text:
# George Somerset
George Fitzroy Henry Somerset (ur. 18 września 1857 w Londynie, zm. 24 października 1921 w Llandenny) – brytyjski arystokrata i polityk, najstarszy syn Richarda Somerseta, 2. barona Raglan, i lady Georgiany Lygon, córki 4. hrabiego Beauchamp.
Jego ojcem chrzestnym był król Hanoweru Jerzy V. George kształcił się w Eton College oraz w Royal Military Academy Sandhurst. W latach 1874–1879 był Page of Honour królowej Wiktorii.
W 1870 r. rozpoczął służbę w Grenadier Guards. Brał udział w II wojnie brytyjsko-afgańskiej w latach 1878–1880. Po śmierci ojca w 1884 r. odziedziczył tytuł 3. barona Raglan i zasiadł w Izbie Lordów. W latach 1900–1902 był podsekretarzem stanu w ministerstwie wojny. W latach 1902–1918 był gubernatorem porucznikiem wyspy Man. Był kawalerem Krzyża Kawalerskiego Orderu Łaźni i Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego.
28 lutego 1883 r. poślubił Ethel Ponsonby (zm. 22 czerwca 1940), córkę Waltera Ponsonbyego, 7. hrabiego Bessborough, i lady Louisy Eliot, córki 3. hrabiego St Germans. George i Ethel mieli razem trzech synów i trzy córki:
- FitzRoy Richard Somerset (10 czerwca 1885 – 14 września 1964), 4. baron Raglan
- Wellesley FitzRoy Somerset (13 czerwca 1887 – 26 lutego 1969), ożenił się z Lesley Vivian, miał dzieci
- Ethel Georgiana Frances Somerset (4 czerwca 1889 – 16 listopada 1932), żona Williama Douglasa, miała dzieci
- Frederica Susan Katherine Somerset (31 sierpnia 1891 – 16 czerwca 1967), żona Bertrama Halletta, nie miała dzieci
- Nigel FitzRoy Somerset (27 grudnia 1893 – 7 lutego 1990), ożenił się z Phyllis Irwin, miał dzieci
- Ivy Felicia Somerset (30 marca 1897 – marzec 1986), żona Raymonda Careya, nie miała dzieci

Lord Ragland zmarł w 1921 r. Jego następcą został jego najstarszy syn.

title: George Somerset

wikitext:
'''George Fitzroy Henry Somerset''' (ur. [[18 września]] [[1857]] w [[Londyn]]ie, zm. [[24 października]] [[1921]] w [[Llandenny]]) – brytyjski arystokrata i polityk, najstarszy syn [[Richard Somerset|Richarda Somerseta, 2. barona Raglan]], i lady Georgiany Lygon, córki [[Henry Lygon (4. hrabia Beauchamp)|4. hrabiego Beauchamp]].

Jego ojcem chrzestnym był [[Władcy Brunszwiku i Hanoweru|król Hanoweru]] [[Jerzy V (król Hanoweru)|Jerzy V]]. George kształcił się w [[Eton College]] oraz w [[Royal Military Academy Sandhurst]]. W latach 1874–1879 był Page of Honour [[Władcy brytyjscy|królowej]] [[Wiktoria (królowa Wielkiej Brytanii)|Wiktorii]].

W 1870 r. rozpoczął służbę w [[Grenadier Guards]]. Brał udział w [[Wojny angielsko-afgańskie|II wojnie brytyjsko-afgańskiej]] w latach 1878–1880. Po śmierci ojca w 1884 r. odziedziczył tytuł 3. barona Raglan i zasiadł w [[Izba Lordów|Izbie Lordów]]. W latach 1900–1902 był podsekretarzem stanu w ministerstwie wojny. W latach 1902–1918 był gubernatorem porucznikiem wyspy [[Wyspa Man|Man]]. Był kawalerem Krzyża Kawalerskiego [[Order Łaźni|Orderu Łaźni]] i Krzyża Wielkiego [[Order Imperium Brytyjskiego|Orderu Imperium Brytyjskiego]].

28 lutego 1883 r. poślubił Ethel Ponsonby (zm. 22 czerwca 1940), córkę [[Walter Ponsonby, 7. hrabia Bessborough|Waltera Ponsonbyego, 7. hrabiego Bessborough]], i lady Louisy Eliot, córki [[Edward Eliot (hrabia)|3. hrabiego St Germans]]. George i Ethel mieli razem trzech synów i trzy córki:
* [[FitzRoy Somerset (4. baron Raglan)|FitzRoy Richard Somerset]] (10 czerwca 1885 – 14 września 1964), 4. [[baron Raglan]]
* Wellesley FitzRoy Somerset (13 czerwca 1887 – 26 lutego 1969), ożenił się z Lesley Vivian, miał dzieci
* Ethel Georgiana Frances Somerset (4 czerwca 1889 – 16 listopada 1932), żona Williama Douglasa, miała dzieci
* Frederica Susan Katherine Somerset (31 sierpnia 1891 – 16 czerwca 1967), żona Bertrama Halletta, nie miała dzieci
* Nigel FitzRoy Somerset (27 grudnia 1893 – 7 lutego 1990), ożenił się z Phyllis Irwin, miał dzieci
* Ivy Felicia Somerset (30 marca 1897 – marzec 1986), żona Raymonda Careya, nie miała dzieci

Lord Ragland zmarł w 1921 r. Jego następcą został jego najstarszy syn.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.thepeerage.com/p3482.htm#i34819 thepeerage.com]

{{SORTUJ:Somerset, George}}
[[Kategoria:Absolwenci Eton College]]
[[Kategoria:Beaufortowie]]
[[Kategoria:Brytyjscy politycy]]
[[Kategoria:Brytyjscy oficerowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1857]]
[[Kategoria:Zmarli w 1921]]
[[Kategoria:Gubernatorzy porucznicy Wyspy Man]]


text:
# Juri Yokoyama
Juri Yokoyama, obecnie Nishikawa (jap. 横山 樹理 (西川) Yokoyama Juri (Nishikawa); ur. 9 marca 1955 w Kitakiusiu) – japońska siatkarka, złota medalistka igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata, pucharu świata i igrzysk azjatyckich.

## Życiorys
Yokoyama wraz z reprezentacją Japonii zdobyła złote medale podczas igrzysk azjatyckich 1974 odbywających się w Teheranie oraz na mistrzostwach świata 1974 w Meksyku. Wystąpiła na igrzyskach olimpijskich 1976 w Montrealu. Zagrała wówczas we wszystkich meczach olimpijskiego turnieju, w tym we zwycięskim meczu finałowym ze reprezentacją Związku Radzieckiego. Tryumfowała w pucharze świata 1977 rozgrywanym w jej ojczyźnie. W 1978 zdobyła srebrny medal na mistrzostwach świata w Związku Radzieckim, a w następnym roku obroniła mistrzostwo igrzysk azjatyckich w Bangkoku.
W latach 1973–1982 była zawodniczką klubu Unitika Phoenix, z którym dwukrotnie zdobyła mistrzostwo ligi japońskiej w 1980 i 1981. Kilkukrotnie była wyróżniona jako najlepiej punktująca oraz najlepsza przyjmująca, broniąca i atakująca japońskich rozgrywek.

wikiname: plwiki

title: Juri Yokoyama

in_language: pl

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Juri Yokoyama
 |imię i nazwisko org       = {{k|ja|横山 樹理}}
 |dyscyplina                = siatkówka
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     = Juri Nishikawa
 |data urodzenia            = 9 marca 1955
 |miejsce urodzenia         = [[Kitakiusiu]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 174 cm
 |pozycja                   = [[Atakujący|atakująca]]
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
! 1973–1982 ! [[Unitika Phoenix]]
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    = {{Medalista infobox/reprezentacja|JPN}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Montreal|1976|piłka siatkowa|złoto|([[Piłka siatkowa na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1976 – turniej halowy kobiet|turniej halowy]])}}
{{Medalista infobox/nagłówek|MŚ|PSK}}
{{Medalista infobox/MŚ|PSK|Meksyk|1974|złoto|}}
{{Medalista infobox/MŚ|PSK|Związek Radziecki|1978|srebro|}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Puchar świata w piłce siatkowej|Puchar świata]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Puchar Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 1977|Japonia 1977]]|}}
{{Medalista infobox/nagłówek|[[Igrzyska azjatyckie]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Igrzyska Azjatyckie 1974|Teheran 1974]]|[[Piłka siatkowa na Igrzyskach Azjatyckich 1974|piłka siatkowa]]}}
{{Medalista infobox/wiersz|1|[[Igrzyska Azjatyckie 1978|Bangkok 1978]]|[[Piłka siatkowa na Igrzyskach Azjatyckich 1978|piłka siatkowa]]}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
{{Nihongo|'''Juri Yokoyama''', obecnie '''Nishikawa'''|横山 樹理 (西川)|Yokoyama Juri (Nishikawa)|ur. [[9 marca]] [[1955]] w [[Kitakiusiu]]}} – [[Japończycy|japońska]] siatkarka, złota medalistka [[Igrzyska olimpijskie|igrzysk olimpijskich]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.olympic.org/juri-yokoyama|tytuł=Juri Yokoyama|opublikowany=olympic.org|język=en fr|data dostępu=2020-08-03}}</ref>, [[Mistrzostwa świata w piłce siatkowej kobiet|mistrzostw świata]], [[Puchar świata w piłce siatkowej|pucharu świata]] i [[Igrzyska azjatyckie|igrzysk azjatyckich]].

== Życiorys ==
Yokoyama wraz z [[Reprezentacja Japonii w piłce siatkowej kobiet|reprezentacją Japonii]] zdobyła złote medale podczas [[Igrzyska Azjatyckie 1974|igrzysk azjatyckich 1974]] odbywających się w [[Teheran]]ie oraz na [[Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 1974|mistrzostwach świata 1974]] w [[Meksyk]]u. Wystąpiła na [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1976|igrzyskach olimpijskich 1976]] w [[Montreal]]u. Zagrała wówczas we wszystkich meczach [[Piłka siatkowa na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1976 – turniej halowy kobiet|olimpijskiego turnieju]], w tym we zwycięskim meczu finałowym ze [[Reprezentacja Związku Radzieckiego w piłce siatkowej kobiet|reprezentacją Związku Radzieckiego]]<ref name="oly">{{cytuj stronę|url=https://www.olympedia.org/athletes/52534|tytuł=Juri Yokoyama|opublikowany=olympedia.org|język=en|data dostępu=2020-08-03}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ma/juri-yokoyama-1.html|archiwum=https://web.archive.org/web/20161204052812/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/yo/juri-yokoyama-1.html|tytuł=Juri Yokoyama|opublikowany=sports-reference.com|język=en|data dostępu=2020-08-03}}</ref>. Tryumfowała w [[Puchar Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 1977|pucharze świata 1977]] rozgrywanym w jej ojczyźnie<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.todor66.com/volleyball/World_Cup/Women_1977.html|tytuł=Women Volleyball II World Cup 1977 Japan 07-15.11 - Winner Japan|opublikowany=todor66.com|język=en|data dostępu=2020-08-03}}</ref>. W 1978 zdobyła srebrny medal na [[Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Kobiet 1978|mistrzostwach świata]] w [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Radzieckim]], a w następnym roku obroniła mistrzostwo [[Igrzyska Azjatyckie 1978|igrzysk azjatyckich]] w [[Bangkok]]u{{R|oly}}.

W latach 1973–1982 była zawodniczką klubu [[Unitika Phoenix]], z którym dwukrotnie zdobyła mistrzostwo [[V.League|ligi japońskiej]] w 1980 i 1981. Kilkukrotnie była wyróżniona jako najlepiej punktująca oraz najlepsza przyjmująca, broniąca i atakująca japońskich rozgrywek<ref>{{cytuj stronę|url=https://women.volleybox.net/Juri-yokoyama-p48713|tytuł=juri Yokoyama|opublikowany=women.volleybox.net|język=en|data dostępu=2020-08-03}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{IO piłka siatkowa kobiet 1976 Japonia}}

{{SORTUJ:Yokoyama, Juri}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1955]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kitakiusiu]]
[[Kategoria:Sportowcy związani z Kitakiusiu]]
[[Kategoria:Japońskie siatkarki]]
[[Kategoria:Medaliści Igrzysk Azjatyckich 1974]]
[[Kategoria:Medaliści Igrzysk Azjatyckich 1978]]
[[Kategoria:Japońscy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1976]]
[[Kategoria:Siatkarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1976]]

title: · Juri Yokoyama横山 樹理

Pełne imię i nazwisko: Juri Nishikawa

Data i miejsce urodzenia: 9 marca 1955 · Kitakiusiu

Pozycja: atakująca

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst.

Unitika Phoenix

title: Dorobek medalowy

złoto: Montreal 1976 · piłka siatkowa · (turniej halowy)

srebro: Związek Radziecki 1978


text:
# Mirocin Dolny
Mirocin Dolny (niem. Nieder Herzogswaldau, dawniej Bolesławów Dolny) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Kożuchów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
Najstarsze informacje dotyczące wsi pochodzą z roku 1271. W latach 70. XX wieku w miejscowości powstał pawilon handlowy. Jest to prawdopodobnie najstarszy z trzech Mirocinów (Mirocin Górny, Mirocin Średni, Mirocin Dolny). W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, która powstała 1 października 1945 roku.

## Demografia
Liczba mieszkańców miejscowości w poszczególnych latach:
| Rok  | Liczba mieszkańców |
| ---- | ------------------ |
| 1998 | 366                |
| 2002 | 365                |
| 2009 | 389                |
| 2011 | 376                |
| 2021 | 362                |

Od roku 1998 do 2021 liczba osób mieszkających we wsi zmniejszyła się o 1.1%.

## Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:
- kościół filialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, gotycki, z końca XIII wieku, XIV wieku, zbudowany na wzniesieniu w zachodniej części wsi;

- stodoła w zagrodzie nr 74, szachulcowa, z połowy XIX wieku.

Inne zabytki:
- stary monolitowy krzyż kamienny, możliwe, że późnośredniowieczny, znajdujący się w lesie między Mirocinem a Kożuchowem, o wymiarach 138 × 68 × 22/34 cm. Wykonany ze zlepieńca.

## Galeria
- XIII-wieczne okucia drzwi w kościele (detal)
- Monolitowy krzyż kamienny
- Szkoła

title: Mirocin Dolny

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Mirocin Dolny
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Mirocin1.jpg
 |opis zdjęcia           = Kościół gotycki pw. Wniebowzięcia NMP
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = lubuskie
 |powiat                 = [[Powiat nowosolski|nowosolski]]
 |gmina                  = [[Kożuchów (gmina)|Kożuchów]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 362<ref>{{Cytuj |url=https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/cechy/4182 |tytuł=NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych |data=2022-09-19 |data dostępu=2022-10-04 |opublikowany=Bank Danych Lokalnych GUS}}</ref>
 |rok                    = 2022
 |strefa numeracyjna     = 68
 |kod pocztowy           = 67-128<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=796}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = FNW
 |SIMC                   = 0910370
 |kod mapy               = Kożuchów (gmina)
 |współrzędne            = 51°46'41"N 15°32'37"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|81003|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Mirocin Dolny
 |www                    =
}}
'''Mirocin Dolny''' ({{niem.|''Nieder {{link-interwiki|Herzogswaldau|Q=Q1615358}}''}}, dawniej Bolesławów Dolny<ref>{{Cytuj |tytuł = Mirocin Dolny - Nieder Herzogswaldau |data dostępu = 2023-12-27 |opublikowany = www.glogow.pl |url = http://www.glogow.pl/okolice/podstrony/nowosolski/mirocindolny.htm}}</ref>) – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[Województwo lubuskie|województwie lubuskim]], w [[Powiat nowosolski|powiecie nowosolskim]], w [[Kożuchów (gmina)|gminie Kożuchów]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo zielonogórskie (1975–1998)|województwa zielonogórskiego]].

Najstarsze informacje dotyczące wsi pochodzą z roku 1271. W latach 70. XX wieku w miejscowości powstał pawilon handlowy<ref>{{Cytuj |tytuł = Mirocin Dolny - Nieder Herzogswaldau |data dostępu = 2022-10-29 |opublikowany = www.glogow.pl |url = http://www.glogow.pl/okolice/podstrony/nowosolski/mirocindolny.htm}}</ref>. Jest to prawdopodobnie najstarszy z trzech Mirocinów ([[Mirocin Górny]], [[Mirocin Średni]], Mirocin Dolny)<ref>{{Cytuj |autor = AMB SOFTWARE |tytuł = Mirocin Dolny |data dostępu = 2022-10-29 |opublikowany = Ziemia Lubuska |url = https://ziemialubuska.pl/pl/lokalnie/powiaty-i-gminy/powiat-nowosolski/kozuchow-gmina/mirocin-dolny |język = pl}}</ref>. W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, która powstała 1 października 1945 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = O szkole {{!}} Szkoła Podstawowa w Mirocinie Dolnym |data dostępu = 2022-10-29 |opublikowany = szkola-mirocin.edupage.org |url = https://szkola-mirocin.edupage.org/a/o-szkole}}</ref>.

== Demografia ==
Liczba mieszkańców miejscowości w poszczególnych latach<ref>{{Cytuj |tytuł = Wieś Mirocin Dolny (lubuskie) » mapy, GUS, nieruchomości, regon, kod pocztowy, atrakcje, wypadki drogowe, kierunkowy, edukacja, demografia, tabele, zabytki, statystyki, linie kolejowe, liczba ludności |data dostępu = 2022-10-29 |opublikowany = Polska w liczbach |url = https://www.polskawliczbach.pl/wies_Mirocin_Dolny |język = pl}}</ref>:
{| class="wikitable"
|+
!Rok
!Liczba mieszkańców
|-
|1998
|366
|-
|2002
|365
|-
|2009
|389
|-
|2011
|376
|-
|2021
|362
|}
Od roku 1998 do 2021 liczba osób mieszkających we wsi zmniejszyła się o 1.1%.

== Zabytki ==
Do wojewódzkiego rejestru [[Zabytek|zabytków]] wpisane są<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/LBS-rej.pdf |tytuł = Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego |opublikowany = Narodowy Instytut Dziedzictwa |data dostępu = 2013-01-31 |strony = 44 |archiwum = https://web.archive.org/web/20210830214309/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/LBS-rej.pdf|zarchiwizowano=2021-08-30}}</ref>:
* kościół filialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, gotycki, z końca XIII wieku, XIV wieku, zbudowany na wzniesieniu w zachodniej części wsi;
{{Osobny artykuł|Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Mirocinie Dolnym}}
* stodoła w zagrodzie nr 74, szachulcowa, z połowy XIX wieku.
Inne zabytki:
* stary monolitowy krzyż kamienny, możliwe, że późnośredniowieczny, znajdujący się w lesie między Mirocinem a [[Kożuchów|Kożuchowem]], o wymiarach 138 × 68 × 22/34 cm. Wykonany ze zlepieńca.
{{Osobny artykuł|Monolitowy krzyż kamienny w Mirocinie Dolnym}}

== Galeria ==
<gallery>
Okucia.jpg|XIII-wieczne okucia drzwi w kościele (detal)
Krzyż Mirocin Dolny.jpg|Monolitowy krzyż kamienny
Mirocin-Dolny---szkoła-01.jpg|Szkoła
</gallery>

== Zobacz też ==
* [[Mirocin]]
* [[Mirocin Górny]]
* [[Mirocin Średni]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Kożuchów}}

[[Kategoria:Mirocin Dolny|*]]

title: Mirocin Dolny

Państwo: Polska

Województwo: lubuskie

Powiat: nowosolski

Gmina: Kożuchów

Tablice rejestracyjne: FNW


text:
# Metoda naukowa
Metoda naukowa – sposoby intersubiektywnego poznawania i komunikowania wiedzy, oparte na prawach logiki i prawdopodobieństwa, posługujące się dedukcją i systematyczną indukcją w procesie formułowania, uzasadniania, testowania i korygowania teorii i hipotez.
Intersubiektywność wiedzy naukowej oznacza jej otwartość na niezależną weryfikację (m.in. poprzez odtwarzalność) oraz na krytykę i sceptycyzm. Rozumowanie indukcyjne obejmuje między innymi: obserwację, pomiar, abstrahowanie i eksperyment – jego szczegółowe techniki są specyficzne dla każdej gałęzi nauki.
Jako metodę naukową rozumie się całokształt sposobów naukowego docierania do prawdy i pojęciowego przedstawiania jej. Metoda naukowa to ogół czynności i sposobów niezbędnych do rozwiązywania problemów naukowych, do tworzenia prac naukowych i do oceny wyników tych działań.
W jej obrębie mieści się metoda badawcza, rozumiana jako sposób zdobywania materiałów do badań, stanowiących podstawę do opracowania teoretycznego, do rozwiązania problemu naukowego, a w końcu – do napisania dzieła naukowego.

## Filozofia i socjologia nauki

### Falsyfikacjonizm
Falsyfikacjonizm wyłonił się jako odpowiedź na ruch pozytywizmu logicznego, który był próbą kompletnej logicznej rekonstrukcji nauki od aksjomatycznych podstaw. Przedstawiciele pozytywizmu zmagali się ze znalezieniem uzasadnienia dla stosowania rozumowania indukcyjnego (tzw. problem indukcji), które jest podstawowym narzędziem nauk przyrodniczych i społecznych. Metoda falsyfikacji zaproponowana przez Karla Poppera w pracy Logika odkrycia naukowego częściowo omijała ten problem – opiera się na niezawodnym schemacie wnioskowania modus tollendo tollens (jeśli przewidywanie teorii jest fałszywe, fałszywa jest też teoria). Falsyfikacjonizm zakłada, że teorie naukowe powinny otwarcie stawiać coraz precyzyjniejsze przewidywania, które pozwalają wykonać rozstrzygające testy. Nie usuwa to całkowicie elementu subiektywności w ocenie teorii, ale stanowi jedno z praktycznych kryteriów naukowości i rozwoju hipotez. Popper zwracał też za Alfredem Marshallem uwagę na ważną rolę zasady ceteris paribus („przy pozostałych warunkach równych”), czyli izolowania badanego zjawiska, w metodach naukowych.
W tym ujęciu teoria opisująca pewien aspekt rzeczywistości, zjawisko czy zdarzenie historyczne, aby móc być uznaną za falsyfikowalną, powinna spełniać następujące kryteria:
- Jest ujawniana publicznie i w całości; nie zawiera elementów ezoteryki. Z tego powodu takie dziedziny jak magia czy alchemia mają cechy pseudonauki lub protonauki.
- Prowadzi do określonych przewidywań, które można przetestować empirycznie. Im bardziej (relatywnie) precyzyjnie prognozuje wyniki obserwacji lub eksperymentów, tym bardziej jest podatna na falsyfikację. Teoria Prusinera postulowała istnienie czynnika chorobotwórczego nieposiadającego kwasów nukleinowych, a nawet o „czysto chemicznej” naturze odpornego na działanie zabójczych dla żywych organizmów i wirusów warunków, co było odważną, ale precyzyjną propozycją, która sprawdziła się empirycznie.
- Jest relatywnie prosta i spójna. Przykładowo, historyczny rozwój teorii astronomicznych (kolejne postaci teorii geocentrycznej i heliocentrycznej) wiązał się z okresami problemów z dokładnością prognoz lub uwzględnieniem nowych obserwacji. Klasyczna teoria geocentryczna Hipparchosa i Ptolemeusza jest naukowa i nadal mogłaby być stosowana z dużą precyzją do opisu znanych obiektów (ponieważ, w sensie matematycznym, odpowiada szeregom Fouriera), porzucono ją jednak m.in. ze względu na arbitralną, ateoretyczną złożoność i brak możliwości przewidywania położenia nieznanych ciał niebieskich[4].
- Jeśli hipoteza posiada wymienione cechy, dopuszcza efektywnie falsyfikowalność, to znaczy istnieje w jej ramach przewidywany wynik eksperymentu, wyjaśnienie zjawiska lub konsekwencji zdarzenia, który umożliwia rozstrzygnięcie, czy jest błędna. Hipoteza, wedle której Słońce zbudowane jest w całości z węgla, zaś Księżyc z sera, można uznać za teorie naukowe. Dokonano jednak eksperymentów pozwalających je odrzucić (np. analizę spektralną lub loty na Księżyc). Przykładowo zaś, kreacjonizm według którego świat naturalny został zaprojektowany i stworzony w pojedynczym akcie tworzenia przez istotę nadprzyrodzoną w taki sposób, że nie da się go odróżnić od rezultatu teorii ewolucji, jest teorią niefalsyfikowalną, a zatem nienaukową.

O samej naukowości teorii nie decyduje jej zgodność z doświadczeniem. Zgodność jest potrzebna, aby teoria przekonała do siebie naukowców i mogła stać się obowiązująca, natomiast nie jest konieczna dla uznania formy wypowiedzi za naukową: także teorie niezgodne z doświadczeniem lub niemożliwe obecnie do zweryfikowania doświadczalnego bywają przez niektórych nazywane teoriami naukowymi, badanymi i rozwijanymi jako np. alternatywne modele zjawisk poprawnie opisujące jakiś wąski aspekt rzeczywistości, hipotezy robocze, albo wręcz jako abstrakcyjne twory umożliwiające analizę sposobu rozwiązywania pewnych problemów (np. teoria flogistonu, dynamika Newtonowska, model cieczy idealnej, teoria obliczeń kwantowych itp.).
W ramach poglądów związanych z falsyfikowalnością nie ma mowy o ocenie etycznej czy wartościowaniu poglądów sklasyfikowanych jako naukowe lub nie. W myśl tej metodologii twierdzenie jakoby myślenie każdej osoby ludzkiej było dokonywane przez krasnoludka zamieszkującego w naszej głowie, jest traktowane jako hipoteza naukowa: wystarczy otworzyć czaszkę i przekonamy się, że jest ona nieprawdziwa. Natomiast pogląd jakoby każde działanie człowieka było określone przez wymykające się dokładnemu poznaniu nieświadome mechanizmy nie może być uważany za naukowe, dopóki ktoś nie poda eksperymentu umożliwiającego sfalsyfikowanie takiego przekonania.

#### Teoria „dobrego paradygmatu”
Kontynuatorzy Poppera, Thomas Kuhn i Imre Lakatos rozwinęli stawiane już przez niego spostrzeżenie, że pojedyncze eksperymenty falsyfikujące nie powodują, że większość naukowców rezygnuje natychmiast z danej teorii – i jest to często rozsądne: błąd może leżeć w eksperymencie, a teoria może być nadal najlepsza spośród alternatyw. Zauważyli też, że właściwie każdą teorię da się tak zmodyfikować, aby pozornie falsyfikujący ją eksperyment jakoś jednak z nią pogodzić.
Lakatos wymyślił więc nowe pojęcie, w większym stopniu uwzględniające społeczny wymiar metod naukowych – tak zwanego programu badawczego. Program badawczy tworzy zbiór teorii podstawowych (twardy rdzeń programu), odpowiadających zaproponowanemu przez Kuhna pojęciu paradygmatu. Na ich bazie buduje się teorie szczegółowe. Teorie szczegółowe są testowane i budowane według zasad zauważonych przez Kanta i Poppera, a więc są zwykle albo weryfikowalne, albo falsyfikowalne, i mogą podlegać bardziej dynamicznemu rozwojowi. Ogólny paradygmat jest, według tego ujęcia, częścią wiedzy która zmienia się mniej dynamicznie; jeśli jakieś szczegółowe elementy wydają się chwilowo szwankować, badacze mogą go chronić tworząc teorie szczegółowe, które jakoś wyjaśniają nowe fakty w ramach starego paradygmatu. Lakatos zauważył, że z logicznego punktu widzenia zawsze można stworzyć teorię szczegółową, która „uratuje” teorię ogólną. Programy badawcze, które napotykają wiele trudności, nazwał „degenerującymi”, natomiast rozwijające się bez konieczności poprawek – „progresywnymi”. Porzucanie degenerujących programów na rzecz progresywnych alternatyw jest procesem społecznym.
Naukowy paradygmat powinien spełniać szereg kryteriów: musi być spójny logicznie, jak najprostszy pojęciowo (nie powinien zawierać pojęć zbędnych – brzytwa Ockhama) i musi być kreatywny – to znaczy na jego podstawie powinno dać się budować falsyfikowalne i weryfikowalne teorie, które dobrze tłumaczyłyby znane fakty empiryczne. Paradygmat naukowy nie jest akceptowany bezwarunkowo – zawsze można próbować go „podgryzać”, jeśli zaś pojawi się program powszechnie uznany za lepszy i bardziej kreatywny niż poprzedni, to go stopniowo zastępuje. Odróżnia to wyraźnie poprawny paradygmat nauki od np. wierzeń religijnych. W sumie według modelu Lakatosa – nauka to poprawnie skonstruowany paradygmat oraz potwierdzone eksperymentalnie teorie szczegółowe.

### Anarchizm metodologiczny
Według Feyerabenda, nie istnieje ani nie powinna istnieć jedna słuszna metoda naukowa. Posługując się przykładami historycznymi wskazuje, że przełomy w nauce nie zachodziły według, ale wbrew zasadom popperyzmu lub innych podejść. Jego zdaniem, bezwarunkowe trzymanie się jakiejkolwiek ogólnej metodologii było złe dla rozwoju nauki.

### Model działalności naukowej
Tradycyjnie, niezależnie od rozmaitych kwestii filozoficznych i społecznych, zazwyczaj przyjmuje się, że wyniki badań naukowych przechodzą po ich publikacji proces krytyki i oceny ze strony środowiska naukowego. Nauka jest w istocie procesem społecznym, w którym jedni naukowcy stale przyglądają się sceptycznie wynikom pracy innych naukowców i akceptują je lub odrzucają na podstawie obiektywnych kryteriów.
Proces ten odbywa się zazwyczaj poprzez publikowanie wyników prac w czasopismach naukowych. Zazwyczaj, zanim publikacja jest w ogóle przyjęta do druku, jest ona anonimowo recenzowana przez co najmniej dwie osoby zajmujące się tą samą dziedziną badań i może się ukazać dopiero po pozytywnej opinii recenzentów.
Publikacja naukowa może być później komentowana, krytykowana i oceniana przez innych badaczy, którzy, jeśli uznają, że zawarte w niej informacje nie są wiarygodne, mogą publikować wyniki swoich badań, które stoją w opozycji do kontrowersyjnej pracy.
Duży wpływ na kierunek prac naukowych mają też konferencje naukowe, na których toczą się oficjalne i nieoficjalne dyskusje pomiędzy naukowcami. Konferencje prowadzą do zintegrowania środowiska naukowego.

title: Metoda naukowa

wikitext:
{{Zobacz też|nauka|badania naukowe|metoda badawcza}}
'''Metoda naukowa''' – sposoby [[Intersubiektywna kontrolowalność|intersubiektywnego]] poznawania i komunikowania [[Nauka#Wiedza naukowa (Kryteria naukowości wiedzy)|wiedzy]], oparte na prawach [[Logika|logiki]] i [[Teoria prawdopodobieństwa|prawdopodobieństwa]], posługujące się [[Rozumowanie dedukcyjne|dedukcją]] i systematyczną [[Rozumowanie indukcyjne|indukcją]] w procesie formułowania, uzasadniania, testowania i korygowania [[Teoria naukowa|teorii]] i [[Hipoteza|hipotez]]<ref>{{Cytuj |autor = Antoni Stępień |tytuł = Wstęp do filozofii |data = 1995 |wydawca = Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Bronk |tytuł = Metoda naukowa |czasopismo = Nauka |data = 2006 |wolumin = 1 |s = 21-35}}</ref>.

Intersubiektywność wiedzy naukowej oznacza jej otwartość na niezależną weryfikację (m.in. poprzez [[odtwarzalność (badania naukowe)|odtwarzalność]]) oraz na krytykę i [[sceptycyzm]]. Rozumowanie indukcyjne obejmuje między innymi: [[Obserwacja (metoda badawcza)|obserwację]], [[pomiar]], [[Abstrakcja (filozofia)|abstrahowanie]] i [[eksperyment]] – jego szczegółowe techniki są specyficzne dla każdej gałęzi nauki.

Jako metodę naukową rozumie się całokształt sposobów naukowego docierania do [[Prawda|prawdy]] i [[Pojęcie|pojęciowego]] przedstawiania jej. Metoda naukowa to ogół czynności i sposobów niezbędnych do rozwiązywania [[Problem naukowy|problemów naukowych]], do tworzenia prac naukowych i do oceny wyników tych działań.

W jej obrębie mieści się [[metoda badawcza]], rozumiana jako sposób zdobywania materiałów do badań, stanowiących podstawę do opracowania teoretycznego, do rozwiązania [[Problem naukowy|problemu naukowego]], a w końcu – do napisania [[dzieło naukowe|dzieła naukowego]].

== Filozofia i socjologia nauki ==
{{Zobacz też|Filozofia nauki|Socjologia nauki}}

=== Falsyfikacjonizm ===
{{Główny artykuł|Popperyzm}}

Falsyfikacjonizm wyłonił się jako odpowiedź na ruch [[Pozytywizm logiczny|pozytywizmu logicznego]], który był próbą kompletnej logicznej rekonstrukcji nauki od [[aksjomat]]ycznych podstaw. Przedstawiciele pozytywizmu zmagali się ze znalezieniem uzasadnienia dla stosowania [[Rozumowanie indukcyjne|rozumowania indukcyjnego]] (tzw. ''problem indukcji''), które jest podstawowym narzędziem nauk przyrodniczych i społecznych. Metoda [[Falsyfikacja|falsyfikacji]] zaproponowana przez [[Karl Popper|Karla Poppera]] w pracy ''[[Logika odkrycia naukowego]]'' częściowo omijała ten problem – opiera się na niezawodnym schemacie wnioskowania [[Modus tollens|modus tollendo tollens]] (''jeśli przewidywanie teorii jest fałszywe, fałszywa jest też teoria''). Falsyfikacjonizm zakłada, że teorie naukowe powinny otwarcie stawiać coraz precyzyjniejsze przewidywania, które pozwalają wykonać rozstrzygające testy. Nie usuwa to całkowicie elementu subiektywności w ocenie teorii, ale stanowi jedno z praktycznych kryteriów naukowości i rozwoju hipotez. Popper zwracał też za [[Alfred Marshall|Alfredem Marshallem]] uwagę na ważną rolę zasady [[ceteris paribus]] („''przy pozostałych warunkach równych''”), czyli izolowania badanego zjawiska, w metodach naukowych<ref>{{Cytuj |autor = Karl Popper |tytuł = Logika odkrycia naukowego |data = 2002 |isbn = 8389372010 |miejsce = Warszawa |wydawca = Fundacja Aletheia |oclc = 749429505}}</ref>.

W tym ujęciu teoria opisująca pewien aspekt rzeczywistości, zjawisko czy zdarzenie historyczne, aby móc być uznaną za falsyfikowalną, powinna spełniać następujące kryteria:

* Jest ujawniana publicznie i w całości; nie zawiera elementów [[Ezoteryka|ezoteryki]]. Z tego powodu takie dziedziny jak [[magia]] czy [[alchemia]] mają cechy [[Pseudonauka|pseudonauki]] lub [[Protonauka|protonauki]].
* Prowadzi do określonych przewidywań, które można przetestować empirycznie. Im bardziej (relatywnie) precyzyjnie prognozuje wyniki obserwacji lub eksperymentów, tym bardziej jest podatna na falsyfikację. [[Priony|Teoria Prusinera]] postulowała istnienie czynnika chorobotwórczego nieposiadającego kwasów nukleinowych, a nawet o „czysto chemicznej” naturze odpornego na działanie zabójczych dla żywych organizmów i wirusów warunków, co było odważną, ale precyzyjną propozycją, która sprawdziła się empirycznie.
* Jest relatywnie prosta i spójna. Przykładowo, historyczny rozwój teorii astronomicznych (kolejne postaci [[Teoria geocentryczna|teorii geocentrycznej]] i [[Heliocentryzm|heliocentrycznej]]) wiązał się z okresami problemów z dokładnością prognoz lub uwzględnieniem nowych obserwacji. Klasyczna teoria geocentryczna [[Hipparchos z Nikei|Hipparchosa]] i [[Klaudiusz Ptolemeusz|Ptolemeusza]] jest naukowa i nadal mogłaby być stosowana z dużą precyzją do opisu znanych obiektów (ponieważ, w sensie matematycznym, odpowiada [[Szereg Fouriera|szeregom Fouriera]]), porzucono ją jednak m.in. ze względu na arbitralną, ateoretyczną złożoność i brak możliwości przewidywania położenia nieznanych ciał niebieskich<ref>{{Cytuj |autor = Elie Zahar, Imre Lakatos |tytuł = Why did Copernicus's research programme supersede Ptolemy's? |data dostępu = 2018-05-10 |isbn = 9780511621123 |miejsce = Cambridge |wydawca = Cambridge University Press |s = 168–192 |doi = 10.1017/cbo9780511621123.006 |język = en}}</ref>.
* Jeśli hipoteza posiada wymienione cechy, dopuszcza efektywnie falsyfikowalność, to znaczy istnieje w jej ramach przewidywany wynik eksperymentu, wyjaśnienie zjawiska lub konsekwencji zdarzenia, który umożliwia rozstrzygnięcie, czy jest błędna. Hipoteza, wedle której [[Słońce]] zbudowane jest w całości z [[Węgle kopalne|węgla]], zaś [[Księżyc]] z [[ser]]a, można uznać za teorie naukowe. Dokonano jednak eksperymentów pozwalających je odrzucić (np. [[Spektroskopia|analizę spektralną]] lub loty na Księżyc). Przykładowo zaś, [[Kreacjonizm (pseudonauka)|kreacjonizm]] według którego świat naturalny został zaprojektowany i stworzony w pojedynczym akcie tworzenia przez istotę nadprzyrodzoną w taki sposób, że nie da się go odróżnić od rezultatu [[Ewolucja|teorii ewolucji]], jest teorią niefalsyfikowalną, a zatem nienaukową.

O samej naukowości teorii nie decyduje jej zgodność z doświadczeniem. Zgodność jest potrzebna, aby teoria przekonała do siebie naukowców i mogła stać się obowiązująca, natomiast nie jest konieczna dla uznania formy wypowiedzi za naukową: także teorie niezgodne z doświadczeniem lub niemożliwe obecnie do zweryfikowania doświadczalnego bywają przez niektórych nazywane teoriami naukowymi, badanymi i rozwijanymi jako np. alternatywne modele zjawisk poprawnie opisujące jakiś wąski aspekt rzeczywistości, hipotezy robocze, albo wręcz jako abstrakcyjne twory umożliwiające analizę sposobu rozwiązywania pewnych problemów (np. teoria flogistonu, dynamika Newtonowska, model cieczy idealnej, teoria obliczeń kwantowych itp.).

W ramach poglądów związanych z falsyfikowalnością nie ma mowy o ocenie [[Etyka|etycznej]] czy wartościowaniu poglądów sklasyfikowanych jako naukowe lub nie. W myśl tej metodologii twierdzenie jakoby myślenie każdej osoby ludzkiej było dokonywane przez krasnoludka zamieszkującego w naszej głowie, jest traktowane jako hipoteza naukowa: wystarczy otworzyć [[Czaszka|czaszkę]] i przekonamy się, że jest ona nieprawdziwa. Natomiast pogląd jakoby każde działanie człowieka było określone przez wymykające się dokładnemu poznaniu [[Nieświadomość (psychoanaliza)|nieświadome]] mechanizmy nie może być uważany za naukowe, dopóki ktoś nie poda eksperymentu umożliwiającego sfalsyfikowanie takiego przekonania.

==== Teoria „dobrego paradygmatu” ====
{{Główny artykuł|Paradygmat}}
Kontynuatorzy Poppera, [[Thomas Kuhn]] i [[Imre Lakatos]] rozwinęli stawiane już przez niego spostrzeżenie, że pojedyncze eksperymenty falsyfikujące nie powodują, że większość naukowców rezygnuje natychmiast z danej teorii – i jest to często rozsądne: błąd może leżeć w eksperymencie, a teoria może być nadal najlepsza spośród alternatyw. Zauważyli też, że właściwie każdą teorię da się tak zmodyfikować, aby pozornie falsyfikujący ją eksperyment jakoś jednak z nią pogodzić.

Lakatos wymyślił więc nowe pojęcie, w większym stopniu uwzględniające społeczny wymiar metod naukowych – tak zwanego '''programu badawczego'''. Program badawczy tworzy zbiór teorii podstawowych (''twardy rdzeń'' programu), odpowiadających zaproponowanemu przez Kuhna pojęciu '''[[paradygmat]]u'''. Na ich bazie buduje się '''teorie szczegółowe'''. Teorie szczegółowe są testowane i budowane według zasad zauważonych przez [[Immanuel Kant|Kanta]] i Poppera, a więc są zwykle albo weryfikowalne, albo falsyfikowalne, i mogą podlegać bardziej dynamicznemu rozwojowi. Ogólny paradygmat jest, według tego ujęcia, częścią wiedzy która zmienia się mniej dynamicznie; jeśli jakieś szczegółowe elementy wydają się chwilowo szwankować, badacze mogą go chronić tworząc teorie szczegółowe, które jakoś wyjaśniają nowe fakty w ramach starego paradygmatu. Lakatos zauważył, że z logicznego punktu widzenia zawsze można stworzyć teorię szczegółową, która „uratuje” teorię ogólną. Programy badawcze, które napotykają wiele trudności, nazwał „degenerującymi”, natomiast rozwijające się bez konieczności poprawek – „progresywnymi”. Porzucanie degenerujących programów na rzecz progresywnych alternatyw jest procesem społecznym.

Naukowy paradygmat powinien spełniać szereg kryteriów: musi być spójny logicznie, jak najprostszy pojęciowo (nie powinien zawierać pojęć zbędnych – [[brzytwa Ockhama]]) i musi być kreatywny – to znaczy na jego podstawie powinno dać się budować falsyfikowalne i weryfikowalne teorie, które dobrze tłumaczyłyby znane fakty empiryczne. Paradygmat naukowy nie jest akceptowany bezwarunkowo – zawsze można próbować go „podgryzać”, jeśli zaś pojawi się program powszechnie uznany za lepszy i bardziej kreatywny niż poprzedni, to go stopniowo zastępuje. Odróżnia to wyraźnie poprawny paradygmat nauki od np. wierzeń religijnych. W sumie według modelu Lakatosa – nauka to poprawnie skonstruowany paradygmat oraz potwierdzone eksperymentalnie teorie szczegółowe<ref>{{Cytuj |autor = Imre Lakatos |tytuł = Pisma z filozofii nauk empirycznych |data = 1995 |isbn = 8301117826 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |oclc = 749522500}}</ref>.

=== Anarchizm metodologiczny ===
{{Główny artykuł|Anarchizm metodologiczny}}Według Feyerabenda, nie istnieje ani nie powinna istnieć jedna słuszna metoda naukowa. Posługując się przykładami historycznymi wskazuje, że przełomy w nauce nie zachodziły według, ale wbrew zasadom popperyzmu lub innych podejść. Jego zdaniem, bezwarunkowe trzymanie się jakiejkolwiek ogólnej metodologii było złe dla rozwoju nauki<ref>{{Cytuj |autor = Paul Feyerabend |tytuł = Przeciw metodzie |data = 2001 |isbn = 8371628498 |miejsce = Wrocław |wydawca = Siedmioróg |oclc = 749305916}}</ref>.

=== Model działalności naukowej ===
Tradycyjnie, niezależnie od rozmaitych kwestii filozoficznych i społecznych, zazwyczaj przyjmuje się, że wyniki [[Badania naukowe|badań naukowych]] przechodzą po ich publikacji proces krytyki i oceny ze strony środowiska naukowego. Nauka jest w istocie procesem społecznym, w którym jedni naukowcy stale przyglądają się [[Sceptycyzm|sceptycznie]] wynikom pracy innych naukowców i akceptują je lub odrzucają na podstawie obiektywnych kryteriów.

Proces ten odbywa się zazwyczaj poprzez [[Publikacja naukowa|publikowanie]] wyników prac w [[Czasopismo naukowe|czasopismach naukowych]]. Zazwyczaj, zanim publikacja jest w ogóle przyjęta do druku, jest ona anonimowo [[Recenzja naukowa|recenzowana]] przez co najmniej dwie osoby zajmujące się tą samą dziedziną badań i może się ukazać dopiero po pozytywnej opinii recenzentów.

[[Publikacja naukowa]] może być później komentowana, krytykowana i oceniana przez innych badaczy, którzy, jeśli uznają, że zawarte w niej informacje nie są wiarygodne, mogą publikować wyniki swoich badań, które stoją w opozycji do kontrowersyjnej pracy.

Duży wpływ na kierunek prac naukowych mają też [[Konferencja naukowa|konferencje naukowe]], na których toczą się oficjalne i nieoficjalne [[Dyskusja naukowa|dyskusje pomiędzy naukowcami]]. Konferencje prowadzą do zintegrowania środowiska naukowego.

== Zobacz też ==
{{Wikicytaty|o metodzie|metoda}}
* [[nauka]]
* [[filozofia nauki]]
* [[metoda badawcza]]
* [[metodologia]]
* [[metodologia nauk]]
* [[falsyfikacja]]
* [[Institute for Scientific Information|Instytut Filadelfijski]]
* [[wskaźnik cytowań]]
* [[paranauka]]
* [[pseudonauka]]
* [[protonauka]]
* [[uzasadnianie twierdzeń naukowych]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | imię = Józef | nazwisko = Pieter | autor link = Józef Pieter | tytuł = Ogólna metodologia pracy naukowej | wydawca = Ossolineum | miejsce = Wrocław | rok = 1967}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SEP | url = scientific-method/ | autor = Hanne Andersen, Brian Hepburn | tytuł = Scientific Method | data = 2015-11-13 | data dostępu = 2017-12-31 | tytuł polski = (Metoda naukowa)}}
* {{paywall}} ''[https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/scientific-method/v-1 Scientific method]'' {{lang|en}}, [[Routledge Encyclopedia of Philosophy]], rep.routledge.com [dostęp 2023-05-13].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Metodologia nauki| ]]
[[Kategoria:Filozofia nauki]]


text:
# Henryk Kapiszewski (1899–1964)
Henryk Kapiszewski (ur. 19 grudnia 1899 w Niżankowicach, zm. 29 czerwca 1964 w Krakowie) – polski prawnik, urzędnik, historyk, archiwista, harcmistrz i działacz harcerski.

## Życiorys
Urodził się 19 grudnia 1899 w Niżankowicach. W 1918 ukończył Gimnazjum Klasyczne w Brzozowie (w jego klasie był m.in. Stanisław Bodniak). W 1925 został absolwentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego uzyskując tytuł magistra. Od 1913 należał do Związku Harcerstwa Polskiego. W 1920 uzyskał tytuł harcmistrza. Działał w redakcji czasopisma „Na Tropie” od 1928, był członkiem Głównej Kwatery Harcerzy, od 1935 pełnił funkcję kierownika Działu Zagranicznego Naczelnictwa ZHP, był uczestnikiem Kongresów i Zlotów (Jamboree) Skautowych, od 1933 do 1936 był przybocznym przewodniczącego ZHP, dr. Michała Grażyńskiego. W okresie II Rzeczypospolitej był pracownikiem Konsulatu Generalnego RP w Pradze od 1923 do 1926 i w wydziale prezydialnym Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach od 1926 do 1939. W lipcu 1939 został mianowany radcą w Departamencie Konsularnym Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
28 marca 1928 jego żoną została Maria (1907–1987), córka pisarki Heleny Zakrzewskiej i fizyka Konstantego Zakrzewskiego także działaczka harcerska (ślub odbył się w kościele św. Anny w Krakowie).
Po wybuchu II wojny światowej i klęsce polskiej wojny obronnej, dysponując paszportem dyplomatycznym, przedostał się przez Rumunię do Francji. 9 października 1939 Michał Grażyński utworzył Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, w skład którego (oprócz Grażyńskiego) weszli: wiceprzewodniczący ZHP gen. bryg. dr Józef Zając, hm. Maria Kapiszewska oraz komisarz międzynarodowy ZHP hm. Henryk Kapiszewski. We Francji był żołnierzem 4 Dywizji Piechoty. Po upadku kampanii francuskiej 1940 i upadku Francji działał w tamtejszym ruchu oporu. Został aresztowany przez gestapo, jednak zbiegł. Po odnalezieniu żony (pełniącej funkcję komendantki harcerek we Francji) przedostał się przez Hiszpanię do Wielkiej Brytanii.
Po wojnie powrócił do Polski wraz z żoną w 1947, był prześladowany przez władze komunistyczne Polski Ludowej (inwigilacja, przesłuchania ze strony SB). Prowadził studia historyczne badając dzieje Polski średniowiecznej i stosunki państwa w południowymi sąsiadami. Publikował prace w tym zakresie, a także w dziedzinie historii harcerstwa polskiego. Był redaktorem odpowiedzialnym czasopisma harcerskich drużyn szkół powszechnych „Zastępowy”. Na przełomie lat 40. i 50. pracował jako stróż nocny, a od października 1956 pracował w Archiwum Państwowym w Krakowie na stanowisku starszego archiwisty. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego i Polskiego Towarzystwa Archeologicznego.
Zmarł 29 czerwca 1964 w Krakowie. Został pochowany 2 lipca 1964 na tamtejszym cmentarzu Rakowickim (kwatera LXXII-9-13).
Synem Henryka i Marii Kapiszewskich był Andrzej Kapiszewski (1948–2007), naukowiec, dyplomata, arabista.

## Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1932)[6]

## Publikacje
- Droga św. Wojciecha z Saksonii do Polski wiodła przez Pannonię (1957)
- Tysiąclecie eremity polskiego. Świrad nad Dunajcem, [w:] „Nasza Przyszłość”, 1958, t. 8
- Zagadnienia metropolii słowiańskiej w Sandomierzu, [w:] „Małopolskie Studia Historyczne”, 1958, z. 1
- Eremita Świrad w Panonii, [w:] „Nasza Przyszłość”, 1959, t. 10
- Droga z Panonii do Polski w roku 996. Przyczynek do dziejów Przełęczy Dukielskiej „Acta Archaeologica Carpathica”, 1960, t. II, z. 1–2
- Najdalszy zasięg posiadłości pierwszych Piastów na południe od Karpat, [w:] „Acta Archaeologica Carpathica”, 1961, t. 3
- Niektóre zagadnienia ziem po południowej stronie przełęczy karpackich w dobie pierwszych Piastów (Sprawozdanie z Posiedzenia Oddziału PAN w Krakowie, 1962)
- Cztery źródła do żywota św. Świrida, [w:] „Nasza Przyszłość”, 1964, t. 19
- Eremita Świrad na Ziemi Rodzimej, [w:] „Nasza Przyszłość”, 1966, t. 23
- Najdalszy zasięg władztwa pierwszych Piastów na południe od Karpat od Castrum Salis po Czersz
- Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech (1969)
- Działalność misyjna Polski Pierwszych Piastów na Ziemiach Przykarpackich na przełomie X i XI wieku, [w:] „Nasza Przyszłość”, 1970, t. 33

title: Henryk Kapiszewski (1899–1964)

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Henryk Kapiszewski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 19 grudnia 1899
 |miejsce urodzenia         = [[Niżankowice (Ukraina)|Niżankowice]]
 |data śmierci              = 29 czerwca 1964
 |miejsce śmierci           = [[Kraków]]
 |miejsce spoczynku         = [[cmentarz Rakowicki]] w Krakowie
 |edukacja                  = [[I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Brzozowie|Gimnazjum Klasyczne w Brzozowie]]
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Jagielloński]]
 |stanowisko                = starszy archiwista
 |pracodawca                = [[Archiwum Narodowe w Krakowie]]
 |małżeństwo                = [[Maria Kapiszewska|Maria]]
 |dzieci                    = [[Andrzej Kapiszewski|Andrzej]]
 |krewni i powinowaci       = [[Helena Zakrzewska]], [[Konstanty Zakrzewski]] (teściowie)
 |odznaczenia               = {{order|KZ|Z}} {{order|KZ|IIRPS}}
 |commons                   =
}}
'''Henryk Kapiszewski''' (ur. [[19 grudnia]] [[1899]] w [[Niżankowice (Ukraina)|Niżankowicach]], zm. [[29 czerwca]] [[1964]] w [[Kraków|Krakowie]]) – [[Polska|polski]] [[Prawo|prawnik]], urzędnik, [[Historia|historyk]], [[Archiwistyka|archiwista]], [[Harcmistrz Rzeczypospolitej|harcmistrz]] i działacz harcerski.

== Życiorys ==
Urodził się 19 grudnia 1899 w Niżankowicach. W 1918 ukończył [[I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Brzozowie|Gimnazjum Klasyczne]] w [[Brzozów|Brzozowie]] (w jego klasie był m.in. [[Stanisław Bodniak]])<ref>{{cytuj stronę|url=http://1lob.internetdsl.pl/index.php?id=absolwenci|tytuł=Lista absolwentów szkoły na stronie Zjazdu w 2009|opublikowany=lobrzozow.edupage.org|data dostępu=2016-01-13|archiwum=https://web.archive.org/web/20140508222806/http://1lob.internetdsl.pl/index.php?id=absolwenci|zarchiwizowano=2014-05-08}}</ref>. W 1925 został absolwentem [[Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego|Wydziału Prawa]] [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]] uzyskując tytuł magistra. Od 1913 należał do [[Związek Harcerstwa Polskiego|Związku Harcerstwa Polskiego]]. W 1920 uzyskał tytuł [[Harcmistrz Rzeczypospolitej|harcmistrza]]. Działał w redakcji czasopisma „[[Na Tropie]]” od 1928, był członkiem Głównej Kwatery Harcerzy, od 1935 pełnił funkcję kierownika Działu Zagranicznego Naczelnictwa ZHP, był uczestnikiem Kongresów i Zlotów (Jamboree) Skautowych, od 1933 do 1936 był przybocznym przewodniczącego ZHP, dr. [[Michał Grażyński|Michała Grażyńskiego]]. W okresie [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]] był pracownikiem Konsulatu Generalnego RP w [[Praga|Pradze]] od 1923 do 1926 i w wydziale prezydialnym Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w [[Katowice|Katowicach]] od 1926 do 1939. W lipcu 1939 został mianowany radcą w Departamencie Konsularnym [[Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Polska)|Ministerstwa Spraw Zagranicznych]].

28 marca 1928 jego żoną została [[Maria Kapiszewska|Maria]] (1907–1987), córka pisarki [[Helena Zakrzewska|Heleny Zakrzewskiej]] i fizyka [[Konstanty Zakrzewski|Konstantego Zakrzewskiego]] także działaczka harcerska (ślub odbył się w [[uniwersytecka kolegiata św. Anny w Krakowie|kościele św. Anny w Krakowie]])<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.podkrakowski.zhp.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=152:wesoych-wit&catid=38:informacje-komendanta-hufca&Itemid=56 |tytuł = Rozkaz L. 4/2012 z 27 marca 2012 roku |opublikowany = podkrakowski.zhp.pl |data dostępu = 2016-01-13}}</ref>.

Po wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] i klęsce polskiej wojny obronnej, dysponując paszportem dyplomatycznym, przedostał się przez Rumunię do Francji. 9 października 1939 Michał Grażyński utworzył [[Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju|Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP]], w skład którego (oprócz Grażyńskiego) weszli: wiceprzewodniczący ZHP gen. bryg. dr [[Józef Zając (generał)|Józef Zając]], hm. Maria Kapiszewska oraz komisarz międzynarodowy ZHP hm. Henryk Kapiszewski. We Francji był żołnierzem [[4 Dywizja Piechoty (WP we Francji)|4 Dywizji Piechoty]]. Po upadku [[Kampania francuska 1940|kampanii francuskiej 1940]] i upadku Francji działał w tamtejszym ruchu oporu. Został aresztowany przez gestapo, jednak zbiegł. Po odnalezieniu żony (pełniącej funkcję komendantki harcerek we Francji) przedostał się przez Hiszpanię do Wielkiej Brytanii.

[[Plik:Grave of Henryk Kapiszewski at Rakowicki Cemetery (2023)a.jpg|thumb|240px|Nagrobek Henryka Kapiszewskiego]]
Po wojnie powrócił do Polski wraz z żoną w 1947, był prześladowany przez władze komunistyczne Polski Ludowej<ref>{{Cytuj stronę |url = http://impulsoficyna.com.pl/autorzy/kapiszewska_maria,1837.html |tytuł = Maria Kapiszewska |autor = Marian Miszczu |opublikowany = impulsoficyna.com.pl |data dostępu = 2016-01-13}}</ref> (inwigilacja, przesłuchania ze strony [[Służba Bezpieczeństwa (PRL)|SB]]). Prowadził studia historyczne badając dzieje Polski średniowiecznej i stosunki państwa w południowymi sąsiadami. Publikował prace w tym zakresie, a także w dziedzinie historii harcerstwa polskiego. Był redaktorem odpowiedzialnym czasopisma harcerskich drużyn szkół powszechnych „Zastępowy”. Na przełomie lat 40. i 50. pracował jako stróż nocny, a od października 1956 pracował w [[Archiwum Narodowe w Krakowie|Archiwum Państwowym w Krakowie]] na stanowisku starszego archiwisty. Był członkiem [[Polskie Towarzystwo Historyczne|Polskiego Towarzystwa Historycznego]] i [[Polskie Towarzystwo Archeologiczne|Polskiego Towarzystwa Archeologicznego]].

Zmarł 29 czerwca 1964 w Krakowie. Został pochowany 2 lipca 1964 na tamtejszym [[cmentarz Rakowicki|cmentarzu Rakowickim]] (kwatera LXXII-9-13)<ref>{{Cytuj |tytuł = Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych |data dostępu = 2020-10-07 |opublikowany = zck-krakow.pl |url = https://zck-krakow.pl/locator}}</ref>.

Synem Henryka i Marii Kapiszewskich był [[Andrzej Kapiszewski]] (1948–2007), naukowiec, dyplomata, arabista<ref>{{Cytuj pismo |autor = Teresa Bętkowska |tytuł = Przybliżyć Polakom świat – a światu Polskę |url = http://web.archive.org/web/20160817075353/http://www2.almamater.uj.edu.pl/91/08.pdf| czasopismo = [[Alma Mater (czasopismo)|Alma Mater]] |wolumin = 91 |strony = 18 |data = 2007}}</ref>.

== Ordery i odznaczenia ==
* Złoty [[Krzyż Zasługi]]
* Srebrny [[Krzyż Zasługi]] (9 listopada 1932)<ref>{{Monitor Polski|rok=1932|numer=259|pozycja=298}} „za zasługi na polu pracy społecznej”.</ref>

== Publikacje ==
* ''Droga św. Wojciecha z Saksonii do Polski wiodła przez Pannonię'' (1957)
* ''Tysiąclecie eremity polskiego. Świrad nad Dunajcem'', [w:] „[[Nasza Przyszłość]]”, 1958, t. 8
* ''Zagadnienia metropolii słowiańskiej w Sandomierzu'', [w:] „[[Małopolskie Studia Historyczne]]”, 1958, z. 1
* ''Eremita Świrad w Panonii'', [w:] „Nasza Przyszłość”, 1959, t. 10
* ''Droga z Panonii do Polski w roku 996. Przyczynek do dziejów Przełęczy Dukielskiej'' „Acta Archaeologica Carpathica”, 1960, t. II, z. 1–2
* ''Najdalszy zasięg posiadłości pierwszych Piastów na południe od Karpat'', [w:] „[[Acta Archaeologica Carpathica]]”, 1961, t. 3
* ''Niektóre zagadnienia ziem po południowej stronie przełęczy karpackich w dobie pierwszych Piastów'' (Sprawozdanie z Posiedzenia Oddziału PAN w Krakowie, 1962)
* ''Cztery źródła do żywota św. Świrida'', [w:] „Nasza Przyszłość”, 1964, t. 19
* ''Eremita Świrad na Ziemi Rodzimej'', [w:] „Nasza Przyszłość”, 1966, t. 23
* ''Najdalszy zasięg władztwa pierwszych Piastów na południe od Karpat od Castrum Salis po Czersz''
* ''Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech'' (1969)
* ''Działalność misyjna Polski Pierwszych Piastów na Ziemiach Przykarpackich na przełomie X i XI wieku'', [w:] „[[Nasza Przyszłość]]”, 1970, t. 33

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj pismo |tytuł = Henryk Kapiszewski. Nekrologi |url = http://mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=12125|czasopismo = [[Dziennik Polski]] |strony = 2 |data = nr 154 z 1 lipca 1964}}
* {{Cytuj książkę |autor = [[Jerzy Ferdynand Adamski]] |tytuł = 75 lat Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Brzozowie |wydawca = [[Muzeum Regionalne w Brzozowie|Muzeum Regionalne PTTK w Brzozowie]] |miejsce = Brzozów |data = 1984 |strony = 31–32 |rozdział = Uczniowie oraz absolwenci Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Brzozowie}}
* {{Cytuj pismo |tytuł = Henryk Kapiszewski |url = http://www.almanachmuszyny.pl/spisy/1998/AM1998_28_korespondencja_almanachu_muszyny.pdf| czasopismo = [[Almanach Muszyny]] |wolumin = 28 |strony = 116–117 |data = 1998}}
* {{Cytuj stronę |url = http://www.podkrakowski.zhp.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=152:wesoych-wit&catid=38:informacje-komendanta-hufca&Itemid=56 |tytuł = Rozkaz L. 4/2012 z 27 marca 2012 roku |opublikowany = podkrakowski.zhp.pl |data dostępu = 2016-01-13}}
* {{Cytuj stronę |url = http://impulsoficyna.com.pl/autorzy/kapiszewska_maria,1837.html |tytuł = Maria Kapiszewska |autor = Marian Miszczu |opublikowany = impulsoficyna.com.pl |data dostępu = 2016-01-13}}
* {{Cytuj pismo |autor = Teresa Bętkowska |tytuł = Przybliżyć Polakom świat – a światu Polskę |url = http://web.archive.org/web/20160817075353/http://www2.almamater.uj.edu.pl/91/08.pdf| czasopismo = [[Alma Mater (czasopismo)|Alma Mater]] |wolumin = 91 |strony = 14–19 |data = 2007}}
* {{Cytuj stronę |url = http://bazhum.pl/bib/article/301767/ |tytuł = Henryk Kapiszewski |opublikowany = bazhum.pl |data dostępu = 2016-01-13}}
* {{Cytuj stronę |url = http://baza-nazwisk.de/suche.php?data=29530&hits=2965&ds=776&title=Kapiszewski,%20Henryk |tytuł = Henryk Kapiszewski |opublikowany = baza-nazwisk.de |data dostępu = 2016-01-13}}
* {{Cytuj stronę |url = http://www.worldcat.org/identities/viaf-164799458/ |tytuł = Henryk Kapiszewski |opublikowany = worldcat.org |data dostępu = 2016-01-13}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kapiszewski, Henryk}}
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego]]
[[Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego]]
[[Kategoria:Harcmistrzowie Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Niżankowicach (Ukraina)]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Brzozowem]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939–1989]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim]]
[[Kategoria:Polacy – członkowie francuskiego ruchu oporu]]
[[Kategoria:Polscy archiwiści]]
[[Kategoria:Polscy mediewiści]]
[[Kategoria:Radcy Departamentów MSZ II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1899]]
[[Kategoria:Zmarli w 1964]]

title: Henryk Kapiszewski

Data i miejsce urodzenia: 19 grudnia 1899 · Niżankowice

Data i miejsce śmierci: 29 czerwca 1964 · Kraków

Miejsce spoczynku: cmentarz Rakowicki w Krakowie

Edukacja: Gimnazjum Klasyczne w Brzozowie

Alma Mater: Uniwersytet Jagielloński

Stanowisko: starszy archiwista

Pracodawca: Archiwum Narodowe w Krakowie

Małżeństwo: Maria

Dzieci: Andrzej

Krewni i powinowaci: Helena Zakrzewska, Konstanty Zakrzewski (teściowie)


text:
# Żywotów
Żywotów (obecnie Nowożywotiw, ukr. Новоживотів) – wieś w rejonie oratowskim obwodu winnickiego. Ludność: 1413 osób.
Bitwa pod Nowym Żywotowem miała miejsce w 1920 r.

title: Żywotów

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Żywotów
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-05
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon oratowski|oratowski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     = 200
 |rok                          =
 |liczba ludności              = 1413
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = +380 4330
 |kod pocztowy                 = 22620
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód winnicki
 |współrzędne                  = 49°16′8″N 29°32′15″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
{{ISG|Żywotów|Żywotów}}
'''Żywotów''' (obecnie '''Nowożywotiw''', [[język ukraiński|ukr.]] Новоживотів) – [[wieś]] w [[Rejon oratowski|rejonie oratowskim]] [[Obwód winnicki|obwodu winnickiego]]. Ludność: 1413 osób.

[[Bitwa pod Nowym Żywotowem]] miała miejsce w 1920 r.

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|XIV|919|Żywotów}}
* [http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7502/A005?rdat1=16.02.2009&rf7571=2650 Nowożywotiw na stronie Rady Najwyższej Ukrainy]

[[Kategoria:Wsie w obwodzie winnickim]]

title: Żywotów

Państwo: Ukraina

Obwód: winnicki

Rejon: oratowski


text:
# Glinówka (rejon szarkowszczyński)
Glinówka (biał. Глінаўка; ros. Глиновка) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze.

## Historia
W czasach zaborów wieś w gminie Łóżki, w powiecie dzisieńskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.
W latach 1921–1945 wieś leżała w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie dziśnieńskim, w gminie Hermanowicze.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 39 osób, 34 były wyznania rzymskokatolickiego a 5 prawosławnego. Jednocześnie 26 mieszkańców zadeklarowało polską a 13 białoruską przynależność narodową. Było tu 7 budynków mieszkalnych. W 1931 w 8 domach zamieszkiwało 38 osób.
Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Hermanowiczach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Łużkach i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Hermanowiczach.
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR.
Od 1991 w składzie niepodległej Białorusi.

title: Glinówka (rejon szarkowszczyński)

wikitext:
{{inne znaczenia|wsi na Białorusi|[[Glinówka|inne miejscowości o tej nazwie]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Glinówka
 |nazwa oryginalna             = {{k|be|Глінаўка}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-VI
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon szarkowszczyński|szarkowszczyński]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Hermanowicze|Hermanowicze]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2009
 |liczba ludności              = 12
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód witebski # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 55°26′41″N 27°48′42″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Glinówka''' ({{w języku|be|Глінаўка}}; {{w języku|ru|Глиновка}}) – wieś na [[Białoruś|Białorusi]], w [[Obwód witebski|obwodzie witebskim]], w [[Rejon szarkowszczyński|rejonie szarkowszczyńskim]], w [[Sielsowiet Hermanowicze|sielsowiecie Hermanowicze]].

== Historia ==
W czasach [[Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami|zaborów]] wieś w gminie Łóżki, w powiecie dzisieńskim, w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]] [[Imperium Rosyjskie]]go<ref>{{Cytuj |tytuł = wieś Glinówka na mapie (rejon szarkowszczyński, obwód witebski) |data dostępu = 2021-06-07 |opublikowany = www.radzima.net |url = https://www.radzima.net/pl/miejsce/glinowka_1.html}}</ref>.

W latach 1921–1945 wieś leżała w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]]<ref name="uwaga122" group="uwaga">Przynależność wojewódzka zmieniała się. Miejscowość leżała w [[Województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|województwie nowogródzkim]] (1921–1922), w [[Ziemia Wileńska|Ziemi Wileńskiej]] (1922–1926) i w województwie wileńskim (od 1926)</ref>, w [[Powiat dziśnieński|powiecie dziśnieńskim]], w [[Hermanowicze (gmina)|gminie Hermanowicze]].

Według [[Pierwszy Powszechny Spis Ludności|Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku]] zamieszkiwało tu 39 osób, 34 były wyznania rzymskokatolickiego a 5 prawosławnego. Jednocześnie 26 mieszkańców zadeklarowało polską a 13 białoruską przynależność narodową. Było tu 7 budynków mieszkalnych<ref name=":022222222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. |data = 1924 |wolumin = 7, część 2 |s = 47}}</ref>. W [[Drugi Powszechny Spis Ludności|1931]] w 8 domach zamieszkiwało 38 osób<ref name=":122">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej |data = 1938 |wolumin = 1 |miejsce = Warszawa |s = 17}}</ref>.

Wierni należeli do [[Parafia Przemienienia Pańskiego w Hermanowiczach|parafii rzymskokatolickiej w Hermanowiczach]]. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w [[Łużki (rejon szarkowszczyński)|Łużkach]] i Okręgowy w [[Wilno|Wilnie]]; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Hermanowiczach<ref name=":02222">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych |data = 1933 |miejsce = Przemyśl, Warszawa |s = 442}}</ref>.

W wyniku [[Agresja ZSRR na Polskę|napaści ZSRR na Polskę]] we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka|Białoruskiej SRR]]<ref>https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/70/plik/m-631.pdf</ref><ref>{{encyklopedia PWN|id=3950665|tytuł=okupacja sowiecka ziem polskich|data dostępu=2021-04-03}}</ref>. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR<ref>{{Cytuj |autor = Piotr Eberhardt |tytuł = Formowanie się polskiej granicy wschodniej po II wojnie światowej |czasopismo = Dzieje Najnowsze |data = 2018 |wolumin = Rocznik L – 2018 |numer = 2 |s = 95-100}}</ref>.

Od 1991 w składzie niepodległej Białorusi.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Gmina Hermanowicze (II Rzeczpospolita)}}

[[Kategoria:Wsie w rejonie szarkowszczyńskim]]

title: GlinówkaГлінаўка

Państwo: Białoruś

Obwód: witebski

Rejon: szarkowszczyński

Sielsowiet: Hermanowicze


text:
# Straszęcin
Straszęcin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Żyraków.
Do 1948 roku miejscowość była siedzibą gminy Straszęcin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

## Położenie
Miejscowość bezpośrednio graniczy z Dębicą, położona jest nad rzeką Grabinianką. Zajmuje powierzchnię około 832 ha.

## Części wsi
| SIMC    | Nazwa     | Rodzaj    |
| ------- | --------- | --------- |
| 0839790 | Mała Wola | część wsi |
| 0839808 | Mariasz   | część wsi |
| 0996152 | Nieciówka | część wsi |
| 0839814 | Pustelnik | część wsi |

## Historia
Straszęcin charakterem zabudowy przypomina małe miasteczko. Największy rozkwit Straszęcina nastąpił w latach 80. XX wieku. Tu jedną ze swoich głównych baz miał znany w całej Polsce Kombinat Rolno-Przemysłowy „IGLOOPOL”. Modernizowano drogi, powstawały nowe obiekty, a wśród nich ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy wraz z zapleczem sportowym i hotelowym. Obecnie jest on wizytówką regionu o znaczeniu ponadgminnym. Tu odbywały się zgrupowania piłkarskiej kadry narodowej, ważne spotkania na szczeblu wojewódzkim, a nawet państwowym. Wieś przez krótki czas posiadała linię trolejbusową łączącą ją z Dębicą. W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – w 1993 jako Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa Straszęcin.

## Obecnie
Na terenie miejscowości działają takie instytucje jak: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, poczta, przedszkole, Zespół Szkół Publicznych i nowo powstały kompleks obiektów, w których mieszczą się oddziały psychiatryczne. Istnieje również pałac wybudowany w końcu XVIII wieku.
Na cmentarzu znajduje się pojedyncza mogiła partyzancka J. Jabłonowskiego, który poległ w Gumniskach w walce z Niemcami w czasie II wojny światowej oraz Krzyż Katyński upamiętniający porucznika Stanisława Klisia zamordowanego w kwietniu 1940 roku przez NKWD.

## Parafia Kościoła rzymskokatolickiego
Straszęcin jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Wszystkich Świętych i Niepokalanego Serca NMP należącej do dekanatu Dębica Zachód w diecezji tarnowskiej.
Pierwszy drewniany kościół parafialny istniał w latach 1511-1944. Obecny kościół wybudowany został w latach 1934-1950 wg projektu Franciszka Mączyńskiego.
W 2012 roku na terenie parafii Wszystkich Świętych otworzona została grota maryjna, powstała z inicjatywy proboszcza, ks. Bogusława Czecha. W jej ścianę wbudowano kamień przywieziony z sanktuarium w Lourdes.

## Sport
- W Straszęcinie działa obecnie klub badmintonowy Orbitek Straszęcin
- Istnieje także Ludowy Klub Sportowy Borowiec Straszęcin występujący obecnie w dębickiej A-klasie.

## Kultura
W Straszęcinie odbywał się Czad Festiwal.

title: Straszęcin

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Straszęcin
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Straszęcin, dwór (HB1).jpg
 |opis zdjęcia           = Dwór
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat dębicki|dębicki]]
 |gmina                  = [[Żyraków (gmina)|Żyraków]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 2230{{r|rap}}
 |rok                    = 2020
 |strefa numeracyjna     = 14
 |kod pocztowy           = 39-218{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = RDE
 |SIMC                   = 0839783{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Żyraków (gmina)
 |współrzędne            = 50°03'45"N 21°21'32"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|131698|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Straszęcin
 |www                    =
}}
[[Plik:Kościół Wszystkich Świętych w Straszęcinie.jpg|thumb|242px|Kościół parafialny]]
'''Straszęcin''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat dębicki|powiecie dębickim]], w [[Żyraków (gmina)|gminie Żyraków]]{{r|teryt|R2013}}.

Do 1948 roku miejscowość była siedzibą [[Straszęcin (gmina)|gminy Straszęcin]]. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo tarnowskie|województwa tarnowskiego]].

== Położenie ==
Miejscowość bezpośrednio graniczy z [[Dębica|Dębicą]], położona jest nad rzeką [[Grabinka (dopływ Wisłoki)|Grabinianką]]. Zajmuje powierzchnię około 832 ha.

== Części wsi ==
{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Straszęcin{{r|R2013|teryt|KSNG}}
|-
! SIMC !! Nazwa !! Rodzaj
|-
|0839790 || Mała Wola || część wsi
|-
|0839808 || Mariasz || część wsi
 |-
|0996152 || Nieciówka || część wsi
|-
|0839814 || Pustelnik || część wsi
|}

== Historia ==
Straszęcin charakterem zabudowy przypomina małe miasteczko. Największy rozkwit Straszęcina nastąpił w [[Lata 80. XX wieku|latach 80.]] [[XX wiek]]u. Tu jedną ze swoich głównych baz miał znany w całej Polsce Kombinat Rolno-Przemysłowy „IGLOOPOL”. Modernizowano drogi, powstawały nowe obiekty, a wśród nich ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy wraz z zapleczem sportowym i hotelowym. Obecnie jest on wizytówką regionu o znaczeniu ponadgminnym. Tu odbywały się zgrupowania piłkarskiej kadry narodowej, ważne spotkania na szczeblu wojewódzkim, a nawet państwowym. Wieś przez krótki czas posiadała linię trolejbusową łączącą ją z Dębicą. W miejscowości działało [[Państwowe gospodarstwo rolne|Państwowe Gospodarstwo Rolne]] – w 1993 jako ''Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa Straszęcin''<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19930310142 Internetowy System Aktów Prawnych].</ref>.

== Obecnie ==
Na terenie miejscowości działają takie instytucje jak: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, poczta, przedszkole, Zespół Szkół Publicznych i nowo powstały kompleks obiektów, w których mieszczą się oddziały psychiatryczne. Istnieje również pałac wybudowany w końcu XVIII wieku.

Na cmentarzu znajduje się pojedyncza mogiła partyzancka J. Jabłonowskiego, który poległ w Gumniskach w walce z Niemcami w czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] oraz Krzyż Katyński upamiętniający porucznika Stanisława Klisia zamordowanego w kwietniu 1940 roku przez NKWD.

== Parafia Kościoła rzymskokatolickiego ==
Straszęcin jest siedzibą [[Kościół łaciński|rzymskokatolickiej]] [[Parafia Wszystkich Świętych i Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Straszęcinie|parafii Wszystkich Świętych i Niepokalanego Serca NMP]] należącej do [[Dekanat Dębica Zachód|dekanatu Dębica Zachód]] w [[Diecezja tarnowska|diecezji tarnowskiej]]<ref>[https://archive.ph/20160411074609/http://www.diecezja.tarnow.pl/index.php/schematyzm/s/580-straszecin Parafia na stronie diecezji]</ref>.

Pierwszy drewniany kościół parafialny istniał w latach 1511-1944. Obecny kościół wybudowany został w latach 1934-1950 wg projektu [[Franciszek Mączyński|Franciszka Mączyńskiego]].

W 2012 roku na terenie parafii Wszystkich Świętych otworzona została grota maryjna, powstała z inicjatywy proboszcza, ks. Bogusława Czecha. W jej ścianę wbudowano kamień przywieziony z [[Sanktuarium Matki Bożej w Lourdes|sanktuarium w Lourdes]]<ref>[https://archive.ph/20130429152439/http://debica24.eu/a/coraz-blizej-swieta Coraz bliżej święta – Obserwator Lokalny<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->].</ref>.

== Sport ==
* W Straszęcinie działa obecnie klub badmintonowy Orbitek Straszęcin
* Istnieje także Ludowy Klub Sportowy Borowiec Straszęcin występujący obecnie w dębickiej A-klasie.

== Kultura ==
W Straszęcinie odbywał się [[Czad Festiwal]].

== Zobacz też ==
* [[trolejbusy w Dębicy]]
* [[Kościół Wszystkich Świętych w Straszęcinie (drewniany)]]
* [[Kościół Wszystkich Świętych w Straszęcinie]]

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=rap>[http://bip.zyrakow.pl/download/282021.pdf Raport o stanie gminy w 2020. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2020] s. 6</ref>
* <ref name = R2013>''Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref>
* <ref name = "teryt">[http://www.stat.gov.pl/broker/access/performSearch.jspa?searchString=&level=miejsc&wojewodztwo=&powiat=&gmina=&miejscowosc=&advanced=true GUS. Rejestr TERYT]</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=1210|data dostępu=2020-12-22}}</ref>
<ref name="KSNG">{{cytuj stronę|url=http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/urzedowy_wykaz_nazw_miejscowosci_2015.xlsx | tytuł = Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części| autor = [[Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej|KSNG]]| opublikowany = opublikowany [w:] {{Dziennik Ustaw|2013|200}} ze zmianami w {{Dziennik Ustaw|2015|1636}} |język = pl| data dostępu = 2018-01-06 }}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* ''Pomniki Pamięci Narodowej z dni walk i męczeństwa na terenie województwa tarnowskiego''; Oprac.: R. Hycnar, A. Pietrzykowa, F. Turzański, St. Wróbel, K. Głomb; wydawcy: ZBoWiD Zarząd wojewódzki w Tarnowie, Tarnów 1984, s. 124.

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|XI|391|Straszęcin}}
* {{SgKP|XV_cz.2|625}}

{{Gmina Żyraków}}

[[Kategoria:Straszęcin]]
[[Kategoria:Wsie w powiecie dębickim]]

title: Straszęcin

Województwo: podkarpackie

Powiat: dębicki

Gmina: Żyraków

Tablice rejestracyjne: RDE


text:
# Oststeinbek
Oststeinbek (dolnoniem. Ooststeenbeek) – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Stormarn.

## Współpraca
Miejscowości partnerskie:
- Caddington, Anglia
- Ellar – dzielnica gminy Waldbrunn (Westerwald), Hesja
- Neustadt-Glewe, Meklemburgia-Pomorze Przednie

title: Oststeinbek

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Oststeinbek
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = DEU Oststeinbek COA.svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = DE-SH
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    =
 |3. jednostka administracyjna    = [[Powiat Stormarn|Stormarn]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    = 11,37 km²
 |wysokość                        = 25 m n.p.m.
 |rok                             = 31.12.2008
 |liczba ludności                 = 8 164
 |gęstość zaludnienia             = 718 os./km²
 |numer kierunkowy                = 040
 |kod pocztowy                    = 22113
 |tablice rejestracyjne           = OD
 |adres urzędu                    = Möllner Landstraße 20<br />22113 Oststeinbek
 |plan                            =
 |nazwa 1. podziału               = dzielnic
 |1. podział                      =
 |mapa                            = Oststeinbek in OD.svg
 |nazwa mapy                      = powiatu
 |kod mapy                        = Szlezwik-Holsztyn
 |współrzędne                     = 53°33′N 10°10′E
 |commons                         =
 |www                             = http://www.oststeinbek.de
}}
'''Oststeinbek''' ([[język dolnoniemiecki|dolnoniem.]] ''Ooststeenbeek'') – [[gmina]] w [[Niemcy|Niemczech]], w [[Kraje związkowe Niemiec|kraju związkowym]] [[Szlezwik-Holsztyn]], w powiecie [[powiat Stormarn|Stormarn]].

== Współpraca ==
Miejscowości partnerskie<ref>[http://www.oststeinbek.de Współpraca]</ref>:
* [[Caddington]], [[Anglia]]
* [[Ellar]] – dzielnica gminy [[Waldbrunn (Westerwald)]], [[Hesja]]
* [[Neustadt-Glewe]], [[Meklemburgia-Pomorze Przednie]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Powiat Stormarn}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Powiat Stormarn]]
[[Kategoria:Gminy w Szlezwiku-Holsztynie]]

title: Oststeinbek

Państwo: Niemcy

Kraj związkowy: Szlezwik-Holsztyn

Powiat: Stormarn

• gęstość: 718 os./km²

Tablice rejestracyjne: OD