsce = Sanok | data = 1906 | strony = 56 | url =  https://www.pbc.rzeszow.pl/publication/5552}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907 | miejsce = Sanok | data = 1907 | strony = 70 | url = https://www.pbc.rzeszow.pl/publication/5553}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = XXVII. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1907/8 | wydawca = Fundusz Naukowy | miejsce = Sanok | data = 1908 | strony = 58, 61 | url = https://www.pbc.rzeszow.pl/publication/5554}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = XXVIII. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1908/9 | wydawca = Fundusz Naukowy | miejsce = Sanok | data = 1909 | strony = 62, 65 | url = https://www.pbc.rzeszow.pl/publication/5555}}
•{{Cytuj książkę | tytuł = CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1908/1909 (zespół 7, sygn. 48) | wydawca = AP Rzeszów – O/Sanok | strony = 146, 398}}</ref>.

Po wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] w 1939, [[Kampania wrześniowa|kampanii wrześniowej]] i [[Agresja ZSRR na Polskę|agresji ZSRR na Polskę]] oraz nastaniu [[Okupacja sowiecka ziem polskich (1939–1941)|okupacji sowieckiej]] nadal przebywał we Lwowie{{odn|Gutowski|2004|s=18}}. We wrześniu 1939 przyjął do swego domu synów Juliusza i Bronisława{{odn|Gutowski|2004|s=52}}. Po [[Atak Niemiec na ZSRR|ataku Niemiec na ZSRR]] z 22 czerwca 1941 witał wkraczające do Lwowa oddziały z radością i nadzieją{{odn|Gutowski|2004|s=71}}. Po nastaniu [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji niemieckiej]] sytuacja rodziny Bardachów diametralnie się zmieniła z powodu ich żydowskich korzeni{{odn|Gutowski|2004|s=74-75}}. Zostali objęci obowiązkiem noszenia na ramieniu opaski z [[Gwiazda Dawida|Gwiazdą Dawida]]{{odn|Gutowski|2004|s=76}}. Jego mieszkania naszli oficerowie [[Waffen-SS]], którzy – mimo życzliwego przyjęcia z jego strony – pobili go za żydowskie pochodzenie i zniszczyli przechowywane z pieczołowitością od lat w domowej gablocie wojskowe ordery i insygnia z czasów austriackich{{odn|Gutowski|2004|s=17, 19}}. W późniejszym czasie pozostał w mieście<ref name="U" />, aczkolwiek był zmuszony wraz z żoną opuścić swoje mieszkanie, oboje żyli w ukryciu, zaś utrzymywali się z handlu złotem i biżuterią{{odn|Gutowski|2004|s=17, 19}}. Wobec prowadzenia przez okupantów akcji ujęcia Żydów z ulicy miasta i wywożenia ich do obozu zagłady przenieśli się do kryjówki w komórce nad garażem przy kwaterze [[Gestapo]], gdzie przebywali przez wiele dni{{odn|Gutowski|2004|s=19, 81}}. Potem Bardachowie przenieśli się do rzekomo bezpieczniejszego schronienia, skąd zostali usunięci i wywiezieni ciężarówkami do obozu{{odn|Gutowski|2004|s=81}}.

W lipcu 1941 wraz żoną został aresztowany przez Niemców<ref name="U" />{{odn|Gutowski|2004|s=19}}. Oboje zostali osadzeni w [[Obóz zagłady w Bełżcu|obozie zagłady w Bełżcu]]<ref name="U" />{{odn|Gutowski|2004|s=19}}. Ponieśli tam śmierć zagazowani prawdopodobnie w sierpniu 1942<ref name="YV" /><ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.geni.com/people/Teofil-Bardach/6000000007366059202 | tytuł = Teofil Dawid Bardach | opublikowany = geni.com | data dostępu = 2021-01-31}}</ref>{{odn|Gutowski|2004|s=19}}<ref group=uwaga>Według innej wersji został zabity przez Ukraińców w 1942, zob. {{Cytuj książkę | autor = Józef Krętowski | tytuł = Ich pamięci. Straty osobowe lekarzy na Kresach Rzeczypospolitej w latach drugiej wojny światowej | wydawca = Skryba | miejsce = Białystok | data = 2018 | strony = 38 | isbn = 978-83-950874-0-0 | url = http://pbc.biaman.pl/publication/59022}}</ref>). W tym obozie zginęły także ich córki Flora i Zofia, aresztowane w kwietniu 1942<ref name="U" />. Syn Juliusz został aresztowany przez Niemców we Lwowie w 1942 i prawdopodobnie w tym roku poniósł tam śmierć<ref name="U" />. Drugi syn Bronisław oraz wnuk Roman (ur. 1930, syn Juliusza), przypuszczalnie popełnili samobójstwa w [[Getto lwowskie|getcie lwowskim]] w 1943<ref name="U" />. Wojnę przeżył syn Juliusza, Witold (ur. 1925), po wojnie żyjący pod tożsamością [[Gene Gutowski]] (producent filmowy)<ref name="GG" />. W swojej książce wspomnieniowej wydanej w Polsce w 2004 pt. ''Od Holocaustu do Hollywood'' opisywał on m.in. dziadka Teofila oraz losy rodziny podczas wojny aż do [[Zagłada Żydów na ziemiach polskich podczas okupacji niemieckiej|Zagłady Żydów na ziemiach polskich podczas okupacji niemieckiej]]{{odn|Gutowski|2004|s=16-17}}.

W 2017 przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie Wydział II Cywilny toczyło się pod sygnaturą II Ns 694/17 postępowanie z wniosku: Joanny Smaga-Gutowskiej, Alexandra Waugh, Andrew Witolda Gutowskiego i Adama Wilsona Bardach o [[Uznanie za zmarłego|uznanie za zmarłych]]: Teofila, Annę, Florę, Zofię, Juliusza, Romana Bardachów<ref name="U" />.

== Odznaczenia ==
austro-węgierskie
* Kawaler [[Order Franciszka Józefa|Orderu Franciszka Józefa]] na wstążce [[Krzyż Zasługi Wojskowej (Austria)|Krzyża Zasługi Wojskowej]] (1914)<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1916 | miejsce = Wiedeń | data = 1916 | strony = 187 | url = https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1916&page=214}}</ref><ref name="R1916" /> z dekoracją wojenną i z mieczami (ok. 1918)<ref name="R1918" />
* Brązowy [[Medal Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry)|Medal Zasługi Wojskowej]] na wstążce [[Krzyż Zasługi Wojskowej (Austria)|Krzyża Zasługi Wojskowej]] (ok. 1918)<ref name="R1918" />
* Brązowy [[Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii]] (ok. 1900)<ref name="S1900" />
* [[Krzyż Jubileuszowy Wojskowy]] (ok. 1909)<ref name="S1909" />
* [[Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913]] (około 1914)<ref name="S1914" />

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę|odn={{odn/id|Rocznik Oficerski|1923}}|tytuł=Rocznik Oficerski 1923|wydawca=[[Ministerstwo Spraw Wojskowych]]|miejsce=Warszawa|data=1923|url=http://www.wbc.poznan.pl/publication/108145}}
* {{Cytuj książkę|odn={{odn/id|Rocznik Oficerski|1924}}|tytuł=Rocznik Oficerski 1924|wydawca=[[Ministerstwo Spraw Wojskowych]]|miejsce=Warszawa|data=1924|url= http://www.wbc.poznan.pl/publication/42263}}
* {{Cytuj książkę|odn={{odn/id|Rocznik Oficerski|1928}}|tytuł=Rocznik Oficerski 1928|wydawca=[[Ministerstwo Spraw Wojskowych]]|miejsce=Warszawa|data=1928|url= http://www.wbc.poznan.pl/publication/42533}}
* {{Cytuj książkę|odn={{odn/id|Rocznik Oficerski Rezerw|1934}}|tytuł=Rocznik Oficerski Rezerw 1934|wydawca=[[Ministerstwo Spraw Wojskowych]]|miejsce=Warszawa|data=1934|url= http://www.wbc.poznan.pl/publication/39606}}
* {{Cytuj książkę | autor = [[Gene Gutowski]] | tytuł = Od Holocaustu do Hollywood | wydawca = [[Wydawnictwo Literackie]] | miejsce = Kraków | data = 2004 | strony = 1-392 | isbn = 83-08-03549-3 | odn = {{odn/id|Gutowski|2004}}}}

{{SORTUJ:Bardach, Teofil}}
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego]]
[[Kategoria:Członkowie izb lekarskich II Rzeczypospolitej (województwo lwowskie)]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie]]
[[Kategoria:Lekarze związani z Sanokiem]]
[[Kategoria:Ludzie związani ze Złoczowem]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis]]
[[Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa]]
[[Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej]]
[[Kategoria:Polacy – oficerowie cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej]]
[[Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej]]
[[Kategoria:Polscy dermatolodzy]]
[[Kategoria:Polscy interniści]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Pułkownicy lekarze II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)]]
[[Kategoria:Więźniowie i ofiary obozu zagłady w Bełżcu]]
[[Kategoria:Wojskowi związani z Jarosławiem (Polska)]]
[[Kategoria:Wojskowi związani z Przemyślem]]
[[Kategoria:Wojskowi związani z Rzeszowem]]
[[Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem]]
[[Kategoria:Wojskowi związani ze Lwowem]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1866]]
[[Kategoria:Zmarli w 1942]]
[[Kategoria:Żydzi związani z Sanokiem]]

title: Teofil BardachTheophil Bardach · Tewel Bardach

Data i miejsce urodzenia: 5 czerwca 1866 · Lwów

Data i miejsce śmierci: prawd. sierpień 1942 · Bełżec

Siły zbrojne: C. K. Armia · C. K. Obrona Krajowa · Wojsko Polskie

Jednostki: 17 Pułk Piechoty, · 18 Pułk Piechoty, · 35 Pułk Piechoty → Pułk Strzelców Nr 35

Stanowiska: lekarz pułkowy, · komendant szpitali polowych

Główne wojny i bitwy: I wojna światowa, · wojna polsko-bolszewicka


text:
# Malin (Rumunia)
Malin (węg. Almásmálom) – wieś w Rumunii, w okręgu Bistrița-Năsăud, w gminie Nușeni. W 2011 roku liczyła 420 mieszkańców.

title: Malin (Rumunia)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Malin
 |nazwa oryginalna             = Malin
 |zdjęcie                      = MalinBN (9).JPG
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Bistrița-Năsăud|Bistrița-Năsăud]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Nușeni (gmina)|Nușeni]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 420
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Bistrița-Năsăud
 |współrzędne                  = 47°7′8″N 24°8′14″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Malin''' ({{w języku|hu|Almásmálom}}) – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Bistrița-Năsăud|okręgu Bistrița-Năsăud]], w [[Nușeni (gmina)|gminie Nușeni]]. W 2011 roku liczyła 420 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2021-02-26 | archiwum = https://web.archive.org/web/20170610134720/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | zarchiwizowano = 2017-06-10 }}</ref>
}}

{{Gmina Nușeni}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Bistrița-Năsăud]]

title: Malin

Państwo: Rumunia

Okręg: Bistrița-Năsăud

Gmina: Nușeni


text:
# Wydział Matematyki Uniwersytetu w Białymstoku
Wydział Matematyki Uniwersytetu w Białymstoku – jeden z piętnastu wydziałów Uniwersytetu w Białymstoku.

## Historia
Wydział Matematyczno-Przyrodniczy był jednym z trzech wydziałów, jakie powstały w filii UW w Białymstoku w 1968 roku. W jego ramach utworzono Zakład Matematyki (1968), przekształcony w 1980 roku w Instytut Matematyki. We wrześniu 1997 roku z Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego wyodrębniono Wydział Matematyczno-Fizyczny.  20 września 2007 roku Wydział Matematyczno-Fizyczny został podzielony na Wydział Fizyki oraz Wydział Matematyki i Informatyki. Wydział Matematyki powstał 1 października 2019 roku w ramach podzielenia Wydziału Matematyki i Informatyki na Wydział Matematyki i Instytut Informatyki.
Siedzibą Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego był budynek przy ul. Mickiewicza 1. Zakład Matematyki miał tam do dyspozycji dwa pokoje. W pierwszej połowie lat 70. Wydział został przeniesiony na ul. Marchlewskiego 3 (dzisiaj ul. Pałacowa), a w 1982 roku na ul. Skłodowskiej-Curie 14. Siedziba Instytutu Matematyki mieściła się natomiast od 1977 roku przy ul. Akademickiej 2. Nowo powstały Wydział Matematyczno-Fizyczny miał swoją siedzibę od 1 października 1997 do września 2014 roku przy ulicy Sosnowej 64. 1 października 2014 wydział został przeniesiony do nowo wybudowanego kampusu przy ul. Ciołkowskiego 1M (budynek przy ul. Sosnowej 64 został zburzony w październiku 2019).

## Kierunki kształcenia
Dostępne kierunki:
- Matematyka teoretyczna (studia I i II stopnia)
- Matematyka finansowa (studia I i II stopnia)
- Bezpieczeństwo informacji (studia I stopnia)

## Struktura organizacyjna
Wydział składa się z trzech katedr, których kierownikami są:
| Katedra                      | Kierownik                         |
| ---------------------------- | --------------------------------- |
| Katedra Algebry i Geometrii  | prof. dr hab. Tomasz Brzeziński   |
| Katedra Analizy              | prof. dr hab. Miroslava Růžičková |
| Katedra Fizyki Matematycznej | dr hab. Alina Dobrogowska         |

## Władze Wydziału
W kadencji 2024–2028:
| Stanowisko                           | Imię i nazwisko             |
| ------------------------------------ | --------------------------- |
| Dziekan                              | dr hab. Alina Dobrogowska   |
| Prodziekan ds. naukowych             | dr hab. Bartosz Kwaśniewski |
| Prodziekan ds. studenckich           | dr Aneta Sliżewska          |
| Prodziekan ds. kształcenia i rozwoju | dr Krzysztof Petelczyc      |

wikitext:
{{Uczelnia infobox
 |nazwa                        = Wydział Matematyki UwB
 |nazwa oryginalna             =
 |nazwa łacińska               =
 |nazwa angielska              = Faculty of Mathematics
 |jednostka macierzysta        = Uniwersytet w Białymstoku
 |godło                        =
 |zdjęcie                      = Budynek Wydziału Matematyki UwB.jpg
 |opis zdjęcia                 = Budynek Wydziału Matematyki na Kampusie UwB
 |dewiza                       =
 |data założenia               = 1 października 2019
 |data likwidacji              =
 |typ                          =
 |patron                       =
 |państwo                      = PL-PD
 |adres                        = ul. Ciołkowskiego 1M<br />15-245 Białystok
 |liczba pracowników           =
 |liczba pracowników naukowych =
 |liczba studentów             =
 |stanowisko zarządzającego    = dziekan
 |zarządzający                 = dr hab. [[Alina Dobrogowska]]
 |członkostwo                  =
 |drużyna sportowa             =
 |współrzędne                  =
 |odznaczenia                  =
 |commons                      =
 |www                          = https://matematyka.uwb.edu.pl/
}}
'''Wydział Matematyki Uniwersytetu w Białymstoku''' – jeden z piętnastu wydziałów [[Uniwersytet w Białymstoku|Uniwersytetu w Białymstoku]].

== Historia ==
Wydział Matematyczno-Przyrodniczy był jednym z trzech wydziałów, jakie powstały w filii UW w Białymstoku w 1968 roku.<ref>{{Cytuj stronę | url =https://25.uwb.edu..pl/historia/ | tytuł =25 lat Uniwersytetu w Białymstoku | autor = | opublikowany = | data = | język =pl | data dostępu = 2022-09-23}}</ref> W jego ramach utworzono Zakład Matematyki (1968), przekształcony w 1980 roku w Instytut Matematyki. We wrześniu 1997 roku z Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego wyodrębniono Wydział Matematyczno-Fizyczny.  20 września 2007 roku Wydział Matematyczno-Fizyczny został podzielony na [[Wydział Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku|Wydział Fizyki]] oraz Wydział Matematyki i Informatyki. Wydział Matematyki powstał 1 października 2019 roku w ramach podzielenia Wydziału Matematyki i Informatyki na Wydział Matematyki i [[Instytut Informatyki Uniwersytetu w Białymstoku|Instytut Informatyki]].

Siedzibą Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego był budynek przy ul. Mickiewicza 1.<ref>{{Cytuj stronę | url =https://plus.poranny.pl/50-lat-minelo-jak-jeden-dzien-zjazd-pierwszych-absolwentow-filii-uniwersytetu-warszawskiego-w-bialymstoku/ar/c1-14480657 | tytuł =50 lat minęło jak jeden dzień! Zjazd pierwszych absolwentów filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku | opublikowany = | data =2019-10-08  | język =pl | data dostępu = 2022-09-23}}</ref> Zakład Matematyki miał tam do dyspozycji dwa pokoje. W pierwszej połowie lat 70. Wydział został przeniesiony na ul. Marchlewskiego 3 (dzisiaj ul. Pałacowa)<ref>{{Cytuj pismo |autor = Uniwersytet Warszawski|autor link = |tytuł = |czasopismo = Roczniki |wolumin = |wydanie = |strony = |data = 1978 |wydawca = |miejsce = Warszawa |issn = |doi = }}</ref>, a w 1982 roku na ul. Skłodowskiej-Curie 14<ref>{{Cytuj stronę | url=https://uwb.edu.pl/spnjo| tytuł =Uniwersytet w Białymstoku. Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych. | autor = | opublikowany = | data = | język =pl | data dostępu = 2022-09-23}}</ref>. Siedziba Instytutu Matematyki mieściła się natomiast od 1977 roku przy ul. Akademickiej 2.<ref>{{Cytuj pismo |autor = Krzysztof Prażmowski|autor link = |tytuł = Instytut Matematyki - priorytet to badania |czasopismo = Nasz Uniwersytet |wolumin = 8 (15) |wydanie = |strony = 28 |data = 2009-04 |wydawca =  Uniwersytet w Białymstoku |miejsce = Białystok |issn = 1427-8421 |doi = }}</ref> Nowo powstały Wydział Matematyczno-Fizyczny miał swoją siedzibę od 1 października 1997 do września 2014 roku przy ulicy Sosnowej 64. 1 października 2014 wydział został przeniesiony do nowo wybudowanego kampusu przy ul. Ciołkowskiego 1M (budynek przy ul. Sosnowej 64 został zburzony w październiku 2019<ref>{{Cytuj stronę | url =https://bialystok.se.pl/bialystok-sosnowa-64-legla-w-gruzach-aa-FHNf-bE1J-rm7V.html | tytuł =Białystok: Sosnowa 64 legła w gruzach [WIDEO]  | opublikowany = | data = 2019-10-16  | język =pl | data dostępu = 2022-09-23}}</ref>).

== Kierunki kształcenia ==
Dostępne kierunki<ref>{{Cytuj stronę | url = http://math.uwb.edu.pl/pl/studia/ | tytuł = WM UwB – Studia | data dostępu = 2020-11-14}}</ref>:
* Matematyka teoretyczna (studia I i II stopnia)
* Matematyka finansowa (studia I i II stopnia)
* Bezpieczeństwo informacji (studia I stopnia)

== Struktura organizacyjna ==
Wydział składa się z trzech katedr, których kierownikami są<ref>{{Cytuj stronę | url = http://math.uwb.edu.pl/pl/jednostki/ | tytuł = WM UwB – Struktura | data dostępu = 2020-11-14}}</ref>:
{|class="wikitable"
!Katedra !!Kierownik
|-
|Katedra Algebry i Geometrii || prof. dr hab. [[Tomasz Brzeziński (fizyk)|Tomasz Brzeziński]]
|-
|Katedra Analizy || prof. dr hab. [[Miroslava Růžičková]]
|-
|Katedra Fizyki Matematycznej || dr hab. [[Alina Dobrogowska]]
|}

== Władze Wydziału ==
W kadencji 2024–2028<ref>{{Cytuj stronę | url = https://matematyka.uwb.edu.pl/wydzial/wladze | tytuł = Władze Wydziału Matematyki UwB | data dostępu = 2025-01-10}}</ref>:
{|class="wikitable"
!Stanowisko !!Imię i nazwisko
|-
|Dziekan || dr hab. [[Alina Dobrogowska]]
|-
|Prodziekan ds. naukowych || dr hab. [[Bartosz Kwaśniewski]]
|-
|Prodziekan ds. studenckich || dr Aneta Sliżewska
|-
|Prodziekan ds. kształcenia i rozwoju || dr Krzysztof Petelczyc
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Instytucje naukowe|230034}}

{{Uniwersytet w Białymstoku}}

[[Kategoria:Wydział Matematyki Uniwersytetu w Białymstoku| ]]

title: Wydział Matematyki UwBFaculty of Mathematics

Data założenia: 1 października 2019

Państwo: Polska

Województwo: podlaskie

Adres: ul. Ciołkowskiego 1M · 15-245 Białystok

Dziekan: dr hab. Alina Dobrogowska

title: brak współrzędnych

brak współrzędnych: Strona internetowa


text:
# Esmon Saimon
Esmon Saimon (ur. 28 października 1955 na Malekuli) – vanuacki polityk, od 11 lutego 2016 przewodniczący parlamentu, w 2017 tymczasowy prezydent Vanuatu.

## Życiorys
Urodził się w 28 października 1955 na wyspie Malekula.
Swoją karierę polityczną związał z Melanezyjską Partią Postępu. Od 11 lutego 2016 pełnił funkcję przewodniczącego parlamentu. 17 czerwca 2017, po nagłej śmierci Baldwina Lonsdale’a, tymczasowo objął urząd prezydenta Vanuatu. Obowiązki sprawował niespełna trzy tygodnie – do 6 lipca kiedy urząd objął Tallis Obed Moses.

title: Esmon Saimon

wikitext:
{{Polityk infobox
 |polityk           = Esmon Saimon
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |data urodzenia    = 28 października 1955
 |miejsce urodzenia = [[Malekula]]
 |data śmierci      =
 |miejsce śmierci   =
 |funkcja           = [[Prezydenci Vanuatu|Prezydent]] [[Vanuatu]] (p.o.)
 |partia            = [[Melanezyjska Partia Postępu]]
 |od                = 17 czerwca 2017
 |do                = 6 lipca 2017
 |poprzednik       = [[Baldwin Lonsdale]]
 |następca          = [[Tallis Obed Moses]]
 |podpis            =
 |odznaczenia       =
 |commons           =
 |quote             =
}}
'''Esmon Saimon''' (ur. [[28 października]] [[1955]] na [[Malekula|Malekuli]]) – [[Vanuatu|vanuacki]] polityk, od 11 lutego 2016 przewodniczący parlamentu, w 2017 tymczasowy [[Prezydenci Vanuatu|prezydent Vanuatu]].

== Życiorys ==
Urodził się w 28 października 1955 na wyspie Malekula<ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20150224000600/http://parliament.gov.vu/index.php/members/83-hon-esmon-saimon | tytuł = Hon. Esmon Saimon | opublikowany = parliament.gov.vu | język = en | data dostępu = 2017-06-26}}</ref>.

Swoją karierę polityczną związał z [[Melanezyjska Partia Postępu|Melanezyjską Partią Postępu]]<ref name = worldstatesmen>{{Cytuj stronę | url = http://www.worldstatesmen.org/Vanuatu.html | tytuł = Vanuatu. Presidents | data dostępu = 2017-06-17 | autor = Ben Cahoon | opublikowany = worldstatesmen.org | język = en}}</ref>. Od 11 lutego 2016 pełnił funkcję przewodniczącego parlamentu<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.loopvanuatu.com/content/esmon-saimon-new-speaker-vanuatu-parliament | tytuł = Esmon Saimon is new Speaker of Vanuatu Parliament | opublikowany = loopvanuatu.com | język = en | data dostępu = 2017-06-17}}</ref>. 17 czerwca 2017, po nagłej śmierci [[Baldwin Lonsdale|Baldwina Lonsdale’a]]<ref name=death>{{Cytuj stronę | url = http://www.radionz.co.nz/news/pacific/333232/vanuatu-in-mourning-after-president-s-sudden-death | tytuł = ''Vanuatu in mourning after president's sudden death'' | opublikowany = radionz.co.nz | język = en | data dostępu = 2017-06-17}}</ref>, tymczasowo objął urząd prezydenta Vanuatu<ref name = rulers>{{Cytuj stronę | url = http://rulers.org/rulvw.html#vanuatu | tytuł = Rulers: Vanuatu. Presidents | data dostępu = 2017-07-07 | autor = B. Schemmel | opublikowany = rulers.org | język = en}}</ref>. Obowiązki sprawował niespełna trzy tygodnie – do 6 lipca kiedy urząd objął [[Tallis Obed Moses]]<ref name = rulers />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Prezydenci Vanuatu}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Saimon, Esmon}}
[[Kategoria:Prezydenci Vanuatu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1955]]

title: Esmon Saimon

Data i miejsce urodzenia: 28 października 1955 · Malekula

Okres: od 17 czerwca 2017 · do 6 lipca 2017

Przynależność polityczna: Melanezyjska Partia Postępu

Poprzednik: Baldwin Lonsdale

Następca: Tallis Obed Moses


text:
# Miriam Fink
Miriam Mina Fink (ur. 5 grudnia 1913 w Białymstoku, zm. 2 maja 1990 w Melbourne) – australijska działaczka społeczna polsko-żydowskiego pochodzenia.

## Życiorys
Miriam Waks urodziła się w Białymstoku 5 grudnia 1913 jako drugie dziecko kupca Nathana Waksa i jego żony Fredy z domu Kaplan.  W 1921 Miriam wraz z braćmi Leonem i Jackiem zostali sierotami po śmierci ojca w epidemii tyfusu i samobójstwie matki.  Uczęszczała do gimnazjum Dawida Druskina, gdzie uzyskała maturę. W 1932 spotkała odwiedzającego Białystok biznesmena Leona Finka, 20 września 1932 wzięli ślub i wkrótce po ślubie wyemigrowali do Australii.  Mieli dwoje dzieci – syna i córkę.
W czasie II wojny światowej brała aktywny udział w pomocy ofiarom Holokaustu. W 1943 została wybrana do władz United Jewish Overseas Relief Fund, w latach 1945-47 była prezeską sekcji kobiecej tej organizacji. Koordynowała zbiórkę funduszy i wysyłkę paczek z pomocą materialną. UJORF ufundowało w Melbourne siedem schronisk dla powojennych emigrantów pomagając im w pierwszej fazie pobytu w Australii. Fink osobiście witała nowych emigrantów przybywających do Port Melbourne, była także odpowiedzialna za codzienne funkcjonowanie hosteli i żydowskiego landsmanshaftu Bialystoker Centre. Fink „adoptowała” grupę dzieci znaną później nieoficjalnie jako Buchenwald boys, wiele z nich przebywało wcześniej w obozach koncentracyjnych, pomagając im w przesiedleniu, zdobyciu edukacji i pracy.
W latach 1947–1976 była członkinią zarządu następcy  UJORF – Australian Jewish Welfare and Relief Society (AJWRS). W latach 1957–60 była pierwszą urodzoną w Europie kobietą, która została prezeską wiktoriańskiej sekcji tej organizacji. W ramach pracy w AJWRS kładła nacisk na samodzielną pracę kobiet w organizacji, a nie jedynie jako dodatkową pomoc dla mężczyzn. Po wyborze na prezeskę AJWRS (1967-73) rozwinęła ambitny program zbiórki pieniędzy dla lokalnych środowisk żydowskich i nieżydowskich oraz dla pomocy w Izraelu. Brała udział w konferencjach International Council of Jewish Women (1954, 1963, 1966, 1969), była przewodniczącą konferencji ICJW w Melbourne (1975).  W 1974 została nagrodzona Order of the British Empire.
Aktywnie uczestniczyła w pracach nad utworzeniem Jewish Holocaust Museum and Research Centre, otwartego w Melbourne w 1984.
Zmarła 2 maja 1990. Została pochowana na cmentarzu Chevra Kadisha.

title: Miriam Fink

wikitext:
'''Miriam Mina Fink''' (ur. 5 grudnia 1913 w [[Białystok|Białymstoku]], zm. 2 maja 1990 w [[Melbourne]]) – australijska działaczka społeczna polsko-żydowskiego pochodzenia.

== Życiorys ==
Miriam Waks urodziła się w [[Białystok|Białymstoku]] 5 grudnia 1913 jako drugie dziecko kupca Nathana Waksa i jego żony Fredy z domu Kaplan{{r|adob}}.  W 1921 Miriam wraz z braćmi Leonem i Jackiem zostali sierotami po śmierci ojca w epidemii tyfusu i samobójstwie matki{{r|adob}}.  Uczęszczała do [[gimnazjum Dawida Druskina]], gdzie uzyskała maturę{{r|adob}}. W 1932 spotkała odwiedzającego Białystok biznesmena [[Leon Fink|Leona Finka]], 20 września 1932 wzięli ślub i wkrótce po ślubie wyemigrowali do Australii{{r|adob}}.  Mieli dwoje dzieci – syna i córkę{{r|adob}}.

W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] brała aktywny udział w pomocy ofiarom [[Holokaust|Holokaustu]]{{r|adob}}. W 1943 została wybrana do władz [[United Jewish Overseas Relief Fund]], w latach 1945-47 była prezeską sekcji kobiecej tej organizacji{{r|adob}}. Koordynowała zbiórkę funduszy i wysyłkę paczek z pomocą materialną{{r|adob}}. UJORF ufundowało w Melbourne siedem schronisk dla powojennych emigrantów pomagając im w pierwszej fazie pobytu w Australii{{r|adob}}. Fink osobiście witała nowych emigrantów przybywających do [[Port Melbourne]], była także odpowiedzialna za codzienne funkcjonowanie hosteli i żydowskiego ''[[ziomkostwo|landsmanshaftu]]'' [[Bialystoker Centre]]{{r|adob}}. Fink „adoptowała” grupę dzieci znaną później nieoficjalnie jako ''[[Buchenwald (KL)|Buchenwald]] boys'', wiele z nich przebywało wcześniej w [[Obozy niemieckie (1933–1945)|obozach koncentracyjnych]], pomagając im w przesiedleniu, zdobyciu edukacji i pracy{{r|adob}}.

W latach 1947–1976 była członkinią zarządu następcy  UJORF – [[Australian Jewish Welfare and Relief Society]] (AJWRS){{r|adob}}. W latach 1957–60 była pierwszą urodzoną w Europie kobietą, która została prezeską wiktoriańskiej sekcji tej organizacji{{r|adob}}. W ramach pracy w AJWRS kładła nacisk na samodzielną pracę kobiet w organizacji, a nie jedynie jako dodatkową pomoc dla mężczyzn{{r|adob}}. Po wyborze na prezeskę AJWRS (1967-73) rozwinęła ambitny program zbiórki pieniędzy dla lokalnych środowisk żydowskich i nieżydowskich oraz dla pomocy w [[Izrael]]u{{r|adob}}. Brała udział w konferencjach [[International Council of Jewish Women]] (1954, 1963, 1966, 1969), była przewodniczącą konferencji ICJW w Melbourne (1975){{r|adob}}.  W 1974 została nagrodzona [[Order Imperium Brytyjskiego|Order of the British Empire]]{{r|adob}}.

Aktywnie uczestniczyła w pracach nad utworzeniem [[Jewish Holocaust Museum and Research Centre]], otwartego w Melbourne w 1984{{r|adob}}.

Zmarła 2 maja 1990. Została pochowana na cmentarzu [[Chevra Kadisha]]{{r|adob}}.

== Przypisy ==
{{przypisy|
<ref name=adob>{{Cytuj stronę | url = http://adb.anu.edu.au/biography/fink-miriam-mina-12493| tytuł = Fink, Miriam (Mina) (1913–1990)| autor = Andrew Markus| opublikowany = Australian Dictionary of Biography| data = 2007| język = en| data dostępu = 2018-10-08}}</ref>
}}

{{SORTUJ:Fink, Mirian}}
[[kategoria:Urodzeni w 1913]]
[[kategoria:Zmarli w 1990]]
[[Kategoria:Australijscy działacze społeczni]]


text:
# Połotnianyj Zawod (stacja kolejowa)
Połotnianyj Zawod (ros. Полотняный Завод) – stacja kolejowa w miejscowości Połotnianyj Zawod, w rejonie dzierżyńskim, w obwodzie kałuskim, w Rosji. Położona jest na linii Wiaźma – Kaługa.
Kończy się tu biegnący od Kaługi zelektryfikowany odcinek linii.

## Historia
Stacja powstała w czasach carskich na linii kolei riażsko-wiaziemskiej pomiędzy stacjami Piatowskaja i Gowardowo.

title: Połotnianyj Zawod (stacja kolejowa)

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Połotnianyj Zawod
 |nazwa oryginalna           = {{k|ru|Полотняный Завод}}
 |zdjęcie                    = Polotnyanyy Zavod, Kaluzhskaya oblast', Russia - panoramio (24).jpg
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = RUS
 |miejscowość                = [[Połotnianyj Zawod]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              =
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 2
 |liczba krawędzi peronowych = 3
 |kasy                       =
 |linie kolejowe             =
* [[Linia kolejowa Wiaźma – Muratowka|Wiaźma – Muratowka]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = RU-KLU
 |współrzędne                = 54°43'44.2"N 35°58'19.7"E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Połotnianyj Zawod''' ({{w języku|ru|Полотняный Завод}}) – [[stacja kolejowa]] w miejscowości [[Połotnianyj Zawod]], w [[rejon dzierżyński (obwód kałuski)|rejonie dzierżyńskim]], w [[obwód kałuski|obwodzie kałuskim]], w [[Rosja|Rosji]]. Położona jest na linii [[Wiaźma]] – [[Kaługa (miasto)|Kaługa]].

Kończy się tu biegnący od Kaługi zelektryfikowany odcinek linii.

== Historia ==
Stacja powstała w czasach carskich na linii kolei riażsko-wiaziemskiej pomiędzy stacjami [[Piatowskaja (stacja kolejowa)|Piatowskaja]] i [[Gowardowo]]<ref>{{Cytuj stronę | url =https://www.bazakolejowa.pl/mapy/38-1508304206-2.jpg | tytuł =Schemat dróg żelaznych europejskiej części Rosji (1912) | opublikowany = | data = | język =ru | data dostępu = 2023-10-22}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url =https://railwayz.info/photolines/station/6717 | tytuł =Станция Полотняный Завод | opublikowany =railwayz.info | data = | język =ru | data dostępu = 2023-10-22}}
* {{Cytuj stronę | url =https://retromap.ru/1420016_z13_54.726249,35.965805 | tytuł =2001 Карта России | opublikowany = | data = | język =ru | data dostępu = 2023-10-22}}

{{stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Połotnianyj Zawod
|linia         = [[Linia kolejowa Wiaźma – Muratowka|Wiaźma – Muratowka]]
|kilometr      = 128,7
|poprzedni     = [[Gowardowo]]
|poprzedni_km  = 6,5
|następny      = [[Szania (stacja kolejowa)|Szania]]
|następny_km   = 4,0
|inne          =
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w rejonie dzierżyńskim (obwód kałuski)]]

title: Połotnianyj ZawodПолотняный Завод

Państwo: Rosja

Miejscowość: Połotnianyj Zawod


text:
# Michał Budny (malarz)
Michał Budny (ur. 1976 w Lesznie) – polski artysta.
Michał Budny związany jest z galerią Raster z Warszawy, reprezentowany przez Johnen Galerie z Berlina, Nachst St.Stephan Rosemarie Schwarzwaelder z Wiednia oraz Annex14 z Berna.

## Wystawy indywidualne
- 2016
  - Miasto z innego snu, Miejskie Biuro Wystaw Artystycznych, Leszno[2];
- 2015
  - KORONA, Galeria Raster, Warszawa[3];
  - Michal Budny, Moderne Galerie, Saarlandmuseum, Saarbrücken[4];
- 2011
  - Kunstmuseum Stuttgart, Stuttgart, Niemcy;
  - Between, Kunstverein fuer die Rheinlande und Westfalen, Düsseldorf, Niemcy;
  - Mirror, Galerie Nachst. St.Stephan Rosemarie Schwarzwaelder, Wiedeń, Austria;
- 2010
  - Author, South London Gallery, Londyn, Wielka Brytania;
- 2009
  - Beginning, Dvir Gallery, Tel Aviv, Izrael;
  - Powroty, Galeria BWA, Zielona Góra, Polska;
  - Foreign Affair, Galerie Annex 14, Berno, Szwajcaria;
  - Prace, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
  - Światło, Galeria Raster, Warszawa, Polska;
- 2008
  - "Romantyczność", Centrum Sztuki Współczesnej Kronika, Bytom, Polska;
  - "Winter", Galerie Nachst. St.Stephan Rosemarie Schwarzwaelder, Wiedeń, Austria;
  - "Shot" – ze Zbigniewem Rogalskim, Jack Hanley Gallery, San Francisco, USA;
- 2007
  - "Stile", Johnen Galerie, Berlin, Niemcy;
  - "Origami", Johnen-Schoettle Galerie, Kolonia, Niemcy;
- 2006
  - "Instalation"- z cyklu "W centrum uwagi", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
  - "Bluebox", Galerie Annex 14, Berno, Szwajcaria;
  - "Projection" – ze Zbigniewem Rogalskim, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska;
- 2005
  - "Map", Johnen-Schoettle Galerie, Kolonia, Niemcy;
- 2004
  - "Światło", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
- 2003
  - "Michał Budny", Galeria Raster, Warszawa, Polska;

## Wybrane wystawy zbiorowe
- 2010
  - "Fate Away", Galeria Raster, Reykjavik, Islandia;
  - "Quantos Queres", Galeria Marz, Lizbona, Portugalia;
  - "...um so mehr", Kunsthalle Goeppingen, Niemcy;
- 2009
  - "Warszawa w budowie", Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa, Polska;
  - "Wolność od-zysku", Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska;
  - " Collapse, Collide, Combine: an Exhibition of small transitions", Tulip & Roses, Wilno, Litwa;
  - "The Obstracle is Tautology", Tulips & Roses, Wilno, Litwa;
- 2008
  - "Ilusion und Konsequenz", Kunsthalle Mainz, Moguncja, Niemcy;
  - "Re-Construction", Biennale Młodych, Central Cultural Meta, Bukareszt, Rumunia;
  - Manifesta 7 Europejskie Biennale Sztuki Współczesnej, Trentini- Północny Tyrol, Włochy;
  - "Krzywe koło", Galeria Raster, Warszawa, Polska;
  - Site 7 Międzynarodowe Biennale Sztuki Santa Fe, Santa Fe, Nowy Meksyk, USA;
  - "Der grosse Wurf", Museum Haus Lange, Kunstmuseen Krefeld, Krefeld, Niemcy;
- 2007
  - "Betonowe dziedzictwo. Od Le Corbusiera do blokersów", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
  - "Species of spaces and other places", Hollybush Gardens Gallery, Londyn, Wielka Brytania;
  - "Bodycheck", 10 Triennale Kleinplastik Felbach, Felbach, Niemcy;
  - "Manipulacje. O ekonomii kłamstwa", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
  - "Tu zaszła zmiana", Kordegarda Państwowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska;
- 2006
  - "Muzeum jako obiekt pożądania", Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź, Polska;
  - "Das Radio empfiehlt", Bielefelder Kunstverein / Kunstverein Nurnberg, Bielefeld i Norymberga, Niemcy;
  - "W Polsce, czyli gdzie?", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
  - "Architektura intymna, architektura porzucona", Centrum Sztuki Współczesnej Kronika, Bytom, Polska;
- 2005
  - "Spojrzenia 2005", Nagrody Fundacji Deutsche Bank- wystawa, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska'
  - "Broniewski", Galeria Raster, Warszawa, Polska;
  - "Post-modellismus", Krinzinger Projekte, Wiedeń, Austria;
  - Międzynarodowe Biennale Sztuki Praha 2005, Narodowa Galeria Sztuki, Praha, Czechy;
  - "More things", Galerie Annex 14, Berno, Szwajcaria;
- 2004
  - "From My Windows. Artists and thier Territories", Państwowa Akademia Sztuk Pięknych, Paryż, Francja;
  - "Nowa Huta", Kunstverein Muenster, Minster, Niemcy;
  - "Akcja równoległa", Fundacja Galerii Foksal, Cieszyn, Polska;
  - "Die leichte Arbeit", Kulturbrauerei, Berlin, Niemcy;
  - "Prym", BWA Zielona Góra; Fundacja Galerii Foksal, Warszawa, Polska.

title: Michał Budny (malarz)

wikitext:
{{inne znaczenia|2=[[Michał Budny (dyplomata)|Michał Budny]] – polski dyplomata}}

'''Michał Budny''' (ur. [[1976]] w [[Leszno|Lesznie]]) – polski artysta.

Michał Budny związany jest z galerią [[Galeria Raster|Raster]] z Warszawy, reprezentowany przez Johnen Galerie z Berlina, Nachst St.Stephan Rosemarie Schwarzwaelder z Wiednia oraz Annex14 z Berna<ref>{{cytuj stronę | url=http://annex14.com/artists/1 | tytuł = Michal Budny – annex14 | opublikowany = annex14.com | data dostępu = 2017-01-27 | język=en}}</ref>.

== Wystawy indywidualne ==
* 2016
** ''Miasto z innego snu'', Miejskie Biuro Wystaw Artystycznych, Leszno<ref>{{cytuj stronę | url=http://www.mbwa.leszno.pl/galeria-mbwa,125,michal-budny-miasto-z-innego-snu.html | tytuł = Michał Budny "Miasto z innego snu" | opublikowany = mbwa.leszno.pl | data dostępu = 2017-01-27 | język=pl}}</ref>;
* 2015
** ''KORONA'', Galeria Raster, Warszawa<ref>{{cytuj stronę | url=http://rastergallery.com/wystawy/michal-budny-korona/ | tytuł = WYSTAWY 2015/2016, Michał Budny, KORONA | opublikowany = rastergallery.com | data dostępu = 2017-01-27 | język=pl}}</ref>;
** ''Michal Budny'', Moderne Galerie, Saarlandmuseum, Saarbrücken<ref>{{cytuj stronę | url=http://www.kulturbesitz.de/ausstellungen.html?tx_mmexhibition_exhibitionfrontend%5Bausstellung%5D=214&tx_mmexhibition_exhibitionfrontend%5Baction%5D=show&tx_mmexhibition_exhibitionfrontend%5Bcontroller%5D=Ausstellung&cHash=1df292a3597a0e616c479aea04e4bafc | tytuł = Stiftung Saarländischer Kulturbesitz: Ausstellungen, Michal Budny | opublikowany = kulturbesitz.de | data dostępu = 2017-01-27 | język=de}}</ref>;
* 2011
** Kunstmuseum Stuttgart, Stuttgart, Niemcy;
** ''Between'', Kunstverein fuer die Rheinlande und Westfalen, Düsseldorf, Niemcy;
** ''Mirror'', Galerie Nachst. St.Stephan Rosemarie Schwarzwaelder, Wiedeń, Austria;
* 2010
** ''Author'', South London Gallery, Londyn, Wielka Brytania;
* 2009
** ''Beginning'', Dvir Gallery, Tel Aviv, Izrael;
** ''Powroty'', Galeria BWA, Zielona Góra, Polska;
** ''Foreign Affair'', Galerie Annex 14, Berno, Szwajcaria;
** ''Prace'', [[Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski]], Warszawa, Polska;
** ''Światło'', Galeria Raster, Warszawa, Polska;
* 2008
** "Romantyczność", Centrum Sztuki Współczesnej Kronika, Bytom, Polska;
** "Winter", Galerie Nachst. St.Stephan Rosemarie Schwarzwaelder, Wiedeń, Austria;
** "Shot" – ze Zbigniewem Rogalskim, Jack Hanley Gallery, San Francisco, USA;
* 2007
** "Stile", Johnen Galerie, Berlin, Niemcy;
** "Origami", Johnen-Schoettle Galerie, Kolonia, Niemcy;
* 2006
** "Instalation"- z cyklu "W centrum uwagi", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
** "Bluebox", Galerie Annex 14, Berno, Szwajcaria;
** "Projection" – ze Zbigniewem Rogalskim, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska;
* 2005
** "Map", Johnen-Schoettle Galerie, Kolonia, Niemcy;
* 2004
** "Światło", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
* 2003
** "Michał Budny", [[Galeria Raster]], Warszawa, Polska;

== Wybrane wystawy zbiorowe ==
* 2010
** "Fate Away", [[Galeria Raster]], Reykjavik, Islandia;
** "Quantos Queres", Galeria Marz, Lizbona, Portugalia;
** "...um so mehr", Kunsthalle Goeppingen, Niemcy;
* 2009
** "Warszawa w budowie", Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa, Polska;
** "Wolność od-zysku", Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska;
** " Collapse, Collide, Combine: an Exhibition of small transitions", Tulip & Roses, Wilno, Litwa;
** "The Obstracle is Tautology", Tulips & Roses, Wilno, Litwa;
* 2008
** "Ilusion und Konsequenz", Kunsthalle Mainz, Moguncja, Niemcy;
** "Re-Construction", Biennale Młodych, Central Cultural Meta, Bukareszt, Rumunia;
** Manifesta 7 Europejskie Biennale Sztuki Współczesnej, Trentini- Północny Tyrol, Włochy;
** "Krzywe koło", Galeria Raster, Warszawa, Polska;
** Site 7 Międzynarodowe Biennale Sztuki Santa Fe, Santa Fe, Nowy Meksyk, USA;
** "Der grosse Wurf", Museum Haus Lange, Kunstmuseen Krefeld, Krefeld, Niemcy;
* 2007
** "Betonowe dziedzictwo. Od Le Corbusiera do blokersów", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
** "Species of spaces and other places", Hollybush Gardens Gallery, Londyn, Wielka Brytania;
** "Bodycheck", 10 Triennale Kleinplastik Felbach, Felbach, Niemcy;
** "Manipulacje. O ekonomii kłamstwa", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
** "Tu zaszła zmiana", Kordegarda Państwowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska;
* 2006
** "Muzeum jako obiekt pożądania", Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź, Polska;
** "Das Radio empfiehlt", Bielefelder Kunstverein / Kunstverein Nurnberg, Bielefeld i Norymberga, Niemcy;
** "W Polsce, czyli gdzie?", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, Polska;
** "Architektura intymna, architektura porzucona", Centrum Sztuki Współczesnej Kronika, Bytom, Polska;
* 2005
** "Spojrzenia 2005", Nagrody Fundacji Deutsche Bank- wystawa, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Polska'
** "Broniewski", Galeria Raster, Warszawa, Polska;
** "Post-modellismus", Krinzinger Projekte, Wiedeń, Austria;
** Międzynarodowe Biennale Sztuki Praha 2005, Narodowa Galeria Sztuki, Praha, Czechy;
** "More things", Galerie Annex 14, Berno, Szwajcaria;
* 2004
** "From My Windows. Artists and thier Territories", Państwowa Akademia Sztuk Pięknych, Paryż, Francja;
** "Nowa Huta", Kunstverein Muenster, Minster, Niemcy;
** "Akcja równoległa", Fundacja Galerii Foksal, Cieszyn, Polska;
** "Die leichte Arbeit", Kulturbrauerei, Berlin, Niemcy;
** "Prym", BWA Zielona Góra; Fundacja Galerii Foksal, Warszawa, Polska.

== Bibliografia ==
Katalogi i foldery wystaw indywidualnych:
* "Projekcja/Projection" Michał Budny, Zbigniew Rogalski, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 2006- w językach: polskim, angielskim;
* "Das Radio empfiehlt. Budny, Elsner, Ziolkowski", Kunstverein Numberg, Norymberga, 2006- w językach: niemieckim, angielskim;
* Marcin Krasny, Pustka i mieszkanie na Śląsku, www.obieg.pl, 2006;
* Marcin Krasny, Wystawa o niczym, www.obieg.pl, 2005.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.raster.art.pl/galeria/artysci/budny/budny.htm Michał Budny na stronie galerii Raster]
* {{Culture.pl|id = michal-budny|tytuł = Michał Budny|data dostępu = 2024-03-21}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Butny, Michał}}
[[Kategoria:Polscy malarze współcześni]]
[[Kategoria:Polscy rzeźbiarze współcześni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1976]]


text:
# Damir Kedžo
Damir Kedžo (ur. 24 maja 1987 w Omišalju) – chorwacki piosenkarz.
Kilkukrotny laureat głównej nagrody na festiwalu Melodije Istre i Kvarnera. Zdobywca głównej nagrody na festiwalach Słowiański Bazar (2010) i Nowa Fala (2015). Zwycięzca festiwalu Dora 2020.

## Życiorys
Ukończył naukę w szkole muzycznej w Omišalju. W młodości śpiewał w kościelnym chórze.
W 2003 wziął udział w przesłuchaniach do pierwszej edycji programu Nova TV Story Supernova Music Talents, ostatecznie zajął siódme miejsce w konkursie. W międzyczasie podpisał kontrakt płytowy z wytwórnią Croatia Records. W styczniu 2004 został wokalistą boys bandu Saša, Tin i Kedžo, który współtworzył z Saszą Lozarem i Tinem Samardžiciem. Wspólnie wydali album studyjny pt. Instant, który promowali przebojem „365”. W 2005 zespół zakończył działalność, a Kedžo zawiesił karierę muzyczną.
W 2006 zdobył nagrodę dla najlepszego debiutanta na festiwalu Melodije Istre i Kvarnera. W 2007 za piosenkę „Kanet na vetru” odebrał festiwalową statuetkę za najlepszą interpretację, jak również nagrodę jury. W tym samym roku rozwiązał kontrakt z Croatia Records i nawiązał współpracę z wytwórnią Menart, pod której szyldem wydał w 2008 debiutancki, solowy album studyjny, zatytułowany po prostu Damir Kedžo. W 2009 wystąpił na festiwalu Melodije Istre i Kvarnera z utworem „Peza od zlata”.
Zagrał Beniamina i Potifara w lokalnej inscenizacji musicalu Józef i cudowny płaszcz snów w technikolorze. W 2010 zdobył główną nagrodę na Słowiańskim Bazarze. W 2011 uczestniczył w programie Dora, wyłaniającym reprezentanta Chorwacji w 56. Konkursie Piosenki Eurowizji, jednak odpadł w pierwszym etapie eliminacji. W 2012 zdobył nagrodę jury i nagrodę za najlepszą interpretację piosenki (za utwór „Daj mi kapju vodi”) na festiwalu Melodije Istre i Kvarnera.
W 2014 odebrał Chorwacką Nagrodę Teatralną za rolę biskupa Hudiego w musicalu Crna kuća, a także podpisał kontrakt z wytwórnią Hit Records, po czym rozwiązał umowę z Menartem. W 2015 zwyciężył na festiwalu Nowa Fala. W 2016 zwyciężył w finale trzeciej edycji programu rozrywkowego Tvoje lice zvuči poznato. Również w 2016 zagrał Roberta, jednego z głównych bohaterów musicalu Pacijenti. W 2017 zwyciężył na 64. Zagrebfeście, na którym zaśpiewał utwór „Sve u meni se budi” w duecie z Jeleną Žnidarić.
W 2018 ponownie nawiązał współpracę z Croatia Records. W 2019 zwyciężył z piosenką „Srce mi umire za njom” na festiwalu Zagrebfest oraz uczestniczył w dziewiątej edycji programu Ples sa zvijezdama, w parze z Heleną Janjušević zajął siódme miejsce, odpadając w szóstym odcinku. W lutym 2020 z piosenką „Divlji vjetre” zajął pierwsze miejsce w finale programu Dora, zostając tym samym reprezentantem Chorwacji w 65. Konkursie Piosenki Eurowizji odbywającym się w Rotterdamie. 18 marca poinformowano o odwołaniu konkursu z powodu pandemii koronawirusa. W kwietniu tego samego roku wystąpił w projekcie Eurovision Home Concerts, w którym wykonał „Divlji vjetre” i cover zwycięskiego utworu 57. Konkursu Piosenki Eurowizji „Euphoria” w wykonaniu Loreen.

title: Damir Kedžo

wikitext:
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Damir Kedžo
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       =
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 24 maja 1987
 |miejsce urodzenia     = [[Omišalj]]
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[muzyka pop|pop]]
 |zawód                 = [[piosenkarz]]
 |aktywność             = od 2003
 |wydawnictwo           = Croatia Records
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Damir Kedžo''' (ur. [[24 maja]] [[1987]] w [[Omišalj]]u) – [[Chorwaci|chorwacki]] [[piosenkarz]].

Kilkukrotny laureat głównej nagrody na festiwalu ''Melodije Istre i Kvarnera''. Zdobywca głównej nagrody na festiwalach ''[[Słowiański Bazar]]'' (2010) i [[Nowa Fala (festiwal)|Nowa Fala]] (2015). Zwycięzca festiwalu ''Dora 2020''.

== Życiorys ==
Ukończył naukę w szkole muzycznej w [[Omišalj]]u<ref name="bio1">{{cytuj stronę|url=https://www.biografija.com/damir-kedzo/|tytuł=Damir Kedžo – Biografija|opublikowany=biografija.com|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. W młodości śpiewał w kościelnym chórze<ref name="bio1" />.

W 2003 wziął udział w przesłuchaniach do pierwszej edycji programu Nova TV ''Story Supernova Music Talents'', ostatecznie zajął siódme miejsce w konkursie<ref name="bio1" />. W międzyczasie podpisał kontrakt płytowy z wytwórnią Croatia Records<ref name="bio1" />. W styczniu 2004 został wokalistą [[boys band]]u Saša, Tin i Kedžo, który współtworzył z [[Saša Lozar|Saszą Lozarem]] i [[Tin Samardžić|Tinem Samardžiciem]]<ref name="bio1" />. Wspólnie wydali album studyjny pt. ''Instant''<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.discogs.com/Sa%C5%A1a-Tin-Ked%C5%BEo-Instant/master/1245492|tytuł=Saša Tin Kedžo – Instant|opublikowany=discogs.com|język=en|data dostępu=2020-03-01}}</ref>, który promowali przebojem „365”. W 2005 zespół zakończył działalność, a Kedžo zawiesił karierę muzyczną<ref name="bio1" />.

W 2006 zdobył nagrodę dla najlepszego debiutanta na festiwalu ''Melodije Istre i Kvarnera''<ref name="bio1" />. W 2007 za piosenkę „Kanet na vetru” odebrał festiwalową statuetkę za najlepszą interpretację, jak również nagrodę jury<ref name="bio1" />. W tym samym roku rozwiązał kontrakt z Croatia Records i nawiązał współpracę z wytwórnią Menart<ref name="bio1" />, pod której szyldem wydał w 2008 debiutancki, solowy album studyjny, zatytułowany po prostu ''Damir Kedžo''<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.discogs.com/Damir-Ked%C5%BEo-Damir-Ked%C5%BEo/release/5324308|tytuł=Damir Kedžo – Damir Kedžo|opublikowany=discogs.com|język=en|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. W 2009 wystąpił na festiwalu ''Melodije Istre i Kvarnera'' z utworem „Peza od zlata”<ref name="bio1" />.

Zagrał Beniamina i Potifara w lokalnej inscenizacji [[musical]]u ''[[Józef i cudowny płaszcz snów w technikolorze]]''<ref name="bio1" />. W 2010 zdobył główną nagrodę na [[Słowiański Bazar|Słowiańskim Bazarze]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://dnevnik.hr/showbuzz/mladi_i_neizbjezni/damir-kedzo-u-drustvu-europskih-zvijezda-na-festivalu-u-bjelorusiji---295377.html|tytuł=Damir Kedžo u društvu europskih zvijezda na festivalu u Bjelorusiji|opublikowany=dnevnik.hr|data=2013-08-19|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. W 2011 uczestniczył w programie ''Dora'', wyłaniającym reprezentanta [[Chorwacja w Konkursie Piosenki Eurowizji|Chorwacji]] w [[Konkurs Piosenki Eurowizji 2011|56. Konkursie Piosenki Eurowizji]], jednak odpadł w pierwszym etapie eliminacji<ref>{{cytuj stronę|url=http://natfinals.50webs.com/10s_20s/Croatia2011Shows.html|tytuł=Croatian shows 2011|opublikowany=natfinals.50webs.com|język=en|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. W 2012 zdobył nagrodę jury i nagrodę za najlepszą interpretację piosenki (za utwór „Daj mi kapju vodi”) na festiwalu ''Melodije Istre i Kvarnera''<ref name="bio1" />.

W 2014 odebrał Chorwacką Nagrodę Teatralną za rolę biskupa Hudiego w musicalu ''Crna kuća''<ref>{{cytuj stronę|url=https://vijesti.hrt.hr/263514/nagrade-hrvatskog-glumista|tytuł=Nagrade hrvatskog glumišta|opublikowany=vijesti.hrt.hr|praca=[[Hrvatska radiotelevizija|HRT]]|data=2014-11-25|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>, a także podpisał kontrakt z wytwórnią Hit Records, po czym rozwiązał umowę z Menartem. W 2015 zwyciężył na festiwalu [[Nowa Fala (festiwal)|Nowa Fala]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://dnevnik.hr/showbuzz/celebrity/damir-kedzo-pobjednik-ruskog-showa-new-wave-stars-2015---411904.html|tytuł=Bravo majstore! Kedžo pomeo konkurenciju i postao zvijezda u Rusiji!|opublikowany=dnevnik.hr|data=2015-11-11|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. W 2016 zwyciężył w finale trzeciej edycji programu rozrywkowego ''[[Your Face Sounds Familiar|Tvoje lice zvuči poznato]]''<ref>{{cytuj stronę|url=https://net.hr/hot/zvijezde/tvoje-lice-zvuci-poznato-damir-kedzo-pobjednik-trece-sezone-showa/|tytuł=Tvoje lice zvuči poznato: Damir Kedžo odnio pobjedu, ali svi su pričali o prvom poljupcu u showu|opublikowany=net.hr|data=2016-12-18|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. Również w 2016 zagrał Roberta, jednego z głównych bohaterów musicalu ''Pacijenti''<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.24sata.hr/show/damir-kedzo-zavrsio-u-ludnici-u-novom-mjuziklu-pacijenti-478792|tytuł=Damir Kedžo završio u ludnici u novom mjuziklu ‘Pacijenti’|autor=Morana Ćosić|opublikowany=24sata.hr|data=2016-06-14|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. W 2017 zwyciężył na 64. Zagrebfeście, na którym zaśpiewał utwór „Sve u meni se budi” w duecie z [[Jelena Žnidarić|Jeleną Žnidarić]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.tportal.hr/showtime/clanak/evo-tko-su-pobjednici-ovogodisnjeg-zagrebfesta-20170128|tytuł=Evo tko su pobjednici ovogodišnjeg Zagrebfesta|autor=Ivana Čulić|opublikowany=tportal.hr|data=2017-01-28|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref>.

W 2018 ponownie nawiązał współpracę z Croatia Records. W 2019 zwyciężył z piosenką „Srce mi umire za njom” na festiwalu ''Zagrebfest''<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.gloria.hr/zivot/kultura/pobjednik-zagrebackog-festivala-damir-kedzo-ova-pjesma-mi-je-promijenila-zivot/8312072/|tytuł=Pobjednik Zagrebačkog festivala Damir Kedžo: 'Ova pjesma mi je promijenila život'|opublikowany=gloria.hr|data=2019-01-25|język=hr|data dostępu=2020-03-01}}</ref> oraz uczestniczył w dziewiątej edycji programu ''[[Ples sa zvijezdama]]'', w parze z Heleną Janjušević zajął siódme miejsce, odpadając w szóstym odcinku. W lutym 2020 z piosenką „Divlji vjetre” zajął pierwsze miejsce w finale programu ''Dora'', zostając tym samym reprezentantem [[Chorwacja w Konkursie Piosenki Eurowizji|Chorwacji]] w [[Konkurs Piosenki Eurowizji 2020|65. Konkursie Piosenki Eurowizji]] odbywającym się w [[Rotterdam]]ie<ref>{{cytuj stronę|url=https://eurovision.tv/story/croatia-national-selection-dora-2020|tytuł=Damir Kedžo wins Croatia’s ticket to Rotterdam|opublikowany=eurovision.tv|praca=[[Europejska Unia Nadawców]]|data=2020-02-29|język=en|data dostępu=2020-03-01}}</ref>. 18 marca poinformowano o odwołaniu konkursu z powodu [[Pandemia COVID-19|pandemii koronawirusa]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2020-in-rotterdam-is-cancelled|tytuł=Eurovision 2020 in Rotterdam is cancelled|opublikowany=eurovision.tv|praca=[[Europejska Unia Nadawców]]|data=2020-03-18|data dostępu=2020-03-19|język=en}}</ref>. W kwietniu tego samego roku wystąpił w projekcie [[Eurovision Home Concerts]], w którym wykonał „Divlji vjetre” i [[cover]] zwycięskiego utworu [[Konkurs Piosenki Eurowizji 2012|57. Konkursu Piosenki Eurowizji]] „[[Euphoria (singel Loreen)|Euphoria]]” w wykonaniu [[Loreen]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-home-concerts-introducing-the-artists-of-episode-4|tytuł=Eurovision Home Concerts: Introducing the artists of Episode 4|opublikowany=eurovision.tv|praca=[[Europejska Unia Nadawców|EBU]]|data=24 kwietnia 2020|data dostępu=2020-04-24|język=en}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Reprezentanci Chorwacji w Konkursie Piosenki Eurowizji}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kedžo, Damir}}
[[Kategoria:Chorwaccy wokaliści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1987]]
[[Kategoria:Reprezentanci Chorwacji w Konkursie Piosenki Eurowizji]]

title: Damir Kedžo

Data i miejsce urodzenia: 24 maja 1987 · Omišalj

Gatunki: pop

Zawód: piosenkarz

Wydawnictwo: Croatia Records


text:
# Miasto nieujarzmione
Miasto nieujarzmione, wcześniej Robinson warszawski – polski dramat filmowy z 1950 roku w reżyserii Jerzego Zarzyckiego.

## O filmie
Film opowiada o losach warszawskich robinsonów na tle burzenia Warszawy po zakończeniu powstania warszawskiego. Powstał na kanwie wojennych wspomnień Władysława Szpilmana. Film jest dokumentem polskiej sztuki filmowej: był kręcony w zniszczonej wojną Warszawie i stanowi zapis wyglądu zrujnowanego miasta w kilka lat po wojnie. W filmie dopatrzeć można się kilku charakterystycznych ulic i budynków Warszawy w stanie totalnej ruiny. Film jest unikatowy ze względu na zawarte w nim sceny będące rekonstrukcjami działań niemieckich grup technicznych powołanych do grabienia, podpalania i burzenia stolicy.
Film powstawał w warunkach cenzury komunistycznych władz, które wprowadziły liczne zmiany w scenariuszu, wypaczające pierwotny zamysł scenarzystów.
Scena z filmu, w której Stanisław Różewicz (asystent reżysera) w mundurze Wehrmachtu dowodzi baterią wyrzutni Nebelwerfer pojawiała się w wielu filmach dokumentalnych ukazujących powstanie warszawskie. Została nakręcona w 1948 podczas wysadzania domów w śródmieściu Wrocławia.

## O muzyce do filmu
Muzyce Artura Malawskiego zarzucono formalizm i usunięto ją z obrazu. Napisanie nowej muzyki powierzono Romanowi Palestrowi. W 1958 roku czasopismo „Film” (nr 2/1958) poinformowało, że muzyka Artura Malawskiego napisana do „Robinsona warszawskiego” zaginęła razem z kopią pierwszej wersji filmu. Nagranie prawdopodobnie nie zachowało się, jednak w toku badań nad archiwum nut FINA Kamil Staszowski rozpoznał i ostatecznie zweryfikował materiał nutowy, a następnie doprowadził do wykonania i studyjnego nagrania utworu przez orkiestrę Filharmonii Gorzowskiej pod dyrekcją Marty Kluczyńskiej. Oprócz nieznanej do tej pory muzyki Malawskiego nagrano także muzykę Romana Palestra, w tym jej fragmenty, które nie znalazły się w filmie, dotychczas nieznane. Nagranie w 2024 roku otrzymało nominację do Fryderyka. Partytura Malawskiego jest prawdopodobnie jedynym elementem pierwotnej wersji filmu, który przetrwał w kompletnej formie.

## Obsada aktorska
- Kazimierz Sapiński – Julek
- Jerzy Rakowiecki – Jan
- Igor Śmiałowski – Andrzej
- Jan Kurnakowicz – Rafalski
- Seweryn Butrym – polski generał
- Zofia Mrozowska – Krystyna
- Jerzy Kaliszewski – niemiecki oficer
- Lucjan Dytrych – obergruppenfuhrer Fisher
- Alfred Łodziński – niemiecki szabrownik
- Michał Melina – niemiecki generał
- Janusz Ziejewski – niemiecki szabrownik
- Stanisław Jasiukiewicz – radziecki żołnierz
- Jan Świderski – radziecki major
- Maria Kaniewska – kobieta w oknie

title: Miasto nieujarzmione

wikitext:
{{Film infobox
 |tytuł             = Miasto nieujarzmione
 |oryginalny tytuł  =
 |grafika           = Film nr 50 - Zofia Mrozowska - 1948-10-01.JPG
 |opis grafiki      = [[Zofia Mrozowska]] w scenie z filmu
 |alt grafiki       =
 |gatunek           = [[Film wojenny|wojenny]], [[Dramat filmowy|dramat]]
 |rok produkcji     =
 |data premiery     = [[7 grudnia]] [[1950 w filmie|1950]]
 |kraj produkcji    = [[Polska Rzeczpospolita Ludowa#Rzeczpospolita Polska (1944–1952)|Polska]]
 |język             =
 |czas trwania      =
 |reżyseria         = [[Jerzy Zarzycki]]
 |scenariusz        = [[Jerzy Andrzejewski]], [[Jerzy Zarzycki]], [[Czesław Miłosz]]
 |główne role       =
 |muzyka            = [[Roman Palester]] [nie występuje w napisach], [[Artur Malawski]] [muzyka wycofana]
 |zdjęcia           = [[Jean Isnard]]
 |scenografia       = [[Roman Mann]], [[Józef Galewski (scenograf)|Józef Galewski]]
 |kostiumy          =
 |montaż            =
 |produkcja         =
 |wytwórnia         =
 |dystrybucja       =
 |budżet            =
 |przychody brutto  =
 |poprzednik        =
 |kontynuacja       =
 |nagrody           =
 |commons           =
 |wikicytaty        =
 |www               =
}}
'''Miasto nieujarzmione''', wcześniej '''Robinson warszawski''' – polski dramat filmowy z 1950 roku w reżyserii [[Jerzy Zarzycki|Jerzego Zarzyckiego]].

== O filmie ==
Film opowiada o losach [[Robinsonowie warszawscy|warszawskich robinsonów]] na tle [[Zburzenie Warszawy|burzenia Warszawy]] po zakończeniu [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]]. Powstał na kanwie wojennych wspomnień [[Władysław Szpilman|Władysława Szpilmana]]. Film jest dokumentem polskiej sztuki filmowej: był kręcony w zniszczonej wojną Warszawie i stanowi zapis wyglądu zrujnowanego miasta w kilka lat po wojnie. W filmie dopatrzeć można się kilku charakterystycznych ulic i budynków Warszawy w stanie totalnej ruiny. Film jest unikatowy ze względu na zawarte w nim sceny będące rekonstrukcjami działań niemieckich grup technicznych powołanych do [[Zburzenie Warszawy|grabienia, podpalania i burzenia stolicy]].

Film powstawał w warunkach cenzury komunistycznych władz, które wprowadziły liczne zmiany w scenariuszu, wypaczające pierwotny zamysł scenarzystów.

Scena z filmu, w której [[Stanisław Różewicz]] (asystent reżysera) w mundurze [[Wehrmacht]]u dowodzi baterią wyrzutni [[Nebelwerfer]] pojawiała się w wielu filmach dokumentalnych ukazujących powstanie warszawskie. Została nakręcona w 1948 podczas wysadzania domów w śródmieściu Wrocławia<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.1944.pl/powstancze-biogramy/jerzy-zarzycki,51413.html|tytuł=Powstańcze biogramy - Jerzy Zarzycki|data dostępu=2017-02-13|opublikowany=Muzeum Powstania Warszawskiego|zarchiwizowano=pw}}</ref>.

== O muzyce do filmu ==
Muzyce [[Artur Malawski|Artura Malawskiego]] zarzucono formalizm i usunięto ją z obrazu. Napisanie nowej muzyki powierzono [[Roman Palester|Romanowi Palestrowi]]<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Kamil Staszowski |tytuł = Ujarzmić „Robinsona” — |data dostępu = 2024-02-29 |opublikowany = www.fina.gov.pl |url = https://www.fina.gov.pl/aktualnosci-i-publicystyka/ujarzmic-robinsona/ |język = pl}}</ref>. W 1958 roku czasopismo „Film” (nr 2/1958) poinformowało, że muzyka [[Artur Malawski|Artura Malawskiego]] napisana do „Robinsona warszawskiego” zaginęła razem z kopią pierwszej wersji filmu<ref>{{Cytuj |tytuł = FILM: 2/1958 |data dostępu = 2025-06-30 |opublikowany = Filmopedia |url = https://www.filmopedia.org/numer/1958/468/Film-1958-2.html%20%5Bonline%5D%20%5Bdost%C4%99p%202025-06-30%5D}}</ref>. Nagranie prawdopodobnie nie zachowało się, jednak w toku badań nad archiwum nut [[Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny|FINA]] [[Kamil Staszowski]] rozpoznał i ostatecznie zweryfikował materiał nutowy, a następnie doprowadził do wykonania i studyjnego nagrania utworu przez orkiestrę [[Filharmonia Gorzowska|Filharmonii Gorzowskiej]] pod dyrekcją [[Marta Kluczyńska|Marty Kluczyńskiej]]. Oprócz nieznanej do tej pory muzyki Malawskiego nagrano także muzykę [[Roman Palester|Romana Palestra]], w tym jej fragmenty, które nie znalazły się w filmie, dotychczas nieznane. Nagranie w 2024 roku otrzymało [[Fryderyki 2024|nominację do Fryderyka]]. Partytura Malawskiego jest prawdopodobnie jedynym elementem pierwotnej wersji filmu, który przetrwał w kompletnej formie<ref name=":0" />.

== Obsada aktorska ==
* [[Kazimierz Sapiński]] – Julek
* [[Jerzy Rakowiecki]] – Jan
* [[Igor Śmiałowski]] – Andrzej
* [[Jan Kurnakowicz]] – Rafalski
* [[Seweryn Butrym]] – polski generał
* [[Zofia Mrozowska]] – Krystyna
* [[Jerzy Kaliszewski]] – niemiecki oficer
* [[Lucjan Dytrych]] – [[obergruppenfuhrer]] Fisher
* [[Alfred Łodziński]] – niemiecki [[szabrownik]]
* [[Michał Melina]] – niemiecki generał
* [[Janusz Ziejewski]] – niemiecki szabrownik
* [[Stanisław Jasiukiewicz]] – radziecki żołnierz
* [[Jan Świderski (aktor)|Jan Świderski]] – radziecki major
* [[Maria Kaniewska]] – kobieta w oknie

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Filmweb|tytuł|35543|Miasto nieujarzmione}}
* {{Filmpolski|tytuł|122525|Miasto nieujarzmione}}
* {{Fototeka|film zdjęcia|Miasto%20nieujarzmione|Miasto nieujarzmione}}

{{Jerzy Zarzycki}}

[[Kategoria:Polskie dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Polskie filmy czarno-białe]]
[[Kategoria:Polskie filmy o II wojnie światowej]]
[[Kategoria:Polskie filmy z 1950 roku]]
[[Kategoria:Filmy kręcone w Łodzi]]
[[Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie]]
[[Kategoria:Filmy kręcone we Wrocławiu]]
[[Kategoria:Filmy o powstaniu warszawskim]]
[[Kategoria:Filmy w reżyserii Jerzego Zarzyckiego]]

title: Miasto nieujarzmione

Gatunek: wojenny, dramat

Data premiery: 7 grudnia 1950

Kraj produkcji: Polska

Reżyseria: Jerzy Zarzycki

Scenariusz: Jerzy Andrzejewski, Jerzy Zarzycki, Czesław Miłosz

Muzyka: Roman Palester [nie występuje w napisach], Artur Malawski [muzyka wycofana]

Zdjęcia: Jean Isnard

Scenografia: Roman Mann, Józef Galewski