text:
# Ogród Pamięci w Komornikach
Ogród Pamięci – zespół steli, głazów i drzew pamiątkowych, zlokalizowany w Komornikach koło Poznania przy ul. Kościelnej, nad Wirynką.
Decyzję o budowie Ogrodu Pamięci podjęto w marcu 2003. Inicjatorem było Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Komornickiej, a bezpośrednim powodem – 25-lecie działania towarzystwa. Gmina zatwierdziła uchwałę w tym zakresie w listopadzie 2003. W tym samym miesiącu posadowiono pierwsze dwa głazy – upamiętniający lokację Komornik oraz ku czci powstańców wielkopolskich. W maju 2004 posadzono pierwszy pamiątkowy dąb. W kwietniu 2005 zasadzono kwietnik różany ku czci Jana Pawła II.
Na zespół składają się następujące pomniki:
- 1924-2004, w 80. rocznicę powstania obrony przeciwlotniczej Poznania oraz w 25. rocznicę utworzenia 76. Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej w Chomęcicach (11.11.2004),
- Cześć i chwała żołnierzom Armii Wielkopolska – 1919r. (listopad 2004),
- Chwała powstańcom wielkopolskim,
- 1978-2013, 35 lat Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Komornickiej im. ks. Franciszka Malinowskiego, Ziemia Komornicka żywi i leczy. Stanisław Nowak, 1.12.2013,
- Krzyż Jubileuszowy postawiony 15 sierpnia 2000, z tablicami:
  - Pamięci Ofiar Katynia, 1940-2010. Trzeba nam teraz umierać by Polska umiała znów żyć. K.K.Baczyński,
  - Pamięci Ofiar Powstania Styczniowego w 150 rocznicę. 1863-2013,
- Lokacja Komornik 1297r.,
- 100 lat Kółka Rolniczego przy parafii św. Andrzeja w Komornikach. 1904-2004 (luty 2004),
- stela Ofiarom Golgoty Wschodu (11.11.2010),
- stela Weteranom walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej postawiona przez Związek Kombatantów RP i BWP w 2013[3].

Oprócz powyższego na terenie Ogrodu rosną drzewa pamiątkowe:
- dąb XXV-lecia Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Komornickiej posadzony w 2004,
- brzoza na 100-lecie Kółka Rolniczego (złamana, kikut),
- Dąb Powstańczy na 90-lecie powstania wielkopolskiego, posadzony w 2008,
- Dąb Katyński pamięci córki gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego – pilota porucznika Janiny Antoniny Lewandowskiej,
- Dąb Katyński Młodego Pokolenia posadzony w 2010[3].

title: Ogród Pamięci w Komornikach

wikitext:
{{Pomnik infobox
 |nazwa                 = Ogród Pamięci w Komornikach
 |nazwa oryginalna      =
 |grafika               = Komorniki, Ogrod Pamieci.JPG
 |opis grafiki          = Centralna część założenia
 |państwo               = POL
 |miejscowość           = [[Komorniki (gmina Komorniki)|Komorniki]]
 |miejsce               = ul. Kościelna
 |typ pomnika           = zespół głazów, [[stela|stele]] i drzewa pamiątkowe
 |styl architektoniczny =
 |projektant            =
 |fundator              =
 |materiał              =
 |całkowita wysokość    =
 |data budowy           =
 |data odsłonięcia      =
 |ważniejsze przebudowy =
 |data likwidacji       =
 |kod mapy              = Komorniki (gmina)
 |współrzędne           = 52°20′10.713″N, 16°48′15.237″E
 |commons               =
}}
'''Ogród Pamięci''' – zespół [[stela|steli]], głazów i drzew pamiątkowych, zlokalizowany w [[Komorniki (gmina Komorniki)|Komornikach]] koło [[Poznań|Poznania]] przy ul. Kościelnej, nad [[Wirynka|Wirynką]].

Decyzję o budowie Ogrodu Pamięci podjęto w marcu 2003. Inicjatorem było Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Komornickiej, a bezpośrednim powodem – 25-lecie działania towarzystwa. Gmina zatwierdziła [[uchwała|uchwałę]] w tym zakresie w listopadzie 2003. W tym samym miesiącu posadowiono pierwsze dwa głazy – upamiętniający [[Lokacja (historia)|lokację]] Komornik oraz ku czci [[powstanie wielkopolskie|powstańców wielkopolskich]]. W maju 2004 posadzono pierwszy pamiątkowy [[dąb]]. W kwietniu 2005 zasadzono kwietnik [[róża]]ny ku czci [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]]<ref>Tablica informacyjna in situ, TPZK.</ref><ref>[https://www.komorniki.pl/asp/pl_start.asp?pol=2&typ=14&sub=21&menu=79&strona=1 Komorniki.pl].</ref>.

Na zespół składają się następujące pomniki:
* 1924-2004, w 80. rocznicę powstania obrony przeciwlotniczej Poznania oraz w 25. rocznicę utworzenia [[76 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej|76. Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej]] w [[Chomęcice|Chomęcicach]] (11.11.2004),
* ''Cześć i chwała żołnierzom [[Armia Wielkopolska|Armii Wielkopolska]] – 1919r.'' (listopad 2004),
* ''Chwała powstańcom wielkopolskim'',
* 1978-2013, 35 lat Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Komornickiej im. ks. Franciszka Malinowskiego, ''Ziemia Komornicka żywi i leczy. Stanisław Nowak'', 1.12.2013,
* Krzyż Jubileuszowy postawiony 15 sierpnia 2000, z tablicami:
** ''Pamięci [[zbrodnia katyńska|Ofiar Katynia]], 1940-2010. Trzeba nam teraz umierać by Polska umiała znów żyć. [[Krzysztof Kamil Baczyński|K.K.Baczyński]]'',
** ''Pamięci Ofiar [[powstanie styczniowe|Powstania Styczniowego]] w 150 rocznicę. 1863-2013'',
* ''Lokacja Komornik 1297r.'',
* ''100 lat [[Kółko rolnicze|Kółka Rolniczego]] przy [[Kościół św. Andrzeja Apostoła w Komornikach|parafii św. Andrzeja w Komornikach]]. 1904-2004'' (luty 2004),
* [[stela]] ''Ofiarom Golgoty Wschodu'' (11.11.2010),
* stela ''Weteranom walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej'' postawiona przez [[Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych|Związek Kombatantów RP i BWP]] w 2013<ref name="Tablice in situ">Tablice in situ.</ref>.

Oprócz powyższego na terenie Ogrodu rosną drzewa pamiątkowe:
* [[dąb]] XXV-lecia Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Komornickiej posadzony w 2004,
* [[brzoza]] na 100-lecie Kółka Rolniczego (złamana, kikut),
* Dąb Powstańczy na 90-lecie powstania wielkopolskiego, posadzony w 2008,
* Dąb Katyński pamięci córki gen. [[Józef Dowbor-Muśnicki|Józefa Dowbora-Muśnickiego]] – pilota porucznika [[Janina Lewandowska|Janiny Antoniny Lewandowskiej]],
* Dąb Katyński Młodego Pokolenia posadzony w 2010<ref name="Tablice in situ"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://egesior.linuxpl.info/Nurtem_Wirynki.pdf | tytuł = Nurtem Wirynki | opublikowany = egesior.linuxpl.info | archiwum = https://web.archive.org/web/20160304140625/http://egesior.linuxpl.info/Nurtem_Wirynki.pdf | zarchiwizowano = 2016-03-04}} – dostęp 2014-09-25
{{SORTUJ:Komorniki}}

[[Kategoria:Pomniki w województwie wielkopolskim]]
[[Kategoria:Komorniki (gmina Komorniki)|Ogród Pamięci]]
[[Kategoria:Kamienie pamiątkowe w Polsce]]
[[Kategoria:Parki i ogrody w województwie wielkopolskim]]

title: Ogród Pamięci w Komornikach

Miejscowość: Komorniki

Miejsce: ul. Kościelna

Typ obiektu: zespół głazów, stele i drzewa pamiątkowe


text:
# Ludwin (województwo lubelskie)
Ludwin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Ludwin.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Ludwin począwszy od XIX wieku przy czym zmienił się zakres terytorialny i miejscowości w podległości administracyjnej.
Wieś stanowi sołectwo gminy Ludwin. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 359 mieszkańców.

## Etymologia
Ludwin dziś: Ludwin, wieś, i Ludwin-Kolonia położone 26 km na południowy wschód od Lubartowa.
Nazwa miejscowości pochodzi od imienia Ludwin, w nazwie Ludwin-Kolonii zestawiona z apelatywem kolonia.

## Historia
Wieś powstała w wieku XVII. Z roku 1674 z rejestru pogłownego pochodzi pierwszy zapis Ludwin. Strażnik litewski Stanisław Potocki sprzedał w 1725 roku Ludwin hetmanowi polnemu koronnemu i wojewodzie podlaskiemu Stanisławowi Mateuszowi Rzewuskiemu. W formie niezmienionej występuje zarówno w spisach kościelnych z 1787 roku, jak i z roku 1827.
Notę o Ludwinie zamieszcza Słownik geograficzny Królestwa Polskiego z roku 1884.
Ludwin to wieś, w powiecie lubartowskim, gminie Ludwin, parafii Łęczna. Posiada urząd gminny, piękną pasiekę. Według spisu ludności z 1827 roku było tu 20 domów i 145 mieszkańców.
Gmina w wieku XIX
Gmina Ludwin w wieku XIX należała do sądu gminnego okręgu IV w Zezulinie, stacja pocztowa w Łęcznej, obszar gminy wynosi 25314 morg, ludność 4288 (1867 r.). W skład gminy wchodzą: Dratów, Godziębów folwark, Grądy, Kaniwola, Karolin, Krzczeń osada Ludwin, Łysy grąd, Piaseczno, Rospłucie, Podzamcze, Skarbin, Stasin, Stara-Wieś, Szczecin, Witaniew, Zezulin, Ziółków.
Według spisu z roku 1921 nazwę Ludwin posiadał folwark, wieś i kolonia. Ludwin wieś i kolonia odnotowano w 1952.

wikiname: plwiki

title: Ludwin (województwo lubelskie)

in_language: pl

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Ludwin
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Kościół w Ludwinie.jpg
 |opis zdjęcia           = Kościół
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = lubelskie
 |powiat                 = [[Powiat łęczyński|łęczyński]]
 |gmina                  = [[Ludwin (gmina)|Ludwin]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 430{{r|pwl|nsp}}
 |rok                    = 2021
 |strefa numeracyjna     = 81
 |kod pocztowy           = 21-075{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = LLE
 |SIMC                   = 0384934{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Ludwin (gmina)
 |współrzędne            = 51°20'48"N 22°54'51"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|70663|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Ludwin, Lublin Voivodeship
 |www                    = http://www.ludwin.lubelskie.pl
}}
'''Ludwin''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo lubelskie|województwie lubelskim]], w [[powiat łęczyński|powiecie łęczyńskim]], w [[Ludwin (gmina)|gminie Ludwin]]{{r|teryt|teryt1}}.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] [[miejscowość]] administracyjnie należała do ówczesnego [[Województwo lubelskie (1975–1998)|województwa lubelskiego]].

Miejscowość jest siedzibą [[Ludwin (gmina)|gminy Ludwin]] począwszy od XIX wieku przy czym zmienił się zakres terytorialny i miejscowości w podległości administracyjnej.

Wieś stanowi [[sołectwo]] gminy Ludwin{{r|bip}}. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 359 mieszkańców{{r|GUS}}.

== Etymologia ==
Ludwin dziś: Ludwin, wieś, i Ludwin-Kolonia położone 26 km na południowy wschód od Lubartowa.
Nazwa miejscowości pochodzi od imienia [[Ludwin]], w nazwie Ludwin-Kolonii zestawiona z [[Nazwa pospolita|apelatywem]] kolonia<ref>{{cytuj książkę|nazwisko = Rymut | imię= Kazimierz |autor link=Kazimierz Rymut| tytuł =Nazwy miejscowe Polski: historia, pochodzenie, zmiany - praca zbiorowa pod redakcją Kazimierza Rymuta [T.] 1-6 i 9 | url = https://rcin.org.pl/dlibra/publication/15454 | wydawca = Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN | miejsce = Kraków | isbn = 83-85579-29-X |odn=tak}}</ref>.

== Historia ==
Wieś powstała w wieku XVII. Z roku 1674 z rejestru pogłownego pochodzi pierwszy zapis Ludwin. Strażnik litewski [[Stanisław Władysław Potocki|Stanisław Potocki]] sprzedał w [[1725]] roku Ludwin hetmanowi polnemu koronnemu i wojewodzie podlaskiemu [[Stanisław Mateusz Rzewuski|Stanisławowi Mateuszowi Rzewuskiemu]]<ref>Janusz Łosowski, Sprzedaż Łęcznej i okolicznych wsi przez strażnika litewskiego Stanisława Potockiego hetmanowi polnemu koronnemu Stanisławowi Mateuszowi Rzewuskiemu w roku 1725, w: Studia Łęczyńskie tom 2-3, Łęczna 2010-2011, s. 56.</ref>. W formie niezmienionej występuje zarówno w spisach kościelnych z 1787 roku, jak i z roku 1827<ref name="tabela">{{Cytuj pismo | nazwisko = Tabela| imię = | tytuł = Tabela miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożone w biurze Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji, t. I-II, W. 1827. | url = http://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/docmetadata?id=17449&from=pubindex&dirids=12&lp=2325| czasopismo = Centralna Biblioteka Statystyczna | wolumin = A-Ł | wydanie = Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego | strony = 288| data = 1827 | wydawca = | miejsce = Warszawa}}</ref>.

Notę o Ludwinie zamieszcza [[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego]] z roku 1884.
Ludwin to wieś, w powiecie lubartowskim, gminie Ludwin, parafii Łęczna. Posiada urząd gminny, piękną pasiekę<ref>{{SgKP|V|474}}</ref>. Według spisu ludności z 1827 roku było tu 20 domów i 145 mieszkańców<ref name="tabela" />.

; Gmina w wieku XIX
Gmina Ludwin w wieku XIX należała do sądu gminnego okręgu IV w [[Zezulin Pierwszy|Zezulinie]], stacja pocztowa w Łęcznej, obszar gminy wynosi 25314 morg, ludność 4288 (1867 r.). W skład gminy wchodzą: [[Dratów]], Godziębów folwark, Grądy, [[Kaniwola]], [[Karolin (powiat łęczyński)|Karolin]], [[Krzczeń]] osada Ludwin, Łysy grąd, Piaseczno, Rospłucie, Podzamcze, Skarbin, Stasin, Stara-Wieś, Szczecin, Witaniew, Zezulin, Ziółków.

Według spisu z roku 1921 nazwę Ludwin posiadał folwark, wieś i kolonia. Ludwin wieś i kolonia odnotowano w 1952.

== Ludzie związani z Ludwinem ==
{{Kategoria główna|Ludzie urodzeni w Ludwinie (województwo lubelskie)}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=pwl>{{Polska w liczbach|id=wies_Ludwin|nazwa=Wieś Ludwin w liczbach|data dostępu=2023-03-30}}</ref>
* <ref name=nsp>{{Cytuj |url=https://bdl.stat.gov.pl/bdl/metadane/cechy/4182 |tytuł=NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych |data=data=2022-09-19 |data dostępu=2023-03-30|opublikowany=Bank Danych Lokalnych GUS}}</ref>
* <ref name=GUS>[http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.]</ref>
* <ref name="teryt">{{cytuj stronę| url = http://www.stat.gov.pl/broker/access/showTreeDefinition.jspa?gmiId=6513&level=gmi|tytuł=TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju)|opublikowany=Główny Urząd Statystyczny|data dostępu = 2016-12-08}}</ref>
* <ref name="teryt1">Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ({{Dziennik Ustaw|2013|200}}).</ref>
* <ref name="poczta">{{Poczta Polska|2013|s=683|data dostępu=8 grudnia 2016}}</ref>
* <ref name="bip">{{cytuj stronę |url= http://www.ludwin.powiatleczynski.pl/gmina_ludwin,show,755,soltysi |tytuł= Jednostki pomocnicze gminy Ludwin |opublikowany= Urząd Gminy Ludwin |data dostępu= 2016-08-25 |archiwum= https://web.archive.org/web/20160811030507/http://www.ludwin.powiatleczynski.pl/gmina_ludwin,show,755,soltysi |zarchiwizowano= 2016-08-11 }}</ref>
}}

{{Gmina Ludwin}}

[[Kategoria:Ludwin (województwo lubelskie)| ]]
[[Kategoria:Wsie Potockich herbu Pilawa]]
[[Kategoria:Wsie Rzewuskich herbu Krzywda]]

title: Ludwin

Państwo: Polska

Województwo: lubelskie

Powiat: łęczyński

Gmina: Ludwin

Tablice rejestracyjne: LLE


text:
# Okręty podwodne typu Archimede
Okręty podwodne typu Archimede – typ włoskich okrętów podwodnych używanych przez Regia Marina w okresie II wojny światowej.
Były podwodnymi okrętami oceanicznymi z częściowo podwójnym kadłubem, operującymi na głębokości do 100 m. Wszystkie zostały wybudowane przez stocznię Cantieri navali Tosi di Taranto w Tarencie. Powstały jako rozwinięcie typu Settembrini. Dwa okręty: „Archimede” i „Toricelli” zostały sprzedane w 1937 roku hiszpańskim nacjonalistom. Ogółem wybudowano 4 okręty tego typu. Jeden z nich zostały utracony w wyniku działań wojennych.

## Okręty
| Nazwa okrętu             | Data wodowania   | Przebieg służby                                                                                |
| ------------------------ | ---------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| „Archimede”              | 10 grudnia 1933  | W drugiej połowie 1936 roku uczestniczył w tajnej misji na hiszpańskich wodach. W kwietniu 1937 sprzedany został hiszpańskim nacjonalistom i nazwany „General Mola”. 26 lipca 1937 roku zatopił republikański transportowiec „Cabo Palos”, 2 stycznia 1938 roku holenderski frachtowiec „Hanna”, a 30 marca poważnie uszkodził grecki statek „Lena”. Oddany na złom w roku 1959.                                                                                |
| „Galileo Ferraris”       | 11 sierpnia 1934 | 25 października 1941 roku zatopiony na Atlantyku w wyniku wspólnej akcji łodzi latającej PBY-5A Catalina i niszczyciela HMS „Lamerton” na pozycji 37°07'0"N 14°19'0"W.                                                                                |
| „Galileo Galilei”        | 19 marca 1934    | 16 czerwca 1940 roku zatopił norweski tankowiec „James Stove” niedaleko Adenu na Morzu Czerwonym. Zdobyty dwa dni później przez brytyjski uzbrojony trawler HMS „Moonstone”. Wcielony do Royal Navy jako HMS X2, złomowany w roku 1946.                                                                                |
| „Evangelista Torricelli” | 27 marca 1934    | W roku 1936, wciąż jeszcze pod włoską banderą, storpedował i poważnie uszkodził republikański krążownik „Miguel de Cervantes”. Przekazany marynarce wojennej nacjonalistów hiszpańskich w kwietniu 1937 roku, nazwany został „General Sanjurjo”. Zatopił 30 maja 1937 transportowiec „Ciudad de Barcelona”, a 21 stycznia 1938 roku brytyjski parowiec „Endymion”. Złomowany w roku 1959. Po sprzedaży okrętu Hiszpanom nazwą „Torricelli” ochrzczono inny okręt podwodny typu Brin, który zatonął w roku 1940 na Morzu Czerwonym. |

- 18 czerwca 1940 roku „Galileo Galilei” zatrzymał wystrzałem z działa jugosłowiański statek handlowy „Drava”, ale w związku z tym, że Jugosławia była jeszcze krajem neutralnym, statek został zwolniony[5]. Wystrzał zwabił jednak na miejsce uzbrojony trawler HMS „Moonstone”, z którego o godzinie 16:30 dostrzeżono peryskop włoskiego okrętu podwodnego. Trawler natychmiast zaatakował dwiema bombami głębinowymi, ale nie uszkodził przeciwnika[5]. Następnego dnia, gdy trawler ponowił atak bombami głębinowymi i uszkodzeniu uległy baterie akumulatorów „Galileiego”, dowódca dał rozkaz wynurzenia i podjęcia walki na powierzchni[5]. Już na samym początku starcia okazało się, że uszkodzone są przyrządy celownicze przedniego działa „Galileiego”. Po dziesięciu minutach szybszy „Moonstone” zaliczył pierwsze trafienie zabijając kilku ludzi i raniąc dowódcę włoskiej jednostki[5]. Następny celny strzał zdziesiątkował obsadę przedniego działa[5], a zamek tylnego działa zaciął się. Kolejna salwa „Moonstone’a” zabiła wszystkich ludzi z obsady pomostu kiosku łącznie z dowódcą[5]. Mimo że przy życiu został tylko jeden oficer „Galilei” nadal próbował się bronić, ale po pojawieniu się na miejscu boju brytyjskiego niszczyciela HMS „Kandahar”[5], włoska jednostka skapitulowała. Okręt podwodny stracił 16 ludzi: dowódcę, czterech oficerów, siedmiu podoficerów i czterech marynarzy[6]. Załoga została wzięta do niewoli, a okręt odholowany do Adenu. „Galileo Galilei” został w czerwcu 1942 roku wcielony do Royal Navy jako HMS X2 (później P 711) i był używany jako okręt ćwiczebny na Dalekim Wschodzie. Na złom oddany został 1 stycznia 1946 roku.

title: Okręty podwodne typu Archimede

wikitext:
{{Typ okrętu podwodnego infobox
 |nazwa                 = Okręty podwodne typu Archimede
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |rodzaj                = oceaniczny
 |kraj                  = [[Włochy]]
 |oznaczenie NATO       =
 |projekt               =
 |konstruktor           =
 |stocznia              =
 |zbudowane             = 4
 |uzytkownicy           = {{flaga|Włochy|bandera-wojenna-1900}} [[Regia Marina]]
{{flaga|Hiszpania}}Armada Española
 |poprzednik            = [[Okręty podwodne typu Settembrini|''Settembrini'']]
 |następca              = [[Okręty podwodne typu Brin|''Brin'']]
 |latasluzby            =
 |straconejednostki     =
 |uzbrojenie            = 2 działa kal. 100 mm
2 karabiny maszynowe 13,2 mm
 |dziobowe              = 4 x 533 mm
 |rufowe                = 4 x 533 mm
 |zewnętrzne            =
 |miny                  =
 |wyrzutnierakietowe    =
 |sensory               =
 |wyposażenie           =
 |załoga                = 55
 |wypornośćpowierzchnia = 970 t
 |wypornośćzanurzenie   = 1239 t
 |rodzaj kadłuba        =
 |materialkadluba       =
 |zanurzenietestowe     =
 |długość               = 70,5 m
 |szerokość             = 6,87 m
 |zanurzenie            =
 |napęd                 =
 |prędkośćpowierzchnia  = 17 w
 |prędkośćzanurzenie    = 8 w
 |prędkośćtaktyczna     =
 |zasięg                =
 |zasięgzanurzenie      =
 |commons               =
}}
'''Okręty podwodne typu Archimede''' – typ [[Włochy|włoskich]] [[okręt podwodny|okrętów podwodnych]] używanych przez [[Regia Marina]] w okresie [[II wojna światowa|II wojny światowej]].

Były podwodnymi okrętami oceanicznymi z częściowo podwójnym kadłubem, operującymi na głębokości do 100 m. Wszystkie zostały wybudowane przez stocznię {{link-interwiki|Cantieri navali Tosi di Taranto|Q=Q3655772}} w [[Tarent|Tarencie]]. Powstały jako rozwinięcie typu [[Okręty podwodne typu Settembrini|''Settembrini'']]. Dwa okręty: „Archimede” i „Toricelli” zostały sprzedane w 1937 roku [[hiszpańska wojna domowa|hiszpańskim nacjonalistom]]. Ogółem wybudowano 4 okręty tego typu. Jeden z nich zostały utracony w wyniku działań wojennych.

== Okręty ==
{| class="wikitable" border="1"
|-
! Nazwa okrętu
! Data wodowania
! Przebieg służby
|-
| {{link-interwiki|Archimede (1933)|tekst=„Archimede”|Q=Q3621539}}
| 10 grudnia 1933
| W drugiej połowie 1936 roku uczestniczył w tajnej misji na hiszpańskich wodach. W kwietniu 1937 sprzedany został [[Hiszpańska wojna domowa|hiszpańskim nacjonalistom]] i nazwany „[[Emilio Mola|General Mola]]”. 26 lipca 1937 roku zatopił republikański transportowiec „Cabo Palos”, 2 stycznia 1938 roku holenderski frachtowiec „Hanna”<ref>''Fuerza naval Magazine'', nr 84, sierpień 2009, [https://archive.is/20130210025323/http://www.zinio.com/pages/FuerzaNaval/84%20(Agosto%202009)/416089876/pg-23 s. 23] (hiszp.)</ref>, a 30 marca poważnie uszkodził grecki statek „Lena”<ref>Rafael González Etchegaray, ''La Marina Mercante y el tráfico marítimo en la Guerra Civil'', wyd. San Martín 1977, {{ISBN|978-84-7140-150-2}}</ref>. Oddany na złom w roku 1959<ref name=RevistaNaval-Mola >[http://www.revistanaval.com/armada/buques1/mola.htm Revista naval - tipo submarino - clase General Mola] (hiszp.)</ref>.
|-
| {{link-interwiki|Galileo Ferraris (1934)|tekst=„Galileo Ferraris”|Q=Q3757622}}
| 11 sierpnia 1934
|  25 października 1941 roku zatopiony na [[Ocean Atlantycki|Atlantyku]] w wyniku wspólnej akcji łodzi latającej [[Consolidated PBY Catalina|PBY-5A Catalina]] i niszczyciela HMS „Lamerton” na pozycji 37°07'0"N 14°19'0"W.
|-
| {{link-interwiki|Galileo Galilei (1934)|tekst=„Galileo Galilei”|Q=Q3757627}}
| 19 marca 1934
| 16 czerwca 1940 roku zatopił norweski tankowiec „James Stove” niedaleko [[Aden]]u na [[Morze Czerwone|Morzu Czerwonym]]. Zdobyty dwa dni później przez brytyjski [[uzbrojony trawler]] HMS „Moonstone”. Wcielony do Royal Navy jako HMS X2, złomowany w roku 1946.
|-
| {{link-interwiki|Evangelista Torricelli (1934)|tekst=„Evangelista Torricelli”|Q=Q3735217}}
| 27 marca 1934
| W roku 1936, wciąż jeszcze pod włoską banderą, storpedował i poważnie uszkodził republikański krążownik „[[Krążowniki lekkie typu Principe Alfonso|Miguel de Cervantes]]”. Przekazany marynarce wojennej nacjonalistów hiszpańskich w kwietniu 1937 roku, nazwany został „[[José Sanjurjo|General Sanjurjo]]”. Zatopił 30 maja 1937 transportowiec „Ciudad de Barcelona”, a 21 stycznia 1938 roku brytyjski parowiec „Endymion”<ref>Thomas Hugh: ''The Spanish Civil War'', Simon & Schuster 1994, s. 795, {{ISBN|978-0-671-75876-9}}</ref>. Złomowany w roku 1959<ref name=RevistaNaval-Mola />. Po sprzedaży okrętu Hiszpanom nazwą „Torricelli” ochrzczono inny okręt podwodny typu ''[[Okręty podwodne typu Brin|Brin]]'', który zatonął w roku 1940 na Morzu Czerwonym.
|-
|}

* 18 czerwca 1940 roku „Galileo Galilei” zatrzymał wystrzałem z działa jugosłowiański statek handlowy „Drava”, ale w związku z tym, że [[Jugosławia]] była jeszcze krajem neutralnym, statek został zwolniony<ref name=giorgerini>Giorgio Giorgerini, ''Uomini sul fondo. Storia del sommergibilismo italiano dalle origini a oggi'', s. 395-396.</ref>. Wystrzał zwabił jednak na miejsce uzbrojony trawler HMS „Moonstone”, z którego o godzinie 16:30 dostrzeżono peryskop włoskiego okrętu podwodnego. Trawler natychmiast zaatakował dwiema [[bomba głębinowa|bombami głębinowymi]], ale nie uszkodził przeciwnika<ref name=giorgerini/>. Następnego dnia, gdy trawler ponowił atak bombami głębinowymi i uszkodzeniu uległy baterie akumulatorów „Galileiego”, dowódca dał rozkaz wynurzenia i podjęcia walki na powierzchni<ref name=giorgerini/>. Już na samym początku starcia okazało się, że uszkodzone są przyrządy celownicze przedniego działa „Galileiego”. Po dziesięciu minutach szybszy „Moonstone” zaliczył pierwsze trafienie zabijając kilku ludzi i raniąc dowódcę włoskiej jednostki<ref name=giorgerini/>. Następny celny strzał zdziesiątkował obsadę przedniego działa<ref name=giorgerini/>, a zamek tylnego działa zaciął się. Kolejna salwa „Moonstone’a” zabiła wszystkich ludzi z obsady pomostu [[Kiosk okrętu podwodnego|kiosku]] łącznie z dowódcą<ref name=giorgerini/>. Mimo że przy życiu został tylko jeden oficer „Galilei” nadal próbował się bronić, ale po pojawieniu się na miejscu boju brytyjskiego niszczyciela HMS „[[HMS Kandahar|Kandahar]]”<ref name=giorgerini/>, włoska jednostka skapitulowała. Okręt podwodny stracił 16 ludzi: dowódcę, czterech oficerów, siedmiu podoficerów i czterech marynarzy<ref>[http://www.regiamarina.net/sub_casualties.asp?nid=196&lid=2 straty]</ref>. Załoga została wzięta do niewoli, a okręt odholowany do Adenu. „Galileo Galilei” został w czerwcu 1942 roku wcielony do Royal Navy jako HMS X2 (później P 711) i był używany jako okręt ćwiczebny na Dalekim Wschodzie. Na złom oddany został 1 stycznia 1946 roku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę| autor=Chris Bishop| tytuł = The Encyclopedia of Weapons of World War II: Allied Submarines| miejsce=New York| wydawca=Barnes & Noble| rok=1998| isbn=0-7607-1022-8}}

{{Włoskie okręty wojenne 2WŚ}}

{{SORTUJ:*}}
[[Kategoria:Hiszpańskie okręty podwodne]]
[[Kategoria:Typy okrętów podwodnych|Archimede]]
[[Kategoria:Włoskie okręty podwodne z okresu II wojny światowej]]

title: Okręty podwodne typu Archimede

Rodzaj okrętu: oceaniczny

Kraj budowy: Włochy

Użytkownicy: Regia Marina · Armada Española

Typ poprzedzający: Settembrini

Typ następny: Brin

Wyrzutnie torpedowe: · • dziobowe · • rufowe: · 4 x 533 mm · 4 x 533 mm

Załoga: 55 oficerów i marynarzy

Prędkość: · • na powierzchni · • w zanurzeniu: · 17 w · 8 w


text:
# Światowy Ruch Federalistyczny
Światowy Ruch Federalistyczny (ang. World Federalist Movement, WFM) – globalna organizacja pozarządowa postulująca ustanowienie światowego, federalnego systemu autonomicznych instytucji, podlegających zasadom pomocniczości, solidarności i demokracji. Organizacja została utworzona w 1947 r. przez osoby zaniepokojone faktem, że struktura nowej Organizacji Narodów Zjednoczonych jest zbyt podobna do Ligi Narodów, która to nie zdołała zapobiec II wojnie światowej; obie te struktury to luźno zorganizowane stowarzyszenia suwerennych państw narodowych, z kilkoma autonomicznymi organami.
Światowy Ruch Federalistów skupia organizacje członkowskie i stowarzyszone z całego świata. WFM liczy obecnie od 30 000 do 50 000 aktywistów. Szczególnie zaangażowane organizacje federalistyczne, uwzględniając rok 2018, istnieją w Australii, Argentynie, Kanadzie, Francji, Niemczech, Indiach, Włoszech, Izraelu, Japonii, Meksyku, Norwegii, Hiszpanii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Światowa Rada Federalistów (ang. World Federalist Council), w której czynni członkowie z całego świata spotykają się raz w roku, ma za zadanie wspierać tworzenie nowych regionalnych organizacji tam, gdzie jeszcze nie istnieją.

## Historia
W następstwie I i II wojny światowej, aktywiści z całego świata zakładali organizacje nastawione na stworzenie nowego międzynarodowego systemu, który mógłby zapobiec kolejnej globalnej wojnie.
Pierwsza światowa organizacja federalistyczna została założona w 1937 roku przez dwie znane feministki, pacyfistki i sufrażystki: Rosikę Schwimmer i Lolę Maverick Lloyd. W 1938 r. w Wielkiej Brytanii został utworzony Związek Federalny. W USA Związek Federalny (obecnie Stowarzyszenie na rzecz Zjednoczenia Demokracji) został utworzony w 1939 r. i wzywał do ustanowienia federacji państw demokratycznych nad Atlantykiem. Szwajcarski Międzynarodowy Ruch na Rzecz Światowej Federacji (niem. The Swiss Internationale Bewegung der Weltföderalisten-Schweiz) został powołany w Genewie w 1940 r. Podczas drugiej wojny światowej ruchy antyfaszystowskie dzieliły się potajemnie kopiami planu Altiero Spinelliego na rzecz federacji europejskiej i federacji światowej. Spinelli został później uznanym za jednego z ojców założycieli Unii Europejskiej. W 1945 r. Komitet ds. Utworzenia Światowej Konstytucji został zwołany na Uniwersytecie Chicagowskim i opracował Konstytucję dla świata. W 1947 r. pięć małych federalistycznych organizacji zebrało się w Asheville w Północnej Karolinie i zgodziło połączyć jako Zjednoczeni Światowi Federaliści (ang. United World Federalists).
Te pięć grup spotkało się w następnym roku z przedstawicielami piętnastu innych w Montreux, aby stworzyć ogólnoświatową organizację federalistyczną. Rok później, w sierpniu 1947 r., również w Montreux, ponad 50 organizacji z 24 krajów przybyło na Konferencję Ruchu Światowego na rzecz Światowego Rządu Federalnego. Konferencja zakończyła się Deklaracją z Montreux.
Podczas drugiego kongresu w 1948 r. w Luksemburgu Ruch składał się ze 150 000 członków dziewiętnastu narodowości oraz 50 organizacji członkowskich i afiliowanych. 350 uczestników kongresu położyło podwaliny pod stowarzyszenie parlamentarzystów dla rządu światowego, które powstało w 1951 r.
Słynni orędownicy światowego federalizmu to m.in. Albert Einstein, Mahatma Gandhi, Martin Luther King Jr., Rosika Schwimmer, Albert Camus, Winston Churchill, Garry Davis, Emery Reves, Wendell Willkie, Jawaharlal Nehru, E. B. White oraz Lola Maverick Lloyd.
Federaliści mieli nadzieję, że konferencja przeglądowa dla wzmocnienia ONZ (na podstawie Artykułu 109 Karty Narodów Zjednoczonych) w 1955 r. mogła pchnąć ONZ dalej w kierunku światowej federacji. Niestety brak woli politycznej wpłynął na brak zainteresowania taką konferencją. Jednakże około 1956 r. WFM ustanowił biura przy ONZ z amerykańską federalistką Marion McVeety w roli obserwatora i rzecznika.
Federaliści w tym okresie skupili się na Poprawkach do Karty NZ będących kolejnym krokiem naprzód. Większość proponowanych reform instytucji takie jak bardziej reprezentatywna Rada Bezpieczeństwa, Sąd Światowy z przysługującą mu jurysdykcją i kontrolą przepisów prawa oraz demokratycznie wybierane Zgromadzenie Ogólne (lub parlament światowy). Federaliści proponowali szereg nowych instytucji takich jak komisja ds. zrównoważonego rozwoju, międzynarodowy organ ds. rozwoju, stały korpus sił pokojowych i Międzynarodowy Trybunał Karny.
Międzynarodowy sekretariat organizacji znajduje się w Nowym Jorku, naprzeciw głównej siedziby ONZ i siedziby Koalicji Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Międzynarodowej Koalicji na rzecz Odpowiedzialności za Ochronę; ma status członka w radzie nadzorczej Koalicji 1 za 7 Miliardów. Od 1970 r. ma przyznany Specjalny Status Konsultacyjny w Radzie Gospodarczej i Społecznej ONZ (ECOSOC); jest związany z Departamentem Informacji Publicznej ONZ (DPI); jest też aktualnym członkiem zarządu Konferencji Organizacji Pozarządowych (CONGO).
Instytut Globalnej Polityki (IGP), założony w 1983 r. przez Światowy Ruch Federalistów, jest instytutem badawczym i politycznym zajmującym się promowaniem bezpieczeństwa ludzi, międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, zapobiegania konfliktom zbrojnym i ochronie ludności cywilnej. Instytut kładzie nacisk na demokratyzację organizacji międzynarodowych i regionalnych oraz rozwój i globalne stosowanie prawa międzynarodowego. Ostatnio WFM-IGP był w awangardzie, promując dostęp organizacji pozarządowych do międzynarodowych konferencji i spotkań.

## Organizacje członkowskie
WFM-IGP składa się z autonomicznych narodowych i regionalnych organizacji kierowanych przez pojedynczych działaczy w ich krajach. Składając aplikację do Rady zarządzającej, organizacje proszone są o zatwierdzenie Statutu WFM i wykazanie „zdolności do przyczynienia się do wzmocnienia wsparcia społecznego i politycznego” dla celów Ruchu.
Światowy Ruch Federalistyczny obejmuje organizacje członkowskie i organizacje stowarzyszone na całym świecie w tym: Citizens for Global Solutions, Unia Europejskich Federalistów, The Universal Party, Democratic World Federalists, One World Trust, Comittee for a Democratic UN i Ugandan World Federalists. Z WFM powiązane są Koalicja Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Międzynarodowa Koalicja na rzecz Odpowiedzialności za Ochronę.

## Członkowie
W przeszłości do organizacji należeli:
- Albert Einstein
- Mahatma Gandhi
- Martin Luther King Jr.
- Rosika Schwimmer
- Garry Davis(inne języki)
- Emery Davis
- Emery Reves
- Lola Maverick Lloyd(inne języki)
- Grenville Clark(inne języki)
- Sylvia Plath

Do Rady Nadzorczej należą (2017):
- Keith Best (przewodniczący)
- Bente Nielsen (skarbnik)
- Fernando Iglesias (przewodniczący Rady)
- Kjartan Almenning (przewodniczący CNSC)
- Fergus Watt (przewodniczący PRC)
- Karen Hamilton (sekretarz WFM)
- Joan Marc Simon
- Becky Luff
- W. James Arputharaj
- William R. Pace(inne języki) (dyrektor wykonawczy WFM)

title: Światowy Ruch Federalistyczny

wikitext:
{{Organizacja międzynarodowa infobox
 |nazwa_polska     = Światowy Ruch Federalistyczny
 |nazwa_oryginalna = World Federalist Movement
 |grafika          = WFMC Logo.jpg
 |podpis grafiki   =
 |flaga_obraz      =
 |mapa_obraz       =
 |opis_mapy        =
 |język_roboczy    =
 |siedziba         = [[Nowy Jork]]
 |siedziba_tekst   =
 |członkowie       =
 |przywódca        =
 |przywódca_opis   =
 |przywódca2       =
 |przywódca_opis2  =
 |utworzenie       = 1947
 |rozwiązanie      =
 |commons          =
 |www              = http://www.wfm-igp.org/
}}
'''Światowy Ruch Federalistyczny''' (ang. ''World Federalist Movement'', WFM) – globalna [[organizacja pozarządowa]] postulująca ustanowienie światowego, federalnego systemu autonomicznych instytucji, podlegających zasadom pomocniczości, solidarności i demokracji<ref>{{Cytuj |tytuł = History |data dostępu = 2019-03-14 |opublikowany = www.wfm-igp.org |url = http://www.wfm-igp.org/our-movement/history |język = en}}</ref>. Organizacja została utworzona w 1947 r. przez osoby zaniepokojone faktem, że struktura nowej [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] jest zbyt podobna do [[Liga Narodów|Ligi Narodów]], która to nie zdołała zapobiec [[II wojna światowa|II wojnie światowej]]; obie te struktury to luźno zorganizowane stowarzyszenia suwerennych państw narodowych, z kilkoma autonomicznymi organami.

Światowy Ruch Federalistów skupia organizacje członkowskie i stowarzyszone z całego świata. WFM liczy obecnie od 30 000 do 50 000 aktywistów. Szczególnie zaangażowane organizacje federalistyczne, uwzględniając rok 2018, istnieją w Australii, Argentynie, Kanadzie, Francji, Niemczech, Indiach, Włoszech, Izraelu, Japonii, Meksyku, Norwegii, Hiszpanii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Światowa Rada Federalistów (ang. ''World Federalist Council''), w której czynni członkowie z całego świata spotykają się raz w roku, ma za zadanie wspierać tworzenie nowych regionalnych organizacji tam, gdzie jeszcze nie istnieją.

== Historia ==
W następstwie I i II wojny światowej, aktywiści z całego świata zakładali organizacje nastawione na stworzenie nowego międzynarodowego systemu, który mógłby zapobiec kolejnej globalnej wojnie.

Pierwsza światowa organizacja federalistyczna została założona w 1937 roku przez dwie znane feministki, pacyfistki i sufrażystki: Rosikę Schwimmer i Lolę Maverick Lloyd. W 1938 r. w Wielkiej Brytanii został utworzony Związek Federalny<ref>[http://federalunion.org.uk/about/history/ Historia Związku Federalnego], Federal Union 30 czerwca 2014.</ref>. W USA Związek Federalny (obecnie Stowarzyszenie na rzecz Zjednoczenia Demokracji) został utworzony w 1939 r. i wzywał do ustanowienia federacji państw demokratycznych nad Atlantykiem. Szwajcarski Międzynarodowy Ruch na Rzecz Światowej Federacji (niem. ''The Swiss Internationale Bewegung der Weltföderalisten-Schweiz'') został powołany w Genewie w 1940 r. Podczas drugiej wojny światowej ruchy antyfaszystowskie dzieliły się potajemnie kopiami planu [[Altiero Spinelli]]ego na rzecz federacji europejskiej i federacji światowej. Spinelli został później uznanym za jednego z ojców założycieli Unii Europejskiej. W 1945 r. Komitet ds. Utworzenia Światowej Konstytucji został zwołany na Uniwersytecie Chicagowskim i opracował Konstytucję dla świata<ref>[https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.CFWC Guide to the Committee to Frame a World Constitution Records 1945-1951], The University of Chicago. Retrieved 30 June 2014.</ref>. W 1947 r. pięć małych federalistycznych organizacji zebrało się w Asheville w Północnej Karolinie i zgodziło połączyć jako Zjednoczeni Światowi Federaliści (ang. ''United World Federalists'').

Te pięć grup spotkało się w następnym roku z przedstawicielami piętnastu innych w Montreux, aby stworzyć ogólnoświatową organizację federalistyczną. Rok później, w sierpniu 1947 r., również w Montreux, ponad 50 organizacji z 24 krajów przybyło na Konferencję Ruchu Światowego na rzecz Światowego Rządu Federalnego. Konferencja zakończyła się Deklaracją z Montreux.

Podczas drugiego kongresu w 1948 r. w Luksemburgu Ruch składał się ze 150 000 członków dziewiętnastu narodowości oraz 50 organizacji członkowskich i afiliowanych. 350 uczestników kongresu położyło podwaliny pod stowarzyszenie parlamentarzystów dla rządu światowego, które powstało w 1951 r.

Słynni orędownicy światowego federalizmu to m.in. [[Albert Einstein]], [[Mahatma Gandhi]], [[Martin Luther King|Martin Luther King Jr.]], [[Rosika Schwimmer]], [[Albert Camus]], [[Winston Churchill]], Garry Davis, Emery Reves, [[Wendell Willkie]], [[Jawaharlal Nehru]], [[E.B. White|E. B. White]] oraz Lola Maverick Lloyd.

Federaliści mieli nadzieję, że konferencja przeglądowa dla wzmocnienia ONZ (na podstawie Artykułu 109 [[Karta Narodów Zjednoczonych|Karty Narodów Zjednoczonych]]) w 1955 r. mogła pchnąć ONZ dalej w kierunku światowej federacji. Niestety brak woli politycznej wpłynął na brak zainteresowania taką konferencją. Jednakże około 1956 r. WFM ustanowił biura przy ONZ z amerykańską federalistką Marion McVeety w roli obserwatora i rzecznika.

Federaliści w tym okresie skupili się na Poprawkach do Karty NZ będących kolejnym krokiem naprzód. Większość proponowanych reform instytucji takie jak bardziej reprezentatywna Rada Bezpieczeństwa, Sąd Światowy z przysługującą mu jurysdykcją i kontrolą przepisów prawa oraz demokratycznie wybierane Zgromadzenie Ogólne (lub parlament światowy). Federaliści proponowali szereg nowych instytucji takich jak komisja ds. zrównoważonego rozwoju, międzynarodowy organ ds. rozwoju, stały korpus sił pokojowych i [[Międzynarodowy Trybunał Karny]].

Międzynarodowy sekretariat organizacji znajduje się w Nowym Jorku, naprzeciw głównej siedziby ONZ i siedziby Koalicji Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Międzynarodowej Koalicji na rzecz Odpowiedzialności za Ochronę; ma status członka w radzie nadzorczej Koalicji 1 za 7 Miliardów. Od 1970 r. ma przyznany Specjalny Status Konsultacyjny w [[Rada Gospodarcza i Społeczna ONZ|Radzie Gospodarczej i Społecznej ONZ]] (ECOSOC); jest związany z Departamentem Informacji Publicznej ONZ (DPI); jest też aktualnym członkiem zarządu Konferencji Organizacji Pozarządowych (CONGO).

Instytut Globalnej Polityki (IGP), założony w 1983 r. przez Światowy Ruch Federalistów, jest instytutem badawczym i politycznym zajmującym się promowaniem bezpieczeństwa ludzi, międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, zapobiegania konfliktom zbrojnym i ochronie ludności cywilnej. Instytut kładzie nacisk na demokratyzację organizacji międzynarodowych i regionalnych oraz rozwój i globalne stosowanie prawa międzynarodowego. Ostatnio WFM-IGP był w awangardzie, promując dostęp organizacji pozarządowych do międzynarodowych konferencji i spotkań.

== Organizacje członkowskie ==
WFM-IGP składa się z autonomicznych narodowych i regionalnych organizacji kierowanych przez pojedynczych działaczy w ich krajach. Składając aplikację do Rady zarządzającej, organizacje proszone są o zatwierdzenie Statutu WFM i wykazanie „zdolności do przyczynienia się do wzmocnienia wsparcia społecznego i politycznego” dla celów Ruchu.

Światowy Ruch Federalistyczny obejmuje organizacje członkowskie i organizacje stowarzyszone na całym świecie w tym: [[Citizens for Global Solutions]], [[Unia Europejskich Federalistów]], The Universal Party, [[Democratic World Federalists]], {{link-interwiki |One World Trus |tekst=One World Trust |Q=Q7093428}}, [[Comittee for a Democratic UN]] i [[Ugandan World Federalists]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.wfm-igp.org/members/wfm-organizations-map | tytuł = „Our Members Around The World” | opublikowany = wfm-igp.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20150706121223/http://www.wfm-igp.org/members/wfm-organizations-map | zarchiwizowano = 2015-07-06}},. World Federalist Movement. Retrieved 30 June 2014.</ref>. Z WFM powiązane są [[Koalicja Międzynarodowego Trybunału Karnego]] oraz [[Międzynarodowa Koalicja na rzecz Odpowiedzialności za Ochronę]].

== Członkowie ==
W przeszłości do organizacji należeli:

* [[Albert Einstein]]
* [[Mahatma Gandhi]]
* [[Martin Luther King|Martin Luther King Jr.]]
* [[Rosika Schwimmer]]
* {{link-interwiki |Garry Davis (aktor)|tekst=Garry Davis |Q=Q1278755}}
* [[Emery Davis]]
* [[Emery Reves]]
* {{link-interwiki |Lola Maverick Lloyd |Q=Q15995935}}
* {{link-interwiki |Grenville Clark |Q=Q5607510}}
* [[Sylvia Plath]]

Do Rady Nadzorczej należą (2017)<ref>{{Cytuj stronę | url = http://wfm-igp.org/about/leadership/executive-committee | tytuł = „WFM-IGP Executive Committee” | opublikowany = wfm-igp.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20181122135203/http://wfm-igp.org/about/leadership/executive-committee | zarchiwizowano = 2018-11-22}}, WFM-IPC. Retrieved 18 November 2017.</ref>:

* [[Keith Best]] (przewodniczący)
* [[Bente Nielsen]] (skarbnik)
* Fernando Iglesias (przewodniczący Rady)
* [[Kjartan Almenning]] (przewodniczący CNSC)
* [[Fergus Watt]] (przewodniczący PRC)
* [[Karen Hamilton]] (sekretarz WFM)
* [[Joan Marc Simon]]
* [[Becky Luff]]
* [[W. James Arputharaj]]
* {{link-interwiki |William R. Pace |Q=Q116204477}} (dyrektor wykonawczy WFM)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.wfm-igp.org/ World Federalist Movement-Institute for Global Policy]
* [https://www.federalists.eu/ Union of European Federalists]
* [http://www.federalist-debate.org/ The Federalist Debate]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.reformtheun.org/ | tytuł = Reform the UN | opublikowany = reformtheun.org | archiwum = https://web.archive.org/web/20060812032920/http://www.reformtheun.org/ | zarchiwizowano = 2006-08-12}}
* [http://www.responsibilitytoprotect.org/ Responsibility to Protect – Engaging Civil Society (R2PCS)]
* [https://www.nypl.org/sites/default/files/archivalcollections/pdf/cwg.pdf Campaign for World Government. Records of the New York Office, 1917-1972]
* [https://www.nypl.org/sites/default/files/archivalcollections/pdf/461.pdf Campaign for World Government. Records of the Chicago Office, 1937-2000]

{{Federalizm}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Międzynarodowe organizacje pozarządowe]]
[[Kategoria:Federalizm]]

title: Światowy Ruch FederalistycznyWorld Federalist Movement

Siedziba: Nowy Jork


text:
# Okręg wyborczy nr 1 (Malta)
Okręg wyborczy nr 1 – okręg wyborczy na Malcie. Został ustanowiony w 1921 roku. Jego granice zmieniały się wiele razy, ale obecnie składa się z miejscowości Valletta, Floriana, Ħamrun, Marsa, Pieta i Santa Venera.

## Przedstawiciele

### 1889–1921: 1 mandat
| Data | Przedstawiciel    |
| ---- | ----------------- |
| 1889 | Sigismondo Savona |
| 1898 | C. Bugeli         |
| 1899 | Andrè Pullicino   |
| 1915 | Ċikku Azzopardi   |
| 1917 | Andrè Pullicino   |

### 1921–obecnie: 5 mandatów
| Wybory | Przedstawiciele               | Przedstawiciele      | Przedstawiciele             | Przedstawiciele              | Przedstawiciele             | Przedstawiciele           | Przedstawiciele           | Przedstawiciele           | Przedstawiciele     | Przedstawiciele     |
| ------ | ----------------------------- | -------------------- | --------------------------- | ---------------------------- | --------------------------- | ------------------------- | ------------------------- | ------------------------- | ------------------- | ------------------- |
| 1921   |                               | Edgardo Arrigo (UPM) |                             | Alfred Gera De Petri (Kons.) |                             | Giovanni Adami (UPM)      |                           | Ugo Pasquale Mifsud (UPM) | 4 mandaty 1921–1932 | 4 mandaty 1921–1932 |
| 1924   |                               | Carlo Mallia (DNP)   | Edoardo L. Galea (UPM)      | Alfred Gera De Petri (Kons.) |                             | Robert V. Galea (Kons.)   |                           |                           | 4 mandaty 1921–1932 | 4 mandaty 1921–1932 |
| 1927   | Robert Galea (Kons.)          | Carlo Mallia (DNP)   |                             | Alfred Gera De Petri (Kons.) | Ugo Pasquale Mifsud (PN)    |                           |                           |                           | 4 mandaty 1921–1932 | 4 mandaty 1921–1932 |
| 1932   | A. Gera De Petri (Kons.)      | Carlo Mallia (DNP)   |                             | Giuseppi Hyzler (PN)         | Ugo Pasquale Mifsud (PN)    |                           | Ugo Pasquale Mifsud (PN)  |                           |                     |                     |
| 1939   |                               | Paul Boffa (PP)      | Gerald Strickland (Kons.)   | Giorgio Borg Olivier (PN)    | Ugo Pasquale Mifsud (PN)    |                           | Ugo Pasquale Mifsud (PN)  |                           |                     |                     |
| 1945   | Dom Mintoff (PP)              |                      | John Raimondo (PP)          |                              | Joseph Cassar (PP)          |                           | Karmenu Vassallo (PP)     | Paul Boffa (PP)           |                     |                     |
| 1947   | Bertram Camilleri (PP)        | Guze Ellul (PP)      | Guze Miceli (PP)            |                              | Joseph Hyzler (DAP)         | Enrico Mizzi (PN)         |                           |                           |                     |                     |
| 1950   | Dom Mintoff (PP)              |                      | Joseph Anthony Miceli (MWP) |                              | R.V. Galea (Kons.)          | Enrico Mizzi (PN)         |                           | Giorgio De Giorgio (PN)   |                     |                     |
| 1951   | Fanny Attard Bezzina (PP)     |                      | Joseph Salinos (PP)         |                              | George De Giorgio (PN)      | Robert Borg (PN)          | Giorgio Borg Olivier (PN) |                           |                     |                     |
| 1953   | Dom Mintoff (PP)              |                      | Joseph Salinos (PP)         | Paul Boffa (MWP)             | Paolo Pace (PN)             |                           | Giorgio Borg Olivier (PN) |                           |                     |                     |
| 1955   | Cikku Bonaci (PP)             |                      | Joseph Salinos (PP)         | Henry Sacco (PP)             | Paolo Pace (PN)             | Benedict Camilleri (PN)   |                           |                           |                     |                     |
| 1962   | Joseph Micallef Stafrace (PP) | Dom Mintoff (PP)     |                             | Herbert Ganado (DNP)         | Paolo Pace (PN)             | Benny Camilleri (PN)      |                           |                           |                     |                     |
| 1966   | Joseph Micallef Stafrace (PP) | Dom Mintoff (PP)     |                             | Emanuel Bonnici (PN)         | Paolo Pace (PN)             | Giorgio Borg Olivier (PN) |                           |                           |                     |                     |
| 1971   | Joseph Micallef Stafrace (PP) | Joseph Brincat (PP)  | Herman Farrugia (PN)        | Emanuel Bonnici (PN)         |                             | Giorgio Borg Olivier (PN) |                           |                           |                     |                     |
| 1976   | Danny Cremona (PP)            | Joseph Brincat (PP)  | Herman Farrugia (PN)        | Emanuel Bonnici (PN)         | John J. Borg (PP)           |                           |                           |                           |                     |                     |
| 1981   | Danny Cremona (PP)            | Joseph Brincat (PP)  | Herman Farrugia (PN)        | Emanuel Bonnici (PN)         | Dom Mintoff (PP)            |                           |                           |                           |                     |                     |
| 1987   | Joe Grima (PP)                | Joseph Brincat (PP)  |                             | Emanuel Bonnici (PN)         | Karmenu Mifsud Bonnici (PP) | Ray Bondin (PN)           |                           |                           |                     |                     |
| 1992   | Sandro Schembri Adami (PP)    |                      | Guido de Marco (PN)         | Antoine Mifsud Bonnici (PN)  | Karmenu Mifsud Bonnici (PP) | Louis Cuschieri (PN)      |                           |                           |                     |                     |
| 1996   | Josè Herrera (PP)             |                      | Alfred Sant (PP)            | Antoine Mifsud Bonnici (PN)  |                             | Austin Gatt (PN)          | Jean Pierre Farrugia (PN) |                           |                     |                     |
| 1998   | Josè Herrera (PP)             |                      | Alfred Sant (PP)            | Antoine Mifsud Bonnici (PN)  |                             | Austin Gatt (PN)          | Jean Pierre Farrugia (PN) |                           |                     |                     |
| 2003   | Josè Herrera (PP)             | Mario de Marco (PN)  | Alfred Sant (PP)            | Antoine Mifsud Bonnici (PN)  |                             | Austin Gatt (PN)          |                           |                           |                     |                     |
| 2008   | Josè Herrera (PP)             | Mario de Marco (PN)  | Alfred Sant (PP)            |                              | Luciano Musuttil (PP)       | Austin Gatt (PN)          |                           |                           |                     |                     |
| 2013   | Josè Herrera (PP)             | Mario de Marco (PN)  | Louis Grech (PP)            | Deo Debattista (PP)          | Claudio Grech (PN)          |                           |                           |                           |                     |                     |
| 2017   | Josè Herrera (PP)             | Mario de Marco (PN)  | Aaron Farrugia (PP)         | Deo Debattista (PP)          | Claudio Grech (PN)          |                           |                           |                           |                     |                     |
| 2022   | Keith Azzopardi Tanti (PP)    | Mario de Marco (PN)  | Aaron Farrugia (PP)         | Deo Debattista (PP)          | Darren Carabott (PN)        |                           |                           |                           |                     |                     |

title: Okręg wyborczy nr 1 (Malta)

wikitext:
{{Okręg wyborczy infobox
 |nazwa                      = Okręg wyborczy nr 1 do Parlamentu Malty
 |mapa                       = Malta electoral district 1.png
 |opis mapy                  = Położenie okręgu na mapie Malty
 |instytucja                 = [[Izba Reprezentantów (Malta)|Parlament Malty]]
 |pochodzenie nazwy          =
 |państwo                    = MLT
 |wariant flagi              =
 |jednostka administracyjna  =
 |siedziba okręgowej komisji =
 |data pierwszych wyborów    = 1921
 |data ostatnich wyborów     =
 |liczba komisji wyborczych  =
 |liczba mieszkańców         =
 |liczba uprawnionych        =
 |liczba mandatów            = 5
 |obecni przedstawiciele     =
 |1. instytucja              =
 |1. okręg                   =
 |2. instytucja              =
 |2. okręg                   =
 |3. instytucja              =
 |3. okręg                   =
 |commons                    =
 |www                        =
}}
'''Okręg wyborczy nr 1''' – [[Okręgi wyborcze na Malcie|okręg wyborczy]] na [[Malta|Malcie]]<ref>{{Cytuj pismo |autor = Salv. Gauci |tytuł = Constitution of Malta. Article 61 – Electoral Divisions |url = https://web.archive.org/web/20181012135045/http://3c3dbeaf6f6c49f4b9f4-a655c0f6dcd98e765a68760c407565ae.r86.cf3.rackcdn.com/3ea7e6341863b9bf3ccbddebe2b205953345630881.pdf |czasopismo = The Malta Government Gazette |numer = 18904 |data = 2012-04-23 |język = en |data dostępu = 2022-11-07}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |url = https://electoral.gov.mt/ElectoralDivisions |tytuł = Electoral Divisions |opublikowany = ''Electoral Commission Malta'' |archiwum = https://web.archive.org/web/20220716114158/https://electoral.gov.mt/ElectoralDivisions |zarchiwizowano = 2022-07-16 |język = en |data dostępu = 2022-11-07}}</ref>. Został ustanowiony w 1921 roku. Jego granice zmieniały się wiele razy, ale obecnie składa się z miejscowości [[Valletta]], [[Floriana]], [[Ħamrun]], [[Marsa (Malta)|Marsa]], [[Pietà (Malta)|Pieta]] i [[Santa Venera]].

== Przedstawiciele ==
=== 1889–1921: 1 mandat ===
{| class="wikitable"
!Data
!Przedstawiciel
|-
|1889
|[[Sigismondo Savona]]
|-
|1898
|C. Bugeli
|-
|1899
|Andrè Pullicino
|-
|1915
|Ċikku Azzopardi
|-
|1917
|Andrè Pullicino
|}
{{clear}}

=== 1921–obecnie: 5 mandatów ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Wybory
!colspan=10| Przedstawiciele
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1921 roku|1921]]
| ; style="background:#008000;"|
| [[Edgardo Arrigo]]
([[Unione Politica Maltese|UPM]])
|rowspan=5 ; style="background:#C0C0C0;"|
|rowspan=3| [[Alfred Gera De Petri]]
(Kons.)
|rowspan=3 ; style="background:#008000;"|
| [[Giovanni Adami]]
([[Unione Politica Maltese|UPM]])
| ; style="background:#008000;"|
|[[Ugo Pasquale Mifsud]]
([[Unione Politica Maltese|UPM]])
|style="background:#FFFFFF;" rowspan=3 colspan=2| ''4 mandaty
1921–1932''
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1924 roku|1924]]
|rowspan=3 ; style="background:#C0C0C0;"|
|rowspan=3| [[Carlo Mallia]]
([[Partito Democratico Nazionalista (1921–1926)|DNP]])
| [[Edoardo L. Galea]]
([[Unione Politica Maltese|UPM]])
| ; style="background:#C0C0C0;"|
| [[Robert V. Galea]]
(Kons.)
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1927 roku|1927]]
| [[Robert Galea]]
(Kons.)
|rowspan=3 ; style="background:#0000FF;"|
|rowspan=3| [[Ugo Pasquale Mifsud]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1932 roku|1932]]
| [[A. Gera De Petri]]
(Kons.)
|rowspan=2 ; style="background:#0000FF;"|
| [[Giuseppi Hyzler]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|rowspan=22 ; style="background:#0000FF;"|
|rowspan=2| [[Ugo Pasquale Mifsud]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1939 roku|1939]]
|rowspan=21 ; style="background:#FF0000;"|
| [[Paul Boffa]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Gerald Strickland]]
(Kons.)
| [[George Borg Olivier|Giorgio Borg Olivier]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1945 roku|1945]]
| [[Dom Mintoff]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=2 ; style="background:#FF0000;"|
| [[John Raimondo]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=2 ; style="background:#FF0000;"|
| [[Joseph Cassar (polityk)|Joseph Cassar]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#FF0000;"|
| [[Karmenu Vassallo]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Paul Boffa]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1947 roku|1947]]
| [[Bertram Camilleri]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Guze Ellul]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Guze Miceli]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#C0C0C0;"|
| [[Joseph Hyzler]]
([[Democratic Action Party (Malta)|DAP]])
|rowspan=2| [[Enrico Mizzi]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1950 roku|1950]]
| [[Dom Mintoff]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#808000;"|
| [[Joseph Anthony Miceli]]
([[Malta Workers Party|MWP]])
| ; style="background:#C0C0C0;"|
| [[R.V. Galea]]
(Kons.)
|rowspan=9 ; style="background:#0000FF;"|
| [[Giorgio De Giorgio]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1951 roku|1951]]
| [[Fanny Attard Bezzina]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=9 ; style="background:#FF0000;"|
|rowspan=3| [[Joseph Salinos]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#0000FF;"|
| [[George De Giorgio]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
| [[Robert Borg]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|rowspan=2| [[George Borg Olivier|Giorgio Borg Olivier]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1953 roku|1953]]
| [[Dom Mintoff]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#808000;"|
|[[Paul Boffa]]
([[Malta Workers Party|MWP]])
|rowspan=4| [[Paolo Pace]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1955 roku|1955]]
| [[Cikku Bonaci]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#FF0000;"|
| [[Henry Sacco]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Benedict Camilleri]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1962 roku|1962]]
|rowspan=3| [[Joseph Micallef Stafrace]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=2| [[Dom Mintoff]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#C0C0C0;"|
| [[Herbert Ganado]]
([[Democratic Nationalist Party (Malta, 1921–26)|DNP]])
| [[Benny Camilleri]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1966 roku|1966]]
|rowspan=9 ; style="background:#0000FF;"|
|rowspan=5| [[Emanuel Bonnici]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|rowspan=2| [[George Borg Olivier|Giorgio Borg Olivier]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1971 roku|1971]]
|rowspan=4| [[Joseph Brincat]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=3| [[Herman Farrugia]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1976 roku|1976]]
|rowspan=2| [[Danny Cremona]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[John J. Borg]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1981 roku|1981]]
|[[Dom Mintoff]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1987 roku|1987]]
| [[Joe Grima (polityk)|Joe Grima]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=2 ; style="background:#FF0000;"|
|rowspan=2| [[Karmenu Mifsud Bonnici]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Ray Bondin]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1992 roku|1992]]
| [[Sandro Schembri Adami]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| ; style="background:#0000FF;"|
| [[Guido de Marco]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|rowspan=4| [[Antoine Mifsud Bonnici]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
| [[Louis Cuschieri]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1996 roku|1996]]
|rowspan=6| [[Josè Herrera]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=7 ; style="background:#FF0000;"|
|rowspan=4| [[Alfred Sant]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=7 ; style="background:#0000FF;"|
|rowspan=4| [[Austin Gatt]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|rowspan=2| [[Jean Pierre Farrugia]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 1998 roku|1998]]
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 2003 roku|2003]]
|rowspan=5| [[Mario de Marco]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 2008 roku|2008]]
|rowspan=4 ; style="background:#FF0000;"|
| [[Luciano Musuttil]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 2013 roku|2013]]
| [[Louis Grech]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=3| [[Deo Debattista]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|rowspan=2| [[Claudio Grech]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 2017 roku|2017]]
|rowspan=2| [[Aaron Farrugia]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
|-
![[Wybory parlamentarne na Malcie w 2022 roku|2022]]
| [[Keith Azzopardi Tanti]]
([[Partia Pracy (Malta)|PP]])
| [[Darren Carabott]]
([[Partia Narodowa (Malta)|PN]])
|}<ref>{{Cytuj stronę |url = https://parlament.mt/en/13th-leg/political-groups/ |tytuł = Political Groups |opublikowany = ''Parlament ta’ Malta'' |data = 2017-06-14 |język = en}}</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Okręgi wyborcze na Malcie}}

[[Kategoria:Okręgi wyborcze na Malcie|0-9]]

title: Okręg wyborczy nr 1 do Parlamentu Malty

Instytucja: Parlament Malty

Państwo: Malta


text:
# Wielka Wieś (powiat poznański)
Wielka Wieś (hist. Buk, niem. Großdorf) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Buk.

## Historia
Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską i nazywała się "Buk". Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIII wieku i ma średniowieczną metrykę. Po raz pierwszy odnotowana została w łacińskim dokumencie z 1257 jako "villa, que vocatur Buk" , w 1303 "villa sanctuariorum", w 1472 po staropolsku "Wyelka Wyesch", 1475 "Wyela Wyesz", 1478 "villa circa Buk", 1508 "Vyelga Vyesch", 1510 "Magna Villa", 1511 "Vielga Vyess", 1563 "Wielga Wiesz suburbium", 1564 "Vielga", 1577 "Wielga Wies".
Miejscowość była początkowo własnością książęcą, a następnie kościelną, należącą do kustodii katedry poznańskiej, a następnie biskupstwa poznańskiego. W 1475 wieś leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 należała do parafii Buk.
Pierwszy historyczny zapis związany ze wsią pochodzi z kancelarii księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego, który w 1257 oznajmił, że jego brat książę wielkopolski Przemysł I w testamencie (łac. "in ultima voluntate") nadał kustodii w katedrze poznańskiej wieś zwaną Buk, czyli późniejszą Wieś Wielką wraz z miastem Buk, kościołem, wszystkimi ludźmi sobie podległymi, z prawem do bicia monety, cłem, karczmami, immunitetem ekonomicznym i sądowym. Książę Bolesław wyliczył obowiązki kustosza jako obdarowanego oraz potwierdził to nadanie.
W 1303 Tomasz kustosz w katedrze poznańskiej dał biskupowi poznańskiemu Andrzejowi Zarembie miasto Buk wraz z przyległą wsią świątników w zamian za Kaczanowo w powiecie pyzdrskim z dziesięciną oraz trzema łanami wolnymi w Kobylnikach koło Poznania. W 1350 król polski Kazimierz III Wielki zwolnił kmieci i mieszkańców dóbr biskupich, m.in. z Buku wraz z przyległą wsią, od świadczeń na tak długo, dopóki będą oni korzystać z wolnizny od świadczeń dla biskupa. W 1472 Andrzej Bniński biskup poznański dał opatrznemu Mikołajowi Dębieńskiemu mieszczaninowi z Buku nieuprawiany od lat ogród we wsi opuszczonej Wielka Wieś położony między ogrodami łaziebnika Grzegorza i Stanisława Kramarza, zwalniając Mikołaja od robocizn i powinności oraz zobowiązując go do rocznej opłaty w naturze w postaci 8 kapłonów. W 1510 do uposażenia altarii św. Andrzeja i Wniebowzięcia NMP w katedrze poznańskiej należała m.in. jedna kopa groszy sumy głównej na ogrodzie w Wielkiej Wsi, która została złożona altaryście tytułem wykupu czynszu na św. Wojciecha.
Dokumenty historyczne odnotowały także zwykłych mieszkańców wsi. W 1462 wspomniany został opatrzny Wawrzyniec spod Buku, czyli z Wielkiej Wsi, który zapisał czynsz roczny od sumy 10 grzywien szer. groszy czeskich na wolnym łanie kmiecym we wsi Psarskie koło Pniew w celu erygowania altarii w kościele parafialnym w Buku lub na uposażenie już istniejącej tam altarii. W 1511 odnotowano włodarza Mikołaja, który był prawdopodobnie miejscowym sołtysem.
W 1564 Wielka Wieś koło Buku leżała w kluczu dóbr Buk biskupów poznańskich. Miejscowość miała wówczas 18 łanów, z tego 12 łanów osiadłych. Mieszkańcy dawali z każdego łanu osiadłego po jednej grzywnie, 4 ćwiertnie owsa, dwa koguty, 30 jaj. Kolejne 4 łany opuszczone krótko przed zgonem biskupa poznańskiego Andrzeja Czarnkowskiego, zmarłego w 1562, uprawiano dla dworu. We wsi 4 zagrodników, z zagrody zapłacili po 6 groszy, a włodarz, który pełnił służby, ze swojego łanu nic nie płacił. We wsi Scytowski posiadał jeden łan i od dwóch lat nic z niego nie płacił. Kmiecie dawali w naturze owies oraz koguty tytułem opłaty zwanej wiecne.
Miejscowość odnotowały również historyczne rejestry podatkowe. W 1475 i 1478 Wielka Wieś odnotowana została w wykazach zaległości podatkowych. W 1508 miał miejsce pobór od 13,5 łana. W 1563 przedmieścia Wielka Wieś i Półwsie zapłaciły opłatę zwaną szos razem z miastem Buk. W 1567 i 1570 pobrano podatki od 7 łanów i 5 zagrodników. W 1576 pobór zapłacił biskup poznański od 5 łanów i 4 zagrodników. W 1577 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków i 3 zagrodników. W 1580 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków, 3,5 łana opuszczonego i 4 zagrodników. W 1581 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków, 7 półłanków opuszczonych, jednego półłanka, który „na pan orzą”, od 4 zagrodników. W 1583 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków, 8 półłanków opuszczonych, 3 zagrodników, dwóch komorników.
Wieś duchowna biskupa poznańskiego położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.
Leon Plater w XIX-wiecznej książce pod tytułem Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księztwa Poznańskiego”(wyd. 1846) wzmiankuje Wielką Wieś oraz folwark o tej samej nazwie w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski). Obie wsie należały do okręgu bukowskiego i były częścią majętności Duszniki, której właścicielem był rząd pruski w Berlinie. Według spisu urzędowego z 1837 roku Wielka Wieś liczyła 260 mieszkańców i 26 dymów (domostw), natomiast folwark liczył 75 mieszkańców w 6 domostwach.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego. Pod koniec 2016 liczyła 1116 mieszkańców.

title: Wielka Wieś (powiat poznański)

wikitext:
{{Inne znaczenia|miejscowości w powiecie poznańskim|[[Wielka Wieś|inne znaczenia]]}}
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Wielka Wieś
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Wielka Wieś Otuska 2023.jpg
 |opis zdjęcia           =
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = wielkopolskie
 |powiat                 = [[Powiat poznański|poznański]]
 |gmina                  = [[Buk (gmina)|Buk]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 1116<ref name="migbukdemografia" />
 |rok                    = 31 grudnia 2016
 |strefa numeracyjna     = 61
 |kod pocztowy           = 64-320<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1462}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = PZ i POZ
 |SIMC                   = 0581103
 |kod mapy               = Buk (gmina)
 |współrzędne            = 52°21'55"N 16°30'21"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|146132|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Wielka Wieś (gmina Buk)
 |www                    =
}}
'''Wielka Wieś''' (hist. ''Buk''{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}, [[Język niemiecki|niem.]] ''Großdorf''<ref>{{Cytuj |tytuł = Lista wszystkich nazw miejscowości Großdorf od 1900 do 1990 r. - Dawne tereny wschodnie |data dostępu = 2025-07-29 |opublikowany = ehemalige-ostgebiete.de |url = https://ehemalige-ostgebiete.de/pl/place/219529-wielka-wies}}</ref>) – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat poznański|powiecie poznańskim]], w [[Buk (gmina)|gminie Buk]].

== Historia ==
Miejscowość pierwotnie była związana z [[Wielkopolska|Wielkopolską]] i nazywała się "Buk". Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIII wieku i ma [[Średniowiecze|średniowieczną]] metrykę. Po raz pierwszy odnotowana została w [[Język łaciński|łacińskim]] dokumencie z 1257 jako "villa, que vocatur Buk" , w 1303 "villa sanctuariorum", w 1472 po [[Język staropolski|staropolsku]] "Wyelka Wyesch", 1475 "Wyela Wyesz", 1478 "villa circa Buk", 1508 "Vyelga Vyesch", 1510 "Magna Villa", 1511 "Vielga Vyess", 1563 "Wielga Wiesz suburbium", 1564 "Vielga", 1577 "Wielga Wies"{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

Miejscowość była początkowo własnością książęcą, a następnie kościelną, należącą do [[kustodia|kustodii]] [[Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu|katedry poznańskiej]], a następnie biskupstwa poznańskiego. W 1475 wieś leżała w powiecie poznańskim [[Województwo poznańskie (I Rzeczpospolita)|województwa poznańskiego]] w [[Korona Królestwa Polskiego|Koronie Królestwa Polskiego]]. W 1508 należała do parafii Buk{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

Pierwszy historyczny zapis związany ze wsią pochodzi z kancelarii księcia wielkopolskiego [[Bolesław Pobożny|Bolesława Pobożnego]], który w 1257 oznajmił, że jego brat książę wielkopolski [[Przemysł I]] w testamencie (łac. "in ultima voluntate") nadał kustodii w katedrze poznańskiej wieś zwaną Buk, czyli późniejszą Wieś Wielką wraz z miastem Buk, kościołem, wszystkimi ludźmi sobie podległymi, z prawem do [[Emisja pieniądza|bicia monety]], [[cło|cłem]], [[karczma]]mi, [[Immunitet w średniowieczu|immunitetem ekonomicznym i sądowym]]. Książę Bolesław wyliczył obowiązki kustosza jako obdarowanego oraz potwierdził to nadanie{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

W 1303 Tomasz [[kustosz]] w katedrze poznańskiej dał biskupowi poznańskiemu [[Andrzej Zaremba|Andrzejowi Zarembie]] miasto Buk wraz z przyległą wsią świątników w zamian za Kaczanowo w powiecie pyzdrskim z [[Dziesięcina|dziesięciną]] oraz trzema [[Łan (miara powierzchni)|łanami]] wolnymi w [[Kobylniki (powiat poznański)|Kobylnikach]] koło [[Poznań|Poznania]]. W 1350 król polski [[Kazimierz III Wielki]] zwolnił [[Kmieć|kmieci]] i mieszkańców dóbr biskupich, m.in. z Buku wraz z przyległą wsią, od świadczeń na tak długo, dopóki będą oni korzystać z [[Wolnizna|wolnizny]] od świadczeń dla biskupa. W 1472 [[Andrzej Bniński]] biskup poznański dał opatrznemu Mikołajowi Dębieńskiemu [[mieszczanin]]owi z Buku nieuprawiany od lat ogród we wsi opuszczonej Wielka Wieś położony między ogrodami łaziebnika Grzegorza i Stanisława Kramarza, zwalniając Mikołaja od robocizn i powinności oraz zobowiązując go do rocznej opłaty w naturze w postaci 8 [[kapłon]]ów. W 1510 do uposażenia altarii św. Andrzeja i Wniebowzięcia NMP w katedrze poznańskiej należała m.in. jedna [[Kopa (liczba)|kopa]] groszy sumy głównej na ogrodzie w Wielkiej Wsi, która została złożona [[Ołtarz|altaryście]] tytułem wykupu [[czynsz]]u na św. Wojciecha{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

Dokumenty historyczne odnotowały także zwykłych mieszkańców wsi. W 1462 wspomniany został opatrzny Wawrzyniec spod Buku, czyli z Wielkiej Wsi, który zapisał czynsz roczny od sumy 10 grzywien szer. groszy czeskich na wolnym łanie kmiecym we wsi [[Psarskie (powiat szamotulski)|Psarskie]] koło [[Pniewy|Pniew]] w celu [[Erygacja|erygowania]] altarii w kościele parafialnym w Buku lub na uposażenie już istniejącej tam altarii. W 1511 odnotowano włodarza Mikołaja, który był prawdopodobnie miejscowym [[sołtys]]em{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

W 1564 Wielka Wieś koło Buku leżała w kluczu dóbr Buk biskupów poznańskich. Miejscowość miała wówczas 18 [[Łan (miara powierzchni)|łanów]], z tego 12 łanów osiadłych. Mieszkańcy dawali z każdego łanu osiadłego po jednej [[Grzywna (jednostka miar)|grzywnie]], 4 [[Ćwiertnia|ćwiertnie]] owsa, dwa [[kogut]]y, 30 [[Jajko (kulinaria)|jaj]]. Kolejne 4 łany opuszczone krótko przed zgonem biskupa poznańskiego [[Andrzej Czarnkowski|Andrzeja Czarnkowskiego]], zmarłego w 1562, uprawiano dla dworu. We wsi 4 [[zagrodnik]]ów, z zagrody zapłacili po 6 [[grosz]]y, a [[włodarz]], który pełnił służby, ze swojego łanu nic nie płacił. We wsi Scytowski posiadał jeden łan i od dwóch lat nic z niego nie płacił. Kmiecie dawali w naturze owies oraz koguty tytułem opłaty zwanej [[wiecne]]{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

Miejscowość odnotowały również historyczne rejestry podatkowe. W 1475 i 1478 Wielka Wieś odnotowana została w wykazach zaległości podatkowych. W 1508 miał miejsce pobór od 13,5 łana. W 1563 przedmieścia Wielka Wieś i Półwsie zapłaciły opłatę zwaną [[szos]] razem z miastem Buk. W 1567 i 1570 pobrano podatki od 7 łanów i 5 [[zagrodnik]]ów. W 1576 pobór zapłacił biskup poznański od 5 łanów i 4 zagrodników. W 1577 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków i 3 zagrodników. W 1580 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków, 3,5 łana opuszczonego i 4 zagrodników. W 1581 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków, 7 półłanków opuszczonych, jednego półłanka, który „na pan orzą”, od 4 zagrodników. W 1583 pobór zapłacił biskup poznański od 10 półłanków, 8 półłanków opuszczonych, 3 zagrodników, dwóch komorników{{odn|Dembiński|2011|s= 569}}.

Wieś duchowna biskupa poznańskiego położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim [[województwo poznańskie (I Rzeczpospolita)|województwa poznańskiego]] w [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej Obojga Narodów]]. Wskutek [[II rozbiór Polski|II rozbioru Polski]] w 1793, miejscowość przeszła pod władanie [[Królestwo Prus|Prus]] i jak cała Wielkopolska znalazła się w [[Zabór pruski|zaborze pruskim]]<ref>Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 6.</ref>.

Leon Plater w XIX-wiecznej książce pod tytułem ''Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księztwa Poznańskiego”''(wyd. 1846) wzmiankuje Wielką Wieś oraz [[folwark]] o tej samej nazwie w ówczesnym [[Powiat bukowski (1815-1887)|powiecie bukowskim]], który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski){{r|Bobrowicz}}. Obie wsie należały do okręgu bukowskiego i były częścią majętności Duszniki, której właścicielem był rząd pruski w Berlinie{{r|Bobrowicz}}. Według spisu urzędowego z 1837 roku Wielka Wieś liczyła 260 mieszkańców i 26 dymów (domostw), natomiast folwark liczył 75 mieszkańców w 6 domostwach<ref name="Bobrowicz">{{Cytuj książkę |imię=Leon |nazwisko = Plater |tytuł = Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego |url = https://books.google.com/books/about/Opisanie_historyczno_statystyczne_Wielki.html?id=1r4aAAAAYAAJ|wydawca = Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) |miejsce = [[Lipsk]] |data = 1846 |strony = 198–201}}</ref>.

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość należała administracyjnie do [[Województwo poznańskie (1975–1998)|województwa poznańskiego]]. Pod koniec 2016 liczyła {{formatnum:1116}} mieszkańców{{r|migbukdemografia}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy |
* <ref name="migbukdemografia">{{cytuj stronę | url = http://www.buk.gmina.pl/pl/demografia.html | tytuł = Demografia | opublikowany = buk.gmina.pl | język = pl | data dostępu = 2018-12-23 | data = 31 grudnia 2016 | archiwum = https://web.archive.org/web/20150524023014/http://www.buk.gmina.pl/pl/demografia.html | zarchiwizowano = 24 maja 2015 }}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |nazwisko = Dembiński |imię = Paweł |tytuł = Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. V, (Ś – W), hasło „Wielka Wieś” |url = http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=31325 |wydawca = Wydawnictwo PTPN |miejsce = Poznań |rok = 2011|isbn =  |strony = 569 |odn = tak}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Szps|31325|Wielka Wieś}}

{{Gmina Buk}}

[[Kategoria:Wsie biskupów poznańskich (województwo poznańskie)]]
[[Kategoria:Wielka Wieś (powiat poznański)]]

title: Wielka Wieś

Województwo: wielkopolskie

Powiat: poznański

Gmina: Buk

Tablice rejestracyjne: PZ i POZ


text:
# (13682) Pressberger
(13682) Pressberger (1997 PG3) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5,68 lat w średniej odległości 3,18 j.a. Odkryta 10 sierpnia 1997 roku.

title: (13682) Pressberger

wikitext:
{{Planetoida infobox
 |       numer = 13682
 |       nazwa = Pressberger
 |  oznaczenie =
 |     zdjęcie =
 |        opis =
 |    odkrywca = [[Erich Meyer]], [[Herbert Raab]]
 |       dzień = 10 sierpnia
 |         rok = 1997
 |występowanie =
 |       epoka =
 |wielka_półoś = 3,1833
 |    mimośród = 0,1069
 |  peryhelium = 2,8428
 |    aphelium = 3,5238
 |         lat = 5
 |         dni = 249
 |      godzin = 13
 |    prędkość = 16,69
 |  nachylenie = 2,84
 |    średnica =
 |        masa =
 |     gęstość =
 |okres_obrotu =
 |      albedo =
 |     jasność = 13,4
 |         typ =
 | temperatura =
 |    satelity =
}}
'''(13682) Pressberger (1997 PG3)''' – [[planetoida]] z [[pas planetoid|pasa głównego asteroid]] okrążająca [[Słońce]] w ciągu 5,68 lat w średniej odległości 3,18 [[jednostka astronomiczna|j.a.]] Odkryta [[10 sierpnia]] [[1997]] roku.

== Zobacz też ==
* [[lista planetoid 13001–14000]]
* [[lista planetoid]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{JPL|13682}}
* {{JPLorb|13682}}
* {{MPC|13682}}

{{SORTUJ:Pressberger}}
[[Kategoria:Planetoidy pasa głównego]]
[[Kategoria:Nazwane planetoidy]]
[[Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1997]]

title: (13682) Pressberger

Odkrywca: Erich Meyer, Herbert Raab

Data odkrycia: 10 sierpnia 1997

Okres obiegu · wokół Słońca: 5 lat 249 dni 13 godzin


text:
# SN 2003dc
SN 2003dc – supernowa typu Ia odkryta 26 marca 2003 roku w galaktyce A135421+0546. W momencie odkrycia miała maksymalną jasność 19,30m.

title: SN 2003dc

wikitext:
{{koordynaty astronomiczne|13|54|21|70|5|46|09|3}}
{{Supernowa infobox
 | nazwa = SN 2003dc
 | zdjęcie =
 | opis =
 | odkrywca = Wood-Vasey i inni{{r|vizier}}
 | dzień = 26 marca
 | rok = 2003{{r|vizier}}
 | typ = Ia{{r|vizier}}
 | SNRtyp =
 | galaktyka = A135421+0546{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | gwiazdozbiór =
 | rektascensja = {{RA|13|54|21,70}}{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | deklinacja = {{DEC|5|46|09,3}}{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | odl_ly =
 | odl_pc =
 | jas_max = 19,30
 | przodek =
 | typ_przodka =
 | masa_przodka =
 | uwagi =
}}
'''SN 2003dc''' – [[supernowa]] typu Ia odkryta 26 marca 2003 roku w galaktyce [[A135421+0546]]{{r|vizier}}. W momencie odkrycia miała maksymalną jasność 19,30{{magnitudo}}{{r|Barbon, 1999}}{{r|cbat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="cbat">{{cytuj stronę|url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/lists/Supernovae.html|tytuł=List of Supernovae|opublikowany=IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams|język=en|data dostępu=2011-11-02}}</ref>
* <ref name="Barbon, 1999">{{cytuj pismo|nazwisko=Barbon|imię=R.|nazwisko2=Buondí|imię2=V.|nazwisko3=Cappellaro|imię3=E.|nazwisko4=Turatto|imię4=M.|tytuł=The Asiago Supernova Catalogue - 10 years after|czasopismo=Astronomy and Astrophysics Supplement|wydawca=NASA ADS|wolumin=139|strony=531-536|język=en|data=1999-11|url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/asiagosn.html|doi=10.1051/aas:1999404}}</ref>
* <ref name="vizier">{{cytuj stronę|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-source=B/sn|tytuł=Asiago Supernova Catalogue (5802 rows)|data=2011-12-11|opublikowany=vizier.u-strasbg.fr|język=en|data dostępu=2011-12-27}}</ref>
}}

[[Kategoria:Supernowe zaobserwowane w 2003 roku]]

title: SN 2003dc

Odkrywca: Wood-Vasey i inni

Typ supernowej: Ia


text:
# Fajãzinha
Fajãzinha – parafia (freguesia) gminy Lajes das Flores. W 2011 miejscowość była zamieszkiwana przez 76 mieszkańców.

title: Fajãzinha

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Fajãzinha
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = Freguesia
 |zdjęcie                      = Azoren Flores Fajazinha 1.jpg
 |opis zdjęcia                 =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Azory
 |powierzchnia                 = 6.16
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 76
 |gęstość zaludnienia          = 12
 |numer kierunkowy             = 292
 |kod pocztowy                 = 9960-440
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 39° 26′ 1″ N, 31° 15′ 9″ W
 |commons                      = Category:Fajãzinha
 |www                          =
}}
'''Fajãzinha''' – parafia ''(freguesia)'' gminy [[Lajes das Flores]]. W 2011 miejscowość była zamieszkiwana przez 76 mieszkańców<ref>{{Cytuj |tytuł = Portal do INE |data dostępu = 2021-02-10 |opublikowany = www.ine.pt |url = https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_publicacoes&PUBLICACOESpub_boui=156660568&PUBLICACOESmodo=2}}</ref>.
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Miejscowości w Portugalii]]
[[Kategoria:Azory]]

title: Fajãzinha

Państwo: Portugalia

Region autonomiczny: Azory

Populacja (2011) · • liczba ludności · • gęstość: · 76 · 12 os./km²


text:
# Jean Despeaux
Jean Sylvain Despeaux (ur. 22 października 1915 w Paryżu, zm. 25 maja 1989 w Largentière) – francuski bokser, złoty medalista letnich igrzysk olimpijskich  w Berlinie w kategorii średniej. W finale pokonał Henry’ego Tillera.

title: Jean Despeaux

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Jean Despeaux
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = boks
 |grafika                   = Jean Despeaux, champion olympique des poids moyens (JO de 1936, Deutschlandhalle).jpg
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 22 października 1915
 |miejsce urodzenia         = [[Paryż]]
 |data śmierci              = 25 maja 1989
 |miejsce śmierci           = [[Largentière]]
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    =
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
{{Medalista infobox/reprezentacja|FRA}}
{{Medalista infobox/nagłówek|IO}}
{{Medalista infobox/IO|L|Berlin|1936|boks|złoto|([[Boks na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936 – waga średnia mężczyzn|waga średnia]])}}
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Jean Sylvain Despeaux''' (ur. [[22 października]] [[1915]] w [[Paryż]]u, zm. [[25 maja]] [[1989]] w [[Largentière]]) – [[Francja|francuski]] bokser, złoty medalista [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1936|letnich igrzysk olimpijskich]]  w [[Berlin]]ie w kategorii średniej. W finale pokonał [[Henry Tiller|Henry’ego Tillera]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.olympedia.org/athletes/3022| tytuł = Jean Despeaux Biographical information | opublikowany = olympedia.org | język = en | data dostępu = 2020-05-27}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Mistrzowie olimpijscy w boksie - waga średnia}}

{{SORTUJ:Despeaux, Jean}}
[[Kategoria:Francuscy olimpijczycy (Berlin 1936)]]
[[Kategoria:Bokserzy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936]]
[[Kategoria:Francuscy bokserzy]]
[[Kategoria:Francuscy medaliści olimpijscy]]
[[Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1936]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1915]]
[[Kategoria:Zmarli w 1989]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu]]

title: · Jean Despeaux

Data i miejsce urodzenia: 22 października 1915 · Paryż

Data i miejsce śmierci: 25 maja 1989 · Largentière

title: Dorobek medalowy

złoto: Berlin 1936 · boks · (waga średnia)


text:
# Cmentarz wojenny w Kuzawce
Cmentarz wojenny w Kuzawce – cmentarz polskich żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej, wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/1310 z 8.12.1995.
Zbiorowa mogiła kilkunastu nieznanych z nazwiska żołnierzy polskich została założona w 1920 r. Spoczywają w niej żołnierze 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty, którzy w dniach 2-6 września 1920 r. zginęli w obronie na linii Bugu między Kuzawką a Neplami. Zajmuje prostokątny obszar o bokach 6 na 7 metrów, znajduje się na krańcu Kuzawki, na skarpie nad Bugiem. Cmentarz otacza drewniany płot, obsadzony jest ponadto kasztanowcami.

title: Cmentarz wojenny w Kuzawce

wikitext:
{{Cmentarz infobox
 |nazwa                    = Cmentarz wojenny w Kuzawce
 |nazwa oryginalna         =
 |zabytek                  = A/1310 z 8 grudnia 1995 r.
 |zdjęcie                  = Nieznani żołnierze 1920 Kuzawka.jpg
 |opis zdjęcia             =
 |nazwa pełna              =
 |poprzednie nazwy         =
 |państwo                  = PL-LU
 |miejscowość              = [[Kuzawka (powiat bialski)|Kuzawka]]
 |adres                    =
 |typ cmentarza            = wojenny
 |wyznanie                 =
 |stan cmentarza           = nieczynny
 |powierzchnia cmentarza   =
 |liczba pochówków         =
 |liczba grobów            =
 |liczba kwater            = 1
 |data otwarcia            =
 |data ostatniego pochówku = 1920 r.
 |data likwidacji          =
 |zarządca                 =
 |architekt                =
 |mapa cmentarza           =
 |kod mapy                 = Terespol (gmina wiejska)
 |współrzędne              = 52°06'33.68"N 23°32'53.01"E
 |commons                  = Category:War cemetery in Kuzawka
 |www                      =
}}
'''Cmentarz wojenny w Kuzawce''' – cmentarz polskich żołnierzy poległych w [[Wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej]], wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/1310 z 8.12.1995<ref>{{Cytuj|tytuł=Zabytki - woj. lubelskie powiat bialski|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/stan%2520na%252030.09.2015/LBL-rej.pdf+&cd=9&hl=pl&ct=clnk&gl=pl}}</ref>.

Zbiorowa mogiła kilkunastu nieznanych z nazwiska żołnierzy polskich została założona w 1920 r.<ref name=":0">J. Maraśkiewicz, ''Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce. Województwo bialskopodlaskie'', Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, {{ISBN|8385548408}}, s. 52.</ref> Spoczywają w niej żołnierze [[66 Kaszubski Pułk Piechoty|66 Kaszubskiego Pułku Piechoty]], którzy w dniach 2-6 września 1920 r. zginęli w obronie na linii [[Bug|Bugu]] między [[Kuzawka (powiat bialski)|Kuzawką]] a [[Neple|Neplami]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Gmina Terespol - Zabytki|data dostępu=2017-07-18|opublikowany=www.gminaterespol.pl|url=http://www.gminaterespol.pl/viewpage.php?page_id=2|język=pl}}</ref>. Zajmuje prostokątny obszar o bokach 6 na 7 metrów, znajduje się na krańcu Kuzawki, na skarpie nad Bugiem<ref name=":0" />. Cmentarz otacza drewniany płot, obsadzony jest ponadto [[Kasztanowiec zwyczajny|kasztanowcami]]<ref name=":0" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Kuzawka}}
[[Kategoria:Cmentarze z wojny polsko-bolszewickiej]]
[[Kategoria:Cmentarze wojenne w powiecie bialskim]]
[[Kategoria:Kuzawka (powiat bialski)]]

title: Cmentarz wojenny w Kuzawce

Miejscowość: Kuzawka

Typ cmentarza: wojenny

Stan cmentarza: nieczynny


text:
# Złowieszczy mrok
Księga szósta: Złowieszczy mrok (ang. Darke) – szósta książka z cyklu powieści fantasy o młodym czarodzieju Septimusie Heapie, autorstwa angielskiej powieściopisarki Angie Sage. Seria opowiada o Septimusie Heapie, siódmym synu siódmego syna, obdarzonym nadzwyczaj magicznymi zdolnościami. Okładka książki jest wzorowana na książce z historii: Mroczny leksykon, z pudełkiem zawierającym Mroczne Przebranie leżącym na wierzchu.

## Fabuła
Alther Mella został przypadkowo wygnany wraz z Tertiusem Fume do Mrocznych Sal przez Marcię. Tak więc Septimus, który przygotowuje się do Mrocznego Tygodnia, postanawia jako swoje zadanie uratować Althera. Podczas gdy Merrin Meredith ze swoją małą armią Stworów tworzy Mroczną Dziedzinę, która zagraża Zamkowi i wszystkim jego mieszkańcom. Septimus Heap musi użyć wszystkich swoich umiejętności, aby uratować Zamek i Wieżę Czarodziejów od zagłady: Musi wejść w Mrok. Z pomocą Jenny, Althera Melli, Marcellusa Pye i swojego brata Simona Septimus wraz z Marcią Overstrand walczą z Mrokiem.

title: Złowieszczy mrok

wikitext:
{{Książka infobox
 |tytuł             = Złowieszczy mrok
 |tytuł oryginalny  = Darke
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |alt grafiki       =
 |autor             = [[Angie Sage]]
 |tematyka          =
 |typ utworu        = [[fantasy]]
 |data powstania    =
 |miejsce wydania   = [[Wielka Brytania]]
 |język             = [[Język angielski|angielski]]
 |data wydania      = [[5 lipca]] [[2011]]
 |wydawca           = [[HarperCollins]] i [[Bloomsbury Publishing]]
 |pol: data wydania = [[23 maja]] [[2012]]
 |pol: wydawca      = [[Wydawnictwo Jaguar]]
 |pol: przekład     = [[Jacek Drewnowski]]
 |poprzednia        = [[Zemsta Syreny]]
 |następna          = [[Ognisty podmuch (powieść)|Ognisty podmuch]]
 |commons           =
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
'''Księga szósta: Złowieszczy mrok''' ([[język angielski|ang.]] ''Darke'') – szósta książka z cyklu powieści [[fantasy]] o młodym [[czarodziej]]u [[Septimus Heap|Septimusie Heapie]], autorstwa angielskiej powieściopisarki [[Angie Sage]]. Seria opowiada o Septimusie Heapie, siódmym synu siódmego syna, obdarzonym nadzwyczaj magicznymi zdolnościami. Okładka książki jest wzorowana na książce z historii: ''Mroczny leksykon'', z pudełkiem zawierającym Mroczne Przebranie leżącym na wierzchu.

== Fabuła ==
Alther Mella został przypadkowo wygnany wraz z Tertiusem Fume do Mrocznych Sal przez Marcię. Tak więc Septimus, który przygotowuje się do Mrocznego Tygodnia, postanawia jako swoje zadanie uratować Althera. Podczas gdy Merrin Meredith ze swoją małą armią Stworów tworzy Mroczną Dziedzinę, która zagraża Zamkowi i wszystkim jego mieszkańcom. Septimus Heap musi użyć wszystkich swoich umiejętności, aby uratować Zamek i Wieżę Czarodziejów od zagłady: Musi wejść w Mrok. Z pomocą Jenny, Althera Melli, Marcellusa Pye i swojego brata Simona Septimus wraz z Marcią Overstrand walczą z Mrokiem.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.septimusheap.com/ Oficjalna strona powieści] {{lang|en}}

[[Kategoria:Septimus Heap]]
[[Kategoria:Powieści fantasy z 2011 roku]]

title: Złowieszczy mrokDarke

Autor: Angie Sage

Typ utworu: fantasy

Miejsce wydania: Wielka Brytania

Język: angielski

Data wydania: 5 lipca 2011

Wydawca:
HarperCollins i Bloomsbury Publishing
Wydawnictwo Jaguar

Przekład: Jacek Drewnowski

poprzednia · Zemsta Syreny: następna · Ognisty podmuch


text:
# Jajo (grzyby)
Jajo – u niektórych grzybów młody owocnik swoim kształtem i wyglądem przypominający jajo ptaków (stąd też jego nazwa). Może mieć kształt jajowaty, kulisty lub gruszkowaty. Tego typu owocniki występują np. w rzędzie sromotnikowców. Jajo otoczone jest perydium, które podczas wzrostu ulega rozerwaniu (zazwyczaj w górnej części), a z gleby wypełniającej wnętrze jaja wyrasta dojrzała postać owocnika, zwana receptaklem. Perydium w owocnikach typu jajo jest zazwyczaj trójwarstwowe, czasami dwuwarstwowe. Jego środkowa warstwa jest galaretowata, warstwa zewnętrzna i wewnętrzna są błoniaste i cienkie.
U sromotnika smrodliwego resztki perydium pozostają na ziemi, tworząc pochwę otaczającą trzon. U okratka australijskiego osłona pęka promieniście, a powstałe z niej ramiona odchylają się na boki, dzięki czemu powstaje receptakl o oryginalnym wyglądzie.
Między zewnętrzną i wewnętrzną osłoną jaja występuje wysoki turgor. W pewnym momencie, gdy jajo osiągnie dojrzałość, następuje gwałtowne pęknięcie osłony zewnętrznej i w jednym momencie wystrzeliwuje z niej receptakl. Feliks Teodorowicz nazywa to eksplozją. Natychmiast po eksplozji obydwie błony wraz z galaretowatą zawartością opadają flakowato wokół receptakla, który wcześniej zwinięty, teraz wyprostowuje się i przyjmuje pionową postawę.

title: Jajo (grzyby)

wikitext:
[[Plik:Phallus impudicus BW53 (4).jpg|thumb|240px|Przekrój przez jajo sromotnika smrodliwego]]
'''Jajo''' – u niektórych [[Grzyby|grzybów]] młody [[owocnik]] swoim kształtem i wyglądem przypominający jajo ptaków (stąd też jego nazwa). Może mieć kształt jajowaty, kulisty lub gruszkowaty. Tego typu owocniki występują np. w rzędzie [[Sromotnikowce|sromotnikowców]]. Jajo otoczone jest [[perydium]], które podczas wzrostu ulega rozerwaniu (zazwyczaj w górnej części), a z [[Gleba (grzyby)|gleby]] wypełniającej wnętrze jaja wyrasta dojrzała postać owocnika, zwana [[receptakl]]em. Perydium w owocnikach typu jajo jest zazwyczaj trójwarstwowe, czasami dwuwarstwowe. Jego środkowa warstwa jest galaretowata, warstwa zewnętrzna i wewnętrzna są błoniaste i cienkie<ref name="rud" />.

U [[sromotnik smrodliwy|sromotnika smrodliwego]] resztki perydium pozostają na ziemi, tworząc [[Pochwa grzyba|pochwę]] otaczającą [[Trzon grzyba|trzon]]. U [[Okratek australijski|okratka australijskiego]] osłona pęka promieniście, a powstałe z niej ramiona odchylają się na boki, dzięki czemu powstaje receptakl o oryginalnym wyglądzie<ref name="rud" />.

Między zewnętrzną i wewnętrzną osłoną jaja występuje wysoki [[turgor]]. W pewnym momencie, gdy jajo osiągnie dojrzałość, następuje gwałtowne pęknięcie osłony zewnętrznej i w jednym momencie wystrzeliwuje z niej receptakl. [[Feliks Teodorowicz]] nazywa to eksplozją. Natychmiast po eksplozji obydwie błony wraz z galaretowatą zawartością opadają flakowato wokół receptakla, który wcześniej zwinięty, teraz wyprostowuje się i przyjmuje pionową postawę<ref name="fel" />.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="fel">{{cytuj |autor = Feliks Teodorowicz |tytuł = Dziwy świata grzybowego |wydawca = Wydawnictwo M. Arcta |data = 1928 |s = 38–47 |url = https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/edition/86185/content}}</ref>
<ref name="rud">{{Cytuj |autor = [[Wanda Rudnicka-Jezierska]] |tytuł = Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Podstawczaki (Basidiomycetes): purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodematales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiakowe (Podaxales) |miejsce = Kraków |wydawca = Instytut Botaniki PAN |data = 1991 |isbn = 83-85444-01-7 |s = 133–135}}</ref>
</references>

[[Kategoria:Budowa grzybów]]


text:
# Buti
Buti – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Piza.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 5430 osób, 236,1 os./km².

## Zabytki
- Zamek Tonini

title: Buti

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Buti
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Toskania
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Piza|Piza]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 050002
 |powierzchnia                    = 23 km²
 |rok                             = 2004
 |liczba ludności                 = 5430
 |gęstość zaludnienia             = 236,1 os./km²
 |numer kierunkowy                = 0587
 |kod pocztowy                    = 56032
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |kod mapy                        = Toskania
 |współrzędne                     = 43°44′N 10°36′E
 |commons                         =
 |www                             = http://www.comune.buti.pi.it/
}}
'''Buti''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Toskania]], w prowincji [[prowincja Piza|Piza]].

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 5430 osób, 236,1 os./km².

== Zabytki ==
[[Plik:Buti Castel Tonini.jpg|thumb|240px|Widok na Zamek Tonini]]
* Zamek Tonini

== Bibliografia ==
* Źródło danych: [http://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]

{{Prowincja Piza}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Piza]]

title: Buti

Państwo: Włochy

Region: Toskania

Prowincja: Piza

Powierzchnia: 23 km²