text:
# Beaumont Newhall
Beaumont Newhall (ur. 1908 w Lynn, zm. 26 lutego 1993 w Santa Fe) – amerykański historyk sztuki i fotografii, kurator, wykładowca, fotograf. Pionier historii fotografii i jeden z jej najbardziej wpływowych badaczy, autor klasycznej publikacji zatytułowanej The History of Photography.
W 1931 r. ukończył studia magisterskie z historii sztuki na Harvard University; był uczniem Paula J. Sachsa. Uczył się także w Institut d'art et d'archéologie w Paryżu, Courtauld Institute of Art i University of London. Po studiach pracował jako wykładowca w Philadelphia Art Museum.
W 1935 r. został zatrudniony na stanowisku bibliotekarza w nowo powstałym Museum of Modern Art (MoMA) w Nowym Jorku, kierowanym przez Alfreda Barra, jednak już wkrótce otrzymał możliwość bycia kuratorem własnej wystawy. Została ona otwarta w 1937 r. i zgodnie z jej tytułem – Photography 1839–1937 – prezentowała niemal stuletnią historię fotografii. Wśród 841 eksponatów znajdowały się zarówno zdjęcia, jak i sprzęty fotograficzne, podzielone na trzy okresy: fotografii prymitywnej (1839-1851), początków fotografii (1851-1914) i fotografii współczesnej (od 1914), odpowiadające poszczególnym etapom rozwoju technicznego tego medium. Wśród prezentowanych prac znalazły się m.in. fotografie Williama  Foxa Talbota, Mathew Brady'ego i Eugène'a Atgeta, ale również autorów mniej znanych czy anonimowych. W części poświęconej czasom mu współczesnym Newhall zaprezentował różnorodne aspekty fotografii, obejmujące m.in. naukę, kino czy prasę, a wśród fotografów znaleźli się Walker Evans, László Moholy-Nagy czy Henri Cartier-Bresson. Wystawa następnie prezentowana była w 10 amerykańskich muzeach, a tekst z towarzyszącego jej eseju, wydany rok później w poszerzonej wersji (Photography: a Short Critical History) stał się ważnym punktem odniesienia w zakresie historii fotografii, tłumaczonym na inne języki.
W 1940 r. Newhall został mianowany pierwszym kierownikiem utworzonego w tym samym roku Działu Fotografii Museum of Modern Art. W trakcie II wojny światowej służył w wojsku, a jego stanowisko w muzeum w latach 1942-1945 piastowała jego żona, Nancy, która również zajmowała się historią fotografii (pobrali się w 1936 r.). W 1947 r. otrzymał stypendium Fundacji Guggenheima, dzięki któremu swoją publikację mógł napisać na nowo i wydać dwa lata później pod tytułem The History of Photography, 1839 to the Present. Opracowanie to poszerzał i aktualizował przez kolejne lata; piąte i ostatnie wydanie ukazało się w 1982 r. W 1948 r. został kuratorem w George Eastman House w Rochester, a następnie dyrektorem tej placówki (1958-1971).
Przez lata Newhall nauczał historii fotografii m.in. na University of Rochester, Rochester Institute of Technology, State University of New York w Buffalo, a także dawał wykłady na całym świecie. W 1972 r. został profesorem, a w 1984 otrzymał tytuł profesor emeritus na University of New Mexico.

## Wybrane publikacje
- Photography 1839–1937, 1937; w zmienionej wersji wydane jako Photography: a Short Critical History, 1938.
- The History of Photography, 1839 to the Present, 1949 (kolejne, zmienione wydania w latach: 1964, 1971, 1978 i 1982).
- The Daguerreotype in America, 1961.
- Latent Image: the Discovery of Photography, 1967.

title: Beaumont Newhall

wikitext:
[[Plik:BMCRP VM Bx89 NewhallB ClassesFuller 3hh--Sum1948-Sillman-Lubroth (6506077855).jpg|mały|Fotografia autorstwa Beaumonta Newhalla (1948)]]
'''Beaumont Newhall''' (ur. 1908 w [[Lynn (Massachusetts)|Lynn]], zm. 26 lutego 1993<ref>{{Cytuj |tytuł = Beaumont Newhall 1908-1993 {{!}} Aperture {{!}} Spring 1993 |data dostępu = 2023-06-22 |opublikowany = Aperture {{!}} The Complete Archive |url = https://issues.aperture.org/article/1993/02/02/beaumont-newhall-1908-1993 |język = en-US}}</ref> w [[Santa Fe (Nowy Meksyk)|Santa Fe]]) – amerykański [[Historia sztuki|historyk sztuki]] i fotografii, kurator, wykładowca, fotograf. Pionier historii fotografii i jeden z jej najbardziej wpływowych badaczy, autor klasycznej publikacji zatytułowanej ''The History of Photography''<ref>Diana Edkins, ''Beaumont Newhall'' [w:] ''Encyclopedia of twentieth-century photography'', red. Lynn Warren, New York 2006, s. 1151; Sophie Hackett, ''Beaumont Newhall, le commissaire et la machine'', „Études photographiques” 23, maj 2009 (dostępne także na: [http://etudesphotographiques.revues.org/2656 etudesphotographiques.revues.org]).</ref>.

W 1931 r. ukończył studia magisterskie z historii sztuki na [[Uniwersytet Harvarda|Harvard University]]; był uczniem [[Paul J. Sachs|Paula J. Sachsa]]. Uczył się także w [[Institut d'art et d'archéologie]] w Paryżu, [[Courtauld Institute of Art]] i [[University of London]]. Po studiach pracował jako wykładowca w [[Philadelphia Art Museum]].

W 1935 r. został zatrudniony na stanowisku bibliotekarza w nowo powstałym [[Museum of Modern Art]] (MoMA) w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]], kierowanym przez [[Alfred Barr|Alfreda Barra]], jednak już wkrótce otrzymał możliwość bycia kuratorem własnej wystawy. Została ona otwarta w 1937 r. i zgodnie z jej tytułem – ''Photography 1839–1937'' – prezentowała niemal stuletnią historię fotografii. Wśród 841 eksponatów znajdowały się zarówno zdjęcia, jak i sprzęty fotograficzne, podzielone na trzy okresy: fotografii prymitywnej (1839-1851), początków fotografii (1851-1914) i fotografii współczesnej (od 1914), odpowiadające poszczególnym etapom rozwoju technicznego tego medium. Wśród prezentowanych prac znalazły się m.in. fotografie [[William Fox Talbot|Williama  Foxa Talbota]], [[Mathew B. Brady|Mathew Brady'ego]] i [[Eugène Atget|Eugène'a Atgeta]], ale również autorów mniej znanych czy anonimowych. W części poświęconej czasom mu współczesnym Newhall zaprezentował różnorodne aspekty fotografii, obejmujące m.in. naukę, kino czy prasę, a wśród fotografów znaleźli się [[Walker Evans]], [[László Moholy-Nagy]] czy [[Henri Cartier-Bresson]]. Wystawa następnie prezentowana była w 10 amerykańskich muzeach, a tekst z towarzyszącego jej eseju, wydany rok później w poszerzonej wersji (''Photography: a Short Critical History'') stał się ważnym punktem odniesienia w zakresie historii fotografii, tłumaczonym na inne języki.

W 1940 r. Newhall został mianowany pierwszym kierownikiem utworzonego w tym samym roku Działu Fotografii Museum of Modern Art. W trakcie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] służył w wojsku, a jego stanowisko w muzeum w latach 1942-1945 piastowała jego żona, [[Nancy Newhall|Nancy]], która również zajmowała się historią fotografii (pobrali się w 1936 r.). W 1947 r. otrzymał stypendium [[Fundacja Pamięci Johna Simona Guggenheima|Fundacji Guggenheima]], dzięki któremu swoją publikację mógł napisać na nowo i wydać dwa lata później pod tytułem ''The History of Photography, 1839 to the Present''. Opracowanie to poszerzał i aktualizował przez kolejne lata; piąte i ostatnie wydanie ukazało się w 1982 r. W 1948 r. został kuratorem w [[George Eastman House]] w [[Rochester (Nowy Jork)|Rochester]], a następnie dyrektorem tej placówki (1958-1971).

Przez lata Newhall nauczał historii fotografii m.in. na [[University of Rochester]], [[Rochester Institute of Technology]], [[State University of New York]] w [[Buffalo]], a także dawał wykłady na całym świecie. W 1972 r. został profesorem, a w 1984 otrzymał tytuł ''[[profesor emeritus]]'' na [[University of New Mexico]].

== Wybrane publikacje ==
* ''Photography 1839–1937'', 1937; w zmienionej wersji wydane jako ''Photography: a Short Critical History'', 1938.
* ''The History of Photography, 1839 to the Present'', 1949 (kolejne, zmienione wydania w latach: 1964, 1971, 1978 i 1982).
* ''The Daguerreotype in America'', 1961.
* ''Latent Image: the Discovery of Photography'', 1967.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Diana Edkins, ''Beaumont Newhall'' [w:] ''Encyclopedia of twentieth-century photography'', red. Lynn Warren, New York 2006, {{ISBN|1-57958-393-8}}, s. 1151-1154.
*Sophie Hackett, ''Beaumont Newhall, le commissaire et la machine'', „Études photographiques” 23, maj 2009 (dostępne także na: [http://etudesphotographiques.revues.org/2656 etudesphotographiques.revues.org]).

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Newhall, Beaumont}}
[[Kategoria:Amerykańscy historycy sztuki]]
[[Kategoria:Amerykańscy fotografowie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1908]]
[[Kategoria:Zmarli w 1993]]


text:
# Amphiaeschna ampla
Amphiaeschna ampla – gatunek ważki z rodziny żagnicowatych (Aeshnidae); jedyny przedstawiciel rodzaju Amphiaeschna. Występuje na Jawie (miejsce typowe) i Sumatrze. Laidlaw (1923) wskazał także jako miejsce występowania Tonkin (północny Wietnam), ale nie zostało to potwierdzone.

wikiname: plwiki

title: Amphiaeschna ampla

in_language: pl

wikitext:
{{Tytuł kursywą}}
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Amphiaeschna ampla''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Pierre Rambur|Rambur]], 1842){{r|wol}}
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[ważki]]
 |podrząd                = [[ważki różnoskrzydłe]]
 |nadrodzina             = [[Aeshnoidea]]{{r|wol}}
 |rodzina                = [[żagnicowate]]
 |podrodzina             = [[Aeshninae]]
 |plemię                 = [[Aeshnini]]
 |rodzaj                 = ''Amphiaeschna''
 |autor rodzaj           = [[Edmond de Sélys Longchamps|Selys]], 1871{{r|wol}}
 |gatunek                = ''Amphiaeschna ampla''
 |synonimy               =
* ''Aeschna ampla'' Rambur, 1842{{r|wol2022}}
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Amphiaeschna ampla''''' – gatunek [[ważki]] z rodziny [[żagnicowate|żagnicowatych]] (Aeshnidae); jedyny przedstawiciel rodzaju '''''Amphiaeschna'''''{{r|wol}}. Występuje na [[Jawa|Jawie]]{{r|Steinmann|agrion}} ([[miejsce typowe]]) i [[Sumatra|Sumatrze]]{{r|Steinmann}}. [[Frank Fortescue Laidlaw|Laidlaw]] (1923) wskazał także jako miejsce występowania [[Tonkin]]{{r|laidlaw}} (północny [[Wietnam]]), ale nie zostało to potwierdzone{{r|Steinmann}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="agrion">{{Cytuj pismo | autor = Tabita Makitan | tytuł = New record of Amphiaeschna ampla (Rambur, 1842) from Java | czasopismo = Agrion | wydanie = 2 | wolumin = 17 | strony = 42–43 | język = en | data = 2013 | url = https://web.archive.org/web/20221111012710/https://worlddragonfly.org/wp-content/uploads/docs/agrion/Agrion_17-2_July2013_lq.pdf}}</ref>
<ref name="laidlaw">{{Cytuj pismo | autor = F.F. Laidlaw | tytuł = The dragonflies (Odonata) of Burma and Lower Siam. III Subfamily Aeschninae | czasopismo = Proceedings of the United States National Museum | wydanie = 2467 | wolumin = 62 | strony = 15 | język = en | data = 1923 | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/54629#page/831/mode/1up}}</ref>
<ref name="Steinmann">{{Cytuj książkę | autor = Henrik Steinmann | tytuł = World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera | wydawca = Walter de Gruyter | miejsce = Nowy Jork, Berlin | data = 1997 | seria = Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups | strony = 21 | url = {{Google Books|gLZvT_njEF4C|strony=21|link=tak}}}}</ref>
<ref name="wol">{{Cytuj | autor = "Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy)" | tytuł = World Odonata List | url = https://www.odonatacentral.org/app/#/wol/ | opublikowany = OdonataCentral, University of Alabama | data = 2025 | data dostępu = 2025-08-14 | język = en}}</ref>
<ref name="wol2022">{{Cytuj | autor = "D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry" | tytuł = World Odonata List | data = 2022-12-04 | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20221206105628/https://www2.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1842 roku]]
[[Kategoria:Ważki Azji]]
[[Kategoria:Żagnicowate]]

title: Domena

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Podgromada: uskrzydlone

Rząd: ważki

Podrząd: ważki różnoskrzydłe

Nadrodzina: Aeshnoidea [ 1 ]

Rodzina: żagnicowate

Podrodzina: Aeshninae

Plemię: Aeshnini

Rodzaj: Amphiaeschna Selys , 1871 [ 1 ]

Gatunek: Amphiaeschna ampla


text:
# Mesamphiagrion laterale
Mesamphiagrion laterale – gatunek ważki z rodziny łątkowatych (Coenagrionidae). Występuje w górach w północno-zachodniej części Ameryki Południowej – w Kordylierze Wschodniej w Kolumbii oraz w Cordillera de Mérida w zachodniej Wenezueli.

title: Mesamphiagrion laterale

wikitext:
{{Tytuł kursywą}}
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Mesamphiagrion laterale''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = ([[Edmond de Sélys Longchamps|Selys]], 1876)
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |podgromada             = [[Owady uskrzydlone|uskrzydlone]]
 |rząd                   = [[ważki]]
 |podrząd                = [[ważki równoskrzydłe]]
 |nadrodzina             = [[Coenagrionoidea]]
 |rodzina                = [[łątkowate]]
 |podrodzina             = [[Ischnurinae]]
 |rodzaj                 = ''[[Mesamphiagrion]]''
 |gatunek                = ''Mesamphiagrion laterale''
 |synonimy               =
* ''Acanthagrion laterale'' Selys, 1876{{r|Checklist}}
* ''Argia ternaria'' Navás, 1934{{r|Checklist}}
* ''Argia trina'' Navás, 1934{{r|Checklist}}
 |status IUCN            = LC
 |IUCN id                = 49254299
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Mesamphiagrion laterale''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[ważki]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[łątkowate|łątkowatych]] (Coenagrionidae){{r|Checklist}}. Występuje w górach w północno-zachodniej części [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]] – w [[Kordyliera Wschodnia (Kolumbia)|Kordylierze Wschodniej]] w [[Kolumbia|Kolumbii]] oraz w [[Cordillera de Mérida]] w zachodniej [[Wenezuela|Wenezueli]]{{r|iucn}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=Checklist>{{Cytuj stronę | url = https://www2.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/ | tytuł = World Odonata List | autor = D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry | data = 2022-07-05 | język = en | data dostępu = 2022-07-11}}</ref>
}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Mesamphiagrion]]
[[Kategoria:Ważki Ameryki Południowej]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1876 roku]]

title: Synonimy

Synonimy:
Kategoria zagrożenia (CKGZ)
· najmniejszej troski


text:
# Dzień Straży Gminnej
Dzień Straży Gminnej – polskie święto obchodzone 29 sierpnia w rocznicę uchwalenia ustawy z 1997 roku, która określa funkcjonowanie straży gminnej.
Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy.
Jest świętem wszystkich pracowników i funkcjonariuszy straży gminnej oraz miejskiej oraz okazją do spotkania i awansowania strażników.
Święto funkcjonuje potocznie pod nazwą „Dzień Strażnika Miejskiego”.

title: Dzień Straży Gminnej

wikitext:
{{Święto infobox
 |Nazwa      = Dzień Straży Gminnej
 |Grafika    =
 |Opis       =
 |Dzień      = [[29 sierpnia]]
 |Kraje      = {{państwo|Polska}}
 |Typ święta =
 |Religie    =
 |Zwyczaje   =
 |Upamiętnia =
 |Znaczenie  =
 |Symbole    =
 |Inne nazwy =Dzień Strażnika Miejskiego
 |Podobne    = [[Święto Straży Granicznej]]
}}
'''Dzień Straży Gminnej''' – polskie [[święto]] obchodzone [[29 sierpnia]] w rocznicę uchwalenia [[ustawa|ustawy]] z [[1997]] roku, która określa funkcjonowanie [[straż gminna|straży gminnej]]<ref>Art. 12b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych ({{Dziennik Ustaw|2021|1763}}).</ref>.

Dzień ten nie jest [[dni wolne od pracy w Polsce|dniem wolnym od pracy]].

Jest świętem wszystkich [[pracownik]]ów i [[funkcjonariusz publiczny|funkcjonariuszy]] straży gminnej oraz miejskiej<ref>W gminach, w których organem wykonawczym jest burmistrz (prezydent miasta), straż nosi nazwę „straż miejska” (Rozdz. I, Art. 2 ust. 3 ''Ustawy'').</ref> oraz okazją do spotkania i awansowania strażników.<br />Święto funkcjonuje potocznie pod nazwą „Dzień Strażnika Miejskiego”<ref>[https://archive.is/bi5y Dzień Strażnika Miejskiego] na stronie [[Mrocza (gmina)|gm. Mrocza]]</ref>.

== Zobacz też ==
* [[święta państwowe w Polsce]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Straż miejska w Polsce]]
[[Kategoria:Święta polskie]]

title: Dzień Straży Gminnej

Dzień: 29 sierpnia

Państwa: Polska

Inne nazwy: Dzień Strażnika Miejskiego

Podobne święta: Święto Straży Granicznej


text:
# Al Seef Tower
Al Seef Tower – 215-metrowy budynek znajdujący się w Dubai Marina w Dubaju w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Budynek został ukończony w 2005 roku, ma 44 piętra.

title: Al Seef Tower

wikitext:
{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Al Seef Tower
 |nazwa oryginalna      =
 |zabytek               =
 |zdjęcie               =
 |opis zdjęcia          = Al Seef Tower (budynek po prawej)
 |alt zdjęcia           =
 |państwo               = ARE
 |miejscowość           = [[Dubaj]]
 |adres                 = [[Dubai Marina]]
 |typ budynku           =
 |styl architektoniczny =
 |architekt             = DAR Consult
 |inwestor              =
 |wysokość całkowita    = 215 m
 |wysokość do dachu     =
 |kondygnacje           = 44
 |powierzchnia użytkowa =
 |rozpoczęcie budowy    =
 |ukończenie budowy     = [[2005]]
 |przebudowy            =
 |zniszczono            =
 |odbudowano            =
 |pierwszy właściciel   =
 |kolejni właściciele   =
 |właściciel            =
 |plan budynku          =
 |kod mapy              = Dubaj
 |współrzędne           = 25°5′25.52″N 55°8′59.5″E
 |commons               =
 |www                   =
}}
'''Al Seef Tower''' – 215-metrowy budynek znajdujący się w [[Dubai Marina]] w [[Dubaj]]u w [[Zjednoczone Emiraty Arabskie|Zjednoczonych Emiratach Arabskich]]. Budynek został ukończony w [[2005]] roku, ma 44 piętra.

== Zobacz też ==
* [[lista najwyższych budynków w Dubaju]]
* [[lista najwyższych budynków na świecie]]
* [[lista najwyższych budynków w Zjednoczonych Emiratach Arabskich]]

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.emporis.com/buildings/207903/al-seef-tower-dubai-united-arab-emirates emporis.com]

[[Kategoria:Wieżowce w Dubaju]]
[[Kategoria:Wieżowce pomiędzy 200 a 249 metrów]]

title: Al Seef Tower

Państwo: Zjednoczone Emiraty Arabskie

Miejscowość: Dubaj

Adres: Dubai Marina

Architekt: DAR Consult


text:
# Grab (województwo podkarpackie)
Grab (j. łemkowski Граб) – wieś położona w Polsce w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Krempna. Miejscowość typu łańcuchówki leży nad potokiem Ryjak, dopływem Wisłoki.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

## Historia
W latach 1769–1770 w okolicach Grabiu istniał obóz konfederatów barskich, skąd oddziały Kazimierza Pułaskiego i Zawadzkiego dokonywały wypadów na Pilzno i Lwów. 13 stycznia 1770 w rejonie Grabiu miała miejsce bitwa z Rosjanami, w której konfederaci ponieśli klęskę, a Pułaski został ranny. W 1770 obóz został prawie zniszczony przez wojska rosyjskie. Resztki obozu spod Grabiu przeniesiono w okolice Koniecznej i Izb.
W 1849 przez Grab przemaszerowały jednostki wojska rosyjskiego udające się na Węgry w celu pacyfikacji powstania. W latach 1911–1912 w Grabiu działał o. Maksym Sandowycz, duchowny prawosławny krzewiący wiarę prawosławną oraz orientację prorosyjską wśród Łemków. W 1945 większość ludności Grabu wyjechała do ZSRR, dwa lata później pozostałych mieszkańców przymusowo wysiedlono na Ziemie Odzyskane.
W latach PRL istniało tu duże Państwowe Gospodarstwo Rolne.

## Obiekty
- Szkoła podstawowa z przedszkolem i klasami 1–3, kierowana do 2011 roku przez Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Przygranicznych, która w okresie letnim zamienia się w schronisko młodzieżowe
- Drewniany kościół Matki Boskiej Śnieżnej użytkowany przez parafię św. Maksymiliana Kolbe w Krempnej. Kościół (kaplica) został wybudowany w latach 1972–1973 w miejscu cerkwi greckokatolickiej z 1809, która spłonęła w 1953.
- Cmentarz wojenny nr 4
- Cmentarz wojenny nr 5
- Remiza OSP

Na przełęczy nad Grabiem znajdowało się dawne przejście graniczne Ożenna-Nižná Polianka.

## Drogi
Przez Grab wiodą: droga wojewódzka nr 992, która na granicy państwa łączy się z drogą po stronie słowackiej, droga dojazdowa do niektórych domów oraz drogi leśne i dojazdowe do pól. Najwięcej mieszkańców żyje przy drodze wojewódzkiej .
- Kościół filialny
- Cmentarz wojenny nr 4
- Cmentarz wojenny nr 5
- Kapliczka przydrożna
- Droga wojewódzka nr 992 w Grabiu
- Potok Ryjak przepływający przez miejscowość

title: Grab (województwo podkarpackie)

wikitext:
{{Inne znaczenia|miejscowości|[[Grab (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego wyrazu]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Grab
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Grab , szkoła podstawowa (HB1).jpg
 |opis zdjęcia           = Szkoła podstawowa
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = podkarpackie
 |powiat                 = [[Powiat jasielski|jasielski]]
 |gmina                  = [[Krempna (gmina)|Krempna]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               = powyżej 500
 |liczba ludności        = 63{{r|pwl|nsp}}
 |rok                    = 2011
 |strefa numeracyjna     = 13
 |kod pocztowy           = 38-232{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = RJS
 |SIMC                   = 0355335{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Krempna (gmina)
 |współrzędne            = 49°26'23"N 21°26'22"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|37003|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Grab, Podkarpackie Voivodeship
 |www                    =
}}
'''Grab''' ([[Język rusiński|j. łemkowski]] Граб) – [[wieś]] położona w [[Polska|Polsce]] w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat jasielski|powiecie jasielskim]], w [[Krempna (gmina)|gminie Krempna]]{{r|teryt|roz}}. Miejscowość typu [[Łańcuchówka|łańcuchówki]] leży nad potokiem [[Ryjak]], dopływem [[Wisłoka|Wisłoki]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo krośnieńskie|województwa krośnieńskiego]].

== Historia ==
W latach 1769–1770 w okolicach Grabiu istniał obóz [[Konfederacja barska|konfederatów barskich]], skąd oddziały [[Kazimierz Pułaski|Kazimierza Pułaskiego]] i Zawadzkiego dokonywały wypadów na [[Pilzno (Polska)|Pilzno]] i [[Lwów]]. 13 stycznia 1770 w rejonie Grabiu miała miejsce bitwa z Rosjanami, w której konfederaci ponieśli klęskę, a Pułaski został ranny. W 1770 obóz został prawie zniszczony przez wojska rosyjskie<ref name="mapa-PPWK">{{Cytuj książkę |tytuł = Beskid Niski i Pogórze (mapa) |inni = Stanisław Kłos (oprac.) |wydawca = Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych |miejsce = Warszawa |rok = 1981}}</ref>. Resztki obozu spod Grabiu przeniesiono w okolice [[Konieczna|Koniecznej]] i [[Izby|Izb]].

W 1849 przez Grab przemaszerowały jednostki wojska rosyjskiego udające się na Węgry w celu pacyfikacji powstania. W latach 1911–1912 w Grabiu działał o. [[Maksym Gorlicki|Maksym Sandowycz]], duchowny [[Prawosławie|prawosławny]] krzewiący wiarę prawosławną oraz orientację prorosyjską wśród [[Łemkowie|Łemków]]. W 1945 większość ludności Grabu wyjechała do ZSRR, dwa lata później pozostałych mieszkańców przymusowo wysiedlono na Ziemie Odzyskane.

W latach PRL istniało tu duże [[Państwowe gospodarstwo rolne|Państwowe Gospodarstwo Rolne]]<ref name="mapa-PPWK" />.

== Obiekty ==
* Szkoła podstawowa z przedszkolem i klasami 1–3, kierowana do 2011 roku przez [[Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Przygranicznych]], która w okresie letnim zamienia się w schronisko młodzieżowe
* [[Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w Grabiu|Drewniany kościół Matki Boskiej Śnieżnej]] użytkowany przez [[Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego w Krempnej|parafię św. Maksymiliana Kolbe w Krempnej]]. Kościół (kaplica) został wybudowany w latach 1972–1973 w miejscu cerkwi greckokatolickiej z 1809, która spłonęła w 1953.
* [[Cmentarz wojenny nr 4 – Grab|Cmentarz wojenny nr 4]]
* [[Cmentarz wojenny nr 5 – Grab|Cmentarz wojenny nr 5]]
* Remiza OSP

Na przełęczy nad Grabiem znajdowało się dawne [[przejście graniczne Ożenna-Nižná Polianka]].

== Drogi ==
Przez Grab wiodą: [[droga wojewódzka nr 992]], która na granicy państwa łączy się z drogą po stronie słowackiej, droga dojazdowa do niektórych domów oraz drogi leśne i dojazdowe do pól. Najwięcej mieszkańców żyje przy drodze wojewódzkiej [[Plik:Tabliczka DW992.svg|35px|DW992]].

<gallery widths="200" heights="180" perrow="3">
Plik:Grab, kościół Matki Bożej Śnieżnej (HB1).jpg|Kościół filialny
Plik:Grab, cmentarz wojenny nr 4 (HB1).jpg|Cmentarz wojenny nr 4
Plik:Grab, cmentarz wojenny nr 5 (HB6).jpg|Cmentarz wojenny nr 5
Plik:Grab pl.JPG|Kapliczka przydrożna
Plik:Droga wojewódzka 992 w Grabiu.jpg|[[Droga wojewódzka nr 992]] w Grabiu
Plik:Ryjak Rzeka.jpg|Potok [[Ryjak]] przepływający przez miejscowość
</gallery>

== Przypisy ==
<references>
<ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=329|data dostępu=2022-11-28}}</ref>
<ref name=pwl>{{Polska w liczbach|id=wies_Grab_podkarpackie|nazwa=Wieś Grab w liczbach|data dostępu=14 marca 2018}}</ref>
<ref name=nsp>{{cytuj stronę |url = http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx |tytuł = GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. |data dostępu = 2018-03-14}}</ref>
<ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT].</ref>
<ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}}).</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|II|761|Grab}}

{{Gmina Krempna}}

[[Kategoria:Grab (województwo podkarpackie)]]
[[Kategoria:Wsie w powiecie jasielskim]]

title: Grab

Państwo: Polska

Województwo: podkarpackie

Powiat: jasielski

Gmina: Krempna

Wysokość: powyżej 500 m n.p.m.

Tablice rejestracyjne: RJS


text:
# Manuel Fernández Castrillón
Manuel Fernández Castrillón (178?–1836) – meksykański generał w XIX wieku, adiutant i jeden z najbliższych przyjaciół prezydenta Meksyku Santa Anny.

## Wczesne życie
Manuel Fernández Castrillón urodził się najprawdopodobniej w Hiszpanii lub na Kubie. Po raz pierwszy spotkał Santa Annę w 1822 roku podczas walki niedaleko Veracruz w Meksyku. Był kurierem generała w kampanii przeciw połączonym wojskom hiszpańskim oraz ich sprzymierzeńcom oraz podczas meksykańskiej wojny o niepodległość 1810–1821.

## Rewolucja teksańska (1836)
Podczas rewolucji teksańskiej  Fernández Castrillón służył jako adiutant Santa Anny. Bardzo często sprzeciwiał się decyzjom Santa Anny, np. tej by natychmiast zaatakować Alamo. Wolał czekać na nadejście ciężkiej armaty, która zmieniła mury Alamo w gruz. 6 Marca 1836 roku podczas ostatniego ataku na misję Alamo Manuel Fernández Castrillón przejął dowodzenie batalionu po pułkowniku Francisco Duque i zaatakował północną ścianę Alamo.
Według José Enrique de la Pen~a, po meksykańskim zwycięstwie w Bitwie o Alamo Fernández Castrillón przyprowadził przed oblicze Santa Anna sześciu albo siedmiu Teksańczyków których wziął jako jeńców podczas zwycięskiego ataku na Alamo, prosząc o darowanie im życia. Santa Anna odpowiedział, że żadnych jeńców nie wzięto i kazał ich zabić na miejscu. Tydzień później podczas Bitwy pod Goliad, Fernández Castrillón również zaprotestował przeciw zabijaniu jeńców ale na próżno, Santa Anna kazał stracić prawie 400 Teksańczyków a ich ciała spalić, wliczając też ich dowódcę Jamesa Fannin i dlatego Bitwę pod Goliad nazywano Masakrą pod Goliad.
W kolejnej bitwie pod San Jacinto 21 kwietnia 1836, Meksykanów zaatakował Teksański Generał Sam Houston na czele 800-900 ludzi. Santa Anna miał około 1400 żołnierzy ponieważ podzielił swoją armię ścigając właśnie Houstona. Wydawało się, że na to Houston właśnie czekał i teraz natychmiast poprowadził atak na Meksykańskich żołnierzy którzy zatrzymali się na odpoczynek tysiąc jardów dalej. Armia Santa Anny nie miała żadnej możliwości wycofania się z powodu bagnistego terenu. Manuel Fernández Castrillón dzielnie trwał na stanowisku i bezskutecznie próbował wycofać oddziały spod gradu ognia Teksańczyków. Teksański Generał i Sekretarz Wojny Thomas J. Rusk próbował oszczędzić życie tego wybitnego generała. Błagał ludzi by go nie zabijać ale Manuel Fernández Castrillón jednak został postrzelony i zmarł na polu bitwy. Kilka dni po bitwie, Lorenzo de Zavala, stary przyjaciel generała odnalazł jego ciało i pochował go w jego pobliskiej posiadłości.

## Literatura
- Hardin, Stephen L.; Texian Iliad-A Military History of the Texas Revolution; University of Texas Press; ISBN 0-292-73086-1
- Roberts, R. & Olson, James S.; A Line in the Sand-The Alamo in Blood and Memory; Simon & Schuster; ISBN 0-7432-1233-9
- C. M. Bustamante, Continuación del Cuadro Histórico de la Revolución Mexicana, Vol. 4 (Mexico City: Instituto Nacional de Antropología e Historia, 1963).
- Henry Stuart Foote, Texas and the Texans (2 vols., Philadelphia: Cowperthwait, 1841; rpt., Austin: Steck, 1935).
- Jeff Long, Duel of Eagles: The Mexican and U.S. Fight for the Alamo (New York: Morrow, 1990).
- José Enrique de la Peña, With Santa Anna in Texas (College Station: Texas A&M University Press, 1975).
- Antonio López de Santa Anna et al., The Mexican Side of the Texan Revolution, trans. Carlos E. Castañeda (Dallas: Turner, 1928; 2d ed., Austin: Graphic Ideas, 1970).
- Frank X. Tolbert, The Day of San Jacinto (New York: McGraw-Hill, 1959; 2d ed., Austin: Pemberton Press, 1969).

title: Manuel Fernández Castrillón

wikitext:
{{dopracować|tłumaczenie|przypisy=2015-08|styl|Kalka językowa z ang. Trzeba poprawić ortografię i gramatykę, usunąć nieencykopedyczny styl. Dodać źródła, dopracować.}}'''Manuel Fernández Castrillón''' (178?–[[1836]]) – [[meksyk]]ański generał w [[XIX wiek]]u, [[adiutant]] i jeden z najbliższych przyjaciół prezydenta Meksyku [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anny]].

== Wczesne życie ==
Manuel Fernández Castrillón urodził się najprawdopodobniej w [[Hiszpania|Hiszpanii]] lub na [[Kuba|Kubie]]. Po raz pierwszy spotkał [[Antonio López de Santa Anna|Santa Annę]] w [[1822]] roku podczas walki niedaleko [[Veracruz (Veracruz)|Veracruz]] w [[Meksyk]]u. Był kurierem [[generał]]a w kampanii przeciw połączonym wojskom hiszpańskim oraz ich sprzymierzeńcom oraz podczas meksykańskiej wojny o niepodległość [[1810]]–[[1821]].

== Rewolucja teksańska (1836) ==
Podczas [[Rewolucja teksańska|rewolucji teksańskiej]]  Fernández Castrillón służył jako adiutant [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anny]]. Bardzo często sprzeciwiał się decyzjom [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anny]], np. tej by natychmiast zaatakować [[Bitwa o Alamo|Alamo]]. Wolał czekać na nadejście ciężkiej armaty, która zmieniła mury Alamo w gruz. 6 Marca 1836 roku podczas ostatniego ataku na misję Alamo Manuel Fernández Castrillón przejął dowodzenie batalionu po pułkowniku [[Francisco Duque]] i zaatakował północną ścianę Alamo.

Według José Enrique de la Pen~a, po meksykańskim zwycięstwie w [[Bitwa o Alamo|Bitwie o Alamo]] Fernández Castrillón przyprowadził przed oblicze [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anna]] sześciu albo siedmiu Teksańczyków których wziął jako jeńców podczas zwycięskiego ataku na Alamo, prosząc o darowanie im życia. [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anna]] odpowiedział, że żadnych jeńców nie wzięto i kazał ich zabić na miejscu. Tydzień później podczas [[Bitwa pod Goliad|Bitwy pod Goliad]], Fernández Castrillón również zaprotestował przeciw zabijaniu jeńców ale na próżno, [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anna]] kazał stracić prawie 400 Teksańczyków a ich ciała spalić, wliczając też ich dowódcę [[James Fannin|Jamesa Fannin]] i dlatego Bitwę pod Goliad nazywano Masakrą pod Goliad.

W kolejnej [[Bitwa pod San Jacinto|bitwie pod San Jacinto]] 21 kwietnia 1836, Meksykanów zaatakował Teksański Generał [[Sam Houston]] na czele 800-900 ludzi. [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anna]] miał około 1400 żołnierzy ponieważ podzielił swoją armię ścigając właśnie [[Sam Houston|Houstona]]. Wydawało się, że na to [[Sam Houston|Houston]] właśnie czekał i teraz natychmiast poprowadził atak na Meksykańskich żołnierzy którzy zatrzymali się na odpoczynek tysiąc jardów dalej. Armia [[Antonio López de Santa Anna|Santa Anny]] nie miała żadnej możliwości wycofania się z powodu bagnistego terenu. Manuel Fernández Castrillón dzielnie trwał na stanowisku i bezskutecznie próbował wycofać oddziały spod gradu ognia Teksańczyków. Teksański Generał i Sekretarz Wojny [[Thomas J. Rusk]] próbował oszczędzić życie tego wybitnego generała. Błagał ludzi by go nie zabijać ale Manuel Fernández Castrillón jednak został postrzelony i zmarł na polu bitwy. Kilka dni po bitwie, [[Lorenzo de Zavala]], stary przyjaciel generała odnalazł jego ciało i pochował go w jego pobliskiej posiadłości.

== Literatura ==
* Hardin, Stephen L.; ''Texian Iliad-A Military History of the Texas Revolution''; University of Texas Press; {{ISBN|0-292-73086-1}}
* Roberts, R. & Olson, James S.; ''A Line in the Sand-The Alamo in Blood and Memory''; [[Simon & Schuster]]; {{ISBN|0-7432-1233-9}}
* C. M. Bustamante, Continuación del Cuadro Histórico de la Revolución Mexicana, Vol. 4 (Mexico City: Instituto Nacional de Antropología e Historia, 1963).
* Henry Stuart Foote, Texas and the Texans (2 vols., Philadelphia: Cowperthwait, 1841; rpt., Austin: Steck, 1935).
* Jeff Long, Duel of Eagles: The Mexican and U.S. Fight for the Alamo (New York: Morrow, 1990).
* José Enrique de la Peña, With Santa Anna in Texas (College Station: Texas A&M University Press, 1975).
* Antonio López de Santa Anna et al., The Mexican Side of the Texan Revolution, trans. Carlos E. Castañeda (Dallas: Turner, 1928; 2d ed., Austin: Graphic Ideas, 1970).
* Frank X. Tolbert, The Day of San Jacinto (New York: McGraw-Hill, 1959; 2d ed., Austin: Pemberton Press, 1969).

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Fernández Castrillón, Manuel}}
[[Kategoria:Meksykańscy generałowie]]
[[Kategoria:Zmarli w 1836]]


text:
# Akselis Vairogs
Akselis Vairogs (ur. 8 listopada 1985 w Rydze) – łotewski koszykarz grający na pozycjach rzucającego obrońcy oraz niskiego skrzydłowego.
W sezonie 2011/2012 zawodnik Śląska Wrocław. Reprezentant Łotwy. Mistrz Łotwy z 2009 roku.

## Życiorys
Akselis Vairogs początkowo grał w zespołach młodzieżowych i juniorskich BK Windawa. Przez większość kariery seniorskiej, którą rozpoczął w 2002 roku, z wyjątkiem sezonu 2005/2006, gdy grał w BK Valmiera i sezonu 2009/2010, gdy grał w klubach JSA Bordeaux Basket oraz BK Jelgava, występował w pierwszym zespole BK Windawa. Z klubem tym zdobył mistrzostwo Łotwy w 2009 roku, wicemistrzostwo kraju w latach 2007 i 2011 oraz brązowy medal w roku 2008. Ponadto indywidualnie dwukrotnie (2007 i 2009) wystąpił w meczu gwiazd łotewskiej ligi. Był także dwukrotnym półfinalistą Ligi Bałtyckiej (2007 i 2011) oraz ćwierćfinalistą rozgrywek EuroChallenge w sezonie 2010/2011. W sierpniu 2011 roku podpisał roczny kontrakt ze Śląskiem Wrocław.
Vairogs był reprezentantem Łotwy w różnych kategoriach juniorskich. Wystąpił między innymi na mistrzostwach Europy U-20 w 2004, w których Łotwa zajęła 7. pozycję. W 2004 roku zadebiutował także w seniorskiej reprezentacji B swojego kraju. Od 2011 roku jest członkiem seniorskiej reprezentacji Łotwy w koszykówce mężczyzn, był także brany pod uwagę przy ustalaniu składu reprezentacji na Mistrzostwa Europy w Koszykówce Mężczyzn 2011, jednak ostatecznie nie wziął udziału w tym turnieju.
Ma polskie pochodzenie, gdyż jego prababcia jest Polką. Jego matką jest Aija Vairoga (z domu Gulbe), była łotewska koszykarka.
20 sierpnia 2016 roku został zawodnikiem Stelmetu Zielona Góra. 8 września klub zrezygnował z jego usług.

## Osiągnięcia
Stan na 24 sierpnia 2016, na podstawie, o ile nie zaznaczono inaczej.
Drużynowe
- Mistrz:
  - Ligi Bałtyckiej (2013)
  - Łotwy (2009, 2014, 2016)
- Wicemistrz:
  - Ligi Bałtyckiej (2015)
  - Łotwy (2007, 2011, 2013, 2015)
- Brązowy medalista mistrzostw Łotwy (2008)
- Uczestnik rozgrywek EuroChallenge (2008/09, 2010/11, 2012–2014)

Indywidualne
- Lider strzelców Ligi Bałtyckiej (2006)

Reprezentacja
- Uczestnik mistrzostw Europy U–20 (2004 – 7. miejsce)

## Statystyki podczas występów w PLK
| Sezon     | Drużyna | M  | S5 | MPG  | FG% | 3P% | FT% | RPG | APG | SPG | BPG | PPG |
| --------- | ------- | -- | -- | ---- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011/2012 | Śląsk   | 27 | 3  | 21,6 | 45% | 38% | 75% | 2,9 | 1,2 | 1,0 | 0,1 | 8,3 |

title: Akselis Vairogs

wikitext:
{{Koszykarz infobox
 |imię i nazwisko         = Akselis Vairogs
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 = Akselis Vairogs.jpg
 |opis grafiki            =
 |numer                   =
 |klub                    =
 |pozycja                 = [[Rzucający obrońca]]
[[Niski skrzydłowy]]
 |pełne imię i nazwisko   =
 |pseudonim               = ''Axel''
 |data urodzenia          = [[8 listopada]] [[1985]]
 |miejsce urodzenia       = [[Ryga]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |obywatelstwo            =
 |wzrost                  = 195
 |masa ciała              = 91
 |aktywność               = od 2002
 |szkoła średnia          =
 |college                 =
 |draft                   =
 |numer draftu            =
 |zespół draftu           =
 |kariera klubowa         = {{Koszykarz infobox/lata|2002–2005|Windawa Augstskola|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2005–2006|BK Valmiera|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2006–2009|[[BK Windawa]]|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2009|BK Zemgale Jelgava|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2009–2010|JSA Bordeaux Basket|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2010–2011|BK Windawa|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2011–2012|[[Śląsk Wrocław (koszykówka)|Śląsk Wrocław]]|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2012–2015|BK Windawa|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2015–2016|Lietkabelis Poniewież|}}
{{Koszykarz infobox/lata|2016|Valmiera/ORDO|}}
 |data1                   =
 |kariera reprezentacyjna = {{Koszykarz infobox/lata|2004|{{reprezentacja|LAT|k|rodzaj=U-20}}}}
 |data2                   =
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |commons                 =
 |www                     =
}}
'''Akselis Vairogs''' (ur. [[8 listopada]] [[1985]] w [[Ryga|Rydze]]) – [[Łotwa|łotewski]] [[koszykówka|koszykarz]] grający na pozycjach [[Rzucający obrońca|rzucającego obrońcy]] oraz [[niski skrzydłowy|niskiego skrzydłowego]].

W sezonie 2011/2012 zawodnik [[Śląsk Wrocław (koszykówka)|Śląska Wrocław]]. [[Reprezentacja Łotwy w koszykówce mężczyzn|Reprezentant Łotwy]]. [[Latvijas Basketbola līga|Mistrz Łotwy]] z 2009 roku.

== Życiorys ==
Akselis Vairogs początkowo grał w zespołach młodzieżowych i juniorskich [[BK Windawa]]. Przez większość kariery seniorskiej, którą rozpoczął w 2002 roku, z wyjątkiem sezonu 2005/2006, gdy grał w [[BK Valmiera]] i sezonu 2009/2010, gdy grał w klubach [[JSA Bordeaux Basket]] oraz [[BK Jelgava]], występował w pierwszym zespole BK Windawa. Z klubem tym zdobył [[Latvijas Basketbola līga|mistrzostwo Łotwy]] w 2009 roku, wicemistrzostwo kraju w latach 2007 i 2011 oraz brązowy medal w roku 2008. Ponadto indywidualnie dwukrotnie (2007 i 2009) wystąpił w meczu gwiazd łotewskiej ligi. Był także dwukrotnym półfinalistą [[Bałtycka Liga Koszykówki|Ligi Bałtyckiej]] (2007 i 2011) oraz ćwierćfinalistą rozgrywek [[EuroChallenge]] w sezonie 2010/2011. W sierpniu 2011 roku podpisał roczny kontrakt ze [[Śląsk Wrocław (koszykówka)|Śląskiem Wrocław]]<ref name="śląsk">{{cytuj stronę|url=http://www.polskatimes.pl/artykul/444668,koszykowka-slask-do-piatku-w-dzierzoniowie,id,t.html|tytuł=Koszykówka: Śląsk do piątku w Dzierżoniowie|autor=Paweł Kucharski|data=2011-08-30|opublikowany=polskatimes.pl|język=pl|data dostępu=2012-03-24}}</ref>.

Vairogs był [[Reprezentacja Łotwy w koszykówce mężczyzn|reprezentantem Łotwy]] w różnych kategoriach juniorskich. Wystąpił między innymi na [[Mistrzostwa Europy U-20 w koszykówce mężczyzn|mistrzostwach Europy U-20]] w 2004, w których Łotwa zajęła 7. pozycję<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/48335/sid/3594/tid/2134/_/2004_European_Championship_for_Men_U20/index.html|tytuł=2004 European Championship for Men U20 - 11 - Akselis Vairogs|opublikowany=fiba.com|język=en|data dostępu=2012-03-24}}</ref>. W 2004 roku zadebiutował także w seniorskiej reprezentacji B swojego kraju. Od 2011 roku jest członkiem [[Reprezentacja Łotwy w koszykówce mężczyzn|seniorskiej reprezentacji Łotwy w koszykówce mężczyzn]], był także brany pod uwagę przy ustalaniu składu reprezentacji na [[Mistrzostwa Europy w Koszykówce Mężczyzn 2011]], jednak ostatecznie nie wziął udziału w tym turnieju<ref name="śląsk" />.

Ma polskie pochodzenie, gdyż jego prababcia jest Polką<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.polskatimes.pl/artykul/485638,vairogs-polski-paszport-czemu-nie-moja-prababcia-jest-z,id,t.html|tytuł=Vairogs: Polski paszport? Czemu nie, moja prababcia jest z Polski|autor=Paweł Kucharski|data=2011-12-21|opublikowany=polskatimes.pl|język=pl|data dostępu=2012-03-24}}</ref>. Jego matką jest [[Aija Vairoga]] (z domu Gulbe), była łotewska koszykarka<ref>{{cytuj stronę|url=http://sportacentrs.com/basketbols/20060203_intervija_ar_akseli_vairogu|tytuł=Intervija ar Akseli Vairogu.|data=2006-02-04|opublikowany=sportacentrs.com|język=lv|data dostępu=2012-03-24}}</ref>.

20 sierpnia 2016 roku został zawodnikiem [[Zastal Zielona Góra|Stelmetu Zielona Góra]]<ref>{{cytuj stronę|url = http://www.basketzg.pl/druzyna/aktualnosc/akselis-vairogs-zamyka-sklad-stelmetu-bc|tytuł = Akselis Vairogs zamyka skład Stelmetu BC!|opublikowany = basketzg.pl|język = pl|data dostępu = 2016-08-24|archiwum = https://web.archive.org/web/20160826071759/http://www.basketzg.pl/druzyna/aktualnosc/akselis-vairogs-zamyka-sklad-stelmetu-bc|zarchiwizowano = 2016-08-26}}</ref>. 8 września klub zrezygnował z jego usług<ref>{{cytuj stronę|url = http://www.plk.pl/aktualnosci/n/15359/moore-zostaje-w-stelmecie.html| tytuł = Moore zostaje w Stelmecie|opublikowany = plk.pl|język=pl|data dostępu = 2016-09-08}}</ref>.

== Osiągnięcia ==
Stan na 24 sierpnia 2016, na podstawie<ref>{{cytuj stronę|url = http://archive.fiba.com/pages/eng/fa/p/lid_38135_cp/300/pid/48335/q/Li/rpp/25/_//players.html|tytuł = Akselis Vairogs – archive.fiba.com|opublikowany = archive.fiba.com|język = en |data dostępu = 2016-08-24}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url = http://basketball.realgm.com/player/Akselis-Vairogs/Summary/32390|tytuł = Akselis Vairogs – realgm.com|opublikowany = realgm.com|język = en |data dostępu = 2016-08-24}}</ref>, o ile nie zaznaczono inaczej.
; Drużynowe
* {{trofeum|medal|złoty}} Mistrz:
** [[Bałtycka Liga Koszykówki|Ligi Bałtyckiej]] (2013)
** [[Latvijas Basketbola līga|Łotwy]] (2009, 2014, 2016)
* {{trofeum|medal|srebrny}} Wicemistrz:
** Ligi Bałtyckiej (2015)
** Łotwy (2007, 2011, 2013, 2015)
* {{trofeum|medal|brązowy}} Brązowy medalista mistrzostw Łotwy (2008)
* Uczestnik rozgrywek [[EuroChallenge]] (2008/09, 2010/11, 2012–2014)

; Indywidualne
* [[Bałtycka Liga Koszykówki#Punkty|Lider strzelców Ligi Bałtyckiej]] (2006)

; Reprezentacja
* Uczestnik [[Mistrzostwa Europy U-20 w koszykówce mężczyzn|mistrzostw Europy U–20]] (2004 – 7. miejsce)

== Statystyki podczas występów w PLK ==
{{Statystyki koszykarskie legenda}}
{{Statystyki koszykarskie start}}
{{Statystyki koszykarskie|sezon=2011/2012 |klub=Śląsk |GP=27 |GS=3 |MPG=21,6 |FG=45% |3P=38% |FT=75% |RPG=2,9 |APG=1,2 |SPG=1,0 |BPG=0,1 |PPG=8,3}}
{{Statystyki koszykarskie koniec}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj stronę|url=http://www.eurobasket.com/player.asp?Cntry=POL&PlayerID=58329&AmNotSure=1|tytuł=Akselis Vairogs basketball profile|opublikowany=eurobasket.com|język=en|data dostępu=2012-03-24}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.polskikosz.pl/zawodnik/6634/vairogs_akselis.html | tytuł = Profil na polskikosz.pl | opublikowany = polskikosz.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20160304202443/http://www.polskikosz.pl/zawodnik/6634/vairogs_akselis.html | zarchiwizowano = 2016-03-04}}
* [http://www.plkhistory.ugu.pl/index.php?profil=8437&tab=1 Statystyki zawodnika]

{{Liderzy strzelców Ligi Bałtyckiej}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Vairogs, Akselis}}

[[Kategoria:Łotewscy koszykarze]]
[[Kategoria:Koszykarze polskiego pochodzenia]]
[[Kategoria:Koszykarze Śląska Wrocław]]
[[Kategoria:Koszykarze BK Windawa]]
[[Kategoria:Koszykarze BK Valmiera]]
[[Kategoria:Koszykarze BK Zemgale]]
[[Kategoria:Koszykarze KK Lietkabelis]]
[[Kategoria:Koszykarze KK Poniewież]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Rydze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1985]]

title: · Akselis Vairogs

Pseudonim: Axel

Data i miejsce urodzenia: 8 listopada 1985 · Ryga

Masa ciała: 91 kg

Lata:
Kluby · Wyst.
Reprezentacja · Wyst.

Windawa Augstskola

BK Valmiera

BK Windawa

BK Zemgale Jelgava

JSA Bordeaux Basket

BK Windawa

Śląsk Wrocław

BK Windawa

Lietkabelis Poniewież

Valmiera/ORDO

Łotwa U-20


text:
# Mały Albert
Douglas Merritte (Albert B., Mały Albert) (ur. 9 marca 1919) – chłopiec, który w wieku jedenastu miesięcy został poddany eksperymentom psychologicznym, przeprowadzonym przez prekursora behawioryzmu w psychologii – Johna Watsona i jego asystentkę Rosalie Rayner. Albert B. od urodzenia przebywał w szpitalu, gdyż był sierotą.

## Przebieg eksperymentu
Eksperyment polegał na pokazaniu chłopcu białego szczura i jednoczesnym uderzeniu młotkiem w metalowy pręt długości ok. półtora metra w celu wywołania u niego warunkowej reakcji emocjonalnego strachu na widok zwierzęcia. Po około 7 powtórzeniach u Alberta B. wytworzyła się warunkowa reakcja emocjonalna na białego szczura.
Po pięciodniowej przerwie reakcja warunkowa na szczura (już bez uderzania w pręt) przetrwała. Badacze stwierdzili także występowanie transferu, czyli przeniesienia reakcji emocjonalnej na inne (zazwyczaj podobne) przedmioty. W tym celu pokazywali chłopcu kolejno królika, psa, selskinowe futro, watę, siwą głowę Watsona i maskę Świętego Mikołaja. Reakcja emocjonalna była podobna. Reakcja warunkowa i transfer przetrwały (mimo niewielkiego obniżenia siły reakcji) nawet po upływie miesiąca.
Eksperyment jest kontrowersyjny pod względem etycznym - pomimo wiedzy kiedy Albert B. wyjdzie ze szpitala, badacze nie przeprowadzili odwarunkowania reakcji emocjonalnej chłopca. W związku z tym sądzili, że reakcja warunkowa pozostanie u niego prawdopodobnie do końca życia.

## Wnioski
Eksperyment z Albertem B. miał wykazać, czy olbrzymia różnorodność reakcji emocjonalnych charakteryzująca człowieka może powstawać w procesie warunkowania emocjonalnego. Watson i Rayner uważali, że człowiek rodzi się pierwotnie tylko z trzema podstawowymi formami reagowania emocjonalnego: strachem, wściekłością i miłością. Wszystkie inne reakcje emocjonalne zostają nabyte w procesie interakcji z otoczeniem.

## Wątpliwości
Współcześnie eksperymentowi Watsona i Rayner zarzuca się dość istotne błędy metodologiczne. Jednocześnie przeprowadzenie podobnego eksperymentu byłoby obecnie niemożliwe ze względu na obowiązywanie ścisłych zasad etycznych w badaniach psychologicznych.
Hall P. Beck, Sharman Levinson, i Gary Irons opublikowali w 2009 roku dowody świadczące według nich o tym, że Albert B. naprawdę nazywał się Douglas Merritte. Zmarł w 1925, według danych z aktu zgonu, z powodu wodogłowia. W 2012 roku, po analizie dostępnych dowodów, okazało się, że była to dolegliwość wrodzona. Fakty te mają obalać twierdzenie, że w eksperymencie brało udział zdrowe dziecko.
Tożsamość określoną przez Becka i Ironsa podważyli psychologowie Russ Powell i Nancy Digdon, którzy zaproponowali alternatywną tożsamość Małego Alberta na podstawie dostępnych danych. William Barger urodził się w tym samym czasie co Douglas i był faktycznie nazywany przez rodzinę i przyjaciół "Albertem". Jego matka także pracowała w szpitalu, w którym eksperyment został przeprowadzony. Dodatkowo, jego rozmiar i stan dużo lepiej zgadzał się z dokumentacją eksperymentu. Barger zmarł w wieku 87 lat w 2007 roku. Jego siostrzenica zapamiętała jego lęk wobec psów, który był nawet w rodzinie obiektem żartów.

title: Mały Albert

wikitext:
{{dopracować|przypisy=2017-04}}
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Albert B.{{u|albercik}}{{r|finding}}
 |pseudonim                 = Mały Albert
 |grafika                   = Little-albert.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = [[9 marca]] [[1919]]{{r|finding}}
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
[[Plik:Little Albert experiment (1920).webm|250px|thumb|thumbtime=192|Film z eksperymentu]]
'''Douglas Merritte''' ('''Albert B.''', '''Mały Albert'''{{r|charaktery201305}}) (ur. 9 marca 1919{{r|finding}}) – chłopiec, który w wieku jedenastu miesięcy został poddany [[eksperyment]]om psychologicznym, przeprowadzonym przez prekursora [[behawioryzm]]u w [[psychologia|psychologii]] – [[John Watson (psycholog)|Johna Watsona]] i jego asystentkę [[Rosalie Rayner]]. Albert B. od urodzenia przebywał w szpitalu, gdyż był sierotą.

== Przebieg eksperymentu ==
Eksperyment polegał na pokazaniu chłopcu białego szczura i jednoczesnym uderzeniu młotkiem w metalowy pręt długości ok. półtora metra w celu wywołania u niego [[odruch warunkowy|warunkowej reakcji]] emocjonalnego [[strach]]u na widok zwierzęcia. Po około 7 powtórzeniach u Alberta B. wytworzyła się warunkowa reakcja emocjonalna na białego szczura.<ref>{{Cytuj |autor = Nancy Digdon, Russell A. Powell, Ben Harris |tytuł = Little Albert's alleged neurological impairment: Watson, Rayner, and historical revision |czasopismo = History of Psychology |data = 2014-11 |data dostępu = 2020-08-29 |issn = 1093-4510 |wolumin = 17 |numer = 4 |s = 312–324 |doi = 10.1037/a0037325 |pmid = 25068585 |url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25068585/}}</ref>

Po pięciodniowej przerwie reakcja warunkowa na szczura (już bez uderzania w pręt) przetrwała. Badacze stwierdzili także występowanie [[transfer (psychologia)|transferu]], czyli przeniesienia reakcji [[emocja|emocjonalnej]] na inne (zazwyczaj podobne) przedmioty. W tym celu pokazywali chłopcu kolejno królika, psa, selskinowe futro, watę, siwą głowę Watsona i maskę Świętego Mikołaja. Reakcja emocjonalna była podobna. Reakcja warunkowa i transfer przetrwały (mimo niewielkiego obniżenia siły reakcji) nawet po upływie miesiąca.

Eksperyment jest kontrowersyjny pod względem etycznym - pomimo wiedzy kiedy Albert B. wyjdzie ze szpitala, badacze nie przeprowadzili [[wygaszanie|odwarunkowania]] reakcji emocjonalnej chłopca. W związku z tym sądzili, że reakcja warunkowa pozostanie u niego prawdopodobnie do końca życia.

== Wnioski ==
Eksperyment z Albertem B. miał wykazać, czy olbrzymia różnorodność reakcji emocjonalnych charakteryzująca człowieka może powstawać w procesie warunkowania emocjonalnego. Watson i Rayner uważali, że człowiek rodzi się pierwotnie tylko z trzema podstawowymi formami reagowania emocjonalnego: strachem, [[wściekłość (emocja)|wściekłością]] i [[miłość|miłością]]. Wszystkie inne reakcje emocjonalne zostają nabyte w procesie interakcji z otoczeniem.

== Wątpliwości ==
Współcześnie eksperymentowi Watsona i Rayner zarzuca się dość istotne błędy metodologiczne. Jednocześnie przeprowadzenie podobnego eksperymentu byłoby obecnie niemożliwe ze względu na obowiązywanie ścisłych zasad etycznych w badaniach psychologicznych.

Hall P. Beck, Sharman Levinson, i Gary Irons opublikowali w 2009 roku{{u|po7}} dowody świadczące według nich o tym, że Albert B. naprawdę nazywał się Douglas Merritte. Zmarł w 1925, według danych z aktu zgonu, z powodu [[Wodogłowie|wodogłowia]]. W 2012 roku, po analizie dostępnych dowodów, okazało się, że była to dolegliwość wrodzona. Fakty te mają obalać twierdzenie, że w eksperymencie brało udział zdrowe dziecko{{r|APA|charaktery201305|finding}}.

Tożsamość określoną przez Becka i Ironsa podważyli psychologowie Russ Powell i Nancy Digdon, którzy zaproponowali alternatywną tożsamość Małego Alberta na podstawie dostępnych danych<ref>{{Cytuj |tytuł = APA PsycNet |data dostępu = 2020-08-29 |opublikowany = doi.apa.org |doi = 10.1037/a0036854 |url = https://doi.apa.org/doiLanding?doi=10.1037/a0036854}}</ref>. William Barger urodził się w tym samym czasie co Douglas i był faktycznie nazywany przez rodzinę i przyjaciół "Albertem". Jego matka także pracowała w szpitalu, w którym eksperyment został przeprowadzony. Dodatkowo, jego rozmiar i stan dużo lepiej zgadzał się z dokumentacją eksperymentu. Barger zmarł w wieku 87 lat w 2007 roku. Jego siostrzenica zapamiętała jego lęk wobec psów, który był nawet w rodzinie obiektem żartów<ref>{{Cytuj |tytuł = Whatever happened to Little Albert? - MacEwan University |data dostępu = 2020-08-29 |opublikowany = www.macewan.ca |url = https://www.macewan.ca/wcm/MacEwanNews/WHAT_HAPPENED_TO_LITTLE_ALBERT}}</ref>.

== Uwagi ==
{{Uwagi|
<ref name=albercik>według Charlesa Brewera nazwanie dziecka Albert B. miało związek z tym, że Watson miał dwa imiona: John Broadus, nadane przez religijną matkę, na cześć Johna Alberta Broadusa (łącząc drugie imię i pierwszą literę nazwiska: '''Alberta B.'''), zob. ''Finding Little Albert'', 2009</ref>
<ref name=po7>po 7 latach poszukiwań</ref>
}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=APA>Fridlund, A J., Beck, H. P., Goldie, W. D., & Irons, G.: [http://psycnet.apa.org/journals/hop/15/4/302 Little Albert: A neurologically impaired child. (en)] w: ''History of Psychology'', Vol 15(4), Nov 2012, 302-327</ref>
<ref name=charaktery201305>[http://web.archive.org/web/20150615020448/http://www.charaktery.eu/wiesci-psychologiczne/6804/Tajemnica-Ma%C5%82ego-Alberta/ Tajemnica Małego Alberta] w: Charaktery 5/2013</ref>
<ref name=finding>[http://libres.uncg.edu/ir/asu/f/Beck_Hall_2009_Finding_Little_Albert.pdf Finding Little Albert: A Journey to John B. Watson’s Infant Laboratory (en)] (pdf), 2009</ref>
}}

== Bibliografia ==
<!-- czy te książki mają numerowane strony ? -->
* Hock Roger R., ''40 prac badawczych, które zmieniły oblicze psychologii'', Gdańsk
* Stachowski Ryszard, ''Historia współczesnej myśli psychologicznej. Od Wundta do czasów najnowszych'', Poznań 2004
* Strelau Jan, ''Psychologia: Podręcznik akademicki'' (t. 1, red.), Warszawa 2000
* Watson John, Rayner Rosalie, ''Conditioned emotional reactions'' [w:] ''Journal of Experimental Psychology'', 1920
* Witkowski Tomasz ''Pospolite grzechy psychologów - naukowców''

[[Kategoria:Eksperymenty psychologiczne]]
[[Kategoria:Behawioryzm]]
[[Kategoria:Studium przypadku]]

title: Albert B.Mały Albert

Data urodzenia: 9 marca 1919


text:
# Stodoliska
Stodoliska – wąwóz w Ojcowskim Parku Narodowym. Jest bocznym, orograficznie prawym odgałęzieniem Doliny Prądnika. Ma wylot obramowany skałami zwanymi Skałami Suczymi. Blisko wylotu znajduje się skała Stokowa, a poniżej niej Źródło w Prądniku Korzkiewskim.
Jest to typowy przykład wyżłobionego w wapieniach wąwozu krasowego. Zbocza porasta las bukowy, dno zawalone jest rumoszem skalnym i jest suche – woda wsiąka w porowate dno doliny. Już w rejonie należącego do Białego Kościoła przysiółka Iwina występuje ponor – miejsce, w którym potok płynący doliną zanika. Wypływa dopiero w postaci wywierzyska zwanego Źródłem w Prądniku Korzkiewskim.
Wąwóz ma długość około 2/3 km, szerokość przy wylocie około 30 m. W górę w niektórych miejscach poszerza się, w innych zwęża i stopniowo przechodzi w gliniaste pola uprawne płaskowzgórza wsi Biały Kościółek. Bardziej urwiste jest zbocze lewe. Jest w nim kilka jaskiń i schronisk: Dziurawiec lub Tunel, Sypialnia, Jaskinia nad Tunelem i Schronisko Niskie. W zboczu prawym znajduje się Schronisko z Oknem i niewielkie Schronisko Małe.
Zwiedzanie wąwozu wymaga zgody dyrekcji Ojcowskiego Parku Narodowego.

title: Stodoliska

wikitext:
'''Stodoliska''' – [[wąwóz]] w [[Ojcowski Park Narodowy|Ojcowskim Parku Narodowym]]. Jest bocznym, [[Orografia|orograficznie]] prawym odgałęzieniem [[Dolina Prądnika|Doliny Prądnika]]. Ma wylot obramowany skałami zwanymi [[Skały Sucze|Skałami Suczymi]]{{r|polkart}}. Blisko wylotu znajduje się skała [[Stokowa (skała)|Stokowa]], a poniżej niej [[Źródło w Prądniku Korzkiewskim]]{{r|partyka}}.

Jest to typowy przykład wyżłobionego w wapieniach wąwozu [[Kras (geologia)|krasowego]]. Zbocza porasta las bukowy, dno zawalone jest rumoszem skalnym i jest suche – woda wsiąka w porowate dno doliny. Już w rejonie należącego do [[Biały Kościół (województwo małopolskie)|Białego Kościoła]] przysiółka Iwina występuje [[ponor]] – miejsce, w którym potok płynący doliną zanika. Wypływa dopiero w postaci wywierzyska zwanego Źródłem w Prądniku Korzkiewskim{{r|partyka}}.

Wąwóz ma długość około 2/3 km, szerokość przy wylocie około 30 m. W górę w niektórych miejscach poszerza się, w innych zwęża i stopniowo przechodzi w gliniaste pola uprawne płaskowzgórza wsi Biały Kościółek. Bardziej urwiste jest zbocze lewe. Jest w nim kilka jaskiń i [[schron jaskiniowy|schronisk]]: [[Dziurawiec (Stodoliska)|Dziurawiec]] lub Tunel, [[Sypialnia (jaskinia)|Sypialnia]], [[Jaskinia nad Tunelem]] i Schronisko Niskie. W zboczu prawym znajduje się [[Schronisko z Oknem]] i niewielkie Schronisko Małe{{r|czarnowski}}.

Zwiedzanie wąwozu wymaga zgody dyrekcji Ojcowskiego Parku Narodowego{{r|partyka}}.

<gallery mode="packed">
Plik:Wąwóz Stodoliska 2OPN5.jpg
Plik:Wąwóz Stodoliska 2OPN10.jpg
Plik:Wąwóz Stodoliska 2OPN6.jpg
Plik:Wąwóz Stodoliska 2OPN9.jpg
</gallery>
{{commonscat|Wąwóz Stodoliska}}
{{Doliny Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name=polkart>{{cytuj książkę |tytuł = Ojcowski Park Narodowy. Mapa 1:20 000 |miejsce = Kraków |rok = 2005/2006 |wydawca = Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka |isbn = 83-87873-42-X}}</ref>
<ref name=partyka>{{cytuj książkę |nazwisko = Partyka |imię = Józef |tytuł = Ojcowski Park Narodowy: przewodnik turystyczny |wydawca = Sport i Turystyka Muza SA |miejsce = Warszawa |rok = 2006 |isbn = 83-7319-963-2}}</ref>
<ref name=czarnowski>S.J. Czarnowski. ''Jaskinie wąwozu Stodoliska na prawym brzegu doliny Prądnika pod Ojcowem''. Przegląd archeologiczny, 1925, t. III, r7, z1, s. 18-33.</ref>
</references>

[[Kategoria:Wąwozy Ojcowskiego Parku Narodowego]]
[[Kategoria:Doliny i wąwozy Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej]]


text:
# Kožlí (kraj Wysoczyna)
Kožlí – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Havlíčkův Brod, w kraju Wysoczyna. 1 stycznia 2014 liczyła 796 mieszkańców.

title: Kožlí (kraj Wysoczyna)

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Kožlí
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = [[gmina]]
 |zdjęcie                         = Kožlí.jpg
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            = Znak obce Kožlí.gif
 |flaga                           = Vlajka obce Kožlí.gif
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = kraj Wysoczyna
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Powiat Havlíčkův Brod|Havlíčkův Brod]]
 |1. jednostka tradycyjna         = [[Czechy (kraina)|Czechy]]
 |siedziba                        =
 |ISO 3166-2                      =
 |powierzchnia                    = 14,28 km²
 |rok                             = 1.1.2014
 |liczba ludności                 = 796<ref name="urz">{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20150527152612/https://www.czso.cz/documents/10180/20556283/1300721403.pdf|tytuł=Počty obyvatel v obcích k 1. 1. 2014|opublikowany=www.mvcr.cz|język=cs|data dostępu=2015-12-09}}</ref>
 |gęstość zaludnienia             =
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    = 582 93
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |nazwa 1. podziału               = obrębów ewidencyjnych
 |1. podział                      = 4
 |nazwa 2. podziału               = części gminy
 |2. podział                      = 3
 |nazwa 3. podziału               = gmin katastralnych
 |3. podział                      = 3
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      =
 |kod mapy                        = kraj Wysoczyna
 |współrzędne                     = 49°40′13″N 15°15′12″E
 |commons                         = Category:Kožlí (Havlíčkův Brod District)
 |www                             = http://www.kozli.cz
}}
'''Kožlí''' – wieś i [[gmina]] w [[Czechy|Czechach]], w [[Powiat Havlíčkův Brod|powiecie Havlíčkův Brod]], w [[Kraj Wysoczyna|kraju Wysoczyna]]. 1 stycznia 2014 liczyła 796 mieszkańców<ref name="urz"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Powiat Havlíčkův Brod}}

[[Kategoria:Gminy w powiecie Havlíčkův Brod]]
[[Kategoria:Miejscowości w kraju Wysoczyna]]

title: Kožlí

Herb: Flaga

Państwo: Czechy

Kraj: Wysoczyna

Powiat: Havlíčkův Brod

Kraina: Czechy


text:
# Sołomna
Sołomna (ukr. Соломна) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie chmielnickim, w hromadzie Wołoczyska. W 2001 liczyła 1111 mieszkańców, spośród których 1104 wskazało jako ojczysty język ukraiński, 5 rosyjski, a 2 białoruski.

title: Sołomna

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Sołomna
 |nazwa oryginalna             = {{k|uk|Соломна}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-68
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon chmielnicki (obwód chmielnicki)|chmielnicki]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Wołoczyska (hromada)|Wołoczyska]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 1111
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód chmielnicki
 |wariant mapy                 =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Sołomna''' ({{w języku|uk|Соломна}}) – wieś na [[Ukraina|Ukrainie]], w [[obwód chmielnicki|obwodzie chmielnickim]], w [[rejon chmielnicki (obwód chmielnicki)|rejonie chmielnickim]], w [[Wołoczyska (hromada)|hromadzie Wołoczyska]]. W 2001 liczyła 1111 mieszkańców, spośród których 1104 wskazało jako ojczysty język ukraiński, 5 rosyjski, a 2 białoruski<ref name=spis>{{Cytuj stronę | url = http://pop-stat.mashke.org/ukraine-census-2001-lang/chmelnycka.htm | tytuł = Liczby ludności miejscowości obwodu chmielnickiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 5 grudnia 2001 | data dostępu = | język = uk}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wsie w obwodzie chmielnickim]]

title: SołomnaСоломна

Państwo: Ukraina

Obwód: chmielnicki

Rejon: chmielnicki

Hromada: Wołoczyska


text:
# Łokacz Wielki
Łokacz Wielki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Krzyż Wielkopolski.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

## Historia
Historia Łokacza Wielkiego sięga początków XVIII wieku. Wówczas to w 1701 roku u ujścia Drawy i Noteci, właściciel pobliskiego Wielenia Jan Kazimierz Sapieha – na gruntach wsi Drawiny – założył wieś, którą nazwano Oleandry Sapieżyńskie. Ponieważ nazwa ta była trudna do wymówienia dla części cudzoziemskich osadników, wkrótce zaczęto używać nazwy Łokacz Mały. Osada była niewielka, zasiedlona polskimi rolnikami.
Do 1772 roku wieś leżała w granicach Rzeczypospolitej, jednak w wyniku I rozbioru Polski tereny te przeszły pod panowanie pruskie. Pod koniec  XVIII wieku właścicielka Wielenia księżna Joanna Sapieżyna, do której należał także Łokacz Mały sprzedała część swoich dóbr i przeszły one w ręce niemieckie. Od tego czasu zaczęto używać nazwy Łokacz Wielki

title: Łokacz Wielki

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Łokacz Wielki
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat czarnkowsko-trzcianecki|czarnkowsko-trzcianecki]]
 |gmina                  = [[Krzyż Wielkopolski (gmina)|Krzyż Wielkopolski]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 246
 |rok                    = 2011
 |strefa numeracyjna     = 67
 |kod pocztowy           = 64-761<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=707}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = PCT
 |SIMC                   = 0526883
 |kod mapy               = Krzyż Wielkopolski (gmina)
 |współrzędne            = 52°52'31"N 15°59'30"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|73096|data=2025-01-08}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Łokacz Wielki''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat czarnkowsko-trzcianecki|powiecie czarnkowsko-trzcianeckim]], w [[Krzyż Wielkopolski (gmina)|gminie Krzyż Wielkopolski]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo pilskie|województwa pilskiego]].

==  Historia ==
Historia Łokacza Wielkiego sięga początków XVIII wieku. Wówczas to w 1701 roku u ujścia [[Drawa (dopływ Noteci)|Drawy]] i [[Noteć|Noteci]], właściciel pobliskiego [[Wieleń|Wielenia]] [[Jan Kazimierz Sapieha]] – na gruntach wsi [[Drawiny]] – założył wieś, którą nazwano Oleandry Sapieżyńskie. Ponieważ nazwa ta była trudna do wymówienia dla części cudzoziemskich osadników, wkrótce zaczęto używać nazwy [[Łokacz Mały]]. Osada była niewielka, zasiedlona polskimi rolnikami.

Do 1772 roku wieś leżała w granicach [[Rzeczpospolita Polska|Rzeczypospolitej]], jednak w wyniku [[I rozbiór Polski|I rozbioru Polski]] tereny te przeszły pod panowanie pruskie. Pod koniec  XVIII wieku właścicielka Wielenia [[księżna Joanna Sapieżyna]], do której należał także Łokacz Mały sprzedała część swoich dóbr i przeszły one w ręce niemieckie. Od tego czasu zaczęto używać nazwy Łokacz Wielki

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Krzyż Wielkopolski}}

[[Kategoria:Krzyż Wielkopolski (gmina)]]

title: Łokacz Wielki

Województwo: wielkopolskie

Powiat: czarnkowsko-trzcianecki

Gmina: Krzyż Wielkopolski

Tablice rejestracyjne: PCT


text:
# Utrata cyfr znaczących
Utrata cyfr znaczących – zjawisko pojawiające się w obliczeniach komputerowych, konsekwencja zapisu liczb rzeczywistych w komputerze. Występuje ona np. podczas odejmowania liczb, których różnica jest znacznie mniejsza niż każda z tych liczb. W efekcie liczba cyfr znaczących wyniku maleje do nieakceptowalnie niskiego poziomu. Sposoby ograniczania bądź unikania takich efektów bada analiza numeryczna.

## Wytłumaczenie zjawiska
Niech {\displaystyle x} i {\displaystyle y} będą bliskimi liczbami, których różnica jest znacznie mniejsza od każdej z nich. Niech {\displaystyle rd(x)} i {\displaystyle rd(y)} oznacza reprezentację liczb odpowiednio {\displaystyle x} i {\displaystyle y} w pamięci komputera. Liczby {\displaystyle x} oraz {\displaystyle y} dane są w postaci {\displaystyle rd(z)=\pm m_{t}\cdot 2^{c},} gdzie {\displaystyle m_{t}} jest mantysą – liczbą długości {\displaystyle t} taką, że {\displaystyle m\in \left(0,{\frac {1}{2}}\right\rangle ,} a {\displaystyle c} jest cechą – dowolną liczbą całkowitą
{\displaystyle {\begin{matrix}rd(x)=&\pm &0.&1&c_{1}&\dots &c_{t-i}&c_{t-i+1}&\dots &c_{t}\\rd(y)=&\pm &0.&1&d_{1}&\dots &d_{t-i}&d_{t-i+1}&\dots &d_{t}\\rd(x)-rd(y)=&\pm &0.&0&0&\dots &0&1&\dots &c_{t}-d_{t}\end{matrix}}}
W wyniku odejmowania bliskich liczb powstaje liczba zawierająca na pierwszych {\displaystyle t-i} pozycjach zera, na pozostałych pozycjach co najmniej jedną jedynkę. Liczba będąca wynikiem odejmowania musi być znormalizowana, tj. przedstawiona w postaci:
{\displaystyle rd(x-y)=\pm m_{t}\cdot 2^{c},}
gdzie {\displaystyle m\in \left(0,{\frac {1}{2}}\right\rangle .}
Aby otrzymać mantysę spełniającą ten warunek, należy „obciąć” początkowe zera w liczbie {\displaystyle x-y} (poprzez pomożenie przez {\displaystyle 2^{t-i}}) – wtedy jednak ostatnie niezerowe cyfry na pozycjach {\displaystyle x-y} zostaną przesunięte na pierwsze pozycje, i jeżeli {\displaystyle i<t,} nie będzie wiadomo, czym zapełnić pozostałe miejsca w mantysie (właściwe zostały wcześniej odrzucone, przez zaokrąglenie {\displaystyle x} i {\displaystyle y}). Przyjęcie, że te utracone pozycje zostaną zapełnione np. zerami, jest tak samo dobre jak założenie, że zostaną one zapełnione losowymi liczbami – w obu wypadkach będą to bezwartościowe dane, niemające wiele wspólnego z rzeczywistym, lub choćby do niego zbliżonym wynikiem.
Gdy różnica {\displaystyle |x-y|} dąży do zera, błąd względny {\displaystyle z} rośnie nieograniczenie.

## Przykłady

### Przykład 1
Za przykład zadania źle uwarunkowanego, tj. takiego, w przypadku którego może dojść do utraty cyfr znaczących w trakcie obliczeń komputerowych, może posłużyć prosta funkcja:
{\displaystyle f(x)={\sqrt {x+9}}-3.}
Dla {\displaystyle x} w pobliżu zera wartość pod pierwiastkiem jest bardzo bliska 3 i w przypadku obliczeń dokonywanych przy pomocy komputera występuje utrata cyfr znaczących.

### Rozwiązanie
Prostym sposobem na poradzenie sobie z tym problemem jest przekształcenie wzoru naszej funkcji:
{\displaystyle f(x)=({\sqrt {x+9}}-3){\frac {{\sqrt {x+9}}+3}{{\sqrt {x+9}}+3}}={\frac {x+9-9}{{\sqrt {x+9}}+3}}={\frac {x}{{\sqrt {x+9}}+3}}.}
Jest to wzór algebraicznie równoważny, a nie zawierający operacji odejmowania – teraz nawet dla {\displaystyle x} bliskich 0 w przypadku obliczeń komputerowych nie wystąpi zjawisko utraty cyfr znaczących.

### Przykład 2
Innym przykładem na to, że nawet najprostsze algorytmy mogą być źle uwarunkowane, jest „szkolny” algorytm obliczania pierwiastków równania kwadratowego
{\displaystyle x_{1}={\frac {-b-{\sqrt {b^{2}-4ac}}}{2a}},}
{\displaystyle x_{2}={\frac {-b+{\sqrt {b^{2}-4ac}}}{2a}}.}
W sposobie obliczenia jednego z pierwiastków jest odejmowanie. Możliwa jest sytuacja, w której wartość {\displaystyle -b} i {\displaystyle {\sqrt {b^{2}-4ac}}} mogą być dość bliskie zeru co do modułu – nastąpi utrata cyfr znaczących.

### Rozwiązanie
Sposobem na ominięcie tego problemu mogą być Wzory Viète’a – dobrze uwarunkowany pierwiastek może być obliczony „wprost”, drugi otrzymany ze wzoru Viète’a. Należy również zauważyć, że możemy mieć tutaj do czynienia z dwoma przypadkami, tj. {\displaystyle b>=0} oraz {\displaystyle b<0.} Dla pierwszego przypadku dobrze uwarunkowanym będzie pierwiastek pierwszy, a dla drugiego przypadku dobrze uwarunkowanym będzie pierwiastek drugi.

title: Utrata cyfr znaczących

wikitext:
'''Utrata cyfr znaczących''' – zjawisko pojawiające się w obliczeniach komputerowych, konsekwencja [[Liczba zmiennoprzecinkowa|zapisu liczb rzeczywistych w komputerze]]. Występuje ona np. podczas odejmowania liczb, których różnica jest znacznie mniejsza niż każda z tych liczb. W efekcie liczba cyfr znaczących wyniku maleje do nieakceptowalnie niskiego poziomu. Sposoby ograniczania bądź unikania takich efektów bada [[analiza numeryczna]].

== Wytłumaczenie zjawiska ==
Niech <math>x</math> i <math>y</math> będą bliskimi liczbami, których różnica jest znacznie mniejsza od każdej z nich. Niech <math>rd(x)</math> i <math>rd(y)</math> oznacza reprezentację liczb odpowiednio <math>x</math> i <math>y</math> w pamięci komputera. Liczby <math>x</math> oraz <math>y</math> dane są w postaci <math>rd(z)=\pm m_t\cdot 2^c,</math> gdzie <math>m_t</math> jest mantysą – liczbą długości <math>t</math> taką, że <math>m\in \left(0,\frac{1}{2}\right\rangle,</math> a <math>c</math> jest cechą – dowolną liczbą całkowitą
: <math>\begin{matrix}
  rd(x)= & \pm & 0. & 1 & c_1 & \dots & c_{t-i} & c_{t-i+1} & \dots & c_t\\
  rd(y)= & \pm & 0. & 1 & d_1 & \dots & d_{t-i} & d_{t-i+1} & \dots & d_t\\
  rd(x)-rd(y)= & \pm & 0. & 0 & 0 & \dots & 0 & 1 & \dots & c_t-d_t
\end{matrix}</math>

W wyniku odejmowania bliskich liczb powstaje liczba zawierająca na pierwszych <math>t-i</math> pozycjach zera, na pozostałych pozycjach co najmniej jedną jedynkę. Liczba będąca wynikiem odejmowania musi być znormalizowana, tj. przedstawiona w postaci:
: <math>rd(x-y)=\pm m_t\cdot 2^c,</math>

gdzie <math>m\in \left( 0,\frac{1}{2}\right\rangle.</math>

Aby otrzymać mantysę spełniającą ten warunek, należy „obciąć” początkowe zera w liczbie <math>x-y</math> (poprzez pomożenie przez <math>2^{t-i}</math>) – wtedy jednak ostatnie niezerowe cyfry na pozycjach <math>x-y</math> zostaną przesunięte na pierwsze pozycje, i jeżeli <math>i<t,</math> nie będzie wiadomo, czym zapełnić pozostałe miejsca w mantysie (właściwe zostały wcześniej odrzucone, przez zaokrąglenie <math>x</math> i <math>y</math>). Przyjęcie, że te utracone pozycje zostaną zapełnione np. zerami, jest tak samo dobre jak założenie, że zostaną one zapełnione losowymi liczbami – w obu wypadkach będą to bezwartościowe dane, niemające wiele wspólnego z rzeczywistym, lub choćby do niego zbliżonym wynikiem.

Gdy różnica <math>|x-y|</math> dąży do zera, błąd względny <math>z</math> rośnie nieograniczenie.

== Przykłady ==
=== Przykład 1 ===
Za przykład [[Uwarunkowanie zadania|zadania źle uwarunkowanego]], tj. takiego, w przypadku którego może dojść do utraty cyfr znaczących w trakcie obliczeń komputerowych, może posłużyć prosta funkcja:
: <math>f(x)=\sqrt{x+9}-3.</math>

Dla <math>x</math> w pobliżu zera wartość pod pierwiastkiem jest bardzo bliska ''3'' i w przypadku obliczeń dokonywanych przy pomocy komputera występuje utrata cyfr znaczących.

=== Rozwiązanie ===
Prostym sposobem na poradzenie sobie z tym problemem jest przekształcenie wzoru naszej funkcji:
: <math>f(x) = (\sqrt{x+9}-3)\frac{\sqrt{x+9}+3}{\sqrt{x+9}+3} = \frac{x+9-9}{\sqrt{x+9}+3} = \frac{x}{\sqrt{x+9}+3}.</math>

Jest to wzór algebraicznie równoważny, a nie zawierający operacji odejmowania – teraz nawet dla <math>x</math> bliskich 0 w przypadku obliczeń komputerowych nie wystąpi zjawisko utraty cyfr znaczących.

=== Przykład 2 ===
Innym przykładem na to, że nawet najprostsze algorytmy mogą być źle uwarunkowane, jest „szkolny” algorytm obliczania pierwiastków [[równanie kwadratowe|równania kwadratowego]]
: <math>x_1 = \frac{-b-\sqrt{b^2 - 4ac}}{2a},</math>
: <math>x_2 = \frac{-b+\sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}.</math>

W sposobie obliczenia jednego z pierwiastków jest odejmowanie. Możliwa jest sytuacja, w której wartość <math>-b</math> i <math>\sqrt{b^2 - 4ac}</math> mogą być dość bliskie zeru co do [[wartość bezwzględna|modułu]] – nastąpi utrata cyfr znaczących.

=== Rozwiązanie ===
Sposobem na ominięcie tego problemu mogą być [[Wzory Viète’a]] – dobrze uwarunkowany pierwiastek może być obliczony „wprost”, drugi otrzymany ze wzoru Viète’a. Należy również zauważyć, że możemy mieć tutaj do czynienia z dwoma przypadkami, tj. <math>b>=0</math> oraz <math>b<0.</math> Dla pierwszego przypadku dobrze uwarunkowanym będzie pierwiastek pierwszy, a dla drugiego przypadku dobrze uwarunkowanym będzie pierwiastek drugi.

[[Kategoria:Komputerowe reprezentacje danych]]


text:
# Ivan Franjo Jukić
Ivan Franjo Jukić ( ur. 8 lipca 1818 w Banja Luce, zm. 20 maja 1857 w Wiedniu) – bośniacki pisarz, franciszkanin, zwolennik iliryzmu. W 1851 roku wydal pierwszy tom najstarszego bośniackiego pisma „Bosanski prijatelj”.

## Życiorys
Był najstarszym dzieckiem Jozo Jukicia i Klary z Jurićów. Miał dwójkę rodzeństwa. Po śmierci ojca matka wysłała go do klasztoru w Fojnicy. Tam przyjął imię zakonne Franjo. W 1835 roku został przeniesiony do seminarium w Zagrzebiu. Tam zapoznał się z iliryzmem, którego celem było pobudzanie świadomości narodowej wśród Chorwatów oraz zainteresował się historia południowych Słowian. Podróżując po kraju zbierał ustne przekazy, dowody historii i tradycji oraz badał florę i faunę Bośni. Swoje wrażenia publikował w „Danicy Iliryjskiej ”piśmie wydawanym przez Ljudevita Gaja w Zagrzebiu. Odwiedził Sanski Most, Bihać, Banja Lukę, Travnik, a w 1846 roku wrócił do klasztoru w Fojnicy. Po trzech latach wrócił do Travnika.W 1850 roku założył i wydał pierwszy tom najstarszego pisma na terenie Bośni i Hercegowiny „Bosanski prijatelj”. W 1851 roku po wydaniu drugiego tomu pisma poswięconego Omer Paszy za poglądy prezentowane na łamach pisma Jukić został wydalony z kraju. Wyjechał do Stambułu, a potem do Rzymu. Starał się o zgodę na powrót do Bośni. Z powodu złego stanu zdrowia w 1856 roku bp Josip Jurij Strossmayer wysłał go na leczenie do Wiednia. Tam zmarł z powodu zakażenia po operacji kamieni żólciowych w maju 1857 roku. Został pochowany w anonimowym grobie na cmentarzu św. Marka w Wiedniu.

## Publikacje
W 1851 roku pod pseudonimem Slavoljub Bošnjak wydał Zemljopis i poviestnica Bosne. Publikację zadedykował przywódcy chorwackich ilirystów Ljudevitowi Gajowi, a w 1843 roku ukazało się Putovanje po Bosni godine.

title: Ivan Franjo Jukić

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Ivan Franjo Jukić
 |grafika                   = Ivan franjo jukic.jpg
 |opis grafiki              = Portret namalowany okolo 1850 roku
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 8 lipca 1818
 |miejsce urodzenia         = [[Banja Luka]]
 |data śmierci              = 20 maja 1857
 |miejsce śmierci           = [[Wiedeń]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   = Ivan Franjo Jukić
}}

'''Ivan Franjo Jukić''' ( ur. [[8 lipca]] [[1818]] w [[Banja Luka|Banja Luce]], zm. [[20 maja]] [[1857]] w [[Wiedeń|Wiedniu]]) – [[Bośnia i Hercegowina|bośniacki]] pisarz, [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanin]], zwolennik [[Iliryzm|iliryzmu]]. W 1851 roku wydal pierwszy tom najstarszego bośniackiego pisma „[[Bosanski prijatelj]]”.

== Życiorys ==
Był najstarszym dzieckiem Jozo Jukicia i Klary z Jurićów. Miał dwójkę rodzeństwa. Po śmierci ojca matka wysłała go do klasztoru w [[Fojnica|Fojnicy]]. Tam przyjął imię zakonne Franjo. W 1835 roku został przeniesiony do seminarium w [[Zagrzeb|Zagrzebiu]]. Tam zapoznał się z iliryzmem, którego celem było pobudzanie świadomości narodowej wśród [[Chorwaci|Chorwatów]] oraz zainteresował się historia południowych [[Słowianie|Słowian]]. Podróżując po kraju zbierał ustne przekazy, dowody historii i tradycji oraz badał florę i faunę Bośni. Swoje wrażenia publikował w „[[Danica Iliryjska|Danicy Iliryjskiej]] ”piśmie wydawanym przez Ljudevita Gaja w Zagrzebiu. Odwiedził [[Sanski Most]], [[Bihać]], [[Banja Luka|Banja Lukę]], [[Travnik]], a w 1846 roku wrócił do klasztoru w Fojnicy. Po trzech latach wrócił do Travnika<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Tomasz Jacek Lis |tytuł = Bosanski Prijatel Ivana Franjo Jukicia |czasopismo = PERSPEC†IVA .Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne |data = 2013 |numer = 1 |s = 102-116 |url = https://digital.fides.org.pl/dlibra/publication/4221/edition/3984/content}}</ref>.W 1850 roku założył i wydał pierwszy tom najstarszego pisma na terenie Bośni i Hercegowiny „Bosanski prijatelj”<ref name=":0" />. W 1851 roku po wydaniu drugiego tomu pisma poswięconego [[Omer Pasza|Omer Paszy]] za poglądy prezentowane na łamach pisma Jukić został wydalony z kraju<ref>{{Cytuj |autor = Tomasz Jacek Lis |tytuł = Polonica w czasopiśmiennictwie Bośni i Hercegowiny w okresie austro-węgierskim (1878–1918) |czasopismo = Studia lexicographica |data = 2018 |numer = 22 |s = 48-49 |url = https://hrcak.srce.hr/file/312115}}</ref>. Wyjechał do [[Stambuł|Stambułu]], a potem do [[Rzym|Rzymu]]. Starał się o zgodę na powrót do Bośni. Z powodu złego stanu zdrowia w 1856 roku bp [[Josip Juraj Strossmayer|Josip Jurij Strossmayer]] wysłał go na leczenie do [[Wiedeń|Wiednia]]. Tam zmarł z powodu zakażenia po operacji kamieni żólciowych w maju 1857 roku<ref name=":0" />. Został pochowany w anonimowym grobie na cmentarzu św. Marka w Wiedniu<ref>{{Cytuj |tytuł = Wien - Friedhof Sankt Marx |data dostępu = 2025-03-29 |opublikowany = www.austriasites.com |url = https://www.austriasites.com/vienna/bezirk03_friedhof_st_marx.htm}}</ref>.

== Publikacje ==
W 1851 roku pod pseudonimem Slavoljub Bošnjak wydał ''Zemljopis i poviestnica Bosne''. Publikację zadedykował przywódcy chorwackich ilirystów [[Ljudevit Gaj|Ljudevitowi Gajowi]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach XVIII–XXI wiek |data = 2019 |isbn = 978-83-64031-96-0 |wolumin = 4 |miejsce = Warszawa |s = 8-10 |url = https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/6d0c930e-530a-4def-a1f0-54f5fd65e412/content}}</ref>, a w 1843 roku ukazało się ''Putovanje po Bosni godine''<ref>{{Cytuj |autor = Krystyna Pieniążek-Marković |tytuł = Bośnia − hortus horridus. Obraz Bośni w podróżach franciszkanów Grgi Marticia i Ivana Frano Jukicia |czasopismo = Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo |data = 2014 |numer = 4 |s = 263-278 |url = https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-issn-2658-2503-year-2014-issue-4_7_-article-215/c/215-155.pdf}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Jukić, Ivan Franjo}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1818]]
[[Kategoria:Zmarli w 1857]]
[[Kategoria:Bośniaccy pisarze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Banja Luce]]

title: Ivan Franjo Jukić

Data i miejsce urodzenia: 8 lipca 1818 · Banja Luka

Data i miejsce śmierci: 20 maja 1857 · Wiedeń


text:
# Witoszyn (województwo zachodniopomorskie)
Witoszyn (niem. Neu Schulzendorf) – kolonia sołecka w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 kolonia liczyła 54 mieszkańców.
Wieś wchodząca w skład sołectwa: Radlice.
Kolonie wchodzące w skład sołectwa: Roztocze, Sułowo.

## Geografia
Kolonia leży ok. 4,5 km na północny wschód od Choszczna, przy drodze wojewódzkiej nr 151, między Choszcznem a miejscowością Recz.

wikitext:
{{Inne znaczenia|2=[[Witoszyn|inne znaczenia nazwy Witoszyn]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Witoszyn
 |rodzaj miejscowości    = kolonia
 |zdjęcie                =
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = zachodniopomorskie
 |powiat                 = [[Powiat choszczeński|choszczeński]]
 |gmina                  = [[Choszczno (gmina)|Choszczno]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               = 60
 |liczba ludności        = 54
 |rok                    = 2007
 |strefa numeracyjna     = 95
 |kod pocztowy           = 73-200<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1475}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = ZCH
 |SIMC                   = 0179430
 |kod mapy               = Choszczno (gmina)
 |współrzędne            = 53°12'16"N 15°27'29"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|148945|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                =
 |www                    =
}}
'''Witoszyn''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Neu Schulzendorf'') – [[kolonia (jednostka osadnicza)|kolonia]] [[sołectwo|sołecka]] w [[Polska|Polsce]], położona w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w [[powiat choszczeński|powiecie choszczeńskim]], w [[Choszczno (gmina)|gminie Choszczno]]. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo gorzowskie|województwa gorzowskiego]]. W roku [[2007]] kolonia liczyła 54 mieszkańców.

Wieś wchodząca w skład sołectwa: [[Radlice (powiat choszczeński)|Radlice]].

Kolonie wchodzące w skład sołectwa: [[Roztocze (powiat choszczeński)|Roztocze]], [[Sułowo (województwo zachodniopomorskie)|Sułowo]].

== Geografia ==
Kolonia leży ok. 4,5 [[kilometr|km]] na północny wschód od [[Choszczno|Choszczna]], przy [[Droga wojewódzka nr 151|drodze wojewódzkiej nr 151]], między Choszcznem a miejscowością [[Recz]].

== Zobacz też ==
* [[Witoszyn]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Choszczno}}

[[Kategoria:Choszczno (gmina)]]

title: Witoszyn

Województwo: zachodniopomorskie

Powiat: choszczeński

Gmina: Choszczno

Tablice rejestracyjne: ZCH


text:
# Jerachmi’el Asa
Jerachmi’el Asa (hebr.: ירחמיאל אסא, ang.: Yerahmiel Assa, ur. 7 marca 1919 na Kaukazie, zm. 11 października 2011) – izraelski polityk, w latach 1958–1959 poseł do Knesetu z listy Achdut ha-Awoda.
W wyborach parlamentarnych w 1955 nie dostał się do izraelskiego parlamentu, jednak w skład trzeciego Knesetu wszedł 17 września 1958, po śmierci Awrahama Abbasa.

title: Jerachmi’el Asa

wikitext:
{{Polityk infobox
 |polityk           = Jerachmi’el Asa
 |imię i nazwisko org = {{k|he|ירחמיאל אסא}}
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |data urodzenia    = 7 marca 1919
 |miejsce urodzenia = [[Kaukaz (region)|Kaukaz]], [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]]
 |data śmierci      = 11 października 2011
 |miejsce śmierci   =
 |funkcja           = Poseł do [[Kneset]]u
 |partia            = [[Achdut ha-Awoda]]
 |od                = 1958
 |do                = 1959
 |poprzednik        =
 |następca          =
 |podpis            =
 |odznaczenia       =
 |commons           =
 |quote             =
}}
'''Jerachmi’el Asa''' ([[Język hebrajski|hebr.]]: ירחמיאל אסא, [[Język angielski|ang.]]: ''Yerahmiel Assa'', ur. [[7 marca]] [[1919]] na [[Kaukaz (region)|Kaukazie]], zm. [[11 października]] [[2011]])<ref name = kneset>{{Kneset|264}}</ref> – [[izrael]]ski polityk, w latach 1958–1959 poseł do [[Kneset]]u z listy [[Achdut ha-Awoda]].

W [[Wybory parlamentarne w Izraelu w 1955 roku|wyborach parlamentarnych w 1955]] nie dostał się do [[Kneset|izraelskiego parlamentu]]<ref name = kneset />, jednak w skład [[Trzeci Kneset|trzeciego Knesetu]] wszedł 17 września 1958, po śmierci [[Awraham Abbas|Awrahama Abbasa]]<ref name = kneset3>{{Cytuj stronę | url = https://www.knesset.gov.il/mk/eng/mkindexbyknesset_eng.asp?knesset=3 | tytuł = Members of the Third Knesset | opublikowany = knesset.gov.il | data dostępu = 2017-01-24}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Asa, Jerachmi’el}}
[[Kategoria:Politycy Achdut ha-Awoda]]
[[Kategoria:Posłowie do Knesetu III kadencji]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1919]]
[[Kategoria:Zmarli w 2011]]

title: Jerachmi’el Asaירחמיאל אסא

Data i miejsce urodzenia: 7 marca 1919 · Kaukaz, ZSRR

Data śmierci: 11 października 2011

Przynależność polityczna: Achdut ha-Awoda