text:
# Sebastián Blanco
Sebastián Marcelo Blanco (ur. 15 marca 1988 w Lomas de Zamora) – argentyński piłkarz występujący najczęściej na pozycji prawego pomocnika, choć może grać praktycznie na każdej pozycji w pomocy.

## Kariera klubowa

### Lanús
Blanco zaczął trenować futbol już w wieku czterech lat i niebawem dołączył do zespołów juniorskich Lanús. W argentyńskiej Primera División zadebiutował w 2006 roku w spotkaniu z San Lorenzo. W wyjściowym składzie zaczął się pojawiać na boisku od sezonu Apertura 2007, podczas którego Lanús po raz pierwszy w historii został mistrzem Argentyny. Szybko został jedną z największych gwiazd drużyny. Brał udział w turniejach międzynarodowych, takich jak Copa Sudamericana i Copa Libertadores. Niebawem jego wysoka forma i wszechstronność przyniosły zainteresowanie włoskich zespołów: Sampdorii oraz S.S. Lazio. Zawodnik przedłużył jednak kontrakt ze swoim zespołem do końca sezonu 2011–2012. Jest uważany za jeden z największych talentów argentyńskiego futbolu.

### Metalist Charków
8 stycznia 2011 podpisał 5 letni kontrakt z ukraińskim klubem Metalist Charków.

### West Bromwich Albion F.C.
30 sierpnia 2014 przeszedł do West Bromwich Albion F.C..

## Kariera reprezentacyjna

### Dorosła reprezentacja
Sebastián Blanco został powołany przez selekcjonera Maradonę na towarzyski mecz z Panamą w maju 2009. Właśnie w tym meczu zaliczył swój debiut w Albicelestes, wchodząc na plac gry w drugiej połowie spotkania. W marcu 2010 znalazł się w szerokiej kadrze Argentyny na Mundial 2010. Diego Maradona postanowił jednak nie zabierać piłkarza na Mistrzostwa Świata.

## Statystyki kariery

### Klubowe
| Klub                                     | Sezon                                    | Kraj                                     | Rozgrywki                                | Liga  | Liga |
| Klub                                     | Sezon                                    | Kraj                                     | Rozgrywki                                | Mecze | Gole |
| ---------------------------------------- | ---------------------------------------- | ---------------------------------------- | ---------------------------------------- | ----- | ---- |
| Lanús                                    | 2010–2011                                | Argentyna                                | Primera División                         | 0     | 0    |
| Lanús                                    | 2009–2010                                | Argentyna                                | Primera División                         | 34    | 7    |
| Lanús                                    | 2008–2009                                | Argentyna                                | Primera División                         | 35    | 5    |
| Lanús                                    | 2007–2008                                | Argentyna                                | Primera División                         | 24    | 3    |
| Lanús                                    | 2006–2007                                | Argentyna                                | Primera División                         | 6     | 1    |
| Lanús                                    | 2005–2006                                | Argentyna                                | Primera División                         | 1     | 0    |
| Łącznie w argentyńskiej Primera División | Łącznie w argentyńskiej Primera División | Łącznie w argentyńskiej Primera División | Łącznie w argentyńskiej Primera División | 100   | 15   |

### Reprezentacyjne
| Reprezentacja | Rok  | Mecze | Gole |
| ------------- | ---- | ----- | ---- |
| Argentyna     | 2010 | 1     | 1    |
| Argentyna     | 2009 | 1     | 0    |

## Styl gry
Blanco jest typem nowoczesnego, kreatywnego prawego pomocnika. Posiada dobry drybling, przyspieszenie i kontrolę nad piłką. Największy potencjał prezentuje, występując na prawej lub lewej stronie pomocy - często szuka wolnego miejsca w narożniku boiska, a następnie precyzyjnie dośrodkowuje w pole karne. Potrafi dobrze wykonywać rzuty rożne. Jednym z jego największych atutów jest podejmowanie dobrych decyzji na boisku. Oprócz umiejętności boiskowych posiada również umiejętności mentalne - potrafi utrzymać morale w szatni i mimo zaledwie 21 lat był kapitanem szerokiej kadry reprezentacji Argentyny. Jest również trenerem kilku osiedlowych drużyn.

## Życie prywatne
Idol piłkarski Sebastiána to Pablo Aimar.

title: Sebastián Blanco

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Sebastián Blanco
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Бланко 3.jpeg
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   = Sebastián Marcelo Blanco
 |data urodzenia          = 15 marca 1988
 |miejsce urodzenia       = [[Lomas de Zamora]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 166 cm<ref name="westbromwichalbion">{{cytuj stronę | url = http://www.wba.co.uk/team/player-profile/sebastian-blanco/28 | tytuł = Sebastián Blanco | data dostępu = 2014-09-04 | opublikowany = wba.co.uk | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20140904031049/http://www.wba.co.uk/team/player-profile/sebastian-blanco/28 | zarchiwizowano = 2014-09-04 }}</ref>
 |pozycja                 = [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnik]]
 |klub                    = [[Portland Timbers]]
 |numer w klubie          = 10
 |kariera juniorska       = ! 1992–2005 ! [[Club Atlético Lanús|Lanús]]
 |kariera seniorska       =
! 2006–2010 ! [[Club Atlético Lanús|Lanús]]                      ! 113 ! 17
! 2011–2014 ! [[Metalist Charków]]                               !  67 ! 10
! 2014–2015     ! [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]] !   3 !  0
! 2015      ! → [[San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo]] (wyp.) ! 15 ! 1
! 2015–2017 ! [[San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo]]        ! 40 !  8
! 2017–     !  [[Portland Timbers]]   ! 159  ! 40
 |data seniorzy           = 25 października 2014
 |kariera reprezentacyjna = ! 2009– ! {{reprezentacja|ARG|pn}} ! 2 ! 1
 |data reprezentacja      = 8.08.2014
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Sebastián Marcelo Blanco''' (ur. [[15 marca]] [[1988]] w [[Lomas de Zamora]]) – [[Argentyna|argentyński]] piłkarz występujący najczęściej na pozycji prawego [[pomocnik (piłka nożna)|pomocnika]], choć może grać praktycznie na każdej pozycji w pomocy.

== Kariera klubowa ==
=== Lanús ===
Blanco zaczął trenować futbol już w wieku czterech lat i niebawem dołączył do zespołów juniorskich [[Club Atlético Lanús|Lanús]]. W [[Primera División (Argentyna)|argentyńskiej Primera División]] zadebiutował w 2006 roku w spotkaniu z [[San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo]]. W wyjściowym składzie zaczął się pojawiać na boisku od sezonu Apertura 2007, podczas którego [[Club Atlético Lanús|Lanús]] po raz pierwszy w historii został mistrzem Argentyny. Szybko został jedną z największych gwiazd drużyny. Brał udział w turniejach międzynarodowych, takich jak [[Copa Sudamericana]] i [[Copa Libertadores w piłce nożnej|Copa Libertadores]]. Niebawem jego wysoka forma i wszechstronność przyniosły zainteresowanie włoskich zespołów: [[UC Sampdoria|Sampdorii]] oraz [[S.S. Lazio]]. Zawodnik przedłużył jednak kontrakt ze swoim zespołem do końca sezonu 2011–2012. Jest uważany za jeden z największych talentów argentyńskiego futbolu<ref name="stylgry">{{Cytuj stronę |url = http://www.imscouting.com/global-news-article/Sebastian-Blanco-The-next-star-of-Argentinean-football/6224/ |tytuł = Sebastian Blanco: The next star of Argentinean football |opublikowany = imscouting.com |data dostępu = 2010-05-22 |język = en }}</ref>.

=== Metalist Charków ===
8 stycznia 2011 podpisał 5 letni kontrakt z [[Ukraina|ukraińskim]] klubem [[Metalist Charków]]<ref>[http://www.ua-football.com/ukrainian/high/4d28c9a6.html UA-Футбол. Официально: Бланко и Кристальдо - игроки "Металлиста"]</ref>.

=== West Bromwich Albion F.C. ===
30 sierpnia 2014 przeszedł do [[West Bromwich Albion F.C.]]<ref>[http://www.ua-football.com/ukrainian/high/5401d8ea.html Бланко перешел в Вест Бромвич Альбион - UA-Футбол]</ref>.

== Kariera reprezentacyjna ==
=== Dorosła reprezentacja ===
Sebastián Blanco został powołany przez selekcjonera [[Diego Maradona|Maradonę]] na towarzyski mecz z [[Reprezentacja Panamy w piłce nożnej mężczyzn|Panamą]] w maju 2009. Właśnie w tym meczu zaliczył swój debiut w ''Albicelestes'', wchodząc na plac gry w drugiej połowie spotkania<ref name="stylgry"/>. W marcu 2010 znalazł się w szerokiej kadrze Argentyny na [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010|Mundial 2010]]. [[Diego Maradona]] postanowił jednak nie zabierać piłkarza na Mistrzostwa Świata<ref name="mś">{{Cytuj stronę |url = http://sport.interia.pl/raport/ms-2010-rpa/news/ostateczny-sklad-argentyny-na-ms-w-rpa,1481235,6667 |tytuł = Ostateczny skład Argentyny na MŚ w RPA |opublikowany = interia.pl |data dostępu = 2010-05-21 |język = pl }}</ref>.

== Statystyki kariery ==
=== Klubowe ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"|Klub
!rowspan="2"|Sezon
!rowspan="2"|Kraj
!rowspan="2"|Rozgrywki
!colspan="2"|Liga
|-
!Mecze
!Gole
|-
|rowspan="6" valign=center valign=center|'''[[Club Atlético Lanús|Lanús]]'''
| 2010–2011 || {{Flaga|ARG}} || [[Primera División (Argentyna)|Primera División]] || 0 || 0
|-
| 2009–2010 || {{Flaga|ARG}} || [[Primera División (Argentyna)|Primera División]] || 34 || 7
|-
| 2008–2009 || {{Flaga|ARG}} || [[Primera División (Argentyna)|Primera División]] || 35 || 5
|-
| 2007–2008 || {{Flaga|ARG}} || [[Primera División (Argentyna)|Primera División]] || 24 || 3
|-
| 2006–2007 || {{Flaga|ARG}} || [[Primera División (Argentyna)|Primera División]] || 6 || 1
|-
| 2005–2006 || {{Flaga|ARG}} || [[Primera División (Argentyna)|Primera División]] || 1 || 0
|-
!colspan="4"| Łącznie w [[Primera División (Argentyna)|argentyńskiej Primera División]] !! 100 !! 15
|}

=== Reprezentacyjne ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+
! Reprezentacja !! Rok !! Mecze !! Gole
|-
|rowspan="2" valign=center valign=center|'''[[Reprezentacja Argentyny w piłce nożnej mężczyzn|Argentyna]]'''
| 2010 || 1 || 1
|-
| 2009 || 1 || 0
|}

== Styl gry ==
Blanco jest typem nowoczesnego, kreatywnego prawego pomocnika<ref name="stylgry"/>. Posiada dobry drybling, przyspieszenie i kontrolę nad piłką. Największy potencjał prezentuje, występując na prawej lub lewej stronie pomocy - często szuka wolnego miejsca w narożniku boiska, a następnie precyzyjnie dośrodkowuje w pole karne. Potrafi dobrze wykonywać rzuty rożne. Jednym z jego największych atutów jest podejmowanie dobrych decyzji na boisku. Oprócz umiejętności boiskowych posiada również umiejętności mentalne - potrafi utrzymać morale w szatni i mimo zaledwie 21 lat był kapitanem szerokiej kadry reprezentacji Argentyny. Jest również trenerem kilku osiedlowych drużyn.

== Życie prywatne ==
Idol piłkarski Sebastiána to [[Pablo Aimar]]<ref name="idol">{{Cytuj stronę |url = http://www.clublanus.com/futbol/amateur/noticia/id/392 |tytuł = Nace un ídolo: Sebastián Blanco |opublikowany = clublanus.com |data dostępu = 2010-05-22 |język = es |archiwum = https://web.archive.org/web/20140812234652/http://www.clublanus.com/futbol/amateur/noticia/id/392 |zarchiwizowano = 2014-08-12 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
{{Soccerbase|54606}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.sebastianblanco.com.ar/ | tytuł = Oficjalna strona piłkarza | opublikowany = sebastianblanco.com.ar | archiwum = https://web.archive.org/web/20100330041310/http://www.sebastianblanco.com.ar/ | zarchiwizowano = 2010-03-30}} {{lang|es}}
* {{soccerway|p|id=14258|nazwa=S. Blanco|data dostępu=2021-01-02}}
* [http://www.football-lineups.com/footballer/4928/ Profil] na stronie football-lineups.com {{lang|en}}
* [http://www.bdfa.com.ar/jugadores-SEBASTIAN-MARCELO-BLANCO-48709.html Profil] na stronie bdfa.com.ar {{lang|es}}
* [http://www.futbolxxi.com/Futbolista.aspx?ID=13351&SEOFutbolista=Blanco+Sebastian+Marcelo Profil] na stronie futbolxxi.com {{lang|es}}
* {{UAF|80006}}
* {{transfermarkt|p|id=54576|nazwa=Sebastián Blanco|data dostępu=2020-11-26}}
* {{NFT|p|31413}}

{{Portland Timbers skład}}

{{SORTUJ:Blanco, Sebastian}}
[[Kategoria:Reprezentanci Argentyny w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze CA Lanús]]
[[Kategoria:Piłkarze Metalista Charków]]
[[Kategoria:Piłkarze West Bromwich Albion F.C.]]
[[Kategoria:Piłkarze CA San Lorenzo de Almagro]]
[[Kategoria:Piłkarze Portland Timbers]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1988]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Lomas de Zamora]]

title: · Sebastián Blanco

Pełne imię i nazwisko: Sebastián Marcelo Blanco

Data i miejsce urodzenia: 15 marca 1988 · Lomas de Zamora

Pozycja: pomocnik

Klub: Portland Timbers

title: Kariera juniorska

Lanús

title: Kariera seniorska

Lanús · 113 · (17)

Metalist Charków · 67 · (10)

West Bromwich Albion · 3 · (0)

→ San Lorenzo (wyp.) · 15 · (1)

San Lorenzo · 40 · (8)

Portland Timbers · 159 · (40)

title: Kariera reprezentacyjna

Argentyna · 2 · (1)


text:
# Zespół Cushinga
Zespół Cushinga (łac. syndroma Cushing, ang. Cushing’s syndrome) – zespół objawów chorobowych związanych z występowaniem podwyższonego poziomu kortyzolu (lub innych steroidów nadnerczowych) w surowicy krwi.
Najczęstszą przyczyną występowania zespołu Cushinga jest długotrwałe podawanie glikokortykosterydów w leczeniu innych chorób.
Wyróżnia się 2 postacie zespołu Cushinga:
- Zależny od ACTH – Choroba Cushinga (łac. morbus Cushing) – jest stanem chorobowym powodującym identyczne objawy chorobowe, spowodowane jest jednak nadmiernym wydzielaniem ACTH przez gruczolaka przysadki mózgowej.
- Niezależny od ACTH – spowodowany przez guzy kory nadnerczy (gruczolaki lub raki)

## Objawy i przebieg
- przyrost masy ciała i w następstwie otyłość; otyłość cushingoidalna – nagromadzenie tkanki tłuszczowej na karku, w okolicach nadobojczykowych, twarzy (tzw. twarz księżycowata) i tułowiu
- ścieńczenie skóry, szerokie rozstępy na skórze brzucha, ud, pośladków, piersi i niekiedy ramion, o barwie purpurowoczerwonej
- trądzik, hirsutyzm
- zaburzenia miesiączkowania
- zaburzenia emocjonalne (depresja, chwiejność emocjonalna, upośledzenie czynności poznawczych, zaburzenia snu)
- nadciśnienie tętnicze
- osteoporoza, złamania kompresyjne kręgów
- cukrzyca lub nieprawidłowa tolerancja glukozy (cukrzyca steroidowa)
- osłabienie siły mięśniowej związane z zanikiem tkanki mięśniowej spowodowane katabolicznym działaniem glikokortykosterydów
- charakterystyczna budowa ciała – otłuszczenie twarzy i tułowia i chude kończyny górne i kończyny dolne
- u dzieci – opóźnienie wzrostu kostnego z następową karłowatością
- w skrajnych wypadkach martwica skóry

## Przyczyny
- każde długotrwałe stosowanie glikokortykosterydów (lub ACTH) w przebiegu leczenia innych chorób (np. astma oskrzelowa, RZS, kolagenozy)
- hiperkortyzolizm endogenny zależny od ACTH
  - guz przysadki wydzielający ACTH (choroba Cushinga)
  - ektopowe wydzielanie ACTH przez guzy hormonalnie czynne (np. rak drobnokomórkowy płuca, rzadziej rakowiak)
- hiperkortyzolizm niezależny od ACTH
  - gruczolak nadnercza
  - rak nadnercza
  - przerost nadnerczy

## Diagnostyka
- testy charakterystyczne dla choroby:
  - test hamowania deksametazonem
  - dobowe wydalanie z moczem wolnego kortyzolu i 17-hydroksysteroidów
  - ocena rytmu dobowego kortyzolu
  - stężenie wolnego kortyzolu i ACTH w osoczu
  - test stymulacyjny z CRH (hormonem uwalniającym kortykotropinę)
  - MRI przysadki mózgowej
  - tomografia komputerowa nadnerczy z użyciem środka kontrastowego
  - cewnikowanie zatok skalistych dolnych
  - późnowieczorne stężenie kortyzolu w ślinie
- testy niecharakterystyczne dla choroby
  - glikozuria i hiperglikemia
  - policytemia
  - neutrofilia i limfopenia
  - hiperlipidemia
  - obniżenie stężenia potasu i zwiększenie stężenia sodu w surowicy krwi
  - rtg kręgosłupa lędźwiowego ujawniające zaawansowaną osteoporozę

## Leczenie
W zależności od przyczyny stosuje się leczenie operacyjne, radioterapię lub farmakoterapię.
Najskuteczniejszym i dającym szansę na stałe wyleczenie jest leczenie operacyjne, które jednak nie zawsze jest możliwe. W zależności od przyczyny schorzenia, możliwe jest:
- mikrochirurgiczne usunięcie przez zatokę klinową gruczolaka przysadki mózgowej,
- obustronna adrenalektomia w przypadku nowotworów nadnerczy z wyjątkiem gruczolaka, kiedy wystarcza jednostronna adrenalektomia.

Po leczeniu chirurgicznym lub też w przypadku niemożności jego przeprowadzenia stosuje się miejscową radioterapię i farmakoterapię lekami hamującymi syntezę steroidów nadnerczowych.
Ważne też jest stosowanie diety wysokobiałkowej oraz wyrównywanie stężeń potasu.

wikiname: plwiki

title: Zespół Cushinga

in_language: pl

wikitext:
{{Choroba infobox
 |nazwa           = Zespół Cushinga
 |nazwa naukowa   = syndroma Cushing
 |grafika         =
 |opis grafiki    =
 |alt grafiki     =
 |synonimy        =
 |specjalizacja   =
 |objawy          =
 |powikłania      =
 |początek        =
 |czas trwania    =
 |typy            =
 |przyczyny       =
 |czynniki ryzyka =
 |rozpoznanie     =
 |różnicowanie    =
 |zapobieganie    =
 |leczenie        =
 |leki            =
 |rokowanie       =
 |zapadalność     =
 |śmiertelność    =
 |ICD11           =
 |ICD11 nazwa     =
 |ICD10           = E24
 |ICD10 nazwa     =
 |DSM-5           =
 |DSM-5 nazwa     =
 |DSM-IV          =
 |DSM-IV nazwa    =
 |ICDO            =
 |DiseasesDB      =
 |OMIM            =
 |MedlinePlus     =
 |MeshID          =
 |commons         =
}}
'''Zespół Cushinga''' ([[Łacina|łac.]] ''syndroma Cushing'', [[język angielski|ang.]] Cushing’s syndrome) – zespół objawów [[choroba|chorobowych]] związanych z występowaniem podwyższonego poziomu [[kortyzol]]u (lub innych steroidów [[Nadnercze|nadnerczowych]]) w [[Surowica (hematologia)|surowicy]] [[krew|krwi]].
Najczęstszą przyczyną występowania zespołu Cushinga jest długotrwałe podawanie [[Kortykosteroidy|glikokortykosterydów]] w leczeniu innych chorób.

'''Wyróżnia się 2 postacie zespołu Cushinga<ref>„Patofizjologia Kliniczna” – Barbara Zahorska-Markiewicz {{ISBN|83-87804-37-1}}.</ref>:'''
* '''Zależny od [[hormon adrenokortykotropowy|ACTH]]''' – '''Choroba Cushinga''' (łac. ''morbus Cushing'') – jest stanem chorobowym powodującym identyczne objawy chorobowe, spowodowane jest jednak nadmiernym wydzielaniem [[Hormon adrenokortykotropowy|ACTH]] przez [[Gruczolak przysadki|gruczolaka przysadki mózgowej]].
* '''Niezależny od [[hormon adrenokortykotropowy|ACTH]]''' – spowodowany przez guzy kory nadnerczy (gruczolaki lub raki)

== Objawy i przebieg ==
* przyrost masy ciała i w następstwie [[otyłość]]; otyłość cushingoidalna – nagromadzenie [[tkanka tłuszczowa|tkanki tłuszczowej]] na karku, w okolicach nadobojczykowych, twarzy (tzw. ''twarz księżycowata'') i [[Tułów (anatomia człowieka)|tułowiu]]
* ścieńczenie skóry, szerokie [[rozstępy]] na skórze brzucha, ud, pośladków, piersi i niekiedy ramion, o barwie purpurowoczerwonej
* [[Trądzik młodzieńczy|trądzik]], [[hirsutyzm]]
* zaburzenia miesiączkowania
* zaburzenia emocjonalne (depresja, chwiejność emocjonalna, upośledzenie czynności poznawczych, zaburzenia snu)
* [[nadciśnienie tętnicze]]
* [[osteoporoza]], złamania kompresyjne kręgów
* [[cukrzyca]] lub [[Cukrzyca steroidowa|nieprawidłowa tolerancja glukozy]] (cukrzyca steroidowa)
* osłabienie siły mięśniowej związane z zanikiem [[tkanka mięśniowa|tkanki mięśniowej]] spowodowane [[katabolizm|katabolicznym]] działaniem glikokortykosterydów
* charakterystyczna budowa ciała – otłuszczenie twarzy i tułowia i chude [[Kończyna górna|kończyny górne]] i [[Kończyna dolna|kończyny dolne]]
* u dzieci – opóźnienie wzrostu kostnego z następową [[karłowatość|karłowatością]]
* w skrajnych wypadkach [[martwica]] skóry

== Przyczyny ==
* każde długotrwałe stosowanie glikokortykosterydów (lub ACTH) w przebiegu leczenia innych chorób (np. [[astma oskrzelowa]], [[Reumatoidalne zapalenie stawów|RZS]], [[Choroby układowe tkanki łącznej|kolagenozy]])
* hiperkortyzolizm endogenny zależny od ACTH
** guz przysadki wydzielający ACTH (choroba Cushinga)
** [[ektopia|ektopowe]] wydzielanie ACTH przez guzy hormonalnie czynne (np. [[rak płuca|rak drobnokomórkowy płuca]], rzadziej [[rakowiak]])
* hiperkortyzolizm niezależny od ACTH
** gruczolak [[nadnercze|nadnercza]]
** [[rak nadnercza]]
** przerost nadnerczy

== Diagnostyka ==
* testy charakterystyczne dla choroby:
** [[test hamowania deksametazonem]]
** dobowe wydalanie z [[mocz]]em wolnego kortyzolu i [[17-Hydroksykortykosteroidy|17-hydroksysteroidów]]
** ocena rytmu dobowego kortyzolu
** stężenie wolnego kortyzolu i ACTH w [[Osocze krwi|osoczu]]
** test stymulacyjny z [[Kortykoliberyna|CRH]] ([[Kortykoliberyna|hormonem uwalniającym kortykotropinę]])
** [[Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego|MRI]] przysadki mózgowej
** [[tomografia komputerowa]] nadnerczy z użyciem środka kontrastowego
** [[cewnikowanie zatok skalistych dolnych]]
** późnowieczorne stężenie kortyzolu w ślinie
* testy niecharakterystyczne dla choroby
** [[Cukromocz|glikozuria]] i [[hiperglikemia]]
** [[Nadkrwistość|policytemia]]
** [[neutrofilia]] i [[limfopenia]]
** [[hiperlipidemia]]
** obniżenie stężenia [[potas]]u i zwiększenie stężenia [[sód|sodu]] w surowicy krwi
** [[RTG|rtg]] kręgosłupa lędźwiowego ujawniające zaawansowaną osteoporozę

== Leczenie ==
W zależności od przyczyny stosuje się [[Operacja (medycyna)|leczenie operacyjne]], [[radioterapia|radioterapię]] lub [[farmakoterapia|farmakoterapię]].
Najskuteczniejszym i dającym szansę na stałe wyleczenie jest leczenie operacyjne, które jednak nie zawsze jest możliwe. W zależności od przyczyny schorzenia, możliwe jest:
* mikrochirurgiczne usunięcie przez [[zatoka klinowa|zatokę klinową]] gruczolaka przysadki mózgowej,
* obustronna [[adrenalektomia]] w przypadku nowotworów nadnerczy z wyjątkiem gruczolaka, kiedy wystarcza jednostronna [[adrenalektomia]].

Po leczeniu chirurgicznym lub też w przypadku niemożności jego przeprowadzenia stosuje się miejscową radioterapię i farmakoterapię lekami hamującymi syntezę steroidów nadnerczowych.

Ważne też jest stosowanie diety wysokobiałkowej oraz wyrównywanie stężeń potasu.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Włodzimierz Januszewicz, Franciszek Kokot (red.) ''Interna Tom I–III.'' PZWL 2005 {{ISBN|83-200-3249-0}}.
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Herold | imię = Gerd | tytuł = Medycyna wewnętrzna: repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy | data = 2005 | wydawca = Wydawnictwo Lekarskie PZWL | miejsce = Warszawa | isbn = 83-200-3380-2 | strony =}}
* {{Cytuj|tytuł = Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I |data = 2005 |isbn = 83-7430-031-0 |inni = [[Andrzej Szczeklik|Andrzej Szczeklik (red.)]];;  Jerzy Alkiewicz |miejsce = Kraków |wydawca = Wydawnictwo Medycyna Praktyczna |oclc = 830805120 }}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.emedicine.com/EMERG/topic117.htm | tytuł = Artykuł z eMedicine | opublikowany = emedicine.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20070718045900/http://www.emedicine.com/EMERG/topic117.htm | zarchiwizowano = 2007-07-18}} {{Lang|en}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.weterynarz.com.pl/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=464&Itemid=1 | tytuł = Zespół Cushinga u Psów na portalu Weterynarz.com.pl | opublikowany = weterynarz.com.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20100723135225/http://www.weterynarz.com.pl/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=464&Itemid=1 | zarchiwizowano = 2010-07-23}} {{Lang|pl}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.lb.de/ercusyn/wMedia/pdf/brochure/Brochure_for_Primary_Care_physicians__Polish.pdf | tytuł = Informacje dla lekarzy pierwszego kontaktu ułatwiające wczesne rozpoznanie zespołu Cushinga | opublikowany = lb.de | archiwum = https://web.archive.org/web/20131203033934/http://www.lb.de/ercusyn/wMedia/pdf/brochure/Brochure_for_Primary_Care_physicians__Polish.pdf | zarchiwizowano = 2013-12-03}}
* [http://www.ercusyn.eu The European Register on Cushing’s Syndrome]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.pituitarysociety.org/public/specific/cushing/cushings.pdf | tytuł = Patient information | opublikowany = pituitarysociety.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20081120192605/http://www.pituitarysociety.org/public/specific/cushing/cushings.pdf | zarchiwizowano = 2008-11-20}} (English)

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Choroby endokrynologiczne]]
[[Kategoria:Zespoły chorobowe|Cushinga zespół]]

title: Zespół Cushinga


text:
# Skirdzimy (folwark)
Skirdzimy – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Krewo.

## Historia
W czasach zaborów folwark w gminie Kucewicze, w powiecie oszmiańskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego. W 1905 roku liczył 40 mieszkańców, 127 dziesięcin, należał do Raczkiewiczów.
W latach 1921–1945 folwark leżał w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie oszmiańskim, w gminie Kucewicze.
W 1931 w 4 domach zamieszkiwało 30 osób.
Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Borunach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Oszmianie i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Oszmianie.

title: Skirdzimy (folwark)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Skirdzimy
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-HR
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon oszmiański|oszmiański]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Nowosiółki (rejon oszmiański)|Nowosiółki]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2009
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód grodzieński # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 54°21'22"N 26°08'16"E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Skirdzimy''' – dawny [[folwark]]. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na [[Białoruś|Białorusi]], w [[Obwód grodzieński|obwodzie grodzieńskim]], w [[Rejon smorgoński|rejonie smorgońskim]], w [[Sielsowiet Krewo|sielsowiecie Krewo]].

== Historia ==
W czasach [[Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami|zaborów]] folwark w gminie Kucewicze, w powiecie oszmiańskim, w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]] [[Imperium Rosyjskie|Imperium Rosyjskiego]]. W 1905 roku liczył 40 mieszkańców, 127 dziesięcin, należał do Raczkiewiczów<ref>Гошкевич И. И. ''Виленская губернія: Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ поселеніи, составленный по оффиціальнымъ свѣдѣниямъ, Вильна, 1905, s. 235''</ref>.

W latach 1921–1945 folwark leżał w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]], w [[Powiat oszmiański|powiecie oszmiańskim]], w [[Kucewicze (gmina)|gminie Kucewicze]].

W [[Drugi Powszechny Spis Ludności|1931]] w 4 domach zamieszkiwało 30 osób<ref name=":12">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej |data = 1938 |wolumin = 1 |miejsce = Warszawa |s = 33}}</ref>.

Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Borunach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Oszmianie i Okręgowy w [[Wilno|Wilnie]]; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Oszmianie<ref name=":022">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych |data = 1933 |miejsce = Przemyśl, Warszawa |s = 1547}}</ref>.
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Gmina Kucewicze (II Rzeczpospolita)}}
[[Kategoria:Opuszczone miejscowości w rejonie oszmiańskim]]
[[Kategoria:Folwarki w powiecie oszmiańskim (II Rzeczpospolita)]]

title: Skirdzimy

Państwo: Białoruś

Obwód: grodzieński

Rejon: oszmiański

Sielsowiet: Nowosiółki


text:
# Andrzej Kolikowski
Andrzej Kolikowski, pseudonim „Pershing” (ur. 19 stycznia 1954 w Ołtarzewie, zm. 5 grudnia 1999 w Zakopanem) – polski gangster.

## Życiorys
Urodził się 19 stycznia 1954 w Ołtarzewie koło Ożarowa Mazowieckiego. W 1973 uzyskał zawód mechanika samochodowego, pracował następnie w ożarowskiej fabryce kabli. Uprawiał również sport, grając w lokalnej drużynie piłki nożnej i trenując zapasy. W latach 70. XX w. nawiązał współpracę z Jeremiaszem Barańskim, ps. „Baranina”, dzięki pomocy którego wyjechał do Niemiec. Zdobył tam kontakty w świecie przestępczym i zarobił pieniądze na otwarcie własnej działalności w Polsce. Autorytet wśród gangsterów miał zyskać po pobiciu przestępcy Janusza S., ps. „Dzik”.
Dzięki pomocy Marka M., ps. „Gruby Marek” Kolikowski otworzył w latach 80. XX w. w Warszawie własny dom gry (wspólnie z Leszkiem Danielakiem, ps. „Wańka”), przynoszący duże dochody. Jednocześnie obstawiał wyścigi konne na warszawskim torze Służewiec i grał w ruletkę w kasynie w hotelu Marriott. Gangster Pershing konie i ruletkę wymieniał jako swoje największe pasje. Kolejną było „odzyskiwanie długów”, tj. wymuszanie haraczy, czego dokonywała kierowana przez niego grupa ożarowska (najechała m.in. na hurtownię pod Mińskiem Mazowieckim). W pierwszej połowie lat 90. XX w. grupa ożarowska stała się częścią gangu pruszkowskiego, natomiast Kolikowski – członkiem jego zarządu, a z czasem niekwestionowanym liderem.
Od 1983 nie był zatrudniony. Przeprowadzona w połowie lat 90. XX w. kontrola jego majątku wykazała, że w latach 1990–1994 wydał o ponad 2,5 mld zł więcej, niż deklarował w przychodach. Kontrolerom skarbowym tłumaczył, że pieniądze zarobił w trakcie pobytu w Niemczech, podczas gry w ruletkę oraz dzięki zleceniom odzyskiwania długów od przedsiębiorców.
W 1994 przeprowadzono trzy nieudane zamachy na jego życie. Najpierw w marcu eksplodowała bomba w pubie, w którym przebywał. W dwa miesiące później przestępcy z grupy wołomińskiej ostrzelali jego rezydencję, raniąc ochroniarza. W lipcu na parkingu przy torze Służewiec zdetonowano ładunek wybuchowy w jego mercedesie – przeżył, bowiem na krótko przed eksplozją opuścił samochód. Złożył następnie zeznania, z których wynikało, że wybuch pojazdu spowodowany był nieszczelnym przewodem paliwowym.
Po opuszczeniu w 1998 aresztu śledczego został powoli odsunięty od władzy w gangu pruszkowskim i zajął się prowadzeniem własnej działalności. Sprawował nadzór nad kilkoma tysiącami automatów do gier losowych, co przynosiło mu wysokie dochody. Szukał możliwości dobrego ulokowania i wyprania zarobionych pieniędzy (rozważał kupno fabryk tekstylnych i fonograficznych). Jego osobą interesował się wówczas Urząd Ochrony Państwa. Pod koniec życia podjął próbę rozpoczęcia legalnej działalności, zakładając pod Gdańskiem wytwórnię płyt CD.
Utrzymywał kontakty z politykiem i wicepremierem Ireneuszem Sekułą, ministrem sportu Jackiem Dębskim, przedsiębiorcami: współzałożycielem spółki Art-B Bogusławem Bagsikiem i właścicielem Zakładów Futrzarskich w Kurowie Wiesławem Peciakiem, ps. „Wicek”, oraz jasnowidzem Krzysztofem Jackowskim, z którego usług korzystał od początku lat 90. XX w. Jako kibic uczestniczył w walkach bokserskich Andrzeja Gołoty w Stanach Zjednoczonych, m.in. w pojedynku z Michaelem Grantem w listopadzie 1999. W wywiadzie prasowym udzielonym w 2004 pięściarz zaprzeczył doniesieniom, jakoby był ochroniarzem Kolikowskiego.
Kolikowski był rozwodnikiem, miał córkę. W Ożarowie Mazowieckim posiadał willę z basenem i kortem tenisowym.

## Procesy sądowe
Oskarżony był o paserstwo. Według ustaleń prokuratury zakupił w 1991 samochód ciężarowy wypełniony kradzionymi papierosami (miał za nie zapłacić 240 tys. zł, tj. połowę czarnorynkowej wartości towaru). Sprawa nie dobiegła jednak końca, bowiem główny świadek bał się sądowej konfrontacji z Kolikowskim, ukrywając się bądź przesyłając zaświadczenia o stanach lękowo-depresyjnych, a w ostateczności znikając.
W sierpniu 1994 Kolikowski został zatrzymany w Sopocie przez policję, a następnie tymczasowo aresztowany pod zarzutem wymuszenia rozbójniczego. W marcu 1995 został oskarżony o sprzedaż skradzionego we Francji samochodu, posługiwanie się fałszywymi dokumentami oraz wymuszenie spłaty długu. Jego obrońcą został mecenas Tadeusz de Virion, a w procesie zeznawał pierwszy w Polsce świadek incognito. Kolikowski nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, twierdząc, że jego wizerunek jako gangstera został wykreowany przez media. W lutym 1996 został skazany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie na karę czterech lat pozbawienia wolności i 25 tys. zł grzywny za zmuszanie współwłaściciela myjni samochodowej na Żoliborzu do spłaty 40 tys. dolarów amerykańskich długu oraz kupno i sprzedaż pochodzącego z kradzieży samochodu marki Renault. We wrześniu tego samego roku warszawski Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu wojewódzkiego.
Karę pozbawienia wolności odbywał w Areszcie Śledczym w Warszawie-Białołęce. Opuścił go 10 sierpnia 1998.
W grudniu 1996 został uniewinniony przez Sąd Wojewódzki w Lublinie od zarzutu torturowania dwóch członków radomskiego gangu karateków (miał uderzać mężczyzn kijem baseballowym).

## Zabójstwo
Kolikowski został zamordowany w niedzielę 5 grudnia 1999 ok. godz. 15:40 podczas pobytu wypoczynkowego w Zakopanem. Wtedy to wrócił z nart z towarzyszącą mu kobietą (studentką) na parking poniżej hotelu „Kasprowy”. Gdy zaczął pakować bagaże do swojego samochodu Mercedes-Benz S 500, kobieta skierowała się do wypożyczalni, aby zwrócić sprzęt. Wówczas z zaparkowanego po drugiej stronie drogi zielonego audi wyszło dwóch zamaskowanych mężczyzn i oddało dwa strzały w głowę Kolikowskiego. Kolejne strzały, tym razem w klatkę piersiową, zostały oddane, gdy Kolikowski leżał już na ziemi. Nieskuteczną próbę resuscytacji podjął przebywający w pobliżu narciarz, z zawodu lekarz.
Sprawcy zabójstwa szybko odjechali z miejsca przestępstwa, policji nie udało się ich zatrzymać, pomimo zarządzonej blokady dróg. W momencie morderstwa w mercedesie Kolikowskiego przebywał jego przyjaciel z Zakopanego. Chwilę po oddaniu strzałów do leżącego Kolikowskiego podbiegła towarzysząca mu Patrycja R. i przeszukała jego bezrękawnik. Ze znalezionego telefonu komórkowego wyjęła kartę SIM i ją zniszczyła.
Zgodnie z zeznaniami świadka koronnego i uczestnika zabójstwa Adama K., ps. „Dziadek” oraz innymi relacjami i dowodami, do Kolikowskiego strzelał Ryszard Bogucki. W morderstwie uczestniczył również Ryszard Niemczyk, ps. „Rzeźnik”, który dla odwrócenia uwagi strzelał z broni automatycznej w powietrze. Trzej przestępcy przybyli do Zakopanego pod fałszywymi nazwiskami.
W 2003 Sąd Okręgowy w Nowym Sączu skazał Ryszarda Boguckiego na karę 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo Kolikowskiego, natomiast Mirosława Danielaka, ps. „Malizna” – na karę 10 lat pozbawienia wolności za zlecenie tego morderstwa. Sąd uznał, że powodem zabójstwa była chęć zajęcia przez sprawców wyższej pozycji w gangu pruszkowskim. W 2004 Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał wyrok w mocy. W 2006 Sąd Najwyższy oddalił kasacje obrony obu przestępców jako „oczywiście bezzasadne”. W 2007 Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej uznał Ryszarda Niemczyka winnym zarzucanych mu 13 czynów, w tym udziału w zabójstwie Kolikowskiego, i skazał go na karę 25 lat pozbawienia wolności. W 2008 wyrok w mocy utrzymał Sąd Apelacyjny w Katowicach. W tym samym roku Sąd Najwyższy oddalił kasację obrony.
Urna z prochami Andrzeja Kolikowskiego została złożona na cmentarzu w Ołtarzewie pod Warszawą. Jego grób znajduje się po prawej stronie od kapliczki, w trzeciej alejce po lewej (23A).

title: Andrzej Kolikowski

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Andrzej Kolikowski
 |pseudonim                 = Pershing
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 19 stycznia 1954
 |miejsce urodzenia         = [[Ołtarzew]]
 |data śmierci              = 5 grudnia 1999
 |miejsce śmierci           = [[Zakopane]]
 |przyczyna śmierci         = morderstwo
 |zawód                     = mechanik, kierowca, zapaśnik, piłkarz
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Andrzej Kolikowski''', pseudonim „Pershing”<ref group="uwaga">Jak piszą [[Ewa Ornacka]] i [[Piotr Pytlakowski]]: „Ksywkę Pershing zawdzięczał energii, z jaką żył – był szybki jak pocisk”. {{Cytuj książkę |nazwisko = Ornacka |imię = Ewa |nazwisko2 = Pytlakowski |imię2 = Piotr |tytuł = Nowy alfabet mafii. Najnowsze losy polskiej przestępczości zorganizowanej |wydawca = Dom Wydawniczy Rebis |miejsce = Poznań |rok = 2013 |strony = 93 |isbn = 978-83-7818-440-9}}</ref> (ur. 19 stycznia<ref>{{Cytuj |autor = Sylwester Latkowski |rozdział = Pershing |tytuł = Polska Mafia |data = |isbn = 978-83-247-1868-9 |opis = str. 299 |miejsce = Warszawa |wydawca = Świat Książki}}</ref> [[1954]] w [[Ołtarzew]]ie<ref name=alfabet>{{Cytuj książkę |nazwisko = Ornacka |imię = Ewa |autor link = Ewa Ornacka |nazwisko2 = Pytlakowski |imię2 = Piotr |autor link2 = Piotr Pytlakowski |tytuł = Nowy alfabet mafii. Najnowsze losy polskiej przestępczości zorganizowanej |wydawca = Dom Wydawniczy Rebis |miejsce = Poznań |rok = 2013 |strony = 93–97 |isbn = 978-83-7818-440-9}}</ref>, zm. [[5 grudnia]] [[1999]] w [[Zakopane]]m) – polski [[gang]]ster.

== Życiorys ==
Urodził się 19 stycznia 1954 w [[Ołtarzew]]ie koło [[Ożarów Mazowiecki|Ożarowa Mazowieckiego]]. W 1973 uzyskał zawód mechanika samochodowego, pracował następnie w ożarowskiej fabryce kabli. Uprawiał również sport, grając w lokalnej drużynie piłki nożnej i trenując zapasy. W latach 70. XX w. nawiązał współpracę z [[Jeremiasz Barański|Jeremiaszem Barańskim]], ps. „Baranina”, dzięki pomocy którego wyjechał do [[Niemcy|Niemiec]]. Zdobył tam kontakty w [[mafia|świecie przestępczym]] i zarobił pieniądze na otwarcie własnej działalności w Polsce. Autorytet wśród gangsterów miał zyskać po pobiciu przestępcy Janusza S., ps. „Dzik”{{r|alfabet}}.

Dzięki pomocy Marka M., ps. „Gruby Marek” Kolikowski otworzył w latach 80. XX w. w [[Warszawa|Warszawie]] własny [[kasyno|dom gry]] (wspólnie z [[Leszek Danielak|Leszkiem Danielakiem]], ps. „Wańka”), przynoszący duże dochody. Jednocześnie obstawiał [[wyścigi konne]] na warszawskim [[Tor wyścigów konnych Służewiec|torze Służewiec]] i grał w [[ruletka (gra)|ruletkę]] w kasynie w [[Centrum LIM|hotelu Marriott]]. Gangster ''Pershing'' konie i ruletkę wymieniał jako swoje największe pasje. Kolejną było „odzyskiwanie długów”, tj. wymuszanie [[haracz]]y, czego dokonywała kierowana przez niego grupa ożarowska (najechała m.in. na hurtownię pod [[Mińsk Mazowiecki|Mińskiem Mazowieckim]]). W pierwszej połowie lat 90. XX w. grupa ożarowska stała się częścią [[Gang pruszkowski|gangu pruszkowskiego]], natomiast Kolikowski – członkiem jego zarządu, a z czasem niekwestionowanym liderem{{r|alfabet}}.

Od 1983 nie był zatrudniony. Przeprowadzona w połowie lat 90. XX w. kontrola jego majątku wykazała, że w latach 1990–1994 wydał o ponad 2,5 mld zł więcej, niż deklarował w przychodach. [[kontrola skarbowa|Kontrolerom skarbowym]] tłumaczył, że pieniądze zarobił w trakcie pobytu w Niemczech, podczas gry w ruletkę oraz dzięki zleceniom odzyskiwania długów od przedsiębiorców<ref name=alfabet2>{{Cytuj książkę |nazwisko = Ornacka |imię = Ewa |nazwisko2 = Pytlakowski |imię2 = Piotr |tytuł = Nowy alfabet mafii. Najnowsze losy polskiej przestępczości zorganizowanej |wydawca = Dom Wydawniczy Rebis |miejsce = Poznań |rok = 2013 |strony = 97–100 |isbn = 978-83-7818-440-9}}</ref>.

W 1994 przeprowadzono trzy nieudane [[zamach]]y na jego życie. Najpierw w marcu eksplodowała bomba w [[pub]]ie, w którym przebywał. W dwa miesiące później przestępcy z [[Gang wołomiński|grupy wołomińskiej]] ostrzelali jego rezydencję, raniąc ochroniarza. W lipcu na parkingu przy torze Służewiec zdetonowano ładunek wybuchowy w jego [[Mercedes-Benz|mercedesie]] – przeżył, bowiem na krótko przed eksplozją opuścił samochód{{r|alfabet}}. Złożył następnie zeznania, z których wynikało, że wybuch pojazdu spowodowany był nieszczelnym przewodem paliwowym<ref>''Bombą w Pershinga'', „Gazeta Wyborcza”, nr 172 z 26 lipca 1994.</ref>.

Po opuszczeniu w 1998 [[areszt śledczy|aresztu śledczego]] został powoli odsunięty od władzy w gangu pruszkowskim i zajął się prowadzeniem własnej działalności. Sprawował nadzór nad kilkoma tysiącami automatów do gier losowych, co przynosiło mu wysokie dochody. Szukał możliwości dobrego ulokowania i [[pranie pieniędzy|wyprania]] zarobionych pieniędzy (rozważał kupno fabryk tekstylnych i fonograficznych). Jego osobą interesował się wówczas [[Urząd Ochrony Państwa]]{{r|alfabet2}}. Pod koniec życia podjął próbę rozpoczęcia legalnej działalności, zakładając pod [[Gdańsk]]iem wytwórnię płyt CD<ref name=alfabet3>{{Cytuj książkę |nazwisko = Ornacka |imię = Ewa |nazwisko2 = Pytlakowski |imię2 = Piotr |tytuł = Nowy alfabet mafii. Najnowsze losy polskiej przestępczości zorganizowanej |wydawca = Dom Wydawniczy Rebis |miejsce = Poznań |rok = 2013 |strony = 104–109 |isbn = 978-83-7818-440-9}}</ref>.

Utrzymywał kontakty z politykiem i wicepremierem [[Ireneusz Sekuła|Ireneuszem Sekułą]], ministrem sportu [[Jacek Dębski|Jackiem Dębskim]], przedsiębiorcami: współzałożycielem spółki [[Art-B]] [[Bogusław Bagsik|Bogusławem Bagsikiem]] i właścicielem [[Zakłady Futrzarskie „Kurów 1”|Zakładów Futrzarskich]] w Kurowie Wiesławem Peciakiem, ps. „Wicek”, oraz jasnowidzem [[Krzysztof Jackowski (jasnowidz)|Krzysztofem Jackowskim]], z którego usług korzystał od początku lat 90. XX w.{{r|alfabet2}} Jako kibic uczestniczył w walkach bokserskich [[Andrzej Gołota|Andrzeja Gołoty]] w Stanach Zjednoczonych, m.in. w pojedynku z [[Michael Grant (bokser)|Michaelem Grantem]] w listopadzie 1999. W wywiadzie prasowym udzielonym w 2004 pięściarz zaprzeczył doniesieniom, jakoby był ochroniarzem Kolikowskiego<ref>{{Cytuj stronę |url = http://sport.wp.pl/kat,1878,title,Golota-nie-bylem-gorylem-Pershinga,wid,5162662,wiadomosc.html |tytuł = Gołota: nie byłem gorylem „Pershinga” |opublikowany = wiadomosci.wp.pl |data = 20 kwietnia 2004 |data dostępu = 2015-01-13}}</ref>.

Kolikowski był rozwodnikiem, miał córkę{{r|alfabet3}}. W Ożarowie Mazowieckim posiadał willę z basenem i kortem tenisowym{{r|alfabet2}}.

== Procesy sądowe ==
Oskarżony był o [[paserstwo]]. Według ustaleń prokuratury zakupił w 1991 samochód ciężarowy wypełniony kradzionymi papierosami (miał za nie zapłacić 240 tys. zł, tj. połowę czarnorynkowej wartości towaru). Sprawa nie dobiegła jednak końca, bowiem główny świadek bał się sądowej konfrontacji z Kolikowskim, ukrywając się bądź przesyłając zaświadczenia o stanach lękowo-depresyjnych, a w ostateczności znikając{{r|alfabet}}.

W sierpniu 1994 Kolikowski został zatrzymany w [[Sopot|Sopocie]] przez [[Policja (Polska)|policję]], a następnie [[tymczasowe aresztowanie|tymczasowo aresztowany]] pod zarzutem [[wymuszenie rozbójnicze|wymuszenia rozbójniczego]]<ref>[[Anna Marszałek]], ''Pershing w areszcie'', „Rzeczpospolita”, nr 243 z 13 sierpnia 1994.</ref>. W marcu 1995 został oskarżony o sprzedaż skradzionego we Francji samochodu, posługiwanie się fałszywymi dokumentami oraz [[zmuszanie do określonego zachowania|wymuszenie spłaty długu]]. Jego obrońcą został mecenas [[Tadeusz de Virion]], a w procesie zeznawał pierwszy w Polsce [[świadek incognito]]. Kolikowski nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, twierdząc, że jego wizerunek jako gangstera został wykreowany przez media{{r|alfabet2}}. W lutym 1996 został skazany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie na karę czterech lat [[pozbawienie wolności|pozbawienia wolności]] i 25 tys. zł grzywny za zmuszanie współwłaściciela myjni samochodowej na [[Żoliborz]]u do spłaty 40 tys. dolarów amerykańskich długu oraz kupno i sprzedaż pochodzącego z kradzieży samochodu marki [[Renault]]<ref>Marek Domagalski, ''Pershing skazany na cztery lata'', „Rzeczpospolita”, nr 663 z 2 lutego 1996.</ref>. We wrześniu tego samego roku warszawski Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu wojewódzkiego<ref>Marek Domagalski, ''Wyrok na Pershinga prawomocny'', „Rzeczpospolita”, nr 857 z 11 września 1996.</ref>.

Karę pozbawienia wolności odbywał w [[Areszt Śledczy w Warszawie-Białołęce|Areszcie Śledczym w Warszawie-Białołęce]]. Opuścił go 10 sierpnia 1998{{r|alfabet2}}.

W grudniu 1996 został uniewinniony przez Sąd Wojewódzki w [[Lublin]]ie od zarzutu torturowania dwóch członków radomskiego gangu karateków (miał uderzać mężczyzn kijem baseballowym){{r|alfabet}}<ref>Maciej Podgórski, ''Pershing uniewinniony, Wicek skazany'', „Rzeczpospolita”, nr 932 z 6 grudnia 1996.</ref>.

== Zabójstwo ==
Kolikowski został zamordowany w niedzielę 5 grudnia 1999 ok. godz. 15:40 podczas pobytu wypoczynkowego w [[Zakopane]]m. Wtedy to wrócił z nart z towarzyszącą mu kobietą (studentką) na parking poniżej hotelu „Kasprowy”. Gdy zaczął pakować bagaże do swojego samochodu [[Mercedes-Benz klasy S|Mercedes-Benz S 500]], kobieta skierowała się do wypożyczalni, aby zwrócić sprzęt. Wówczas z zaparkowanego po drugiej stronie drogi zielonego [[audi]] wyszło dwóch zamaskowanych mężczyzn i oddało dwa strzały w głowę Kolikowskiego. Kolejne strzały, tym razem w klatkę piersiową, zostały oddane, gdy Kolikowski leżał już na ziemi<ref name=rp>Anna Marszałek, J. Sad, ''Zabójstwo'', „Rzeczpospolita”, nr 1872 z 6 grudnia 1999.</ref>. Nieskuteczną próbę resuscytacji podjął przebywający w pobliżu narciarz, z zawodu lekarz{{r|alfabet3}}.

Sprawcy zabójstwa szybko odjechali z miejsca przestępstwa, policji nie udało się ich zatrzymać, pomimo zarządzonej blokady dróg{{r|rp}}. W momencie morderstwa w mercedesie Kolikowskiego przebywał jego przyjaciel z Zakopanego. Chwilę po oddaniu strzałów do leżącego Kolikowskiego podbiegła towarzysząca mu Patrycja R. i przeszukała jego bezrękawnik. Ze znalezionego telefonu komórkowego wyjęła [[Karta SIM|kartę SIM]] i ją zniszczyła{{r|alfabet3}}<ref>{{Cytuj stronę |url = http://wiadomosci.wp.pl/dziewczyna-pershinga-zeznawala-w-procesie-niemczyka-6031979147162241a |tytuł = Dziewczyna „Pershinga” zeznawała w procesie Niemczyka |nazwisko = |imię = |autor = wiadomosci.wp.pl |autor link = |data = |rok = 2007 |opublikowany = |język = |archiwum = |zarchiwizowano = |data dostępu = 2016-06-17}}</ref>.

Zgodnie z zeznaniami [[świadek koronny|świadka koronnego]] i uczestnika zabójstwa Adama K., ps. „Dziadek” oraz innymi relacjami i dowodami, do Kolikowskiego strzelał [[Ryszard Bogucki]]. W morderstwie uczestniczył również [[Ryszard Niemczyk]], ps. „Rzeźnik”, który dla odwrócenia uwagi strzelał z broni automatycznej w powietrze. Trzej przestępcy przybyli do Zakopanego pod fałszywymi nazwiskami<ref name=wp>{{Cytuj stronę |url = http://wiadomosci.wp.pl/wyroki-za-zabojstwo-pershinga-ostateczne-sad-oddalil-kasacje-6037199738401409a |tytuł = Wyroki za zabójstwo „Pershinga” – ostateczne; sąd oddalił kasacje |opublikowany = wiadomosci.wp.pl |data = 8 lutego 2006 |data dostępu = 2015-01-09}}</ref>.

W 2003 Sąd Okręgowy w [[Nowy Sącz|Nowym Sączu]] skazał Ryszarda Boguckiego na karę 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo Kolikowskiego, natomiast [[Mirosław Danielak|Mirosława Danielaka]], ps. „Malizna” – na karę 10 lat pozbawienia wolności za zlecenie tego morderstwa. Sąd uznał, że powodem zabójstwa była chęć zajęcia przez sprawców wyższej pozycji w gangu pruszkowskim. W 2004 Sąd Apelacyjny w [[Kraków|Krakowie]] utrzymał wyrok w mocy. W 2006 [[Sąd Najwyższy (Polska)|Sąd Najwyższy]] oddalił kasacje obrony obu przestępców jako „oczywiście bezzasadne”{{r|wp}}. W 2007 Sąd Okręgowy w [[Bielsko-Biała|Bielsku-Białej]] uznał Ryszarda Niemczyka winnym zarzucanych mu 13 czynów, w tym udziału w zabójstwie Kolikowskiego, i skazał go na karę 25 lat pozbawienia wolności. W 2008 wyrok w mocy utrzymał Sąd Apelacyjny w [[Katowice|Katowicach]]. W tym samym roku Sąd Najwyższy oddalił kasację obrony<ref>{{Cytuj stronę |url = http://wiadomosci.wp.pl/ryszard-niemczyk-skazany-na-25-lat-wiezienia-6031983558054529a |tytuł = Ryszard Niemczyk skazany na 25 lat więzienia |opublikowany = wiadomosci.wp.pl |data = 1 grudnia 2008 |data dostępu = 2015-01-09}}</ref>.

Urna z prochami Andrzeja Kolikowskiego została złożona na cmentarzu w Ołtarzewie pod Warszawą. Jego grób znajduje się po prawej stronie od kapliczki, w trzeciej alejce po lewej (23A).

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kolikowski, Andrzej}}
[[Kategoria:Członkowie gangu pruszkowskiego]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Ołtarzewie]]
[[Kategoria:Ofiary zabójstw w III Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Polscy przedsiębiorcy]]
[[Kategoria:Polscy przestępcy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1954]]
[[Kategoria:Zmarli w 1999]]

title: Andrzej KolikowskiPershing

Data i miejsce urodzenia: 19 stycznia 1954 · Ołtarzew

Data i miejsce śmierci: 5 grudnia 1999 · Zakopane

Przyczyna śmierci: morderstwo

Zawód, zajęcie: mechanik, kierowca, zapaśnik, piłkarz


text:
# Mielniki (obwód miński)
Mielniki (biał. Мельнікі; ros. Мельники) − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

## Historia
W czasach zaborów wieś w okręgu wiejskim Kobylnik, w gminie Kobylnik, w powiecie święciańskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego. W 1866 roku liczyła 80 mieszkańców w 7 domach. Był tu drewniany młyn wodny. W 1905 roku liczyła 136 mieszkańców, 225 dziesięcin.
Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.
Od 11 kwietnia 1922 wieś leżała w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie święciańskim, od 1926 roku w powiecie postawskim, w gminie Kobylnik.
W 1931 wieś w 25 domach zamieszkiwały 124 osoby.
W 1938 roku miejscowość należała do gromady Mielniki gminy Kobylnik.
Do 1945 w Polsce. Od 1946 roku w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

title: Mielniki (obwód miński)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Mielniki
 |nazwa oryginalna             = Мельнікі
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = BY-MI
 |1. jednostka administracyjna =
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon miadzielski|miadzielski]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Sielsowiet Narocz|Narocz]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2019
 |liczba ludności              = 8
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód miński # Białoruś # Polska
 |wariant mapy                 = 1939
 |współrzędne                  = 54°55'13"N 26°37'40"E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
{{ISG|Mielniki|Mielniki}}
'''Mielniki''' ({{w języku|be|Мельнікі}}; {{w języku|ru|Мельники}}) − wieś na [[Białoruś|Białorusi]], w [[Obwód miński|obwodzie mińskim]], w [[Rejon miadzielski|rejonie miadzielskim]], w [[Sielsowiet Narocz|sielsowiecie Narocz]].

== Historia ==
W czasach [[Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami|zaborów]] wieś w okręgu wiejskim Kobylnik, w gminie Kobylnik, w powiecie święciańskim, w [[Gubernia wileńska|guberni wileńskiej]] [[Imperium Rosyjskie|Imperium Rosyjskiego]]. W 1866 roku liczyła 80 mieszkańców w 7 domach. Był tu drewniany młyn wodny<ref>{{SgKP|VI|347|Mielniki, pow. święciański}}</ref>. W 1905 roku liczyła 136 mieszkańców, 225 dziesięcin<ref>Гошкевич И. И. ''Виленская губернія: Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ поселеніи, составленный по оффиціальнымъ свѣдѣниямъ, Вильна, 1905, s. 276''</ref>.

Po I wojnie światowej pod administracją polską, w [[Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich|Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich]]. W latach 1920–1922 w składzie [[Litwa Środkowa|Litwy Środkowej]].

Od 11 kwietnia 1922<ref>{{Dziennik Ustaw|1922|26|213}}</ref> wieś leżała w [[II Rzeczpospolita|Polsce]], w [[Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)|województwie wileńskim]]<ref name="uwaga1" group="uwaga">Przynależność wojewódzka zmieniała się. W [[Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich|Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich]] miejscowość leżała w [[Okręg wileński (ZCZW)|okręgu wileńskim]]; w Polsce do 20 stycznia 1926 w [[Ziemia Wileńska|Ziemi Wileńskiej]], następnie w województwie wileńskim</ref>, w [[Powiat święciański|powiecie święciańskim]], od 1926 roku w [[Powiat postawski|powiecie postawskim]], w [[Kobylnik (gmina)|gminie Kobylnik]].

W [[Drugi Powszechny Spis Ludności|1931]] wieś w 25 domach zamieszkiwały 124 osoby<ref name=":12">{{Cytuj |autor =  |tytuł = Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej |data = 1938 |wolumin = 1 |miejsce = Warszawa |s = 39}}</ref>.

W 1938 roku miejscowość należała do gromady Mielniki gminy Kobylnik<ref>Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 roku. Załącznik.</ref>.

Do 1945 w Polsce<ref>Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej ({{Dziennik Ustaw|1946|2|5}}).</ref>. Od 1946 roku w granicach [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Sowieckiego]]. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==

* {{SgKP|VI|347|Mielniki, pow. święciański}}
{{Gmina Kobylnik (II Rzeczpospolita)}}
[[Kategoria:Wsie w rejonie miadzielskim]]
[[Kategoria:Miejscowości powiatu postawskiego (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Miejscowości powiatu święciańskiego  (II Rzeczpospolita)]]

title: MielnikiМельнікі

Obwód: miński

Rejon: miadzielski

Sielsowiet: Narocz

Populacja (2019) · • liczba ludności: · 8


text:
# Relaksacja (psychologia)
Relaksacja – proces wchodzenia w stan relaksu. Niekiedy używa się zamiennie terminów „relaksacja” i „relaks”.
Relaksacja osiągana może być w procesie treningu relaksacyjnego. Zwykle uczenie relaksacji polega na rozluźnianiu grup mięśni (zobacz np. trening Jacobsona), spowolnieniu oddechu i oddychaniu brzusznym. Coraz częściej do relaksacji wykorzystuje się ograniczenie stymulacji środowiskowej (deprywację sensoryczną).
Treningi relaksacyjne są formą terapii (autoterapii) i stosowane są, między innymi, w psychoterapii behawioralnej (desensytyzacja), leczeniu bezsenności, redukowaniu stresu, depresji, lęku, bólów głowy.

title: Relaksacja (psychologia)

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Relaksacja|inne znaczenia wyrazu „relaksacja”]]}}
'''Relaksacja''' – proces wchodzenia w stan [[relaks|relaksu]]. Niekiedy używa się zamiennie terminów „relaksacja” i „relaks”.

Relaksacja osiągana może być w procesie [[trening relaksacyjny|treningu relaksacyjnego]]. Zwykle uczenie relaksacji polega na rozluźnianiu grup mięśni (zobacz np. [[trening Jacobsona]]), spowolnieniu oddechu i oddychaniu brzusznym. Coraz częściej do relaksacji wykorzystuje się [[terapia metodą ograniczonej stymulacji środowiskowej|ograniczenie stymulacji środowiskowej]] ([[deprywacja sensoryczna|deprywację sensoryczną]]).

Treningi relaksacyjne są formą terapii (autoterapii) i stosowane są, między innymi, w [[psychoterapia behawioralna|psychoterapii behawioralnej]] ([[desensytyzacja]]), leczeniu [[bezsenność|bezsenności]], redukowaniu [[stres|stresu]], [[zaburzenia depresyjne|depresji]], lęku, bólów głowy.

== Bibliografia ==
* Bulski L. (2005,3): ''Opisy treningów relaksacyjnych''. Edu.Zdr. WSEZ Kwart.Nauk, Łódź, {{ISSN|1733-6155}}.

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.nogravity.eu/prasa/65-efekty-terapi-floatingu-na-relaksacje-i-stan-psychiczny.html | tytuł = Artykuł na temat efektu Float REST na relaksację | opublikowany = nogravity.eu | archiwum = https://web.archive.org/web/20100620004408/http://www.nogravity.eu/prasa/65-efekty-terapi-floatingu-na-relaksacje-i-stan-psychiczny.html | zarchiwizowano = 2010-06-20}} <!--Link zweryfikowany. to nie spam.-->

[[Kategoria:Psychoterapia]]
[[Kategoria:Psychosomatyka]]


text:
# Cerkiew św. Symeona Słupnika w Orli
Cerkiew pod wezwaniem św. Szymona Słupnika – prawosławna cerkiew pomocnicza w Orli. Należy do parafii św. Michała Archanioła w Orli, w dekanacie Bielsk Podlaski diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

## Historia
Cerkiew została wzniesiona w latach 1991–1995 na miejscu, zajmowanym wcześniej przez zniszczoną w XVIII wieku cerkiew św. Jana Teologa, w celu upamiętnienia tej świątyni. Poświęcona w 1995 przez metropolitę warszawskiego i całej Polski Bazylego.

## Architektura
Wejście do cerkwi prowadzi przez ganek z portykiem, wspierającym tympanon, zwieńczony krzyżem. Połączone nawa i prezbiterium mają formę rotundy, nakrytej kopułą z krzyżem. Okna cerkwi są półkoliste; główne drzwi przeszklone. We wnętrzu jednorzędowy ikonostas, wykonany w szkole ikonograficznej w Bielsku Podlaskim.

title: Cerkiew św. Symeona Słupnika w Orli

wikitext:
{{Świątynia chrześcijańska infobox
 |nazwa                     = Cerkiew św. Szymona Słupnika
 |nazwa miejscowa           =
 |funkcja świątyni          = [[Cerkiew (budynek)|cerkiew pomocnicza]]
 |grafika                   = Orla - Chapel of Simeon Stylites 01.jpg
 |opis grafiki              = Fasada cerkwi
 |państwo                   = PL-PD
 |miejscowość               = [[Orla (województwo podlaskie)|Orla]]
 |adres                     =
 |wyznanie                  = [[Prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                   = [[Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny]]
 |administratura nazwa      = [[Diecezja warszawsko-bielska|warszawsko-bielska]]
 |administratura typ        = [[Diecezja]]
 |tytuł świątyni            =
 |data nadania              =
 |nadający tytuł            =
 |dedykacja świątyni        = św. [[Symeon Słupnik Młodszy|Symeona Słupnika]]
 |dzień wspomnienia         = 24 maja/6 czerwca
 |relikwie                  =
 |cudowne wizerunki         =
 |data powołania            =
 |data dekretu              =
 |dekret wydał              =
 |data rozpoczęcia budowy   = 1991
 |data zakończenia budowy   = 1995
 |data konsekracji          = lipiec 1995
 |data zamknięcia           =
 |aktualne przeznaczenie    = czynna świątynia prawosławna
 |data zniszczenia          =
 |data odbudowy             =
 |data reaktywacji          =
 |poprzednie wyznanie       =
 |fundator                  =
 |zniszczona przez          =
 |plan świątyni             =
 |opis planu                =
 |styl                      =
 |architekt                 =
 |materiał budowlany        = [[cegła]]
 |liczba wiernych           =
 |powierzchnia              =
 |wysokość                  =
 |długość                   =
 |szerokość                 =
 |liczba wież               =
 |wysokość wieży            =
 |liczba kopuł              = 1
 |średnica kopuły zew       =
 |wysokość kopuły zew       =
 |liczba ikonostasów        = 1
 |liczba ołtarzy            =
 |wezwania ołtarzy bocznych =
 |liczba naw                = 1
 |szerokość nawy głównej    =
 |wysokość nawy głównej     =
 |szerokość nawy bocznej    =
 |wysokość nawy bocznej     =
 |szerokość transeptu       =
 |liczba głosów             =
 |liczba manuałów           =
 |typ dzwonnicy             =
 |nazwa dzwonu              =
 |kod mapy                  = Orla (gmina)
 |współrzędne               = 52°42′25.5″N 23°19′38.4″E
 |opis miejsca              = Orla, cerkiew św. Symeona Słupnika
 |commons                   = Category:Chapel of Simeon Stylites in Orla
 |www                       =
}}
'''Cerkiew pod wezwaniem św. Szymona Słupnika''' – [[Prawosławie|prawosławna]] [[Cerkiew (budynek)|cerkiew]] pomocnicza w [[Orla (województwo podlaskie)|Orli]]. Należy do [[Parafia św. Michała Archanioła w Orli|parafii św. Michała Archanioła]] w Orli, w [[Dekanat Bielsk Podlaski (diecezja warszawsko-bielska)|dekanacie Bielsk Podlaski]] [[Diecezja warszawsko-bielska|diecezji warszawsko-bielskiej]] [[Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny|Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego]].
[[Plik:Orla - Chapel of Simeon Stylites 02.jpg|mały|lewo|Wnętrze kaplicy]]
== Historia ==
Cerkiew została wzniesiona w latach 1991–1995 na miejscu, zajmowanym wcześniej przez zniszczoną w XVIII wieku [[Cerkiew św. Jana Teologa w Orli|cerkiew św. Jana Teologa]], w celu upamiętnienia tej świątyni. [[Poświęcenie kościoła|Poświęcona]] w 1995 przez metropolitę warszawskiego i całej Polski [[Bazyli (Doroszkiewicz)|Bazylego]].

== Architektura ==
Wejście do cerkwi prowadzi przez [[Ganek (architektura)|ganek]] z [[portyk]]iem, wspierającym [[tympanon]], zwieńczony krzyżem. Połączone [[nawa]] i [[prezbiterium]] mają formę [[Rotunda|rotundy]], nakrytej [[Kopuła (architektura)|kopułą]] z krzyżem. Okna cerkwi są półkoliste; główne drzwi przeszklone. We wnętrzu jednorzędowy [[ikonostas]], wykonany w [[Policealne Studium Ikonograficzne|szkole ikonograficznej]] w [[Bielsk Podlaski|Bielsku Podlaskim]].

== Bibliografia ==
* ''Kalendarz Prawosławny 2009'', Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, {{ISSN|1425-2171}}
* ''Orla na Podlasiu. Dzieje Cerkwi, miasta i okolic'', ks. [[Grzegorz Sosna]] i Doroteusz Fionik, {{ISBN|83-909009-7-1}}, Ryboły – Białystok 1997.

{{Cerkwie powiatu bielskiego}}

{{SORTUJ:Orla, Symeona}}
[[Kategoria:Cerkwie w diecezji warszawsko-bielskiej]]
[[Kategoria:Cerkwie w Orli|Symeona]]
[[Kategoria:Kaplice prawosławne w województwie podlaskim]]
[[Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Szymona Słupnika]]

title: Cerkiew św. Szymona Słupnika

Państwo: Polska

Województwo: podlaskie

Miejscowość: Orla

Wyznanie: prawosławne

Diecezja: warszawsko-bielska

Wezwanie: św. Symeona Słupnika

Wspomnienie liturgiczne: 24 maja/6 czerwca

Data poświęcenia: lipiec 1995

Aktualne przeznaczenie: czynna świątynia prawosławna

Świątynia · • materiał bud.: · • cegła

Kopuła · • liczba kopuł: · 1


text:
# Michał Dzierzgowski
Michał Dzierzgowski (ur. 18 września 1902 w Poznaniu, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – doktor chemii, porucznik pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

## Życiorys
Był synem Edmunda i Marii z d. Grochowska. Ukończył Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Jako gimnazjalista w 1918 wstąpił do Straży Obywatelskiej i walczył w czasie powstania wielkopolskiego. 16 lutego 1919 r. wstąpił do WP, przyjęty został do kompanii lotniczej w Ławicy. Ukończył kurs mechaników, Oficerską Szkołę Obserwatorów Lotniczych. Otrzymał przydział do 14 eskadry wywiadowczej i w jej składzie walczył na froncie litewsko-białoruskim. 17 kwietnia 1920 obserwator Michał Dzierzgowski z ppor. pil. Kazimierzem Ziembińskim w okolicy stacji kolejowej Sławiany, wykonując lot bojowy samolotem DFW C.V w celu zbombardowania rosyjskiego lotniska, zestrzelili nieprzyjacielskiego Nieuporta. Obs. Dzierzgowski na Froncie Litewsko–Białoruskim wykonał 9 lotów bojowych. Przeniesiony do VII dywizjonu lotniczego, następnie do 8 eskadry wywiadowczej walczącej na Froncie Wołyńskim. Później z 3 eskadrą wywiadowczą brał udział w walkach na Wileńszczyźnie.
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku. Po ukończeniu Wielkopolskiej Szkoły Podchorążych Piechoty w Bydgoszczy (absolwent 9 klasy) został mianowany podporucznikiem i wcielony do IV dywizjonu lotniczego. W sierpniu 1922 awansował do stopnia porucznika. W 1923 służył w stopniu porucznika (starszeństwo z dniem 1 marca 1921 i 2 lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych) w 1 pułku lotniczym. Ukończył Szkołę Pilotów w Bydgoszczy i Wyższą Szkołę Pilotów w Grudziądzu. Po szkoleniach otrzymał przydział do 3 pułku lotniczego. Od 1924 służył kolejno w 5 dywizjonie lotniczym, 15 eskadrze myśliwskiej i 33 eskadrze towarzyszącej. W roku 1925 ukończył kurs oficerów technicznych przy Centrali Badań Lotniczych w Warszawie. Od listopada 1926 jako oficer nadetatowy 3 p.lot. w Komendzie Portu Lotniczego w Dęblinie. Następnie został przeniesiony do kadry oficerów lotnictwa i przydzielony do Głównej Wojskowej Stacji Meteorologicznej. Z dniem 30 września 1931 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Ukończył studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, uzyskując stopień doktora. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII. Był w grupie oficerów pozostających w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII.
W sierpniu 1939 zmobilizowany do 3 pułku lotniczego. Objął funkcję adiutanta dywizjonu szkolnego Bazy Lotniczej nr 3 w Poznaniu. 17 września 1939 w czasie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, dostał się do niewoli radzieckiej w Byczkowcach. Osadzono go w Szepetówce, a następnie w obozie jenieckim w Kozielsku. Ostatnie wiadomości od Michała Dzierzgowskiego z Kozielska rodzina otrzymała pocztą wiosną 1940. Między 3 a 5 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD – lista wywózkowa bez numeru, poz. 70 z 2 kwietnia 1940. Został zamordowany między 4 a 7 kwietnia 1940 przez funkcjonariuszy NKWD w lesie katyńskim i pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943 pod numerem 2116 – dosł. określony jako Dzierzgowski Michael, zapis w dzienniku ekshumacji pod datą 15 maja 1943. Przy jego szczątkach znaleziono: kartę członkowską, dyplom doktorski, list i fotografie. Po ekshumacji z dołu śmierci spoczął w Bratniej Mogile IV. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 02116. Na obu listach (AM i PCK) widnieje adnotacja, że posiadał również dyplom magistra filozofii. Nazwisko Dierzgowskiego znajduje się na liście ofiar (pod nr 2116) opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 133 i w Nowym Kurierze Warszawskim nr 138 z 1943. Krewni do 1956 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie.

### Życie prywatne
Żonaty z Anną z Niesiołowskich, miał syna Krzysztofa.

## Awanse
- podporucznik – 1920
- porucznik – 1923

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari[5] nr 8104[23]
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)
- Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 "Polska Swemu Obrońcy"[24]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[24]
- Polowa Odznaka Obserwatora[25] nr 49[11][26]
- Odznaka Pilota nr 669[27]
- Krzyż Kawalerski Orderu Gwiazdy Rumunii[9][24][28].

## Upamiętnienie
- 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana[29][30][31]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[32][33][34].
- Krzyż Kampanii Wrześniowej – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie pamiątkowe wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej (1 stycznia 1986)
- Dąb Pamięci zasadzony na terenie Portu Lotniczego Poznań Ławica w dn. 25.08.2016 r.

title: Michał Dzierzgowski

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko      = Michał Dzierzgowski
 |imię i nazwisko org  =
 |pseudonim            =
 |rodzaj wojsk         = lotnictwo
 |zwycięstwa           =
 |grafika              = Michał Dzierzgowski por. pilot-obs. kawaler VM.jpg
 |opis grafiki         =
 |stopień grafika      = Naramiennik Podporucznik lotn.svg
 |stopień              = [[porucznik]] pilot obserwator
 |data urodzenia       = [[18 września]] [[1902]]
 |miejsce urodzenia    = [[Poznań]]
 |data śmierci         = wiosna [[1940]]
 |miejsce śmierci      = [[Katyń]]
 |lata służby          = [[1919]]–[[1940]]
 |siły zbrojne         = [[Plik:Orzełek II RP.svg|20px]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojsko Polskie]]
 |formacja             = [[Plik:Orzełek Wojsk Wielkopolskich.svg|20px]] [[Armia Wielkopolska]]
[[Plik:Roundel of Poland (1921-1993).svg|20px]] [[Lotnictwo wojskowe II RP|Lotnictwo Wojska Polskiego]]
 |jednostki            = [[14 Eskadra Wywiadowcza|14 eskadra wywiadowcza]],
[[VII Grupa Lotnicza|VII Dywizjon Lotniczy]],
[[8 Eskadra Wywiadowcza|8 eskadra wywiadowcza]],
[[3 Eskadra Wywiadowcza|3 eskadra wywiadowcza]],
[[IV Grupa Lotnicza]],
[[1 Pułk Lotniczy|1 pułk lotniczy]],
[[3 Pułk Lotniczy|3 pułk lotniczy]]
 |stanowiska           =
 |wojny i bitwy        = [[powstanie wielkopolskie]]
[[wojna polsko-bolszewicka]]
[[II wojna światowa]] ''[[kampania wrześniowa]]''
 |późniejsza praca     =
 |odznaczenia          = [[Plik:ObserwatorPolowy.jpg|30px|Polowa Odznaka Obserwatora]],
{{order|VM|KS}} {{order|KW|2}} {{order|KZWLŚ}} {{order|MW1918-21}} {{order|MDON}} {{order|OGR|K}}
 |commons              =
 |wikiźródła           =
 |wikicytaty           =
}}
[[Plik:14 eskadra wywiadowcza - personel latający w Żodzinie.jpg|240px|thumb|Personel latający 14-ej eskadry wywiadowczej na lotnisku w Żodzinie, na froncie Litewsko-Białoruskim. Ostatni na prawo pchor. obs. Michał Dzierzgowski.]]
'''Michał Dzierzgowski''' (ur. [[18 września]] [[1902]] w [[Poznań|Poznaniu]], zm. wiosną [[1940]] w [[Katyń|Katyniu]]) – doktor [[chemia|chemii]], [[porucznik]] [[Pilotaż (lotnictwo)|pilot]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego]], [[Kawalerowie Virtuti Militari 1914–1921|kawaler Orderu Virtuti Militari]], ofiara [[Zbrodnia katyńska|zbrodni katyńskiej]].

== Życiorys ==
{{Wikinews|2007-11-09: Pierwszy dzień uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”}}Był synem Edmunda i Marii z d. Grochowska{{odn|Księga Cmentarna Katynia|2000|s=127}}. Ukończył [[Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu|Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu]]. Jako gimnazjalista w 1918 wstąpił do [[Straż Obywatelska (II RP)|Straży Obywatelskiej]] i walczył w czasie [[Powstanie wielkopolskie|powstania wielkopolskiego]]{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}. 16 lutego 1919 r. wstąpił do [[Wojsko Polskie (II RP)|WP]], przyjęty został do kompanii lotniczej w [[Ławica (Poznań)|Ławicy]]{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}. Ukończył kurs mechaników, [[Oficerska Szkoła Obserwatorów Lotniczych|Oficerską Szkołę Obserwatorów Lotniczych]]<ref name=":0">{{Cytuj|autor=Hubert Kujawa|tytuł=Księga Lotników Polskich|data= b.r.|s=160}}</ref>. Otrzymał przydział do [[14 Eskadra Wywiadowcza|14 eskadry wywiadowczej]] i w jej składzie walczył na [[Front Litewsko-Białoruski|froncie litewsko-białoruskim]]{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}. 17 kwietnia 1920 obserwator Michał Dzierzgowski z ppor. pil. [[Kazimierz Ziembiński (1887–1963)|Kazimierzem Ziembińskim]] w okolicy stacji kolejowej Sławiany, wykonując lot bojowy samolotem [[DFW C.V]] w celu zbombardowania rosyjskiego lotniska, zestrzelili nieprzyjacielskiego [[Nieuport]]a. Obs. Dzierzgowski na Froncie Litewsko–Białoruskim wykonał 9 lotów bojowych. Przeniesiony do [[VII Grupa Lotnicza|VII dywizjonu lotniczego]], następnie do [[8 Eskadra Wywiadowcza|8 eskadry wywiadowczej]] walczącej na [[Front Wołyński|Froncie Wołyńskim]]. Później z [[3 Eskadra Wywiadowcza|3 eskadrą wywiadowczą]] brał udział w walkach na Wileńszczyźnie.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku. Po ukończeniu Wielkopolskiej Szkoły Podchorążych Piechoty w Bydgoszczy (absolwent 9 klasy) został mianowany podporucznikiem i wcielony do [[IV Grupa Lotnicza|IV dywizjonu lotniczego]]<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 2|data=1922-02-18|s=117}}</ref>. W sierpniu 1922 awansował do stopnia porucznika. W 1923 służył w stopniu porucznika ([[Starszeństwo oficerów|starszeństwo]] z dniem 1 marca 1921 i 2 lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych) w [[1 Pułk Lotniczy|1 pułku lotniczym]]<ref name=":1">{{Cytuj|autor=|tytuł=Rocznik Oficerski|data=1923|wydawca=MSWojsk.|s=928, 947}}</ref>. Ukończył [[Bydgoska Szkoła Pilotów|Szkołę Pilotów]] w Bydgoszczy<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 40|data=1923-06-22|s=421}}</ref> i [[Wyższa Szkoła Pilotów|Wyższą Szkołę Pilotów]] w Grudziądzu{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}<ref name=":2">{{Cytuj|autor=|tytuł=УБИТЫ В КАТЫНИ|data=2015|s=298}}</ref>. Po szkoleniach otrzymał przydział do [[3 Pułk Lotniczy|3 pułku lotniczego]]{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Księga Pamiątkowa 3 Pułku Lotniczego 1918 – 1928|data=1928|miejsce=Poznań|s=84}}</ref><ref name=":3">{{Cytuj|autor=|tytuł=Rocznik Oficerski|data=1924|wydawca=MSWojsk.|s=854, 866}}</ref>. Od 1924 służył kolejno w [[V Grupa Lotnicza|5 dywizjonie lotniczym]], [[132 Eskadra Myśliwska|15 eskadrze myśliwskiej]] i [[33 Eskadra Towarzysząca|33 eskadrze towarzyszącej]]. W roku 1925 ukończył kurs oficerów technicznych przy Centrali Badań Lotniczych w Warszawie. Od listopada 1926 jako oficer nadetatowy 3 p.lot. w Komendzie Portu Lotniczego w Dęblinie{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 50 z dn. 24.11.1926 r.|data= b.r.|s=413}}</ref>. Następnie został przeniesiony do kadry oficerów lotnictwa i przydzielony do Głównej Wojskowej Stacji Meteorologicznej{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}<ref name=":4">{{Cytuj|autor=|tytuł=Rocznik Oficerski|data=1928|wydawca=MSWojsk.|s=543, 555}}</ref>. Z dniem 30 września 1931 roku został przeniesiony w [[stan spoczynku]]{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 4}}. Ukończył studia na [[Wydział Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]], uzyskując stopień [[Doktor (stopień naukowy)|doktora]]{{odn|Księga Cmentarna Katynia|2000|s=127}}. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII. Był w grupie oficerów pozostających w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Rocznik Oficerski Rezerw|data=1933|wydawca=MSWojsk.|s=348, 994}}</ref>.

W sierpniu 1939 zmobilizowany<ref name=":2" /> do 3 pułku lotniczego. Objął funkcję adiutanta dywizjonu szkolnego [[Baza Lotnicza nr 3|Bazy Lotniczej nr 3]] w Poznaniu<ref name=":0" />. 17 września [[1939]] w czasie [[Kampania wrześniowa|kampanii wrześniowej]], po [[Agresja ZSRR na Polskę|agresji ZSRR na Polskę]], dostał się do [[Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)#Pierwsza grupa jeńców polskich w ZSRR|niewoli radzieckiej]] w [[Byczkowce|Byczkowcach]]. Osadzono go w [[Szepetówka|Szepetówce]], a następnie w obozie jenieckim w [[Kozielsk]]u<ref name=":2" />. Ostatnie wiadomości od Michała Dzierzgowskiego z Kozielska rodzina otrzymała pocztą wiosną 1940. Między 3 a 5 kwietnia 1940<ref name=":2" /> przekazany do dyspozycji naczelnika [[Obwodowy Zarząd NKWD w Smoleńsku|smoleńskiego obwodu NKWD]] – lista wywózkowa bez numeru, poz. 70 z 2 kwietnia 1940<ref>{{Cytuj|autor=Jędrzej Tucholski|tytuł=Mord w Katyniu|data=1991|s=598}}</ref>{{odn|Księga Cmentarna Katynia|2000|s=127}}. Został zamordowany między 4 a 7 kwietnia 1940 przez funkcjonariuszy [[NKWD]] w lesie katyńskim i pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie [[Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu]]<ref>{{Cytuj |tytuł = 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl |data dostępu = 2024-06-27 |opublikowany = polskieradio.pl |url = https://polskieradio.pl/399/7980/artykul/2556367,20-lat-temu-otwarto-polski-cmentarz-wojenny-w-katyniu |język = pl-PL}}</ref>{{odn|Księga Cmentarna Katynia|2000|s=LIII}}. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne<ref>{{Cytuj |tytuł = Historia Zbrodni Katynskiej |data dostępu = 2024-12-10 |url = https://katynpromemoria.pl/historia-zbrodni-katynskiej/ |język = pl-PL}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia |data dostępu = 2025-01-04 |opublikowany = www.polskieradio.pl |url = https://www.polskieradio.pl/39/156/artykul/2926202,pierwsze-ekshumacje-w-katyniu-wszystko-bylo-przesiakniete-zapachem-smierci |język = pl}}</ref>. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943<ref>{{Cytuj |autor = Instytut Pamięci Narodowej - Kraków |tytuł = Niemcy w Katyniu w 1943 roku |czasopismo = Instytut Pamięci Narodowej - Kraków |data dostępu = 2024-12-31 |url = https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/94293,Niemcy-w-Katyniu-w-1943-roku.html |archiwum = http://web.archive.org/web/20241206172123/https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/94293,Niemcy-w-Katyniu-w-1943-roku.html |zarchiwizowano = 2024-12-06}}</ref> pod numerem 2116<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20170828184149/http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=35&sub=635|tytuł=Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.|data dostępu=2025-01-10|opublikowany=stankiewicze.com}}</ref>{{odn|Księga Cmentarna Katynia|2000|s=127}} – dosł. określony jako Dzierzgowski Michael<ref name=":6">{{Cytuj |autor = Auswärtiges Amt |tytuł = „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“ |data = 1943 |data dostępu = 2025-01-10 |s = 224 |url = https://archive.org/details/amk_20200218_202002/page/n251/mode/2up |język = de}}</ref>, zapis w dzienniku ekshumacji pod datą 15 maja 1943<ref name=":2" />. Przy jego szczątkach znaleziono: kartę członkowską, dyplom doktorski, list i fotografie<ref name=":02">{{Cytuj |tytuł = Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk |czasopismo = Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność. |data = 1948-11-06 |data dostępu = 2025-01-10 |numer = 45 (331) |s = 3 |opublikowany = pbc.uw.edu.pl |url = https://pbc.uw.edu.pl/2499/1/45.pdf |język = pl}}</ref>. Po ekshumacji z dołu śmierci spoczął w Bratniej Mogile IV. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 02116<ref name=":22">{{Cytuj |redaktor = Mariusz Olczak |tytuł = Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża 1943–1944. |data dostępu = 2025-01-10 |isbn = 83-89986-91-4 |s = 215 |opublikowany = koszalin.ap.gov.pl |url = https://www.koszalin.ap.gov.pl/wp-content/uploads/2021/04/KATYN_6.pdf |język = pl}}</ref>. Na obu listach (AM i PCK) widnieje adnotacja, że posiadał również dyplom magistra filozofii<ref name=":22" /><ref name=":02" /><ref name=":6" />. Nazwisko Dierzgowskiego znajduje się na liście ofiar (pod nr 2116) opublikowanej w [[Goniec Krakowski (1939–1945)|Gońcu Krakowskim]] nr 133 i w [[Nowy Kurier Warszawski|Nowym Kurierze Warszawskim]] nr 138 z 1943. Krewni do 1956 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań [[Polski Czerwony Krzyż|Polskiego Czerwonego Krzyża]] w [[Warszawa|Warszawie]].

=== Życie prywatne ===
Żonaty z Anną z Niesiołowskich, miał syna Krzysztofa{{odn|Księga Cmentarna Katynia|2000|s=127}}.

== Awanse ==
* [[podporucznik]] – 1920
* [[porucznik]] – 1923

== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Srebrny [[Order Virtuti Militari|Orderu Wojskowego Virtuti Militari]]<ref name=":1" /> nr 8104<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 41 z dn. 27.10.1922 r.|data= 1922 |s=807}}</ref>
* [[Krzyż Walecznych]] (dwukrotnie)
* [[Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej]]
* [[Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921|Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 "Polska Swemu Obrońcy"]]<ref name=":5">Na podstawie zdjęcia</ref>
* [[Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości]]<ref name=":5" />
* [[Odznaki personelu latającego 1919–1939|Polowa Odznaka Obserwatora]]<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 1|data=1922|s=94}}</ref> nr 49<ref name=":4" /><ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.|data= 1928|s=437}}</ref>
* [[Odznaki personelu latającego 1919–1939|Odznaka Pilota]] nr 669<ref>{{Cytuj|autor=|tytuł=Dziennik Rozkazów Wojskowych, Nr 97 z dn. 25.09.1924 r.|data= 1924 |s=537}}</ref>
* [[Order Gwiazdy Rumunii|Krzyż Kawalerski Orderu Gwiazdy Rumunii]]<ref name=":3" /><ref name=":5" />{{odn|Kolekcja VM|loc=s. 3}}.

== Upamiętnienie ==
* 5 października 2007 minister obrony narodowej [[Aleksander Szczygło]] mianował go pośmiertnie na stopień [[Kapitan (ranga)|kapitana]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. |data dostępu = 2025-01-10 |s = 80 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20160327090144/http://katedrapolowa.pl/files/Lista%20osob%20zamordowanych%20w%20Katyniu,%20Miednoje%20i%20w%20Charkowie%20mianowanych%20posmiertnie%20na%20kolejne%20stopnie,%20odczytana%20w%20trakcie%20uroczystych%20obchodow%20w%20dniach%209-10%20listopada%202007%20r.%20v3.pdf |język = pl}}</ref><ref>Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem |data = 2008 |data dostępu = 2025-01-06 |s = 215 |opublikowany = edukacja.ipn.gov.pl |url = https://edukacja.ipn.gov.pl/download/210/403164/ZESZYT23-Zbrodniakatynska-miedzyprawdaiklamstwem.pdf |język = pl}}</ref>. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.policja.pl/download/1/11217/Katyn-listaosobzamordowanychmianowanychposmiertnienawyzszestopnie.pdf|tytuł=Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie|data dostępu=2014-08-05|opublikowany=policja.pl}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/10023,34Katyn-Pamietamy-Uczcijmy-Pamiec-Bohaterow34.html|tytuł=„Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”|data dostępu=2023-09-15|opublikowany=Portal polskiej Policji}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” |data dostępu = 2024-08-26 |opublikowany = prezydent.pl |url = https://www.prezydent.pl/kancelaria/archiwum/archiwum-lecha-kaczynskiego/aktualnosci/rok-2007/prezydent-rp-wzial-udzial-w-uroczystosciach-8222katyn-pamietamy-8211-uczcijmy-pamiec-bohaterow8221,27722,archive |język = pl}}</ref>.
* [[Krzyż Kampanii Wrześniowej]] – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie pamiątkowe wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej (1 stycznia 1986)
* [[Dąb Pamięci]] zasadzony na terenie [[Port lotniczy Poznań-Ławica|Portu Lotniczego Poznań Ławica]] w dn. 25.08.2016 r.

== Zobacz też ==
* [[jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)]]
* [[obozy NKWD dla jeńców polskich]]
* [[ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę |url = https://wbh.wp.mil.pl/pdfviewer/?f=/c/scans/VM/I.482.18-1087.pdf |tytuł = Dzierzgowski Michał |praca = Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.18-1087 |opublikowany = [[Wojskowe Biuro Historyczne]] |data dostępu = 2023-11-05 |odn = {{odn/id|Kolekcja VM|loc=}} }}
* {{cytuj książkę |autor= Banaszek Kazimierz; Roman Wanda Krystyna; Sawicki Zdzisław |tytuł=Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich |wydawca=Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari |data=2000 |isbn=83-87893-79-X |odn=tak}}
* {{cytuj książkę |nazwisko=Tucholski |imię=Jędrzej |autor link=Jędrzej Tucholski|tytuł=Mord w Katyniu |wydawca=[[Instytut Wydawniczy Pax|Instytut Wydawniczy PAX]] |miejsce=Warszawa |data=1991 |isbn=83-211-1408-3 |odn=tak}}
* Huber Kazimierz Kujawa, Księga Lotników Polskich. Poległych, zmarłych i zaginionych w latach 1939 – 1946. Wydanie II. Bez daty wydania. Rękopis w zbiorach autora.
* Убиты в Катыни, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, {{ISBN|978-5-78700-123-5}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Kiński | imię = Jan | nazwisko2 = Malanowska | imię2 = Helena | nazwisko3 = Olech | imię3 = Urszula | nazwisko4 = Ryżewski | imię4 = Wacław | nazwisko5 = Snitko-Rzeszut | imię5 = Janina | nazwisko6 = Żach | imię6 = Teresa | inni = [[Marek Tarczyński]] (red.) | tytuł = Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego | url = https://katyn.miejscapamieci.gov.pl/media/download_gallery/Ksiega_Cmentarna_Katyn.pdf| rok = 2000 | miejsce = Warszawa | wydawca = [[Oficyna Wydawnicza „Rytm”|Oficyna Wydawnicza RYTM]]| isbn = 8390559072 | odn = {{odn/id|Księga Cmentarna Katynia|2000}}}}

== Linki zewnętrzne ==
http://www.muzeumkatynskie.pl/pl/9967/11387/szczegoly.html

{{SORTUJ:Dzierzgowski, Michał}}
[[Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Szepietówce]]
[[Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa)]]
[[Kategoria:Polscy lotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej]]
[[Kategoria:Polscy lotnicy w kampanii wrześniowej]]
[[Kategoria:Porucznicy lotnictwa II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu]]
[[Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii]]
[[Kategoria:Odznaczeni Polową Odznaką Obserwatora]]
[[Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1902]]
[[Kategoria:Zmarli w 1940]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu]]
[[Kategoria:Obserwatorzy 14 Eskadry Wywiadowczej]]

title: Michał Dzierzgowski

Data i miejsce urodzenia: 18 września 1902 · Poznań

Data i miejsce śmierci: wiosna 1940 · Katyń

Siły zbrojne: Wojsko Polskie

Formacja: Armia Wielkopolska · Lotnictwo Wojska Polskiego

Jednostki: 14 eskadra wywiadowcza, · VII Dywizjon Lotniczy, · 8 eskadra wywiadowcza, · 3 eskadra wywiadowcza, · IV Grupa Lotnicza, · 1 pułk lotniczy, · 3 pułk lotniczy

Główne wojny i bitwy: powstanie wielkopolskie · wojna polsko-bolszewicka · II wojna światowa kampania wrześniowa


text:
# Aszur-takisza-liblut
Aszur-takisza-liblut (akad. Aššur-taqīša-libluṭ, w transliteracji z pisma klinowego zapisywane maš-šur-BA-TI.LA; tłum. „Aszurze, ty obdarzyłeś [synem], niechaj on żyje!”) – asyryjski książę, syn Asarhaddona (681-669 p.n.e.), brat Aszurbanipala (669-627? p.n.e.).
Wzmiankowany jest on w dokumencie administracyjnym z Aszur, datowanym na ok. 672-669 r. p.n.e., który wymienia pewne ilości nieznanego produktu (najprawdopodobniej chleba lub mąki) w powiązaniu z różnymi bogami i posągami członków rodziny królewskiej ustawionymi w świątyni boga Aszura. Kolejność, w której wymienieni tu zostali członkowie rodziny królewskiej wydaje się wynikać z ich znaczenia, wieku i płci. Aszur-takisza-libluta poprzedzają w liście „główny następca tronu” (tj. Aszurbanipal) i Szamasz-szuma-ukin (jako następca babilońskiego tronu), natomiast za nim umieszczeni zostali jego bracia Aszur-mukin-pale’a i Aszur-etel-szame-erseti-muballissu oraz siostra Szerua-eterat. Odrzucając jako mało prawdopodobną możliwość, iż pomimo młodego wieku Aszur-takisza-liblut zajmował ważniejszą pozycję niż jego bracia Aszur-mukin-pale’a i Aszur-etel-szame-erseti-muballissu, należy założyć, iż powodem umieszczenia go przed nimi było to, że był od nich starszy.
Po wstąpieniu na tron Aszurbanipal, stosując się do woli swego zmarłego ojca, wyznaczył swych młodszych braci Aszur-mukin-pale’a i Aszur-etel-szame-erseti-muballissu do pełnienia ważnych funkcji kapłańskich. Brak jakiejkolwiek wzmianki o powierzeniu podobnej funkcji Aszur-takisza-liblutowi skłonił niektórych uczonych do postawienia tezy, wedle której miał on umrzeć pomiędzy 672 a 669 r. p.n.e.. Samo imię Aszur-takisza-libluta wskazuje, że urodził się on słabym i chorowitym dzieckiem, więc prawdopodobną przyczyną jego śmierci mogła być choroba.
|  |  |  |  |  |  |                    |                    |                    |                    |                    |                    |  |  |                        |                        |                        |                        |                        |                        |  |  |                          |                          |                          |                          |                          |                          |  |  |                  |                  |                  |                  |                  |                  |  |  |                          |                          |                          |                          | Asarhaddon               |                          |  |  |                        |                        |                        |                        |                        |                        |  |  |                                        |                                        |                                        |                                        |                                        |                                        |  |  |                    |                    |                    |                    |                    |                    |  |  |                               |                               |                               |                               |                               |                               |  |  |                     |                     |                     |                     |                     |                     |
|  |  |  |  |  |  |                    |                    |                    |                    |                    |                    |  |  |                        |                        |                        |                        |                        |                        |  |  |                          |                          |                          |                          |                          |                          |  |  |                  |                  |                  |                  |                  |                  |  |  |                          |                          |                          |                          |                          |                          |  |  |                        |                        |                        |                        |                        |                        |  |  |                                        |                                        |                                        |                                        |                                        |                                        |  |  |                    |                    |                    |                    |                    |                    |  |  |                               |                               |                               |                               |                               |                               |  |  |                     |                     |                     |                     |                     |                     |
|  |  |  |  |  |  |                    |                    |                    |                    |                    |                    |  |  |                        |                        |                        |                        |                        |                        |  |  |                          |                          |                          |                          |                          |                          |  |  |                  |                  |                  |                  |                  |                  |  |  |                          |                          |                          |                          |                          |                          |  |  |                        |                        |                        |                        |                        |                        |  |  |                                        |                                        |                                        |                                        |                                        |                                        |  |  |                    |                    |                    |                    |                    |                    |  |  |                               |                               |                               |                               |                               |                               |  |  |                     |                     |                     |                     |                     |                     |
|  |  |  |  |  |  | Sin-nadin-apli syn | Sin-nadin-apli syn | Sin-nadin-apli syn | Sin-nadin-apli syn | Sin-nadin-apli syn | Sin-nadin-apli syn |  |  | Szamasz-szuma-ukin syn | Szamasz-szuma-ukin syn | Szamasz-szuma-ukin syn | Szamasz-szuma-ukin syn | Szamasz-szuma-ukin syn | Szamasz-szuma-ukin syn |  |  | Szamasz-metu-uballit syn | Szamasz-metu-uballit syn | Szamasz-metu-uballit syn | Szamasz-metu-uballit syn | Szamasz-metu-uballit syn | Szamasz-metu-uballit syn |  |  | Aszurbanipal syn | Aszurbanipal syn | Aszurbanipal syn | Aszurbanipal syn | Aszurbanipal syn | Aszurbanipal syn |  |  | Aszur-takisza-liblut syn | Aszur-takisza-liblut syn | Aszur-takisza-liblut syn | Aszur-takisza-liblut syn | Aszur-takisza-liblut syn | Aszur-takisza-liblut syn |  |  | Aszur-mukin-pale’a syn | Aszur-mukin-pale’a syn | Aszur-mukin-pale’a syn | Aszur-mukin-pale’a syn | Aszur-mukin-pale’a syn | Aszur-mukin-pale’a syn |  |  | Aszur-etel-szame-erseti-muballissu syn | Aszur-etel-szame-erseti-muballissu syn | Aszur-etel-szame-erseti-muballissu syn | Aszur-etel-szame-erseti-muballissu syn | Aszur-etel-szame-erseti-muballissu syn | Aszur-etel-szame-erseti-muballissu syn |  |  | Sin-per’u-ukin syn | Sin-per’u-ukin syn | Sin-per’u-ukin syn | Sin-per’u-ukin syn | Sin-per’u-ukin syn | Sin-per’u-ukin syn |  |  | Aszur-szarrani-muballissu syn | Aszur-szarrani-muballissu syn | Aszur-szarrani-muballissu syn | Aszur-szarrani-muballissu syn | Aszur-szarrani-muballissu syn | Aszur-szarrani-muballissu syn |  |  | Szerua-eterat córka | Szerua-eterat córka | Szerua-eterat córka | Szerua-eterat córka | Szerua-eterat córka | Szerua-eterat córka |

title: Aszur-takisza-liblut

wikitext:
'''Aszur-takisza-liblut''' ([[język akadyjski|akad]]. ''Aššur-taqīša-libluṭ'', w transliteracji z [[pismo klinowe|pisma klinowego]] zapisywane m''aš-šur''-BA-TI.LA; tłum. „[[Aszur (bóg)|Aszurze]], ty obdarzyłeś [synem], niechaj on żyje!”)<ref name=Radner>Radner K., Weissert E., ''Aššur-taqīša-libluṭ'', w: Radner K. (red.), ''The Prosopography ...'', s. 227.</ref> – [[Asyria|asyryjski]] książę, syn [[Asarhaddon]]a (681-669 p.n.e.), brat [[Aszurbanipal]]a (669-627? p.n.e.)<ref name=Radner />.

Wzmiankowany jest on w dokumencie administracyjnym z [[Aszur (miasto)|Aszur]], datowanym na ok. 672-669 r. p.n.e., który wymienia pewne ilości nieznanego produktu (najprawdopodobniej chleba lub mąki) w powiązaniu z różnymi bogami i posągami członków rodziny królewskiej ustawionymi w świątyni boga Aszura<ref name=Radner />. Kolejność, w której wymienieni tu zostali członkowie rodziny królewskiej wydaje się wynikać z ich znaczenia, wieku i płci<ref name=Radner />. Aszur-takisza-libluta poprzedzają w liście „główny następca tronu” (tj. Aszurbanipal) i [[Szamasz-szuma-ukin]] (jako następca babilońskiego tronu), natomiast za nim umieszczeni zostali jego bracia [[Aszur-mukin-pale’a]] i [[Aszur-etel-szame-erseti-muballissu]] oraz siostra [[Szerua-eterat]]<ref name=Radner />. Odrzucając jako mało prawdopodobną możliwość, iż pomimo młodego wieku Aszur-takisza-liblut zajmował ważniejszą pozycję niż jego bracia Aszur-mukin-pale’a i Aszur-etel-szame-erseti-muballissu, należy założyć, iż powodem umieszczenia go przed nimi było to, że był od nich starszy<ref name=Radner />.

Po wstąpieniu na tron Aszurbanipal, stosując się do woli swego zmarłego ojca, wyznaczył swych młodszych braci Aszur-mukin-pale’a i Aszur-etel-szame-erseti-muballissu do pełnienia ważnych funkcji kapłańskich<ref name=Radner />. Brak jakiejkolwiek wzmianki o powierzeniu podobnej funkcji Aszur-takisza-liblutowi skłonił niektórych uczonych do postawienia tezy, wedle której miał on umrzeć pomiędzy 672 a 669 r. p.n.e.<ref name=Radner />. Samo imię Aszur-takisza-libluta wskazuje, że urodził się on słabym i chorowitym dzieckiem, więc prawdopodobną przyczyną jego śmierci mogła być choroba<ref name=Radner />.

{{familytree/start}}
{{familytree ||||||||||||||||||| | | | N  | | N=[[Asarhaddon]]}}
{{familytree ||||||,|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.|}}
{{familytree |||| S || B || L || U || N || T || E || K || M || P |S=[[Sin-nadin-apli]]
syn|B=[[Szamasz-szuma-ukin]]
syn|L=[[Szamasz-metu-uballit]]
syn|U=[[Aszurbanipal]]
syn|N=Aszur-takisza-liblut
syn|T=[[Aszur-mukin-pale’a]]
syn|E=[[Aszur-etel-szame-erseti-muballissu]]
syn|K=[[Sin-per’u-ukin]]
syn|M=[[Aszur-szarrani-muballissu]]
syn|P=[[Szerua-eterat]]
córka}}
{{familytree/end}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Radner K., Weissert E., ''Aššur-taqīša-libluṭ'', w: Radner K. (red.), ''The Prosopography of the Neo-Assyrian Empire'', t. 1/I (A), 1998, s. 227.

[[Kategoria:Asyryjscy książęta]]