text:
# Gene Cichowski
Eugene W. Cichowski (ur. 20 maja 1934 w Chicago, zm. 24 marca 2025) – amerykański futbolista. Po ukończeniu Indiana University w latach 1957–1959 grał na pozycji cornerbacka w National Football League dla drużyn Pittsburgh Steelers, gdzie rozegrał 14 na 15 spotkań w sezonie oraz Washington Redskins.

title: Gene Cichowski

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Gene Cichowski
 |imię i nazwisko org       = Eugene W. Cichowski
 |dyscyplina                = futbol amerykański
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[20 maja]] [[1934]]
 |miejsce urodzenia         = [[Chicago]]
 |data śmierci              = [[24 marca]] [[2025]]
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   = [[cornerback]]
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|USA}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Eugene W. Cichowski''' (ur. 20 maja 1934 w [[Chicago]], zm. [[24 marca]] [[2025]]<ref>[https://chicago.suntimes.com/high-school-football/2025/03/31/eugene-cichowski-new-trier-football-dies-at-90 ''Longtime New Trier football coach Eugene Cichowski dies at 90'']</ref>) – amerykański [[Futbol amerykański|futbolista]]. Po ukończeniu [[Uniwersytet Indiany|Indiana University]] w latach [[1957]]–[[1959]] grał na pozycji [[cornerback]]a w [[National Football League]] dla drużyn [[Pittsburgh Steelers]], gdzie rozegrał 14 na 15 spotkań w sezonie<ref>{{Cytuj | url=http://databasefootball.com/teams/teamyear.htm?tm=PIT&yr=1957&lg=nfl | tytuł=RotoWire.com – Fantasy Baseball, Football, Basketball, Hockey and More<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=databasefootball.com | język=en | data dostępu=2017-11-23}}</ref> oraz [[Washington Redskins]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://databasefootball.com/players/playerpage.htm?ilkid=CICHOGEN01 | tytuł = Gene Cichowski | opublikowany = databaseFootball.com | język = en | data dostępu = 2012-07-12}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Cichowski, Gene}}
[[Kategoria:Amerykańscy futboliści]]
[[Kategoria:Amerykanie pochodzenia polskiego]]
[[Kategoria:Futboliści polskiego pochodzenia]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Chicago]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1934]]
[[Kategoria:Zmarli w 2025]]

title: · Gene CichowskiEugene W. Cichowski

Data i miejsce urodzenia: 20 maja 1934 · Chicago

Pozycja: cornerback


text:
# Komisja Gospodarki i Rozwoju
Komisja Gospodarki i Rozwoju (skrót: GOR) – jest stałą komisją sejmową, Do zakresu działania Komisji należą sprawy polityki gospodarczej, restrukturyzacji gospodarki, efektywności przemysłu, handlu międzynarodowego i wewnętrznego, technologii, normalizacji, inwestycji bezpośrednich i udziału kapitału zagranicznego, a także samorządu pracowniczego, gospodarczego i pracodawców. Komisja została po raz pierwszy utworzona 16 listopada 2015 roku, następnie również 13 listopada 2019 roku. Tego samego dnia wybrano jej skład. W sejmie VI kadencji funkcjonowała Komisja Gospodarki.
W skład komisji wchodzi 39 posłów.

## Prezydium KomisjiSejmu X kadencji
- Rafal Komarewicz (PL2050-TD) – przewodniczący,
- Michał Jaros (KO) – zastępca przewodniczącego,
- Arkadiusz Sikora (KO) – zastępca przewodniczącego,
- Magdalena Sroka (PSL-TD) – zastępca przewodniczącego,
- Małgorzata Wassermann (PiS) – zastępca przewodniczącego.

### Podkomisje
- Podkomisja stała do spraw przedsiębiorczości (GOR01S)[2]
  - przewodnicząca – Izabela Bodnar (PL2050-TD)
- Podkomisja stała do spraw rozwoju gospodarczego (GOR02S)[3]
  - przewodniczący – Wojciech Zubowski (PiS)
- Podkomisja stała do spraw innowacyjności i konkurencyjności gospodarki (GOR03S)[4]
  - przewodnicząca – Weronika Smarduch (KO)
- Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw (GOR02N)[5]
  - przewodniczący – Artur Gierada (KO)
- Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (GOR01N)[6][7]
  - przewodnicząca – Katarzyna Kierzek-Koperska (KO)

## Prezydium KomisjiSejmu IX kadencji
- Krzysztof Tchórzewski (PiS) – przewodniczący,
- Maria Małgorzata Janyska (KO) – zastępca przewodniczącego,
- Leonard Krasulski (PiS) – zastępca przewodniczącego,
- Ewa Malik (PiS) – zastępca przewodniczącego,
- Mirosława Nykiel (PO) – zastępca przewodniczącego,
- Wojciech Zubowski (PiS) – zastępca przewodniczącego.

wikiname: plwiki

title: Komisja Gospodarki i Rozwoju

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:Posiedzenie sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju.JPG|thumb|Posiedzenie Komisji Gospodarki i Rozwoju (2015)]]
'''Komisja Gospodarki i Rozwoju''' (skrót: GOR) – jest [[Komisja parlamentarna|stałą komisją]] [[Komisja sejmowa|sejmową]], Do zakresu działania Komisji należą sprawy polityki gospodarczej, restrukturyzacji gospodarki, efektywności przemysłu, handlu międzynarodowego i wewnętrznego, technologii, normalizacji, inwestycji bezpośrednich i udziału kapitału zagranicznego, a także samorządu pracowniczego, gospodarczego i pracodawców<ref>{{Cytuj |tytuł = Komisja Gospodarki i Rozwoju (GOR) |data dostępu = 2018-02-20 |opublikowany = sejm.gov.pl |url = http://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/agent.xsp?symbol=KOMISJAST&NrKadencji=9&KodKom=GOR |język = pl}}</ref>. Komisja została po raz pierwszy utworzona 16 listopada 2015 roku, następnie również 13 listopada 2019 roku. Tego samego dnia wybrano jej skład. W sejmie VI kadencji funkcjonowała [[Komisja Gospodarki]].

'''W skład komisji wchodzi 39 posłów.'''

== Prezydium Komisji [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji|Sejmu X kadencji]] ==
* [[Rafał Komarewicz|Rafal Komarewicz]] ([[Polska 2050|PL2050]]-[[Trzecia Droga (Polska)|TD]]) – przewodniczący,
* [[Michał Jaros]] ([[Koalicja Obywatelska|KO]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Arkadiusz Sikora]] ([[Koalicja Obywatelska|KO]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Magdalena Sroka (ur. 1979)|Magdalena Sroka]] [[Polskie Stronnictwo Ludowe|(PSL]]-[[Trzecia Droga (Polska)|TD]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Małgorzata Wassermann]] ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]) – zastępca przewodniczącego.

=== Podkomisje ===
* Podkomisja stała do spraw przedsiębiorczości (GOR01S)<ref>{{Cytuj |tytuł = Podkomisja stała do spraw przedsiębiorczości (GOR01S) – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej |data dostępu = 2024-02-09 |opublikowany = sejm.gov.pl |url = https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=PODKOMISJAST&NrKadencji=10&KodPodKom=GOR01S}}</ref>
** przewodnicząca – [[Izabela Bodnar]] ([[Polska 2050|PL2050]]-[[Trzecia Droga (Polska)|TD]])
* Podkomisja stała do spraw rozwoju gospodarczego (GOR02S)<ref>{{Cytuj |tytuł = Podkomisja stała do spraw rozwoju gospodarczego (GOR02S) – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej |data dostępu = 2024-02-09 |opublikowany = sejm.gov.pl |url = https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=PODKOMISJAST&NrKadencji=10&KodPodKom=GOR02S}}</ref>
** przewodniczący – [[Wojciech Zubowski]] ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]])
* Podkomisja stała do spraw innowacyjności i konkurencyjności gospodarki (GOR03S)<ref>{{Cytuj |tytuł = Podkomisja stała do spraw innowacyjności i konkurencyjności gospodarki (GOR03S) – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej |data dostępu = 2024-02-09 |opublikowany = sejm.gov.pl |url = https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=PODKOMISJAST&NrKadencji=10&KodPodKom=GOR03S}}</ref>
** przewodnicząca – [[Weronika Smarduch]] ([[Koalicja Obywatelska|KO]])
* Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw (GOR02N)<ref>{{Cytuj |tytuł = Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw |data dostępu = 2024-10-03 |opublikowany = www.sejm.gov.pl |url = https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=PODKOMISJAST&NrKadencji=10&KodPodKom=GOR02N}}</ref>
** przewodniczący – [[Artur Gierada]] ([[Koalicja Obywatelska|KO]])
* ''Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (GOR01N)<ref>{{Cytuj |tytuł = Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (druk nr 241) (GOR01N) - Sejm Rzeczypospolitej Polskiej |data dostępu = 2024-03-20 |opublikowany = www.sejm.gov.pl |url = https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=PODKOMISJAST&NrKadencji=10&KodPodKom=GOR01N}}</ref>''<ref>Podkomisja zakończyła działalność 9 kwietnia 2024. </ref>
** ''przewodnicząca – [[Katarzyna Kierzek-Koperska]] ([[Koalicja Obywatelska|KO]])''

== Prezydium Komisji [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji|Sejmu IX kadencji]] ==
* [[Krzysztof Tchórzewski (polityk)|Krzysztof Tchórzewski]] ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]) – przewodniczący,
* [[Maria Janyska|Maria Małgorzata Janyska]] ([[Koalicja Obywatelska|KO]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Leonard Krasulski]] ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Ewa Malik]] ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Mirosława Nykiel]] ([[Platforma Obywatelska|PO]]) – zastępca przewodniczącego,
* [[Wojciech Zubowski]] ([[Prawo i Sprawiedliwość|PiS]]) – zastępca przewodniczącego.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
[https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=SKLADKOMST&NrKadencji=10&KodKom=GOR Komisja Gospodarki i Rozwoju]

{{Komisje sejmowe}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Komisje sejmowe]]


text:
# Pancharukhi
Pancharukhi (nep. पञ्चरुखी) – gaun wikas samiti w środkowej części Nepalu w strefie Narajani w dystrykcie Parsa. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 684 gospodarstw domowych i 4397 mieszkańców (2150 kobiet i 2247 mężczyzn).

title: Pancharukhi

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Pancharukhi
 |nazwa oryginalna                = {{k|ne|पञ्चरुखी}}
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[gaun wikas samiti]]
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Nepal
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Narajani (strefa)|Narajani]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Parsa (dystrykt)|Parsa]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    =
 |rok                             = 2001
 |liczba ludności                 = 4397
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     = 27°7′N 84°53′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Pancharukhi''' ([[Język nepalski|nep.]] पञ्चरुखी) – [[gaun wikas samiti]] w [[Madhyamańćal Wikas Kszetr|środkowej]] części [[Nepal]]u w strefie [[Narajani (strefa)|Narajani]] w dystrykcie [[Parsa (dystrykt)|Parsa]]<ref>{{cytuj stronę|tytuł=Index of Geographical names of Nepal - Central Development Region - Volume II|url=http://web.archive.org/web/20160310225930/http://ngiip.gov.np/download.php?mod=mydoc&f=document/vol2parsa.pdf |opublikowany=National Geographic Information Infrastructure Programme |język=en|data dostępu=2010-09-27}}</ref>. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 684 gospodarstw domowych i 4397 mieszkańców (2150 kobiet i 2247 mężczyzn)<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20070708163707/http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/VDC.pdf|tytuł=VDC’s population|opublikowany=National Association of Village Development Committees in Nepal (NAVIN)|język=en|data dostępu=2020-10-12}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Dystrykt Parsa}}

[[Kategoria:Dystrykt Parsa|Pancharukhi]]

title: Pancharukhiपञ्चरुखी

Państwo: Nepal

Strefa: Narajani

Dystrykt: Parsa


text:
# Józef Beker
Józef Beker (ur. 28 marca 1937 w Starym Mieście koło Tarnopola) – polski kolarz szosowy, zawodnik klubu LZS Mokrzeszów, zwycięzca Tour de Pologne z 1965 roku.
W roku 1961 zdobył tytuł mistrza Polski w wyścigu drużynowym a w roku 1966 został wicemistrzem Polski w wyścigu górskim. Uczestnik Tour de Pologne w latach: 1961 - 9. miejsce, 1962 - 6. miejsce, 1963 - 3. miejsce, 1966 - 6. miejsce. Uczestnik Wyścigu Pokoju w latach 1961–1963 i uczestnik mistrzostw świata w latach 1961–1964, 1966 podczas których najlepsze miejsca zajął w wyścigu drużynowym na 100 km 5. w roku 1963 i 8. w roku 1968.
Zwycięzca klasyfikacji PZKol i Challenge "PS" na najlepszego kolarza szosowego w 1961 roku.
Na igrzyskach w Tokio wystartował w wyścigu drużynowym na 100 km (partnerami byli: Andrzej Bławdzin, Jan Magiera, Rajmund Zieliński). Polska drużyna zajęła 11. miejsce.

title: Józef Beker

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Józef Beker
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = kolarstwo szosowe
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 28 marca 1937
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              = [[Polska]]
 |wzrost                    = 180 cm
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Józef Beker''' (ur. [[28 marca]] [[1937]] w Starym Mieście koło [[Tarnopol]]a) – [[Polska|polski]] [[Kolarstwo szosowe|kolarz]] szosowy, zawodnik klubu LZS Mokrzeszów, zwycięzca [[Tour de Pologne 1965|Tour de Pologne]] z [[1965]] roku.

W roku 1961 zdobył tytuł mistrza Polski w wyścigu drużynowym a w roku 1966 został wicemistrzem Polski w wyścigu górskim. Uczestnik [[Tour de Pologne]] w latach: [[Tour de Pologne 1961|1961]] - 9. miejsce, [[Tour de Pologne 1962|1962]] - 6. miejsce, [[Tour de Pologne 1963|1963]] - 3. miejsce, [[Tour de Pologne 1966|1966]] - 6. miejsce. Uczestnik [[Wyścig Pokoju|Wyścigu Pokoju]] w latach 1961–1963 i uczestnik [[Mistrzostwa świata w kolarstwie szosowym|mistrzostw świata]] w latach 1961–1964, 1966 podczas których najlepsze miejsca zajął w wyścigu drużynowym na 100 km 5. w roku 1963 i 8. w roku 1968.
Zwycięzca klasyfikacji PZKol i Challenge "PS" na najlepszego kolarza szosowego w 1961 roku.

Na [[Kolarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964|igrzyskach]] w [[Tokio]] wystartował w wyścigu drużynowym na 100 km (partnerami byli: [[Andrzej Bławdzin]], [[Jan Magiera]], [[Rajmund Zieliński]]). Polska drużyna zajęła 11. miejsce.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=1882 Józef Beker na stronie ''www.cyclingwebsite.net'']
* {{cytuj stronę | url =  https://olimpijski.pl/olimpijczycy/jozef-beker/ | tytuł = Józef Beker – sylwetka w portalu www.olimpijski.pl | autor = [[Polski Komitet Olimpijski]] | opublikowany = www.olimpijski.pl | język = pl | data dostępu = 2014-12-21}}
* {{Cytuj |url = http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/be/jozef-beker-1.html |tytuł = Józef Beker Biography and Olympic Results |opublikowany = SPorts-Reference.com |język = en |data dostępu = 2011-11-04 |archiwum = https://web.archive.org/web/20121214171949/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/be/jozef-beker-1.html |zarchiwizowano = 14 grudnia 2012}}

{{Zwycięzcy Tour de Pologne}}

{{SORTUJ:Beker, Józef}}
[[Kategoria:Kolarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964]]
[[Kategoria:Polscy olimpijczycy (Tokio 1964)]]
[[Kategoria:Polscy kolarze szosowi]]
[[Kategoria:Polscy kolarze na igrzyskach olimpijskich]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1937]]
[[Kategoria:Zwycięzcy Tour de Pologne]]

title: · Józef Beker

Data i miejsce urodzenia: 28 marca 1937 · Staré Místo

Obywatelstwo: Polska


text:
# Tabor Mały
Tabor Mały (cz. Malý Tábor) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Bralin.
Osada została założona w roku 1749 przez emigrantów czeskich, przybyłych głównie z Ziębic.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego. Mieszka tu około 190 mieszkańców.
Zobacz też: Tabor, Tabor Wielki, Tabory, Tabory-Rzym, Taborzec

title: Tabor Mały

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Tabor Mały
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat kępiński|kępiński]]
 |gmina                  = [[Bralin (gmina)|Bralin]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        =
 |rok                    = 2006
 |strefa numeracyjna     = 62
 |kod pocztowy           = 63-640<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1292}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = PKE
 |SIMC                   = 0194777
 |kod mapy               = Bralin (gmina)
 |współrzędne            = 51°18'32"N 17°52'31"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|138594|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Tabor Mały''' ({{w języku|cs|Malý Tábor}})<ref name=b>{{Cytuj | autor = Śliziński Jerzy | tytuł = Śladami Braci Czeskich na Śląsku i w Małopolsce | url = http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Przeglad_Historyczny/Przeglad_Historyczny-r1957-t48-n2/Przeglad_Historyczny-r1957-t48-n2-s289-318/Przeglad_Historyczny-r1957-t48-n2-s289-318.pdf | data dostępu= 2018-12-02 }}</ref> – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat kępiński|powiecie kępińskim]], w [[Bralin (gmina)|gminie Bralin]].

Osada została założona w roku 1749 przez emigrantów czeskich, przybyłych głównie z [[Ziębice|Ziębic]].<ref name=b/>

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo kaliskie (1975–1998)|województwa kaliskiego]]. Mieszka tu około 190 mieszkańców.

Zobacz też: [[Tabor (Czechy)|Tabor]], [[Tabor Wielki]], [[Tabory]], [[Tabory-Rzym]], [[Taborzec]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Bralin}}

[[Kategoria:Bralin (gmina)]]

title: Tabor Mały

Państwo: Polska

Województwo: wielkopolskie

Powiat: kępiński

Gmina: Bralin

Tablice rejestracyjne: PKE


text:
# Bukowa (obwód lwowski)
Bukowa (ukr. Букова) – wieś w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie starosamborskim) obwodu lwowskiego Ukrainy. Miejscowość liczy około 767 mieszkańców. Podlega lutowiskiej silskiej radzie.
Wieś szlachecka, własność Herburtów, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego.
Odziedziczona w 1462 przez Jana, syna Mikołaja (Miklasza) Herburta i Elżbiety.
W 1921 liczyła około 943 mieszkańców. Znajdowała się w powiecie samborskim.

## Ważniejsze obiekty
- Cerkiew greckokatolicka z 1568
- Klasztor bazylianów

title: Bukowa (obwód lwowski)

wikitext:
{{inne znaczenia|wsi na Ukrainie|[[Bukowa|inne znaczenia tej nazwy]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Bukowa
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Bukowej
 |państwo                      = UA-46
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon samborski|samborski]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     = 211
 |rok                          =
 |liczba ludności              = 767
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = + 380 3238
 |kod pocztowy                 = 82031
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Biskowice (hromada)
 |współrzędne                  = 49°35′27″N 22°59′18″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Bukowa''' ({{ukr.|Букова}}) – wieś w [[rejon samborski|rejonie samborskim]] (wcześniej w [[rejon starosamborski|rejonie starosamborskim]]) [[obwód lwowski|obwodu lwowskiego]] [[Ukraina|Ukrainy]]. Miejscowość liczy około 767 mieszkańców. Podlega [[Lutowiska (Ukraina)|lutowiskiej]] [[Sielsowiet|silskiej radzie]].

Wieś szlachecka, własność [[Herburtowie|Herburtów]], położona była w [[1589]] roku w [[ziemia przemyska|ziemi przemyskiej]] [[województwo ruskie|województwa ruskiego]]<ref>[[Aleksander Walerian Jabłonowski| Aleksander Jabłonowski]], Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 7. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. Cz. 1, Warszawa 1901, s. 7.</ref>.

Odziedziczona w 1462 przez Jana, syna Mikołaja (Miklasza) Herburta i Elżbiety.

W [[1921]] liczyła około 943 mieszkańców. Znajdowała się w [[Powiat samborski (II Rzeczpospolita)|powiecie samborskim]].

== Ważniejsze obiekty ==
* Cerkiew greckokatolicka z [[1568]]
* Klasztor bazylianów

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Mapa [[Wojskowy Instytut Geograficzny|WIG]] Sambor Pas 50 Słup 36 Warszawa 1937
* ''Księga adresowa Polski (wraz z W.M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa'' Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej Warszawa 1928 s. 651

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|I|461|Bukowa}}

{{Rejon starosamborski}}

[[Kategoria:Rejon starosamborski]]
[[Kategoria:Wsie w obwodzie lwowskim]]
[[Kategoria:Wsie Herburtów herbu Herburt]]
[[Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo ruskie)]]
[[Kategoria:Biskowice (hromada)]]

title: Bukowa

Państwo: Ukraina

Obwód: lwowski

Rejon: samborski


text:
# Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Zabrzu-Rokitnicy
Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Zabrzu-Rokitnicy – parafia metropolii katowickiej, diecezji gliwickiej, dekanatu Zabrze-Mikulczyce Kościoła katolickiego obrządku łacińskiego. Powstała w 1912 roku.
10 czerwca 2011 roku parafii przekazane zostały relikwie św. Jana Pawła II. Jest nimi fragment płótna nasączony krwią.

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa
w Zabrzu-Rokitnicy
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 = Zabrze Rokitnica Sacred Heart church.jpg
 |opis grafiki            = Kościół parafialny (2018)
 |państwo                 = PL-SL
 |siedziba                = [[Zabrze]]-[[Rokitnica]]
 |adres                   = ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 14
41-808 Zabrze-Rokitnica
 |data powołania          = [[1912]]
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = Diecezja
 |1. jednostka nazwa      = [[Diecezja gliwicka|gliwicka]]
 |2. jednostka typ        = Dekanat
 |2. jednostka nazwa      = [[Dekanat Zabrze-Mikulczyce|Zabrze-Mikulczyce]]
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja =
 |obiekt sakralny         = [[Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Zabrzu]]
 |filie                   =
 |nadzór                  =
 |administrator           =
 |proboszcz               = ks. Zygfryd Sordon
 |wezwanie                = [[Serce Jezusa|Najświętszego Serca Pana Jezusa]]
 |dzień wspomnienia       = niedziela po [[Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa|Uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa]]
 |kod mapy                = Zabrze
 |współrzędne             = 50°21′51.46″N 18°47′45.77″E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     = http://www.parafia-rokitnica.pl/
}}
'''Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Zabrzu-Rokitnicy''' – [[parafia]] [[Metropolia katowicka|metropolii katowickiej]], [[Diecezja gliwicka|diecezji gliwickiej]], [[Dekanat Zabrze-Mikulczyce|dekanatu Zabrze-Mikulczyce]] [[Kościół łaciński|Kościoła katolickiego obrządku łacińskiego]]. Powstała w 1912 roku.

10 czerwca 2011 roku parafii przekazane zostały relikwie św. Jana Pawła II. Jest nimi fragment płótna nasączony krwią<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20170413235114|tytuł=Parafia w Rokitnicy - aktualności|data=2025-08-16|data dostępu=|opublikowany=Strona oficjalna Parafii|język=|archiwum=http://www.parafia-rokitnica.pl/cms/|zarchiwizowano=2017-04-13}}</ref>.

== Linki zewnętrzne ==

* [https://diecezja.gliwice.pl/parafia/453 Informacje o parafii na stronie diecezji gliwickiej]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Parafie dekanatu Zabrze-Mikulczyce}}
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa|Zabrze]]
[[Kategoria:Parafie rzymskokatolickie w Zabrzu (diecezja gliwicka)|Najświętszego]]

title: Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa · w Zabrzu-Rokitnicy

Województwo: śląskie

Siedziba: Zabrze-Rokitnica

Adres: ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 14 · 41-808 Zabrze-Rokitnica

Wyznanie: katolickie

Diecezja: gliwicka

Dekanat: Zabrze-Mikulczyce

Proboszcz: ks. Zygfryd Sordon

Wezwanie: Najświętszego Serca Pana Jezusa

Wspomnienie liturgiczne: niedziela po Uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa


text:
# Eparchia ryska
Eparchia ryska – jedna z dwóch administratur Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego na Łotwie, tworząca razem z eparchią dyneburską autonomiczny Łotewski Kościół Prawosławny. Jej zwierzchnik, metropolita ryski i całej Łotwy Aleksander (Kudriaszow), stoi na jego czele. Funkcje katedry pełni sobór Narodzenia Pańskiego w Rydze.

## Historia
Eparchia została erygowana w 1850; przez poprzednie czternaście lat w Rydze rezydował wikariusz eparchii pskowskiej. W momencie jej utworzenia na jej terytorium działało 117 cerkwi, zaś liczbę wiernych szacowano na ponad 13 tys. W ciągu kolejnych dziesięciu lat liczba świątyń wzrosła do 136, zaś wiernych – do 189 889 osób (według innego źródła – ponad 146 tys.). Jako przyczynę tego wzrostu liczby wiernych wymienia się nadzieję chłopów łotewskich (podobny proces zachodził w Estonii) na dodatkowe nadziały ziemi. Większość pozyskanych w ten sposób konwertytów z luteranizmu nie angażowała się realnie w życie Cerkwi. Pogłoski o nadziałach ziemi i zwolnieniach z powinności wobec ziemian, jakie mieliby pozyskać chłopi w zamian za przyjęcie prawosławia, rozprowadzono jeszcze w okresie sprawowania urzędu gubernatora inflanckiego przez Michaiła Zinowjewa (1885–1895). Gdy wyszło na jaw, że były one bezpodstawne, gubernator nakazał ogłosić w kościołach, iż nieuczestniczący w nabożeństwach cerkiewnych i potajemnie wychowujący dzieci w wierze protestanckiej zostaną surowo ukarani.
1912 na terenie eparchii działało 258 cerkwi i 73 kaplice oraz dziewięć monasterów, z czego siedem żeńskich.
Na niepodległej Łotwie w okresie międzywojennym, od 1926, była częścią autonomicznego Łotewskiego Kościoła Prawosławnego i jego jedyną administraturą, obejmującą całe terytorium Łotwy. W 1935 liczbę jej wiernych szacowano na 174 tys. osób, z czego ponad 103 tys. Rosjan, 57 600 Łotyszy oraz mniejsze grupy Białorusinów, Ukraińców, Estończyków, Niemców i Polaków. Po aneksji Łotwy do ZSRR ziemie eparchii ryskiej razem z terytorium eparchii wileńskiej i litewskiej na Litwie oraz autonomicznego Estońskiego Kościoła Prawosławnego w Estonii zostały włączone do nowo utworzonego Egzarchatu Łotwy i Estonii, a następnie Egzarchatu Nadbałtyckiego. Funkcjonował on do 1944. Po II wojnie światowej eparchia ryska funkcjonowała jako zwykła administratura Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W 1960 czynnych było w niej 106 cerkwi, zaś liczbę wiernych szacowano na 44 560 osób.
W 1992 Cerkwi prawosławnej na Łotwie nadana została autonomia – powstał Łotewski Kościół Prawosławny. Do 2013 eparchia ryska była jego jedyną administraturą. W wymienionym roku została z niej wyodrębniona eparchia dyneburska.
Eparchia prowadzi seminarium duchowne w Rydze oraz żeński monaster Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża w Rydze.
Eparchia dzieli się na trzy dekanaty:
- ryski;
- lipawski;
- valmierski.

## Biskupi ryscy

### W Rosyjskim Kościele Prawosławnym
- Platon (Gorodiecki), 1850–1867
- Beniamin (Karielin), 1870–1874
- Serafin (Protopopow), 1874–1877
- Filaret (Fiłarietow), 1877–1882
- Donat (Babinski-Sokołow), 1882–1887
- Arseniusz (Briancew), 1887–1897
- Agatangel (Prieobrażenski), 1897–1910
- Jan (Smirnow), 1910–1917[1]

### W autonomicznym Łotewskim Kościele Prawosławnym
- Jan (Pommers), 1921–1934
- Augustyn (Pētersons), 1936–1949[1] (de facto do 1944)

### Ponownie w Rosyjskim Kościele Prawosławnym
- Sergiusz (Woskriesienski), 1941–1943, egzarcha Łotwy i Estonii
- Jan (Garklavs), 1943–1944
- Beniamin (Fiedczenkow), 1947–1951
- Filaret (Lebiediew), 1951–1958
- Nikon (Fomiczow), 1963–1966
- Aleksy (Konoplow), 1966
- Leonid (Polakow), 1966–1990
- Aleksander (Kudriaszow), od 1990; zwierzchnik Łotewskiego Kościoła Prawosławnego[1]

title: Eparchia ryska

wikitext:
{{Administratura kościelna infobox
 |nazwa                          = Eparchia ryska
 |nazwa oryginalna               =
 |typ administratury             = Diecezja
 |grafika                        = Rīga, Kristus Piedzimšanas katedrāle 2002-05-27.jpg
 |opis grafiki                   = [[Sobór Narodzenia Pańskiego w Rydze]]
 |alt grafiki                    =
 |państwo                        = LAT
 |miejscowość                    = [[Ryga]]
 |adres                          =
 |data powołania                 = 1850
 |data zamknięcia                =
 |wyznanie                       = [[Prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                        = [[Łotewski Kościół Prawosławny]] (samorządny w strukturze [[Rosyjski Kościół Prawosławny|Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego]])
 |nadrzędna administratura typ   =
 |nadrzędna administratura nazwa =
 |obiekt sakralny typ            = [[Sobór (świątynia)|Sobór]]
 |obiekt sakralny nazwa          = [[Sobór Narodzenia Pańskiego w Rydze|Narodzenia Pańskiego]]
 |administrator                  = metropolita ryski i całej Łotwy [[Aleksander (Kudriaszow)]]
 |administrator pomocniczy       = biskup jełgawski [[Jan (Siczewski)]]
 |administrator senior           =
 |rok danych statystycznych      =
 |procent wiernych               =
 |liczba wiernych                =
 |liczba kapłanów diecezjalnych  =
 |liczba kapłanów zakonnych      =
 |liczba kapłanów                =
 |liczba osób zakonnych          =
 |liczba diecezji                =
 |liczba dekanatów               = 3
 |liczba parafii                 =
 |liczba klasztorów              = 1
 |powierzchnia                   =
 |mapa                           =
 |opis mapy                      =
 |alt mapy                       =
 |kod mapy                       = Ryga
 |współrzędne                    = 56°57′13,8″N 24°06′56,7″E
 |commons                        = Category:Riga Eparchy
 |www                            = http://www.pareizticiba.lv
}}
'''Eparchia ryska''' – jedna z dwóch administratur [[Rosyjski Kościół Prawosławny|Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego]] na [[Łotwa|Łotwie]], tworząca razem z [[Eparchia dyneburska|eparchią dyneburską]] autonomiczny [[Łotewski Kościół Prawosławny]]. Jej zwierzchnik, metropolita ryski i całej Łotwy [[Aleksander (Kudriaszow)]], stoi na jego czele. Funkcje [[Katedra|katedry]] pełni [[sobór Narodzenia Pańskiego w Rydze]].

== Historia ==
Eparchia została erygowana w 1850; przez poprzednie czternaście lat w Rydze rezydował wikariusz [[Eparchia pskowska|eparchii pskowskiej]]<ref name="ortho">{{Cytuj stronę |url=http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/or_file.cgi?3_372 |tytuł=Рижская епархия |data dostępu=2014-11-10 |archiwum=https://web.archive.org/web/20141110000449/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/or_file.cgi?3_372 |zarchiwizowano=2014-11-10 }}</ref>. W momencie jej utworzenia na jej terytorium działało 117 cerkwi, zaś liczbę wiernych szacowano na ponad 13 tys. W ciągu kolejnych dziesięciu lat liczba świątyń wzrosła do 136, zaś wiernych – do 189 889 osób<ref>[http://www.pareizticiba.lv/index.php?newid=54&id=34 Православие в Латвии. Часть VI]</ref> (według innego źródła – ponad 146 tys.<ref name="ortho"/>). Jako przyczynę tego wzrostu liczby wiernych wymienia się nadzieję chłopów łotewskich (podobny proces zachodził w [[Estonia|Estonii]]) na dodatkowe nadziały ziemi. Większość pozyskanych w ten sposób [[konwersja (chrześcijaństwo)|konwertytów]] z [[luteranizm]]u nie angażowała się realnie w życie Cerkwi<ref>McGuckin J.A.: ''The encyclopedia of Eastern Orthodox Christianity''. John Wiley and Sons, 2011, ss. 226–228. {{ISBN|9781405185394}}.</ref>. Pogłoski o nadziałach ziemi i zwolnieniach z powinności wobec ziemian, jakie mieliby pozyskać chłopi w zamian za przyjęcie prawosławia, rozprowadzono jeszcze w okresie sprawowania urzędu gubernatora inflanckiego przez [[Michaił Zinowjewa|Michaiła Zinowjewa]] (1885–1895). Gdy wyszło na jaw, że były one bezpodstawne, gubernator nakazał ogłosić w kościołach, iż nieuczestniczący w nabożeństwach cerkiewnych i potajemnie wychowujący dzieci w wierze protestanckiej zostaną surowo ukarani<ref>A. Górak, J. Kozłowski, K. Latawiec, ''Słownik biograficzny gubernatorów i wicegubernatorów w Królestwie Polskim (1867–1918)'', Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2014, s. 403.</ref>.

1912 na terenie eparchii działało 258 cerkwi i 73 kaplice oraz dziewięć [[monaster]]ów, z czego siedem żeńskich<ref name="ortho" />.

Na niepodległej Łotwie w okresie międzywojennym, od 1926, była częścią autonomicznego Łotewskiego Kościoła Prawosławnego i jego jedyną administraturą, obejmującą całe terytorium Łotwy<ref>[http://www.pareizticiba.lv/index.php?newid=53&id=34 Православие в Латвии. Часть V]</ref>. W 1935 liczbę jej wiernych szacowano na 174 tys. osób, z czego ponad 103 tys. Rosjan, 57 600 Łotyszy oraz mniejsze grupy Białorusinów, Ukraińców, Estończyków, Niemców i Polaków. Po aneksji Łotwy do ZSRR ziemie eparchii ryskiej razem z terytorium [[Eparchia wileńska i litewska|eparchii wileńskiej i litewskiej]] na [[Litwa|Litwie]] oraz autonomicznego Estońskiego Kościoła Prawosławnego w [[Estonia|Estonii]] zostały włączone do nowo utworzonego Egzarchatu Łotwy i Estonii, a następnie Egzarchatu Nadbałtyckiego. Funkcjonował on do 1944<ref>{{Cytuj stronę |url=http://ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1136 |tytuł=Сергий (Воскресенский) II |data dostępu=2016-03-04 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160304134623/http://ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1136 |zarchiwizowano=2016-03-04 }}</ref>. Po II wojnie światowej eparchia ryska funkcjonowała jako zwykła administratura Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W 1960 czynnych było w niej 106 cerkwi, zaś liczbę wiernych szacowano na 44 560 osób<ref name="ortho"/>.

W 1992 Cerkwi prawosławnej na Łotwie nadana została autonomia – powstał Łotewski Kościół Prawosławny. Do 2013 eparchia ryska była jego jedyną administraturą. W wymienionym roku została z niej wyodrębniona [[eparchia dyneburska]]<ref name="pat">[http://www.patriarchia.ru/db/text/79088.html Латвийская самоуправляемая Православная Церковь]</ref>.

Eparchia prowadzi [[seminarium duchowne w Rydze]]<ref name="pat"/> oraz żeński [[monaster Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża w Rydze]]<ref>A. Radziukiewicz, ''Ryska Arka'', [[Przegląd Prawosławny]], nr 8 (314), sierpień 2011, s.23–26.</ref>.

Eparchia dzieli się na trzy [[dekanat]]y:<ref>[http://www.patriarchia.ru/db/text/2844913.html Рижская епархия] (patriarchia.ru)</ref>
* [[Dekanat ryski|ryski]];
* [[Dekanat lipawski|lipawski]];
* [[Dekanat valmierski (eparchia ryska)|valmierski]].

== Biskupi ryscy ==
=== W Rosyjskim Kościele Prawosławnym ===
* [[Platon (Gorodiecki)]], 1850–1867
* [[Beniamin (Karielin)]], 1870–1874
* [[Serafin (Protopopow, biskup samarski)|Serafin (Protopopow)]], 1874–1877
* [[Filaret (Fiłarietow)]], 1877–1882
* [[Donat (Babinski-Sokołow)]], 1882–1887
* [[Arseniusz (Briancew)]], 1887–1897
* [[Agatangel (Prieobrażenski)]], 1897–1910
* [[Jan (Smirnow, arcybiskup riazański)|Jan (Smirnow)]], 1910–1917<ref name="ortho"/>

=== W autonomicznym Łotewskim Kościele Prawosławnym ===
* [[Jan (Pommers)]], 1921–1934
* [[Augustyn (Pētersons)]], 1936–1949<ref name="ortho"/> (''de facto'' do 1944)
=== Ponownie w Rosyjskim Kościele Prawosławnym ===
* [[Sergiusz (Woskriesienski)]], 1941–1943, egzarcha Łotwy i Estonii
* [[Jan (Garklavs)]], 1943–1944
* [[Beniamin (Fiedczenkow)]], 1947–1951
* [[Filaret (Lebiediew)]], 1951–1958
* [[Nikon (Fomiczow)]], 1963–1966
* [[Aleksy (Konoplow)]], 1966
* [[Leonid (Polakow)]], 1966–1990
* [[Aleksander (Kudriaszow)]], od 1990; zwierzchnik Łotewskiego Kościoła Prawosławnego<ref name="ortho"/>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Eparchia ryska|*]]

title: Eparchia ryska

Państwo: Łotwa

Siedziba: Ryga

Wyznanie: prawosławne

Kościół: Łotewski Kościół Prawosławny (samorządny w strukturze Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego)

Sobór: Narodzenia Pańskiego

Biskup pomocniczy: biskup jełgawski Jan (Siczewski)


text:
# Język oirata
Język oirata, także: woirata, maaro – język papuaski używany na wyspie Kisar w prowincji Moluki w Indonezji. Posługuje się nim nieco ponad 1500 osób. Należy do rodziny języków timor-alor-pantar.
Jego użytkownicy zamieszkują dwie wsie na wyspie Kisar (Oirata Barat i Oirata Timur), a po części także miasto Ambon. Jest odrębny od pozostałych języków Moluków. Według zapisków historycznych ludność Oirata przybyła w 1721 r. z wyspy Timor, zachowując swój rodzimy język.
Jest blisko spokrewniony z językiem fataluku, używanym na wschodnim skraju Timoru Wschodniego, i był wręcz klasyfikowany jako jego dialekt (z archaicznymi cechami). Odnotowano pewien stopień wzajemnej zrozumiałości między oirata a północnym dialektem fataluku. Na bliski związek tych języków zwrócił uwagę J. P. B. de Josselin de Jong w 1937 roku . Oirata wyróżnia się konserwatywną morfologią. Dalszymi krewnymi oirata są języki makasae i makalero, również z Timoru Wschodniego.
Współistnieje z językiem kisar (meher) z rodziny austronezyjskiej, który jest używany na tej samej wyspie. Oba języki nie są ze sobą spokrewnione. Niegdyś uważano jednak, że oirata to silnie odrębny język austronezyjski.
Jest poważnie zagrożony wymarciem. W wielu sferach życia dominuje malajski amboński, a w edukacji jest stosowany język indonezyjski. Młodsi mieszkańcy wsi Oirata Barat i Oirata Timur już nie władają biegle tym językiem, wykazują jedynie bierną jego znajomość. Tradycyjni użytkownicy języka oirata to starsi członkowie społeczności, w wieku powyżej 65 lat (ok. 7 osób). W 2018 roku zaczęto podejmować działania na rzecz rewitalizacji tego języka. Dostęp do mediów społecznościowych przyczynił się do poszerzenia domen użycia języka i umożliwił rozwój jego nieformalnej postaci pisanej.

## System dźwiękowy

### Spółgłoski
W języku oirata występuje trzynaście spółgłosek:
|              |              | dwuwargowe | wargowo-zębowe | przedniojęzykowo- dziąsłowe | podniebienne | krtaniowe |
| ------------ | ------------ | ---------- | -------------- | --------------------------- | ------------ | --------- |
| zwarta       | bezdźwięczne | p          |                | t                           |              | ʔ         |
| zwarta       | dźwięczne    |            |                | d                           |              |           |
| szczelinowa  | bezdźwięczne |            | f              |                             |              | h         |
| szczelinowa  | dźwięczne    |            | v              |                             |              |           |
| nosowe       | nosowe       | m          |                | n                           |              |           |
| aproksymanty | aproksymanty | w          |                | l                           | j            |           |
| drżące       | drżące       |            |                | r                           |              |           |

### Samogłoski
W języku oirata występuje pięć samogłosek:
|                | przednie | tylne |
| -------------- | -------- | ----- |
| przymknięte    | i        | u     |
| półprzymknięte | e        | o     |
| otwarte        | a        |       |

title: Język oirata

wikitext:
{{Język infobox
 |nazwa oryginalna = Woirata
 |obszar           = wyspy [[Kisar]], [[Ambon (wyspa)|Ambon]] ([[Moluki (prowincja)|Moluki]], [[Indonezja]])
 |liczba mówiących = 1566 (2015){{r|social}}
 |system pisma     = [[alfabet łaciński|łacińskie]]
 |klasyfikacja     =
* [[Języki transnowogwinejskie]] (?)
* [[Języki timor-alor-pantar]]
* [[Języki oirata-makasai|Języki wschodniotimorskie]]
* Grupa oirata-fataluku
* Język oirata
 |język urzędowy   =
 |organ regulujący =
 |iso1             =
 |iso2             =
 |iso3             = oia
 |sil              =
 |kod              =
 |dialekty         =
 |mapka            = Timor languages according to Edwards (2020).pdf
 |opis             = Języki wyspy [[Timor]] i okolic
 |wikisłownik      =
}}
'''Język oirata''', także: '''woirata'''{{r|social}}, '''maaro'''{{r|Ethnologue|Badan}} – [[Języki papuaskie|język papuaski]] używany na wyspie [[Kisar]] w prowincji [[Moluki (prowincja)|Moluki]] w [[Indonezja|Indonezji]]. Posługuje się nim nieco ponad 1500 osób<ref name="social"/>. Należy do rodziny [[języki timor-alor-pantar|języków timor-alor-pantar]]<ref name="Ethnologue" />{{odn|Holton|Klamer|2018|s=573–574}}.

Jego użytkownicy zamieszkują dwie wsie na wyspie Kisar (Oirata Barat i Oirata Timur)<ref name="Badan" />, a po części także miasto [[Ambon (miasto w Indonezji)|Ambon]]<ref name="Ethnologue" />. Jest odrębny od pozostałych [[języki Moluków|języków Moluków]]<ref name="Florey"/><ref name="Ambong"/>. Według zapisków historycznych ludność Oirata przybyła w 1721 r. z wyspy [[Timor]], zachowując swój rodzimy język{{odn|Schapper|2014|s=3|loc=przyp. 2}}{{odn|Schapper|Huber|van Engelenhoven|2012|s=195}}.

Jest blisko spokrewniony z [[język fataluku|językiem fataluku]], używanym na wschodnim skraju [[Timor Wschodni|Timoru Wschodniego]], i był wręcz klasyfikowany jako jego dialekt (z archaicznymi cechami){{odn|van Engelenhoven|2009|s=333}}{{r|fataluku}}. Odnotowano pewien stopień wzajemnej zrozumiałości między oirata a północnym dialektem fataluku{{odn|Schapper|2014|s=3|loc=przyp. 2}}. Na bliski związek tych języków zwrócił uwagę J. P. B. de Josselin de Jong w 1937 roku<ref name="Holton" />{{odn|de Josselin de Jongb|1937}}. Oirata wyróżnia się konserwatywną morfologią{{odn|van Engelenhoven|2009|s=333}}. Dalszymi krewnymi oirata są języki [[Język makasae|makasae]] i [[Język makalero|makalero]], również z Timoru Wschodniego<ref name="Usher" />.

Współistnieje z [[język kisar|językiem kisar]] (meher) z [[Języki austronezyjskie|rodziny austronezyjskiej]], który jest używany na tej samej wyspie. Oba języki nie są ze sobą spokrewnione<ref name="universiteitleiden" />. Niegdyś uważano jednak, że oirata to silnie odrębny język austronezyjski{{odn|Cowan|1965|s=360}}.

Jest poważnie zagrożony wymarciem{{odn|Nazarudin|2013|s=2}}. W wielu sferach życia dominuje [[język malajski amboński|malajski amboński]], a w edukacji jest stosowany [[język indonezyjski]]{{odn|Nazarudin|2013|s=6}}. Młodsi mieszkańcy wsi Oirata Barat i Oirata Timur już nie władają biegle tym językiem, wykazują jedynie bierną jego znajomość. Tradycyjni użytkownicy języka oirata to starsi członkowie społeczności, w wieku powyżej 65 lat (ok. 7 osób)<ref name="Badan" />. W 2018 roku zaczęto podejmować działania na rzecz [[rewitalizacja językowa|rewitalizacji]] tego języka<ref name="Antaranews" />. Dostęp do mediów społecznościowych przyczynił się do poszerzenia domen użycia języka i umożliwił rozwój jego nieformalnej postaci pisanej<ref name="social"/>.

== System dźwiękowy ==
=== Spółgłoski ===
W języku oirata występuje trzynaście spółgłosek<ref name="Phonological" />:
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ Fonemy spółgłoskowe języka oirata
!colspan="2"|
![[spółgłoska dwuwargowa|dwuwargowe]]
![[Spółgłoska wargowo-zębowa|wargowo-zębowe]]
![[Spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa|przedniojęzykowo-<br />dziąsłowe]]
![[Spółgłoska podniebienna|podniebienne]]
![[spółgłoska krtaniowa|krtaniowe]]
|-
!rowspan="2"| [[Spółgłoska zwarta|zwarta]]
!{{Small|[[dźwięczność|bezdźwięczne]]}}
|{{IPA|p}}
|
|{{IPA|t}}
|
|{{IPA|ʔ}}
|-
!{{Small|[[dźwięczność|dźwięczne]]}}
|
|
|{{IPA|d}}
|
|
|-
!rowspan="2"| [[Spółgłoska szczelinowa|szczelinowa]]
!{{Small|[[dźwięczność|bezdźwięczne]]}}
|
|{{IPA|f}}
|
|
|{{IPA|h}}
|-
!{{Small|[[dźwięczność|dźwięczne]]}}

|
|{{IPA|v}}
|
|
|
|-
!colspan="2"| [[spółgłoska nosowa|nosowe]]
|{{IPA|m}}
|
|{{IPA|n}}
|
|
|-
!colspan="2"| [[aproksymant]]y
|{{IPA|w}}
|
|{{IPA|l}}
|{{IPA|j}}
|
|-
!colspan="2"| [[Spółgłoska drżąca|drżące]]
|
|
|r
|
|
|}

=== Samogłoski ===
W języku oirata występuje pięć samogłosek<ref name="Phonological" />:
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ Fonemy samogłoskowe języka oirata
!
![[samogłoska przednia|przednie]]
![[samogłoska tylna|tylne]]
|-
![[samogłoska przymknięta|przymknięte]]
|{{IPA|i}}
|{{IPA|u}}
|-
![[samogłoska półprzymknięta|półprzymknięte]]
|{{IPA|e}}
|{{IPA|o}}
|-
![[samogłoska otwarta|otwarte]]
|{{IPA|a}}
|
|}

== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name="Badan">{{Cytuj |tytuł = Oirata |data dostępu = 2021-08-04 |praca = Data Pokok Kebahasaan dan Kesastraan |opublikowany = Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa |url = https://dapobas.kemdikbud.go.id/home?show=isidata&id=872 |archiwum = https://archive.vn/20210804131737/https://dapobas.kemdikbud.go.id/home?show=isidata&id=872 |zarchiwizowano = 2021-08-04 |język = id}}</ref>
<ref name="Ethnologue">{{Ethnologue |archiwum = https://web.archive.org/web/20161201102113/https://www.ethnologue.com/18/language/oia/ |id = oia |zarchiwizowano = 2016-12-01 |wydanie = 18 |tytuł = Oirata |data dostępu = 2020-02-17}}</ref>
<ref name="Phonological">{{Cytuj |autor = Halus Mandala; Aron Meko Mbete; Ni Made Dhanawaty, Inyo Yos Fernandez; |tytuł = Phonological Evolution of Oirata and its Genetic Relationship with Non-Austronesian Languages in Timor Leste |url = http://download.garuda.kemdikbud.go.id/article.php?article=1354979&val=959&title=PHONOLOGICAL%20EVOLUTION%20OF%20OIRATA%20AND%20ITS%20GENETIC%20RELATIONSHIP%20WITH%20NON-AUSTRONESIAN%20LANGUAGES%20IN%20TIMOR%20LESTE |data dostępu = 2024-07-27 |czasopismo = e-Journal of Linguistics |data = 2011 |wolumin = 5 |numer = 2 |issn = 2442-7586 |język = en }}</ref>
<ref name="universiteitleiden">{{Cytuj |tytuł = Nazar Nazarudin |data dostępu = 2020-06-10 |opublikowany = Leiden University |url = https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/nazar-nazarudin |archiwum = https://web.archive.org/web/20200803094649/https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/nazar-nazarudin |zarchiwizowano = 2020-08-03 |język = en}}</ref>
<ref name="Usher">{{Cytuj stronę |url = https://sites.google.com/site/newguineaworld/families/trans-new-guinea/berau-gulf/west-bomberai/timor-alor-pantar/east-timor/fataluku-oirata/fataluku |tytuł = Fataluku |autor = Timothy Usher |opublikowany = NewGuineaWorld |archiwum = https://web.archive.org/web/20200305234705/https://sites.google.com/site/newguineaworld/families/trans-new-guinea/berau-gulf/west-bomberai/timor-alor-pantar/east-timor/fataluku-oirata/fataluku |zarchiwizowano = 2020-03-05 |język = en |data dostępu = 2020-02-17}}</ref>
<ref name="Holton">{{odn|Holton|Klamer|2018|s=[https://books.google.com/books?id=v2VCDwAAQBAJ&pg=PA578 578]|ref=nie}}.</ref>
<ref name="social">{{Cytuj | autor = Nazarudin | tytuł = The Use of Local Malay and Woirata in Social Media | czasopismo = NUSA: Linguistic studies of languages in and around Indonesia | wolumin = 71 | data = 2021 | s = 41–55 | oclc = 9627567702 | doi = 10.15026/116870 | url = https://www.academia.edu/71490783/The_use_of_local_Malay_and_Woirata_in_social_media | data dostępu = 2022-11-01 | język = en <!--|archiwum=http://archive.is/2022.11.01-213801/https://www.academia.edu/71490783/The_use_of_local_Malay_and_Woirata_in_social_media | zarchiwizowano=2022-11-01--> }}</ref>
<ref name="Florey">{{Cytuj | autor r = [[Margaret Florey]] | rozdział = Malukan Languages | data = 2009 | s = 689–691 | redaktor = [[Keith Brown]], Sarah Ogilvie | tytuł = Concise Encyclopedia of Languages of the World | miejsce = Amsterdam | wydawca = Elsevier | isbn = 978-0-08-087775-4 | oclc = 318247422 | język = en }}</ref>
<ref name="Ambong">{{Cytuj | autor = Don van Minde | data = 1997 | s = 6 | tytuł = Malayu Ambong: Phonology, Morphology, Syntax | miejsce = Leiden | wydawca = Research School CNWS | isbn = 9073782945 | oclc = 38075818 | cytat = On the island of Kisar the Oirata language is the only Moluccan representative of the Trans-New Guinea Phylum [...] | język = en }}</ref>
<ref name="Antaranews">{{Cytuj stronę |tytuł = Bahasa Oirata direvitalisasi |data = 2018-02-05 |opublikowany = Antara News Ambon, Maluku |url = https://ambon.antaranews.com/berita/43017/Bahasa-oirata-direvitalisasi |archiwum = https://web.archive.org/web/20200304004136/https://ambon.antaranews.com/berita/43017/Bahasa-oirata-direvitalisasi |zarchiwizowano = 2020-03-04 |język = id |data dostępu = 2020-03-04 }}</ref>
<ref name=fataluku>{{Cytuj | autor = [[Geoffrey Hull]] | data = 2005 | s = 1 | tytuł = Fataluku (Fatalukunu) | seria = East Timor Language Profiles 7 | miejsce = Dili | wydawca = Instituto Nacional de Linguística / Universidade Nacional Timor Lorosa’e | isbn = 9781741381405 | oclc = 225569417 | język = en }}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{Cytuj | odn = tak | autor = H. K. J. Cowan | tytuł = The Oirata language | czasopismo = Lingua | wolumin = 14 | data = 1965 | s = 360–370 | issn = 0024-3841 | oclc = 4924701113 | doi = 10.1016/0024-3841(65)90051-3 | język = en }}
* {{Cytuj | odn = {{odn/id|van Engelenhoven|2009}} | autor r = [[Aone van Engelenhoven]] | rozdział = [https://web.archive.org/web/20200524001142/https://dspace.library.uu.nl/bitstream/handle/1874/297133/bookpart.pdf?sequence=2 On derivational processes in Fataluku, a non-Austronesian language in East-Timor] | data = 2009 | s = 331–362 | redaktor = W.L. Wetzels | tytuł = Linguistics of Endangered Languages: contributions to Morphology and Morpho-Syntax | seria = Occasional Series 13 | miejsce = Utrecht | wydawca = Netherlands Graduate School of Linguistics | isbn = 9789078328988 | oclc = 469635618 | data dostępu = 2020-05-24 | język = en }}
* {{Cytuj | odn = tak | autor r = [[Gary Holton]]; [[Marian Klamer]] | rozdział = [https://hdl.handle.net/1887/3463908 The Papuan languages of East Nusantara and the Bird’s Head] | data = 2018 | s = 569–640 | redaktor = Bill Palmer | tytuł = The Languages and Linguistics of the New Guinea Area: A Comprehensive Guide | seria = The World of Linguistics 4 | miejsce = Berlin–Boston | wydawca = Walter de Gruyter | isbn = 978-3-11-029525-2 978-3-11-028642-7 | oclc = 1041880153 | doi = 10.1515/9783110295252-005 | data dostępu = 2025-01-29 | język = en }}
* {{Cytuj | odn = {{odn/id|de Josselin de Jongb|1937}} | autor = J. P. B. de Josselin de Jongb | data = 1937 | tytuł = Studies in Indonesian Culture I: Oirata, a Timorese settlement on Kisar | seria = Verhandelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Afdeeling Letterkunde 39 | miejsce = Amsterdam | wydawca = Noord-Hollandsche Uitgevers-Maatschappij | oclc = 459661376 | język = en }}
* {{Cytuj | odn = {{odn/id|Nazarudin|2013}} | autor = Nazarudin | tytuł = Bahasa Oirata, Pulau Kisar | czasopismo = Ranah: Jurnal Kajian Bahasa | wolumin = 2 | numer = 1 | data = 2013 | s = 1–16 | issn = 2579-8111 | doi = 10.26499/rnh.v2i1.51 | url = https://ojs.badanbahasa.kemdikbud.go.id/jurnal/index.php/jurnal_ranah/article/view/51 | data dostępu = 2023-03-28 | język = id }}
* {{Cytuj | odn = {{odn/id|Schapper|Huber|van Engelenhoven|2012}} | autor r = Antoinette Schapper; Juliette Huber; [[Aone van Engelenhoven]] | rozdział = [http://web.archive.org/web/20131226220725/http://www.langlxmelanesia.com/7%20schapperetal194-242.pdf The historical relation of the Papuan languages of Timor and Kisar] | data = 2012 | s = 194–242 | redaktor = [[Harald Hammarström]], Wilco van der Heuvel | tytuł = History, Contact and Classification of Papuan Languages | seria = Language and Linguistics in Melanesia, Special Issue: On the History, Contact & Classification of Papuan Languages – Part I | miejsce = Port Moresby | wydawca = Linguistic Society of Papua New Guinea | język = en }}
* {{Cytuj | odn = tak | autor r = Antoinette Schapper | rozdział = Introduction | data = 2014 | s = 1–22 | redaktor = Antoinette Schapper | tytuł = The Papuan Languages of Timor, Alor and Pantar: Sketch Grammars | wolumin = 1 | seria = Pacific Linguistics 644 | miejsce = Berlin–Boston | wydawca = Walter de Gruyter | isbn = 9781614515241 | oclc = 893623315 | doi = 10.1515/9781614515241.1 | język = en }}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | tytuł = Oirata | opublikowany = Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology | url = https://lingweb.eva.mpg.de/channumerals/Oirata.htm | data dostępu = 2024-09-24 | język = en}}
* {{Cytuj stronę | url = https://www.youtube.com/watch?v=cglhTrZhpP8 | tytuł = Film Orang Oirata di Maluku Barat Daya WOIRATA MARO | opublikowany = YouTube | język = id | data dostępu = 2022-08-10 }}
* {{Cytuj stronę |tytuł = Bahasa Oirata dan Meher di Pulau Kisar Menuju Status Terancam Punah |data = 2021-02-18 |data dostępu = 2021-08-04 |opublikowany = Lelemuku |url = https://www.lelemuku.com/2021/02/bahasa-oirata-dan-meher-di-pulau-kisar.html |archiwum = https://archive.vn/20210804134706/https://www.lelemuku.com/2021/02/bahasa-oirata-dan-meher-di-pulau-kisar.html |zarchiwizowano = 2021-08-04 |język = id}}
* {{Cytuj stronę |autor = Rusdi Mathari |tytuł = Kisaran zaman di Pulau Kisar |data = 2016-06-19 |data dostępu = 2021-08-04 |opublikowany = Beritagar.id |url = https://beritagar.id/artikel/telatah/kisaran-zaman-di-pulau-kisar |archiwum = https://archive.vn/20210804134754/https://beritagar.id/artikel/telatah/kisaran-zaman-di-pulau-kisar |zarchiwizowano = 2021-08-04 |język = id}}

{{Języki timor-alor-pantar}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Oirata}}
[[Kategoria:Języki timor-alor-pantar]]
[[Kategoria:Języki Moluków]]
[[Kategoria:Języki zagrożone w Azji]]

title: Woirata

Obszar: wyspy Kisar, Ambon (Moluki, Indonezja)

Pismo/alfabet: łacińskie

title: Klasyfikacja genetyczna

Klasyfikacja genetyczna: - Języki transnowogwinejskie (?) - Języki timor-alor-pantar - Języki wschodniotimorskie - Grupa oirata-fataluku - Język oirata

title: Status oficjalny

UNESCO: 3 zdecydowanie zagrożony↗

Ethnologue: 7 wypierany↗

title: Kody języka

ISO 639-3: oia

IETF: oia

Ethnologue: oia

Kody języka:
Występowanie
· Języki wyspy Timor i okolic

title: W Wikipedii

W Wikipedii: Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.


text:
# Shefik Osmani
Shefik Osmani (ur. 20 maja 1923 w Szkodrze, zm. 22 lipca 2012 w Tiranie) – albański nauczyciel, autor podręczników dla szkół podstawowych w Albanii i wśród albańskiej diaspory.

## Życiorys
Po ukończeniu studiów na jednej z uczelni w Związklu Radzieckim wrócił do Albanii, gdzie przez wiele lat pracował w Instytucie Językoznawstwa i Literatury.
Poza językiem albańskim znał rosyjski, francuski i włoski.

## Prace naukowe[1]
- Probleme te mesimdhenies ne ciklin e ulet te shkolles tetevjecare (1982)
- Fjalori i Pedagogjisë[2] (1983)
- Nje misionar ne sherbim te Kombit (1996)
- Pjetër Bogdani[2] (1996)
- J. H. Pestaloci dhe arsimi fillor (1997)
- Trashegimi social - pedagogjike - Motrat Qiriazi (1997)
- Reflekse etnopedagogjike (Shpalime etnopedagogjike), Vell. I (1998)
- Panteoni iranian dhe iranologët shqiptare (1998)[2]
- "Abetaret shqipe dhe trajektorja e tyre historike-pedagogjike (2000)
- Historia e Arsimit dhe e Mendimit Pedagogjik Shqiptar (2003)
- Historia e shkolles shqipe te mesimit plotesues ne Zvicer (2007)
- Shpalime etnopedagogjike, vell. II (2008)

## Podręczniki[1][3]
- Zemra ime 1, 2, 3 (1994)
- Shkolle e jete 4,5, 6. (1995)
- Mein Lesebuch 3-4 in albanicher Sprache (2000)
- Plotesori i abetares (2000)
- Vatra e diturise-tekst per nxenesit shqiptare ne Suedi (2007)

## Życie prywatne
Miał brata Tomora, który pracował jako wykładowca na Uniwersytecie w Szkodrze.

title: Shefik Osmani

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Shefik Osmani
 |grafika                   =
 |stopień lub tytuł naukowy =
 |specjalność               =
 |almamater                 =
 |aktywność zawodowa        =
 |państwo                   = Albania
 |data urodzenia            = 20 maja 1923
 |data śmierci              = 22 lipca 2012
 |miejsce urodzenia         = [[Szkodra]]
 |miejsce śmierci           = [[Tirana]]
}}
'''Shefik Osmani''' (ur. [[20 maja]] [[1923]] w [[Szkodra|Szkodrze]], zm. [[22 lipca]] [[2012]] w [[Tirana|Tiranie]]) – albański nauczyciel, autor podręczników dla szkół podstawowych w Albanii i wśród albańskiej diaspory<ref name="arkiv" />.

== Życiorys ==
Po ukończeniu studiów na jednej z uczelni w Związklu Radzieckim wrócił do Albanii, gdzie przez wiele lat pracował w Instytucie Językoznawstwa i Literatury<ref name="telegraf">{{Cytuj stronę|url=https://telegraf.al/arsim/prof-dr-gjovalin-shkurtaj-shefik-osmani-ish-mesuesi-dhe-idhulli-im-i-rinise/|tytuł=Prof. Dr. Gjovalin Shkurtaj/Shefik Osmani, ish-mësuesi dhe idhulli im i rinisë|autor=|opublikowany=telegraf.al|data=2013-03-07|język=sq|data dostępu=}}</ref>.

Poza językiem albańskim znał rosyjski, francuski i włoski<ref name="telegraf" />.

== Prace naukowe<ref name="arkiv" /> ==

* ''Probleme te mesimdhenies ne ciklin e ulet te shkolles tetevjecare'' (1982)
* ''Fjalori i Pedagogjisë''<ref name="telegraf" /> (1983)
* ''Nje misionar ne sherbim te Kombit'' (1996)
* ''Pjetër Bogdani''<ref name="telegraf" /> (1996)
* ''J. H. Pestaloci dhe arsimi fillor'' (1997)
* ''Trashegimi social - pedagogjike - Motrat Qiriazi'' (1997)
* ''Reflekse etnopedagogjike (Shpalime etnopedagogjike), Vell. I'' (1998)
* ''Panteoni iranian dhe iranologët shqiptare (1998)<ref name="telegraf" />''
* ''"Abetaret shqipe dhe trajektorja e tyre historike-pedagogjike'' (2000)
* ''Historia e Arsimit dhe e Mendimit Pedagogjik Shqiptar'' (2003)
* ''Historia e shkolles shqipe te mesimit plotesues ne Zvicer'' (2007)
* ''Shpalime etnopedagogjike, vell. II'' (2008)

== Podręczniki<ref name="arkiv" /><ref name="ora">{{Cytuj stronę|url=http://orashqiptare.blogspot.com/2013/06/pishtari-i-arsimit-shqip-ne-diaspore.html|tytuł=Pishtari i arsimit shqip në diasporë|autor=|opublikowany=orashqiptare.blospot.com|data=2013-06-09|język=sq|data dostępu=}}</ref> ==

* ''Zemra ime 1, 2, 3'' (1994)
* ''Shkolle e jete 4,5, 6.'' (1995)
* ''Mein Lesebuch 3-4 in albanicher Sprache'' (2000)
* ''Plotesori i abetares'' (2000)
* ''Vatra e diturise-tekst per nxenesit shqiptare ne Suedi'' (2007)

== Życie prywatne ==
Miał brata Tomora, który pracował jako wykładowca na [[Uniwersytet w Szkodrze|Uniwersytecie w Szkodrze]]<ref name="arkiv">{{Cytuj stronę|url=http://www.arkivalajmeve.com/Prof-dr-Shefik-Osmani-personalitet-i-shquar-i-arsimit-dhe-i-mendimit-pedagogjik-shqiptarNga-Prof-Dr-Pajtim-Bejtja.1047287296/|tytuł=Prof. dr. Shefik Osmani, personalitet i shquar i arsimit dhe i mendimit pedagogjik shqiptar Nga Prof. Dr. Pajtim Bejtja|autor=|opublikowany=arkivalajmeve.com|data=|język=sq|data dostępu=}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Osmani, Shefik}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1923]]
[[Kategoria:Zmarli w 2012]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Szkodrze]]
[[Kategoria:Albańscy nauczyciele]]
[[Kategoria:Albańscy autorzy podręczników szkolnych]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Tiraną]]
[[Kategoria:Absolwenci uczelni w Rosji]]
[[Kategoria:Albańscy językoznawcy]]
[[Kategoria:Ludzie związani ze Związkiem Radzieckim]]

title: Shefik Osmani

Państwo działania: Albania

Data i miejsce urodzenia: 20 maja 1923 · Szkodra

Data i miejsce śmierci: 22 lipca 2012 · Tirana


text:
# Leopoldów Wąskotorowy
Leopoldów Wąskotorowy – dawny przystanek osobowy kolejki wąskotorowej w Leopoldowie, w gminie Trzeszczany, w powiecie hrubieszowskim, w województwie lubelskim.

title: Leopoldów Wąskotorowy

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = Leopoldów Wąskotorowy
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    =
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = lubelskie
 |miejscowość                = [[Leopoldów (powiat hrubieszowski)|Leopoldów]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              =
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             =
 |liczba krawędzi peronowych =
 |kasy                       =
 |linie kolejowe             =
* Linia [[Linia kolejowa Gozdów – Uchanie|Gozdów – Uchanie]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Trzeszczany (gmina)
 |współrzędne                = 50°48′28.02″N 23°46′44.07″E
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Leopoldów Wąskotorowy''' – dawny [[przystanek osobowy]] [[Kolej wąskotorowa|kolejki wąskotorowej]] w [[Leopoldów (powiat hrubieszowski)|Leopoldowie]], w [[Trzeszczany (gmina)|gminie Trzeszczany]], w [[powiat hrubieszowski|powiecie hrubieszowskim]], w [[Województwo lubelskie|województwie lubelskim]]<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.atlaskolejowy.net/pl/lubelskie/?id=baza&poz=7365|tytuł = Leopoldów Wąskotorowy|opublikowany = Atlas Kolejowy Polski, Czech i Słowacji|język=pl|data dostępu=2019-01-12}}</ref>.

== Przypisy ==
{{przypisy}}

{{Stacja kolejowa/sąsiednie
|stacja        = Leopoldów Wąskotorowy
|linia         = [[Linia kolejowa Gozdów – Uchanie|Gozdów – Uchanie]]
|kilometr      = 5.6
|poprzedni      = [[Gozdów (stacja kolejowa)|Gozdów]]
|poprzedni_km   = 5.6
|następny      = [[Trzeszczany (stacja kolejowa)|Trzeszczany]]
|następny_km   = 2.2
}}

[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w powiecie hrubieszowskim]]
[[Kategoria:Leopoldów (powiat hrubieszowski)]]

title: Leopoldów Wąskotorowy

Województwo: lubelskie

Miejscowość: Leopoldów


text:
# SMS V 78
V 78 – niemiecki niszczyciel z okresu I wojny światowej. Dwunasta jednostka typu V 67. Okręt wyposażony w trzy kotły parowe opalane ropą. Zapas paliwa 306 ton. W 1918 roku internowany w Scapa Flow. Zatopiony przez załogę 21 czerwca 1919 roku. Złomowany w 1925 roku.

title: SMS V 78

wikitext:
{{Okręt infobox
 |nazwa                  = V 78
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |klasa                  =
 |typ                    =
 |projekt                =
 |oznaczenie NATO        =
 |stocznia               = [[AG Vulcan Stettin|AG Vulcan]], [[Szczecin]]
 |początek budowy        =
 |położenie stępki       =
 |wodowanie              = [[19 lutego]] [[1916]]
 |1. bandera             = Niemcy
 |1. wersja bandery      = wojenna-1903
 |1. nazwa               =
 |1. wejście do służby   = 18 maja 1916
 |1. wycofanie ze służby = 1918
 |zatopiony              =
 |zatonął                =
 |los okrętu             = samozatopiony 21 czerwca 1919
 |wyporność              = projektowa 924 t
pełna: 1188 t
 |długość                = na linii wodnej: 81,0 m ,
pełna: 82,0 m
 |szerokość              = 8,3 m
 |zanurzenie             = 3,4 m
 |rodzaj kadłuba         =
 |materiał kadłuba       =
 |napęd                  = 3 kotły parowe
turbiny parowe AEG-Vulcan
2 śruby napędowe
23 500 KM
 |prędkość               = 34 węzły
 |prędkość taktyczna     =
 |zasięg                 = 2050 mm/17 w.
1810 mm/20 w.
 |sensory                =
 |uzbrojenie             = 3 x [[armata okrętowa]] 8,8 cm KL/45
6 x [[wyrzutnia torped]] kal. 500 mm
24 [[mina morska|miny]]
 |wyrzutnie torpedowe    =
 |opancerzenie           =
 |wyposażenie            =
 |wyposażenie lotnicze   =
 |załoga                 = 85
 |commons                =
}}
'''V 78''' – [[Niemcy|niemiecki]] [[niszczyciel]] z okresu [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. Dwunasta jednostka typu V 67. Okręt wyposażony w trzy kotły parowe opalane ropą. Zapas paliwa 306 ton. W [[1918]] roku internowany w [[Scapa Flow]]. [[samozatopienie|Zatopiony]] przez załogę [[21 czerwca]] [[1919]] roku. Złomowany w [[1925]] roku.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Gardiner | imię=Robert | nazwisko2=Gray | imię2=Randal | autor link= | inni= | tytuł=Conway's All The World's Fighting Ships 1906-1921 | data=1985 | wydawca=Naval Institute Press | miejsce=Annapolis, Md.  | isbn=978-0-87021-907-8 | strony=}}

{{SORTUJ:V-0078}}
[[Kategoria:Niemieckie niszczyciele z okresu I wojny światowej]]
[[Kategoria:Niemieckie okręty samozatopione w Scapa Flow]]
[[Kategoria:Niszczyciele typu V 67]]
[[Kategoria:Okręty zbudowane w AG Vulcan Stettin]]
[[Kategoria:Zatopione niemieckie niszczyciele]]

title: V 78

Stocznia: AG Vulcan, Szczecin

Wodowanie: 19 lutego 1916

Los okrętu: samozatopiony 21 czerwca 1919

Wyporność: projektowa 924 t · pełna: 1188 t

Długość: na linii wodnej: 81,0 m , · pełna: 82,0 m

Prędkość: 34 węzły


text:
# Okręg wyborczy Kildare
Okręg wyborczy Kildare powstał w 1801 r. i wysyłał do brytyjskiej Izby Gmin dwóch deputowanych. Okręg obejmował irlandzkie hrabstwo Kildare. Został zlikwidowany w 1885 r.

## Deputowani do brytyjskiej Izby Gmin z okręgu Kildare
- 1801–1802: Maurice Keatinge
- 1801–1802: John Latouche
- 1802–1807: lord Robert FitzGerald
- 1802–1830: Robert Latouche
- 1807–1814: lord Henry FitzGerald
- 1814–1831: lord William FitzGerald
- 1830–1847: Richard More O’Ferrall
- 1831–1832: Josiah William Hort
- 1832–1837: Edward Ruthven
- 1837–1847: Robert Archbold
- 1847–1852: Charles FitzGerald, markiz Kildare
- 1847–1852: Richard Bourke, lord Naas, Partia Konserwatywna
- 1852–1880: William Henry Ford Cogan
- 1852–1859: David O’Connor Henchy
- 1859–1865: Richard More O’Ferrall
- 1865–1874: Otho FitzGerald, Partia Liberalna
- 1874–1885: Charles Henry Meldon
- 1880–1885: James Leahy

title: Okręg wyborczy Kildare

wikitext:
'''Okręg wyborczy Kildare''' powstał w [[1801]] r. i wysyłał do [[Wielka Brytania|brytyjskiej]] [[Izba Gmin|Izby Gmin]] dwóch deputowanych. Okręg obejmował [[Irlandia|irlandzkie]] [[Kildare (hrabstwo)|hrabstwo Kildare]]. Został zlikwidowany w 1885 r.

== Deputowani do brytyjskiej Izby Gmin z okręgu Kildare ==
* 1801–1802: [[Maurice Keatinge]]
* 1801–1802: [[John Latouche (parlamentarzysta)|John Latouche]]
* 1802–1807: [[lord Robert FitzGerald]]
* 1802–1830: [[Robert Latouche]]
* 1807–1814: [[Henry FitzGerald|lord Henry FitzGerald]]
* 1814–1831: [[lord William FitzGerald]]
* 1830–1847: [[Richard More O’Ferrall]]
* 1831–1832: [[Josiah William Hort]]
* 1832–1837: [[Edward Ruthven]]
* 1837–1847: [[Robert Archbold]]
* 1847–1852: [[Charles FitzGerald (książę)|Charles FitzGerald, markiz Kildare]]
* 1847–1852: [[Richard Bourke (6. hrabia Mayo)|Richard Bourke, lord Naas]], [[Partia Konserwatywna (Wielka Brytania)|Partia Konserwatywna]]
* 1852–1880: [[William Henry Ford Cogan]]
* 1852–1859: [[David O’Connor Henchy]]
* 1859–1865: [[Richard More O’Ferrall]]
* 1865–1874: [[Otho FitzGerald]], [[Partia Liberalna (Wielka Brytania)|Partia Liberalna]]
* 1874–1885: [[Charles Henry Meldon]]
* 1880–1885: [[James Leahy]]

== Linki zewnętrzne ==
* [https://archive.is/20120903140453/http://www.leighrayment.com/commons/Kcommons1.htm leighrayment.com]

[[Kategoria:Dawne brytyjskie okręgi wyborcze|Kildare]]


text:
# Honorowi obywatele Torunia
Honorowi obywatele Torunia – lista osób, którym nadano tytuł Honorowego Obywatela Miasta Torunia.
Tytuł przyznaje Rada Miasta Torunia, kierując się wnioskiem Kapituły Honorowych Wyróżnień Miasta Torunia. Tytuł potwierdzają: medal okolicznościowy, dyplom, numerowana odznaka, wpisem do Księgi Honorowych Wyróżnień Miasta Torunia oraz umieszczenie portretu osoby uhonorowanej w Galerii Honorowych Obywateli Miasta Torunia w siedzibie Rady.

## Honorowi obywatele Torunia

### Królestwo Pruskie
- Hans Jakob von Auerswald (1815)[2]
- Carl Zimmermann (1833)[2]
- Johann Wilhelm Linde zu Danzig (1836)[2]
- Heinrich Wilhelm Ernst von Beneckendorff und Hindenburg (1837)[2]
- Karl Sahse (1839)[2]
- Friedrich Christian Kries (1839)[2]
- Friedrich Hahn (1842)[2]
- dr Samuel Gottlieb von Linde zu Warschau (1844)[2]
- Karl Ludwik Werkenthin (1848)[2]
- Heinrich Philipp von Reichenbach (1848)[2]
- dr jur. Friedrich Meyer (1875)[2]
- Theodor Körner (1879)[2]
- dr Julius Bergenroth (1883)[2]
- prof. dr Wilhelm Siegfried Hirsch (1887)[2]
- Ernst Lambeck (1890)[2]
- Georg Bender (1892)[2]
- prof. Karl August Boethke (1900)[2]
- Paul von Beneckendorff und von Hindenburg (1914)[2]

### Okres międzywojenny
- gen. Józef Haller (1921)[2]
- Marszałek Francji i Polski Ferdinand Foch (1923)[3]
- marszałek Józef Piłsudski (14 maja 1935, pośmiertnie)[4]
- Marszałek Edward Śmigły-Rydz (28 maja 1938)[5][6]

### Polska Rzeczpospolita Ludowa
- Marszałek Michał Rola-Żymierski (1945)[2]
- ppłk Jurij Mironowicz Kosenko (1945)[2]

### III Rzeczpospolita
- Wanda Szuman (1992)[7]
- Elżbieta Zawacka (1992)[2]
- prof. Wilhelmina Iwanowska (1997)[2]
- Jan Paweł II (1998)[2]
- prof. Marian Biskup (2000)[2]
- prof. Artur Hutnikiewicz (2002)[2]
- o. Władysław Wołoszyn (2003)[2]
- bp Andrzej Suski (2009)[2]
- dr Jerzy Wieczorek (2010)[2]
- dr hab. Antoni Stawikowski (2013)[2]
- prof. Jan Hanasz (2016)[8]
- Stanisław Dembiński (2024)[9][10]
- Alicja Grześkowiak (2024)[9][10]
- Jan Wyrowiński (2024)[9][10]

title: Honorowi obywatele Torunia

wikitext:
{{Nagroda infobox
 |nazwa             = Honorowi obywatele Torunia
 |nazwa oryginalna  =
 |grafika           = POL Toruń COA.svg
 |opis grafiki      = Herb [[Toruń|Torunia]]
 |alt grafiki       =
 |nagroda za        = Wyjątkowe zasługi na rzecz miasta
 |fundator          =
 |przyznający       = Rada Miasta Torunia
 |państwo           = POL
 |lokalizacja       = [[Toruń]]
 |pierwsze rozdanie =
 |ostatnie rozdanie =
 |commons           =
 |www               =
}}
'''Honorowi obywatele Torunia''' – lista osób, którym nadano tytuł Honorowego Obywatela Miasta Torunia.

Tytuł przyznaje Rada Miasta Torunia, kierując się wnioskiem Kapituły Honorowych Wyróżnień Miasta Torunia. Tytuł potwierdzają: medal okolicznościowy, dyplom, numerowana odznaka, wpisem do Księgi Honorowych Wyróżnień Miasta Torunia oraz umieszczenie portretu osoby uhonorowanej w Galerii Honorowych Obywateli Miasta Torunia w siedzibie Rady{{R|torun}}.

== Honorowi obywatele Torunia ==
=== Królestwo Pruskie ===
* [[Hans Jakob von Auerswald]] (1815){{R|torun2}}
* [[Carl Johann Christian Zimmermann|Carl Zimmermann]] (1833){{R|torun2}}
* [[Johann Wilhelm Linde zu Danzig]] (1836){{R|torun2}}
* [[Heinrich Wilhelm Ernst von Beneckendorff und Hindenburg]] (1837){{R|torun2}}
* [[Karl Sahse]] (1839){{R|torun2}}
* [[Friedrich Christian Kries]] (1839){{R|torun2}}
* [[Friedrich Hahn]] (1842){{R|torun2}}
* dr [[Samuel Linde|Samuel Gottlieb von Linde zu Warschau]] (1844){{R|torun2}}
* [[Karl Ludwik Werkenthin]] (1848){{R|torun2}}
* [[Heinrich Philipp von Reichenbach]] (1848){{R|torun2}}
* dr jur. [[Friedrich Meyer]] (1875){{R|torun2}}
* [[Theodor Körner (burmistrz)|Theodor Körner]] (1879){{R|torun2}}
* dr [[Julius Bergenroth]] (1883){{R|torun2}}
* prof. dr [[Wilhelm Siegfried Hirsch]] (1887){{R|torun2}}
* [[Ernst Lambeck]] (1890){{R|torun2}}
* [[Georg Bender]] (1892){{R|torun2}}
* prof. [[Karl August Boethke]] (1900){{R|torun2}}
* [[Paul von Hindenburg|Paul von Beneckendorff und von Hindenburg]] (1914){{R|torun2}}

=== Okres międzywojenny ===
* gen. [[Józef Haller]] (1921){{R|torun2}}
* Marszałek Francji i Polski [[Ferdinand Foch]] (1923)<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Toruń | czasopismo = [[Kurier Warszawski (dziennik)|Kurier Warszawski]] | wolumin = Nr 109 | strony = 3 | data = 21 kwietnia 1923 | url = http://ebuw.uw.edu.pl/publication/210462}}</ref>
* marszałek [[Józef Piłsudski]] (14 maja 1935, pośmiertnie)<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Z Torunia | czasopismo = [[Kurier Warszawski (dziennik)|Kurier Warszawski]] | wolumin = Nr 134 | strony = 5 | data = 17 maja 1935 | url = http://ebuw.uw.edu.pl/publication/218411}}</ref>
* Marszałek [[Edward Rydz-Śmigły|Edward Śmigły-Rydz]] (28 maja 1938)<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Obywatelstwo honorowe przyznał Toruń Marszałkowi Śmigłemu-Rydzowi | czasopismo = [[Gazeta Lwowska (1810–1939)|Gazeta Lwowska]] | strony = 2 | data = Nr 120 z 29 maja 1928 | url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=94483}}</ref><ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Toruń nadał obywatelstwo honorowe Marszałkowi Śmigłemu-Rydzowi | czasopismo = [[Gazeta Lwowska (1810–1939)|Gazeta Lwowska]] | strony = 1 | data = Nr 138 z 22 czerwca 1938 | url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=94501}}</ref>

=== Polska Rzeczpospolita Ludowa ===
* Marszałek [[Michał Rola-Żymierski]] (1945){{R|torun2}}
* ppłk [[Jurij Mironowicz Kosenko]] (1945){{R|torun2}}

=== III Rzeczpospolita ===
* [[Wanda Szuman]] (1992){{odn|Zakrzewski|1998|s=236}}
* [[Elżbieta Zawacka]] (1992){{R|torun2}}
* prof. [[Wilhelmina Iwanowska]] (1997){{R|torun2}}
* [[Jan Paweł II]] (1998){{R|torun2}}
* prof. [[Marian Biskup]] (2000){{R|torun2}}
* prof. [[Artur Hutnikiewicz]] (2002){{R|torun2}}
* o. [[Władysław Wołoszyn]] (2003){{R|torun2}}
* bp [[Andrzej Suski]] (2009){{R|torun2}}
* dr [[Jerzy Wieczorek (polityk)|Jerzy Wieczorek]] (2010){{R|torun2}}
* dr hab. [[Antoni Stawikowski]] (2013){{R|torun2}}
* prof. [[Jan Hanasz]] (2016)<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.um.torun.pl/pl/jan-hanasz-honorowym-obywatelem-torunia | tytuł = Jan Hanasz Honorowym Obywatelem Torunia | opublikowany = um.torun.pl | data dostępu = 2024-03-12}}</ref>
* [[Stanisław Dembiński (fizyk)|Stanisław Dembiński]] (2024)<ref name="gra2024">{{Cytuj stronę |tytuł = Toruń. Trzy osoby dołączyły do grona honorowych obywateli |data dostępu = 2025-01-01 |opublikowany = gra.fm |url = https://gra.fm/informacje-torun-honorowi-obywatele-miasta.html |data = 1 stycznia 2025}}</ref><ref name="torun2024">{{Cytuj stronę|tytuł = Nowi Honorowi Obywatele Torunia |data = 5 września 2024 |autor=Marcin Pryka |data dostępu = 2025-01-01 |opublikowany = torun.pl |url = https://torun.pl/pl/aktualnosc/nowi-honorowi-obywatele-torunia}}</ref>
* [[Alicja Grześkowiak]] (2024)<ref name="gra2024" /><ref name="torun2024" />
* [[Jan Wyrowiński]] (2024)<ref name="gra2024" /><ref name="torun2024" />

== Przypisy ==
<references>
<ref name="torun">{{Cytuj stronę | url = https://www.torun.pl/pl/miasto/samorzad/miejskie-nagrody-i-wyroznienia/honorowe-obywatelstwo-miasta-torunia | tytuł = Honorowe Obywatelstwo Miasta Torunia | opublikowany = torun.pl | data dostępu = 2024-03-12 | archiwum = https://web.archive.org/web/20230305213817/https://www.torun.pl/pl/miasto/samorzad/miejskie-nagrody-i-wyroznienia/honorowe-obywatelstwo-miasta-torunia | zarchiwizowano = 2023-03-05}}</ref>
<ref name="torun2">{{Cytuj stronę | url = https://www.torun.pl/pl/node/1663 | tytuł = Honorowi Obywatele Torunia | opublikowany = torun.pl | data dostępu = 2024-03-12 | archiwum = https://web.archive.org/web/20230322093810/https://www.torun.pl/pl/node/1663 | zarchiwizowano = 2023-03-22}}</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | autor = Krzysztof Mikulski (red.) | tytuł = Toruński Słownik Biograficzny | wydawca = Towarzystwo Miłośników Torunia | miejsce = Toruń | data = 1998 | tom = 1 | rozdział = Szuman Wanda | imię r = Tadeusz | nazwisko r = Zakrzewski | odn = tak}}

[[Kategoria:Honorowi obywatele Torunia| ]]
[[Kategoria:Toruń]]
[[Kategoria:Kultura w Toruniu]]

title: Honorowi obywatele Torunia

Nagroda za: Wyjątkowe zasługi na rzecz miasta

Przyznający: Rada Miasta Torunia

Lokalizacja: Toruń


text:
# Kłykcie potyliczne
Kłykcie potyliczne (łac. condyli occipitales) – wyrostki stawowe znajdujące się na kościach potylicznych, dla których powierzchnie stawowe (cotyli) znajdują się na pierwszym kręgu odcinka szyjnego kręgosłupa  (dźwigaczu). U podstawy każdego z kłykci ulokowany jest kanał nerwu podjęzykowego. Na bok od kłykci znajdują się wyrostki przykłykciowe, stanowiące miejsce przyczepu mięśni i więzadeł.  Kłykcie stanowią ruchome połączenie czaszki płazów, gadów, ptaków i ssaków z resztą szkieletu. U ptaków i gadów istnieje jeden kłykieć potyliczny, a u płazów i ssaków dwa.

title: Kłykcie potyliczne

wikitext:
[[Plik:Occipital condyle01.png|thumb|right|Czaszka człowieka, widok przednio-dolny. Kłykcie potyliczne zaznaczono na czerwono]]
'''Kłykcie potyliczne''' ({{w języku|la|condyli occipitales}}) – [[wyrostek stawowy|wyrostki stawowe]] znajdujące się na [[kość potyliczna|kościach potylicznych]], dla których [[powierzchnia stawowa|powierzchnie stawowe]] (''cotyli'') znajdują się na pierwszym kręgu odcinka szyjnego [[kręgosłup]]a  ([[dźwigacz]]u). U podstawy każdego z kłykci ulokowany jest kanał [[Nerw podjęzykowy|nerwu podjęzykowego]]. Na bok od kłykci znajdują się wyrostki przykłykciowe, stanowiące miejsce przyczepu [[mięsień|mięśni]] i [[więzadło|więzadeł]]{{r|pa}}.  Kłykcie stanowią ruchome połączenie [[czaszka|czaszki]] [[płazy|płazów]], [[gady|gadów]], [[ptaki|ptaków]] i [[ssaki|ssaków]] z resztą szkieletu. U ptaków i gadów istnieje jeden kłykieć potyliczny, a u płazów i ssaków dwa{{r|compar}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=pa>{{cytuj książkę | tytuł = Podstawy anatomii zwierząt domowych | autor = Helena Przespolewska, Henryk Kobryń, Tomasz Szara & Bartłomiej J. Bartyzel | rok = 2014 | miejsce = Warszawa | wydawca = PWN | strony = 19 | isbn = 9788362815227}}</ref>
<ref name=compar>{{cytuj pismo | url = https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/handle/1811/1367/V04N03_052.pdf | tytuł = Comparative Chart of the Vertebrate Skull | autor = Mead, Charles S. | czasopismo = The Ohio Naturalist | wolumin = 4 | wydanie = 3 | rok = 1904}}</ref>
}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

[[Kategoria:Układ kostny]]
[[Kategoria:Anatomia głowy i szyi]]


text:
# Zawilgocenie (budynek)
Zawilgocenie budynku − wilgoć występująca w budynkach tworząca się przez kondensację lub dostawanie się wilgoci z zewnętrza budynku.
Duża część problemów związanych z zawilgoceniem budynków jest związanych z trzema przyczynami: kondensacją, deszczem i podciąganiem kapilarnym wody gruntowej i wilgoci.

## Wilgoć kapilarna
Zawilgocenie kapilarne jest używane do określenia ruchu  wody od dolnych sekcji ścian przez efekt kapilarny. Obserwowano przypadki dochodzenia  zawilgocenia kapilarnego do 5 metrów, ale
typowo zawilgocenie to nie przekracza 1.5m.  Często ślady na murach są nieprawidłowo interpretowane jako wilgoć kapilarna. Istnieją poglądy, że wilgoć kapilarna jest w istocie rzadko obserwowana i że efekt ten jest propagowany przez firmy
oferujące injekcyjną (wstrzeliwaną) metodę chemicznego zapobiegania wilgoci kapilarnej. Istotnie, efekt wilgoci kapilarnej nie jest obserwowany we wszystkich materiałach i zależy m.in. od porowatości materiału i różnicy temperatury pomiędzy gruntem a murami. Efekt wilgoci kapilarnej można zaobserwować kładąc porowatą cegłę lub kamień  do wody i obserwując do jakiej wysokości woda jest absorbowana przez porowaty materiał. Zawilgocenie kapilarne jest identyfikowane przez "linię przypływu" na niskiej części muru. Linie te są powodowane przez rozpuszczalne sole zawarte w ziemi. W czasie parowania wody te "linie przypływu" można łatwo zidentyfikować.  Efekt kapilarny jest opisywany przez Prawo Jurina, które określa że maksymalna wysokość zawilgocenia kapilarnego jest odwrotnie proporcjonalna do promienia kapilary. Istnieją fizyczne modele zawilgocenia kapilarnego oraz pomiary eksperymentalne.
Wyniki pokazują, że wilgoć kapilarna zależy od szerokości murów, sorpcji materiału, własności zaprawy murarskiej, i warunków zewnętrznych takich jak gradient temperatury. Diagnostyka zawilgocenia dokonywana jest na podstawie pomiarów i obserwacji. Obserwacje polegają na ocenie linii przypływu na murze (obecności soli). Jedną z najbardziej wiarygodnych metod jest pobranie próbek z mury i ocena wilgotności oraz ilości soli w materiale. Często ta metoda jest inwazyjna i niedogodna dla właścicieli budynku. Inna technika polega na pomiarze przewodności elektrycznej. Istnieje szereg metod zapobiegania efektowi kapilarnemu
- Wymiana lub poprawienie fizycznej blokady przeciwwilgociowej w budynku
- Utworzenie chemicznej blokady przeciwwilgociowej poprzez  wykonanie odwierceń i wstrzeliwanie cieczy lub masy tworzącej barierę wilgotności (ang. DPC injection)
- Metody oparte na elektroosmozie
- Osuszenie gruntu

### Techniki oparte na wstrzykiwaniu środków chemicznych
Utworzenie chemicznej blokady przeciwwilgociowej poprzez  wykonanie odwierceń i wstrzeliwanie cieczy lub masy tworzącej barierę wilgotności (ang. DPC injection) jest jedną z technik stosowanych do utworzenia bariery zapobiegającej transportowi kapilarnemu wilgoci. Eksperymenty przeprowadzane są na testowych murach a do oceny skuteczności techniki stosuje się techniki inwazyjne - np. odwierty i analizę wilgotności, techniki teledetekcyjne polegające na pomiarach temperatury w podczerwieni, lub bezpośrednie pomiary przewodności elektrycznej (która zależy od wilgotności i stężenia soli) i temperatury   Jest stosunkowo niewiele prac pokazujących skuteczność różnych metod w tych samych warunkach zewnętrznych.

title: Zawilgocenie (budynek)

wikitext:
'''Zawilgocenie budynku''' − wilgoć występująca w budynkach tworząca się przez kondensację lub dostawanie się wilgoci z zewnętrza budynku.

Duża część problemów związanych z zawilgoceniem budynków jest związanych z trzema przyczynami: kondensacją, deszczem i podciąganiem kapilarnym wody gruntowej i wilgoci.

[[File:Capillary flow brick.jpg|thumb|Efekt umieszczenia porowatej cegły w wodzie]]
==Wilgoć kapilarna==
Zawilgocenie kapilarne jest używane do określenia ruchu  wody od dolnych sekcji ścian przez [[Zjawiska kapilarne|efekt kapilarny]]. Obserwowano przypadki dochodzenia  zawilgocenia kapilarnego do 5 metrów, ale
typowo zawilgocenie to nie przekracza 1.5m.  Często ślady na murach są nieprawidłowo interpretowane jako wilgoć kapilarna. Istnieją poglądy, że wilgoć kapilarna jest w istocie rzadko obserwowana i że efekt ten jest propagowany przez firmy
oferujące injekcyjną (wstrzeliwaną) metodę chemicznego zapobiegania wilgoci kapilarnej. Istotnie, efekt wilgoci kapilarnej nie jest obserwowany we wszystkich materiałach i zależy m.in. od porowatości materiału i różnicy temperatury pomiędzy gruntem a murami. Efekt wilgoci kapilarnej można zaobserwować kładąc porowatą cegłę lub kamień  do wody i obserwując do jakiej wysokości woda jest absorbowana przez porowaty materiał. Zawilgocenie kapilarne jest identyfikowane przez "linię przypływu" na niskiej części muru. Linie te są powodowane przez rozpuszczalne sole zawarte w ziemi. W czasie parowania wody te "linie przypływu" można łatwo zidentyfikować.  Efekt kapilarny jest opisywany przez [[Prawo Jurina]], które określa że maksymalna wysokość zawilgocenia kapilarnego jest odwrotnie proporcjonalna do promienia kapilary. Istnieją fizyczne modele zawilgocenia kapilarnego oraz pomiary eksperymentalne. <ref>Rising Damp: Capillary Rise Dynamics in Walls
Christopher Hall and William D. Hoff, Proceedings: Mathematical, Physical and Engineering Sciences , Vol. 463, No. 2084 (Aug. 8, 2007), pp. 1871-1884</ref> <ref>Hall, C. and Hoff, W. D., 2002, Water transport in brick, stone, and concrete, London, Taylor & Francis</ref>
Wyniki pokazują, że wilgoć kapilarna zależy od szerokości murów, sorpcji materiału, własności zaprawy murarskiej, i warunków zewnętrznych takich jak gradient temperatury. Diagnostyka zawilgocenia dokonywana jest na podstawie pomiarów i obserwacji. Obserwacje polegają na ocenie linii przypływu na murze (obecności soli). Jedną z najbardziej wiarygodnych metod jest pobranie próbek z mury i ocena wilgotności oraz ilości soli w materiale. Często ta metoda jest inwazyjna i niedogodna dla właścicieli budynku. Inna technika polega na pomiarze przewodności elektrycznej. Istnieje szereg metod zapobiegania efektowi kapilarnemu

* Wymiana lub poprawienie fizycznej blokady przeciwwilgociowej w budynku
* Utworzenie chemicznej blokady przeciwwilgociowej poprzez  wykonanie odwierceń i wstrzeliwanie cieczy lub masy tworzącej barierę wilgotności (ang. DPC injection)
* Metody oparte na elektroosmozie
* Osuszenie gruntu

===Techniki oparte na wstrzykiwaniu środków chemicznych===
Utworzenie chemicznej blokady przeciwwilgociowej poprzez  wykonanie odwierceń i wstrzeliwanie cieczy lub masy tworzącej barierę wilgotności (ang. DPC injection) jest jedną z technik stosowanych do utworzenia bariery zapobiegającej transportowi kapilarnemu wilgoci. Eksperymenty przeprowadzane są na testowych murach a do oceny skuteczności techniki stosuje się techniki inwazyjne - np. odwierty i analizę wilgotności, techniki teledetekcyjne polegające na pomiarach temperatury w podczerwieni, lub bezpośrednie pomiary przewodności elektrycznej (która zależy od wilgotności i stężenia soli) i temperatury <ref>Rirsch, E., Zhang Z., 2010, Rising Damp in Masonry Walls and the Importance of Mortar Properties, Construction and Building Materials, 24, 1815–1820</ref> <ref>Nawrot, W., Osuszanie budowli: teoria i praktyka</ref> Jest stosunkowo niewiele prac pokazujących skuteczność różnych metod w tych samych warunkach zewnętrznych.

== Zobacz też ==

*[[Paroizolacja]]
*[[Porowatość skały]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[kategoria:Izolacje budowlane]]
[[Kategoria:Hydrogeologia]]


text:
# Riolobos
Riolobos – gmina w Hiszpanii, w prowincji Cáceres, w Estramadurze, o powierzchni 49,49 km². W 2011 roku gmina liczyła 1349 mieszkańców.

title: Riolobos

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Riolobos
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Escudo de Riolobos (Cáceres).svg
 |flaga                        = Bandera de Riolobos (Cáceres).svg
 |dopełniacz nazwy             = Riolobos
 |państwo                      = ESP
 |1. jednostka administracyjna = [[Estremadura (Hiszpania)|Estremadura]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Cáceres (prowincja)|Cáceres]]
 |powierzchnia                 = 49,49{{r|ssweb}}
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 1349{{r|ssweb}}
 |gęstość zaludnienia          = 27,26
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Estremadura
 |współrzędne                  = 39°55′14″N 6°18′14″W
 |commons                      =
 |www                          = https://www.riolobos.es/
}}
'''Riolobos''' – [[gmina]] w [[Hiszpania|Hiszpanii]], w prowincji [[Cáceres (prowincja)|Cáceres]], w [[Estremadura (Hiszpania)|Estramadurze]], o powierzchni 49,49{{r|ssweb}} km². W 2011 roku gmina liczyła 1349{{r|ssweb}} mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=ssweb>{{cytuj stronę | url = https://ssweb.seap.minhap.es/REL/frontend/inicio/municipios/all/all/6800 | tytuł = Datos del registro de Entidades Locales | data dostępu = 2013-06-16 | autor = Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas | język = es }}</ref>
}}

{{Prowincja Cáceres}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Riolobos}}
[[Kategoria:Gminy w Estremadurze]]
[[Kategoria:Cáceres (prowincja)]]

title: Riolobos

Herb: Flaga

Państwo: Hiszpania

Wspólnota autonomiczna: Estremadura

Prowincja: Cáceres

Zarządzający: María Esperanza González Cuarto↗

Tablice rejestracyjne: CC


text:
# Parafia św. Antoniego w Słucku
Parafia św. Antoniego w Słucku – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w archidiecezji mińsko-mohylewskiej, w dekanacie nieświeskim, na Białorusi.

## Historia
Parafia powstała w 1734 przy istniejącym od 1671 klasztorze bernardynów. W 1832 carat skasował klasztor, a kościół zamienił na cerkiew. Świątynia została zamknięta i zniszczona po rewolucji październikowej.
Od 1967 w mieszkaniach prywatnych w Słucku odbywały się nabożeństwa. W 1990 do miasta przybył na stałe kapłan. W 1993 rozpoczęto budowę nowego kościoła i klasztoru. 11 listopada 2000 kościół konsekrował arcybiskup mińsko-mohylewski kard. Kazimierz Świątek.

title: Parafia św. Antoniego w Słucku

wikitext:
{{Parafia infobox
 |nazwa                   = Parafia św. Antoniego w Słucku
 |nazwa miejscowa         =
 |grafika                 = Catholic Church Of St. Anthony in Słucak.jpg
 |opis grafiki            = kościół parafialny
 |państwo                 = BLR
 |siedziba                = [[Słuck]]
 |adres                   =
 |data powołania          = 1734
 |data zamknięcia         =
 |wyznanie                = [[Kościół katolicki|katolickie]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |1. jednostka typ        = Archidiecezja
 |1. jednostka nazwa      = [[Archidiecezja mińsko-mohylewska|mińsko-mohylewska]]
 |2. jednostka typ        = Dekanat
 |2. jednostka nazwa      = [[Dekanat nieświeski|nieświeski]]
 |3. jednostka typ        =
 |3. jednostka nazwa      =
 |obiekt sakralny funkcja = kościół
 |obiekt sakralny         = [[Kościół św. Antoniego w Słucku|św. Antoniego w Słucku]]
 |filie                   =
 |nadzór                  = [[Zakon Braci Mniejszych]]
 |administrator           =
 |proboszcz               =
 |wezwanie                = św. [[Antoni Padewski]]
 |dzień wspomnienia       = 13 czerwca
 |kod mapy                = obwód miński
 |współrzędne             = 53°02'32.6"N 27°34'37.0"E
 |mapa parafii            =
 |opis mapy parafii       =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Parafia św. Antoniego w Słucku''' – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w [[archidiecezja mińsko-mohylewska|archidiecezji mińsko-mohylewskiej]], w [[Dekanat nieświeski|dekanacie nieświeskim]], na [[Białoruś|Białorusi]].

== Historia ==
Parafia powstała w 1734 przy istniejącym od 1671 klasztorze [[bernardyni|bernardynów]]. W 1832 carat skasował klasztor, a kościół zamienił na cerkiew. Świątynia została zamknięta i zniszczona po rewolucji październikowej.

Od 1967 w mieszkaniach prywatnych w Słucku odbywały się nabożeństwa. W 1990 do miasta przybył na stałe kapłan. W 1993 rozpoczęto budowę nowego kościoła i klasztoru. 11 listopada 2000 kościół konsekrował arcybiskup mińsko-mohylewski kard. [[Kazimierz Świątek]].

[[Plik:Słucak, Uścinaŭskaja, Bernardynski. Слуцак, Усьцінаўская, Бэрнардынскі (1901-17).jpg|mały|lewo|Nieistniejący kościół św. Antoniego w Słucku]]

== Zobacz też ==
* [[Klasztor franciszkanów w Słucku]]

== Bibliografia ==
* [http://old.catholic.by/2/belarus/dioceses/minsk-mohilev/100389.html catholic.by]

{{SORTUJ:Słuck}}
[[Kategoria:Parafie archidiecezji mińsko-mohylewskiej]]
[[Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego]]
[[Kategoria:Parafie franciszkańskie (OFM)]]
[[Kategoria:Religia w Słucku|Parafia]]

title: Parafia św. Antoniego w Słucku

Państwo: Białoruś

Siedziba: Słuck

Kościół: rzymskokatolicki

Archidiecezja: mińsko-mohylewska

Dekanat: nieświeski

kościół: św. Antoniego w Słucku

Nadzór: Zakon Braci Mniejszych

Wezwanie: św. Antoni Padewski

Wspomnienie liturgiczne: 13 czerwca