text:
# Kamenica Skradnička
Kamenica Skradnička – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w gminie Tounj. W 2011 roku liczyła 266 mieszkańców.

wikiname: plwiki

title: Kamenica Skradnička

in_language: pl

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Kamenica Skradnička
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Chorwacja
 |1. jednostka administracyjna = [[Żupania karlowacka|karlowacka]]
 |2. jednostka administracyjna = [[gmina Tounj|Tounj]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 266{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |kod mapy                     = żupania karlowacka
 |www                          =
}}
'''Kamenica Skradnička''' – [[wieś]] w [[Chorwacja|Chorwacji]], w [[Żupania karlowacka|żupanii karlowackiej]], w [[gmina Tounj|gminie Tounj]]. W 2011 roku liczyła 266 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{Popis 2011|s=264}}</ref>
}}

{{gmina Tounj}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w żupanii karlowackiej]]

title: Kamenica Skradnička

Państwo: Chorwacja

Żupania: karlowacka

Gmina: Tounj


text:
# Sin’yang
Sin’yang (kor. 신양군, Sin’yang-gun) – powiat w Korei Północnej, w prowincji P’yŏngan Południowy. W 2008 roku liczył 59 115 mieszkańców. Graniczy z powiatem Yodŏk i regionem Sudong (obie jednostki administracyjne w prowincji Hamgyŏng Południowy) od wschodu, Yangdŏk i Hoech’ang od południa, Sŏngch’ŏn od zachodu, Pukch’ang od północnego zachodu i Maengsan od północy. Przez powiat przebiega najdłuższa w kraju 819-kilometrowa linia P’yŏngna, łącząca stolicę Korei Północnej, Pjongjang, ze znajdującą się w północno-wschodniej części kraju specjalną strefą ekonomiczną Rasŏn.

## Historia
Przed wyzwoleniem Korei spod okupacji japońskiej tereny należące do powiatu wchodziły w skład powiatu Sŏngch’ŏn i Yangdŏk (konkretnie w skład miejscowości Taegu i Sagye w powiecie Sŏngch’ŏn oraz Hwach'on i Ogang w powiecie Yangdŏk). W obecnej formie powstał w wyniku gruntownej reformy podziału administracyjnego w grudniu 1952 roku. W jego skład weszły wówczas tereny należące wcześniej do miejscowości Ssangnyong, Hwach'on, Ogang (wszystkie miejscowości znajdowały się poprzednio w powiecie Yangdŏk) oraz Taegu (powiat Sŏngch’ŏn). W październiku 1967 roku powiat powiększył się o wieś Tŏkhŭng, przyłączoną z powiatu Sŏngch’ŏn, a także o wsie P’yŏngwŏn i Songdong, wcześniej znajdujące się w granicach administracyjnych powiatu Yangdŏk.

## Podział administracyjny powiatu
W skład powiatu wchodzą następujące jednostki administracyjne:
| Nazwa jednostki administracyjnej | Rodzaj jednostki administracyjnej | Hangul       | Hancha       |
| -------------------------------- | --------------------------------- | ------------ | ------------ |
| Sin’yang-ŭp                      | miasteczko                        | 신양읍       | 新陽邑       |
| Inp'yŏng-rodongjagu              | dzielnica robotnicza              | 인평로동자구 | 仁坪勞動者區 |
| Chidong-ri                       | wieś                              | 지동리       | 支洞里       |
| Changsan-ri                      | wieś                              | 장산리       | 長山里       |
| Songjŏn-ri                       | wieś                              | 송전리       | 松田里       |
| Kwanghŭng-ri                     | wieś                              | 광흥리       | 廣興里       |
| Ssangnyong-ri                    | wieś                              | 쌍룡리       | 雙龍里       |
| Paeksŏk-ri                       | wieś                              | 백석리       | 白石里       |
| Sagae-ri                         | wieś                              | 사개리       | 寺介里       |
| Ch’anggye-ri                     | wieś                              | 창계리       | 昌溪里       |
| Munmyŏng-ri                      | wieś                              | 문명리       | 文明里       |
| Changsŏng-ri                     | wieś                              | 장성리       | 長星里       |
| Unbong-ri                        | wieś                              | 운봉리       | 雲峰里       |
| Ryong'un-ri                      | wieś                              | 룡운리       | 龍雲里       |
| Ryong’yŏn-ri                     | wieś                              | 룡연리       | 龍淵里       |
| Kwansŏng-ri                      | wieś                              | 관성리       | 冠城里       |
| Tŏkhŭng-ri                       | wieś                              | 덕흥리       | 德興里       |
| Songdong-ri                      | wieś                              | 송동리       | 松洞里       |

title: Sin’yang

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Sin’yang
 |nazwa oryginalna                = 신양군
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = Powiat
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = PRK
 |1. jednostka administracyjna    = [[P’yŏngan Południowy]]
 |siedziba                        = [[Sin’yang-ŭp]]
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    = 737,2 km²
 |rok                             = 2008
 |liczba ludności                 = 59 115<ref name="autonazwa1">{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160403021334/http://kp.one.un.org/content/uploads/2012/03/Cencus-2008.pdf | tytuł = D P R Korea 2008 Population Census – National Report | opublikowany = Central Bureau of Statistics
Pyongyang, DPR Korea | data dostępu = 2012-10-10 | język = en}}</ref>
 |gęstość zaludnienia             = 80,19 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           = 평남
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |nazwa 1. podziału               = miasteczek (ŭp)
 |1. podział                      = 1
 |nazwa 2. podziału               = dzielnic robotniczych (rodongjagu)
 |2. podział                      = 1
 |nazwa 3. podziału               = wsi (ri)
 |3. podział                      = 16
 |mapa                            = DPRK2006 Pyongnam-Sinyang.PNG
 |nazwa mapy                      =
 |współrzędne                     =
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Sin’yang''' ([[Język koreański|kor.]] 신양군, ''Sin’yang-gun'') – powiat w [[Korea Północna|Korei Północnej]], w prowincji [[P’yŏngan Południowy]]. W 2008 roku liczył 59 115 mieszkańców<ref name="autonazwa1" />. Graniczy z powiatem [[Yodŏk]] i regionem [[Sudong]] (obie jednostki administracyjne w prowincji [[Hamgyŏng Południowy]]) od wschodu, [[Yangdŏk]] i [[Hoech’ang]] od południa, [[Sŏngch’ŏn]] od zachodu, [[Pukch’ang]] od północnego zachodu i [[Maengsan]] od północy. Przez powiat przebiega najdłuższa w kraju 819-kilometrowa linia [[Linia kolejowa P’yŏngna|P’yŏngna]], łącząca stolicę Korei Północnej, [[Pjongjang]], ze znajdującą się w północno-wschodniej części kraju specjalną strefą ekonomiczną [[Rasŏn]].

== Historia ==
Przed wyzwoleniem Korei spod [[Generalne Gubernatorstwo Korei|okupacji japońskiej]] tereny należące do powiatu wchodziły w skład powiatu [[Sŏngch’ŏn]] i [[Yangdŏk]] (konkretnie w skład miejscowości Taegu i Sagye w powiecie Sŏngch[[Sŏngch’ŏn|’]]ŏn oraz Hwach'on i Ogang w powiecie Yangdŏk). W obecnej formie powstał w wyniku gruntownej reformy podziału administracyjnego w grudniu 1952 roku. W jego skład weszły wówczas tereny należące wcześniej do miejscowości Ssangnyong, Hwach'on, Ogang (wszystkie miejscowości znajdowały się poprzednio w powiecie Yangdŏk) oraz Taegu (powiat Sŏngch[[Sŏngch’ŏn|’]]ŏn). W październiku 1967 roku powiat powiększył się o wieś Tŏkhŭng, przyłączoną z powiatu Sŏngch[[Sŏngch’ŏn|’]]ŏn, a także o wsie P’yŏngwŏn i Songdong, wcześniej znajdujące się w granicach administracyjnych powiatu Yangdŏk.

== Podział administracyjny powiatu ==
W skład powiatu wchodzą następujące jednostki administracyjne:
{| class="wikitable unsortable" style="text-align:center"
! style="width:100px" | Nazwa jednostki administracyjnej
! style="width:80px" | Rodzaj jednostki administracyjnej
! style="width:80px" | [[Hangul]]
! style="width:80px" | [[Hancha]]
|-
! ''Sin’yang-ŭp''
| miasteczko
| 신양읍
| 新陽邑
|-
! ''Inp'yŏng-rodongjagu''
| dzielnica robotnicza
| 인평로동자구
| 仁坪勞動者區
|-
! ''Chidong-ri''
| wieś
| 지동리
| 支洞里
|-
! ''Changsan-ri''
| wieś
| 장산리
| 長山里
|-
! ''Songjŏn-ri''
| wieś
| 송전리
| 松田里
|-
! ''Kwanghŭng-ri''
| wieś
| 광흥리
| 廣興里
|-
! ''Ssangnyong-ri''
| wieś
| 쌍룡리
| 雙龍里
|-
! ''Paeksŏk-ri''
| wieś
| 백석리
| 白石里
|-
! ''Sagae-ri''
| wieś
| 사개리
| 寺介里
|-
! ''Ch’anggye-ri''
| wieś
| 창계리
| 昌溪里
|-
! ''Munmyŏng-ri''
| wieś
| 문명리
| 文明里
|-
! ''Changsŏng-ri''
| wieś
| 장성리
| 長星里
|-
! ''Unbong-ri''
| wieś
| 운봉리
| 雲峰里
|-
! ''Ryong'un-ri''
| wieś
| 룡운리
| 龍雲里
|-
! ''Ryong’yŏn-ri''
| wieś
| 룡연리
| 龍淵里
|-
! ''Kwansŏng-ri''
| wieś
| 관성리
| 冠城里
|-
! ''Tŏkhŭng-ri''
| wieś
| 덕흥리
| 德興里
|-
! ''Songdong-ri''
| wieś
| 송동리
| 松洞里
|}

== Zobacz też ==
* [[geografia Korei Północnej]]
* [[Podział administracyjny Korei Północnej]]
* [[P’yŏngan Południowy]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.cybernk.net/infoText/InfoAdminstList.aspx?ac=A0218&mc=AD0101&direct=1 ''평안남도 신양군 ''] {{lang|ko}}, 북한지역정보넷 (North Korean Human Geography – CyberNK.net), [dostęp: 10 października 2012].
* [http://nk.joins.com/map/view.asp?idx=i051.htm ''신양군(新陽郡) SINYANGGUN''] {{lang|ko}}, 중앙일보 (Joongang Daily – NK.joins.com), [dostęp: 10 października 2012].

{{Podział administracyjny prowincji P’yŏngan Południowy}}

[[Kategoria:Powiaty w prowincji P’yŏngan Południowy]]

title: Sin’yang신양군

Państwo: Korea Północna

Prowincja: P’yŏngan Południowy

Siedziba: Sin’yang-ŭp

Tablice rejestracyjne: 평남


text:
# Ladorudz (powiat kolski)
Ladorudz – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Dąbie.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.
Zobacz też: Ladorudz, Ladorudzek

title: Ladorudz (powiat kolski)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Ladorudz
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat kolski|kolski]]
 |gmina                  = [[Dąbie (gmina w województwie wielkopolskim)|Dąbie]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 132<ref>{{Cytuj |url=https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/cechy/4182 |tytuł=NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych |data=2022-09-19 |data dostępu=2022-10-06 |opublikowany=Bank Danych Lokalnych GUS}}</ref>
 |rok                    = 2022
 |strefa numeracyjna     = 63
 |kod pocztowy           = 62-660<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=647}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = PKL
 |SIMC                   = 0282530
 |kod mapy               = Dąbie (gmina w województwie wielkopolskim)
 |współrzędne            = 52°08'25"N 18°46'34"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|66256|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Ladorudz''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat kolski|powiecie kolskim]], w [[Dąbie (gmina w województwie wielkopolskim)|gminie Dąbie]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[województwo konińskie|województwa konińskiego]].

Zobacz też: [[Ladorudz]], [[Ladorudzek]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Dąbie (powiat kolski)}}

[[Kategoria:Dąbie (gmina w województwie wielkopolskim)]]

title: Ladorudz

Państwo: Polska

Województwo: wielkopolskie

Powiat: kolski

Gmina: Dąbie

Tablice rejestracyjne: PKL


text:
# What a Wonderful World (singel Nick Cave and the Bad Seeds)
Singel nagrany w duecie z udziałem Shane MacGowana z zespołu The Pogues. Tytułowa piosenka jest bardzo znanym standardem wielokrotnie wykonywanym przez różnych artystów. Prawdopodobnie, najbardziej znane wykonanie What a Wonderful World jest autorstwa Louisa Armstronga.
1. What A Wonderful World - Nick Cave & Shane MacGowan
2. Rainy Night In Soho - Nick Cave & Shane MacGowan
3. Lucy - Nick Cave & Shane MacGowan

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = What a Wonderful World
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Nick Cave and the Bad Seeds]]
 |album                     =
 |strona A                  =
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[30 listopada]] [[1992]]
 |nagrywany                 = [[1992]]
 |gatunek                   = [[Rock]]
 |długość                   =
 |wytwórnia                 = [[Mute Records|Mute]]
 |producent                 = [[Victor Van Vugt]]<br />[[Nick Cave and the Bad Seeds]]a
 |format                    =
 |autor                     =
 |kompozytor                =
 |twórca tekstu             =
 |poprzedni singel          = [[Straight to You / Jack the Ripper]]
 |następny singel           = [[Do You Love Me?]]
 |rok poprzedniego singla   = 1992
 |rok 1. wydania            = 1992
 |rok następnego singla     = 1994
}}

Singel nagrany w duecie z udziałem [[Shane MacGowan]]a z zespołu [[The Pogues]]. Tytułowa piosenka jest bardzo znanym standardem wielokrotnie wykonywanym przez różnych artystów. Prawdopodobnie, najbardziej znane wykonanie [[What a Wonderful World (singel Louisa Armstronga)|What a Wonderful World]] jest autorstwa [[Louis Armstrong|Louisa Armstronga]].
#What A Wonderful World - Nick Cave & Shane MacGowan
#Rainy Night In Soho - Nick Cave & Shane MacGowan
#Lucy - Nick Cave & Shane MacGowan

{{Nick Cave and the Bad Seeds}}

[[Kategoria:Single Nick Cave and the Bad Seeds]]
[[Kategoria:Single wydane w roku 1992]]

title: What a Wonderful World

Wydany: 30 listopada 1992

Gatunek: Rock

Wydawnictwo: Mute

Producent: Victor Van Vugt · Nick Cave and the Bad Seedsa

„Straight to You / Jack the Ripper” · (1992): „What a Wonderful World” · (1992) · „Do You Love Me?” · (1994)


text:
# Burmagomphus v-flavum
Burmagomphus v-flavum – gatunek ważki z rodziny gadziogłówkowatych (Gomphidae).

title: Burmagomphus v-flavum

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Burmagomphus v-flavum''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = Fraser, 1926
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[ważki]]
 |podrząd                = [[Epiprocta]]
 |infrarząd              = [[ważki różnoskrzydłe]]
 |rodzina                = [[gadziogłówkowate]]
 |podrodzina             = [[Gomphinae]]
 |plemię                 = [[Gomphini]]
 |rodzaj                 = ''[[Burmagomphus]]''
 |gatunek                = ''Burmagomphus v-flavum''
 |synonimy               =
 |status IUCN            = DD
 |IUCN id                = 169164
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Burmagomphus v-flavum''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[ważki]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[gadziogłówkowate|gadziogłówkowatych]] (Gomphidae).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

==Bibliografia==
* {{cytuj stronę|url=http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|tytuł=World Odonata List|autor=Schorr i inni|data=2011|język=en|data dostępu=2011-11-15|archiwum=https://web.archive.org/web/20100828091754/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/|zarchiwizowano=28 sierpnia 2010}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Burmagomphus]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1926 roku]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: ważki

Podrząd: Epiprocta

Infrarząd: ważki różnoskrzydłe

Rodzina: gadziogłówkowate

Podrodzina: Gomphinae

Plemię: Gomphini

Rodzaj: Burmagomphus

Gatunek: Burmagomphus v-flavum


text:
# St Keyne Wishing Well
St Keyne Wishing Well – stacja kolejowa w miejscowości St Keyne na linii Looe Valley Line. Stacja otwarta została dla ruchu towarowego w 1860 r., ruch pasażerski rozpoczął się w 1879 r.

## Ruch pasażerski
Stacja w St Keyne obsługuje ok. 1500 pasażerów rocznie (dane za okres od kwietnia 2021 do marca 2022). Pociągi zatrzymują się na żądanie. Stacja obsługuje połączenia z Looe i Liskeard. W pobliżu stacji muzeum "Magnificent Music Machines".

title: St Keyne Wishing Well

wikitext:
{{Stacja kolejowa infobox
 |nazwa                      = St Keyne Wishing Well
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    = 2009 at St Keyne Wishing Well Halt - entrance.jpg
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    = GBR
 |miejscowość                = [[St Keyne]]
 |lokalizacja                =
 |zarządca                   =
 |data otwarcia              = 1860
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |rodzaj                     =
 |rok liczby pasażerów       =
 |liczba pasażerów           =
 |liczba peronów             = 1
 |liczba krawędzi peronowych = 1
 |kasy                       = czynne
 |linie kolejowe             =
* Linia [[First Great Western]]
 |opis schematu              =
 |schemat                    =
 |kod mapy                   = Kornwalia
 |współrzędne                = 50°25′20″N 4°27′49″W
 |commons                    = Category:St Keyne railway station
 |www                        =
}}
'''St Keyne Wishing Well''' – stacja kolejowa w miejscowości [[St Keyne]] na linii [[Looe Valley Line]]. Stacja otwarta została dla ruchu towarowego w 1860 r., ruch pasażerski rozpoczął się w 1879 r.

== Ruch pasażerski ==
Stacja w [[St Keyne]] obsługuje ok. 1500 pasażerów rocznie (dane za okres od kwietnia 2021 do marca 2022)<ref>{{Cytuj |tytuł = Estimates of station usage. Table 1410: Passenger entries, exits and interchanges by station (annual), Great Britain, April 2021 to March 2022 |data = 2022-11-04 |data dostępu = 2023-11-03 |opublikowany = Office of Rail and Road Data Portal |url = https://dataportal.orr.gov.uk/media/1907/table-1410-passenger-entries-and-exits-and-interchanges-by-station.ods |język = en}}</ref>. Pociągi zatrzymują się na żądanie. Stacja obsługuje połączenia z [[Looe]] i [[Liskeard]]. W pobliżu stacji muzeum "Magnificent Music Machines".

== Przypisy ==
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Kornwalii]]

title: St Keyne Wishing Well

Państwo: Wielka Brytania

Miejscowość: St Keyne

Kasy: czynne


text:
# Gabriela Molesztak
Gabriela Magdalena Molesztak (ur. 22 maja 1993 w Wadowicach) – polska pisarka młodego pokolenia, bajkopisarka, multiinstrumentalistka, z wykształcenia pedagog.

## Życiorys
Urodziła się w Wadowicach. Pierwsze lata dzieciństwa spędziła w Jaszczurowej, w domu rodzinnym matki. W roku 1998 przeprowadziła się wraz z rodzicami i siostrą do Frydrychowic, gdzie zaczęła uczęszczać do ZSP im. Jana Brzechwy. W roku 2009 ukończyła gimnazjum w tejże placówce. W latach 2000–2006 była uczennicą Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. J.P. II w Wadowicach, w klasie wiolonczeli. W latach 2009–2012 uczęszczała do VI LO na ul. Słowackiego w Wadowicach o profilu polonistyczno-językowym. W roku 2015 została absolwentką Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, z filią w Kolegium Nauczycielskim w Bielsku-Białej. Kierunek studiów, jaki wybrała to: pedagogika opiekuńczo-resocjalizacyjna. Obroniła pracę licencjacką pt. „Samotne macierzyństwo nastoletnich matek”, pod kierunkiem dr Ewy Kochanowskiej.
Od najmłodszych lat interesowała się muzyką i literaturą. Gra na: wiolonczeli, fortepianie, gitarze, oraz w stopniu podstawowym na cymbałkach i flecie prostym, jest uzdolniona wokalnie. Już w szkole podstawowej pisała pamiętniki oraz listy do przyjaciół. W gimnazjum zaczęła tworzyć pierwsze wiersze o miłości oraz pierwsze powieści w zeszytach, które sama przygotowywała w formie książki. W czasach liceum opiekę nad artystką roztoczyła polonistka mgr Agnieszka Kołek. W tym okresie pisarka zaczęła zdobywać pierwsze nagrody w konkursach międzyszkolnych, powiatowych. Zaczęły ukazywać się pierwsze prace drukiem dzięki projektowi „Herbaciarnia” organizowanemu przez Panteon Narodowy w Krakowie. W miesięczniku fundacji PN „Pasja” ukazał się pierwszy esej Gabrieli, pod panieńskim nazwiskiem pt. „Bo przecież nikt z nas nie może wybrać sobie epoki, w której będzie żył”.
Wkrótce w zbiorowych pracach, almanachach oraz pokłosiach konkursowych ukazały się drukiem utwory takie jak: wiersz – Jeden oddech urywany, bajka – Wigilijny czar oraz Ekobaśń, opowiadanie – I nie opuszczę cię nawet po śmierci. Nawiązała współpracę z Miesięcznikiem Ludzi Wolnych „Libertas”, gdzie ukazywały się opowiadania jej autorstwa i wiersze dla dzieci. Debiutowała w 2016 roku powieścią obyczajową pt. „Smutek radości” wydaną przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła. W roku 2018 opublikowała 2 bajki z serii „Zaczarowana Latarka”, które zostały odebrane z wielkim entuzjazmem przez najmłodszych i ich rodziców. Bajki noszą tytuły: „W świecie Dinomuzyków” oraz „W krainie Cykającej Wskazówki”. Prowadzi blog literacki pt. „Atramentowe Łzy”. Ma fanpage na Facebooku Gabriela Molesztak – art. Jest częstym gościem w Radiu Andrychów, gdzie można było usłyszeć audiobook bajki „Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków”.
Pisarka ma dwie młodsze siostry: Justynę Barbarę oraz Marię Judytę. Jej rodzice to Anna Marzena z domu Łapka oraz Marek Piotr Leśniak. W 2014 roku wyszła za mąż i aktualnie mieszka w Choczni, w województwie małopolskim, z mężem Damianem i dwójką dzieci: Wiktorem i Laurą.

## Nagrody
1. Nominacja „Talenty 2008” konkurs powiatowy, w kat. Artystycznej Literatura.
2. I miejsce w VII Konkursie Piosenki i Poezji Paschalnej Wadowice 2008 (kwartet gitarowy)
3. I miejsce kat. Piosenka indywidualna w XXIII Harcerskich Konfrontacjach Artystycznych Przyciszów – Podlesie 2008
4. Wyróżnienie w Festiwalu Talentów: Ferreriusz 2010 w kat. Literatura Wadowice
5. III miejsce w Powiatowym Konkursie Literackim w kat. Opowiadanie Andrychów 2010
6. Nagroda główna w festiwalu Talentów Ferreriusz 2011 w kat. Literatura Wadowice
7. I miejsce w IV Powiatowym Konkursie Literackim, w kat. Opowiadanie Andrychów 2012.
8. Wyróżnienie w Konkursie na „Książkę wartą wydania” Poligraf 2018.

## Twórczość/Dzieła/Publikacje
1. Bo przecież nikt z nas nie może wybrać sobie epoki, w której będzie żył – esej opublikowany w Miesięczniku Fundacji Panteon Narodowy pt. „Pasja”, luty 2012, nr IV. (XVI)
2. Na wieży Babel – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Fundacji Panteon Narodowy pt. „Pasja”, czerwiec 2016, nr VIII. (XX)
3. Wigilijny czar – bajka opublikowana przez Wydawnictwo Św. Macieja Apostoła, w zbiorze bajek poetów polskich pt. „Drapaczka Anioła Stróża” – ISBN 978-83-64585-22-7
4. I nie opuszczę cię nawet po śmierci – opowiadanie opublikowane przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła, w Almanachu Literackim poświęconym zmarłym pt. „R.I.P.” – ISBN 978-83-64585-79-1
5. Jeden oddech urywany – wiersz patriotyczny opublikowany przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła w Pokłosiu Pokonkursowym pt. „Klinika poczętego szczęścia” – ISBN 978-83-64585-35-7.
6. Smutek radości – powieść obyczajowa. Wydawnictwo św. Macieja Apostoła. Lubliniec. Wrzesień 2016. ISBN 978-83-64585-56-2
7. Ekobaśń – bajka/wierszyk opublikowana przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła, w Almanachu Współczesnej Bajki Polskiej pt. „Kraina Wyjątkowości”, październik 2016. ISBN 978-83-64585-80-7
8. Fragment powieści pt. „Smutek radości” – Lamelli, Śródmiejski Ośrodek Kultury, październik 2016, nr 10. (154)
9. Fragment powieści pt. „Smutek radości” – Lamelli, Śródmiejski Ośrodek Kultury, listopad 2016, nr 11. (155)
10. Biała sukienka –  opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 99/sierpień/2016
11. Czarna Sokolica – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 100/wrzesień/2016
12. Chłopak przeznaczony Annie – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 101/październik /2016
13. Zapałka – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 102/listopad /2016
14. Tańcząca z Gwiazdami – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 103/grudzień/2016
15. Cień zakapturzonego – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 104/styczeń/2017
16. Sakura- Kwiat Wiśni – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 105/luty/2017
17. Siłacze – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 106/marzec/2017
18. Koyo – jesienne liście Japonii – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 107/kwiecień/2017
19. Nieboskłony – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 108/maj/2017
20. Trudna droga – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 109/czerwiec/2017
21. Ognisty ptak – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 109/lipiec/2017
22. Gosia – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 99/sierpień/2016
23. Mądry pies – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 99/sierpień/2016
24. Jakie są dziewczynki – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 100/wrzesień/2016
25. Jacy są chłopcy – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 100/wrzesień/2016
26. Modlitwa o dobry sen – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 101/październik/2016
27. Karol i Matka – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 101/październik/2016
28. Czasem brak mi słów  – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 103/grudzień/2016
29. Chciałam Cię wspomnieć – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 103/grudzień/2016
30. Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków. Bajka dla dzieci. Wadowice. Maj 2018. ISBN 978-83-951073-0-6
31. Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków. E-book bajki dla dzieci. Rozpisani.pl, lipiec 2018. ISBN 978-83-952329-1-6
32. Zaczarowana Latarka. W krainie Cykającej Wskazówki. Wadowice, listopad 2018. ISBN 978-83-952329-0-9. Drukarnia PWN.
33. Audiobook – Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków. Audycja odcinkami na antenie Radia Andrychów, styczeń 2019.
34. Artykuł pt.: Wychowanie poprzez literaturę, czyli czym skorupka za młodu nasiąknie… W poradniku internetowym dla rodziców przedszkola.edu.pl : https://www.przedszkola.edu.pl/wychowanie-poprzez-literature-czyli-czym-skorupka-za-mlodu-nasiaknie---.html kwiecień 2019.

title: Gabriela Molesztak

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Gabriela Molesztak
 |grafika                   = Gabriela Molesztak.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 22 maja 1993
 |miejsce urodzenia         = [[Wadowice]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Gabriela Magdalena Molesztak''' (ur. [[22 maja]] [[1993]] w [[Wadowice|Wadowicach]]) – polska pisarka młodego pokolenia, bajkopisarka, multiinstrumentalistka, z wykształcenia pedagog.

== Życiorys ==
Urodziła się w Wadowicach. Pierwsze lata dzieciństwa spędziła w Jaszczurowej, w domu rodzinnym matki. W roku 1998 przeprowadziła się wraz z rodzicami i siostrą do Frydrychowic, gdzie zaczęła uczęszczać do ZSP im. Jana Brzechwy. W roku 2009 ukończyła gimnazjum w tejże placówce. W latach 2000–2006 była uczennicą Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. J.P. II w Wadowicach, w klasie wiolonczeli. W latach 2009–2012 uczęszczała do VI LO na ul. Słowackiego w Wadowicach o profilu polonistyczno-językowym. W roku 2015 została absolwentką Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, z filią w Kolegium Nauczycielskim w Bielsku-Białej. Kierunek studiów, jaki wybrała to: pedagogika opiekuńczo-resocjalizacyjna. Obroniła pracę licencjacką pt. „Samotne macierzyństwo nastoletnich matek”, pod kierunkiem dr Ewy Kochanowskiej.

Od najmłodszych lat interesowała się muzyką i literaturą. Gra na: wiolonczeli, fortepianie, gitarze, oraz w stopniu podstawowym na cymbałkach i flecie prostym, jest uzdolniona wokalnie. Już w szkole podstawowej pisała pamiętniki oraz listy do przyjaciół. W gimnazjum zaczęła tworzyć pierwsze wiersze o miłości oraz pierwsze powieści w zeszytach, które sama przygotowywała w formie książki. W czasach liceum opiekę nad artystką roztoczyła polonistka mgr Agnieszka Kołek. W tym okresie pisarka zaczęła zdobywać pierwsze nagrody w konkursach międzyszkolnych, powiatowych. Zaczęły ukazywać się pierwsze prace drukiem dzięki projektowi „Herbaciarnia” organizowanemu przez [[Panteon Narodowy w Krakowie]]. W miesięczniku fundacji PN „Pasja” ukazał się pierwszy esej Gabrieli, pod panieńskim nazwiskiem pt. ''„Bo przecież nikt z nas nie może wybrać sobie epoki, w której będzie żył”''.

Wkrótce w zbiorowych pracach, [[almanach]]ach oraz pokłosiach konkursowych ukazały się drukiem utwory takie jak: wiersz – ''Jeden oddech urywany'', bajka – ''Wigilijny czar'' oraz ''Ekobaśń'', opowiadanie – ''I nie opuszczę cię nawet po śmierci''. Nawiązała współpracę z Miesięcznikiem Ludzi Wolnych „Libertas”, gdzie ukazywały się opowiadania jej autorstwa i wiersze dla dzieci. Debiutowała w 2016 roku powieścią obyczajową pt. ''„Smutek radości”'' wydaną przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła. W roku 2018 opublikowała 2 bajki z serii „Zaczarowana Latarka”, które zostały odebrane z wielkim entuzjazmem przez najmłodszych i ich rodziców. Bajki noszą tytuły: ''„W świecie Dinomuzyków”'' oraz ''„W krainie Cykającej Wskazówki”''. Prowadzi blog literacki pt. „Atramentowe Łzy”. Ma fanpage na Facebooku Gabriela Molesztak – art. Jest częstym gościem w Radiu Andrychów, gdzie można było usłyszeć audiobook bajki ''„Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków”''.

Pisarka ma dwie młodsze siostry: Justynę Barbarę oraz Marię Judytę. Jej rodzice to Anna Marzena z domu Łapka oraz Marek Piotr Leśniak. W 2014 roku wyszła za mąż i aktualnie mieszka w [[Chocznia|Choczni]], w województwie małopolskim, z mężem Damianem i dwójką dzieci: Wiktorem i Laurą.

== Nagrody ==
# Nominacja „Talenty 2008” konkurs powiatowy, w kat. Artystycznej Literatura.
# I miejsce w VII Konkursie Piosenki i Poezji Paschalnej Wadowice 2008 (kwartet gitarowy)
# I miejsce kat. Piosenka indywidualna w XXIII Harcerskich Konfrontacjach Artystycznych Przyciszów – Podlesie 2008
# Wyróżnienie w Festiwalu Talentów: Ferreriusz 2010 w kat. Literatura Wadowice
# III miejsce w Powiatowym Konkursie Literackim w kat. Opowiadanie Andrychów 2010
# Nagroda główna w festiwalu Talentów Ferreriusz 2011 w kat. Literatura Wadowice
# I miejsce w IV Powiatowym Konkursie Literackim, w kat. Opowiadanie Andrychów 2012.
# Wyróżnienie w Konkursie na „Książkę wartą wydania” Poligraf 2018.

== Twórczość/Dzieła/Publikacje ==
# ''Bo przecież nikt z nas nie może wybrać sobie epoki, w której będzie żył'' – esej opublikowany w Miesięczniku Fundacji Panteon Narodowy pt. „Pasja”, luty 2012, nr IV. (XVI)
# ''Na wieży Babel'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Fundacji Panteon Narodowy pt. „Pasja”, czerwiec 2016, nr VIII. (XX)
# ''Wigilijny czar'' – bajka opublikowana przez Wydawnictwo Św. Macieja Apostoła, w zbiorze bajek poetów polskich pt. „Drapaczka Anioła Stróża” – {{ISBN|978-83-64585-22-7}}
# ''I nie opuszczę cię nawet po śmierci'' – opowiadanie opublikowane przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła, w Almanachu Literackim poświęconym zmarłym pt. „R.I.P.” – {{ISBN|978-83-64585-79-1}}
# ''Jeden oddech urywany'' – wiersz patriotyczny opublikowany przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła w Pokłosiu Pokonkursowym pt. „Klinika poczętego szczęścia” – {{ISBN|978-83-64585-35-7}}.
# ''Smutek radości'' – powieść obyczajowa. Wydawnictwo św. Macieja Apostoła. Lubliniec. Wrzesień 2016. {{ISBN|978-83-64585-56-2}}
# ''Ekobaśń'' – bajka/wierszyk opublikowana przez Wydawnictwo św. Macieja Apostoła, w Almanachu Współczesnej Bajki Polskiej pt. „Kraina Wyjątkowości”, październik 2016. {{ISBN|978-83-64585-80-7}}
# Fragment powieści pt. ''„Smutek radości”'' – Lamelli, Śródmiejski Ośrodek Kultury, październik 2016, nr 10. (154)
# Fragment powieści pt. ''„Smutek radości”'' – Lamelli, Śródmiejski Ośrodek Kultury, listopad 2016, nr 11. (155)
# ''Biała sukienka'' –  opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 99/sierpień/2016
# ''Czarna Sokolica'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 100/wrzesień/2016
# ''Chłopak przeznaczony Annie'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 101/październik /2016
# ''Zapałka'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 102/listopad /2016
# ''Tańcząca z Gwiazdami'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 103/grudzień/2016
# ''Cień zakapturzonego'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 104/styczeń/2017
# ''Sakura- Kwiat Wiśni'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 105/luty/2017
# ''Siłacze'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 106/marzec/2017
# ''Koyo – jesienne liście Japonii'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 107/kwiecień/2017
# ''Nieboskłony'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 108/maj/2017
# ''Trudna droga'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 109/czerwiec/2017
# ''Ognisty ptak'' – opowiadanie opublikowane w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 109/lipiec/2017
# ''Gosia'' – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 99/sierpień/2016
# ''Mądry pies'' – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 99/sierpień/2016
# ''Jakie są dziewczynki'' – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 100/wrzesień/2016
# ''Jacy są chłopcy'' – wiersz/bajka opublikowana w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 100/wrzesień/2016
# ''Modlitwa o dobry sen'' – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 101/październik/2016
# ''Karol i Matka'' – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 101/październik/2016
# ''Czasem brak mi słów''  – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 103/grudzień/2016
# ''Chciałam Cię wspomnieć'' – wiersz opublikowany w Miesięczniku Ludzi Wolnych „Libertas” nr 103/grudzień/2016
# ''Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków''. Bajka dla dzieci. Wadowice. Maj 2018. {{ISBN|978-83-951073-0-6}}
# ''Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków''. E-book bajki dla dzieci. Rozpisani.pl, lipiec 2018. {{ISBN|978-83-952329-1-6}}
# ''Zaczarowana Latarka. W krainie Cykającej Wskazówki''. Wadowice, listopad 2018. {{ISBN|978-83-952329-0-9}}. Drukarnia PWN.
# Audiobook – ''Zaczarowana Latarka. W świecie Dinomuzyków''. Audycja odcinkami na antenie Radia Andrychów, styczeń 2019.
# Artykuł pt.: ''Wychowanie poprzez literaturę, czyli czym skorupka za młodu nasiąknie…'' W poradniku internetowym dla rodziców przedszkola.edu.pl : https://www.przedszkola.edu.pl/wychowanie-poprzez-literature-czyli-czym-skorupka-za-mlodu-nasiaknie---.html kwiecień 2019.

== Linki zewnętrzne ==
* https://wadowice.pl/kalendarium/spotkanie-z-gabriela-molesztak-mloda-pisarka-z-choczni
* http://www.mamnewsa.pl/kultura-rozrywka/spotkanie-autorskie-z-gabriela-molesztak
* http://andrychow.eu/biblioteka/spotkanie-autorskie-z-gabriela-molesztak/
* https://ckziuwadowice.pl/spotkanie-autorskie-z-gabriela-molesztak/
* https://wadowiceonline.pl/kultura/11776-gabriela-molesztka-pisarka-z-choczni-napisala-kolejna-bajke
* https://www.wadowice24.pl/nowe/kultura/5363-tak-spelniaja-sie-dzieciece-marzenia-gabriela-molesztak-z-choczni-napisala-smutek-radosci.html
* https://www.facebook.com/events/2145554792398915/

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Molesztak, Gabriela}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1993]]
[[Kategoria:Polscy pisarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Wadowicach]]

title: Gabriela Molesztak

Data i miejsce urodzenia: 22 maja 1993 · Wadowice


text:
# Limé
Limé – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Aisne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 189 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 34,1 osób/km².

title: Limé

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Limé
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Limé
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Hauts-de-France
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Aisne (departament)|Aisne]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Soissons|Soissons]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 02432
 |powierzchnia                    = 5,54 km²
 |rok                             = 2014 I
 |liczba ludności                 = 189
 |gęstość zaludnienia             = 34,1 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 02220
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Aisne
 |współrzędne                     = 49°19′N 3°33′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Limé''' – miejscowość i [[Gmina (Francja)|gmina]] we [[Francja|Francji]], w [[Region (Francja)|regionie]] [[Hauts-de-France]], w [[Departament (Francja)|departamencie]] [[Aisne (departament)|Aisne]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 189 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 34,1 osób/km².

== Bibliografia ==
* [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep=02&annee=2011 Francuski Urząd Statystyczny]

{{Okręg Soissons}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Gminy w departamencie Aisne]]
[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Aisne]]

title: Limé

Państwo: Francja

Region: Hauts-de-France

Departament: Aisne

Okręg: Soissons


text:
# Dorota Szlachcic
Dorota Szlachcic (ur. 10 października 1961) – polska architektka związana z Wrocławiem.

## Życiorys
Absolwentka Liceum Ogólnokształcącego nr XIV im. Polonii Belgijskiej we Wrocławiu. W 1986 roku ukończyła studia architektoniczne na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej. Jest projektantką i udziałowczynią w biurze projektowym ArC2 Fabryka Projektowa Sp.z o.o., które założyła w 1990 roku wspólnie z Mariuszem Szlachcicem oraz Renatą Gajer. Spółka ta specjalizuje się w projektowaniu obiektów użyteczności publicznej, biurowych i mieszkaniowych; prowadzi także działalność deweloperską.
Dorota Szlachcic jest współautorką ponad 40 realizacji architektonicznych, zlokalizowanych głównie na terenie Wrocławia. Są to osiedla mieszkaniowe, domy jednorodzinne, obiekty użyteczności publicznej oraz budynki przemysłowe. Za pierwszy sukces duetu Dorota Szlachcic i Mariusz Szlachcic uważa się „Osiedle pod Skrzydłami”, zaprojektowane wspólnie z Renatą Gajer. W Muzeum Architektury we Wrocławiu odbyły się dwie wystawy indywidualne prac małżeństwa Szlachciców (w 2013 i 2016 roku).

## Wybrane dzieła
Najważniejsze realizacje, których współautorką jest Dorota Szlachcic:
- Osiedle Park Ołtaszyn we Wrocławiu (1998–2014), współautorzy: Mariusz Szlachcic, Renata Gajer, Robert Budny, bez I etapu). Zabudowa wielorodzinna, która ze względu na proporcje budynków, architekturę dachów i ścian szczytowych oraz organizację strefy wejściowej posiada wiele cech charakterystycznych dla zabudowy jednorodzinnej. Do wykończenia budynków z zewnątrz wykorzystano drewno oraz szkło[1].
- Osiedle pod Skrzydłami na ul. Skrzydlatej we Wrocławiu (2011), współautor: Mariusz Szlachcic. Zabudowa wielorodzinna z garażami podziemnymi, której cechą charakterystyczną jest dynamika, uzyskana poprzez akcentowanie kolorystyczne podziałów przestrzennych i różnorodność materiałów. Zabudowa ta może być postrzegana jako przeciwieństwo wielkogabarytowej zabudowy osiedli mieszkaniowych z lat 70. i 80. XX w[1].
- Afrykarium – oceanarium. Kompleks: Życiodajne wody Afryki we Wrocławiu (2008–2014), współautor: Mariusz Szlachcic. Monumentalny obiekt o jednolitej elewacji wykonanej z czarnego corianu jest zlokalizowany na terenie Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu[1].
- Osiedle modelowe Nowe Żerniki we Wrocławiu – Dorota Szlachcic znalazła się w gronie architektek i architektów zaangażowanych w proces projektowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, koncepcji założeń kwartałów oraz konkretnych obiektów dla osiedla[1], które inspirowane jest wystawą WUWA z 1929 roku[5] i ma stanowić alternatywę dla standardowych osiedli, powstających na obrzeżach miasta[6].

## Wybrane nagrody i wyróżnienia
- Honorowa Nagroda SARP Oddziału Wrocławskiego (2015), wspólnie z Mariuszem Szlachcicem[7].
- Laureatka konkursu Profesjonaliści Forbesa 2014 (nagroda indywidualna)[8].
- 1. nagroda w organizowanym w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Architektury w 2014 r. konkursie Przyjazna Przestrzeń Publiczna, wspólnie z Mariuszem Szlachcicem, za pawilon wejściowy do Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu[7].
- II miejsce w międzynarodowym konkursie Himalayan Mountain Hut (2015) na zaprojektowanie wysokogórskiego schroniska w Himalajach, zespół projektowy w składzie: Dorota Szlachcic, Mariusz Szlachcic, Julia Kisielewska, Wojciech Klapcia)[1].
- I nagroda w konkursie Orły Polskiego Budownictwa (dla biura projektowego ARC – 2 Przedsiębiorstwo Projektowo-Consultingowe Sp. z o.o.)[9].

title: Dorota Szlachcic

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Dorota Szlachcic
 |imię i nazwisko org   =
 |pseudonim             =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |pełne imię i nazwisko =
 |data urodzenia        = [[10 października]] [[1961]]
 |miejsce urodzenia     =
 |data śmierci          =
 |miejsce śmierci       =
 |narodowość            = [[Polacy|polska]]
 |język                 =
 |Alma Mater            = [[Politechnika Wrocławska]]
 |dziedzina sztuki      = [[architektura]]
 |epoka                 =
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          = [[Afrykarium|Afrykarium  we Wrocławiu]]
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           = Honorowa Nagroda SARP Oddziału Wrocławskiego (2015)
 |nagrody               =
 |commons               = Category:Dorota Szlachcic
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Dorota Szlachcic''' (ur. [[10 października]] [[1961]]) – [[polska]] architektka związana z [[Wrocław]]iem.

== Życiorys ==
Absolwentka [[Liceum Ogólnokształcące nr XIV im. Polonii Belgijskiej we Wrocławiu|Liceum Ogólnokształcącego nr XIV im. Polonii Belgijskiej we Wrocławiu]]<ref name=":0" />. W 1986 roku ukończyła studia architektoniczne na [[Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej|Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej]]. Jest projektantką i udziałowczynią w biurze projektowym ArC2 Fabryka Projektowa Sp.z o.o.<ref>{{Cytuj |tytuł = Sylwetki - |data dostępu = 2020-11-21 |url = http://arc2.com.pl/studio/sylwetki/ |język = pl}}</ref>, które założyła w 1990 roku wspólnie z [[Mariusz Szlachcic|Mariuszem Szlachcicem]] oraz [[Renata Gajer|Renatą Gajer]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Arc2 Fabryka Projektowa - tylko oryginalne rozwiązania projektowe |data dostępu = 2020-11-21 |url = http://arc2.com.pl/studio/arc2/ |język = pl}}</ref>. Spółka ta specjalizuje się w projektowaniu obiektów użyteczności publicznej, biurowych i mieszkaniowych; prowadzi także działalność deweloperską<ref>{{Cytuj |autor = Lama Media |tytuł = Mariusz Szlachcic, Dorota Szlachcic – Nowe Żerniki (WUWA2) – Wrocław – oficjalny serwis modelowego osiedla |data dostępu = 2021-03-09 |opublikowany = nowezerniki.pl |url = http://nowezerniki.pl/architekci/mariusz-szlachcic/ |język = pl}}</ref>.

Dorota Szlachcic jest współautorką ponad 40 realizacji architektonicznych, zlokalizowanych głównie na terenie Wrocławia. Są to osiedla mieszkaniowe, domy jednorodzinne, obiekty użyteczności publicznej oraz budynki przemysłowe. Za pierwszy sukces duetu Dorota Szlachcic i Mariusz Szlachcic uważa się „Osiedle pod Skrzydłami”, zaprojektowane wspólnie z Renatą Gajer<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Monika Tomaszewska, Karol Waniek |tytuł = Dorota Szlachcic i Mariusz Szlachcic |data = 2016 |data dostępu = 2021-03-09 |isbn = 978-83-928686-2-0 |miejsce = Wrocław |wydawca = Stowarzyszenie Architektów Polskich. Oddział |oclc = 993819876}}</ref>. W [[Muzeum Architektury we Wrocławiu]] odbyły się dwie wystawy indywidualne prac małżeństwa Szlachciców (w 2013 i 2016 roku).
[[Plik:Afrykarium Wrocław elewacja.jpg|mały|Elewacja Afrykarium]]

== Wybrane dzieła ==
Najważniejsze realizacje, których współautorką jest Dorota Szlachcic:

* '''Osiedle Park Ołtaszyn we Wrocławiu''' (1998–2014), współautorzy: Mariusz Szlachcic, Renata Gajer, Robert Budny, bez I etapu). Zabudowa wielorodzinna, która ze względu na proporcje budynków, architekturę dachów i ścian szczytowych oraz organizację strefy wejściowej posiada wiele cech charakterystycznych dla zabudowy jednorodzinnej. Do wykończenia budynków z zewnątrz wykorzystano drewno oraz szkło<ref name=":0" />.
* '''Osiedle pod Skrzydłami na ul. Skrzydlatej''' '''we Wrocławiu''' (2011), współautor: Mariusz Szlachcic. Zabudowa wielorodzinna z garażami podziemnymi, której cechą charakterystyczną jest dynamika, uzyskana poprzez akcentowanie kolorystyczne podziałów przestrzennych i różnorodność materiałów. Zabudowa ta może być postrzegana jako przeciwieństwo wielkogabarytowej zabudowy osiedli mieszkaniowych z lat 70. i 80. XX w<ref name=":0" />.
* [[Afrykarium|'''Afrykarium – oceanarium. Kompleks: Życiodajne wody Afryki''']] '''we Wrocławiu''' (2008–2014), współautor: Mariusz Szlachcic. Monumentalny obiekt o jednolitej elewacji wykonanej z czarnego corianu jest zlokalizowany na terenie [[Ogród Zoologiczny we Wrocławiu|Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu]]<ref name=":0" />.
* '''Osiedle modelowe [[Nowe Żerniki]] we Wrocławiu''' – Dorota Szlachcic znalazła się w gronie architektek i architektów zaangażowanych w proces projektowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, koncepcji założeń kwartałów oraz konkretnych obiektów dla osiedla<ref name=":0" />, które inspirowane jest wystawą [[WUWA]] z 1929 roku<ref>{{Cytuj |autor = Lama Media |tytuł = WUWA 1929 – Nowe Żerniki (WUWA2) – Wrocław – oficjalny serwis modelowego osiedla |data dostępu = 2021-03-09 |opublikowany = nowezerniki.pl |url = http://nowezerniki.pl/idea/wuwa-1929/ |język = pl}}</ref> i ma stanowić alternatywę dla standardowych osiedli, powstających na obrzeżach miasta<ref>{{Cytuj |autor = Lama Media |tytuł = Idea – Nowe Żerniki (WUWA2) – Wrocław – oficjalny serwis modelowego osiedla |data dostępu = 2021-03-09 |opublikowany = nowezerniki.pl |url = http://nowezerniki.pl/idea/ |język = pl}}</ref>.
*

== Wybrane nagrody i wyróżnienia ==
* Honorowa Nagroda SARP Oddziału Wrocławskiego (2015), wspólnie z Mariuszem Szlachcicem<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = DoFA - Dolnośląski Festiwal Architektury |data dostępu = 2021-03-09 |opublikowany = wroclaw.sarp.org.pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20220701054201/http://www.wroclaw.sarp.org.pl/pl/dofa/15/category/dofa-festiwale-15-wystawy-konkursowe |zarchiwizowano = 2022-07-01}}</ref>.
* Laureatka konkursu Profesjonaliści Forbesa 2014 (nagroda indywidualna)<ref>{{Cytuj |tytuł = Laureaci konkursu Profesjonaliści Forbesa 2014 |data dostępu = 2021-03-09 |opublikowany = Forbes.pl |url = https://www.forbes.pl/rankingi/laureaci-konkursu-profesjonalisci-forbesa-2014/39n47x6 |język = pl}}</ref>.
* 1. nagroda w organizowanym w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Architektury w 2014 r. konkursie Przyjazna Przestrzeń Publiczna, wspólnie z Mariuszem Szlachcicem, za pawilon wejściowy do Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu<ref name=":1" />.
* II miejsce w międzynarodowym konkursie Himalayan Mountain Hut (2015) na zaprojektowanie wysokogórskiego schroniska w [[Himalaje|Himalajach]], zespół projektowy w składzie: Dorota Szlachcic, Mariusz Szlachcic, Julia Kisielewska, Wojciech Klapcia)<ref name=":0" />.
* I nagroda w konkursie Orły Polskiego Budownictwa (dla biura projektowego ARC – 2 Przedsiębiorstwo Projektowo-Consultingowe Sp. z o.o.)<ref>{{Cytuj |tytuł = Wcześniejsze edycje - Orły Polskiego Budownictwa |data dostępu = 2021-03-09 |opublikowany = www.orlybudownictwa.pl |url = https://www.orlybudownictwa.pl/laureaci/zaufali-nam.html}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Szlachcic, Dorota}}
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej]]
[[Kategoria:Architekci związani z Wrocławiem]]
[[Kategoria:Polscy architekci]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1961]]

title: Dorota Szlachcic

Data urodzenia: 10 października 1961

Narodowość: polska

Alma Mater: Politechnika Wrocławska

Dziedzina sztuki: architektura


text:
# Žabokvica
Žabokvica (cyr. Жабоквица) – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Srebrenica. W 2013 roku liczyła 144 mieszkańców.

title: Žabokvica

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Žabokvica
 |nazwa oryginalna             = {{k|sr|Жабоквица}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BA-SRP
 |3. jednostka administracyjna = [[Gmina Srebrenica|Srebrenica]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2013
 |liczba ludności              = 144{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Žabokvica''' ([[Cyrylica serbska|cyr.]] Жабоквица) – [[wieś]] w [[Bośnia i Hercegowina|Bośni i Hercegowinie]], w [[Republika Serbska|Republice Serbskiej]], w [[Gmina Srebrenica|gminie Srebrenica]]. W 2013 roku liczyła 144 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20170323072344/http://www2.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/popis/gradovi_opstine_naseljena_mjesta/Rezultati_Popisa_2013_Gradovi_Opstine_Naseljena_Mjesta_WEB.xlsx|tytuł=Резултати Пописа 2013, Градови, општине, насељена мјеста|opublikowany=Републички завод за статистику|język=sr|data dostępu=2019-09-25}}</ref>
}}

{{Gmina Srebrenica}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Srebrenica]]

title: ŽabokvicaЖабоквица

Państwo: Bośnia i Hercegowina

Część składowa: Republika Serbska

Gmina: Srebrenica


text:
# Murena (komiks)
Murena – francuska seria komiksowa autorstwa scenarzystt Jeana Dufaux i rysowników: Philippe'a Delaby'ego (tomy 1–9), Theo Caneschiego (od tomu 10.). Oryginał francuskojęzyczny wydaje francuska oficyna Dargaud od 1997. Polskie tłumaczenie czterech pierwszych tomów opublikowało wydawnictwo Egmont Polska w latach 2002–2003. W 2013, po dziesięcioletniej przerwie, wydawnictwo Taurus Media podjęło publikowanie Mureny po polsku od tomu 5.

## Treść
Murena to komiks historyczny z elementami fantasy, której akcja toczy się czasach starożytnego Rzymu i ukazuje krwawe, okrutne, pełne zabobonów i zdrad realia tego imperium. Głównym bohaterem jest Lucjusz Murena, syn kochanki cesarza Rzymu, Klaudiusza. Młodzieniec wbrew swej woli zostaje wciągnięty w intrygi dworu cesarskiego. Jego życiu zaczyna grozić niebezpieczeństwo, gdy Klaudiusz ginie, a żądna władzy Agryppina wprowadza na tron swego syna, Nerona.

## Tomy
| Tom | Tytuł i rok wydania polskiego | Tytuł i rok wydania oryginalnego |
| --- | ----------------------------- | -------------------------------- |
| 1   | Purpura i złoto (2002)        | La Pourpre et l’Or (1997)        |
| 2   | Z piasku i krwi (2002)        | De sable et de sang (1999)       |
| 3   | Najlepsza z matek (2003)      | La Meilleure des mères (2001)    |
| 4   | Idący na śmierć (2003)        | Ceux qui vont mourir… (2002)     |
| 5   | Czarna bogini (2013)          | La Déesse noire (2006)           |
| 6   | Krew bestii (2013)            | Le Sang des bêtes (2007)         |
| 7   | Żywioł ognia (2014)           | Vie des feux (2009)              |
| 8   | Zemsta popiołów (2014)        | Revanche des Cendres (2010)      |
| 9   | Ciernie (2018)                | Les épines (2013)                |
| 10  | Uczta (2019)                  | Le banquet (2017)                |
| 11  |                               | Lemuria (2020)                   |
| 12  |                               | Mort d'un Sage (2024)            |
| 13  |                               | Les Neronia (2025)               |

title: Murena (komiks)

wikitext:
'''Murena''' – [[Francja|francuska]] [[komiks|seria komiksowa]] autorstwa scenarzystt [[Jean Dufaux|Jeana Dufaux]] i rysowników: [[Philippe Delaby|Philippe'a Delaby'ego]] (tomy 1–9), [[Theo Caneschi|Theo Caneschiego]] (od tomu 10.).<ref>{{Cytuj stronę|url = http://www.stripelmagazine.be/murena-door-theo-caneschi/|tytuł = Nowy rysownik serii|autor = |data dostępu = |opublikowany = |język = }}</ref> Oryginał francuskojęzyczny wydaje francuska oficyna [[Dargaud]] od 1997.<ref>{{Cytuj|autor=Philippe MAGNERON|tytuł=Murena - BD, informations, cotes|data dostępu=2016-11-27|opublikowany=www.bedetheque.com|url=http://www.bedetheque.com/serie-402-BD-Murena.html}}</ref> Polskie tłumaczenie czterech pierwszych tomów opublikowało wydawnictwo [[Egmont Polska]] w latach 2002–2003. W 2013, po dziesięcioletniej przerwie, wydawnictwo [[Taurus Media]] podjęło publikowanie ''Mureny'' po polsku od tomu 5.<ref>{{Cytuj|tytuł=Cykl ‹Murena›|data dostępu=2016-11-27|opublikowany=esensja.pl|url=https://esensja.pl/esensjopedia/index.html?rodzaj_epedii=3&idcyklu=119}}</ref>

== Treść ==
''Murena'' to komiks historyczny z elementami [[fantasy]], której akcja toczy się czasach [[Starożytny Rzym|starożytnego Rzymu]] i ukazuje krwawe, okrutne, pełne zabobonów i zdrad realia tego imperium. Głównym bohaterem jest Lucjusz Murena, syn kochanki cesarza Rzymu, [[Klaudiusz (cesarz)|Klaudiusza]]. Młodzieniec wbrew swej woli zostaje wciągnięty w intrygi dworu cesarskiego. Jego życiu zaczyna grozić niebezpieczeństwo, gdy Klaudiusz ginie, a żądna władzy [[Agrypina Młodsza|Agryppina]] wprowadza na tron swego syna, [[Neron|Nerona]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Recenzja komiksu "Murena: Purpura i złoto" - komiks.gildia.pl - komiks, recenzje, newsy, galerie, konkursy |data dostępu = 2020-05-23 |opublikowany = www.komiks.gildia.pl |url = https://www.komiks.gildia.pl/komiksy/murena/1/rec1}}</ref>.

== Tomy ==
{| class="wikitable"
!Tom
!Tytuł i rok wydania polskiego
!Tytuł i rok wydania oryginalnego
|-
|1
|''Purpura i złoto'' (2002)
|''La Pourpre et l’Or'' (1997)
|-
|2
|''Z piasku i krwi'' (2002)
|''De sable et de sang'' (1999)
|-
|3
|''Najlepsza z matek'' (2003)
|''La Meilleure des mères'' (2001)
|-
|4
|''Idący na śmierć'' (2003)
|''Ceux qui vont mourir…'' (2002)
|-
|5
|''Czarna bogini'' (2013)
|''La Déesse noire'' (2006)
|-
|6
|''Krew bestii'' (2013)
|''Le Sang des bêtes'' (2007)
|-
|7
|''Żywioł ognia'' (2014)
|''Vie des feux'' (2009)
|-
|8
|''Zemsta popiołów'' (2014)
|''Revanche des Cendres'' (2010)
|-
|9
|''Ciernie'' (2018)
|''Les épines'' (2013)
|-
|10
|''Uczta'' (2019)
|''Le banquet'' (2017)
|-
|11
|
|''Lemuria'' (2020)
|-
|12
|
|''Mort d'un Sage'' (2024)
|-
|13
|
|''Les Neronia'' (2025)
|}
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Francuskie komiksy]]
[[Kategoria:Komiksy historyczne]]
[[Kategoria:Komiksy fantasy]]
[[Kategoria:Komiksy o starożytnym Rzymie]]
[[Kategoria:Twórczość Jeana Dufaux]]


text:
# Szkocja
Szkocja (gael. Alba, wym. [ˈalˠ̪apə]; sco. i ang. Scotland) – kraj stanowiący część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W przeszłości był niezależnym królestwem. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz archipelagi: Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Na południu graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Stolicą Szkocji jest Edynburg, natomiast największym miastem Glasgow.

## Geografia
Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.
Kwiatem charakteryzującym Szkocję jest popłoch pospolity (często błędnie utożsamiany z ostem).

## Klimat
Klimat w Szkocji jest umiarkowany morski o niestabilnej pogodzie. Szkockie przysłowie brzmi: If you don’t like the weather, wait a minute (Jeśli nie podoba ci się pogoda, poczekaj minutę). Szkocja poddana jest dobroczynnemu wpływowi Prądu Zatokowego, co czyni tutejszy klimat dużo cieplejszym niż obszary na porównywalnych stopniach szerokości geograficznej, jak na przykład Oslo w Norwegii. Temperatury są niższe niż w pozostałych częściach Wielkiej Brytanii, co naturalnie wynika z położenia na północy wyspy. Zimą temperatury oscylują w granicach 0 °C do +5 °C. Najniższa zanotowana temperatura w Szkocji wyniosła w styczniu 1982 r. –27,2 °C w pobliżu Braemar, położonego w Grampianach. Temperatury w lecie oscylują od ok. +13 °C do +16 °C. Najwyższa odnotowana temperatura wyniosła +32,9 °C (9 sierpnia 2003 w Greycrook). W zachodniej części jest zazwyczaj cieplej i bardziej deszczowo niż na wschodzie Szkocji. Na zachodzie roczne opady wynoszą ok. 3000 mm.

## Historia
Szkocja jest zamieszkana co najmniej od V tysiąclecia p.n.e. Od początku była obszarem, na którym dochodziło do konfrontacji różnych kultur i ludów (Piktowie, Celtowie, Normanowie, Rzymianie, Anglowie), jednakże jej dzika przyroda zawsze stawała po stronie bieżących władców tych ziem.
Walki o wpływy w Szkocji ciągną się przez całą jej historię. Z czasem Szkocja została połączona z Anglią, najpierw unią personalną, gdy Jakub VI z dynastii Stuartów zasiadł na tronie angielskim po śmierci Elżbiety I, potem zaś unią realną w 1707, kiedy powstało Królestwo Wielkiej Brytanii.
Jako jednolity organizm społeczny i gospodarczy istnieje od IX w., kiedy to Kenneth MacAlpin, władca celtyckiego królestwa Dalriady, zdobył koronę królestwa Piktów (jego matka pochodziła z piktyjskiego rodu królewskiego) jednocząc oba państwa.
W końcu XIII wieku Szkocja została najechana przez Anglików, po czym na dwa wieki odzyskała swoją suwerenność, mimo nasilających się angielskich wpływów. W 1297 wybuchł bunt Williama Wallace, a w 1314 Robert I Bruce został uznany za faktycznego króla Szkocji (po bitwie pod Bannockburn). Od 1603 Szkocja i Anglia miały wspólnego władcę (unia personalna), a od 1707 wspólny parlament. Szkoci nigdy nie pogodzili się z angielską dominacją, co wraz z poparciem dla legitymistycznej dynastii Stuartów doprowadzało wiele razy do powstań.
W maju 1999 Szkoci wybrali swój własny parlament w odpowiedzi na referendum z 1997, w którym chęć posiadania własnej władzy ustawodawczej wyraziło 75% głosujących.
Powołanie pierwszego od trzech stuleci szkockiego parlamentu było możliwe dzięki polityce brytyjskiego premiera Tony’ego Blaira, który realizując swe obietnice przedwyborcze, znacznie złagodził politykę w stosunku do części składowych Wielkiej Brytanii.
Niejako zapowiedzią tej zmiany polityki był zwrot Szkocji (1996) kamienia koronacyjnego dawnych królów szkockich, który od siedmiu stuleci służył też królom brytyjskim i jako taki przechowywany był w Anglii.
W 2007 premier rządu szkockiego Alex Salmond ze Szkockiej Partii Narodowej przedstawił projekt ustawy o przeprowadzeniu referendum niepodległościowego, które miałoby umożliwić odłączenie się Szkocji od Wielkiej Brytanii. 15 października 2012 roku premier Wielkiej Brytanii David Cameron oraz Alex Salmond podpisali w Edynburgu porozumienie, na mocy którego referendum odbyło się 18 września 2014 roku. W przeprowadzonym referendum ponad 55% Szkotów opowiedziało się za pozostaniem w Zjednoczonym Królestwie.

## Demografia
Obecnie Szkocja posiada 10 miast o ludności przekraczającej 45 tys. osób. Dla porównania, 70 lat temu w Szkocji istniało 1 miasto z ludnością powyżej 500 tys., 3 miasta z ludnością 100–500 tys., 3 miasta z ludnością 50–100 tys., 15 miast z ludnością 20–50 tys. i 19 miast 10–20 tys.
| Miasto                                | Populacja 1991 | Populacja 2001 |
| ------------------------------------- | -------------- | -------------- |
| Glasgow (Glaschu)                     | 658 379        | 629 501        |
| Edynburg (Dùn Èideann)                | 400 632        | 430 082        |
| Aberdeen (Obar Dhèathain)             | 182 133        | 184 788        |
| Dundee (Dùn Dè, Dùn Dèagh)            | 157 808        | 154 674        |
| Paisley (Paislig)                     | 73 925         | 74 170         |
| East Kilbride (Cille Bhrìghde an Ear) | 70 579         | 73 796         |
| Inverness (Inbhir Nis)                | 50 000         | 55 000         |
| Hamilton (Hamaltan)                   | 49 988         | 48 546         |
| Cumbernauld (Comainn nan Allt)        | 49 507         | 49 664         |
| Greenock (Grianaig)                   | 49 267         | 45 467         |

## Polityka
Od roku 1998 Szkocja posiada własny parlament i rząd. Wybory do szkockiego parlamentu odbywały się w latach 1999, 2003, 2007, 2011, 2016 i 2021. Do 2007 w Szkocji rządziła Partia Pracy, lecz po zwycięstwie SNP nowym premierem (pierwszym ministrem) został Alex Salmond, lider zwycięskiej partii. Dąży ona do niepodległości regionu.
W kompetencji władz lokalnych jest oświata, kultura, zdrowie publiczne i w dużym stopniu gospodarka i podatki. W 2011 roku autonomia Szkocji została powiększona w związku z umożliwieniem jej samodzielnego pożyczania pieniędzy (min. 300 mln funtów rocznie) od brytyjskiego ministerstwa finansów w celu ożywienia gospodarki. SNP postuluje również, by region mógł sam ustalać stawkę podatku od przedsiębiorstw.

## Podział administracyjny
Od 1996 roku Szkocja podzielona jest na 32 jednostki administracyjne council areas. Wcześniej, od 1975 roku istniało dziewięć regionów administracyjnych. Tradycyjnymi jednostkami administracyjnymi, funkcjonującymi od średniowiecza do 1975 roku były hrabstwa.

## Gospodarka
Szkocja jest obok Irlandii centrum przemysłu whisky. Ważnym elementem gospodarki jest rybołówstwo i wydobycie ropy naftowej z dna Morza Północnego. Siedzibą wielu kompanii naftowych jest Aberdeen.
Przemysł skupiony jest w centralnej części kraju, na terenach Niziny Środkowoszkockiej i na wschodnim wybrzeżu.
Rozwinięty jest przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza i aluminium), elektrotechniczny, elektroniczny, maszynowy, chemiczny, włókienniczy, papierniczy i spożywczy. Urodzajne tereny rolnicze ciągną się od pasa centralnych nizin, poprzez wschodnie wybrzeże, aż do Fraserburgha. Uprawia się głównie jęczmień i owies.
Szkocja posiada własne banknoty i monety (funty szkockie) emitowane przez trzy szkockie banki – Royal Bank of Scotland, Bank of Scotland oraz Clydesdale Bank. Obowiązującą walutą jest funt szterling. Funtami szkockimi płacić można na terenie całej Wielkiej Brytanii, choć poza Szkocją nie zawsze są honorowane. W kantorach poza granicami Wielkiej Brytanii wymieniane są one zwykle po kursie niższym niż funt szterling lub nie są akceptowane.

## Kultura i kuchnia
Dudy, kilt i whisky to najbardziej znane produkty szkockiej kultury. Dudy pochodzą z Azji Mniejszej, mają jednak w kulturze Szkocji szczególne znaczenie i kojarzone są właśnie z nią. Kilt jako męska spódnica znany był już w czasach podbojów rzymskich na Wyspach Brytyjskich. Charakterystyczny materiał, z którego wykonany jest kilt, wytwarzany jest z owczej wełny, a wzór kiltu (charakterystyczna krata) nazywa się tartanem. Słowo to wywodzi się z francuskiego tartanie i oznacza po prostu tkaninę w kratę. Każdy z klanów szkockich ma swój unikatowy wzór kiltu. Whisky jest kwestią sporną pomiędzy Szkotami a Irlandczykami, bowiem do dziś nie jest wyjaśnione, który z narodów wynalazł ten alkohol.
Do najpopularniejszych marek whisky w kategorii blended należą: Johnnie Walker, Teacher’s, Whyte & Mackay, Chivas Regal.
Szkocka kuchnia znana jest z shortbread (maślane ciastka), kidney pie oraz haggis. Haggis to owczy żołądek napełniony mieszaniną złożoną z posiekanych owczych podrobów (serce, płuca i wątroba), płatków owsianych, cebuli i przypraw, zaszyty i ugotowany. Zazwyczaj podaje się go z ziemniakami. Kuchnia szkocka charakteryzuje się sporą ilością potraw zawierających owies. Przykładem może być tu cranachan. Tradycyjne szkockie śniadanie składa się zazwyczaj z owsianki, jajek smażonych na bekonie lub też wędzonych ryb. Znanym deserem szkockim jest spotted dick.
Ze Szkocji wywodzą się m.in. zespoły Nazareth, Belle and Sebastian, Runrig, Wet Wet Wet, Texas, Mogwai, Idlewild, Travis, Franz Ferdinand, Biffy Clyro oraz wokalistki Maggie Reilly, Shirley Manson i Annie Lennox oraz Amy Macdonald, a także ex-wokalista grupy Marillion – Fish oraz DJ Calvin Harris.

## Emigracja
Niezbyt żyzne góry i przeludnione niziny od wieków zmuszały Szkotów do emigracji. Emigrowali też często z przyczyn politycznych, niechętni angielskiej dominacji, prześladowani z powodów religijnych lub popierania dynastii Stuartów. Do emigracji zachęcały też władze – tytuł baroneta Nowej Szkocji został ustanowiony jako zachęta dla osiedlania się w Ameryce Północnej.
Szkoci, zwłaszcza bitni górale, zasilali oddziały najemników w całej Europie. Od czasu wojny trzydziestoletniej, gdy szkocka piechota zasłynęła, walcząc po stronie protestanckiej, szkockie gwardie pojawiły się w wielu armiach, także prywatnych. Szkocki pułk gwardii złożony z jakobickich emigrantów mieli królowie Francji, szkoccy piechurzy byli także na polskich dworach magnackich.
Szkockie pułki, np. sławna „Czarna Straż” („Black Watch”) – 42. Pułk Królewskiej Piechoty Szkockiej, czy pułk „Cameronians” – były wykorzystywane w najdalszych zakątkach imperium – od Indii po Amerykę Północną. Dziś to elitarne jednostki, służące często jako straż przyboczna brytyjskim królom.
Szkoci osiedlali się w Polsce, m.in. w Gdańsku (dzielnica Nowe Szkoty), w Lublinie (zachowały się Original Records of those Scots in Poland known as the Scottish Brotherhood at Lublin), w gminie Raczki, w Kiejdanach. W połowie XVII wieku mieszkało w Polsce około 30 tys. Szkotów.

## Religia w Szkocji
W 2011 r. 32% ludności Szkocji należało do Kościoła Szkocji, który od 1560 r. jest Kościołem państwowym (o 10 punktów procentowych mniej niż w 2001 r.). Ludność katolicka, stanowiąca 16% całej populacji według spisu z 2011 r., za patrona Szkocji uznaje św. Andrzeja.

title: Szkocja

wikitext:
{{Inne znaczenia|części Wielkiej Brytanii|[[Szkocja (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Państwo infobox
 |nazwa                  = Szkocja
 |nazwa oryginalna       = {{K|gd|Alba}}
{{K|en|Scotland}}
 |dopełniacz nazwy       = Szkocji
 |lata istnienia         =
 |herb                   = Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg
 |flaga                  = Flag of Scotland.svg {{!}} border
 |dewiza                 = {{J|en|In My Defens God Me Defend}}
(Bóg mnie obroni)
 |hymn                   =
 |hymn audio             =
 |ustrój polityczny      = [[monarchia konstytucyjna]]
 |konstytucja            =
 |stolica                = [[Edynburg]]
 |data powstania         =
 |data likwidacji        =
 |władca                 = [[Karol III]]
 |prezydent              =
 |premier                = [[John Swinney]]
 |powierzchnia           = 78 782 km²
 |rok                    = 2016
 |liczba ludności        = 5 404 700<ref>{{Cytuj |tytuł = {{J|en|Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland – Office for National Statistics}} |data dostępu = 2017-10-16 |opublikowany = ons.gov.uk |url = https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland |język = en}}</ref>
 |gęstość zaludnienia    = 67 os./km²
 |ISO 3166               =
 |waluta                 = [[funt szterling]] (GBP, £)
 |numer kierunkowy       = 44
 |domena                 =
 |kod samochodowy        =
 |kod samolotowy         =
 |strefa czasowa         = [[Uniwersalny czas koordynowany|UTC]] 0
 |narodowości            = [[Szkoci]], [[Anglicy]], inni
 |język urzędowy         = [[Język gaelicki szkocki|gaelicki szkocki]], [[język scots|scots]], [[Język angielski|angielski]]
 |religia dominująca     = [[kalwinizm]] ([[Kościół Szkocji]])
 |terytoria zależne      =
 |terytoria autonomiczne =
 |pkb rok                =
 |pkb                    =
 |pkb na osobę           =
 |pkb psn rok            = 2006
 |pkb psn                = 194 mld [[Dolar międzynarodowy|dolarów międzynar.]]
 |pkb psn na osobę       = 39 680 [[Dolar międzynarodowy|dolarów międzynar.]]
 |mapa                   = Scotland map.png
 |alt mapy               =
 |opis mapy              =
 |lokalizacja mapa       = Europe location SCO2.png
 |nazwa lokalizacji      =
 |opis lokalizacji       =
 |współrzędne            =
 |commons                = Category:Scotland
 |wikinews               =
 |wikicytaty             =
 |wikisłownik            = Szkocja
}}
'''Szkocja''' ({{W języku|gd|Alba}}, wym. {{IPA|ˈalˠ̪apə|nawiasy=kwadratowy}}; [[Język scots|sco.]] i {{ang.|Scotland}}) – kraj stanowiący część [[Wielka Brytania|Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej]]<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp |tytuł = {{J|en|Countries within a country}} |opublikowany = number-10.gov.uk |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20080209003312/http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp |zarchiwizowano = 2008-02-09}}</ref><ref>{{encyklopedia PWN|id = 3983090|tytuł=Szkocja|data dostępu=2019-12-11}}</ref>. W przeszłości był [[Królestwo Szkocji|niezależnym królestwem]]. Obejmuje północną część wyspy [[Wielka Brytania (wyspa)|Wielkiej Brytanii]] oraz archipelagi: [[Hebrydy]], [[Orkady]] i [[Szetlandy]]. Na południu graniczy z [[Anglia|Anglią]]. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. [[Klimat]] umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Stolicą Szkocji jest [[Edynburg]], natomiast największym miastem [[Glasgow]].

== Geografia ==
[[Plik:BenNevis2005.jpg|thumb|left|[[Ben Nevis]], najwyższy szczyt Wielkiej Brytanii]]
Na północy Szkocji [[Góry Kaledońskie]] i [[Grampiany]], na południu [[Wyżyna Południowoszkocka]]. W centrum niewielka [[Nizina Środkowoszkocka]] skupiająca większą część ludności.

Kwiatem charakteryzującym Szkocję jest [[popłoch pospolity]] (często błędnie utożsamiany z [[oset|ostem]]).

{{Zobacz też|Lista rzek w Szkocji}}

== Klimat ==
Klimat w Szkocji jest [[Strefy umiarkowane|umiarkowany]] morski o niestabilnej pogodzie. Szkockie przysłowie brzmi: {{K|en-GB-SCO|If you don’t like the weather, wait a minute}} (Jeśli nie podoba ci się pogoda, poczekaj minutę). Szkocja poddana jest dobroczynnemu wpływowi [[Prąd Zatokowy|Prądu Zatokowego]], co czyni tutejszy klimat dużo cieplejszym niż obszary na porównywalnych stopniach szerokości geograficznej, jak na przykład [[Oslo]] w [[Norwegia|Norwegii]]. Temperatury są niższe niż w pozostałych częściach [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], co naturalnie wynika z położenia na północy wyspy. Zimą temperatury oscylują w granicach 0 °C do +5 °C. Najniższa zanotowana temperatura w Szkocji wyniosła w styczniu 1982 r. –27,2 °C w pobliżu [[Braemar]], położonego w [[Grampiany|Grampianach]]. Temperatury w lecie oscylują od ok. +13 °C do +16 °C. Najwyższa odnotowana temperatura wyniosła +32,9 °C (9 sierpnia 2003 w [[Greycrook]]). W zachodniej części jest zazwyczaj cieplej i bardziej deszczowo niż na wschodzie Szkocji. Na zachodzie roczne opady wynoszą ok. 3000 mm.

== Historia ==
{{Osobny artykuł|Historia Szkocji|Kalendarium historii Szkocji}}
Szkocja jest zamieszkana co najmniej od V tysiąclecia p.n.e. Od początku była obszarem, na którym dochodziło do konfrontacji różnych kultur i ludów ([[Piktowie]], [[Celtowie]], [[Normanowie]], [[Starożytny Rzym|Rzymianie]], [[Anglowie]]), jednakże jej dzika przyroda zawsze stawała po stronie bieżących władców tych ziem.

Walki o wpływy w Szkocji ciągną się przez całą jej historię. Z czasem Szkocja została połączona z [[Anglia|Anglią]], najpierw unią personalną, gdy [[Jakub I Stuart|Jakub VI]] z dynastii [[Stuartowie|Stuartów]] zasiadł na tronie angielskim po śmierci Elżbiety I, potem zaś [[Akt unii (1707)|unią]] realną w 1707, kiedy powstało [[Królestwo Wielkiej Brytanii]].

[[Plik:The Battle of Culloden.jpg|thumb|lewo|[[Bitwa pod Culloden]] w 1746 podczas [[Powstanie jakobickie 1745 roku|powstania jakobickiego]] (obraz ''[[Incydent w powstaniu 1745 roku]]'')]]
Jako jednolity organizm społeczny i gospodarczy istnieje od IX w., kiedy to [[Kenneth I|Kenneth MacAlpin]], władca celtyckiego królestwa Dalriady, zdobył koronę królestwa Piktów (jego matka pochodziła z piktyjskiego rodu królewskiego) jednocząc oba państwa.

W końcu XIII wieku Szkocja została najechana przez Anglików, po czym na dwa wieki odzyskała swoją suwerenność, mimo nasilających się angielskich wpływów. W 1297 wybuchł bunt [[William Wallace|Williama Wallace]], a w 1314 [[Robert I Bruce]] został uznany za faktycznego króla Szkocji (po [[bitwa pod Bannockburn|bitwie pod Bannockburn]]). Od 1603 Szkocja i Anglia miały wspólnego władcę ([[unia personalna]]), a od 1707 wspólny parlament. [[Szkoci]] nigdy nie pogodzili się z angielską dominacją, co wraz z poparciem dla [[legitymizm|legitymistycznej]] dynastii [[Stuartowie|Stuartów]] doprowadzało wiele razy do [[powstania szkockie|powstań]].

W maju 1999 Szkoci wybrali swój własny parlament w odpowiedzi na referendum z 1997, w którym chęć posiadania własnej władzy ustawodawczej wyraziło 75% głosujących.

Powołanie pierwszego od trzech stuleci szkockiego parlamentu było możliwe dzięki polityce brytyjskiego premiera [[Tony Blair|Tony’ego Blaira]], który realizując swe obietnice przedwyborcze, znacznie złagodził politykę w stosunku do części składowych Wielkiej Brytanii.

Niejako zapowiedzią tej zmiany polityki był zwrot Szkocji (1996) [[Kamień ze Scone|kamienia koronacyjnego]] dawnych królów szkockich, który od siedmiu stuleci służył też królom brytyjskim i jako taki przechowywany był w Anglii.

W 2007 premier rządu szkockiego [[Alex Salmond]] ze [[Szkocka Partia Narodowa|Szkockiej Partii Narodowej]] przedstawił projekt ustawy o przeprowadzeniu [[Referendum niepodległościowe w Szkocji w 2014 roku|referendum niepodległościowego]], które miałoby umożliwić odłączenie się Szkocji od Wielkiej Brytanii<ref name="Najwyższy Czas nr 35 36 2007" />. 15 października 2012 roku premier Wielkiej Brytanii [[David Cameron]] oraz Alex Salmond podpisali w Edynburgu porozumienie, na mocy którego referendum odbyło się 18 września 2014 roku<ref name="Nicholas Watt and Severin2012" />. W przeprowadzonym referendum ponad 55% Szkotów opowiedziało się za pozostaniem w Zjednoczonym Królestwie.

== Demografia ==
Obecnie Szkocja posiada 10 miast o ludności przekraczającej 45 tys. osób. Dla porównania, 70 lat temu w Szkocji istniało 1 miasto z ludnością powyżej 500 tys., 3 miasta z ludnością 100–500 tys., 3 miasta z ludnością 50–100 tys., 15 miast z ludnością 20–50 tys. i 19 miast 10–20 tys.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right;"
!Miasto
!Populacja
1991
!Populacja
2001
|-
|align=left| [[Glasgow]] (Glaschu)
| 658 379
| 629 501
|-
|align=left| [[Edynburg]] (Dùn Èideann)
| 400 632
| 430 082
|-
|align=left| [[Aberdeen]] (Obar Dhèathain)
| 182 133
| 184 788
|-
|align=left| [[Dundee]] (Dùn Dè, Dùn Dèagh)
| 157 808
| 154 674
|-
|align=left| [[Paisley (Szkocja)|Paisley]] (Paislig)
| 73 925
| 74 170
|-
|align=left| [[East Kilbride]] (Cille Bhrìghde an Ear)
| 70 579
| 73 796
|-
|align=left| [[Inverness]] (Inbhir Nis)
| 50 000
| 55 000
|-
|align=left| [[Hamilton (Szkocja)|Hamilton]] (Hamaltan)
| 49 988
| 48 546
|-
|align=left| [[Cumbernauld]] (Comainn nan Allt)
| 49 507
| 49 664
|-
|align=left| [[Greenock]] (Grianaig)
| 49 267
| 45 467
|}

== Polityka ==
Od roku 1998 Szkocja posiada [[Parlament Szkocki|własny parlament]] i rząd. Wybory do szkockiego parlamentu odbywały się w latach [[Wybory parlamentarne w Szkocji w 1999 roku|1999]], [[Wybory parlamentarne w Szkocji w 2003 roku|2003]], [[Wybory parlamentarne w Szkocji w 2007 roku|2007]], [[Wybory parlamentarne w Szkocji w 2011 roku|2011]], [[Wybory parlamentarne w Szkocji w 2016 roku|2016]] i [[Wybory parlamentarne w Szkocji w 2021 roku|2021]]. Do 2007 w Szkocji rządziła Partia Pracy, lecz po zwycięstwie [[Szkocka Partia Narodowa|SNP]] nowym premierem (pierwszym ministrem) został [[Alex Salmond]], lider zwycięskiej partii. Dąży ona do niepodległości regionu.

W kompetencji władz lokalnych jest [[oświata]], [[kultura]], [[zdrowie publiczne]] i w dużym stopniu [[gospodarka]] i [[podatek|podatki]]. W 2011 roku autonomia Szkocji została powiększona w związku z umożliwieniem jej samodzielnego pożyczania pieniędzy (min. 300 mln funtów rocznie) od brytyjskiego ministerstwa finansów w celu ożywienia gospodarki. SNP postuluje również, by region mógł sam ustalać stawkę podatku od przedsiębiorstw<ref name="fakty.interia-1635105" />.

== Podział administracyjny ==
[[Plik:Scotland Administrative Map 2009.png|thumb|Podział administracyjny]]
{{Osobny artykuł|Podział administracyjny Szkocji}}
Od 1996 roku Szkocja podzielona jest na 32 jednostki administracyjne {{k|en|council areas}}. Wcześniej, od 1975 roku istniało dziewięć regionów administracyjnych. Tradycyjnymi jednostkami administracyjnymi, funkcjonującymi od średniowiecza do 1975 roku były [[hrabstwa Szkocji|hrabstwa]].

== Gospodarka ==
[[Plik:Arbroath Harbour.jpg|thumb|Port w [[Arbroath]]]]
Szkocja jest obok [[Irlandia|Irlandii]] centrum przemysłu [[whisky]]. Ważnym elementem gospodarki jest [[rybołówstwo]] i wydobycie [[ropa naftowa|ropy naftowej]] z dna [[Morze Północne|Morza Północnego]]. Siedzibą wielu kompanii naftowych jest [[Aberdeen]].

Przemysł skupiony jest w centralnej części kraju, na terenach Niziny Środkowoszkockiej i na wschodnim wybrzeżu.

Rozwinięty jest [[przemysł metalurgiczny]] ([[hutnictwo]] [[żelazo|żelaza]] i [[Glin|aluminium]]), elektrotechniczny, elektroniczny, maszynowy, chemiczny, włókienniczy, papierniczy i spożywczy. Urodzajne tereny rolnicze ciągną się od pasa centralnych nizin, poprzez wschodnie wybrzeże, aż do [[Fraserburgh]]a. Uprawia się głównie [[jęczmień]] i [[owies]].

Szkocja posiada własne banknoty i monety ([[funt szkocki|funty szkockie]]) emitowane przez trzy szkockie banki – [[Royal Bank of Scotland]], [[Bank of Scotland]] oraz [[Clydesdale Bank]]<ref name="Sandy Murray2004" />. Obowiązującą walutą jest [[funt szterling]]. Funtami szkockimi płacić można na terenie całej [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], choć poza Szkocją nie zawsze są honorowane. W kantorach poza granicami Wielkiej Brytanii wymieniane są one zwykle po kursie niższym niż funt szterling lub nie są akceptowane<ref name="Simon Bowers2001" /><ref name="Dziennik Łódzki2007" />.

== Kultura i kuchnia ==
[[Plik:Glenfiddich Distillery, Dufftown.jpg|thumb|Destylarnia [[Glenfiddich]] w [[Dufftown]]]]
[[Dudy]], [[kilt]] i [[whisky]] to najbardziej znane produkty szkockiej kultury. Dudy pochodzą z [[Anatolia|Azji Mniejszej]], mają jednak w kulturze Szkocji szczególne znaczenie i kojarzone są właśnie z nią. Kilt jako męska spódnica znany był już w czasach podbojów rzymskich na Wyspach Brytyjskich. Charakterystyczny materiał, z którego wykonany jest kilt, wytwarzany jest z owczej wełny, a wzór kiltu (charakterystyczna krata) nazywa się [[tartan klanowy|tartanem]]. Słowo to wywodzi się z francuskiego ''tartanie'' i oznacza po prostu tkaninę w kratę. Każdy z klanów szkockich ma swój unikatowy wzór kiltu. Whisky jest kwestią sporną pomiędzy Szkotami a Irlandczykami, bowiem do dziś nie jest wyjaśnione, który z narodów wynalazł ten alkohol.

Do najpopularniejszych marek whisky w kategorii blended należą: [[Johnnie Walker]], [[Teacher’s]], [[Whyte and Mackay|Whyte & Mackay]], [[Chivas Regal]].

Szkocka kuchnia znana jest z [[shortbread]] (maślane ciastka), [[kidney pie]] oraz [[haggis]]. Haggis to owczy żołądek napełniony mieszaniną złożoną z posiekanych owczych podrobów (serce, płuca i wątroba), płatków owsianych, cebuli i przypraw, zaszyty i ugotowany. Zazwyczaj podaje się go z ziemniakami. Kuchnia szkocka charakteryzuje się sporą ilością potraw zawierających owies. Przykładem może być tu cranachan. Tradycyjne szkockie śniadanie składa się zazwyczaj z owsianki, jajek smażonych na bekonie lub też wędzonych ryb. Znanym deserem szkockim jest [[spotted dick]].

Ze Szkocji wywodzą się m.in. zespoły [[Nazareth (zespół muzyczny)|Nazareth]], [[Belle and Sebastian]], [[Runrig]], [[Wet Wet Wet]], [[Texas (zespół muzyczny)|Texas]], [[Mogwai]], [[Idlewild]], [[Travis]], [[Franz Ferdinand]], [[Biffy Clyro]] oraz wokalistki [[Maggie Reilly]], [[Shirley Manson]] i [[Annie Lennox]] oraz [[Amy Macdonald]], a także ex-wokalista grupy [[Marillion]] – [[Fish]] oraz DJ [[Calvin Harris]].

== Emigracja ==
[[Plik:William Allsworth - The emigrants - Google Art Project.jpg|thumb|Emigracja do [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]] w 1844 roku]]
Niezbyt żyzne góry i przeludnione niziny od wieków zmuszały Szkotów do emigracji. Emigrowali też często z przyczyn politycznych, niechętni angielskiej dominacji, prześladowani z powodów religijnych lub popierania dynastii [[Stuartowie|Stuartów]]. Do emigracji zachęcały też władze – tytuł [[baronet]]a Nowej Szkocji został ustanowiony jako zachęta dla osiedlania się w [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]].

Szkoci, zwłaszcza bitni górale, zasilali oddziały najemników w całej Europie. Od czasu [[wojna trzydziestoletnia|wojny trzydziestoletniej]], gdy szkocka piechota zasłynęła, walcząc po stronie protestanckiej, szkockie gwardie pojawiły się w wielu armiach, także prywatnych. Szkocki pułk gwardii złożony z jakobickich emigrantów mieli królowie [[Francja|Francji]], szkoccy piechurzy byli także na polskich dworach magnackich.

Szkockie pułki, np. sławna „Czarna Straż” („Black Watch”) – 42. Pułk Królewskiej Piechoty Szkockiej, czy pułk „Cameronians” – były wykorzystywane w najdalszych zakątkach [[Imperium brytyjskie|imperium]] – od [[Indie|Indii]] po Amerykę Północną. Dziś to elitarne jednostki, służące często jako straż przyboczna brytyjskim królom.

Szkoci osiedlali się w Polsce, m.in. w [[Gdańsk]]u (dzielnica [[Nowe Szkoty]]), w [[Lublin]]ie (zachowały się ''Original Records of those Scots in Poland known as the Scottish Brotherhood at Lublin''), w gminie [[Raczki (gmina)|Raczki]], w [[Kiejdany|Kiejdanach]]. W połowie XVII wieku mieszkało w Polsce około 30 tys. Szkotów<ref name="Mony K McLeod Agents of Change" />.

== Religia w Szkocji ==
{{Osobny artykuł|Religia w Szkocji}}
W 2011 r. 32% ludności Szkocji należało do [[Kościół Szkocji|Kościoła Szkocji]], który od 1560 r. jest Kościołem państwowym (o 10 [[punkt procentowy|punktów procentowych]] mniej niż w 2001 r.). Ludność katolicka, stanowiąca 16% całej populacji według spisu z 2011 r.<ref name="Scotland’s Census 2011" />, za [[Patron (chrześcijaństwo)|patrona]] Szkocji uznaje [[Andrzej Apostoł|św. Andrzeja]].

== Zobacz też ==
* [[Hymn Szkocji]]
* [[Religia w Szkocji]]
* [[Kościół Szkocji]]
* [[Klany szkockie]]
* [[Black Watch]] – legendarny regiment szkocki
* [[folklor szkocki]]

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Dziennik Łódzki2007">{{cytuj stronę |url = http://www.wiadomosci24.pl/artykul/nikt_nie_chce_szkockiej_waluty_27845.html |tytuł = Nikt nie chce szkockiej waluty |autor = Dziennik Łódzki |opublikowany = Wiadomości24 |data = 2007-05-15 |język = pl |data dostępu = 2011-10-09}}</ref>
<ref name="fakty.interia-1635105">[https://archive.is/20110814154009/http://fakty.interia.pl/swiat/news/szkocja-ma-otrzymac-wiekszy-zakres-autonomii,1635105,4 Szkocja ma otrzymać większy zakres autonomii], stan z dn. 9.05.2011.</ref>
<ref name="Mony K McLeod Agents of Change">Mony K. McLeod, {{K|en|Agents of Change: Scots in Poland 1800–1918}}, Tuckwell Press, Ltd., 2000.</ref>
<ref name="Najwyższy Czas nr 35 36 2007">[[Najwyższy Czas!]], nr 35-36/2007, s. XIX.</ref>
<ref name="Nicholas Watt and Severin2012">{{cytuj stronę |url = http://www.guardian.co.uk/politics/2012/oct/15/scottish-referendum-countdown-begins-cameron-salmond |tytuł = {{J|en|Scottish referendum countdown begins with Cameron visit to Salmond}} |autor = Nicholas Watt and Severin Carrell |opublikowany = The Guardian |data = 2012-10-15 |język = en |data dostępu = 2012-10-16}}</ref>
<ref name="Sandy Murray2004">{{cytuj stronę |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/3649307.stm |tytuł = {{J|en|Scots still bank on paper notes}} |autor = Sandy Murray |opublikowany = BBC News |data = 2004-04-23 |język = en |data dostępu = 2011-10-09}}</ref>
<ref name="Simon Bowers2001">{{cytuj stronę |url = http://www.guardian.co.uk/uk/2001/jan/22/scotland.devolution?INTCMP=SRCH |tytuł = {{J|en|Scots pound worth less in US}} |autor = Simon Bowers |opublikowany = The Guardian |data = 2001-01-22 |język = en |data dostępu = 2011-10-09}}</ref>
<ref name="Scotland’s Census 2011">{{Cytuj stronę |url = http://www.scotlandscensus.gov.uk/documents/censusresults/release2a/scotland/KS209SCb.pdf |tytuł = {{J|en|Scotland’s Census 2011 – National Records of Scotland}} |język = en |data dostępu = 2016-06-03}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.nls.uk Narodowa Biblioteka Szkocji/{{K|en|The National Library of Scotland}}] {{lang|en}}

{{Krainy celtyckie}}
{{Podział Wielkiej Brytanii}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Szkocja| ]]
[[Kategoria:Krainy historyczne Wielkiej Brytanii]]

title: SzkocjaAlba · Scotland

Herb: Flaga

Ustrój polityczny: monarchia konstytucyjna

Stolica: Edynburg

Władca: Karol III

Premier: John Swinney

• gęstość: 67 os./km²

Waluta: funt szterling (GBP, £)

Strefa czasowa: UTC 0

Narody i grupy etniczne: Szkoci, Anglicy, inni

Język urzędowy: gaelicki szkocki, scots, angielski

Religia dominująca: kalwinizm (Kościół Szkocji)

PKB (PSN) (2006) · • całkowite · • na osobę: · 194 mld dolarów międzynar. · 39 680 dolarów międzynar.


text:
# Zespół Andersen-Tawila
Zespół Andersen-Tawila (ang. Andersen-Tawil syndrome) – choroba genetyczna, stanowiąca jeden z typów zespołu wydłużonego QT. Dziedziczona jest autosomalnie dominująco.
Wyróżnia się dwa podtypy zespołu: typ 1 (60%), w którym stwierdza się mutacje genu KCNJ2 w locus 17q23.1-q24.2, i typ 2 (40%), o nieznanej przyczynie.
Chorobę opisali niezależnie od siebie Ellen Damgaard Andersen i Al-Rabi Tawil.

title: Zespół Andersen-Tawila

wikitext:
'''Zespół Andersen-Tawila''' ([[język angielski|ang.]] Andersen-Tawil syndrome) – [[choroby genetyczne|choroba genetyczna]], stanowiąca jeden z typów [[zespół długiego QT|zespołu wydłużonego QT]]. Dziedziczona jest [[dziedziczenie autosomalne dominujące|autosomalnie dominująco]].

Wyróżnia się dwa podtypy zespołu: typ 1 (60%), w którym stwierdza się mutacje genu ''[[KCNJ2]]'' w locus [[chromosom 7|17q]]23.1-q24.2, i typ 2 (40%), o nieznanej przyczynie<ref>{{Cytuj pismo |autor = Tristani-Firouzi M, Jensen JL, Donaldson MR, Sansone V, Meola G, Hahn A, Bendahhou S, Kwiecinski H, Fidzianska A, Plaster N, Fu YH, Ptacek LJ, Tawil R |tytuł = Functional and clinical characterization of KCNJ2 mutations associated with LQT7 (Andersen syndrome) |czasopismo = The Journal of clinical investigation |rok = 2002 |doi = 10.1172/JCI15183 |wydanie = 110 |wolumin = 3 |miesiąc = sierpień |pmid = 12163457 |strony = 381–388}}</ref>.

Chorobę opisali niezależnie od siebie Ellen Damgaard Andersen<ref>{{Cytuj pismo |autor = Andersen ED, Krasilnikoff PA, Overvad H |tytuł = Intermittent muscular weakness, extrasystoles, and multiple developmental anomalies. A new syndrome? |czasopismo = Acta paediatrica Scandinavica |rok = 1971 |wydanie = 60 |wolumin = 5 |miesiąc = wrzesień |pmid = 4106724 |strony = 559–564}}</ref> i Al-Rabi Tawil<ref>{{Cytuj pismo |autor = Tawil R, Ptacek LJ, Pavlakis SG, DeVivo DC, Penn AS, Ozdemir C, Griggs RC |tytuł = Andersen’s syndrome: potassium-sensitive periodic paralysis, ventricular ectopy, and dysmorphic features |czasopismo = Annals of neurology |rok = 1994 |doi = 10.1002/ana.410350313 |wydanie = 35 |wolumin = 3 |miesiąc = marzec |pmid = 8080508 |strony = 326–330}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{OMIM|id=170390|nazwa=ANDERSEN CARDIODYSRHYTHMIC PERIODIC PARALYSIS}}
* {{WhoNamedIt|synd|3410|Andersen’s syndrome}}
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

[[Kategoria:Rzadkie choroby]]
[[Kategoria:Choroby dziedziczone autosomalnie dominująco]]


text:
# Święte góry chińskie
Święte góry chińskie – określenie odnoszące się do dwóch grup gór, jednej związanej z taoizmem i drugiej z buddyzmem. W obu przypadkach świętość gór wynikała z faktu, że były ważnymi centrami religijnymi odwiedzanymi przez licznych pielgrzymów.

## Pięć wielkich gór taoizmu
Taoistyczne pięć wielkich gór (五岳, Wǔyuè) ulokowane jest zgodnie z chińskimi zasadami stron świata, gdzie centrum również wyznacza kierunek:
- wschód – Tai Shan (臺山/泰山), w prowincji Szantung, 1545 m
- zachód – Hua Shan (華山/华山), w prowincji Shaanxi, 1997 m
- południe – Heng Shan (衡山), w prowincji Hunan, 1290 m
- północ – Heng Shan (恆山/恒山), w prowincji Shanxi, 2017 m
- centrum – Song Shan (嵩山/嵩山), w prowincji Henan, 1494 m

Zgodnie z mitologią chińską, święte góry pochodzą z głowy oraz kończyn Pangu, stworzyciela świata, pierwszej istoty narodzonej z kosmicznego jaja. Z jego ciała powstały niebo, ziemia i wszystkie ziemskie stworzenia.

## Cztery święte góry buddyzmu
Buddyjskie cztery święte góry (四大佛教名山, Sìdà Fójiào Míngshān) to:
- Wutai Shan (五臺山/五泰山), w prowincji Shanxi, 3058 m
- Emei Shan (峨嵋山/峨嵋山), w prowincji Syczuan, 3099 m
- Jiuhua Shan (九華山/九华山), w prowincji Anhui, 1341 m
- Putuo Shan (普陀山/普陀山), w prowincji Zhejiang, 291 m

title: Święte góry chińskie

wikitext:
'''Święte góry chińskie''' – określenie odnoszące się do dwóch grup gór, jednej związanej z [[taoizm]]em i drugiej z [[buddyzm]]em. W obu przypadkach świętość gór wynikała z faktu, że były ważnymi centrami religijnymi odwiedzanymi przez licznych pielgrzymów.

[[Plik:Map sacred mountains of china.jpg|thumb|250px|Mapa położenia geograficznego świętych gór]]
== Pięć wielkich gór taoizmu ==
Taoistyczne pięć wielkich gór (五岳, ''Wǔyuè'') ulokowane jest zgodnie z chińskimi zasadami [[Strony świata|stron świata]], gdzie centrum również wyznacza kierunek<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Eberhard| imię = Wolfram| tytuł = Symbole chińskie. Słownik| wydawca = Universitas| miejsce = Kraków | rok = 2007| strony = 78-79| isbn = 97883-242-0766-4}}</ref>:
* wschód – [[Tai Shan]] (臺山/泰山), w prowincji [[Szantung]], 1545 m
* zachód – [[Hua Shan]] (華山/华山), w prowincji [[Shaanxi]], 1997 m
* południe – [[Heng Shan (Hunan)|Heng Shan]] (衡山), w prowincji [[Hunan]], 1290 m
* północ – [[Heng Shan (Shanxi)|Heng Shan]] (恆山/恒山), w prowincji Shanxi, 2017 m
* centrum – [[Song Shan]] (嵩山/嵩山), w prowincji [[Henan]], 1494 m

Zgodnie z [[mitologia chińska|mitologią chińską]], święte góry pochodzą z głowy oraz kończyn [[Pangu]], stworzyciela świata, pierwszej istoty narodzonej z kosmicznego jaja<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Künstler| imię = Mieczysław Jerzy| tytuł = Mitologia chińska| wydawca = Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe| miejsce = Warszawa| rok = 1981| strony = 37| isbn = 83-221-0330-1}}</ref>. Z jego ciała powstały niebo, ziemia i wszystkie ziemskie stworzenia.

== Cztery święte góry buddyzmu ==
Buddyjskie cztery święte góry (四大佛教名山, ''Sìdà Fójiào Míngshān'') to:
* [[Wutai Shan]] (五臺山/五泰山), w prowincji [[Shanxi]], 3058 m
* [[Emei Shan]] (峨嵋山/峨嵋山), w prowincji [[Syczuan]], 3099 m
* [[Jiuhua Shan]] (九華山/九华山), w prowincji [[Anhui]], 1341 m
* [[Putuo Shan]] (普陀山/普陀山), w prowincji [[Zhejiang]], 291 m

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Góry Chin]]


text:
# Gruissan
Gruissan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Gmina znajduje się na terenie Parku Regionalnego Narbonnaise en Méditerranée.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2170 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 50 osób/km² (wśród 1545 gmin Langwedocji-Roussillon Gruissan plasuje się na 177. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 80.).

## Zabytki
Zabytki w miejscowości posiadające status Monument historique:
- wieża Barberousse (Tour Barberousse)
- Grotte de la Crouzade

title: Gruissan

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Gruissan
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Gruissan
 |jednostka                       = miejscowość i gmina
 |zdjęcie                         = View of Gruissan (4).jpg
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Blason ville fr Gruissan (Aude).svg
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Oksytania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Aude]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Narbona|Narbona]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 11170
 |powierzchnia                    = 43,4 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 2170
 |gęstość zaludnienia             = 50 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 11430
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Aude
 |współrzędne                     = 43°6′N 3°5′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Gruissan''' – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Oksytania (region)|Oksytania]], w departamencie [[Aude]]. Gmina znajduje się na terenie [[Park Regionalny Narbonnaise en Méditerranée|Parku Regionalnego Narbonnaise en Méditerranée]]<ref name=inpn>{{cytuj stronę | url = https://inpn.mnhn.fr/espace/protege/FR8000042/tab/communes | tytuł = FR8000042 - La Narbonnaise en Méditerranée / Liste des communes | data = | autor = | praca = | opublikowany = 2003-2016. Inventaire National du Patrimoine Naturel | język = en | data dostępu = 2016-06-16}}</ref>.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2170 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 50 osób/km² (wśród 1545 gmin [[Langwedocja-Roussillon|Langwedocji-Roussillon]] Gruissan plasuje się na 177. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 80.).

== Zabytki ==
Zabytki w miejscowości posiadające status [[Monument historique]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=d%e9partement&VALUE_1=11&FIELD_2=domaines&VALUE_2=%27MONUMENTS%20HISTORIQUES%27 | tytuł = Monuments historiques de l'Aude | data = | autor = | praca = | opublikowany = culture.gouv.fr | język = fr | data dostępu = 2015-10-16}}</ref>:
* wieża Barberousse (''Tour Barberousse'')
* Grotte de la Crouzade

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Narbona}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Aude]]

title: Gruissan

Region: Oksytania

Departament: Aude

Okręg: Narbona

• gęstość: 50 os./km²