text:
# Rycerze Zodiaku
Rycerze Zodiaku (jap. 聖闘士星矢; ang. Saint Seiya) – manga autorstwa Masamiego Kurumady oraz serial anime na jej podstawie.
Serial opowiada o losach tytułowych Rycerzy Zodiaku. Główni bohaterowie to sieroty, które zostały wysłane w różne zakątki świata na trening, by zdobyć legendarne Zbroje z Brązu, zbroje obrońców greckiej bogini Ateny zwanej również grecką księżniczką. Każdy z głównych bohaterów posiada specjalną siłę oraz zbroję, która odpowiada jednej z konstelacji gwiezdnych. Cała historia zaczyna się pierwszym odcinkiem serialu, przerywanego od czasu do czasu jednym z czterech filmów, idąc przez pierwszą i drugą serię, a kończy się piątym filmem.
„Rycerze Zodiaku” są dużym nawiązaniem do mitologii greckiej. Zostają tutaj przedstawione różne postacie z wierzeń starożytnych Greków i niektóre mity przerobione na bardziej odpowiadający czasowi akcji mangi i anime. Pojawiają się również nawiązania do innych religii np. do chrześcijaństwa, buddyzmu oraz mitologii nordyckiej.
Powstały 4 serie podzielone na 2, z czego Sanktuarium, Asgard i Królestwo Posejdona jest w pierwszej serii, a Tartar (Hades) i Elizjum jest w drugiej. Oprócz tego powstało 5 filmów opowiadających o potyczkach z innymi bogami. W sumie powstało 145 odcinków i 5 filmów.

## Fabuła

### Pierwsza seria
Pierwsza seria podzielona jest na 3 mniejsze:
- Sanktuarium – zaczyna się od Turnieju Galaktycznego, gdzie wszystkie sieroty z domu dziecka, wysłani przez „Wielką Fundację” w różne części świata na trening walczą o Złotą Zbroję Strzelca - najpotężniejszą materię we wszechświecie. Wtedy też spotykamy głównych bohaterów Seiyę, Hyogę, Shiryu, Shuna i Ikkiego. Niestety, na początku Ikki opętany nienawiścią postanawia skraść Zbroję Strzelca. Wtedy też pozostała czwórka musi zmierzyć się z Czarnymi Rycerzami. Z tej potyczki nasi bohaterowie wychodzą zwycięsko. Później okazuje się, że ich największym wrogiem jest Wielki Mistrz urzędujący w Sanktuarium, w Grecji. Rozpoczyna się walka. Moce zła wysyłają do walki Rycerzy z Głębin, którzy byli po stronie Sanktuarium, a później i Srebrnych Rycerzy, przewyższających mocą tych poprzednich. Nasi bohaterowie wychodzą zwycięsko z każdej walki. Kulminacyjnym momentem jest walka w samym Sanktuarium, gdzie księżniczka Saori zostaje postrzelona złotą strzałą i bohaterowie mają 12 godzin, by przejść przez 12 świątyń Złotych Rycerzy, znaleźć złotą tarczę i uratować wcielenie cesarzowej Ateny. Wtedy też okazuje się, że Złota Zbroja Strzelca nie jest jedyną złotą materią. Pozostaje ich jeszcze 11 i razem odpowiadają wszystkim 12 znakom zodiakalnych.
- Asgard – druga seria, występująca tylko w anime. Hilda Polaris, kapłanka Odyna po założeniu przeklętego pierścienia Nibelungów zostaje opanowana przez siły zła i wypowiada wojnę Sanktuarium oraz urzędującej tam greckiej księżniczce Atenie. Postanawia ożywić 7 zbroi Świętych Wojowników i wzywa ich właścicieli, aby stanęli przy jej boku. Ich głównym zadaniem jest pokonanie Rycerzy z Brązu. Z kolei nasi bohaterowie muszą zdobyć 7 szafirów i ofiarować je Odynowi, by uratować niszczący się Asgard i pokonać Hildę.
- Królestwo Posejdona – okazuje się, że Hilda była tylko marionetką w rękach boga Posejdona, który chce zniszczyć świat. Księżna Atena zostaje porwana i uwięziona w wielkiej kolumnie - głównym filarze Królestwa Posejdona. Rycerze muszą zniszczyć kolumny podtrzymujące morza i oceany, aby wystarczająco osłabić centralną kolumnę. Przy każdej z nich spotykają Morskich Generałów, którzy walczą u boku Posejdona. Okazuje się jednak, że Posejdon był z kolei marionetką w rękach Kanona. A po powrocie z Królestwa Posejdona do Sanktuarium Saori Kido jest obrończynią miłości jako strażniczka ludzkości i cesarska księżniczka pochodząca z Grecji.

### Druga seria
Druga seria składa się z 25 odcinków z Hadesu oraz 6 OAV-ów z Elizjum:
- Tartar (Piekło, Hades) – zaczyna się od walki ożywionych na 12 godzin Złotych Rycerzy pod rozkazami Hadesa (Saga, Camus, Shura, Aphrodite, Maska Śmierci, Shion) z obrońcami Sanktuarium (Shaka, Mu, Aiolia, Kanonem (który przywdziewa Złotą Zbroję Bliźniąt), Milo, Dohko). Wtedy też dowiadujemy się więcej informacji o Świętej Wojnie, która rozegrała się na Ziemi 243 lat wcześniej oraz historii Shiona i Dohko. Poznajemy też 108 Spectran - demonów służących Hadesowi.
- Elizjum – kiedy Złoci Rycerze giną niszcząc Ścianę Płaczu, przez którą mogą przejść tylko bogowie, Rycerze z Brązu docierają do Elizjum, gdzie Atena miała walczyć z Hadesem. Na miejscu okazuje się, że Atena jest zamknięta w wielkim dzbanie przez Hypnosa. Rycerze się śpieszą z pokonaniem Hypnosa i Tanatosa, gdyż Atena umrze, jeśli cała waza zrobi się czerwona od jej krwi. Poza tym muszą dostarczyć jej Zbroję Ateny oraz zniszczyć ciało Hadesa. Z tych dwóch zadań udaje się zrealizować te pierwsze, ponieważ przez powolne działania Seyii i Ikkiego, Hades dociera do swojego ciała. Potem Atena się uwalnia i pokonuje Hadesa, jednakże w ich walce ginie Seyia, który poświęcił się, by uratować życie Saori. Jak się okazuje w filmie Saint Seiya: Niebiański Rozdział - Uwertura, Seiya nie zginął, ale otrzymał mocną klątwę od Hadesa.

### Lost Canvas
Akcja dzieje się na 240 lat przed wydarzeniami z poprzednich serii i przedstawia ówczesną walkę Ateny z Hadesem i jego Spectranami. Głównym bohaterem jest Tenma - Rycerz Pegaza. Jedynymi postaciami z poprzednich serii jest Atena (z innym imieniem niż Saori), Hades, Radamantys Wyvern, Minos Gryf, Dohko i Shion. Wśród nowych postaci jest m.in. Degel (Złoty Rycerz Wodnika), Kardia (Złoty Rycerz Skorpiona), Albafika (Złoty Rycerz Ryb), El Cid (Złoty Rycerz Koziorożca), Manigoldo (Złoty Rycerz Raka), Asmita (Złoty Rycerz Panny).
Akcja serii zaczyna się w małym miasteczku we Włoszech gdzie 2 chłopców - Tenma (późniejszego rycerza Pegaza) oraz Alone (człowieka o najczystszym sercu, który staje się wcieleniem Hadesa na Ziemi). Tuż po opętaniu Alone'a przez duszę Hadesa na Ziemię zstępuje armia Hadesa - 108 Spectran. W okolicach wioski chłopców pojawia się Złoty Rycerz Wagi - Dohko. Wyczuwając duży kosmos myśli że trafił na ślad Hadesa. Gdy znajduje źródło okazuje się nim Tenma, który stara się uchronić sierociniec, w którym mieszka od zalania przez powódź poprzez zniszczenie kamieni blokujących odpływ rzeki. Po tych wydarzeniach Tenma wraz z Dohko udaje się na trening, gdzie spotyka swoją przyrodnią siostrę - Sashę - która okazuje się być boskim wcieleniem Ateny. Po kilku latach Tenma zdobywa zbroję Pegaza i staje się jednym z Rycerzy Ateny przywdziewając Brązową Zbroję Pegaza. W tym czasie na ziemie zstępują bogowie Hypnos i Tanathos, niszcząc wioskę, w której pierwotnie wychowywali się Tenma, Alone i Sasha czyniąc z niej Twierdzę Hadesa.

## Manga

### The Lost Canvas: Meiō shinwa
Seria Saint Seiya: The Lost Canvas: Meiō shinwa (jap. 聖闘士星矢 The Lost Canvas 冥王神話), której autorami są Masami Kurumada oraz Shiori Teshirogi, wydawana była w czasopiśmie „Shūkan Shōnen Champion” od 2006 roku. Ostatni rozdział tej mangi ukazał się w tym czasopiśmie 7 kwietnia 2011
Fabuła tego spin-offu dzieje się 250 lat przed wydarzeniami głównej serii Rycerzy Zodiaku i skupia się na przyjaźni Tenmy i Alone, poprzednich inkarnacji Seiyi Pegasusa i Hadesa, którzy w kolejnym życiu stają się swoimi śmiertelnymi wrogami.
19 stycznia 2021 roku w czasopiśmie „Champion RED” opublikowany został specjalny, dodatkowy rozdział mangi.

### The Lost Canvas: Meiō shinwa gaiden
W 18. numerze czasopisma „Shūkan Shōnen Champion” wydawnictwa Akita Shoten w 2011 roku ogłoszono, że Masami Kurumada oraz Shiori Teshirogi rozpoczną wydawanie nowej serii spin-off, zatytułowanej Saint Seiya: The Lost Canvas: Meiō shinwa gaiden (jap. 聖闘士星矢 The Lost Canvas 冥王神話 外伝). Pierwszy rozdział tej mangi ukazał się 19 maja 2011 roku, w 25. numerze tego czasopisma.
W 2012 roku seria została przeniesiona do czasopisma „Bessatsu Shōnen Champion”. Ostatni rozdział tej mangi ukazał się w tym czasopiśmie w kwietniowym numerze wydanym 12 marca 2016. Wydawnictwo Akita Shoten skompilowało rozdziały tej mangi w 16 tomach.
Fabuła tego spin-offu jest kontynuacją opowieści o złotej legendzie 12 złotych rycerzy.
17 kwietnia 2020 roku w czasopiśmie „Champion RED” opublikowany został specjalny, dodatkowy rozdział mangi.

## Anime

### Filmy
Stworzono również 5 filmów pełnometrażowych o przygodach Rycerzy Zodiaku. Jednakże są one tak samo schematyczne jak serial - pojawia się bóg chcący zawładnąć nad światem, porywa Saori, a Rycerze ruszają im na ratunek. Potem Rycerze o mało co nie giną, jednakże Seyia ratuje świat i Atenę z pomocą Złotej Zbroi Strzelca.
W pierwszym filmie (Saint Seiya: Historia Złotego Jabłka) wrogiem była Eris. Potem był Odyn (Saint Seiya: Zażarta walka bogów) i w trzecim filmie (Saint Seiya: Legenda purpurowego chłopca) Abel. Jednak potem w czwartym filmie (Saint Seiya: Wojownicy Świętej Wojny) Eris, Posejdon i Apollo łączą swe siły w uwolnieniu Lucyfera, z którym potem działają pracować w celu zniszczenia ludzkości.
Piąty film (Saint Seiya: Niebiański Rozdział - Uwertura) z kolei jest zakończeniem całej serii „Rycerzy Zodiaku”. Akcja filmu dzieje się po Świętej Wojnie przeciwko Hadesowi. Przeciwnikami są wszyscy bogowie, którzy odbierają Atenie władzę nad Ziemią przekazując ją Artemidzie. Jest to kara za zabicie Posejdona, Hadesa i innych bogów. Wywiązuje się walka, w wyniku której dochodzi do starcia na linii Seiya - Apollo. Nie wiadomo jednak, kto wygrał walkę, gdyż fragment walki jest gwałtownie przerwany i ukazana jest scena z przyszłości - Seiya ma wymazaną pamięć. Saori mówi z kolei jemu, że ma kogoś do odnalezienia. W tym filmie często jest rzucana teza, że jeśli bogowie chcą zniszczyć ludzkość, to nie mają prawa nazywać siebie bogami.

### Wersja polska
W Polsce, Saint Seiya był znany jeszcze przed emisją anime. Pojawił się po raz pierwszy na początku lat 90., pod postacią popularnych nalepek w gumach do żucia, importowanych przez przedsiębiorstwo Felix z Wrocławia. Ponieważ sprowadzano je z Hiszpanii, były reklamowane jako „Caballeros” (skrót od „Los Caballeros del Zodiaco”), obok innych dostępnych nalepek z tej serii jak „He-Man Masters”, „Super Heroes” i „Gremlins 2“.
W 1999 roku wyemitowano pierwszą główną serię na kanale RTL7 a w latach 2000-2001 seria doczekała się reemisji. Polska wersja serialu pochodzi z francuskiej, która od oryginału różni się głównie czołówką oraz tym, że w tej wersji kilka postaci mówi żeńskimi głosami tak jak na przykład Shun w pierwszych kilku odcinkach oraz Mu który ma najpierw głos żeński, potem męski a następnie znowu żeński. Poza tym polska wersja jest ocenzurowana o wiele bardziej niż francuska. Początkowo seria była reklamowana jako Wojownicy Zodiaku, jednak później jej tytuł zmieniono na Rycerze Zodiaku, który jest tytułem międzynarodowym serii (również wywodzącym się z Francji).
Opracowanie: na zlecenie RTL7 STUDIO START ŁÓDŹ

Udźwiękowienie: STUDIO EUROPA

Tekst: Beata Burchert-Perlińska (odc.1-?), Marek Baran (?-odc.115)

Czytał: Paweł Siedlik

### The Lost Canvas
Na podstawie mangi Saint Seiya: The Lost Canvas: Meiō shinwa (jap. 聖闘士星矢 The Lost Canvas 冥王神話) powstała seria OVA wyprodukowana przez studio TMS Entertainment we współpracy z Akita Shoten. Reżyserem serii został Osamu Nabeshima, za scenariusz serii odpowiadał Yoshiyuki Suga, a muzykę skomponował Kaoru Wada. Pierwsze dwa odcinki zostały wydane na DVD i Blu-ray w Japonii 24 czerwca 2009 roku. Ostatnia z płyt tej serii, zawierająca odcinki 11-13, została wydana 21 kwietnia 2010 roku.
W marcu 2010 roku za pośrednictwem oficjalnego bloga serialu potwierdzono powstawanie drugiej serii tej OVA. Seria ta również składa się z 13 odcinków, a ostatnia z płyt została wydana 20 lipca 2011 roku.

## Live action
W maju 2017 roku ogłoszono powstawanie hollywoodzkiego filmu aktorskiego będącego adaptacją mangi. Za produkcję filmu odpowiadają Toei Animation oraz chiński dystrybutor A Really Good Film Company (ARGF). Reżyserem filmu jest Tomasz Bagiński, producentami są Yoshi Ikezawa, Joseph Chou oraz Jeffrey Chan, natomiast producentami wykonawczymi zostali Naomichi Kurumada, Kozo Morishita, Tim Kwok oraz Miguel Faura. Za scenariusze odpowiadają Josh Campbell oraz Matt Stuecken.
W filmie występują: Mackenyu, Madison Iseman, Sean Bean, Famke Janssen, Nick Stahl, Diego Tinoco oraz Mark Dacascos.
W lutym 2023 roku ogłoszono, że japońska premiera filmu została zaplanowana na 28 kwietnia 2023 roku, a japoński tytuł filmu brzmi Saint Seiya: The Beginning (jap. 聖闘士星矢 The Beginning Seinto seiya The Beginning). Najwcześniej film pojawił się w kinach Ameryki Południowej – 27 kwietnia 2023. W Stanach Zjednoczonych, Nigerii i Polsce film miał swoją premierę 12 maja 2023. W Polsce film został wydany pod tytułem Rycerze Zodiaku.
Motyw przewodni filmu, zatytułowany „Courage.” wykonuje P!nk.
Do 4 lipca 2023 roku film zarobił w kinach na całym świecie 6 794 519 dolarów.

title: Rycerze Zodiaku

wikitext:
{{Animanga infobox/Nagłówek
 | tytuł           = Rycerze Zodiaku
 | grafika         = Saint Seiya logo.jpg
 | tytuł japoński  = 聖闘士星矢
 | tytuł romaji    = Saint Seiya
 | gatunek         = [[Film akcji|akcja]], [[fantasy]]
}}
{{Animanga infobox/Druk
| rodzaj          = manga
| tytuł           =
| autor           = [[Masami Kurumada]]
| artysta         =
| wydawca         = [[Shūeisha]]
| polski wydawca  =
| odbiorcy        = [[Shōnen-manga|shōnen]]
| drukowana       = [[Shūkan Shōnen Jump]]
| wydana          =
| pierwszy raz    = styczeń 1986
| ostatni raz     = grudzień 1990
| tomów           = 28
}}
{{Animanga infobox/Anime
 | tytuł           =
 | reżyser         = [[Kōzō Morishita]]
(odc. 1-73)
[[Kazuhito Kikuchi]]
(odc. 74-114)
 | studio          = [[Toei Animation]]
 | telewizja       = {{flaga|JPN}} [[TV Asahi]]
{{flaga|POL}} [[RTL 7]]
 | pierwszy_raz    = 11 października 1986
 | ostatni_raz     = 1 kwietnia 1989
 | odcinków        = 114
 | lista_odcinków  =
}}
{{Animanga infobox/OVA
 | tytuł           = Hades
 | reżyser         = [[Shigeyasu Yamauchi]]
(odc. 01 - 13)
[[Tomoharu Katsumoto]]
(odc. 14 - 31)
 | studio          = [[Toei Animation]]
 | wydana          = 2002 - 2008
 | odcinków        = 31
 | lista_odcinków  =
}}
{{Animanga infobox/Film
| rodzaj          = live-action
| tytuł           = Rycerze Zodiaku
| reżyser         = [[Tomasz Bagiński]]
| scenariusz      = Josh Campbell
Matt Stuecken
| producent       = Yoshi Ikezawa
Joseph Chou
Jeffrey Chan
| muzyka          =
| wydany          = 27 kwietnia 2023
| czas            =
}}
{{Animanga infobox/Stopka}}
{{nihongo|'''Rycerze Zodiaku'''|聖闘士星矢||ang. ''Saint Seiya''}} – [[manga]] autorstwa [[Masami Kurumada|Masamiego Kurumady]] oraz serial [[anime]] na jej podstawie.

Serial opowiada o losach tytułowych Rycerzy Zodiaku. Główni bohaterowie to sieroty, które zostały wysłane w różne zakątki świata na trening, by zdobyć legendarne Zbroje z Brązu, zbroje obrońców greckiej bogini [[Saori Kido|Ateny]] zwanej również grecką księżniczką. Każdy z głównych bohaterów posiada specjalną siłę oraz zbroję, która odpowiada jednej z konstelacji gwiezdnych. Cała historia zaczyna się pierwszym odcinkiem serialu, przerywanego od czasu do czasu jednym z czterech filmów, idąc przez pierwszą i drugą serię, a kończy się piątym filmem.

„Rycerze Zodiaku” są dużym nawiązaniem do [[mitologia grecka|mitologii greckiej]]. Zostają tutaj przedstawione różne postacie z wierzeń [[starożytna Grecja|starożytnych Greków]] i niektóre mity przerobione na bardziej odpowiadający czasowi akcji mangi i anime<ref>M.in mit o [[Orfeusz|Orfeuszu]] i postać Orfeusza Liry, czy też [[Święci Wojownicy#Siegfried|Siegfried]] będący mieszanką [[Beowulf|Beowulfa]] z [[Achilles|Achillesem]].</ref>. Pojawiają się również nawiązania do innych religii np. do [[chrześcijaństwo|chrześcijaństwa]], [[buddyzm]]u oraz [[mitologia nordycka|mitologii nordyckiej]].

Powstały 4 serie podzielone na 2, z czego Sanktuarium, [[Asgard]] i Królestwo Posejdona jest w pierwszej serii, a [[Tartar (mitologia)|Tartar]] (Hades) i Elizjum jest w drugiej. Oprócz tego powstało 5 filmów opowiadających o potyczkach z innymi bogami. W sumie powstało 145 odcinków i 5 filmów.

== Fabuła ==
=== Pierwsza seria ===
Pierwsza seria podzielona jest na 3 mniejsze:
* '''Sanktuarium''' – zaczyna się od Turnieju Galaktycznego, gdzie wszystkie sieroty z domu dziecka, wysłani przez „Wielką Fundację” w różne części świata na trening walczą o Złotą Zbroję Strzelca - najpotężniejszą materię we wszechświecie. Wtedy też spotykamy głównych bohaterów Seiyę, [[Hyoga|Hyogę]], Shiryu, [[Shun (postać)|Shuna]] i [[Ikki]]ego. Niestety, na początku Ikki opętany nienawiścią postanawia skraść Zbroję Strzelca. Wtedy też pozostała czwórka musi zmierzyć się z Czarnymi Rycerzami. Z tej potyczki nasi bohaterowie wychodzą zwycięsko. Później okazuje się, że ich największym wrogiem jest Wielki Mistrz urzędujący w Sanktuarium, w Grecji. Rozpoczyna się walka. Moce zła wysyłają do walki Rycerzy z Głębin, którzy byli po stronie Sanktuarium, a później i Srebrnych Rycerzy, przewyższających mocą tych poprzednich. Nasi bohaterowie wychodzą zwycięsko z każdej walki. Kulminacyjnym momentem jest walka w samym Sanktuarium, gdzie księżniczka Saori zostaje postrzelona złotą strzałą i bohaterowie mają 12 godzin, by przejść przez 12 świątyń Złotych Rycerzy, znaleźć złotą tarczę i uratować wcielenie cesarzowej Ateny. Wtedy też okazuje się, że Złota Zbroja Strzelca nie jest jedyną złotą materią. Pozostaje ich jeszcze 11 i razem odpowiadają wszystkim 12 znakom zodiakalnych.
* '''Asgard''' – druga seria, występująca tylko w anime. Hilda Polaris, kapłanka Odyna po założeniu przeklętego pierścienia Nibelungów zostaje opanowana przez siły zła i wypowiada wojnę Sanktuarium oraz urzędującej tam greckiej księżniczce Atenie. Postanawia ożywić 7 zbroi Świętych Wojowników i wzywa ich właścicieli, aby stanęli przy jej boku. Ich głównym zadaniem jest pokonanie Rycerzy z Brązu. Z kolei nasi bohaterowie muszą zdobyć 7 szafirów i ofiarować je Odynowi, by uratować niszczący się Asgard i pokonać Hildę.
* '''Królestwo Posejdona''' – okazuje się, że Hilda była tylko marionetką w rękach boga Posejdona, który chce zniszczyć świat. Księżna Atena zostaje porwana i uwięziona w wielkiej kolumnie - głównym filarze Królestwa Posejdona. Rycerze muszą zniszczyć kolumny podtrzymujące morza i oceany, aby wystarczająco osłabić centralną kolumnę. Przy każdej z nich spotykają Morskich Generałów, którzy walczą u boku Posejdona. Okazuje się jednak, że Posejdon był z kolei marionetką w rękach Kanona. A po powrocie z Królestwa Posejdona do Sanktuarium Saori Kido jest obrończynią miłości jako strażniczka ludzkości i cesarska księżniczka pochodząca z Grecji.

=== Druga seria ===
Druga seria składa się z 25 odcinków z Hadesu oraz 6 OAV-ów z Elizjum:
* '''[[Tartar (mitologia)|Tartar]] (Piekło, Hades)''' – zaczyna się od walki ożywionych na 12 godzin Złotych Rycerzy pod rozkazami Hadesa (Saga, [[Camus (anime)|Camus]], Shura, Aphrodite, Maska Śmierci, Shion) z obrońcami Sanktuarium (Shaka, [[Mu (postać)|Mu]], Aiolia, Kanonem (który przywdziewa Złotą Zbroję Bliźniąt), Milo, Dohko). Wtedy też dowiadujemy się więcej informacji o Świętej Wojnie, która rozegrała się na Ziemi 243 lat wcześniej oraz historii Shiona i Dohko. Poznajemy też 108 Spectran - demonów służących Hadesowi.
* '''Elizjum''' – kiedy Złoci Rycerze giną niszcząc Ścianę Płaczu, przez którą mogą przejść tylko bogowie, Rycerze z Brązu docierają do Elizjum, gdzie Atena miała walczyć z Hadesem. Na miejscu okazuje się, że Atena jest zamknięta w wielkim dzbanie przez Hypnosa. Rycerze się śpieszą z pokonaniem Hypnosa i Tanatosa, gdyż Atena umrze, jeśli cała waza zrobi się czerwona od jej krwi. Poza tym muszą dostarczyć jej Zbroję Ateny oraz zniszczyć ciało Hadesa. Z tych dwóch zadań udaje się zrealizować te pierwsze, ponieważ przez powolne działania Seyii i Ikkiego, Hades dociera do swojego ciała. Potem Atena się uwalnia i pokonuje Hadesa, jednakże w ich walce ginie Seyia, który poświęcił się, by uratować życie Saori. Jak się okazuje w filmie ''[[Saint Seiya: Niebiański Rozdział – Uwertura|Saint Seiya: Niebiański Rozdział - Uwertura]]'', Seiya nie zginął, ale otrzymał mocną klątwę od Hadesa.

=== Lost Canvas ===
Akcja dzieje się na 240 lat przed wydarzeniami z poprzednich serii i przedstawia ówczesną walkę Ateny z Hadesem i jego Spectranami. Głównym bohaterem jest Tenma - Rycerz Pegaza. Jedynymi postaciami z poprzednich serii jest Atena (z innym imieniem niż Saori), Hades, Radamantys Wyvern, Minos Gryf, Dohko i Shion. Wśród nowych postaci jest m.in. Degel (Złoty Rycerz Wodnika), Kardia (Złoty Rycerz Skorpiona), Albafika (Złoty Rycerz Ryb), El Cid (Złoty Rycerz Koziorożca), Manigoldo (Złoty Rycerz Raka), Asmita (Złoty Rycerz Panny).

Akcja serii zaczyna się w małym miasteczku we Włoszech gdzie 2 chłopców - Tenma (późniejszego rycerza Pegaza) oraz Alone (człowieka o najczystszym sercu, który staje się wcieleniem Hadesa na Ziemi). Tuż po opętaniu Alone'a przez duszę Hadesa na Ziemię zstępuje armia Hadesa - 108 Spectran. W okolicach wioski chłopców pojawia się Złoty Rycerz Wagi - Dohko. Wyczuwając duży kosmos myśli że trafił na ślad Hadesa. Gdy znajduje źródło okazuje się nim Tenma, który stara się uchronić sierociniec, w którym mieszka od zalania przez powódź poprzez zniszczenie kamieni blokujących odpływ rzeki. Po tych wydarzeniach Tenma wraz z Dohko udaje się na trening, gdzie spotyka swoją przyrodnią siostrę - Sashę - która okazuje się być boskim wcieleniem Ateny. Po kilku latach Tenma zdobywa zbroję Pegaza i staje się jednym z Rycerzy Ateny przywdziewając Brązową Zbroję Pegaza. W tym czasie na ziemie zstępują bogowie Hypnos i Tanathos, niszcząc wioskę, w której pierwotnie wychowywali się Tenma, Alone i Sasha czyniąc z niej Twierdzę Hadesa.

== Bohaterowie ==
{{osobny artykuł|Shun (postać)}}
== Manga ==
=== The Lost Canvas: Meiō shinwa ===
Seria {{nihongo|''Saint Seiya: The Lost Canvas: Meiō shinwa''|<ruby><rb>聖闘士星矢</rb><rp>(</rp><rt>セイントセイヤ</rt><rp>)</rp></ruby> The Lost Canvas 冥王神話}}, której autorami są Masami Kurumada oraz Shiori Teshirogi, wydawana była w czasopiśmie „Shūkan Shōnen Champion” od 2006 roku<ref name="lostcanvas3">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-03-28/saint-seiya/the-lost-canvas-manga-to-end-on-april-6 |tytuł=Saint Seiya: The Lost Canvas Manga to End on April 7 |opublikowany=Anime News Network|data=2011-03-28|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Egan Loo}}</ref>. Ostatni rozdział tej mangi ukazał się w tym czasopiśmie 7 kwietnia 2011<ref name="lostcanvas3"/>

Fabuła tego spin-offu dzieje się 250 lat przed wydarzeniami głównej serii ''Rycerzy Zodiaku'' i skupia się na przyjaźni Tenmy i Alone, poprzednich inkarnacji Seiyi Pegasusa i Hadesa, którzy w kolejnym życiu stają się swoimi śmiertelnymi wrogami<ref name="lostcanvas1"/>.

19 stycznia 2021 roku w czasopiśmie „Champion RED” opublikowany został specjalny, dodatkowy rozdział mangi<ref name="lostcanvas6">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-12-21/saint-seiya-lost-canvas-manga-gets-special-chapter-in-january/.167676 |tytuł=Saint Seiya Lost Canvas Manga Gets Special Chapter in January |opublikowany=Anime News Network|data=2020-12-21|data dostępu=2023-07-06| język = en|autor=  Rafael Antonio Pineda}}</ref>.

=== The Lost Canvas: Meiō shinwa gaiden ===
W 18. numerze czasopisma „Shūkan Shōnen Champion” wydawnictwa [[Akita Shoten]] w 2011 roku ogłoszono, że Masami Kurumada oraz Shiori Teshirogi rozpoczną wydawanie nowej serii spin-off, zatytułowanej {{nihongo|''Saint Seiya: The Lost Canvas: Meiō shinwa gaiden''|<ruby><rb>聖闘士星矢</rb><rp>(</rp><rt>セイントセイヤ</rt><rp>)</rp></ruby> The Lost Canvas 冥王神話 外伝}}<ref name="lostcanvas1"/>. Pierwszy rozdział tej mangi ukazał się 19 maja 2011 roku, w 25. numerze tego czasopisma<ref name="lostcanvas1"/>.

W 2012 roku seria została przeniesiona do czasopisma „Bessatsu Shōnen Champion”<ref name="lostcanvas2"/>. Ostatni rozdział tej mangi ukazał się w tym czasopiśmie w kwietniowym numerze wydanym 12 marca 2016<ref name="lostcanvas2">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-03-11/saint-seiya-lost-canvas-gaiden-manga-ends/.99551 |tytuł=Saint Seiya: Lost Canvas Gaiden Manga Ends |opublikowany=Anime News Network|data=2016-03-11|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Karen Ressler}}</ref>. Wydawnictwo [[Akita Shoten]] skompilowało rozdziały tej mangi w 16 tomach<ref name="lostcanvas5"/>.

Fabuła tego spin-offu jest kontynuacją opowieści o ''złotej legendzie 12 złotych rycerzy''<ref name="lostcanvas1">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2011-04-05/saint-seiya/the-lost-canvas-gaiden-manga-runs-in-may |tytuł=Saint Seiya: The Lost Canvas Gaiden Manga Runs in May |opublikowany=Anime News Network|data=2011-04-05|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Egan Loo}}</ref>.

17 kwietnia 2020 roku w czasopiśmie „Champion RED” opublikowany został specjalny, dodatkowy rozdział mangi<ref name="lostcanvas5">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-20/saint-seiya-lost-canvas-manga-gets-special-chapter/.157741 |tytuł=Saint Seiya Lost Canvas Manga Gets Special Chapter |opublikowany=Anime News Network|data=2020-03-20|data dostępu=2023-07-06| język = en|autor= Alex Mateo}}</ref>.

== Anime ==
=== Filmy ===
Stworzono również 5 filmów pełnometrażowych o przygodach Rycerzy Zodiaku. Jednakże są one tak samo schematyczne jak serial - pojawia się bóg chcący zawładnąć nad światem, porywa Saori, a Rycerze ruszają im na ratunek. Potem Rycerze o mało co nie giną, jednakże Seyia ratuje świat i Atenę z pomocą Złotej Zbroi Strzelca.

W pierwszym filmie ([[Saint Seiya: Historia Złotego Jabłka]]) wrogiem była Eris. Potem był Odyn ([[Saint Seiya: Zażarta walka bogów]]) i w trzecim filmie ([[Saint Seiya: Legenda purpurowego chłopca]]) Abel. Jednak potem w czwartym filmie ([[Saint Seiya: Wojownicy Świętej Wojny]]) Eris, Posejdon i Apollo łączą swe siły w uwolnieniu Lucyfera, z którym potem działają pracować w celu zniszczenia ludzkości.

Piąty film ([[Saint Seiya: Niebiański Rozdział – Uwertura|Saint Seiya: Niebiański Rozdział - Uwertura]]) z kolei jest zakończeniem całej serii „Rycerzy Zodiaku”. Akcja filmu dzieje się po Świętej Wojnie przeciwko Hadesowi. Przeciwnikami są wszyscy bogowie, którzy odbierają Atenie władzę nad Ziemią przekazując ją Artemidzie. Jest to kara za zabicie Posejdona, Hadesa i innych bogów. Wywiązuje się walka, w wyniku której dochodzi do starcia na linii Seiya - Apollo. Nie wiadomo jednak, kto wygrał walkę, gdyż fragment walki jest gwałtownie przerwany i ukazana jest scena z przyszłości - Seiya ma wymazaną pamięć. Saori mówi z kolei jemu, że ma kogoś do odnalezienia. W tym filmie często jest rzucana teza, że jeśli bogowie chcą zniszczyć ludzkość, to nie mają prawa nazywać siebie bogami.

=== Wersja polska ===
W Polsce, Saint Seiya był znany jeszcze przed emisją anime. Pojawił się po raz pierwszy na początku lat 90., pod postacią popularnych nalepek w gumach do żucia, importowanych przez przedsiębiorstwo Felix z Wrocławia. Ponieważ sprowadzano je z Hiszpanii, były reklamowane jako „Caballeros” (skrót od „Los Caballeros del Zodiaco”), obok innych dostępnych nalepek z tej serii jak „He-Man Masters”, „Super Heroes” i „Gremlins 2“.

W 1999 roku wyemitowano pierwszą główną serię na kanale [[RTL 7|RTL7]] a w latach 2000-2001 seria doczekała się reemisji<ref>{{Cytuj | url=http://saintseiya.netserwer.pl/viewpage.php?page_id=303 | tytuł=Saint Seiya - Rycerze Zodiaku - INNE - Historia Saint Seiya w Polskim Internecie | opublikowany=netserwer.pl | data dostępu=2024-04-25}}</ref>. Polska wersja serialu pochodzi z [[Francja|francuskiej]], która od oryginału różni się głównie czołówką oraz tym, że w tej wersji kilka postaci mówi żeńskimi głosami tak jak na przykład Shun w pierwszych kilku odcinkach oraz Mu który ma najpierw głos żeński, potem męski a następnie znowu żeński. Poza tym polska wersja jest ocenzurowana o wiele bardziej niż francuska. Początkowo seria była reklamowana jako ''Wojownicy Zodiaku''<ref>{{Cytuj |url=https://forum.media2.pl/download/file.php?id=8179&mode=view |tytuł=Odjazdowe kreskówki w RTL7}}</ref>, jednak później jej tytuł zmieniono na ''Rycerze Zodiaku'', który jest tytułem międzynarodowym serii (również wywodzącym się z Francji)<ref>{{Cytuj | url=https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=18682813.html | tytuł=Les Chevaliers du Zodiaque : l’histoire derrière le titre français de Saint Seiya - News Séries à la TV - AlloCiné | opublikowany=allocine.fr | język=fr | data dostępu=2024-04-25}}</ref>.

'''Opracowanie''': na zlecenie RTL7 [[Studio Start Łódź|STUDIO START ŁÓDŹ]]

'''Udźwiękowienie''': [[Studio Europa|STUDIO EUROPA]]

'''Tekst''': [[Beata Burchert-Perlińska]] (odc.1-?), [[Marek Baran]] (?-odc.115)

'''Czytał''': [[Paweł Siedlik]]

=== The Lost Canvas ===
Na podstawie mangi {{nihongo|''Saint Seiya: The Lost Canvas: Meiō shinwa''|<ruby><rb>聖闘士星矢</rb><rp>(</rp><rt>セイントセイヤ</rt><rp>)</rp></ruby> The Lost Canvas 冥王神話}} powstała seria [[Original video animation|OVA]] wyprodukowana przez studio [[TMS Entertainment]] we współpracy z [[Akita Shoten]]<ref name="anime-lostcanvas1"/><ref name="anime-lostcanvas-tms">{{cytuj stronę|url=https://www.tms-e.co.jp/alltitles/2000s/639401.html |tytuł=聖闘士星矢 THE LOST CANVAS 冥王神話|opublikowany=TMS Entertainment|data dostępu=2023-07-11| język = ja}}</ref>. Reżyserem serii został Osamu Nabeshima, za scenariusz serii odpowiadał Yoshiyuki Suga, a muzykę skomponował [[Kaoru Wada]]<ref name="anime-lostcanvas-tms"/>. Pierwsze dwa odcinki zostały wydane na DVD i Blu-ray w Japonii 24 czerwca 2009 roku<ref name="anime-lostcanvas1">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-06-01/saint-seiya/the-lost-canvas-new-trailer-streamed |tytuł=Saint Seiya: The Lost Canvas' New Trailer Streamed |opublikowany=Anime News Network|data=2009-06-01|data dostępu=2023-07-11| język = en|autor=  Egan Loo}}</ref>. Ostatnia z płyt tej serii, zawierająca odcinki 11-13, została wydana 21 kwietnia 2010 roku<ref name="anime-lostcanvas2"/>.

W marcu 2010 roku za pośrednictwem oficjalnego bloga serialu potwierdzono powstawanie drugiej serii tej OVA<ref name="anime-lostcanvas2">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2010-03-26/saint-seiya/the-lost-canvas-2nd-season-green-lit |tytuł=Saint Seiya: The Lost Canvas' 2nd Season Green-Lit |opublikowany=Anime News Network|data=2010-03-26|data dostępu=2023-07-11| język = en|autor=  Egan Loo}}</ref>. Seria ta również składa się z 13 odcinków, a ostatnia z płyt została wydana 20 lipca 2011 roku<ref name="anime-lostcanvas-tms"/>.

== Live action ==
W maju 2017 roku ogłoszono powstawanie [[hollywood]]zkiego [[Live action|filmu aktorskiego]] będącego adaptacją mangi<ref name="liveaction1"/>. Za produkcję filmu odpowiadają [[Toei Animation]] oraz chiński dystrybutor A Really Good Film Company (ARGF)<ref name="liveaction1"/>. Reżyserem filmu jest [[Tomasz Bagiński]], producentami są Yoshi Ikezawa, Joseph Chou oraz Jeffrey Chan, natomiast producentami wykonawczymi zostali [[Naomichi Kurumada]], Kozo Morishita, Tim Kwok oraz Miguel Faura<ref name="liveaction1">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-05-18/saint-seiya-manga-gets-live-action-hollywood-film/.116261|tytuł=Saint Seiya Manga Gets Live-Action Hollywood Film |opublikowany=Anime News Network|data=2017-05-18|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Karen Ressler}}</ref>. Za scenariusze odpowiadają Josh Campbell oraz Matt Stuecken<ref name="liveaction2">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-09-21/live-action-saint-seiya-knights-of-the-zodiac-film-unveils-cast-staff/.177670|tytuł=Live-Action Saint Seiya: Knights of the Zodiac Film Unveils Cast, Staff |opublikowany=Anime News Network|data=2021-09-21|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Egan Loo}}</ref>.

W filmie występują: [[Mackenyu]], [[Madison Iseman]], [[Sean Bean]], [[Famke Janssen]], [[Nick Stahl]], [[Diego Tinoco]] oraz [[Mark Dacascos]]<ref name="liveaction2"/>.

W lutym 2023 roku ogłoszono, że japońska premiera filmu została zaplanowana na 28 kwietnia 2023 roku, a japoński tytuł filmu brzmi {{nihongo|''Saint Seiya: The Beginning''|聖闘士星矢 The Beginning|Seinto seiya The Beginning}}<ref name="liveaction3">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-02-14/saint-seiya-manga-live-action-knights-of-the-zodiac-film-trailer-reveals-japanese-title-april-28-/.194913 |tytuł=Saint Seiya Manga's Live-Action Knights of the Zodiac Film's Trailer Reveals Japanese Title, April 28 Opening |opublikowany=Anime News Network|data=2023-02-14|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Alex Mateo}}</ref>. Najwcześniej film pojawił się w kinach Ameryki Południowej – 27 kwietnia 2023<ref name="liveaction4"/>. W Stanach Zjednoczonych, Nigerii i Polsce film miał swoją premierę 12 maja 2023<ref name="liveaction4"/>. W Polsce film został wydany pod tytułem ''Rycerze Zodiaku''<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=eGoxTualqSM |tytuł=Rycerze Zodiaku - zwiastun|opublikowany=TylkoHity na Youtube|data=2023-03-27|data dostępu=2023-07-04| język = pl}}</ref>.

Motyw przewodni filmu, zatytułowany „Courage.” wykonuje [[Pink|P!nk]]<ref name="liveaction4">{{cytuj stronę|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-03-15/saint-seiya-manga-live-action-knights-of-the-zodiac-film-screens-in-u.s-on-may-12/.196003 |tytuł=Saint Seiya Manga's Live-Action Knights of the Zodiac Film Screens in U.S. on May 12 |opublikowany=Anime News Network|data=2023-03-15|data dostępu=2023-07-04| język = en|autor=Alex Mateo}}</ref>.

Do 4 lipca 2023 roku film zarobił w kinach na całym świecie {{formatnum:6794519}} dolarów<ref>{{cytuj stronę|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6528290/?ref_=bo_se_r_1 |tytuł=Knights of the Zodiac (2023) |opublikowany=boxofficemojo.com|data dostępu=2023-07-04| język = en|archiwum= http://web.archive.org/web/20230704174900/https://www.boxofficemojo.com/title/tt6528290/?ref_=bo_se_r_1}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Tanuki|anime|19-rycerze-zodiaku/rec/19|}}
* {{Tanuki|manga|270-saint-seiya/rec/225|}}

{{Rycerze Zodiaku}}

[[Kategoria:Rycerze Zodiaku]]
[[Kategoria:Mangi wydane w Shūkan Shōnen Jump]]
[[Kategoria:Mangi wydawnictwa Shūeisha]]
[[Kategoria:Mangi z 1986 roku]]
[[Kategoria:Shōnen]]
[[Kategoria:Toei Animation]]

title: Rycerze Zodiaku

Gatunek: akcja, fantasy

title: Manga

Autor: Masami Kurumada

Wydawca: Shūeisha

Odbiorcy: shōnen

Magazyn: Shūkan Shōnen Jump

Wydawana: styczeń 1986 – grudzień 1990

title: Telewizyjny serial anime

Reżyser: Kōzō Morishita · (odc. 1-73) · Kazuhito Kikuchi · (odc. 74-114)

Studio: Toei Animation

Stacja telewizyjna: TV Asahi · RTL 7

Premierowa emisja: 11 października 1986 – 1 kwietnia 1989

title: OVA

OVA: Hades

Reżyser: Shigeyasu Yamauchi · (odc. 01 - 13) · Tomoharu Katsumoto · (odc. 14 - 31)

title: Film live action

Film live action: Rycerze Zodiaku

Reżyser: Tomasz Bagiński

Scenariusz: Josh Campbell · Matt Stuecken

Producent: Yoshi Ikezawa · Joseph Chou · Jeffrey Chan

Wydany: 27 kwietnia 2023


text:
# Eksplozja na moście Krymskim (2022)
Eksplozja na moście Krymskim – zdarzenie, do którego doszło 8 października 2022 na moście łączącym Krym z Półwyspem Tamańskim, podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Wybuch miał miejsce na drogowej części mostu, skutkując zawaleniem się przęseł jednej z jezdni. Zapaleniu uległo również siedem cystern kolejowych na sąsiedniej przeprawie.
Rosyjski Narodowy Komitet Antyterrorystyczny oświadczył, że do eksplozji doprowadził wybuch ciężarówki. Przewodniczący Rady Najwyższej Republiki Autonomicznej Krymu, Władimir Konstantinow oskarżył stronę ukraińską o odpowiedzialność za eksplozję. Strona ukraińska już wcześniej wspominała, że most może być celem ataku rakietowego.
Rosyjskie Ministerstwo Transportu poinformowało, że wieczorem w dniu eksplozji przywrócono na moście ruch kolejowy (pociągi pasażerskie i towarowe) i kołowy (wahadłowo, ograniczony wyłącznie do pojazdów lekkich, po jednej jezdni mostu).
Według władz rosyjskich ciężarówka wyjechała z Krasnodaru, a jej kierowcą miał być Mahir Jusubow, który przez dwa dni przed wydarzeniem nie kontaktował się z rodziną. Władze rosyjskie stwierdziły, że mężczyzna otrzymał zlecenie przewozu nawozów przez Internet.
Rosyjskie władze podały, że w eksplozji zginęły trzy osoby – kierowca ciężarówki, oraz mężczyzna i kobieta, znajdujący się w przejeżdżającym obok samochodzie osobowym.
Rozporządzenie rosyjskiego rządu przewidywało, że naprawa uszkodzeń, które powstały w wyniku wybuchu, zakończy się do 1 lipca 2023 r. Brytyjskie dane wywiadowcze wskazywały, że  naprawa mostu po tym wypadku potrwać musi dłużej i przywrócenie jego stanu do pełnej sprawności może nie udać się przed wrześniem 2023, co jednak okazało się oceną błędną, bowiem 23 lutego 2023 r. (dzień przed pierwszą rocznicą inwazji rosyjskiej na Ukrainę) wicepremier Federacji Rosyjskiej Marat Chusnullin poinformował, że „wszystkie pasy mostu są w pełni otwarte dla ruchu samochodowego” i że ruch drogowy został wznowiony „39 dni przed planowanym terminem”. Tego samego dnia jednak doniesiono, że na linii kolejowej na moście doszło do sabotażu (działania dywersyjnego), skutkującego czasowym wstrzymaniem ruchu kolejowego przez most.
Ukrposzta ogłosiła wydanie – w nakładzie 7 milionów sztuk – znaczka pocztowego upamiętniającego eksplozję na moście.

## Most Krymski
Budowa obecnego mostu Krymskiego została rozpoczęta po rosyjskiej aneksji Krymu w 2014 roku. Oficjalne otwarcie mostu miało miejsce 15 maja 2018 roku przez prezydenta Rosji Władimira Putina. Od początku swojego istnienia, obiekt pełnił ważną funkcję logistyczną i propagandową – znacząco ułatwiał przepływ osób i dóbr między Rosją a półwyspem, jednocześnie symbolizując kontrolę Rosji nad zaanektowanym terytorium.
Z początkiem rosyjskiej inwazji na Ukrainę most zaczął pełnić funkcję obiektu istotnego dla rosyjskich działań wojennych – do momentu zajęcia przez Rosję należących do Ukrainy terytoriów nad Morzem Azowskim, most Krymski był jedyną bezpośrednią drogą lądową na Krym dostępną dla wojsk rosyjskich.

wikiname: plwiki

title: Eksplozja na moście Krymskim (2022)

in_language: pl

wikitext:
{{Katastrofa infobox
 |nazwa             = Eksplozja na moście Krymskim (2022)
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |alt grafiki       =
 |państwo           = Krym
 |miejsce           = [[most Krymski]]
 |rodzaj            = eksplozja
 |data              = 8 października 2022
 |godzina           = 6:07 [[czas moskiewski|MSK]]<ref name="bbc" />
 |ofiary śmiertelne = 5 osób
 |ranni             =
 |zaginieni         =
 |mapa              =
 |opis mapy         =
 |współrzędne       =
 |commons           =
 |wikinews          =
}}
'''Eksplozja na moście Krymskim''' – zdarzenie, do którego doszło 8 października 2022 na [[Most Krymski|moście]] łączącym [[Półwysep Krymski|Krym]] z [[Półwysep Tamański|Półwyspem Tamańskim]], podczas [[Inwazja Rosji na Ukrainę|rosyjskiej inwazji na Ukrainę]]. Wybuch miał miejsce na drogowej części mostu, skutkując zawaleniem się [[Przęsło|przęseł]] jednej z jezdni. Zapaleniu uległo również siedem cystern kolejowych na sąsiedniej przeprawie<ref name="bbc" />.

Rosyjski {{link-interwiki|Narodowy Komitet Antyterrorystyczny (Rosja)|tekst=Narodowy Komitet Antyterrorystyczny|Q=Q2906359}} oświadczył, że do eksplozji doprowadził wybuch ciężarówki<ref name="bbc" />. Przewodniczący [[Rada Najwyższa Republiki Autonomicznej Krymu|Rady Najwyższej Republiki Autonomicznej Krymu]], {{link-interwiki|Władimir Konstantinow (polityk)|tekst=Władimir Konstantinow|Q=Q4231352}} oskarżył stronę ukraińską o odpowiedzialność za eksplozję<ref name="Russia" />. Strona ukraińska już wcześniej wspominała, że most może być celem ataku rakietowego<ref name=":0" />.

Rosyjskie Ministerstwo Transportu poinformowało, że wieczorem w dniu eksplozji przywrócono na moście ruch kolejowy (pociągi pasażerskie i towarowe) i kołowy (wahadłowo, ograniczony wyłącznie do pojazdów lekkich, po jednej jezdni mostu)<ref name="AJK" />.

Według władz rosyjskich ciężarówka wyjechała z [[Krasnodar|Krasnodaru]], a jej kierowcą miał być Mahir Jusubow, który przez dwa dni przed wydarzeniem nie kontaktował się z rodziną. Władze rosyjskie stwierdziły, że mężczyzna otrzymał zlecenie przewozu nawozów przez Internet<ref name="RusDTP" />.

Rosyjskie władze podały, że w eksplozji zginęły trzy osoby – kierowca ciężarówki, oraz mężczyzna i kobieta, znajdujący się w przejeżdżającym obok samochodzie osobowym<ref name="SDUT" /><ref name="dn.ua" />.

Rozporządzenie rosyjskiego rządu przewidywało, że naprawa uszkodzeń, które powstały w wyniku wybuchu, zakończy się do 1 lipca 2023 r.<ref name="tm//now" /> Brytyjskie dane wywiadowcze wskazywały, że  naprawa mostu po tym wypadku potrwać musi dłużej i przywrócenie jego stanu do pełnej sprawności może nie udać się przed wrześniem 2023<ref name="kgo//mm" />, co jednak okazało się oceną błędną, bowiem 23 lutego 2023 r. (dzień przed pierwszą rocznicą [[inwazja Rosji na Ukrainę|inwazji rosyjskiej na Ukrainę]]) wicepremier Federacji Rosyjskiej [[Marat Chusnullin]] poinformował, że „wszystkie pasy mostu są w pełni otwarte dla ruchu samochodowego”<ref name="rbc" /><ref name="dz.pl" /> i że ruch drogowy został wznowiony „39 dni przed planowanym terminem”<ref name="rbc" /><ref name="tas,akr//now" />. Tego samego dnia jednak doniesiono, że na linii kolejowej na moście doszło do [[sabotaż]]u ([[Dywersja|działania dywersyjnego]]), skutkującego czasowym wstrzymaniem ruchu kolejowego przez most<ref name="JZ" />.

[[Ukrposzta]] ogłosiła wydanie – w nakładzie 7 milionów sztuk – [[Znaczek pocztowy|znaczka pocztowego]] upamiętniającego eksplozję na moście<ref name="poczta" />.

== Most Krymski ==
{{Zobacz też|Most Krymski|Aneksja Krymu przez Rosję|Inwazja Rosji na Ukrainę}}
Budowa obecnego mostu Krymskiego została rozpoczęta po rosyjskiej [[Aneksja Krymu przez Rosję|aneksji Krymu w 2014 roku]]. Oficjalne otwarcie mostu miało miejsce 15 maja 2018 roku przez prezydenta Rosji [[Władimir Putin|Władimira Putina]]<ref name="Put" /><ref name="Tru" />. Od początku swojego istnienia, obiekt pełnił ważną funkcję logistyczną i propagandową – znacząco ułatwiał przepływ osób i dóbr między Rosją a [[Półwysep Krymski|półwyspem]], jednocześnie symbolizując kontrolę Rosji nad zaanektowanym terytorium<ref name="Most" />.

Z początkiem [[Inwazja Rosji na Ukrainę|rosyjskiej inwazji na Ukrainę]] most zaczął pełnić funkcję obiektu istotnego dla rosyjskich działań wojennych – do momentu zajęcia przez Rosję należących do Ukrainy terytoriów nad [[Morze Azowskie|Morzem Azowskim]], most Krymski był jedyną bezpośrednią drogą lądową na Krym dostępną dla wojsk rosyjskich<ref name="SK" /><ref name="gee" />.

== Zobacz też ==
* [[Eksplozja na moście Krymskim (2023)]]

== Przypisy ==
<references>
<ref name=":0">{{cytuj |autor = Max Hunder, Jonathan Landay |tytuł = Blast damages Crimea bridge central to Russia war effort |czasopismo = Reuters |data = 2022-10-08 |data dostępu = 2022-10-08 |url = https://www.reuters.com/world/europe/russias-ria-state-agency-reports-fuel-tank-fire-kerch-bridge-crimea-2022-10-08/ |język = en}}</ref>
<ref name="AJK">{{cytuj |autor = AJK |tytuł = Most częściowo naprawiony? Komunikat z Moskwy |data = 2022-10-09 |data dostępu = 2022-10-09 |opublikowany = wiadomosci.wp.pl |url = https://wiadomosci.wp.pl/most-czesciowo-naprawiony-komunikat-z-moskwy-6820993799469888a |język = pl}}</ref>
<ref name="bbc">{{cytuj |tytuł = Crimea bridge: What's next, asks Ukraine, after explosion |czasopismo = BBC News |data = 2022-10-08 |data dostępu = 2022-10-08 |url = https://www.bbc.com/news/world-europe-63183404 |język = en-GB}}</ref>
<ref name="dn.ua">{{cytuj |tytuł = Вибух на Кримському мосту: Загинули щонайменше троє людей |data dostępu = 2022-10-09 |opublikowany = novosti.dn.ua |url = https://novosti.dn.ua/news/333735-vybuh-na-krymskomu-mostu-zagynuly-shhonajmenshe-troye-lyudej |język = uk}}</ref>
<ref name="dz.pl">{{Cytuj stronę | url = https://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/8666847,most-kerczenski-krym-rosja-moskwa-wojna-inwazja-ukraina-wojna.html | tytuł = Rosja żądna sukcesu. Most Krymski znów w pełni otwarty | data = 2023-02-23 | opublikowany = dziennik.pl | język = pl | data dostępu = 2023-02-24}}</ref>
<ref name="JZ">{{Cytuj stronę | url = https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114881,29499115,rosja-oglasza-zamkniecie-mostu-krymskiego-ukrainskie-media.html | tytuł = Rosja ogłasza zamknięcie mostu Krymskiego. Ukraińskie media: Z Krymu nie ma ucieczki | autor = Joanna Zajchowska | data = 2023-02-24 | opublikowany = gazeta.pl | język = pl | data dostępu = 2023-02-24}}</ref>
<ref name="gee">{{cytuj |tytuł = Dlaczego Most Krymski jest tak ważny dla Rosji? |data dostępu = 2022-10-08 |opublikowany = geekweek.interia.pl |url = https://geekweek.interia.pl/technologia/news-most-krymski-to-obiekt-o-strategicznym-znaczeniu-czy-od-pocz,nId,6335106 |język = pl}}</ref>
<ref name="kgo//mm">{{Cytuj stronę | url = https://tvn24.pl/swiat/wojna-w-ukrainie-naprawa-mostu-krymskiego-potrwa-co-najmniej-do-wrzesnia-2023-roku-6209308 | tytuł = Co dalej z mostem Krymskim? Brytyjczycy: jego naprawa potrwa jeszcze długo | autor = kgo//mm | data = 2022-11-09 | opublikowany = tvn24.pl | język = pl | data dostępu = 2022-11-09}}</ref>
<ref name="Most">{{cytuj |tytuł = Most Krymski płonie. To cios wizerunkowy i wojskowy dla Putina |data dostępu = 2022-10-08 |opublikowany = oko.press |url = https://oko.press/most-kerczenski-plonie-eksplozja-rosja-krym-ukraina/}}</ref>
<ref name="poczta">{{cytuj |tytuł = Поштовий набір «Кримський міст на біс!» |url = https://postmark.ukrposhta.ua/index.php?route=product/product&product_id=897}}</ref>
<ref name="Put">{{cytuj |tytuł = Putin za kierownicą. Most na Krym otwarty |data dostępu = 2022-10-08 |opublikowany = TVN24 |url = https://tvn24.pl/swiat/most-laczacy-rosje-z-krymem-otwarty-ra837271-2368762 |język = pl}}</ref>
<ref name="rbc">{{Cytuj stronę | url = https://www.rbc.ru/society/23/02/2023/63f724829a7947a9bff78e93 | tytuł = Все полосы Крымского моста открыли для движения автомобилей | autor = Наталия Анисимова, Артём Кореняко | data = 2023-02-23 | opublikowany = РБК | język = ru | data dostępu = 2023-02-24 | archiwum = https://web.archive.org/web/20230301000000*/https://www.rbc.ru/society/23/02/2023/63f724829a7947a9bff78e93 | zarchiwizowano = 2023-02-23}}</ref>
<ref name="RusDTP">{{cytuj |tytuł = Все фото и видео очевидцев происшествия на Крымском мосту |data = 2022-10-09 |data dostępu = 2022-10-09 |opublikowany = RusDTP - Русские дороги |url = https://rusdtp.ru/vse-foto-i-video-ochevidczev-proisshestviya-na-krymskom-mostu/ |język = ru-RU}}</ref>
<ref name="Russia">{{cytuj |tytuł = Russia-Ukraine updates: Crimean bridge fire caused by truck bomb |data=2022-10-08 |data dostępu = 2022-10-08 |opublikowany = Deutsche Welle |url = https://www.dw.com/en/russia-ukraine-updates-crimean-bridge-fire-caused-by-truck-bomb/a-63376484 |język = en-GB}}</ref>
<ref name="SDUT">{{cytuj  |tytuł = Russian authorities say 3 killed in Crimea bridge blast |data = 2022-10-08 |data dostępu = 2022-10-08 |opublikowany = San Diego Union-Tribune |url = https://www.sandiegouniontribune.com/business/nation/story/2022-10-08/russian-authorities-say-3-killed-in-crimea-bridge-blast |język = en}}</ref>
<ref name="SK">{{cytuj |autor = Sebastian Klauziński |tytuł = Eksplozja na Moście Krymskim, symbolu rosyjskiej okupacji. To cios wizerunkowy i wojskowy dla Putina |czasopismo = OKO PRESS |data = 2022-10-08 |url = https://oko.press/most-kerczenski-plonie-eksplozja-rosja-krym-ukraina/}}</ref>
<ref name="tas,akr//now">{{Cytuj stronę | url = https://tvn24.pl/swiat/krym-ukraina-rosja-ruch-na-moscie-krymskim-wstrzymany-ktos-uszkodzil-tory-podaja-ukrainskie-media-6775165 | tytuł = Portal ukraińskiej armii: na okupowanym Krymie uszkodzono linię kolejową, ruch został wstrzymany | autor = tas, akr//now | data = 2023-02-24 | opublikowany = tvn24.pl | język = pl | data dostępu = 2023-02-24}}</ref>
<ref name="tm//now">{{cytuj stronę | url = https://tvn24.pl/swiat/rosja-ukraina-most-krymski-nad-ciesnina-kerczenska-uszkodzony-do-kiedy-potrwa-remont-mostu-krymskiego-6163411 | tytuł = Do kiedy potrwa remont mostu Krymskiego po wybuchu? Rozporządzenie rosyjskiego rządu | autor = tm//now | data = 2022-10-14 | opublikowany = tvn24 | język = pl | data dostępu = 2022-10-14}}</ref>
<ref name="Tru">{{cytuj |tytuł = Trucker Putin opens Russia bridge link with annexed Crimea |czasopismo = Reuters |data = 2018-05-15 |data dostępu = 2022-10-08 |url = https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-crimea-bridge-idUSKCN1IG1TH |język = en}}</ref>
</references>

{{Wojna rosyjsko-ukraińska}}

[[Kategoria:Eksplozje w 2022|Most Krymski]]
[[Kategoria:Inwazja Rosji na Ukrainę]]

title: Eksplozja na moście Krymskim (2022)

Państwo: Rosja · / Ukraina

Republika: Republika Krymu · / Autonomiczna Republika Krymu

Miejsce: most Krymski

Rodzaj zdarzenia: eksplozja

Data: 8 października 2022

Ofiary śmiertelne: 5 osób


text:
# Charleston (Tennessee)
Charleston – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Tennessee, w hrabstwie Bradley.

title: Charleston (Tennessee)

wikitext:
{{inne znaczenia|miasta w stanie Tennessee|[[Charleston|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Charleston
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Town
 |zdjęcie                      = Charleston-tennessee-sign1.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Charleston
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Tennessee}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Bradley (Tennessee)|Bradley]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 47-13020
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 1305866
 |powierzchnia                 = 2,7
 |wysokość                     = 222
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              = 651<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko =  | imię =  | tytuł = American FactFinder - Community Facts | url = http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | opublikowany =  | data =  | data dostępu = 2014-12-10 | archiwum = http://webarchive.loc.gov/all/20150118032557/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml | zarchiwizowano = 2015-01-18 }}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 240,0
 |numer kierunkowy             = 423
 |kod pocztowy                 = 37310
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-05:00]]
[[UTC-04:00]]
 |kod mapy                     = US-TN
 |współrzędne                  = 35°17′4″N 84°45′25″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Charleston''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Tennessee]], w hrabstwie [[Hrabstwo Bradley (Tennessee)|Bradley]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Tennessee]]

title: Charleston

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Tennessee

Hrabstwo: Bradley

Zarządzający: Donna McDermott↗

Powierzchnia: 2,7 km²


text:
# Tychnowy (gromada)
Tychnowy – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Tychnowy z siedzibą GRN w Tychnowach utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie kwidzyńskim w woj. gdańskim na mocy uchwały nr 19/III/54 WRN w Gdańsku z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad Tychnowy, Brachlewo, Podzamcze i Baldram ze zniesionej gminy Tychnowy, a także obszary dotychczasowych gromad Dubiel i Kamionka oraz miejscowość Brokowo z dotychczasowej gromady Brokowo ze zniesionej gminy Brokowo – w tymże powiecie. Dla gromady ustalono 18 członków gromadzkiej rady narodowej.
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.

title: Tychnowy (gromada)

wikitext:
{{Polska jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                     = Tychnowy
 |dopełniacz nazwy          =
 |jednostka                 = [[Gromada (podział administracyjny)|gromada]]
 |lata istnienia            = 1954–1973
 |zdjęcie                   = Tychnowy 4.jpg
 |opis zdjęcia              =
 |herb                      =
 |flaga                     =
 |wariant flagi             = PRL
 |województwo               = [[Województwo gdańskie (1945–1975)|gdańskie]]
 |powiat                    = [[powiat kwidzyński|kwidzyński]]
 |data powstania            = 5 października 1954
 |data likwidacji           = 1 stycznia 1973
 |siedziba                  = [[Tychnowy]]
 |stanowisko zarządzającego =
 |zarządzający              =
 |rok powierzchni           =
 |powierzchnia              =
 |rok ludności              =
 |liczba ludności           =
 |gęstość zaludnienia       =
 |rok podziału              = 1954
 |plan                      =
 |liczba sołectw            = 7
 |liczba miejscowości       =
 |rok reprezentantów        = 1954
 |nazwa reprezentantów      = członków [[Rada narodowa (PRL)|GRN]]
 |liczba reprezentantów     = 18
 |mapa województwa          =
 |mapa powiatu              =
 |wariant mapy              = 1951
 |współrzędne               =
 |commons                   =
}}
'''Tychnowy''' – dawna [[gromada (podział administracyjny)|gromada]], czyli najmniejsza jednostka [[Podział administracyjny Polski (1957–1975)|podziału terytorialnego]] [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] w latach 1954–1972.

Gromady, z [[Rada narodowa (PRL)|gromadzkimi radami narodowymi (GRN)]] jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1954|numer=43|pozycja=191}}</ref> do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1972|numer=49|pozycja=312}}</ref>, tym samym wypierając [[gmina wiejska|organizację gminną]] w latach 1954–1972<ref name="paprlfivesix">{{cytuj książkę|tytuł=Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej|wydawca=Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych|miejsce=Warszawa|rok=1956}}</ref><ref>{{cytuj książkę|tytuł=Mała Encyklopedia Powszechna PWN|wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]]|miejsce=Warszawa|rok=1959}}</ref>.

Gromadę Tychnowy z siedzibą GRN w [[Tychnowy|Tychnowach]] utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski<ref name="paprlfivesix"/> – w [[powiat kwidzyński|powiecie kwidzyńskim]] w [[Województwo gdańskie (1945–1975)|woj. gdańskim]] na mocy uchwały nr 19/III/54 WRN w [[Gdańsk]]u z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad<ref>Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.</ref> Tychnowy, Brachlewo, Podzamcze i Baldram ze zniesionej [[Tychnowy (gmina)|gminy Tychnowy]], a także obszary dotychczasowych gromad Dubiel i Kamionka oraz miejscowość Brokowo z dotychczasowej gromady Brokowo ze zniesionej [[Brokowo (gmina)|gminy Brokowo]] – w tymże powiecie<ref name="main">Uchwała Nr 19/III/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu kwidzyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 16, Poz. 91)</ref>. Dla gromady ustalono 18 członków gromadzkiej rady narodowej<ref name="grn">Uchwała Nr 270/XLVI/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kwidzynie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 7 października 1954 r., Nr. 14, Poz. 74)</ref>.

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej<ref name="paprlsevenone">{{cytuj książkę|tytuł=Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1|wydawca=[[Główny Urząd Statystyczny]] – Biuro Spisów|miejsce=Warszawa|rok=1971}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat kwidzyński (dawny)}}

[[Kategoria:Dawne gromady w województwie gdańskim|Tychnowy]]

title: Tychnowy

Państwo: Polska

Województwo: gdańskie

Powiat: kwidzyński

Data powstania: 5 października 1954

Data likwidacji: 1 stycznia 1973

Siedziba: Tychnowy

title: Szczegółowy podział administracyjny (1954)

title: Liczba reprezentantów


text:
# Coquitlam
Coquitlam – miasto w Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska, w dystrykcie regionalnym Greater Vancouver.
Liczba mieszkańców Coquitlam wynosi 139,284. Język angielski jest językiem ojczystym dla 57,9% mieszkańców, francuski – dla 1,5% (2006).

## Miasta partnerskie
- Laizhou, Chińska Republika Ludowa
- Ormoc, Filipiny
- Paju, Korea Południowa

title: Coquitlam

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Coquitlam
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      = Coquitlamskyline.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Coquitlam
 |państwo                      = CAN
 |1. jednostka administracyjna = {{flaga|Kolumbia Brytyjska}} [[Kolumbia Brytyjska]]
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = Richard Stewart
 |powierzchnia                 = 121,69
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2016
 |liczba ludności              = 139,284
 |gęstość zaludnienia          = 941,5
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |plan miasta                  = Coquitlam, British Columbia Location.png
 |kod mapy                     = CA-BC
 |współrzędne                  = 49°17′N 122°47′W
 |commons                      =
 |www                          = http://www.coquitlam.ca/
}}
'''Coquitlam''' – miasto w [[Kanada|Kanadzie]], w prowincji [[Kolumbia Brytyjska]], w dystrykcie regionalnym [[Greater Vancouver]].

Liczba mieszkańców Coquitlam wynosi 139,284<ref>{{Cytuj |autor = Statistics Canada Government of Canada |tytuł = Census Profile, 2016 Census - Coquitlam, City [Census subdivision], British Columbia and Greater Vancouver, Regional district [Census division], British Columbia |data = 2017-02-08 |data dostępu = 2019-03-25 |opublikowany = www12.statcan.gc.ca |url = https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=CSD&Code1=5915034&Geo2=CD&Code2=5915&Data=Count}}</ref>. Język angielski jest językiem ojczystym dla 57,9% mieszkańców, francuski – dla 1,5% (2006)<ref>[https://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/prof/92-591/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=CSD&Code1=5915034&Geo2=PR&Code2=24&Data=Count Statistics Canada. 2006 Community Profiles]</ref>.

== Miasta partnerskie ==
* {{Flaga|CHN}} [[Laizhou]], [[Chińska Republika Ludowa]]
* {{Flaga|PHL}} [[Ormoc]], [[Filipiny]]
* {{Flaga|KOR}} [[Paju (Korea Południowa)|Paju]], [[Korea Południowa]]

== Zobacz też ==
* [[Port Coquitlam]]
* [[Coquitlam Mountain]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.coquitlam.ca/ Strona oficjalna Coquitlam] {{lang|en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miasta w Kolumbii Brytyjskiej]]
[[Kategoria:Coquitlam]]

title: Coquitlam

Państwo: Kanada

Prowincja: Kolumbia Brytyjska

Burmistrz: Richard Stewart


text:
# Maurinho (1933–1995)
Maurinho, właśc. Mauro Raphael (ur. 6 czerwca 1933 w Araraquarze – zm. 28 czerwca 1995 w São Paulo) – piłkarz brazylijski, występujący podczas kariery na pozycji napastnika.

## Kariera klubowa
Piłkarską karierę Maurinho rozpoczął w klubie Paulista Jundiaí w 1941 roku. W latach 1950–1951 występował w Guarani FC. Przełomem w jego karierze był transfer do São Paulo FC. W klubie z São Paulo grał w latach 1952–1959. W tym okresie zdobył z São Paulo dwukrotnie mistrzostwo stanu São Paulo – Campeonato Paulista w 1953 i 1957 roku. Ogółem w barwach São Paulo FC wystąpił 343 razy i strzelił 145 bramek.
W 1959 roku przeszedł do Fluminense FC. Z Fluminense zdobył mistrzostwo stanu Rio de Janeiro – Campeonato Carioca w 1959 oraz Turniej Rio-São Paulo w 1960 roku. W 1961 roku wyjechał do Argentyny do Boca Juniors. Z Boca Juniors zdobył mistrzostwo Argentyny 1962. Po powrocie do Brazylii w 1963 roku występował w CR Vasco da Gama i Fluminense FC, gdzie zakończył karierę.

## Kariera reprezentacyjna
W reprezentacji Brazylii Maurinho zadebiutował 21 marca 1954 w wygranym 4-1 meczu z reprezentacją Paragwaju w eliminacjach mistrzostw świata 1954. Był to udany debiut, gdyż Maurinho zdobył ostatnią bramkę dla Brazylii. Na mundialu w Szwajcarii Maurinho był rezerwowym i wystąpił tylko w przegranym 2-4 meczu ćwierćfinałowym z Węgrami.
W 1955 roku zdobył z Brazylią Copa Oswaldo Cruz 1955 oraz Copa O'Higgins 1955. W 1956 roku wystąpił na Copa América, na którym Brazylia zajęła czwarte miejsce. Na tym turnieju wystąpił w pięciu meczach z Chile (bramka), Paragwajem, Peru, Argentyną i Urugwajem.
Ostatni raz w reprezentacji Maurinho wystąpił 10 lipca 1957 w wygranym 2-0 meczu z Argentyną, którego stawką było Copa Julio Roca 1957. Ogółem w latach 1954–1957 Maurinho w reprezentacji Brazylii wystąpił w 14 meczach i strzelił 4 bramki.

title: Maurinho (1933–1995)

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Maurinho
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   = Mauro Raphael
 |data urodzenia          = [[6 czerwca]] [[1933]]
 |miejsce urodzenia       = [[Araraquara]]
 |data śmierci            = [[28 czerwca]] [[1995]]
 |miejsce śmierci         = [[São Paulo]]
 |wzrost                  = 173 cm
 |pozycja                 = [[napastnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1948–1949 ! [[Paulista Jundiaí|Paulista]]                  !     !
! 1950–1951 ! [[Guarani FC]]                   !     !
! 1952–1959 ! [[São Paulo FC|São Paulo]]                     ! 343 ! 145
! 1959–1960 ! [[Fluminense FC]]       ! 109 !  40
! 1961–1962 ! [[CA Boca Juniors|Boca Juniors]]    !  10 !   1
! 1963      ! [[CR Vasco da Gama]] !   7 !   2
! 1963      ! [[Fluminense FC]]       !  10 !   0
 |kariera reprezentacyjna = ! 1954–1957 ! {{reprezentacja|BRA|pn}} ! 14 ! 4
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Maurinho''', właśc. '''Mauro Raphael''' (ur. [[6 czerwca]] [[1933]] w [[Araraquara|Araraquarze]] – zm. [[28 czerwca]] [[1995]] w [[São Paulo]]) – piłkarz [[Brazylia|brazylijski]], występujący podczas kariery na pozycji napastnika.

== Kariera klubowa ==
Piłkarską karierę Maurinho rozpoczął w klubie [[Paulista Jundiaí]] w [[1941]] roku. W latach 1950–1951 występował w [[Guarani FC]]. Przełomem w jego karierze był transfer do [[São Paulo FC]]. W klubie z [[São Paulo]] grał w latach [[1952]]–[[1959]]. W tym okresie zdobył z São Paulo dwukrotnie mistrzostwo stanu São Paulo – [[Campeonato Paulista]] w [[1953]] i [[1957]] roku. Ogółem w barwach São Paulo FC wystąpił 343 razy i strzelił 145 bramek.

W [[1959]] roku przeszedł do [[Fluminense FC]]. Z Fluminense zdobył mistrzostwo stanu Rio de Janeiro – [[Campeonato Carioca]] w [[1959]] oraz ''Turniej Rio-São Paulo'' w [[1960]] roku. W [[1961]] roku wyjechał do [[Argentyna|Argentyny]] do [[CA Boca Juniors|Boca Juniors]]. Z Boca Juniors zdobył [[I liga argentyńska w piłce nożnej (1962)|mistrzostwo Argentyny 1962]]. Po powrocie do Brazylii w [[1963]] roku występował w [[CR Vasco da Gama]] i [[Fluminense FC]], gdzie zakończył karierę.

== Kariera reprezentacyjna ==
W [[Reprezentacja Brazylii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Brazylii]] Maurinho zadebiutował [[21 marca]] [[1954]] w wygranym 4-1 meczu z [[Reprezentacja Paragwaju w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacją Paragwaju]] w eliminacjach [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1954|mistrzostw świata 1954]]. Był to udany debiut, gdyż Maurinho zdobył ostatnią bramkę dla Brazylii. Na mundialu w [[Szwajcaria|Szwajcarii]] Maurinho był rezerwowym i wystąpił tylko w przegranym 2-4 meczu ćwierćfinałowym z [[Reprezentacja Węgier w piłce nożnej mężczyzn|Węgrami]].

W [[1955]] roku zdobył z Brazylią [[Copa Oswaldo Cruz 1955]] oraz [[Copa O'Higgins 1955]]. W [[1956]] roku wystąpił na [[Copa América 1956|Copa América]], na którym Brazylia zajęła czwarte miejsce. Na tym turnieju wystąpił w pięciu meczach z [[Chile]] (bramka), Paragwajem, [[Peru]], Argentyną i Urugwajem.

Ostatni raz w reprezentacji Maurinho wystąpił [[10 lipca]] [[1957]] w wygranym 2-0 meczu z [[Reprezentacja Argentyny w piłce nożnej mężczyzn|Argentyną]], którego stawką było [[Copa Julio Roca 1957]]. Ogółem w latach 1954–1957 Maurinho w reprezentacji Brazylii wystąpił w 14 meczach i strzelił 4 bramki.

== Bibliografia ==
* Miniencyklopedia Piłka Nożna nr 3/2004, roz. Historia meczów reprezentacji Brazylii 1914–2004, cz. 3 (1952–1956), Oficyna wydawnicza ATUT, Wrocław 2004, ISSN 1644-8189, str. 100-105.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://sambafoot.com/en/players/274_Maurinho.html Biografia na sambafoot.com]
* [http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.mauro-raphael.maurinho.42543.en.html Profil]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=63858/index.html | tytuł = Statystyki na fifa.com | opublikowany = fifa.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20100619140934/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=63858/index.html | zarchiwizowano = 2010-06-19}}

{{Brazylia 1954}}{{Brazylia 1956}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Maurinho}}
[[Kategoria:Reprezentanci Brazylii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Paulisty FC]]
[[Kategoria:Piłkarze Guarani FC]]
[[Kategoria:Piłkarze São Paulo FC]]
[[Kategoria:Piłkarze Fluminense FC]]
[[Kategoria:Piłkarze CA Boca Juniors]]
[[Kategoria:Piłkarze CR Vasco da Gama]]
[[Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1954]]
[[Kategoria:Uczestnicy Copa América 1956]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1933]]
[[Kategoria:Zmarli w 1995]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Araraquarze]]

title: · Maurinho

Pełne imię i nazwisko: Mauro Raphael

Data i miejsce urodzenia: 6 czerwca 1933 · Araraquara

Data i miejsce śmierci: 28 czerwca 1995 · São Paulo

Pozycja: napastnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Paulista

Guarani FC

São Paulo · 343 · (145)

Fluminense FC · 109 · (40)

Boca Juniors · 10 · (1)

CR Vasco da Gama · 7 · (2)
Fluminense FC · 10 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Brazylia · 14 · (4)


text:
# Decatur City (Iowa)
Decatur City – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Iowa, w hrabstwie Decatur.

## Demografia
W 2000 liczyło 199 mieszkańców. W 2023 liczba mieszkańców spadła do 178 osób, a gęstość zaludnienia poniżej 180 osób/km².

title: Decatur City (Iowa)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Decatur City
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = US-IA
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Decatur (Iowa)|Decatur]]
 |powierzchnia                 = 0,99
 |wysokość                     = 347
 |rok                          = 2023
 |liczba ludności              = 178<ref name=cv1>{{Cytuj |tytuł = Index of /programs-surveys/popest/tables/2020-2023/cities/totals |data dostępu = 2025-03-03 |opublikowany = www2.census.gov |url = https://www2.census.gov/programs-surveys/popest/tables/2020-2023/cities/totals/?C=S;O=D}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 179,8
 |numer kierunkowy             = 641
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 40°44′32″N 93°49′58″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Decatur City''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Iowa]], w [[Hrabstwo Decatur (Iowa)|hrabstwie Decatur]].

== Demografia ==
W [[2000]] liczyło 199 mieszkańców<ref>{{Cytuj | url=http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml | tytuł=American FactFinder<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=factfinder.census.gov | data dostępu=2017-11-22 | archiwum=http://webarchive.loc.gov/all/20150108070337/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml | zarchiwizowano=2015-01-08 }}</ref>. W [[2023]] liczba mieszkańców spadła do 178 osób, a gęstość zaludnienia poniżej 180 osób/km²<ref name=cv1></ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Miasta w stanie Iowa]]

title: Decatur City

Stan: Iowa

Hrabstwo: Decatur


text:
# Norberg
Norberg – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym (län) Västmanland, w gminie Norberg.
Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 4653 (31 grudnia 2015), 4543 (31 grudnia 2018) i 4439 (31 grudnia 2019).
Od średniowiecza ważny ośrodek górnictwa rud żelaza. Obecnie znajduje się tu muzeum górnicze, a na terenie dawnej kopalni organizowany jest festiwal muzyki elektronicznej.

title: Norberg

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Norberg
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = SWE
 |1. jednostka administracyjna = [[Västmanland]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Norberg|Norberg]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna =
 |stanowisko zarządzającego    =
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 6,77<ref name="scb" />
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2018
 |liczba ludności              = 4543<ref name="scb">{{Cytuj stronę |url = https://www.scb.se/contentassets/2ae651f3169142a7a5812c0aaa4a6070/mi0810_2019a01_tatorter2018_bef_arealer.xlsx |tytuł = Statistiska tätorter 2018; befolkning, landareal, befolkningstäthet |opublikowany = Statistikmyndigheten SCB |język = sv |data = 2020-03-20 |data dostępu = 2020-09-08 |archiwum = https://web.archive.org/web/20200324084732/https://www.scb.se/contentassets/2ae651f3169142a7a5812c0aaa4a6070/mi0810_2019a01_tatorter2018_bef_arealer.xlsx |zarchiwizowano = 2020-03-24 }}</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 671<ref name="scb" />
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Västmanland
 |współrzędne                  =
 |commons                      = Norberg
 |www                          =
}}
[[Plik:Mossgruveparken 2.jpg|thumb|Muzeum górnicze w Norbergu]]
'''Norberg''' – miejscowość ([[tätort]]) w [[Szwecja|Szwecji]], w regionie administracyjnym ([[Podział administracyjny Szwecji|''län'']]) [[Västmanland]], w gminie [[Gmina Norberg|Norberg]].

Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 4653 (31 grudnia 2015), 4543 (31 grudnia 2018) i 4439 (31 grudnia 2019)<ref name="scb" />.

Od średniowiecza ważny ośrodek górnictwa [[żelazo|rud żelaza]]. Obecnie znajduje się tu muzeum górnicze, a na terenie dawnej kopalni organizowany jest festiwal muzyki elektronicznej{{fakt|data=2020-10}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę| url = http://www.norberg.se| tytuł = Norberg| data dostępu = 2010-02-09| język = sv en}}
* {{cytuj stronę| url = http://www.norbergfestival.com| tytuł = Norberg Festival| data dostępu = 2010-02-09| język = en sv}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Norberg]]

title: Norberg

Państwo: Szwecja

Region: Västmanland

Gmina: Norberg


text:
# Marianna Lanckorońska
Marianna Lanckorońska ze Świdzińskich (ur. 21 listopada 1737, zm. 28 marca 1826) – kasztelanowa połaniecka, filantropka.

## Życiorys
Była córką Stanisława Świdzińskiego, wojewody bracławskiego i Marianny Dziulanki. Po ukończeniu pensji w Warszawie, na życzenie ojca, wyszła za mąż za wdowca Stanisława Piotra Lanckorońskiego kasztelana połanieckiego. Ślub odbył się 26 lipca 1752 r. w Sulgostowie. Po ślubie wyjechała do Jagielnicy, majątku męża na Podolu, gdzie przebywała do jego śmierci, która nastąpiła 18 grudnia 1760 r. Lanckoroński zapisał żonie Jagielnicę w dożywocie. Po śmierci męża przeniosła się do województw środkowych, gdzie zastała ją Konfederacja barska. Przebywała w Cieszynie, siedzibie generalicji. Z całą rodziną stanęła po stronie konfederatów. W początkach września 1770, po rozwiązaniu Konfederacji przeniosła się z Granowskimi do Gdańska, by uniknąć konsekwencji za zdradę wobec panującej rodziny królewskiej. W Gdańsku zaprzyjaźniła się z Barbarą Sanguszko. Dopiero w roku 1775 przeniosła się do Warszawy, zamieszkując w pałacu Sanguszków z (owdowiałą) siostrą Boną. Zajęła się działalnością filantropijną, wspomagając kościoły, klasztory, szpitale, ubogich i potrzebujących pomocy. Marianna z siostrą i Barbarą Sanguszkową zyskały przez to w mieście i na dworze królewskim miano "trójcy świętych pań". W domu Lanckorońskiej powstała inicjatywa kwest wielkanocnych na rzecz ubogich. Jej kierownikiem duchowym był pijar ksiądz Jakub Falkowski, założyciel i rektor Instytutu Głuchoniemych w Warszawie, do którego budowy Lanckorońska przyczyniła się donacją finansową w 1826.
W okresie Księstwa Warszawskiego salon Lanckorońskiej gościł ważne postacie życia publicznego, takie jak Tadeusz Czacki czy jej przyjaciel Kajetan Koźmian. Lanckorońska opiekowała się i otaczała się młodzieżą, m.in. córkami po zmarłym bracie Ignacym i Klementyną Hoffmanową. W 1819 pisarka ofiarowała jej jedną z pierwszych swych książek „Pamiątka po dobrej matce”.
Lanckorońska była aktywna do końca życia. Zmarła po krótkiej chorobie 28 marca 1826 r. w domu Misjonarzy w Warszawie. W pogrzebie wzięło udział wielu warszawiaków, a mowę wygłosił ksiądz Falkowski.

title: Marianna Lanckorońska

wikitext:
{{Szlachcic infobox
 |imię              = Marianna Świdzińska
 |wszystkie imiona  =
 |imię oryginalne   =
 |grafika           = Maryanna z Szwidzińskich Lanckorońska Kasztelanowa Połaniecka (44410) (cropped).jpg
 |opis grafiki      =
 |herb              = POL COA Półkozic.svg
 |opis herbu        = [[Półkozic]]
 |tytuł             =
 |dynastia          =
 |rodzina           = Świdzińscy h. [[Półkozic]]
 |data urodzenia    = 21 listopada 1737
 |miejsce urodzenia = [[Sulgostów]]
 |data śmierci      = 28 marca 1826
 |miejsce śmierci   = [[Warszawa]]
 |ojciec            = [[Stanisław Antoni Świdziński|Stanisław Świdziński]]
 |matka             = Marianna Dziulanka
 |mąż               = [[Stanisław Piotr Lanckoroński]]
 |żona              =
 |dzieci            =
 |rodzeństwo        =
 |faksymile         =
 |opis faksymile    =
 |odznaczenia       =
 |commons           = Category:Maria Lanckorońska
}}
'''Marianna Lanckorońska ze Świdzińskich''' (ur. [[21 listopada]] [[1737]], zm. [[28 marca]] [[1826]]) – kasztelanowa połaniecka, filantropka.

== Życiorys ==
[[Plik:Marianna ze Świdzińskich Lanckorońska.jpg|mały|lewo|Marianna w młodości]]
Była córką [[Stanisław Antoni Świdziński|Stanisława Świdzińskiego]], wojewody bracławskiego i Marianny Dziulanki. Po ukończeniu pensji w [[Warszawa|Warszawie]], na życzenie ojca, wyszła za mąż za wdowca Stanisława Piotra Lanckorońskiego kasztelana [[połaniec]]kiego. Ślub odbył się 26 lipca 1752 r. w [[Sulgostów|Sulgostowie]]. Po ślubie wyjechała do [[Jagielnica (Ukraina)|Jagielnicy]], majątku męża na [[Podole|Podolu]], gdzie przebywała do jego śmierci, która nastąpiła 18 grudnia 1760 r. Lanckoroński zapisał żonie Jagielnicę w dożywocie. Po śmierci męża przeniosła się do województw środkowych, gdzie zastała ją [[Konfederacja barska]]. Przebywała w [[Cieszyn]]ie, siedzibie generalicji. Z całą rodziną stanęła po stronie konfederatów. W początkach września 1770, po rozwiązaniu Konfederacji przeniosła się z Granowskimi do [[Gdańsk]]a, by uniknąć konsekwencji za zdradę wobec panującej rodziny królewskiej. W Gdańsku zaprzyjaźniła się z [[Barbara Urszula Sanguszkowa|Barbarą Sanguszko]]. Dopiero w roku 1775 przeniosła się do [[Warszawa|Warszawy]], zamieszkując w pałacu Sanguszków z (owdowiałą) siostrą Boną. Zajęła się działalnością filantropijną, wspomagając kościoły, klasztory, szpitale, ubogich i potrzebujących pomocy. Marianna z siostrą i Barbarą Sanguszkową zyskały przez to w mieście i na dworze królewskim miano "trójcy świętych pań". W domu Lanckorońskiej powstała inicjatywa kwest wielkanocnych na rzecz ubogich. Jej kierownikiem duchowym był pijar ksiądz [[Jakub Falkowski]], założyciel i rektor [[Instytut Głuchoniemych w Warszawie|Instytutu Głuchoniemych w Warszawie]], do którego budowy Lanckorońska przyczyniła się donacją finansową w 1826.

W okresie Księstwa Warszawskiego salon Lanckorońskiej gościł ważne postacie życia publicznego, takie jak [[Tadeusz Czacki]] czy jej przyjaciel [[Kajetan Koźmian]]. Lanckorońska opiekowała się i otaczała się młodzieżą, m.in. córkami po zmarłym bracie Ignacym i [[Klementyna Hoffmanowa|Klementyną Hoffmanową]]. W 1819 pisarka ofiarowała jej jedną z pierwszych swych książek „Pamiątka po dobrej matce”.

Lanckorońska była aktywna do końca życia. Zmarła po krótkiej chorobie 28 marca 1826 r. w domu Misjonarzy w Warszawie. W pogrzebie wzięło udział wielu warszawiaków, a mowę wygłosił ksiądz Falkowski.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |autor = Helena Wereszycka |tytuł = Marianna Lanckorońska (z domu Świdzińska) |data dostępu = 2021-10-07 |opublikowany = Internetowy [[Polski Słownik Biograficzny]] |url = http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/marianna-lanckoronska-ze-swidzinskich |język = pl}}
* Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego (1924-1927)
* Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934-1939)

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Lanckorońska ze Świdzińskich, Marianna}}
[[Kategoria:Lanckorońscy herbu Zadora|Maria Lanckorońska]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Warszawą (Królestwo Kongresowe)]]
[[Kategoria:Polscy działacze społeczni]]
[[Kategoria:Świdzińscy herbu Półkozic]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1737]]
[[Kategoria:Zmarli w 1826]]

title: Marianna Świdzińska

Rodzina: Świdzińscy h. Półkozic

Data i miejsce urodzenia: 21 listopada 1737 · Sulgostów

Data i miejsce śmierci: 28 marca 1826 · Warszawa

Ojciec: Stanisław Świdziński

Matka: Marianna Dziulanka

Mąż: Stanisław Piotr Lanckoroński


text:
# Punktak
Punktak – narzędzie ślusarskie w postaci trzpienia wykonanego z twardej stali narzędziowej, z zaostrzonym jednym z końców, oraz spłaszczonym drugim końcem w celu pobijania go młotkiem.
Punktak służy do punktowania, czyli nanoszenia zaznaczeń na powierzchni metalu poprzez wybijanie na tej powierzchni niewielkich zagłębień. Służą one do trasowania, przygotowania miejsc pod wiercenie, itp.
- punktak centrujący – służy do zaznaczania środka na powierzchni czołowej walca
- punktak automatyczny – wykonuje uderzenie przez działanie napiętej sprężyny, bez użycia młotka
- punktak mikroudarowy – zasilany sprężonym powietrzem służy do znakowania, nanoszenia na powierzchnię (najczęściej metalową) oznaczeń

Zobacz też: rysik traserski, ślusarstwo.

title: Punktak

wikitext:
[[Plik:Körner.jpg|thumb|250px|Punktak]]
'''Punktak''' – narzędzie ślusarskie w postaci [[trzpień|trzpienia]] wykonanego z twardej [[stal narzędziowa|stali narzędziowej]], z zaostrzonym jednym z końców, oraz spłaszczonym drugim końcem w celu pobijania go [[młotek|młotkiem]].

Punktak służy do punktowania, czyli nanoszenia zaznaczeń na powierzchni metalu poprzez wybijanie na tej powierzchni niewielkich zagłębień. Służą one do [[Trasowanie (obróbka skrawaniem)|trasowania]], przygotowania miejsc pod wiercenie, itp.

* '''punktak centrujący''' – służy do zaznaczania środka na powierzchni czołowej walca
* '''punktak automatyczny''' – wykonuje uderzenie przez działanie napiętej sprężyny, bez użycia młotka
* '''punktak mikroudarowy''' – zasilany sprężonym powietrzem służy do znakowania, nanoszenia na powierzchnię (najczęściej metalową) oznaczeń

Zobacz też: [[rysik traserski]], [[ślusarstwo]].

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Narzędzia ślusarskie]]


text:
# Problem Napoleona
Problem Napoleona – geometryczny problem konstrukcyjny. Dane są w nim okrąg i jego środek. Celem jest podzielenie okręgu na cztery równe łuki za pomocą wyłącznie cyrkla. Napoleon Bonaparte znany był jako matematyk amator, lecz nie wiadomo czy zadał lub rozwiązał to zadanie. Wymóg rozwiązania problemu wyłącznie za pomocą cyrkla (bez użycia linijki) wprowadził włoski matematyk Lorenzo Mascheroni, przyjaciel Napoleona.
Znany jest też tzw. prawdziwy problem Napoleona, w którym za pomocą samego cyrkla należy wyznaczyć środek danego okręgu. W poniższym artykule opisane jest jego rozwiązanie wraz z dowodem.
Należy wspomnieć, iż Georg Mohr w 1672 roku wydał książkę Euclides Danicus zawierającą rozwiązanie tego zadania – wcześniej od Mascheroniego – lecz odkryto ją dopiero w 1928 roku.

## Problem Napoleona
Podział okręgu na cztery równe łuki przy zadanym jego środku
Łuk o środku w dowolnym punkcie {\displaystyle X} z okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}} zawierający punkt {\displaystyle O} (środek {\displaystyle {\mathcal {C}}}) przecina {\displaystyle {\mathcal {C}}} w punktach {\displaystyle V} oraz {\displaystyle Y.} Podobnie łuk o środku w {\displaystyle Y} zawierający {\displaystyle O} przecina {\displaystyle {\mathcal {C}}} w {\displaystyle X} i {\displaystyle Z.} Należy zauważyć, że długości {\displaystyle OV,OX,OY,OZ,VX,XY,YZ} są równe długości promienia {\displaystyle {\mathcal {C}}.}
Łuk o środku w {\displaystyle V} do którego należy {\displaystyle Y} i łuk o środku w {\displaystyle Z} do którego należy {\displaystyle X} przecinają się w punkcie {\displaystyle T.} Długości {\displaystyle VY} oraz {\displaystyle XZ} wynoszą {\displaystyle {\sqrt {3}}} pomnożone przez długość promienia okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}.}
Łuk o środku w {\displaystyle Z} i promieniu równym {\displaystyle OT} (czyli {\displaystyle {\sqrt {2}}} pomnożone przez promień okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}}) przecina {\displaystyle {\mathcal {C}}} w punktach {\displaystyle U} oraz {\displaystyle W.} Czworokąt {\displaystyle UVWZ} jest kwadratem, a łuki {\displaystyle UV,VW,WZ,ZU} okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}} są wszystkie równe czwartej części obwodu {\displaystyle {\mathcal {C}}.}

## Prawdziwy problem Napoleona
Wyznaczenie środka danego okręgu

### Konstrukcja
Niech {\displaystyle {\mathcal {C}}} będzie okręgiem, w którym szukany jest jego środek.
- Punkt {\displaystyle A} jest dowolnym punktem leżącym na {\displaystyle {\mathcal {C}}.}
- Punkty {\displaystyle B} i {\displaystyle B'} to punkty przecięcia okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}_{1}} o środku w {\displaystyle A} z okręgiem {\displaystyle {\mathcal {C}}.}
- Punkt {\displaystyle C} jest punktem przecięcia różnym od {\displaystyle A} dwóch okręgów {\displaystyle {\mathcal {C}}_{2}} o środkach w {\displaystyle B} oraz {\displaystyle B'} i promieniu {\displaystyle AB.}
- Punkty {\displaystyle D} i {\displaystyle D'} są punktami przecięcia okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}_{3}} o środku w {\displaystyle C} i promieniu {\displaystyle AC} z okręgiem {\displaystyle {\mathcal {C}}_{1}.}
- Punkt {\displaystyle X} (nieoznaczony) jest różnym od {\displaystyle A} punktem przecięcia okręgów {\displaystyle {\mathcal {C}}_{4}} o środkach {\displaystyle D} i {\displaystyle D'} i promieniu {\displaystyle AD.}

### Twierdzenie
Skonstruowany wyżej punkt {\displaystyle X} jest poszukiwanym środkiem okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}.}
UwagaNależy wykazać, że promień okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}_{1}} nie jest ani za mały, ani za duży. Dokładniej: promień ten musi być nie krótszy niż połowa i nie dłuższy niż podwojony promień {\displaystyle {\mathcal {C}}.}

### Dowód
Ideą dowodu jest skonstruowanie, samym cyrklem, długości {\displaystyle {\tfrac {b^{2}}{a}}} przy danych długościach {\displaystyle a} oraz {\displaystyle b.}
Na rysunku trójkąt {\displaystyle ABA'} jest prostokątny, gdyż {\displaystyle B=90^{\circ },} zaś odcinek {\displaystyle BH} jest prostopadły do {\displaystyle AA'',} a więc
{\displaystyle {\frac {AH}{AB}}={\frac {AB}{AA'}},}
skąd
{\displaystyle AH={\tfrac {b^{2}}{2a}},} czyli {\displaystyle AC={\tfrac {b^{2}}{a}}.}
Podobny zabieg wykonuje się w tej konstrukcji dwukrotnie:
- punkty {\displaystyle A,} {\displaystyle B} oraz {\displaystyle B'} leżą na okręgu o środku {\displaystyle O} i promieniu {\displaystyle r;} dodatkowo {\displaystyle AB=AB'=BC=B'C=R,} a więc {\displaystyle AC={\tfrac {R^{2}}{r}},}
- punkty {\displaystyle A,} {\displaystyle D} oraz {\displaystyle D'} leżą na okręgu o środku {\displaystyle C} i promieniu {\displaystyle {\tfrac {R^{2}}{r}};} przy czym {\displaystyle DA=D'A=DX=D'X=R,} stąd {\displaystyle AX={\tfrac {R^{2}}{R^{2}/r}}=r.}

Zatem {\displaystyle X} jest środkiem okręgu {\displaystyle {\mathcal {C}}.}

title: Problem Napoleona

wikitext:
'''Problem Napoleona''' – geometryczny [[konstrukcje klasyczne|problem konstrukcyjny]]. Dane są w nim [[okrąg]] i jego środek. Celem jest podzielenie okręgu na cztery równe łuki za pomocą wyłącznie [[Cyrkiel|cyrkla]]. [[Napoleon Bonaparte]] znany był jako [[matematyka|matematyk]] amator, lecz nie wiadomo czy zadał lub rozwiązał to zadanie. Wymóg rozwiązania problemu wyłącznie za pomocą cyrkla (bez użycia linijki) wprowadził włoski matematyk [[Lorenzo Mascheroni]], przyjaciel Napoleona.

Znany jest też tzw. '''prawdziwy problem Napoleona''', w którym za pomocą samego cyrkla należy wyznaczyć środek danego okręgu. W poniższym artykule opisane jest jego rozwiązanie wraz z dowodem.

Należy wspomnieć, iż [[Georg Mohr (matematyk)|Georg Mohr]] w [[1672]] roku wydał książkę ''Euclides Danicus'' zawierającą rozwiązanie tego zadania – wcześniej od Mascheroniego – lecz odkryto ją dopiero w [[1928]] roku.

== Problem Napoleona ==
; Podział okręgu na cztery równe łuki przy zadanym jego środku
[[Plik:Nap4.png|right|200px|Konstrukcja]]
Łuk o środku w dowolnym punkcie <math>X</math> z okręgu <math>\mathcal C</math> zawierający punkt <math>O</math> (środek <math>\mathcal C</math>) przecina <math>\mathcal C</math> w punktach <math>V</math> oraz <math>Y.</math> Podobnie łuk o środku w <math>Y</math> zawierający <math>O</math> przecina <math>\mathcal C</math> w <math>X</math> i <math>Z.</math> Należy zauważyć, że długości <math>OV, OX, OY, OZ, VX, XY, YZ</math> są równe długości promienia <math>\mathcal C.</math>

Łuk o środku w <math>V</math> do którego należy <math>Y</math> i łuk o środku w <math>Z</math> do którego należy <math>X</math> przecinają się w punkcie <math>T.</math> Długości <math>VY</math> oraz <math>XZ</math> wynoszą <math>\sqrt 3</math> pomnożone przez długość promienia okręgu <math>\mathcal C.</math>

Łuk o środku w <math>Z</math> i promieniu równym <math>OT</math> (czyli <math>\sqrt 2</math> pomnożone przez promień okręgu <math>\mathcal C</math>) przecina <math>\mathcal C</math> w punktach <math>U</math> oraz <math>W.</math> Czworokąt <math>UVWZ</math> jest kwadratem, a łuki <math>UV, VW, WZ, ZU</math> okręgu <math>\mathcal C</math> są wszystkie równe czwartej części obwodu <math>\mathcal C.</math>
{{clear}}

== Prawdziwy problem Napoleona ==
; Wyznaczenie środka danego okręgu

=== Konstrukcja ===
[[Plik:Pb napoleon.png|right|400px|Konstrukcja]]
Niech <math>\mathcal C</math> będzie okręgiem, w którym szukany jest jego środek.
* Punkt <math>A</math> jest dowolnym punktem leżącym na <math>\mathcal C.</math>
* Punkty <math>B</math> i <math>B'</math> to punkty przecięcia okręgu <math>\mathcal C_1</math> o środku w <math>A</math> z okręgiem <math>\mathcal C.</math>
* Punkt <math>C</math> jest punktem przecięcia różnym od <math>A</math> dwóch okręgów <math>\mathcal C_2</math> o środkach w <math>B</math> oraz <math>B'</math> i promieniu <math>AB.</math>
* Punkty <math>D</math> i <math>D'</math> są punktami przecięcia okręgu <math>\mathcal C_3</math> o środku w <math>C</math> i promieniu <math>AC</math> z okręgiem <math>\mathcal C_1.</math>
* Punkt <math>X</math> (nieoznaczony) jest różnym od <math>A</math> punktem przecięcia okręgów <math>\mathcal C_4</math> o środkach <math>D</math> i <math>D'</math> i promieniu <math>AD.</math>

=== Twierdzenie ===
Skonstruowany wyżej punkt <math>X</math> jest poszukiwanym środkiem okręgu <math>\mathcal C.</math>
; Uwaga: Należy wykazać, że promień okręgu <math>\mathcal C_1</math> nie jest ani za mały, ani za duży. Dokładniej: promień ten musi być nie krótszy niż połowa i nie dłuższy niż podwojony promień <math>\mathcal C.</math>

=== Dowód ===
[[Plik:PbNapoleon2.svg|right|250px]]
Ideą dowodu jest skonstruowanie, samym cyrklem, długości <math>\tfrac{b^2}{a}</math> przy danych długościach <math>a</math> oraz <math>b.</math>

Na rysunku trójkąt <math>ABA'</math> jest [[trójkąt prostokątny|prostokątny]], gdyż <math>B = 90^\circ,</math> zaś odcinek <math>BH</math> jest [[prostopadłość|prostopadły]] do <math>AA'',</math> a więc
: <math>\frac{AH}{AB} = \frac{AB}{AA'},</math>

skąd
: <math>AH = \tfrac{b^2}{2a},</math> czyli <math>AC = \tfrac{b^2}{a}.</math>

Podobny zabieg wykonuje się w tej konstrukcji dwukrotnie:
* punkty <math>A,</math> <math>B</math> oraz <math>B'</math> leżą na okręgu o środku <math>O</math> i promieniu <math>r;</math> dodatkowo <math>AB = AB' = BC = B'C = R,</math> a więc <math>AC = \tfrac{R^2}{r},</math>
* punkty <math>A,</math> <math>D</math> oraz <math>D'</math> leżą na okręgu o środku <math>C</math> i promieniu <math>\tfrac{R^2}{r};</math> przy czym <math>DA = D'A = DX = D'X = R,</math> stąd <math>AX = \tfrac{R^2}{R^2/r} = r.</math>

Zatem <math>X</math> jest środkiem okręgu <math>\mathcal C.</math>

== Zobacz też ==
* [[twierdzenie Napoleona]]

{{Okręgi}}

[[Kategoria:Geometria euklidesowa]]
[[Kategoria:Problemy dotyczące okręgów]]


text:
# Ibrahim Maaroufi
Ibrahim Maaroufi, arab. ابراهيم معروفي (ur. 18 stycznia 1989 w Brukseli) – belgijski piłkarz pochodzenia marokańskiego występujący na pozycji pomocnika.

## Kariera
Maaroufi jest wychowankiem Anderlechtu. Do 2006 roku trenował w PSV Eindhoven, a następnie trafił do Interu Mediolan. 25 października podczas wygranego 4:1 meczu z AS Livorno Calcio zadebiutował w rozgrywkach Serie A i był to jego jedyny występ w sezonie 2006/2007. W 2008 roku Maaroufi przebywał na wypożyczeniu w FC Twente, a od 2009 roku jest zawodnikiem grającej w Serie B Vicenzy Calcio. Piłkarz ma za sobą występy w reprezentacji Maroko U-20 i U-23 oraz w drużynie Belgii U-21.

title: Ibrahim Maaroufi

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Ibrahim Maaroufi
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Ibrahim Maaroufi.jpg
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = [[18 stycznia]] [[1989]]
 |miejsce urodzenia       = [[Bruksela]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 183 cm
 |pozycja                 = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                    = [[L.R. Vicenza|Vicenza Calcio]]
 |numer w klubie          = 17
 |kariera juniorska       =
!           ! [[RSC Anderlecht]]
! do 2006   ! [[PSV Eindhoven]]
! 2006–2007 ! [[Inter Mediolan]]
 |kariera seniorska       =
! 2007–2008 ! [[Inter Mediolan]]     ! 1 ! 0
! 2008      ! → [[FC Twente]] (wyp.) ! 0 ! 0
! 2009–     ! [[L.R. Vicenza|Vicenza Calcio]]     ! 0 ! 0
 |data seniorzy           = 16 czerwca 2009
 |kariera reprezentacyjna =
!      ! [[Reprezentacja Maroka U-20 w piłce nożnej mężczyzn|Maroko U-20]] !   !
!      ! [[Reprezentacja Maroka U-23 w piłce nożnej mężczyzn|Maroko U-23]] !   !
! 2007 ! [[Reprezentacja Belgii U-21 w piłce nożnej mężczyzn|Belgia U-21]] ! 1 ! 0
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Ibrahim Maaroufi''', [[język arabski|arab.]] ابراهيم معروفي (ur. [[18 stycznia]] [[1989]] w [[Bruksela|Brukseli]]) – [[Belgia|belgijski]] [[piłkarz]] pochodzenia [[Maroko|marokańskiego]] występujący na pozycji [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]].

== Kariera ==
Maaroufi jest wychowankiem [[RSC Anderlecht|Anderlechtu]]. Do 2006 roku trenował w [[PSV Eindhoven]], a następnie trafił do [[Inter Mediolan|Interu Mediolan]]. 25 października podczas wygranego 4:1 meczu z [[US Livorno 1915|AS Livorno Calcio]] zadebiutował w rozgrywkach [[Serie A]] i był to jego jedyny występ w sezonie [[Serie A (2006/2007)|2006/2007]]. W 2008 roku Maaroufi przebywał na wypożyczeniu w [[FC Twente]], a od 2009 roku jest zawodnikiem grającej w [[Serie B]] [[L.R. Vicenza|Vicenzy Calcio]]. Piłkarz ma za sobą występy w [[Reprezentacja Maroka U-20 w piłce nożnej mężczyzn|reprezentacji Maroko U-20]] i [[Reprezentacja Maroka U-23 w piłce nożnej mężczyzn|U-23]] oraz w [[Reprezentacja Belgii U-21 w piłce nożnej mężczyzn|drużynie Belgii U-21]].

== Bibliografia ==
* [https://archive.is/20130428131412/http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&CTID=13&CPID=84&pStr=Player&PLID=201159&TEID=1067 Profil na stronie touchline.onthespot.co.uk] {{lang|en}}

{{SORTUJ:Maaroufi Ibrahim}}
[[Kategoria:Piłkarze Interu Mediolan]]
[[Kategoria:Piłkarze FC Twente]]
[[Kategoria:Piłkarze L.R. Vicenza]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1989]]
[[Kategoria:Belgowie pochodzenia marokańskiego]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Brukseli]]
[[Kategoria:Marokańscy piłkarze]]
[[Kategoria:Reprezentanci Belgii U-21 w piłce nożnej]]

title: · Ibrahim Maaroufi

Data i miejsce urodzenia: 18 stycznia 1989 · Bruksela

Pozycja: pomocnik

Klub: Vicenza Calcio

title: Kariera juniorska

Lata: Klub

do 2006: PSV Eindhoven

Inter Mediolan

title: Kariera seniorska

Inter Mediolan · 1 · (0)

→ FC Twente (wyp.) · 0 · (0)

Vicenza Calcio · 0 · (0)

title: Kariera reprezentacyjna

Belgia U-21 · 1 · (0)


text:
# Kopka (polana)
Polana Kopka – niewielka reglowa polana pomiędzy Doliną Kościeliską i Doliną Lejową w Tatrach Zachodnich.
Jest to polana podwierzchołkowa, położona na wysokości ok. 1180–1240 m n.p.m. Znajduje się na północno-wschodnim grzbiecie Pośredniej Kopki – jednego z trzech reglowych wzniesień Kościeliskich Kopek. Należy do Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie. Porost trawy jest na niej dość obfity. Dawniej wchodziła w skład hali Kopka jako jedyna polana tej hali. Według danych z dzieła „Pasterstwo Tatr Polskich i Podhala” (t. VI – mapa) w 1956 r. znajdowały się na niej 3 zabudowania pasterskie. Po włączeniu tego obszaru do Tatrzańskiego Parku Narodowego zniesiono użytkowanie hali. W 1975 r. stał tu już tylko jeden, niskozrębowy szałas (bacówka) i jedna szopa. W 1955 r. polana miała powierzchnię ok. 4 ha, ale w 2004 r. w wyniku zarośnięcia jej powierzchnia zmniejszyła się o ok. 41%.
Nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny, z dostępnych dla turystów szczytów jest też bardzo słabo widoczna.

title: Kopka (polana)

wikitext:
{{Polana infobox
 |nazwa            = Kopka
 |grafika          = Kościeliskie Kopki a1.jpg
 |opis grafiki     = Widok z [[Polana Upłaz|polany Upłaz]]. Od lewej: Zadnia Kopka z dużymi wiatrołomami, Pośrednia Kopka z zarastającą, słabo widoczną polaną na grzbiecie i Przednia Kopka
 |państwo          = PL-MA
 |położenie        = [[województwo małopolskie]]
 |pasmo            = [[Tatry]], [[Karpaty]]
 |wysokość         = ok. 1180–1240
 |powierzchnia     =
 |zagospodarowanie = nieużytek
 |kod mapy         = Tatry
 |wariant mapy     = POL
 |współrzędne      = 49°16′07″N 19°51′28″E
 |commons          =
}}
'''Polana Kopka''' – niewielka reglowa [[polana]] pomiędzy [[Dolina Kościeliska|Doliną Kościeliską]] i [[Dolina Lejowa|Doliną Lejową]] w [[Tatry Zachodnie|Tatrach Zachodnich]].

Jest to polana podwierzchołkowa, położona na wysokości ok. 1180–1240 m n.p.m. Znajduje się na północno-wschodnim grzbiecie [[Pośrednia Kopka|Pośredniej Kopki]] – jednego z trzech reglowych wzniesień [[Kościeliskie Kopki|Kościeliskich Kopek]]<ref name="wit" />. Należy do [[Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi|Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi]] z siedzibą w [[Witów (powiat tatrzański)|Witowie]]. Porost trawy jest na niej dość obfity. Dawniej wchodziła w skład [[Hala Kopka|hali Kopka]]<ref name="szaf" /> jako jedyna polana tej hali<ref name="wet" />. Według danych z dzieła „Pasterstwo Tatr Polskich i Podhala” (t. VI – mapa) w 1956 r. znajdowały się na niej 3 zabudowania pasterskie. Po włączeniu tego obszaru do [[Tatrzański Park Narodowy (Polska)|Tatrzańskiego Parku Narodowego]] zniesiono użytkowanie hali. W 1975 r. stał tu już tylko jeden, niskozrębowy [[szałas]] ([[Bacówka (chata pasterska)|bacówka]]) i jedna szopa<ref name="zaro" />. W 1955 r. polana miała powierzchnię ok. 4 ha, ale w 2004 r. w wyniku zarośnięcia jej powierzchnia zmniejszyła się o ok. 41%<ref name="buk" />.

Nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny, z dostępnych dla turystów szczytów jest też bardzo słabo widoczna.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="buk">{{Cytuj |autor = Marcin Bukowski |redaktor = M. Guzik |tytuł = Dynamika zarastania polan tatrzańskich |wydawca = Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego |miejsce = Zakopane |data = 2009 |isbn = 978-83-61788-08-9}}</ref>
<ref name="wit">{{Cytuj |tytuł = Tatry Polskie. Mapa turystyczna 1:20 000 |miejsce = Piwniczna |wydawca = Agencja Wydawnictwo „WiT” S.c. |data = 2009 |isbn = 83-89580-00-4 |s = 1}}</ref>
<ref name="szaf">{{cytuj |autor = [[Władysław Szafer]] |tytuł = Tatrzański Park Narodowy |data = 1962 |wydawca = Zakład Ochrony Przyrody PAN}}</ref>
<ref name="wet">{{Cytuj |autor = [[Zofia Radwańska-Paryska]]; [[Witold Henryk Paryski]] |tytuł = [[Wielka encyklopedia tatrzańska]] |miejsce = Poronin |wydawca = Wydawnictwo Górskie |data = 2004 |s = 559 |isbn = 83-7104-009-1}}</ref>
<ref name="zaro">{{Cytuj pismo |nazwisko = Zaręba |imię = Romuald |tytuł = Ile szałasów pasterskich zachowało się jeszcze na obszarze Tatr Polskich? |czasopismo = Wierchy. Rocznik poświęcony górom |wydawca = Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej i Narciarskiej PTTK w Krakowie |wydanie = 1976 |wolumin = R. 45 |strony = 249–254 |język = pl |data = 1977}}</ref>
</references>

[[Kategoria:Polany polskich Tatr]]
[[Kategoria:Polany Tatr Zachodnich]]

title: Kopka

Województwo: małopolskie

Położenie: województwo małopolskie

Pasmo: Tatry, Karpaty

Zagospodarowanie: nieużytek