text:
# Elektroniczne zarządzanie dokumentacją
Elektroniczne zarządzanie dokumentacją (EZD) – typ systemu teleinformatycznego do elektronicznego zarządzania dokumentacją umożliwiającego wykonywanie w nim czynności kancelaryjnych, dokumentowanie przebiegu załatwiania spraw oraz gromadzenie i tworzenie dokumentów elektronicznych.
Gromadzenie i zarządzanie dokumentami można podzielić według przepisów na dwa tryby:
- tryb wspomagający – gdzie gromadzenie dokumentów w systemie EZD ma zadanie odtwórcze – dokumentuje elektronicznie przebieg papierowy
- tryb EZD – tryb w którym dokumenty papierowe i elektroniczne trafiające do systemu EZD pracującego w trybie EZD konwertowane są do formy elektronicznej i zapisywane w składach chronologicznych i dalej procedowane tylko w trybie elektronicznym.

## Decyzja w sprawie wyboru systemu EZD
Z uwagi na te dwa tryby zdefiniowane w przepisach, kierownik urzędu może wybrać w jakim trybie będzie pracował. Domyślnie rozpoczyna się prace w systemie tradycyjnym, a następnie poszczególne sygnatury lub całe klasy JRWA przenosi się do trybu EZD.
Start urzędu w trybie EZD musi być decyzją przemyślaną, gdyż ustawodawca nie dopuszcza po wprowadzeniu trybu EZD powrotu do trybu wspomagającego. Decyzja o wyborze systemu należy do kierownika podmiotu, przy czym należy pamiętać że w Polsce nie ma przymusu ustawowego do stosowania systemów rządowych.
Dokonując wyboru systemu EZD, kierownik urzędu winien kierować się przede wszystkim funkcjonalnościami systemu, a nie jego pozorną „darmowością” lub niskimi kosztami utrzymania. Minister Cyfryzacji zapowiedział w Strategii Informatyzacji Państwa proces homologacji systemów klasy EZD.
Obecnie instytucje, które są zobligowane do wdrożenia systemu EZD mogą wdrożyć dowolny system klasy EZD, na rynku znajduje się wielu dostawców systemów w tym dwa „darmowe” systemy EZD. PUW, który został opracowany przez Podlaski Urząd Wojewódzki w 2011 roku. Aby jednak z tego systemu mogło skorzystać więcej jednostek administracyjnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów wraz z Ministrem cyfryzacji opracowała bardziej funkcjonalny system zarządzania dokumentami – EZD RP, który ma zastąpić EZD PUW od 2023 roku.
W Polce nie ma „przymusu” stosowania wyłącznie „darmowych” rozwiązań rządowych. Od ponad dwudziestu lat funkcjonuje ponad 15 firm świadczących usługi z zakresu wdrażania i dostawy autorskich systemów klasy EZD. Te firmy z powodzeniem obsługują znaczną część urzędów administracji publicznej w Polsce. Zaletą rozwiązań komercyjnych jest przede wszystkim większa kompleksowość produktu, dłuższy staż systemów na rynku i ich większe „wygrzanie”. Cechą, na którą trzeba zwrócić jednak przede wszystkim uwagę to integracje umożliwiające wdrażanie systemów klasy EZD z systemami dziedzinowymi.
Przepływ danych z systemu dziedzinowego do EZD i wypływ dokumentów tworzonych w systemie dziedzinowym przez EZD to kluczowa funkcjonalność, która w „darmowych” systemach rządowych praktycznie nie istnieje mimo udostępnienia przez nie API.

## Czynności kancelaryjne w systemie EZD
Nie wszystkie systemy teleinformatyczne można określać mianem Systemu EZD. Aby dany system można było uznać za EZD, wszystkie czynności kancelaryjne oraz ich dokumentowanie wykonuje się w ramach tego systemu. W szczególności dotyczy to:
1. prowadzenia rejestru przesyłek wpływających i wychodzących oraz spisów spraw;
2. wykonywania dekretacji;
3. wykonywania akceptacji, w szczególności przez podpisanie dokumentów elektronicznych odpowiednim podpisem elektronicznym, jeżeli odrębne przepisy określają jakiego rodzaju podpisu elektronicznego wymienionego w przepisach o podpisie elektronicznym wymaga się do podpisania danego pisma;
4. prowadzenia możliwych do zrealizowania w systemie EZD innych potrzebnych rejestrów lub ewidencji, z wyłączeniem rejestrów lub ewidencji prowadzonych w systemach informatycznych przeznaczonych do załatwiania określonych rodzajów spraw, innych niż EZD;
5. gromadzenia przyporządkowanych do właściwych spraw wszelkich dokumentów elektronicznych mających znaczenie dla udokumentowania przebiegu załatwiania i rozstrzygania tych spraw[5].

title: Elektroniczne zarządzanie dokumentacją

wikitext:
'''Elektroniczne zarządzanie dokumentacją''' ('''EZD''') – typ [[System teleinformatyczny|systemu teleinformatycznego]] do elektronicznego zarządzania dokumentacją umożliwiającego wykonywanie w nim czynności kancelaryjnych, dokumentowanie przebiegu załatwiania spraw oraz gromadzenie i tworzenie [[Dokument elektroniczny|dokumentów elektronicznych]]<ref>Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów ({{Dziennik Ustaw|2011|14|67}}), § 2 pkt 13.</ref>.

Gromadzenie i zarządzanie dokumentami można podzielić według przepisów na dwa tryby:

* tryb wspomagający – gdzie gromadzenie dokumentów w systemie EZD ma zadanie odtwórcze – dokumentuje elektronicznie przebieg papierowy
* tryb EZD – tryb w którym dokumenty papierowe i elektroniczne trafiające do systemu EZD pracującego w trybie EZD konwertowane są do formy elektronicznej i zapisywane w składach chronologicznych i dalej procedowane tylko w trybie elektronicznym.
[[Plik:Diagram obrazujący obieg przesyłek w systemie EZD.jpg|thumb|skala=1.8|Diagram obrazujący obieg przesyłek w systemie EZD]]

== Decyzja w sprawie wyboru systemu EZD ==
Z uwagi na te dwa tryby zdefiniowane w przepisach, kierownik urzędu może wybrać w jakim trybie będzie pracował. Domyślnie rozpoczyna się prace w systemie tradycyjnym, a następnie poszczególne sygnatury lub całe klasy JRWA przenosi się do trybu EZD.<ref name=":0">Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych ({{Dziennik Ustaw|2011|14|67}}), załącznik nr 1, § 1 ust. 2–6.</ref>

Start urzędu w trybie EZD musi być decyzją przemyślaną, gdyż ustawodawca nie dopuszcza po wprowadzeniu trybu EZD powrotu do trybu wspomagającego. Decyzja o wyborze systemu należy do kierownika podmiotu, przy czym należy pamiętać że w Polsce nie ma przymusu ustawowego do stosowania systemów rządowych.

Dokonując wyboru systemu EZD, kierownik urzędu winien kierować się przede wszystkim [[Funkcjonalność|funkcjonalnościami]] systemu, a nie jego pozorną „darmowością” lub niskimi kosztami utrzymania. Minister Cyfryzacji zapowiedział w Strategii Informatyzacji Państwa<ref name=":0" /> proces homologacji systemów klasy EZD.

Obecnie instytucje, które są zobligowane do wdrożenia systemu EZD mogą wdrożyć dowolny system klasy EZD, na rynku znajduje się wielu dostawców systemów w tym dwa „darmowe” systemy EZD. PUW, który został opracowany przez Podlaski Urząd Wojewódzki w 2011 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = ezd.gov.pl |data dostępu = 2023-05-08 |opublikowany = ezd.gov.pl |url = https://ezd.gov.pl/www/index}}</ref>. Aby jednak z tego systemu mogło skorzystać więcej jednostek administracyjnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów wraz z Ministrem cyfryzacji opracowała bardziej funkcjonalny system zarządzania dokumentami – EZD RP, który ma zastąpić EZD PUW od 2023 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Planowane terminy rozpoczęcia prac wdrożeniowych EZD RP |data dostępu = 2023-10-18 |opublikowany = Portal gov.pl |url = https://www.gov.pl/web/ezd-rp/planowane-terminy-rozpoczecia-prac-wdrozeniowych-ezd-rp |język = pl}}</ref>.

W Polce nie ma „przymusu” stosowania wyłącznie „darmowych” rozwiązań rządowych. Od ponad dwudziestu lat funkcjonuje ponad 15 firm świadczących usługi z zakresu wdrażania i dostawy autorskich systemów klasy EZD. Te firmy z powodzeniem obsługują znaczną część urzędów administracji publicznej w Polsce. Zaletą rozwiązań komercyjnych jest przede wszystkim większa kompleksowość produktu, dłuższy staż systemów na rynku i ich większe „wygrzanie”. Cechą, na którą trzeba zwrócić jednak przede wszystkim uwagę to integracje umożliwiające wdrażanie systemów klasy EZD z [[System dziedzinowy|systemami dziedzinowymi]].

Przepływ danych z systemu dziedzinowego do EZD i wypływ dokumentów tworzonych w systemie dziedzinowym przez EZD to kluczowa funkcjonalność, która w „darmowych” systemach rządowych praktycznie nie istnieje mimo udostępnienia przez nie [[Interfejs programowania aplikacji|API]].

== Czynności kancelaryjne w systemie EZD ==
Nie wszystkie systemy teleinformatyczne można określać mianem Systemu EZD. Aby dany system można było uznać za EZD, wszystkie czynności kancelaryjne oraz ich dokumentowanie wykonuje się w ramach tego systemu. W szczególności dotyczy to:
# prowadzenia rejestru przesyłek wpływających i wychodzących oraz spisów spraw;
# wykonywania [[Dekretacja|dekretacji]];
# wykonywania akceptacji, w szczególności przez podpisanie dokumentów elektronicznych odpowiednim [[Podpis elektroniczny (prawo)|podpisem elektronicznym]], jeżeli odrębne przepisy określają jakiego rodzaju podpisu elektronicznego wymienionego w przepisach o podpisie elektronicznym wymaga się do podpisania danego pisma;
# prowadzenia możliwych do zrealizowania w systemie EZD innych potrzebnych rejestrów lub ewidencji, z wyłączeniem rejestrów lub ewidencji prowadzonych w [[System informatyczny|systemach informatycznych]] przeznaczonych do załatwiania określonych rodzajów spraw, innych niż EZD;
# gromadzenia przyporządkowanych do właściwych spraw wszelkich dokumentów elektronicznych mających znaczenie dla udokumentowania przebiegu załatwiania i rozstrzygania tych spraw<ref>Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów, § 10.</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę |url = https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20110140067 |tytuł = Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych |opublikowany = isap.sejm.gov.pl |data dostępu = 2013-01-14}}

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.gov.pl/web/ezd-rp/ Portal projektu EZD RP]

[[Kategoria:Systemy informatyczne]]
[[Kategoria:Organizacja pracy]]


text:
# TNF-α
TNF-α, TNF-alfa (od ang. tumor necrosis factor α), czynnik martwicy nowotworów (dosł. czynnik martwicy guza), kachektyna lub kacheksyna (od łac. cachexia lub ang. cachectin, wyniszczenie) – cytokina (z nadrodziny TNFSFL) związana z procesem zapalnym, produkowana głównie przez aktywne monocyty i makrofagi oraz w znacznie mniejszych ilościach przez inne tkanki (adipocyty, keratynocyty, fibroblasty, neutrofile, mastocyty oraz niektóre limfocyty).

## Budowa
Z biochemicznego punktu widzenia TNF-α jest glikoproteiną złożoną ze 182 aminokwasów, która powstaje w wyniku modyfikacji potranslacyjnej 212-aminokwasowego polipeptydu. Istnieją również krótsze lub dłuższe izoformy produkowane przez inne tkanki.

## Gen
Ludzki gen TNF-α (TNF, TNFA) został sklonowany w 1985 roku. Znajduje się na chromosomie 6 w pozycji p21.3, ma wielkość ok. 3 kpz i zawiera 4 eksony. Ostatni ekson wykazuje 56% podobieństwa do genu LTA (limfotoksyna alfa, TNFB), również kodującego białko wydzielnicze. 3' UTR TNFα zawiera ARE (AU-rich element).

## Fizjologia
TNF-α wywiera wpływ na komórki, łącząc się z odpowiednim receptorem na powierzchni błony komórkowej. Dotychczas zidentyfikowano dwa typy takich receptorów:
- TNF-R1 (czyli białko p55 - od masy cząsteczki 55 kDa)
- TNF-R2 (czyli białko p75).

Receptory te znaleziono między innymi na komórkach immunokompetentnych. Pobudzenie tych receptorów pobudza te komórki do produkcji i uwalniania cytokin.

## Działanie TNF-α
- Działa cytotoksycznie na wiele linii komórek nowotworowych (stąd nazwa) oraz komórki zakażone patogenami.
  - Poprzez swoje receptory (o ile są one obecne na komórce nowotworowej) uruchamia kaskadę kwasu arachidonowego, co prowadzi do wzrostu wewnątrzkomórkowego stężenia wolnych rodników i doprowadza do śmierci komórek (apoptozy).
- Pobudza wątrobę do produkcji białek ostrej fazy, w tym CRP.
- Zwiększa insulinooporność tkanek obwodowych.
- Stymuluje fagocytozę.
- Przyciąga neutrofile.

## Patofizjologia
Nadmierne wydzielanie TNF-α łączy się ze zwiększoną podatnością na alergie i zapadalnością na astmę. Zaburzenia w produkcji TNF-α (zwłaszcza nadmierna produkcja) łączone są z nowotworami oraz innymi chorobami, głównie autoimmunologicznymi (np. z chorobą Leśniowskiego-Crohna). Wyindukowane wydzielanie TNF-α może doprowadzić do wyniszczenia nowotworowego.
Wiele zagadnień dotyczących tego białka nie zostało dotąd rozwiązanych.

## Modulowanie aktywności TNF-α

### Obniżanie aktywności
W leczeniu szeregu chorób autoimmunologicznych i związanych z przewlekłym, destrukcyjnym zapaleniem wykorzystuje się leki, które określamy jako inhibitory TNF.
Inhibitory TNF można podzielić na 2 grupy:
- przeciwciała monoklonalne przeciwko TNF-α, blokujące działanie cytokiny przez bezpośrednie przyłączenie się i unieczynnianie
- białko fuzyjne łączące w sobie rozpuszczalny receptor dla TNF-α i immunoglobulinę IgG1

Do pierwszej grupy zalicza się, między innymi:
- infliksymab, posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób[4]:
  - reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
  - czynna postać choroby Leśniowskiego-Crohna
  - ciężkie czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  - aktywna i postępująca postać łuszczycowego zapalenia stawów
  - umiarkowana lub ciężka łuszczyca plackowata u dorosłych
  - czynna ciężka postać wrzodziejącego zapalenia jelita grubego u dzieci
- golimumab, posiada w Polsce następujące wskazania[5]:
  - czynne, umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (w skojarzeniu z metotreksatem)
  - aktywna i postępująca postać łuszczycowego zapalenia stawów u dorosłych (w monoterapii lub skojarzeniu z metotreksatem)
  - ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa u dorosłych
- adalimumab, posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób[6]:
  - czynne umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych
  - czynne, wielostawowe młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, u dzieci i młodzieży
  - czynna postać zapalenia stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych po 6. roku życia
  - czynne i postępujące łuszczycowe zapalenie stawów u dorosłych
  - umiarkowana i ciężka przewlekła postać łuszczycy zwykłej (plackowatej) u dorosłych i dzieci od 4. roku życia
  - ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  - ciężka osiowa spondyloartropatia bez cech zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
  - umiarkowana do ciężkiej czynnej postaci choroby Leśniowskiego-Crohna u dorosłych i dzieci w wieku 6-17 lat
  - umiarkowane do ciężkiego czynne wrzodziejące zapalenie jelita grubego u dorosłych
  - czynne, umiarkowane i ciężkie, ropne zapalenie apokrynowych gruczołów potowych (trądzik odwrócony) u dorosłych
  - nieinfekcyjne zapalenie błony naczyniowej oka u dorosłych
- certolizumab pegol, posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób[7]:
  - czynne umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych
  - czynne łuszczycowe zapalenia stawów u dorosłych
  - ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  - ciężka osiowa spondyloartropatia bez cech zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa

a do drugiej grupy należy:
- etanercept, który posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób[8]:
  - czynne umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych
  - wielostawowe zapalenie stawów (z obecnością czynnika reumatoidalnego lub bez jego obecności)
  - rozwinięte, skąpostawowe zapalenie stawów u dzieci po 2. roku życia
  - łuszczycowe zapalenie stawów u młodzieży po 12. roku życia
  - zapalenie stawów na tle zapalenia przyczepów ścięgnistych u młodzieży po 12. roku życia
  - czynne łuszczycowe zapalenie stawów u dorosłych
  - ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  - ciężka osiowa spondyloartropatia bez cech zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
  - łuszczyca zwykła (plackowata) o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu u dorosłych
  - przewlekła, ciężka postacią łuszczycy zwykłej (plackowatej) u dzieci po 6. roku życia

#### Hamowanie produkcji
Od niedawna pojawia się coraz więcej informacji na temat środków hamujących wytwarzanie tej cytokiny. Przykładami takich substancji są:
- kurkumina[9][10][11][12]
- katechiny z herbaty
- bupropion (lek przeciwdepresyjny o działaniu dopaminergiczno-noradrenergicznym)[13]
- fluoksetyna (lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI)[14]
- agonisty receptora 5-HT2A[15].

Okazuje się, że aktywacja receptora serotoniny 5-HT2A powoduje nadzwyczaj potężne zahamowanie wydzielania TNF-α i może zablokować proces zapalny nawet kilka godzin po nagłym jego wywołaniu. Dalsze badania nad tym zjawiskiem mogą jednak, paradoksalnie, napotkać przeszkody natury czysto kulturowej, z powodu uprzedzeń znacznej części społeczeństwa wobec agonistów receptora 5-HT2A (środki te mają zwykle silne działanie psychodeliczne, niepożądane w terapii).

### Podwyższanie aktywności
Niektóre substancje mają właściwości zwiększające produkcję TNF-alfa, na przykład:
- mirtazapina[16]
- niektóre neuroleptyki.

wikiname: plwiki

title: TNF-α

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:TNFa Crystal Structure.rsh.png|thumb|250px|right|Model TNF-α]]
'''TNF-α''', '''TNF-alfa''' (od [[język angielski|ang.]] ''tumor necrosis factor α''), '''czynnik martwicy nowotworów''' (dosł. czynnik martwicy guza), '''kachektyna''' lub kacheksyna (od [[łacina|łac.]] ''cachexia'' lub ang. ''cachectin'', [[wyniszczenie]]) – [[cytokiny|cytokina]] (z nadrodziny [[TNFSFL]]<ref>{{Cytuj książkę  | autor = Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa | tytuł = Immunologia   | data = 2007 | wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce = Warszawa | isbn = 978-83-01-15154-6 | strony =143 }}</ref>) związana z procesem zapalnym, produkowana głównie przez aktywne [[monocyt]]y i [[makrofagi]] oraz w znacznie mniejszych ilościach przez inne tkanki ([[adipocyt]]y, keratynocyty, fibroblasty, [[neutrofil]]e, [[komórki tuczne|mastocyty]] oraz niektóre [[limfocyty]]).

== Budowa ==
Z biochemicznego punktu widzenia TNF-α jest [[Glikoproteiny|glikoproteiną]] złożoną ze 182 [[Aminokwasy|aminokwasów]], która powstaje w wyniku [[modyfikacja potranslacyjna|modyfikacji potranslacyjnej]] 212-aminokwasowego [[Białka|polipeptydu]]. Istnieją również krótsze lub dłuższe [[polimorfizm białek|izoformy]] produkowane przez inne tkanki.

== Gen ==
Ludzki [[gen]] TNF-α (''TNF'', ''TNFA'') został sklonowany w 1985 roku<ref name="pmid2413547">{{Cytuj pismo | nazwisko = Old | imię = LJ. | tytuł = Tumor necrosis factor (TNF). | czasopismo = Science | wolumin = 230 | numer = 4726 | strony = 630-2 | miesiąc = Nov | rok = 1985 | doi =  | pmid = 2413547 }}
</ref>. Znajduje się na [[chromosom 6|chromosomie 6]] w pozycji p21.3, ma wielkość ok. 3 [[para zasad|kpz]] i zawiera 4 [[ekson]]y. Ostatni ekson wykazuje 56% podobieństwa do genu ''LTA'' (limfotoksyna alfa, TNFB), również kodującego białko wydzielnicze<ref name="pmid2995927">{{Cytuj pismo | nazwisko = Nedwin | imię = GE. | nazwisko2 = Naylor | imię2 = SL. | nazwisko3 = Sakaguchi | imię3 = AY. | nazwisko4 = Smith | imię4 = D. | nazwisko5 = Jarrett-Nedwin | imię5 = J. | tytuł = Human lymphotoxin and tumor necrosis factor genes: structure, homology and chromosomal localization. | czasopismo = Nucleic Acids Res | wolumin = 13 | numer = 17 | strony = 6361-73 | miesiąc = Sep | rok = 1985 | doi =  | pmid = 2995927 }}
</ref>. 3' UTR TNFα zawiera ARE (''AU-rich element'').

== Fizjologia ==
TNF-α wywiera wpływ na komórki, łącząc się z odpowiednim [[receptor]]em na powierzchni [[błona komórkowa|błony komórkowej]]. Dotychczas zidentyfikowano dwa typy takich receptorów:
* TNF-R1 (czyli białko p55 - od [[masa cząsteczkowa|masy cząsteczki]] 55 k[[Jednostka masy atomowej|Da]])
* TNF-R2 (czyli białko p75).
Receptory te znaleziono między innymi na [[komórka immunokompetentna|komórkach immunokompetentnych]]. Pobudzenie tych receptorów pobudza te komórki do produkcji i uwalniania cytokin.

== Działanie TNF-α ==
* Działa [[cytotoksyczność|cytotoksycznie]] na wiele [[linia komórkowa|linii komórek]] nowotworowych (stąd nazwa) oraz komórki zakażone patogenami.
** Poprzez swoje receptory (o ile są one obecne na komórce nowotworowej) uruchamia kaskadę [[kwas arachidonowy|kwasu arachidonowego]], co prowadzi do wzrostu wewnątrzkomórkowego stężenia [[Rodniki|wolnych rodników]] i doprowadza do śmierci komórek ([[apoptoza|apoptozy]]).
* Pobudza wątrobę do produkcji [[białka ostrej fazy|białek ostrej fazy]], w tym [[Białko C-reaktywne|CRP]].
* Zwiększa insulinooporność tkanek obwodowych.
* Stymuluje [[fagocytoza|fagocytozę]].
* Przyciąga [[neutrofil]]e.

== Patofizjologia ==
Nadmierne wydzielanie TNF-α łączy się ze zwiększoną podatnością na alergie i zapadalnością na astmę. Zaburzenia w produkcji TNF-α (zwłaszcza nadmierna produkcja) łączone są z nowotworami oraz innymi chorobami, głównie autoimmunologicznymi (np. z [[Choroba Crohna|chorobą Leśniowskiego-Crohna]]). Wyindukowane wydzielanie TNF-α może doprowadzić do wyniszczenia nowotworowego.

Wiele zagadnień dotyczących tego białka nie zostało dotąd rozwiązanych.

== Modulowanie aktywności TNF-α ==
=== Obniżanie aktywności ===
W leczeniu szeregu chorób autoimmunologicznych i związanych z przewlekłym, destrukcyjnym zapaleniem wykorzystuje się leki, które określamy jako [[inhibitory TNF]].

Inhibitory TNF można podzielić na 2 grupy:
* [[przeciwciała monoklonalne]] przeciwko TNF-α, blokujące działanie cytokiny przez bezpośrednie przyłączenie się i unieczynnianie
* [[Białka fuzyjne|białko fuzyjne]] łączące w sobie rozpuszczalny receptor dla TNF-α i [[Immunoglobuliny G|immunoglobulinę IgG1]]

Do pierwszej grupy zalicza się, między innymi:
* [[infliksymab]], posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób<ref>[https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=1449 Infliksymab] w bazie leków Medycyny Praktycznej (online), dostęp 12-09-2017</ref>:
** [[reumatoidalne zapalenie stawów]] (RZS)
** czynna postać choroby Leśniowskiego-Crohna
** ciężkie czynne [[zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa]]
** aktywna i postępująca postać [[Łuszczyca|łuszczycowego zapalenia stawów]]
** umiarkowana lub ciężka [[Łuszczyca|łuszczyca plackowata]] u dorosłych
** czynna ciężka postać [[wrzodziejące zapalenie jelita grubego|wrzodziejącego zapalenia jelita grubego]] u dzieci
* [[golimumab]], posiada w Polsce następujące wskazania<ref>[https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=7941 Golimumab] w bazie leków Medycyny Praktycznej (online), dostęp 06-10-2017</ref>:
** czynne, umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (w skojarzeniu z metotreksatem)
** aktywna i postępująca postać łuszczycowego zapalenia stawów u dorosłych (w monoterapii lub skojarzeniu z metotreksatem)
** ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa u dorosłych
* [[adalimumab]], posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób<ref>[https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=4504 Adalimumab] w bazie leków Medycyny Praktycznej (online), dostęp 12-09-2017</ref>:
** czynne umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych
** czynne, wielostawowe młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, u dzieci i młodzieży
** czynna postać zapalenia stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych po 6. roku życia
** czynne i postępujące łuszczycowe zapalenie stawów u dorosłych
** umiarkowana i ciężka przewlekła postać łuszczycy zwykłej (plackowatej) u dorosłych i dzieci od 4. roku życia
** ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
** ciężka osiowa spondyloartropatia bez cech zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
** umiarkowana do ciężkiej czynnej postaci choroby Leśniowskiego-Crohna u dorosłych i dzieci w wieku 6-17 lat
** umiarkowane do ciężkiego czynne wrzodziejące zapalenie jelita grubego u dorosłych
** czynne, umiarkowane i ciężkie, ropne zapalenie apokrynowych gruczołów potowych (trądzik odwrócony) u dorosłych
** nieinfekcyjne zapalenie błony naczyniowej oka u dorosłych
* [[certolizumab pegol]], posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób<ref>[https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=8052 Certolizumab pegol] w bazie leków Medycyny Praktycznej (online), dostęp 12-09-2017</ref>:
** czynne umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych
** czynne łuszczycowe zapalenia stawów u dorosłych
** ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
** ciężka osiowa spondyloartropatia bez cech zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
a do drugiej grupy należy:
* [[etanercept]], który posiada w Polsce wskazania do leczenia następujących chorób<ref>[https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=1702 Etanercept] w bazie leków Medycyny Praktycznej (online), dostęp 12-09-2017</ref>:
** czynne umiarkowane i ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych
** wielostawowe zapalenie stawów (z obecnością czynnika reumatoidalnego lub bez jego obecności)
** rozwinięte, skąpostawowe zapalenie stawów u dzieci po 2. roku życia
** łuszczycowe zapalenie stawów u młodzieży po 12. roku życia
** zapalenie stawów na tle zapalenia przyczepów ścięgnistych u młodzieży po 12. roku życia
** czynne łuszczycowe zapalenie stawów u dorosłych
** ciężkie, czynne zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
** ciężka osiowa spondyloartropatia bez cech zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
** łuszczyca zwykła (plackowata) o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu u dorosłych
** przewlekła, ciężka postacią łuszczycy zwykłej (plackowatej) u dzieci po 6. roku życia

==== Hamowanie produkcji ====
Od niedawna pojawia się coraz więcej informacji na temat środków hamujących wytwarzanie tej cytokiny. Przykładami takich substancji są:
* [[kurkumina]]<ref name="Siddiqui-2006">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Siddiqui | imię = AM. | nazwisko2 = Cui | imię2 = X. | nazwisko3 = Wu | imię3 = R. | nazwisko4 = Dong | imię4 = W. | nazwisko5 = Zhou | imię5 = M. | tytuł = The anti-inflammatory effect of curcumin in an experimental model of sepsis is mediated by up-regulation of peroxisome proliferator-activated receptor-gamma. | czasopismo = Crit Care Med | wolumin = 34 | numer = 7 | strony = 1874-82 | miesiąc = Jul | rok = 2006 | doi = 10.1097/01.CCM.0000221921.71300.BF | pmid = 16715036}}</ref><ref name="Okunieff-2006">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Okunieff | imię = P. | nazwisko2 = Xu | imię2 = J. | nazwisko3 = Hu | imię3 = D. | nazwisko4 = Liu | imię4 = W. | nazwisko5 = Zhang | imię5 = L. | tytuł = Curcumin protects against radiation-induced acute and chronic cutaneous toxicity in mice and decreases mRNA expression of inflammatory and fibrogenic cytokines. | czasopismo = Int J Radiat Oncol Biol Phys | wolumin = 65 | numer = 3 | strony = 890-8 | miesiąc = Jul | rok = 2006 | doi = 10.1016/j.ijrobp.2006.03.025 | pmid = 16751071}}</ref><ref name="Gulcubuk-2006">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Gulcubuk | imię = A. | nazwisko2 = Altunatmaz | imię2 = K. | nazwisko3 = Sonmez | imię3 = K. | nazwisko4 = Haktanir-Yatkin | imię4 = D. | nazwisko5 = Uzun | imię5 = H. | tytuł = Effects of curcumin on tumour necrosis factor-alpha and interleukin-6 in the late phase of experimental acute pancreatitis. | czasopismo = J Vet Med A Physiol Pathol Clin Med | wolumin = 53 | numer = 1 | strony = 49-54 | miesiąc = Feb | rok = 2006 | doi = 10.1111/j.1439-0442.2006.00786.x | pmid = 16411910}}</ref><ref name="Lantz-2005">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Lantz | imię = RC. | nazwisko2 = Chen | imię2 = GJ. | nazwisko3 = Solyom | imię3 = AM. | nazwisko4 = Jolad | imię4 = SD. | nazwisko5 = Timmermann | imię5 = BN. | tytuł = The effect of turmeric extracts on inflammatory mediator production. | czasopismo = Phytomedicine | wolumin = 12 | numer = 6-7 | strony = 445-52 | miesiąc = Jun | rok = 2005 | doi =  | pmid = 16008121}}</ref>
* [[katechiny]] z herbaty
* [[bupropion]] ([[leki przeciwdepresyjne|lek przeciwdepresyjny]] o działaniu dopaminergiczno-noradrenergicznym)<ref name="Brustolim-2006">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Brustolim | imię = D. | nazwisko2 = Ribeiro-dos-Santos | imię2 = R. | nazwisko3 = Kast | imię3 = RE. | nazwisko4 = Altschuler | imię4 = EL. | nazwisko5 = Soares | imię5 = MB. | tytuł = A new chapter opens in anti-inflammatory treatments: the antidepressant bupropion lowers production of tumor necrosis factor-alpha and interferon-gamma in mice. | czasopismo = Int Immunopharmacol | wolumin = 6 | numer = 6 | strony = 903-7 | miesiąc = Jun | rok = 2006 | doi = 10.1016/j.intimp.2005.12.007 | pmid = 16644475}}</ref>
* [[fluoksetyna]] (lek przeciwdepresyjny z grupy [[Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny|SSRI]])<ref name="Maes-2005">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Maes | imię = M. | nazwisko2 = Kenis | imię2 = G. | nazwisko3 = Kubera | imię3 = M. | nazwisko4 = De Baets | imię4 = M. | nazwisko5 = Steinbusch | imię5 = H. | tytuł = The negative immunoregulatory effects of fluoxetine in relation to the cAMP-dependent PKA pathway. | czasopismo = Int Immunopharmacol | wolumin = 5 | numer = 3 | strony = 609-18 | miesiąc = Mar | rok = 2005 | doi = 10.1016/j.intimp.2004.11.008 | pmid = 15683856}}</ref>
* agonisty [[receptor 5-HT2A|receptora 5-HT2A]]<ref name="Yu-2008">{{Cytuj pismo  | nazwisko = Yu | imię = B. | nazwisko2 = Becnel | imię2 = J. | nazwisko3 = Zerfaoui | imię3 = M. | nazwisko4 = Rohatgi | imię4 = R. | nazwisko5 = Boulares | imię5 = AH. | tytuł = Serotonin 5-hydroxytryptamine(2A) receptor activation suppresses tumor necrosis factor-alpha-induced inflammation with extraordinary potency. | czasopismo = J Pharmacol Exp Ther | wolumin = 327 | numer = 2 | strony = 316-23 | miesiąc = Nov | rok = 2008 | doi = 10.1124/jpet.108.143461 | pmid = 18708586}}</ref>.

Okazuje się, że aktywacja receptora [[serotonina|serotoniny]] 5-HT2A powoduje nadzwyczaj potężne zahamowanie wydzielania TNF-α i może zablokować proces zapalny nawet kilka godzin po nagłym jego wywołaniu<ref name="Yu-2008"/>. Dalsze badania nad tym zjawiskiem mogą jednak, paradoksalnie, napotkać przeszkody natury czysto kulturowej, z powodu uprzedzeń znacznej części społeczeństwa wobec agonistów receptora 5-HT2A (środki te mają zwykle silne działanie [[psychodeliki|psychodeliczne]], niepożądane w terapii).

=== Podwyższanie aktywności ===
Niektóre substancje mają właściwości zwiększające produkcję TNF-alfa, na przykład:
* [[mirtazapina]]<ref name="pmid19506720">{{Cytuj pismo | autor=Berthold-Losleben M., Himmerich H | tytuł=The TNF-alpha System: Functional Aspects in Depression, Narcolepsy and Psychopharmacology. | rok=2008 | czasopismo=Current neuropharmacology | doi=10.2174/157015908785777238 | wydanie=6 | wolumin=3 | miesiąc=wrzesień | pmid= 19506720 | strony=193–202}}</ref>
* niektóre [[leki przeciwpsychotyczne|neuroleptyki]].

== Zobacz też ==
* [[TNF-β]]
* [[interferony]]
* [[interleukiny]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

[[Kategoria:Cytokiny]]
[[Kategoria:Geny na chromosomie 6]]


text:
# Eparchia jarosławska
Eparchia jarosławska – eparchia Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego obejmująca część obwodu jarosławskiego. Od 26 grudnia 2019 r. jej ordynariuszem jest metropolita Wadim (Łaziebny).
Eparchia wchodzi w skład metropolii jarosławskiej.

## Historia i współczesność
Eparchia powstała w 991 pod nazwą eparchii rostowskiej, w 1589 została podniesiona do rangi metropolii. Sobór jarosławski jest jej siedzibą od XVIII w.
Eparchia prowadzi seminarium duchowne w Jarosławiu (istnieje od 1994), gimnazjum prawosławne w Jarosławiu i 66 szkół niedzielnych dla dzieci i młodzieży.
Organem prasowym eparchii jest gazeta Jarosławskie wiadomości eparchialne (ros. Ярославские епархиальные ведомости, natomiast telewizja regionalna nadaje tworzony przez duchowieństwo program Świeca.

## Podział administracyjny
Eparchia jarosławska dzieli się na dziesięć dekanatów: gawriłowsko-jamski, jarosławski wiejski, jarosławski centralny, jarosławski północny, jarosławski południowy, niekrasowski, pietrowski, pleszczejewski, tunoszeński, wiacki. W ich strukturach czynnych jest 156 parafii oraz 18 cerkwi i kaplic więziennych, szpitalnych itp.. Są one obsługiwane przez 208 kapłanów.

### Monastery[5]
- Monaster Przemienienia Pańskiego i św. Jakuba w Rostowie, męski
- Babajewski Monaster św. Mikołaja w Niekrasowskim, męski
- Monaster św. Piotra w Rostowie, męski
- Monaster Przemienienia Pańskiego i św. Atanazego w Jarosławiu, męski
- Monaster Tołgski, żeński
- Monaster Objawienia Pańskiego i św. Abrahamiusza Rostowskiego, żeński
- Monaster Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Jarosławiu, żeński
- Monaster Narodzenia Matki Bożej w Rostowie, żeński

## Biskupi jarosławscy i rostowscy
| Biskup                                | Lata sprawowania urzędu    |
| św. Teodor I                          | 991 – ok. 1023             |
| Hilarion                              | ?                          |
| św. Leoncjusz                         | ok. 1051 – ok. 1073        |
| św. Izajasz Cudotwórca                | 1078–1090                  |
| Efrem                                 | ?                          |
| Nestor                                | ? – 1156                   |
| Leon                                  | 1157–1162                  |
| Teodor                                | 1162–1169                  |
| Leoncjusz II                          | 1172–1185                  |
| Mikołaj                               | 1185                       |
| Łukasz                                | 1185–1189                  |
| Jan                                   | 1190–1214                  |
| Pachomiusz                            | 1214–1216                  |
| Cyryl                                 | 1216–1229                  |
| św. Cyryl                             | 1230–1262                  |
| Ignacy                                | 1262–1288 z przerwą w 1278 |
| Dionizy                               | 1278                       |
| Taras                                 | 1288–1295                  |
| Szymon                                | 1295–1311                  |
| św. Prochor                           | 1311–1328                  |
| Antoni                                | 1328–1336                  |
| Gabriel                               | 1336–1346                  |
| Jan                                   | 1346–1356                  |
| Ignacy                                | 1356–1364                  |
| Piotr                                 | 1364–1365                  |
| Arseniusz                             | 1374–1380                  |
| Mateusz Grek                          | ok. 1382–1385              |
| św. Jakub                             | 1388/1389 – 1390           |
| św. Teodor II                         | 1390–1395                  |
| Grzegorz                              | 1396–1416                  |
| Dionizy                               | 1418–1425                  |
| św. Efrem                             | 1427–1454                  |
| Teodozjusz (Bywalcew)                 | 1454–1461                  |
| św. Tryfon                            | 1462–1467                  |
| św. Wassian (Ryło)                    | 1467–1481                  |
| Joazaf (Oboleński)                    | 1481–1488                  |
| Tichon (Malszkin)                     | 1489–1503                  |
| Wassian                               | 1506–1515                  |
| Jan                                   | 1520–1525                  |
| Cyryl                                 | 1526–1538                  |
| Dosyteusz                             | 1539–1542                  |
| Aleksy                                | 1543–1548                  |
| Nikanor                               | 1549–1566                  |
| Korneliusz                            | 1567 – ok. 1574            |
| Jonasz                                | ? – 1576                   |
| Abraham                               | ? – 1577                   |
| Dawid                                 | 1578–1583                  |
| Eutymiusz                             | 1583–1585                  |
| Hiob                                  | 1586                       |
| Warłaam                               | 1586–1603                  |
| Jonasz                                | 1603–1604                  |
| Cyryl (Zawidow)                       | 1605–1606                  |
| Filaret (Romanow)                     | 1606–1619                  |
| Warłaam                               | 1619–1652                  |
| Jonasz (Sysojewicz)                   | 1652–1690                  |
| Joazaf (Łazarewicz)                   | 1691–1701                  |
| św. Dymitr (Tuptało)                  | 1702–1709                  |
| Dosyteusz (Glebow)                    | 1711–1718                  |
| Jerzy (Daszkow)                       | 1718–1730                  |
| Joachim                               | 1731–1741                  |
| św. męczennik Arseniusz (Maciejewicz) | 1742–1763                  |
| Atanazy (Wolchowski)                  | 1763–1766                  |
| Samuel (Mysławski)                    | 1776–1783                  |
| Arseniusz (Wierieszczagin)            | 1783–1799                  |
| Paweł (Ponomariow)                    | 1799–1805                  |
| Antoni (Znamienski)                   | 1806–1820                  |
| św. Filaret (Drozdow)                 | 1820–1821                  |
| Szymon (Kryłow-Płatonow)              | 1821–1824                  |
| Abraham (Szumilin)                    | 1824–1836                  |
| św. Filaret (Amfitieatrow)            | 1836–1837                  |
| Eugeniusz (Kazancew)                  | 1837–1853                  |
| Nil (Isakowicz)                       | 1853–1874                  |
| Dymitr (Murietow)                     | 1874–1876                  |
| Leonid (Krasnopiewkow)                | 1876                       |
| Jonatan (Rudniew)                     | 1877–1903                  |
| Sergiusz (Łanin)                      | 1903–1904                  |
| Jakub (Piatnicki)                     | 1904–1907                  |
| św. Tichon (Bielawin)                 | 1907–1913                  |
| św. Agatangel (Prieobrażenski)        | 1913–1928                  |
| Paweł (Borisowski)                    | 1929–1937                  |
| Jan (Sokołow)                         | 1942–1944                  |
| Aleksy (Siergiejew)                   | 1944–1947                  |
| Dymitr (Gradusow)                     | 1947–1954                  |
| Borys (Wik)                           | 1954                       |
| locum tenens Izajasz (Kowalow)        | 1954–1960                  |
| Nikodem (Rotow)                       | 1960–1963                  |
| Leonid (Polakow)                      | 1963–1964                  |
| Sergiusz (Łarin)                      | 1964–1967                  |
| Jan (Wiendłand)                       | 1967–1984                  |
| Platon (Udowienko)                    | 1984–1993                  |
| Micheasz (Charcharow)                 | 1993–2002                  |
| Cyryl (Nakonieczny)                   | 2002–2011                  |
| Pantelejmon (Dołganow)                | 2011–2019                  |
| Wadim (Łaziebny)                      | od 2019                    |

title: Eparchia jarosławska

wikitext:
{{Administratura kościelna infobox
 |nazwa                          = Eparchia jarosławska
 |nazwa oryginalna               = {{k|ru|Ярославская епархия}}
 |typ administratury             = Diecezja
 |grafika                        = Fyodorovskaya2.jpg
 |opis grafiki                   = [[Cerkiew Fiodorowskiej Ikony Matki Bożej w Jarosławiu]]
 |alt grafiki                    =
 |państwo                        = obwód jarosławski
 |miejscowość                    = [[Jarosław (Rosja)|Jarosław]]
 |adres                          =
 |data powołania                 = 991
 |data zamknięcia                =
 |wyznanie                       = [[Prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                        = [[Rosyjski Kościół Prawosławny]]
 |nadrzędna administratura typ   = [[Metropolia (religia)|Metropolia]]
 |nadrzędna administratura nazwa = [[Metropolia jarosławska|jarosławska]]
 |obiekt sakralny typ            = [[Sobór (świątynia)|Sobór]]
 |obiekt sakralny nazwa          = [[Sobór Zaśnięcia Matki Bożej w Jarosławiu|Zaśnięcia Matki Bożej]]
 |administrator                  = metropolita jarosławski i rostowski [[Wadim (Łaziebny)]]
 |administrator pomocniczy       =
 |administrator senior           = metropolita jarosławski i rostowski [[Pantelejmon (Dołganow)]]
 |rok danych statystycznych      =
 |procent wiernych               =
 |liczba wiernych                =
 |liczba kapłanów diecezjalnych  =
 |liczba kapłanów zakonnych      =
 |liczba kapłanów                =
 |liczba osób zakonnych          =
 |liczba diecezji                =
 |liczba dekanatów               =
 |liczba parafii                 =
 |liczba klasztorów              =
 |powierzchnia                   =
 |mapa                           =
 |opis mapy                      =
 |alt mapy                       =
 |współrzędne                    = 57°37′17,9″N 39°53′11,1″E
 |commons                        = Category:Yaroslavl-Rostov Eparchy
 |www                            = http://yareparhia.ru
}}

[[Plik:Iaroslavl.JPG|mały|<center>[[Monaster Przemienienia Pańskiego w Jarosławiu]]</center>]]
[[Plik:Rostov19.jpg|mały|Rostów]]
'''Eparchia jarosławska''' – [[eparchia]] [[Rosyjski Kościół Prawosławny|Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego]] obejmująca część [[Obwód jarosławski|obwodu jarosławskiego]]<ref name=":0">{{Cytuj|tytuł=Ярославская епархия|data dostępu=2016-12-14|opublikowany=Патриархия.ru|url=http://www.patriarchia.ru/db/text/38553.html}}</ref>. Od 26 grudnia 2019 r. jej [[ordynariusz]]em jest metropolita [[Wadim (Łaziebny)]]<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.patriarchia.ru/db/text/5553804.html |autor = |tytuł = ЖУРНАЛЫ заседания Священного Синода от 26 декабря 2019 года – ЖУРНАЛ № 148 |opublikowany = patriarchia.ru |data = 26 grudnia 2019 |język = ru |data dostępu = 2019-12-27}}</ref>.

Eparchia wchodzi w skład [[Metropolia jarosławska|metropolii jarosławskiej]]<ref>[http://www.patriarchia.ru/db/text/38553.html Ярославская епархия]</ref>.

== Historia i współczesność ==
Eparchia powstała w 991 pod nazwą eparchii rostowskiej, w 1589 została podniesiona do rangi [[Metropolia (religia)|metropolii]]. Sobór jarosławski jest jej siedzibą od XVIII w.

Eparchia prowadzi seminarium duchowne w Jarosławiu (istnieje od 1994), gimnazjum prawosławne w Jarosławiu i 66 szkół niedzielnych dla dzieci i młodzieży.

Organem prasowym eparchii jest gazeta ''Jarosławskie wiadomości eparchialne'' (ros. ''Ярославские епархиальные ведомости'', natomiast telewizja regionalna nadaje tworzony przez duchowieństwo program ''Świeca''.

== Podział administracyjny ==
Eparchia jarosławska dzieli się na dziesięć dekanatów: [[Dekanat gawriłowsko-jamski|gawriłowsko-jamski]], [[Dekanat jarosławski wiejski|jarosławski wiejski]], [[Dekanat jarosławski centralny|jarosławski centralny]], [[Dekanat jarosławski północny|jarosławski północny]], [[Dekanat jarosławski południowy|jarosławski południowy]], [[Dekanat niekrasowski|niekrasowski]], [[Dekanat pietrowski|pietrowski]], [[Dekanat pleszczejewski|pleszczejewski]], [[Dekanat tunoszeński|tunoszeński]], [[Dekanat wiacki|wiacki]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Благочиния и приходы|data dostępu=2016-12-15|opublikowany=yareparhia.ru|url=http://yareparhia.ru/%D1%8F%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%8F/%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%87%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%8B/|archiwum=https://web.archive.org/web/20161221012618/http://yareparhia.ru/%D1%8F%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%8F/%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%87%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%8B/|zarchiwizowano=2016-12-21}}</ref>. W ich strukturach czynnych jest 156 parafii oraz 18 cerkwi i kaplic więziennych, szpitalnych itp.<ref name=":0" />. Są one obsługiwane przez 208 kapłanów<ref name=":0" />.

=== Monastery<ref>{{Cytuj |tytuł = Монастыри – ЯРОСЛАВСКАЯ МИТРОПОЛИЯ |data dostępu = 2021-01-06 |url = http://yareparhia.ru/%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%85%d0%be%d0%b4%d1%8b-%d1%8f%d1%80%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%b5%d0%bf%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b8/%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b0%d1%81%d1%82%d1%8b%d1%80%d0%b8-%d1%8f%d1%80%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b9-%d0%b5%d0%bf%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b8 |język = ru-RU}}</ref> ===
* [[Monaster Przemienienia Pańskiego i św. Jakuba]] w Rostowie, męski
* [[Babajewski Monaster św. Mikołaja]] w Niekrasowskim, męski
* [[Monaster św. Piotra w Rostowie]], męski
* [[Monaster Przemienienia Pańskiego i św. Atanazego]] w Jarosławiu, męski
* [[Monaster Tołgski]], żeński
* [[Monaster Objawienia Pańskiego i św. Abrahamiusza Rostowskiego]], żeński
* [[Monaster Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Jarosławiu]], żeński
* [[Monaster Narodzenia Matki Bożej w Rostowie]], żeński

== Biskupi jarosławscy i rostowscy ==
{|class="wikitable"
|'''Biskup'''
|'''Lata sprawowania urzędu'''
|-
|św. Teodor I
|991 – ok. 1023
|-
|Hilarion
|?
|-
|[[Leoncjusz z Rostowa|św. Leoncjusz]]
|ok. 1051 – ok. 1073
|-
|św. Izajasz Cudotwórca
|1078–1090
|-
|Efrem
|?
|-
|Nestor
| ? – 1156
|-
|Leon
|1157–1162
|-
|Teodor
|1162–1169
|-
|Leoncjusz II
|1172–1185
|-
|Mikołaj
|1185
|-
|Łukasz
|1185–1189
|-
|Jan
|1190–1214
|-
|Pachomiusz
|1214–1216
|-
|Cyryl
|1216–1229
|-
|św. Cyryl
|1230–1262
|-
|Ignacy
|1262–1288 z przerwą w 1278
|-
|Dionizy
|1278
|-
|Taras
|1288–1295
|-
|Szymon
|1295–1311
|-
|św. Prochor
|1311–1328
|-
|Antoni
|1328–1336
|-
|Gabriel
|1336–1346
|-
|Jan
|1346–1356
|-
|Ignacy
|1356–1364
|-
|Piotr
|1364–1365
|-
|Arseniusz
|1374–1380
|-
|Mateusz Grek
|ok. 1382–1385
|-
|św. [[Jakub (biskup rostowski)|Jakub]]
|1388/1389 – 1390<ref>{{Cytuj |tytuł = ИАКОВ |data dostępu = 2021-01-04 |opublikowany = pravenc.ru |url = https://www.pravenc.ru/text/200159.html}}</ref>
|-
|św. Teodor II
|1390–1395
|-
|Grzegorz
|1396–1416
|-
|Dionizy
|1418–1425
|-
|św. Efrem
|1427–1454
|-
|Teodozjusz (Bywalcew)
|1454–1461
|-
|św. Tryfon
|1462–1467
|-
|św. Wassian (Ryło)
|1467–1481
|-
|Joazaf (Oboleński)
|1481–1488
|-
|Tichon (Malszkin)
|1489–1503
|-
|Wassian
|1506–1515
|-
|Jan
|1520–1525
|-
|Cyryl
|1526–1538
|-
|Dosyteusz
|1539–1542
|-
|Aleksy
|1543–1548
|-
|Nikanor
|1549–1566
|-
|Korneliusz
|1567 – ok. 1574
|-
|Jonasz
|? – 1576
|-
|Abraham
|? – 1577
|-
|Dawid
|1578–1583
|-
|Eutymiusz
|1583–1585
|-
|Hiob
|1586
|-
|Warłaam
|1586–1603
|-
|Jonasz
|1603–1604
|-
|Cyryl (Zawidow)
|1605–1606
|-
|[[Filaret (patriarcha Moskwy)|Filaret (Romanow)]]
|1606–1619
|-
|Warłaam
|1619–1652
|-
|[[Jonasz (Sysojewicz)]]
|1652–1690
|-
|Joazaf (Łazarewicz)
|1691–1701
|-
|[[Dymitr (arcybiskup rostowski)|św. Dymitr (Tuptało)]]
|1702–1709
|-
|Dosyteusz (Glebow)
|1711–1718
|-
|Jerzy (Daszkow)
|1718–1730
|-
|Joachim
|1731–1741
|-
|św. męczennik [[Arseniusz (Maciejewicz)]]
|1742–1763
|-
|Atanazy (Wolchowski)
|1763–1766
|-
|[[Samuel (Mysławski)]]
|1776–1783
|-
|[[Arseniusz (Wierieszczagin)]]
|1783–1799
|-
|[[Paweł (Ponomariow, arcybiskup jarosławski)|Paweł (Ponomariow)]]
|1799–1805
|-
|[[Antoni (Znamienski)]]
|1806–1820
|-
|św. [[Filaret (Drozdow)]]
|1820–1821
|-
|[[Szymon (Kryłow-Płatonow)]]
|1821–1824
|-
|[[Abraham (Szumilin)]]
|1824–1836
|-
|św. [[Filaret (Amfitieatrow)]]
|1836–1837
|-
|[[Eugeniusz (Kazancew)]]
|1837–1853
|-
|[[Nil (Isakowicz)]]
|1853–1874
|-
|[[Dymitr (Murietow)]]
|1874–1876
|-
|[[Leonid (Krasnopiewkow)]]
|1876
|-
|[[Jonatan (Rudniew)]]
|1877–1903
|-
|Sergiusz (Łanin)
|1903–1904
|-
|[[Jakub (Piatnicki)]]
|1904–1907
|-
|św. [[Tichon (patriarcha Moskwy)|Tichon (Bielawin)]]
|1907–1913
|-
|św. [[Agatangel (Prieobrażenski)]]
|1913–1928
|-
|[[Paweł (Borisowski)]]
|1929–1937
|-
|[[Jan (Sokołow, metropolita kijowski)|Jan (Sokołow)]]
|1942–1944
|-
|[[Aleksy (Siergiejew)]]
|1944–1947
|-
|[[Dymitr (Gradusow)]]
|1947–1954
|-
|[[Borys (Wik)]]
|1954
|-
| ''[[locum tenens]]'' [[Izajasz (Kowalow)]]
|1954–1960
|-
|[[Nikodem (Rotow)]]
|1960–1963
|-
|[[Leonid (Polakow)]]
|1963–1964
|-
|[[Sergiusz (Łarin)]]
|1964–1967
|-
|[[Jan (Wiendłand)]]
|1967–1984
|-
|[[Platon (Udowienko)]]
|1984–1993
|-
|[[Micheasz (Charcharow)]]
|1993–2002
|-
|[[Cyryl (Nakonieczny)]]
|2002–2011
|-
|[[Pantelejmon (Dołganow)]]
|2011–2019
|-
|[[Wadim (Łaziebny)]]
|od 2019
|-
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://yareparhia.ru/ Strona oficjalna]
{{Eparchie Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego}}
{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Eparchia jarosławska|*]]

title: Eparchia jarosławskaЯрославская епархия

Państwo: Rosja

Obwód: jarosławski

Siedziba: Jarosław

Wyznanie: prawosławne

Kościół: Rosyjski Kościół Prawosławny

Metropolia: jarosławska

Sobór: Zaśnięcia Matki Bożej

Biskup diecezjalny: metropolita jarosławski i rostowski Wadim (Łaziebny)

Biskup senior: metropolita jarosławski i rostowski Pantelejmon (Dołganow)


text:
# Herb Saint Kitts i Nevis
Herb Saint Kitts i Nevis przedstawia na tarczy dwudzielnej w pas, w głowicy w polu błękitnym głowę indianina pomiędzy złotą lilią (symbolizującą Francję) a różą Tudorów (symbolizującą Anglię). W polu dolnym srebrnym nad czerwoną krokwią dwa kwiaty wianowłostki królewskiej a pod nią żaglowiec. Na tarczy stalowy hełm, na nim w klejnocie na zawoju czerwona korona murowa z dwoma rękami podtrzymującymi pochodnię. Pod tarczą wstęga z dewizą "Interes kraju przed własnym" (ang. Country Above Self). Trzymaczami są dwa pelikany.
Herb przyjęty pierwotnie w 1967 roku dla federacji wysp Saint Kitts-Nevis-Anguilla, po oddzieleniu się Anguilli i nadaniu niepodległości Saint Kitts i Nevis w 1983 roku uległ modyfikacjom. Usunięto z klejnotu trzecią rękę podtrzymującą pochodnię i zmieniono dewizę z "Jedność w trójcy" (Unity in trinity) na obecną.

title: Herb Saint Kitts i Nevis

wikitext:
[[Plik:Coat of arms of Saint Kitts and Nevis.svg|250px|right]]
'''Herb Saint Kitts i Nevis''' przedstawia na tarczy dwudzielnej w pas, w głowicy w polu błękitnym głowę indianina pomiędzy złotą lilią (symbolizującą [[Francja|Francję]]) a różą [[Tudorowie|Tudorów]] (symbolizującą [[Anglia|Anglię]]). W polu dolnym srebrnym nad czerwoną krokwią dwa kwiaty [[wianowłostka królewska|wianowłostki królewskiej]] a pod nią żaglowiec. Na tarczy stalowy hełm, na nim w klejnocie na zawoju czerwona [[Corona muralis|korona murowa]] z dwoma rękami podtrzymującymi pochodnię. Pod tarczą wstęga z dewizą "Interes kraju przed własnym" ([[język angielski|ang.]] ''Country Above Self''). Trzymaczami są dwa [[Pelikan (heraldyka)|pelikany]].

Herb przyjęty pierwotnie w 1967 roku dla federacji wysp [[Saint Kitts-Nevis-Anguilla]], po oddzieleniu się [[Anguilla|Anguilli]] i nadaniu niepodległości [[Saint Kitts i Nevis]] w 1983 roku uległ modyfikacjom. Usunięto z klejnotu trzecią rękę podtrzymującą pochodnię i zmieniono dewizę z "Jedność w trójcy" (''Unity in trinity'') na obecną.

== Zobacz też ==
* [[Saint Kitts i Nevis]]
* [[Flaga Saint Kitts i Nevis]]
* [[Hymn Saint Kitts i Nevis]]

== Bibliografia ==
* [http://flagspot.net/flags/kn_gov.html Flags of the World]

{{Godła Ameryki Północnej}}

[[Kategoria:Godła i herby państwowe|Saint Kitts i Nevis]]
[[Kategoria:Symbole narodowe Saint Kitts i Nevis]]


text:
# Henryk Holland
Henryk Holland (ur. 8 kwietnia 1920 w Warszawie, zm. 21 grudnia 1961 tamże) – polski socjolog, dziennikarz, publicysta, kapitan Ludowego Wojska Polskiego, działacz komunistyczny.

## Życiorys

### Młodość i lata II wojny światowej
Pochodził z rodziny żydowskiej. Był synem Henryka i Franciszki z domu Likier. Od 1932 do 1936 działał w organizacji skautowej Haszomer Hacair. W 1934 został członkiem Rewolucyjnego Związku Niezamożnej Młodzieży Szkolnej, a rok później wstąpił do Komunistycznego Związku Młodzieży Polski. Publikował pod pseudonimem w piśmie „Dziennik Popularny”. W 1938 został przyjęty na studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, działał w Akademickim Komitecie Antygettowym i Organizacji Młodzieży Socjalistycznej „Życie”. We wrześniu 1939 uczestniczył w obronie Warszawy jako felczer w szpitalu polowym 36 pułku piechoty Legii Akademickiej.
Po kapitulacji Warszawy przedostał się do Wilna. Po przekazaniu Wilna Litwie, w listopadzie 1939 przedostał się do Lwowa. We Lwowie współpracował z redakcjami „Czerwonego Sztandaru” i wydawanej od czerwca 1941 „Młodzieży Stalinowskiej”. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej służył w Armii Czerwonej jako starszy felczer w szpitalach polowych Frontu Południowo-Zachodniego. W grudniu 1941 został przeniesiony na zaplecze frontu do szpitala ewakuacyjnego w Swierdłowsku. W październiku 1942 został zdemobilizowany i odesłany do Moskwy, gdzie podjął studia na trzecim roku I Moskiewskiego Instytutu Medycznego.
W czerwcu 1943 wziął udział w pierwszym zjeździe Związku Patriotów Polskich. 14 czerwca 1943 został przyjęty w stopniu porucznika do 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. 15 lipca 1943 złożył przysięgę wojskową. Służył jako oficer służby sanitarnej, uczestniczył w bitwie pod Lenino. W lutym 1944 został instruktorem w Wydziale Polityczno-Wychowawczym 2 Dywizji Piechoty, pełnił funkcję kronikarza dywizji (od listopada 1944 w stopniu kapitana). Uczestniczył w walkach o wyzwolenie warszawskiej Pragi oraz w bitwie o Kołobrzeg. W grudniu 1944 został przyjęty do Polskiej Partii Robotniczej.

### Lata 1945–1956
W kwietniu 1945 został redaktorem naczelnym tygodnika „Walka Młodych” i kierował nim do września 1947. Formalnie został zdemobilizowany w styczniu 1946. Działał w Związku Walki Młodych. W 1948 został członkiem zarządu głównego Związku Młodzieży Polskiej oraz redaktorem „Trybuny Wolności”. Był autorem wielu napastliwych artykułów prasowych pod adresem AK oraz podziemia antykomunistycznego. W 1946 podjął studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył w 1950 (pracę magisterską obronił w 1952). Od 1948 był członkiem PZPR. W czasie studiów był sekretarzem oddziałowej organizacji partyjnej na Wydziale Humanistycznym UW, a także członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR.
Był jednym z ośmiu studentów, członków PZPR, którzy w marcu 1950 wystąpili z listem otwartym atakującym prof. Władysława Tatarkiewicza, protestując przeciwko dopuszczaniu na prowadzonym przez niego seminarium do czysto politycznych wystąpień o charakterze wyraźnie wrogim budującej socjalizm Polsce. List przyczynił się do odsunięcia Tatarkiewicza od prowadzenia zajęć na uczelni.
W październiku 1950 rozpoczął studia doktoranckie w Katedrze Filozofii Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR. Uczestniczył w polemice ideologicznej z przedstawicielami Lwowsko-Warszawskiej Szkoły Filozoficznej, m.in. opublikował brutalny atak przeciwko poglądom Kazimierza Twardowskiego (opublikowany pt. Legenda o Kazimierzu Twardowskim w „Myśli Filozoficznej” nr 2 z 1952 i jako odrębna broszura w 1953), w którym nazwał jego filozofię „skrajnie obskurancką, fideistyczną, klechowską”. W latach 1952–1955 pracował równocześnie jako adiunkt w Katedrze Historii Filozofii Wydziału Humanistycznego UW. Studia doktoranckie ukończył w grudniu 1953, ale nie napisał pracy doktorskiej na temat Ludwika Krzywickiego. Był jednym z redaktorów dzieł Lenina i Stalina wydawanych przez wydawnictwo „Książka i Wiedza”. Od 1953 pracował również w dziale ideologicznym „Trybuny Ludu”.

### 1956–1961
Od 1956 publikował w Życiu Warszawy i Expressie Wieczornym (publikował tam przeglądy prasy pod pseudonimami „Hola” i „Gol”), współpracował z Polskim Radiem, a w 1957 był pracownikiem Polskiej Agencji Prasowej. W kwietniu 1956 na zebraniu partyjnym wezwał do rehabilitacji Władysława Gomułki. W 1956 poparł reformy Gomułki. M.in. wygłosił w Polskim Radiu opublikowany następnie 23 października 1956 w Expressie Wieczornym komentarz do listu Heleny Rode nawołującego do prawdziwej i otwartej rehabilitacji skazanych w stalinowskich procesach. W tym komentarzu, który wywołał ogromne echo w społeczeństwie, Holland pisał:

Sądzę, że sprawa nie może się skończyć na przytoczonym oświadczeniu Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej (...). Sądzę, że jest rzeczą niezbędną natychmiastowe opublikowanie w prasie imion, nazwisk, fotografii, krótkich życiorysów i dat wykonania wyroków na poległych męczeńską śmiercią oficerach Wojska Polskiego. (...) Po trzecie – w stosunku do wszystkich winnych mordu sądowego na dziewiętnastu oficerach muszą być wyciągnięte zgodnie z prawem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej najsurowsze konsekwencje; wszystkie okoliczności mordu muszą zostać ujawnione.

W latach 1956–1957 wielokrotnie komentował krytycznie konserwatywne tendencje w PZPR, co spowodowało następnie ograniczenie przez władze partyjne jego aktywności publicystycznej i zwolnienie z PAP. W styczniu 1958 obronił pracę doktorską Ludwik Krzywicki – nieznany, napisaną pod kierunkiem Adama Schaffa, został pracownikiem Zakładu Socjologii i Historii Kultury Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, a po jego likwidacji w 1960 – Zakładu Badań Socjologicznych. Przygotował do druku popularną biografię Ludwika Krzywickiego, która nie ukazała się drukiem za jego życia ze względów politycznych (dopiero w 2007 wydał ją Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa”).

### Śmierć
W listopadzie 1961 w czasie rozmowy ze Stanisławem Brodzkim otrzymał informacje o treści przemówienia Nikity Chruszczowa na XXII Zjeździe KPZR, w którym opisano okoliczności śmierci Józefa Stalina i Ławrientija Berii oraz poddano krytyce stalinowską politykę. Holland przekazał informacje korespondentowi „Le Monde” w Warszawie Jeanowi Wetzowi. Rozmowa Hollanda i Wetza została podsłuchana przez Służbę Bezpieczeństwa, chociaż sam Holland nie został początkowo rozpoznany. Wetz opublikował 17 listopada 1961 artykuł o rewelacjach Chruszczowa. Władze PRL i osobiście Władysław Gomułka obawiały się oskarżenia przez władze sowieckie, że przeciek z obrad KPZR trafił do zachodnich dziennikarzy przez polską niedyskrecję. W konsekwencji MSW podjęło śledztwo w sprawie przecieku, w trakcie którego ustalono, iż rozmówcą Wetza był Holland. O jego identyfikacji zawiadomiono  Gomułkę.
Henryka Hollanda zatrzymano 19 grudnia 1961 i następnie poddano wielogodzinnemu przesłuchaniu, a w dniu 21 grudnia 1961 został aresztowany pod zarzutem z art. 7 „małego” kodeksu karnego. Po ogłoszeniu decyzji o aresztowaniu, przewieziono go na rewizję do jego mieszkania nr 19 przy ul. Nowotki 10 (obecnie gen. Władysława Andersa). W czasie tej rewizji Holland popełnił samobójstwo, skacząc z okna mieszkania, znajdującego się na 6. piętrze budynku.
Okoliczności jego śmierci były przez wiele lat przedmiotem różnych hipotez i domysłów, sugerowano m.in. zabójstwo. Ostatecznie prawdziwe okoliczności ustalił na podstawie odnalezionego w archiwum IPN zapisu z podsłuchu w mieszkaniu Hollanda z dnia rewizji Krzysztof Persak, który opublikował następnie książkę Sprawa Henryka Hollanda (wyd. 2006).
Jego pogrzeb odbył się 29 grudnia 1961 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera K-13-14). Uczestniczyło w nim wielu dziennikarzy, w tym z rozwiązanego „Po prostu”, naukowcy kojarzeni z nurtem rewizjonistycznym (m.in. Zygmunt Bauman, Włodzimierz Brus, Leszek Kołakowski) oraz działacze partyjni (m.in. Jerzy Morawski, Oskar Lange, Janusz Zarzycki, Romana Granas, Helena Jaworska, Stefan Staszewski, Juliusz Hibner, Henryk Werner, Julian Finkelsztejn). Jakkolwiek na uroczystości nie wygłoszono żadnych przemówień (odśpiewano jedynie Międzynarodówkę), władze PRL sam udział w pogrzebie potraktowały jako demonstrację, wzywając następnie niektórych partyjnych uczestników do składania wyjaśnień przed specjalną komisją.

## Życie prywatne
Żonaty (od listopada 1947 do czerwca 1961, faktycznie w separacji od 1959) z dziennikarką Ireną Rybczyńską. Z tego małżeństwa urodziły się córki: Agnieszka i Magdalena, późniejsze reżyserki filmowe.

## Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (13 lipca 1946)[8]
- Krzyż Walecznych
- Srebrny Krzyż Zasługi (12 kwietnia 1946)[9]
- Srebrny Medal Zasłużonym na Polu Chwały
- Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
- Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk

title: Henryk Holland

wikitext:
{{Żołnierz infobox
 |imię i nazwisko      = Henryk Holland
 |imię i nazwisko org  =
 |pseudonim            =
 |rodzaj wojsk         = lądowe
 |zwycięstwa           =
 |grafika              = nie
 |opis grafiki         =
 |stopień grafika      = Naramiennik Kapitan land.png
 |stopień              = [[Kapitan (ranga)|kapitan]]
 |data urodzenia       = 8 kwietnia 1920
 |miejsce urodzenia    = [[Warszawa]]
 |data śmierci         = 21 grudnia 1961
 |miejsce śmierci      = Warszawa
 |lata służby          = 1941–1945
 |siły zbrojne         = [[Plik:Red star.svg|20px]] [[Armia Czerwona]]
[[Plik:Orzeł LWP.jpg|20px]] [[Ludowe Wojsko Polskie]]
 |formacja             =
 |jednostki            =
 |stanowiska           = instruktor w Wydziale Polityczno-Wychowawczym [[2 Warszawska Dywizja Piechoty|2 Dywizji Piechoty]]
 |wojny i bitwy        = [[II wojna światowa]]
 |późniejsza praca     =
 |odznaczenia          = {{order|OOP|KK}} {{order|KW|L}} {{order|KZ|S}} {{order|MZPC|S}} {{order|MZONB}} {{order|MZiW}} {{order|SU-MZNWWO}}
 |commons              =
 |wikiźródła           =
 |wikicytaty           =
}}
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Henryk Holland
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Warszawski]]
 |uczelnia                  = Uniwersytet Warszawski
 |wydział                   = Wydział Humanistyczny
 |stanowisko                = [[adiunkt]]
 |partia                    = [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]
 |małżeństwo                = [[Irena Rybczyńska]]
 |dzieci                    = [[Agnieszka Holland]]
[[Magdalena Łazarkiewicz]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Henryk Holland''' (ur. [[8 kwietnia]] [[1920]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[21 grudnia]] [[1961]] tamże) – [[Polska|polski]] [[Socjologia|socjolog]], [[dziennikarz]], [[Publicystyka|publicysta]], [[Kapitan (ranga)|kapitan]] [[Ludowe Wojsko Polskie|Ludowego Wojska Polskiego]], działacz komunistyczny.

== Życiorys ==
=== Młodość i lata II wojny światowej ===
Pochodził z rodziny [[Żydzi|żydowskiej]]. Był synem Henryka i Franciszki z domu Likier{{odn|Persak|2006|s=132}}. Od 1932 do 1936 działał w organizacji skautowej [[Ha-Szomer Ha-Cair|Haszomer Hacair]]. W 1934 został członkiem Rewolucyjnego Związku Niezamożnej Młodzieży Szkolnej, a rok później wstąpił do [[Komunistyczny Związek Młodzieży Polski|Komunistycznego Związku Młodzieży Polski]]. Publikował pod pseudonimem w piśmie „[[Dziennik Popularny]]”. W 1938 został przyjęty na studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, działał w Akademickim Komitecie Antygettowym i [[Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”|Organizacji Młodzieży Socjalistycznej „Życie”]]. We wrześniu 1939 uczestniczył w [[Obrona Warszawy (1939)|obronie Warszawy]] jako [[felczer]] w szpitalu polowym [[36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej|36 pułku piechoty Legii Akademickiej]].

Po kapitulacji Warszawy przedostał się do [[Wilno|Wilna]]. Po przekazaniu Wilna [[Litwa|Litwie]], w listopadzie 1939 przedostał się do [[Lwów|Lwowa]]. We Lwowie współpracował z redakcjami „[[Czerwony Sztandar (periodyk po polsku)|Czerwonego Sztandaru]]” i wydawanej od czerwca 1941 „Młodzieży Stalinowskiej”. Po wybuchu [[Atak Niemiec na ZSRR|wojny niemiecko-radzieckiej]] służył w [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] jako starszy felczer w szpitalach polowych [[Front Południowo-Zachodni (radziecki)|Frontu Południowo-Zachodniego]]. W grudniu 1941 został przeniesiony na zaplecze frontu do szpitala ewakuacyjnego w [[Jekaterynburg|Swierdłowsku]]. W październiku 1942 został zdemobilizowany i odesłany do [[Moskwa|Moskwy]], gdzie podjął studia na trzecim roku [[Pierwszy Moskiewski Państwowy Uniwersytet Medyczny im. I.M. Sieczenowa|I Moskiewskiego Instytutu Medycznego]].

W czerwcu 1943 wziął udział w pierwszym zjeździe [[Związek Patriotów Polskich|Związku Patriotów Polskich]]. 14 czerwca 1943 został przyjęty w stopniu [[porucznik]]a do [[1 Warszawska Dywizja Piechoty|1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki]]. 15 lipca 1943 złożył przysięgę wojskową. Służył jako oficer służby sanitarnej, uczestniczył w [[bitwa pod Lenino|bitwie pod Lenino]]. W lutym 1944 został instruktorem w Wydziale Polityczno-Wychowawczym [[2 Warszawska Dywizja Piechoty|2 Dywizji Piechoty]], pełnił funkcję kronikarza dywizji (od listopada 1944 w stopniu [[Kapitan (ranga)|kapitana]]). Uczestniczył w [[Walki o Warszawę (1945)|walkach o wyzwolenie warszawskiej Pragi]] oraz w [[Bitwa o Kołobrzeg|bitwie o Kołobrzeg]]. W grudniu 1944 został przyjęty do [[Polska Partia Robotnicza|Polskiej Partii Robotniczej]].

=== Lata 1945–1956 ===
W kwietniu 1945 został redaktorem naczelnym tygodnika „[[Walka Młodych]]” i kierował nim do września 1947. Formalnie został zdemobilizowany w styczniu 1946. Działał w [[Związek Walki Młodych|Związku Walki Młodych]]. W 1948 został członkiem zarządu głównego [[Związek Młodzieży Polskiej|Związku Młodzieży Polskiej]] oraz redaktorem „[[Trybuna Wolności|Trybuny Wolności]]”. Był autorem wielu napastliwych artykułów prasowych pod adresem [[Armia Krajowa|AK]] oraz [[żołnierze wyklęci|podziemia antykomunistycznego]]. W 1946 podjął studia filozoficzne na [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytecie Warszawskim]], które ukończył w 1950 (pracę magisterską obronił w 1952). Od 1948 był członkiem [[Polska Zjednoczona Partia Robotnicza|PZPR]]. W czasie studiów był sekretarzem oddziałowej organizacji partyjnej na Wydziale Humanistycznym UW, a także członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR.

Był jednym z ośmiu studentów, członków PZPR, którzy w marcu 1950 wystąpili z listem otwartym atakującym prof. [[Władysław Tatarkiewicz|Władysława Tatarkiewicza]], protestując przeciwko dopuszczaniu na prowadzonym przez niego seminarium do ''czysto politycznych wystąpień o charakterze wyraźnie wrogim budującej socjalizm Polsce''. List przyczynił się do odsunięcia Tatarkiewicza od prowadzenia zajęć na uczelni{{r|list}}.

W październiku 1950 rozpoczął studia doktoranckie w Katedrze Filozofii [[Instytut Kształcenia Kadr Naukowych|Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR]]. Uczestniczył w polemice ideologicznej z przedstawicielami [[Szkoła lwowsko-warszawska|Lwowsko-Warszawskiej Szkoły Filozoficznej]], m.in. opublikował brutalny atak przeciwko poglądom [[Kazimierz Twardowski|Kazimierza Twardowskiego]] (opublikowany pt. ''Legenda o Kazimierzu Twardowskim'' w „Myśli Filozoficznej” nr 2 z 1952 i jako odrębna broszura w 1953), w którym nazwał jego filozofię „skrajnie obskurancką, fideistyczną, klechowską”. W latach 1952–1955 pracował równocześnie jako adiunkt w Katedrze Historii Filozofii Wydziału Humanistycznego UW. Studia doktoranckie ukończył w grudniu 1953, ale nie napisał pracy doktorskiej na temat [[Ludwik Krzywicki|Ludwika Krzywickiego]]. Był jednym z redaktorów dzieł Lenina i Stalina wydawanych przez wydawnictwo „[[Książka i Wiedza]]”. Od 1953 pracował również w dziale ideologicznym „[[Trybuna Ludu|Trybuny Ludu]]”.

=== 1956–1961 ===
Od 1956 publikował w [[Życie Warszawy|Życiu Warszawy]] i [[Express Wieczorny|Expressie Wieczornym]] (publikował tam przeglądy prasy pod pseudonimami „Hola” i „Gol”), współpracował z Polskim Radiem, a w 1957 był pracownikiem Polskiej Agencji Prasowej. W kwietniu 1956 na zebraniu partyjnym wezwał do rehabilitacji [[Władysław Gomułka|Władysława Gomułki]]. W 1956 poparł [[Polski październik 1956|reformy]] Gomułki. M.in. wygłosił w Polskim Radiu opublikowany następnie 23 października 1956 w [[Express Wieczorny|Expressie Wieczornym]] komentarz do listu Heleny Rode{{r|listrode}} nawołującego do prawdziwej i otwartej rehabilitacji skazanych w stalinowskich procesach. W tym komentarzu, który wywołał ogromne echo w społeczeństwie, Holland pisał:

{{Cytat
 |treść = Sądzę, że sprawa nie może się skończyć na przytoczonym oświadczeniu Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej (...). Sądzę, że jest rzeczą niezbędną natychmiastowe opublikowanie w prasie imion, nazwisk, fotografii, krótkich życiorysów i dat wykonania wyroków na poległych męczeńską śmiercią oficerach Wojska Polskiego. (...) Po trzecie – w stosunku do wszystkich winnych mordu sądowego na dziewiętnastu oficerach muszą być wyciągnięte zgodnie z prawem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej najsurowsze konsekwencje; wszystkie okoliczności mordu muszą zostać ujawnione.
 |autor =
 |źródło = Henryk Holland
Express Wieczorny 23 października 1956
}}

W latach 1956–1957 wielokrotnie komentował krytycznie konserwatywne tendencje w PZPR, co spowodowało następnie ograniczenie przez władze partyjne jego aktywności publicystycznej i zwolnienie z PAP. W styczniu 1958 obronił pracę doktorską ''Ludwik Krzywicki – nieznany'', napisaną pod kierunkiem [[Adam Schaff|Adama Schaffa]], został pracownikiem Zakładu Socjologii i Historii Kultury Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, a po jego likwidacji w 1960 – Zakładu Badań Socjologicznych. Przygotował do druku popularną biografię [[Ludwik Krzywicki|Ludwika Krzywickiego]], która nie ukazała się drukiem za jego życia ze względów politycznych (dopiero w [[2007 w literaturze|2007]] wydał ją Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa”{{r|krzyw}}).

=== Śmierć ===
[[Plik:Piotr Łazarkiewicz grób.jpg|thumb|200px|Grób Henryka Hollanda na Wojskowych Powązkach]]
W listopadzie 1961 w czasie rozmowy ze [[Stanisław Brodzki|Stanisławem Brodzkim]] otrzymał informacje o treści przemówienia [[Nikita Chruszczow|Nikity Chruszczowa]] na XXII Zjeździe [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|KPZR]], w którym opisano okoliczności śmierci Józefa Stalina i [[Ławrientij Beria|Ławrientija Berii]] oraz poddano krytyce stalinowską politykę. Holland przekazał informacje korespondentowi „Le Monde” w Warszawie Jeanowi Wetzowi. Rozmowa Hollanda i Wetza została podsłuchana przez Służbę Bezpieczeństwa, chociaż sam Holland nie został początkowo rozpoznany. Wetz opublikował 17 listopada 1961 artykuł o rewelacjach Chruszczowa. Władze PRL i osobiście Władysław Gomułka obawiały się oskarżenia przez władze sowieckie, że przeciek z obrad KPZR trafił do zachodnich dziennikarzy przez polską niedyskrecję. W konsekwencji MSW podjęło śledztwo w sprawie przecieku, w trakcie którego ustalono, iż rozmówcą Wetza był Holland. O jego identyfikacji zawiadomiono  Gomułkę.

Henryka Hollanda zatrzymano 19 grudnia 1961 i następnie poddano wielogodzinnemu przesłuchaniu, a w dniu 21 grudnia 1961 został aresztowany pod zarzutem z art. 7 „małego” kodeksu karnego. Po ogłoszeniu decyzji o aresztowaniu, przewieziono go na rewizję do jego mieszkania nr 19 przy ul. Nowotki 10{{odn|Persak|2006|s=230}} (obecnie [[Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie|gen. Władysława Andersa]]). W czasie tej rewizji Holland popełnił samobójstwo, skacząc z okna mieszkania, znajdującego się na 6. piętrze budynku{{odn|Persak|2006|s=231}}.

Okoliczności jego śmierci były przez wiele lat przedmiotem różnych hipotez i domysłów, sugerowano m.in. zabójstwo. Ostatecznie prawdziwe okoliczności ustalił na podstawie odnalezionego w archiwum IPN zapisu z podsłuchu w mieszkaniu Hollanda z dnia rewizji [[Krzysztof Persak]], który opublikował następnie książkę ''Sprawa Henryka Hollanda'' (wyd. 2006).

Jego pogrzeb odbył się 29 grudnia 1961 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera K-13-14)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.cmentarzekomunalne.com.pl/mapa/mapa.php?cment=PWZKI&rzad=13&kwatera=K&grob=14&dane=+imie=+nazwisko=Holland+check_nazwisko=on+check_ur=+rok=1800+miesiac=1+dzien=1+rok2=2019+miesiac2=11+dzien2=25+check_zg=+rok_zg1=1800+miesiac_zg1=1+dzien_zg1=1+rok_zg2=2019+miesiac_zg2=11+dzien_zg2=25+cmentarz=#kotwica|tytuł=Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze|opublikowany=cmentarzekomunalne.com.pl|data dostępu=2019-11-18}}</ref>. Uczestniczyło w nim wielu dziennikarzy, w tym z rozwiązanego „[[Po prostu (czasopismo)|Po prostu]]”, naukowcy kojarzeni z nurtem rewizjonistycznym (m.in. [[Zygmunt Bauman]], [[Włodzimierz Brus]], [[Leszek Kołakowski]]) oraz działacze partyjni (m.in. [[Jerzy Morawski (polityk)|Jerzy Morawski]], [[Oskar Lange]], [[Janusz Zarzycki]], [[Romana Granas]], [[Helena Jaworska]], [[Stefan Staszewski]], [[Juliusz Hibner]], [[Henryk Werner]], [[Julian Finkelsztejn]]). Jakkolwiek na uroczystości nie wygłoszono żadnych przemówień (odśpiewano jedynie [[Międzynarodówka (pieśń)|Międzynarodówkę]]), władze PRL sam udział w pogrzebie potraktowały jako demonstrację, wzywając następnie niektórych partyjnych uczestników do składania wyjaśnień przed specjalną komisją.

== Życie prywatne ==
Żonaty (od listopada 1947 do czerwca 1961, faktycznie w separacji od 1959) z dziennikarką [[Irena Rybczyńska-Holland|Ireną Rybczyńską]]. Z tego małżeństwa urodziły się córki: [[Agnieszka Holland|Agnieszka]] i [[Magdalena Łazarkiewicz|Magdalena]], późniejsze reżyserki filmowe.

== Ordery i odznaczenia ==
* Krzyż Kawalerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (13 lipca 1946)<ref>{{Monitor Polski|1947|72|485}} „za zasługi w budownictwie nowej Demokratycznej Polski”.</ref>
* [[Krzyż Walecznych]]
* Srebrny [[Krzyż Zasługi]] (12 kwietnia 1946)<ref>{{Monitor Polski|1946|64|122}} „za działalność powojenną Związku Walki Młodych”.</ref>
* Srebrny [[Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”|Medal Zasłużonym na Polu Chwały]]
* [[Medal Zwycięstwa i Wolności 1945]]
* [[Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk]]

== Przypisy ==
<references>
<ref name="krzyw">{{cytuj książkę|nazwisko=Holland|imię=Henryk|tytuł=Ludwik Krzywicki - nieznany|wydawca=Instytut Wydawniczy Książka i Prasa|miejsce=Warszawa|data=2007|isbn=978-83-88353-22-2}}</ref>
<ref name="list">{{cytuj |url=https://pf.uw.edu.pl/images/NUMERY_PDF/014/PF_1995-R4_211_archiwum_wyjasnienia_Tatarkiewicza.pdf |tytuł=List grupy uczestników seminarium filozoficznego profesora Władysława Tatarkiewicza |czasopismo=Przegląd Filozoficzny |wolumin=nr 2/1995 (14) |s=90}}</ref>
<ref name="listrode">List żony zamordowanego przez bezpiekę płk. [[Aleksander Rode|Aleksandra Rodego]] opublikowany w „Sztandarze Młodych” 18 października 1956.</ref>
</references>

== Bibliografia ==
* Celina Budzyńska: ''Henryk Holland'', [w:] ''Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego'' [tom II: E-J] (pod redakcją [[Feliks Tych|Feliksa Tycha]]. Warszawa: Książka i Wiedza, [[1987 w literaturze|1987]]).
* {{cytuj |autor=Krzysztof Persak |tytuł=Sprawa Henryka Hollanda |miejsce=Warszawa |wydawca=Instytut Pamięci Narodowej & ISP PAN |data=[[2006 w literaturze|2006]] |isbn=83-60464-06-5 |odn=tak}}.

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Holland, Henryk}}
[[Kategoria:Członkowie Ha-Szomer Ha-Cair]]
[[Kategoria:Członkowie Komitetu Uczelnianego PZPR na Uniwersytecie Warszawskim]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Patriotów Polskich]]
[[Kategoria:Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski]]
[[Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski]]
[[Kategoria:Działacze Związku Walki Młodych]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]]
[[Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały”]]
[[Kategoria:Oficerowie polityczni ludowego Wojska Polskiego]]
[[Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945]]
[[Kategoria:Politycy PPR]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy samobójcy]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze ludowego Wojska Polskiego]]
[[Kategoria:Uczestnicy bitwy o Kołobrzeg (1945)]]
[[Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lenino (1943)]]
[[Kategoria:Wykładowcy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1920]]
[[Kategoria:Zmarli w 1961]]

title: Henryk Holland

Data i miejsce urodzenia: 8 kwietnia 1920 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 21 grudnia 1961 · Warszawa

Siły zbrojne: Armia Czerwona · Ludowe Wojsko Polskie

Stanowiska: instruktor w Wydziale Polityczno-Wychowawczym 2 Dywizji Piechoty

Główne wojny i bitwy: II wojna światowa

title: Henryk Holland

Alma Mater: Uniwersytet Warszawski

Uczelnia: Uniwersytet Warszawski

Wydział: Wydział Humanistyczny

Stanowisko: adiunkt

Partia: PZPR

Małżeństwo: Irena Rybczyńska

Dzieci: Agnieszka Holland · Magdalena Łazarkiewicz


text:
# Giberto Bartolomeo Borromeo
Giberto Bartolomeo Borromeo (ur. 12 września 1671 w Mediolanie, zm. 22 stycznia 1740 w Novarze) – włoski kardynał.

## Życiorys
Urodził się 12 września 1671 roku w Mediolanie, jako syn Renata Borromeo i Giulii Arese. Studiował na Uniwersytecie Pawijskim, gdzie uzyskał doktorat utroque iure i Uniwersytecie w Mediolanie, gdzie uzyskał doktorat z teologii. Następnie został protonotariuszem apostolskim i referendarzem Trybunału Obojga Sygnatur. 14 grudnia 1710 roku przyjął święcenia kapłańskie. 26 stycznia 1711 roku został wybrany arcybiskupem tytularnym Antiochii, a 1 marca przyjął sakrę. W tym samym roku został asystentem Tronu Papieskiego. Trzy lata później został biskupem Novary. 15 marca 1717 roku został kreowany kardynałem prezbiterem i otrzymał kościół tytularny Sant’Alessio. Zmarł 22 stycznia 1740 roku w Novarze.

title: Giberto Bartolomeo Borromeo

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Giberto Bartolomeo Borromeo
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = Kardynał prezbiter
 |grafika                 = Giberto Bartolomeo Borromeo.jpg
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          =
 |data urodzenia          = 12 września 1671
 |miejsce urodzenia       = [[Mediolan]]
 |data śmierci            = 22 stycznia 1740
 |miejsce śmierci         = [[Novara]]
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Biskup Novary
 |1. funkcja - okres      = 1714–1740
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[katolicyzm]]
 |kościół                 = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   =
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            = 14 grudnia 1710
 |data nominacji          =
 |data sakry              = 1 marca 1711
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            = 15 marca 1717
 |papież kreujący         = [[Klemens XI]]
 |kościół tytularny       = Sant’Alessio
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 = Category:Giberto Borromeo
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = kardynał
 |data konsekracji          = 1 marca 1711
 |miejscowość konsekracji   =
 |miejsce konsekracji       =
 |konsekrator               = [[Giuseppe Archinto]]
 |współkonsekratorzy        = [[Gerolamo Archinto]]<br />[[Giovanni Francesco Barbarigo]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
}}
'''Giberto Bartolomeo Borromeo''' (ur. [[12 września]] [[1671]] w [[Mediolan]]ie, zm. [[22 stycznia]] [[1740]] w [[Novara|Novarze]]) – włoski [[kardynał]].

== Życiorys ==
Urodził się 12 września 1671 roku w Mediolanie, jako syn Renata Borromeo i Giulii Arese{{r|FIU}}. Studiował na [[Uniwersytet w Pawii|Uniwersytecie Pawijskim]], gdzie uzyskał [[doktor obojga praw|doktorat utroque iure]] i [[Uniwersytet w Mediolanie|Uniwersytecie w Mediolanie]], gdzie uzyskał doktorat z teologii{{r|FIU}}. Następnie został [[protonotariusz apostolski|protonotariuszem apostolskim]] i referendarzem [[Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej|Trybunału Obojga Sygnatur]]{{r|FIU}}. 14 grudnia 1710 roku przyjął [[sakrament święceń|święcenia kapłańskie]]{{r|hierarchy}}. 26 stycznia 1711 roku został wybrany [[biskup tytularny|arcybiskupem tytularnym]] Antiochii, a 1 marca przyjął [[sakra|sakrę]]{{r|hierarchy}}. W tym samym roku został [[Asystent Tronu Papieskiego|asystentem Tronu Papieskiego]]{{r|FIU}}. Trzy lata później został [[biskup]]em Novary. 15 marca 1717 roku został kreowany [[Stopnie kardynalskie#Kardynałowie prezbiterzy|kardynałem prezbiterem]] i otrzymał kościół tytularny Sant’Alessio{{r|hierarchy}}. Zmarł 22 stycznia 1740 roku w Novarze{{r|FIU}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="FIU">{{cytuj stronę|url=http://cardinals.fiu.edu/bios1717.htm#Borromeo|tytuł=Giberto Bartolomeo Borromeo|opublikowany=The Cardinals of the Holy Roman Church|język=en|data dostępu=2019-04-22}}</ref>
<ref name="hierarchy">{{cytuj stronę|url=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bborrg.html|tytuł=Giberto Bartolomeo Borromeo|opublikowany=catholic-hierarchy.org|język=en|data dostępu=2019-04-22}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Borromeo, Giberto Bartolomeo}}
[[Kategoria:Boromeusze|Giberto Bartolomeo Borromeo]]
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Mediolańskiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1671]]
[[Kategoria:Zmarli w 1740]]
[[Kategoria:Włoscy kardynałowie]]
[[Kategoria:Kardynałowie z nominacji Klemensa XI]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Mediolanie]]

title: Giberto Bartolomeo Borromeo

Data i miejsce urodzenia: 12 września 1671 · Mediolan

Data i miejsce śmierci: 22 stycznia 1740 · Novara

Wyznanie: katolicyzm

Kościół: rzymskokatolicki

Prezbiterat: 14 grudnia 1710

Sakra biskupia: 1 marca 1711

Kreacja kardynalska: 15 marca 1717 · Klemens XI

Kościół tytularny: Sant’Alessio

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 1 marca 1711

Konsekrator: Giuseppe Archinto

Współkonsekratorzy: Gerolamo Archinto · Giovanni Francesco Barbarigo


text:
# Pędzliczek wiejski
Pędzliczek wiejski (Syntrichia ruralis (Hedw.) F. Weber & D. Mohr) – gatunek mchu należący do rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.). Występuje w Ameryce Północnej (Grenlandia, Kanada, Stany Zjednoczone, Meksyk), na południu Ameryki Południowej, Europie, Azji i południowej Afryce. Rośnie na glebie i skałach, od suchych do wilgotnych.

## Morfologia
GametofitŁodyżki wysokości 5–15 mm. Listki języczkowate, owalne, o rozmiarach 1,5–3,5 × 0,75–1,25 mm.
SporofitSeta czerwona, długości 5–10 mm. uszka czerwonobrązowa, długości 2–3,5 mm, prosta. Perystom długości 1,25 mm. Zarodniki o rozmiarach 11-15 µm.
- Listek
- Puszki

Korelacje międzygatunkowe
Na pędzliczku wiejskim pasożytuje grzyb języczek strefowany (Arrhenia spathulata).

## Systematyka i nazewnictwo
Synonimy: Barbula ruraliformis Besch., Barbula ruralis Hedw., Syntrichia ruraliformis (Besch.) Cardot, Tortula longimucronata X.J. Li, Tortula ruraliformis (Besch.) W. Ingham, Tortula ruralis (Hedw.) P. Gaertn., B. Mey. & Scherb.
Gatunek Syntrichia ruralis (Hedw.) F. Weber & D. Mohr bywa traktowany jako synonim Tortula ruralis (Hedw.) Gaertn. et al.

title: Pędzliczek wiejski

wikitext:
{{Takson infobox
 |nazwa           = Pędzliczek wiejski
 |grafika         = Syntrichia ruralis (a, 144945-474541) 6998.JPG
 |opis grafiki    =
 |alt grafiki     =
 |systematyka ref = <ref name="ruggiero" /><ref name="goffinet" />
 |domena          = [[eukarionty]]
 |królestwo       = [[rośliny]]
 |podkrólestwo    = [[rośliny zielone]]
 |nadgromada      = [[rośliny telomowe]]
 |gromada         = [[mchy]]
 |klasa           = [[prątniki]]
 |rząd            = [[płoniwowce]]
 |rodzina         = [[płoniwowate]]
 |rodzaj          = [[pędzliczek]]
 |gatunek         = pędzliczek wiejski
 |nazwa łacińska  = Syntrichia ruralis
 |autor           = ([[Johann Hedwig|Hedw.]]) [[Friedrich Weber|F. Weber]] & [[Daniel Matthias Heinrich Mohr|D. Mohr]]
 |cytat           = Index Mus. Pl. Crypt. [2] 1803.{{r|tpl}}
 |synonimy        =
 |wikispecies     = Syntrichia ruralis
 |commons         = Category:Syntrichia ruralis
}}
'''Pędzliczek wiejski''' (''Syntrichia ruralis'' (Hedw.) F. Weber & D. Mohr) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[mchy|mchu]] należący do rodziny [[płoniwowate|płoniwowatych]] (''Pottiaceae'' Schimp.). Występuje w [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]] ([[Grenlandia]], [[Kanada]], [[Stany Zjednoczone]], [[Meksyk]]), na południu [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]], [[Europa|Europie]], [[Azja|Azji]] i południowej [[Afryka|Afryce]]. Rośnie na glebie i skałach, od suchych do wilgotnych{{r|efloras}}.

== Morfologia ==
; [[Gametofit]]: [[Łodyżka|Łodyżki]] wysokości 5–15 mm. [[Listek (rośliny nienaczyniowe)|Listki]] języczkowate, owalne, o rozmiarach 1,5–3,5 × 0,75–1,25 mm{{r|efloras}}.
; [[Sporofit]]: [[Seta (botanika)|Seta]] czerwona, długości 5–10 mm. uszka czerwonobrązowa, długości 2–3,5 mm, prosta. [[Perystom (botanika)|Perystom]] długości 1,25 mm. [[Zarodnik]]i o rozmiarach 11-15 µm.{{r|efloras}}
<gallery>
Plik:Syntrichia ruralis (a, 144945-474541) 7966.JPG|Listek
Plik:Syntrichia ruralis (c, 153311-482343) 1273.JPG|Puszki
</gallery>
; Korelacje międzygatunkowe:
Na pędzliczku wiejskim pasożytuje grzyb [[języczek strefowany]] (''Arrhenia spathulata'')<ref name=no />.

== Systematyka i nazewnictwo ==
[[Synonim (taksonomia)|Synonimy]]{{r|tpl}}: ''Barbula ruraliformis'' Besch., ''Barbula ruralis'' Hedw., ''Syntrichia ruraliformis'' (Besch.) Cardot, ''Tortula longimucronata'' X.J. Li, ''Tortula ruraliformis'' (Besch.) W. Ingham, ''Tortula ruralis'' (Hedw.) P. Gaertn., B. Mey. & Scherb.

Gatunek ''Syntrichia ruralis'' (Hedw.) F. Weber & D. Mohr bywa traktowany jako synonim ''Tortula ruralis'' (Hedw.) Gaertn. et al.{{r|ITIS}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="ruggiero">{{Ruggiero |data dostępu = 2021-03-26}}</ref>
<ref name="efloras">{{cytuj stronę |url = http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=240002110 |tytuł = ''Syntrichia ruralis'' |praca = Flora of North America Vol. 27 |język = en |data dostępu = 2017-02-18}}</ref>
<ref name="goffinet">{{Goffinet |data dostępu = 2017-02-17}}</ref>
<ref name=ITIS>{{ITIS |TSN = 16632 |nazwa = Tortula ruralis |data dostępu = 2017-02-18}}</ref>
<ref name=no>{{Cytuj |url = https://docplayer.pl/40077561-Nowe-stanowisko-jezyczka-strefowanego-arrhenia-spathulata-fr-fr-redhead-w-rejonie-gdanska-brzeyna.html |autor = Marcin Stanisław Wilga; Mirosław Wantoch-Rekowski |tytuł = Nowe stanowisko języczka strefowanego Arrhenia spathulata (Fr.: Fr.) Redhead w rejonie Gdańska-Brzezna |data dostępu = 2022-12-04 |język = pl}}</ref>
<ref name="tpl">{{cytuj stronę |url = http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35177789 |tytuł = ''Syntrichia ruralis'' |praca = The Plant List |język = en |data dostępu = 2017-02-18}}</ref>
</references>

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Płoniwowce]]

title: Pędzliczek wiejski

Domena: eukarionty

Królestwo: rośliny

Podkrólestwo: rośliny zielone

Nadgromada: rośliny telomowe

Gromada: mchy

Klasa: prątniki

Rząd: płoniwowce

Rodzina: płoniwowate

Rodzaj: pędzliczek

Gatunek: pędzliczek wiejski


text:
# Gertrud Kolmar
Gertrud Kolmar, Gertrud Käthe Chodziesner (ur. 10 grudnia 1894 w Berlinie, zm. w marcu 1943 w Auschwitz-Birkenau) – niemiecka poetka liryczna i pisarka pochodzenia żydowskiego.

## Życiorys
Gertrud Kolmar urodziła się w 1894 r. jako Gertrud Chodziesner w Berlinie. Wychowała się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej w dzielnicy Berlina Charlottenburg. Była kuzynką Waltera Benjamina. Uczęszczała do prywatnych szkół, gdzie otrzymała certyfikat posługiwania się językami: angielskim i francuskim. Pracowała jako tłumaczka, nauczycielka i sekretarka. Poetycka kariera Gertrud rozpoczęła się w 1917 r. od wydania pierwszego tomu wierszy. Dla działalności literackiej przyjęła pseudonim Kolmar, oznaczający niemiecką nazwę polskiego miasta Chodzież, od którego pochodziło jej nazwisko. Publikowała regularnie do 1938 r. Po tym czasie dalsza aktywność poetycka stała się niemożliwa ze względu na przejęcie władzy przez nazistów w Niemczech. Została deportowana do Auschwitz-Birkenau, gdzie zginęła w 1943.

title: Gertrud Kolmar

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko       = Gertrud Kolmar
 |imię i nazwisko org   = Gertrud Käthe Chodziesner
 |pseudonim             = Gertrud Kolmar
 |grafika               = Gedenktafel_Gertrud_Kolmar.jpg
 |opis grafiki          = Napis na tablicy: W budynku stojącym w tym miejscu poetka Gertrud Kolmar (ur. 10.12.1894) spędziła dzieciństwo i młodość. Po 1933 r. jako Żydówka została zmuszona do pracy przymusowej. W 1943 r. była deportowana do Auschwitz i tam zamordowana<ref>Niem. ''In dem Vorgaengerbau dieses Hauses verbrachte die Lyrikerin Gertrud Kolmar 10.12.1894 Ihre Kindheit und Jugend als Juedin nach 1933 zur Zwangsarbeit verpfilichten, wurde sie 1943 nach Auschwitz deportiert und dort ermordet''</ref>
 |pełne imię i nazwisko =
 |pełne imię i nazwisko org =
 |data urodzenia        = 10 grudnia 1894
 |miejsce urodzenia     = [[Berlin]]
 |data śmierci          = marzec 1943
 |miejsce śmierci       = [[Auschwitz-Birkenau]]
 |narodowość            = [[Żydzi|żydowska]]
 |język                 = niemiecki
 |Alma Mater            =
 |dziedzina sztuki      = literatura
 |epoka                 = XX w.
 |muzeum artysty        =
 |ważne dzieła          =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |odznaczenia           =
 |nagrody               =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   =
}}
'''Gertrud Kolmar''', ''Gertrud Käthe Chodziesner'' (ur. [[10 grudnia]] [[1894]] w [[Berlin]]ie, zm. w marcu [[1943]] w [[Auschwitz-Birkenau]]) – [[Niemcy|niemiecka]] poetka liryczna i pisarka pochodzenia [[Żydzi|żydowskiego]].

== Życiorys ==
Gertrud Kolmar urodziła się w 1894 r. jako Gertrud Chodziesner w Berlinie. Wychowała się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej w dzielnicy Berlina [[Charlottenburg]]. Była kuzynką [[Walter Benjamin|Waltera Benjamina]]. Uczęszczała do prywatnych szkół, gdzie otrzymała certyfikat posługiwania się językami: angielskim i francuskim. Pracowała jako tłumaczka, nauczycielka i sekretarka. Poetycka kariera Gertrud rozpoczęła się w 1917 r. od wydania pierwszego tomu wierszy. Dla działalności literackiej przyjęła pseudonim Kolmar, oznaczający niemiecką nazwę [[Polska|polskiego]] miasta [[Chodzież]], od którego pochodziło jej nazwisko. Publikowała regularnie do 1938 r. Po tym czasie dalsza aktywność poetycka stała się niemożliwa ze względu na przejęcie władzy przez nazistów w Niemczech. Została deportowana do [[Auschwitz-Birkenau]], gdzie zginęła w 1943<ref>[http://search.cjh.org/primo-explore/fulldisplay?docid=cjh_digitool478515&context=L&vid=lbi&tab=default_tab&lang=en_US Gertrud Kolmar Collection, 1867-1965]</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Kolmar, Gertrud}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1894]]
[[Kategoria:Zmarli w 1943]]
[[Kategoria:Niemieccy pisarze]]
[[Kategoria:Żydowscy pisarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Berlinie]]

title: Gertrud KolmarGertrud Käthe Chodziesner

Data i miejsce urodzenia: 10 grudnia 1894 · Berlin

Data i miejsce śmierci: marzec 1943 · Auschwitz-Birkenau

Narodowość: żydowska

Język: niemiecki

Dziedzina sztuki: literatura

Epoka: XX w.


text:
# Henri Tauzin
Henri Alexis Tauzin (ur. 17 kwietnia 1879 w Paryżu, zm. 11 października 1918 w Lyonie) – francuski lekkoatleta specjalizujący się w biegach płotkarskich oraz sprinterskich, srebrny medalista olimpijski.
Był wielokrotnym mistrzem Francji, m.in. w biegu na 400 metrów (1896) oraz pięciokrotnie w biegu na 400 metrów przez płotki (1896, 1897, 1898, 1899, 1900). Był również rekordzistą Francji, m.in. w biegu na 200 metrów (1897 – 24,4) oraz dwukrotnie w biegu na 400 metrów przez płotki (1896 – 59,0 i 1900 – 58,8).
Reprezentował barwy Francji na rozegranych w 1900 r. w Paryżu letnich igrzyskach olimpijskich, podczas których zdobył srebrny medal w biegu na 400 metrów przez płotki. Startował również w eliminacjach biegu na 200 metrów przez płotki, ale nie zdobył awansu do finału.
Rekord życiowy w biegu na 400 metrów przez płotki – 58,3 (1900).

title: Henri Tauzin

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Henri Tauzin
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = lekkoatletyka
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 17 kwietnia 1879
 |miejsce urodzenia         = [[Paryż]]
 |data śmierci              = 11 października 1918
 |miejsce śmierci           = [[Lyon]]
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|FRA}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Paryż|1900|lekkoatletyka|srebro|([[Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1900 – bieg na 400 metrów przez płotki mężczyzn|bieg na 400 m przez płotki]])}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Category:Henri Tauzin
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Henri Alexis Tauzin''' (ur. 17 kwietnia 1879 w [[Paryż]]u, zm. 11 października 1918 w [[Lyon]]ie<ref>{{cytuj| url = https://www.olympedia.org/athletes/68515| tytuł = Henri Tauzin Biographical information | opublikowany = olympedia.org | data dostępu = 2020-11-02 | język = en}}</ref>) – francuski [[lekkoatletyka|lekkoatleta]] specjalizujący się w [[Biegi płotkarskie|biegach płotkarskich]] oraz [[sprint]]erskich, srebrny medalista olimpijski.

Był wielokrotnym mistrzem Francji, m.in. w [[bieg na 400 metrów|biegu na 400 metrów]] (1896) oraz pięciokrotnie w [[bieg na 400 metrów przez płotki|biegu na 400 metrów przez płotki]] (1896, 1897, 1898, 1899, 1900). Był również rekordzistą Francji, m.in. [[bieg na 200 metrów|w biegu na 200 metrów]] (1897 – 24,4) oraz dwukrotnie w biegu na 400 metrów przez płotki (1896 – 59,0 i 1900 – 58,8).

Reprezentował barwy Francji na rozegranych w 1900 r. w [[Paryż]]u [[letnie igrzyska olimpijskie|letnich igrzyskach olimpijskich]], podczas których zdobył srebrny medal w biegu na 400 metrów przez płotki. Startował również w eliminacjach biegu na 200 metrów przez płotki, ale nie zdobył awansu do finału.

Rekord życiowy w biegu na 400 metrów przez płotki – 58,3 (1900).

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Tauzin, Henri}}
[[Kategoria:Francuscy płotkarze]]
[[Kategoria:Francuscy sprinterzy]]
[[Kategoria:Francuscy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Francuscy olimpijczycy (Paryż 1900)]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1900]]
[[Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1900]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1879]]
[[Kategoria:Zmarli w 1918]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu]]

title: · Henri Tauzin

Data i miejsce urodzenia: 17 kwietnia 1879 · Paryż

Data i miejsce śmierci: 11 października 1918 · Lyon

title: Dorobek medalowy

srebro: Paryż 1900 · lekkoatletyka · (bieg na 400 m przez płotki)


text:
# Leukotrien B4
Leukotrien B4 – organiczny związek chemiczny z grupy leukotrienów, produkowany podczas zapalenia. Jest wytwarzany przez leukocyty w odpowiedzi na działanie mediatorów zapalnych. Indukuje adhezję i aktywację leukocytów na śródbłonku, umożliwiając im związanie się z nim i przejście do głębszych tkanek. W neutrofilach jest potencjalnym chemoatraktantem, zdolnym do indukowania produkcji reaktywnych form tlenu oraz uwalniania zawartości lizosomów.

title: Leukotrien B4

wikitext:
{{Związek chemiczny infobox
 |nazwa                      = Leukotrien B4
 |1. grafika                 = Leukotriene B4.svg
 |opis 1. grafiki            =
 |2. grafika                 =
 |opis 2. grafiki            =
 |3. grafika                 =
 |opis 3. grafiki            =
 |nazwa systematyczna        =
 |inne nazwy                 =
 |wzór sumaryczny            = C20H32O4
 |inne wzory                 =
 |masa molowa                = 336,466
 |wygląd                     =
 |SMILES                     =
 |numer CAS                  = 71160-24-2
 |PubChem                    = 5280492
 |DrugBank                   = DB12961
 |gęstość                    =
 |gęstość źródło             =
 |stan skupienia w podanej g =
 |g warunki niestandardowe   =
 |rozpuszczalność w wodzie   =
 |rww źródło                 =
 |rww warunki niestandardowe =
 |inne rozpuszczalniki       =
 |temperatura topnienia      =
 |tt źródło                  =
 |tt warunki niestandardowe  =
 |temperatura wrzenia        =
 |tw źródło                  =
 |tw warunki niestandardowe  =
 |temperatura krytyczna      =
 |tk źródło                  =
 |ciśnienie krytyczne        =
 |ck źródło                  =
 |logP                       =
 |kwasowość                  =
 |zasadowość                 =
 |lepkość                    =
 |l źródło                   =
 |l warunki niestandardowe   =
 |napięcie powierzchniowe    =
 |np źródło                  =
 |np warunki niestandardowe  =
 |układ krystalograficzny    =
 |moment dipolowy            =
 |moment dipolowy źródło     =
 |karta charakterystyki      =
 |zagrożenia GHS źródło      =
 |piktogram GHS              = {{Piktogram GHS|?}}
 |hasło GHS                  =
 |zwroty H                   =
 |zwroty EUH                 =
 |zwroty P                   =
 |NFPA 704                   =
 |NFPA 704 źródło            =
 |temperatura zapłonu        =
 |tz źródło                  =
 |tz warunki niestandardowe  =
 |temperatura samozapłonu    =
 |ts źródło                  =
 |ts warunki niestandardowe  =
 |numer RTECS                =
 |dawka śmiertelna           =
 |pochodne                   =
 |podobne związki            =
 |commons                    =
}}
'''Leukotrien B4''' – [[związki organiczne|organiczny związek chemiczny]] z grupy [[leukotrieny|leukotrienów]], produkowany podczas [[Zapalenie|zapalenia]]. Jest wytwarzany przez [[leukocyty]] w odpowiedzi na działanie mediatorów zapalnych. Indukuje adhezję i aktywację leukocytów na [[śródbłonek|śródbłonku]], umożliwiając im związanie się z nim i przejście do głębszych tkanek. W [[neutrofil]]ach jest potencjalnym [[Chemoatraktanty|chemoatraktantem]], zdolnym do indukowania produkcji [[reaktywne formy tlenu|reaktywnych form tlenu]] oraz uwalniania zawartości [[lizosom]]ów<ref>{{cytuj |autor=Ramzi S. Cotran, Vinay Kumar, Tucker Collins, Stanley L. Robbins |tytuł=Robbins Pathologic Basis of Disease |wydawca=W.B Saunders Company |miejsce=Philadelphia |isbn = 0-7216-7335-X}}</ref>.

[[Plik:Eicosanoid synthesis pl.svg|thumb|center|500px|Szlak powstawania [[eikozanoidy|eikozanoidów]]]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

[[Kategoria:Alkohole drugorzędowe]]
[[Kategoria:Eikozanoidy]]
[[Kategoria:Kwasy karboksylowe]]

title: Leukotrien B4