text:
# Mahathir bin Mohamad
Mahathir bin Mohamad (ur. 10 lipca 1925 w Alor Setar) – premier Malezji w latach 1981–2003 oraz 2018–2020, z wykształcenia lekarz.

## Kariera polityczna
Na początku swojej kariery politycznej był działaczem ruchów muzułmańskich (o tendencjach fundamentalistycznych), dopiero z czasem wychodząc poza ich ograniczenia. W 1946 roku wstąpił do Zjednoczonej Narodowej Organizacji Malajów, która później współtworzyła Partię Sojuszu w 1952 roku, a w 1973 roku Barisan Nasional. Pierwszy raz został wybrany do parlamentu w 1964 roku z okręgu Kota Star Selatan, lecz stracił ten mandat pięć lat później. Spróbował ponownie w roku 1974, tym razem z okręgu Kubang Pasu. Nie miał wtedy kontrkandydatów, więc automatycznie uzyskał mandat. Sześć razy uzyskał reelekcję poselską. 16 lipca 1981 roku stał się 4. premierem niepodległej Malezji.

## Premier (1981-2003)
W okresie jego rządów malezyjska gospodarka rozwijała się w bardzo szybkim tempie, dokonano także jej modernizacji. W 1983 roku założył przedsiębiorstwo Proton zajmujące się produkcją samochodów i motocykli. Zawarto także traktaty pokojowe które kończyły drugie powstanie malajskie i powstanie w Sarawaku. W polityce gospodarczej odrzucił zalecenia Międzynarodowego Funduszu Walutowego, uznając, że w ewidentny sposób szkodzą one gospodarce Malezji. Zdaniem laureata Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Josepha Stiglitza uratował w ten sposób gospodarkę swojego kraju przed upadkiem, jaki spotkał w 1998 np. sąsiednią Indonezję, która zaleceń MFW słuchała.
Jego słynne wystąpienie „Wartości azjatyckie”, wygłoszone 21 maja 1996 w Waszyngtonie na Zgromadzeniu Ogólnym Rady Gospodarczej Basenu Pacyfiku mówi o różnicach aksjologicznych między kulturami Zachodu i Wschodu, z których kluczowe jest rozstrzygnięcie konfliktu między prawami jednostki a prawami grupy (społeczności, rodziny, państwa). Jego zdaniem wartości azjatyckie pozwalają uniknąć wielu problemów, z jakimi boryka się Zachód, choć z kolei Azja również może się uczyć od Zachodu. Zachód nie ma jednak prawa narzucać Azji swojego systemu wartości. Krytycy Mahathira bin Mohamada stwierdzili jednak, że usiłuje on w ten sposób stworzyć moralne i filozoficzne uzasadnienie dla represji stosowanych wobec niektórych przedstawicieli opozycji politycznej. Z urzędu odszedł w 2003 roku po 22 latach urzędowania, zastąpił go na tym miejscu Abdullah Ahmad Badawi. Po tym odszedł na polityczną emeryturę, lecz pozostał członkiem UMNO. W 2004 roku nie ubiegał się już o reelekcję poselską.

## Powrót do polityki
Wrócił do polityki w 2015 roku. Stał się największym krytykiem rządu Najiba Razaka, w związku z jego udziałem w aferze korupcyjnej 1MDB. Wzywał podczas wielu manifestacji, aby premier Razak podał się do dymisji. W 2016 roku aktywnie wspierał kandydatów opozycji w wyborach uzupełniających. W tym samym roku odszedł z UMNO i Barisan Nasional. Potem założył swoją własną partię Parti Pribumi Bersatu Malaysia (PPBM), która przyłączyła się do opozycyjnej koalicji Pakatan Harapan. W 2017 roku został ogłoszony potencjalnym kandydatem opozycji na premiera w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych.

## Premier (2018-2020)
W 2018 r. pod hasłem walki z korupcją stanął na czele opozycyjnej partii Pakatan Harapan, która zdobyła 121 miejsc w 222-osobowym parlamencie i objął funkcję premiera Malezji, odsuwając od władzy rządzącą przez 60 lat koalicję Barisan Nasional. Sam został wybrany posłem z okręgu Langkawi. W momencie wyboru miał 92 lata, stał się więc najstarszym szefem rządu na świecie. Stał się też pierwszym premierem Malezji wywodzącym się spoza Barisan Nasional i pierwszym, który należał do dwóch opozycyjnych wobec siebie partii politycznych (Barisan Nasional w latach 1981–2003 i Pakatan Harapan od 2018). Mohamad zapowiedział ustąpienie po jednym lub dwóch latach i oddanie funkcji Anwarowi Ibrahimowi. Jednym z pierwszych działań nowego premiera zostało podjęcie działań na rzecz rozliczenia skandalu korupcyjnego związanego z dotychczasowym przywódcą kraju Najibem Razakiem. 24 lutego 2020 ogłosił swoją dymisję. 1 marca 2020 zastąpił go Muhyiddin Yassin.

## Rodzina
Od 1956 pozostaje w związku małżeńskim z lekarką Siti Hasmah Mohamad Ali. Mają siedmioro dzieci (w tym felietonistkę i obrończynię praw kobiet Marinę Mahatir).

## Odznaczenia
- Wielki Komandor Orderu Obrońcy Królestwa (2003, Malezja)[6]
- Wielki Komandor Orderu Korony Johoru (Johor)
- Komandor Narodowego Orderu Cedru (2003, Liban)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2002)[7]
- Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei (1997, RPA)[8]

## Publikacje
- Wartości azjatyckie, przeł. Janusz Kowalski, „Res Publica Nowa” 2003, nr 3
- A New Deal for Asia, Kelana Jaya (1999)
- The Malay Dilemma (1970)
- The Challenge (1986)
- The Pacific Rim in the 21st Century (1995)
- The Challenges of Turmoil (1998)
- Islam & The Muslim Ummah (2001)
- Globalisation and the New Realities (2002)
- Reflections on Asia (2002)

title: Mahathir bin Mohamad

wikitext:
{{Polityk infobox
 | polityk             = Mahathir bin Mohamad
 |imię i nazwisko org = {{k|ms|محضير بن محمد|kursywa=nie}}
 | grafika             = Mahathir 2019 (cropped).jpg
 | opis grafiki        = Mahathir bin Mohamad (2019)
 | data urodzenia      = [[10 lipca]] [[1925]]
 | miejsce urodzenia   = [[Alor Setar]]
 | data śmierci        =
 | miejsce śmierci     =
 | funkcja             = [[Premierzy Malezji|Premier Malezji]]
 | partia              = [[Barisan Nasional]] ([[Zjednoczona Narodowa Organizacja Malajów|UMNO]])
 | od                  = 16 lipca 1981
 | do                  = 31 października 2003
 | poprzednik          = [[Hussein Onn]]
 | następca            = [[Abdullah Ahmad Badawi]]
 | odznaczenia         = [[Plik:MY Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara (Defender of the Realm) - SMN.svg|40px|Wielki Komandor Orderu Obrońcy Królestwa (Malezja)]] [[File:Order of the Crown of Johor ribbon bar.svg|40px|Wielki Komandor Orderu Korony Johoru]] [[Plik:LBN National Order of the Cedar - Commander BAR.png|40px|Komandor Narodowego Orderu Cedru (Liban)]] {{order|OZRP|KW}} {{order|ODN|KW}}
 | commons             = Category:Mahathir Mohamad
 | quote               = Mahathir bin Mohamad
 | 2 od                = 10 maja 2018
 | 2 do                = 1 marca 2020
 | 2 partia            = [[Pakatan Harapan]] (PPBM)
 | 2 poprzednik        = [[Najib Razak]]
 | 2 następca          = [[Muhyiddin Yassin]]
}}
'''Mahathir bin Mohamad''' (ur. [[10 lipca]] [[1925]] w [[Alor Setar]]) – [[premier]] [[Malezja|Malezji]] w latach 1981–2003 oraz 2018–2020, z wykształcenia lekarz.

== Kariera polityczna ==
Na początku swojej kariery politycznej był działaczem ruchów [[islam|muzułmańskich]] (o tendencjach [[fundamentalizm|fundamentalistycznych]]), dopiero z czasem wychodząc poza ich ograniczenia. W 1946 roku wstąpił do [[Zjednoczona Narodowa Organizacja Malajów|Zjednoczonej Narodowej Organizacji Malajów]], która później współtworzyła [[Partia Sojuszu (Malezja)|Partię Sojuszu]] w 1952 roku, a w 1973 roku [[Barisan Nasional]]. Pierwszy raz został wybrany do parlamentu w 1964 roku z okręgu Kota Star Selatan, lecz stracił ten mandat pięć lat później. Spróbował ponownie w roku 1974, tym razem z okręgu Kubang Pasu. Nie miał wtedy kontrkandydatów, więc automatycznie uzyskał mandat. Sześć razy uzyskał reelekcję poselską. 16 lipca 1981 roku stał się 4. premierem niepodległej Malezji.
==Premier (1981-2003)==
W okresie jego rządów malezyjska gospodarka rozwijała się w bardzo szybkim tempie, dokonano także jej modernizacji. W 1983 roku założył przedsiębiorstwo [[Proton (motoryzacja)|Proton]] zajmujące się produkcją samochodów i motocykli. Zawarto także traktaty pokojowe które kończyły [[drugie powstanie malajskie]] i [[powstanie w Sarawaku]]<ref>Peng, Chin (2003). ''My Side of History''. Singapore: Media Masters. {{ISBN|981-04-8693-6}}.</ref>. W [[polityka gospodarcza|polityce gospodarczej]] odrzucił zalecenia [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|Międzynarodowego Funduszu Walutowego]], uznając, że w ewidentny sposób szkodzą one gospodarce [[Malezja|Malezji]]<ref name="www.polska-azja.pl">{{Cytuj stronę | nazwisko = | imię = | tytuł = Malezyjski cud gospodarczy | opublikowany = Centrum Studiów Polska-Azja | url = http://www.polska-azja.pl/2009/11/17/malezyjski-cud-gospodarczy/ | data = | data dostępu = 2009-11-21 | archiwum = https://web.archive.org/web/20091122082750/http://www.polska-azja.pl/2009/11/17/malezyjski-cud-gospodarczy/ | zarchiwizowano = 2009-11-22 }}</ref>. Zdaniem laureata Nagrody Nobla w dziedzinie [[ekonomia|ekonomii]] [[Joseph E. Stiglitz|Josepha Stiglitza]] uratował w ten sposób gospodarkę swojego kraju przed upadkiem, jaki spotkał w 1998 np. sąsiednią [[Indonezja|Indonezję]], która zaleceń [[Międzynarodowy Fundusz Walutowy|MFW]] słuchała.

Jego słynne wystąpienie „[[Wartości azjatyckie]]”, wygłoszone 21 maja 1996 w [[Waszyngton]]ie na Zgromadzeniu Ogólnym Rady Gospodarczej Basenu Pacyfiku mówi o różnicach aksjologicznych między kulturami [[Cywilizacja zachodnia|Zachodu]] i [[Wschód|Wschodu]], z których kluczowe jest rozstrzygnięcie konfliktu między prawami jednostki a prawami grupy (społeczności, rodziny, państwa). Jego zdaniem wartości azjatyckie pozwalają uniknąć wielu problemów, z jakimi boryka się Zachód, choć z kolei [[Azja]] również może się uczyć od Zachodu. Zachód nie ma jednak prawa narzucać Azji swojego systemu wartości. Krytycy Mahathira bin Mohamada stwierdzili jednak, że usiłuje on w ten sposób stworzyć moralne i filozoficzne uzasadnienie dla represji stosowanych wobec niektórych przedstawicieli [[Opozycja (polityka)|opozycji politycznej]]<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko = | imię = | tytuł = prawaczlowieka.edu.pl | url = http://www.prawaczlowieka.edu.pl/index.php?dok=af53d4aa0b9131f18f84130767ee5b1dcbcb63be-d3 | opublikowany = | data = | data dostępu = 2009-11-21 | archiwum = https://web.archive.org/web/20160304105040/http://www.prawaczlowieka.edu.pl/index.php?dok=af53d4aa0b9131f18f84130767ee5b1dcbcb63be-d3 | zarchiwizowano = 2016-03-04 }}</ref>. Z urzędu odszedł w 2003 roku po 22 latach urzędowania, zastąpił go na tym miejscu [[Abdullah Ahmad Badawi]]. Po tym odszedł na polityczną emeryturę, lecz pozostał członkiem UMNO. W 2004 roku nie ubiegał się już o reelekcję poselską.
==Powrót do polityki==
Wrócił do polityki w 2015 roku. Stał się największym krytykiem rządu [[Najib Tun Razak|Najiba Razaka]], w związku z jego udziałem w aferze korupcyjnej 1MDB. Wzywał podczas wielu manifestacji, aby premier Razak podał się do dymisji. W 2016 roku aktywnie wspierał kandydatów opozycji w wyborach uzupełniających. W tym samym roku odszedł z UMNO i Barisan Nasional. Potem założył swoją własną partię Parti Pribumi Bersatu Malaysia (PPBM), która przyłączyła się do opozycyjnej koalicji Pakatan Harapan. W 2017 roku został ogłoszony potencjalnym kandydatem opozycji na premiera w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych.
==Premier (2018-2020)==
[[Plik:The Prime Minister, Shri Narendra Modi meeting the Prime Minister of Malaysia, Dr. Mahathir Bin Mohamad, in Kuala Lumpur, Malaysia on May 31, 2018.JPG|thumb|Mahathir i [[Premierzy Indii|premier Indii]] [[Narendra Modi]] (31 maja 2018)]]
[[Plik:Secretary Pompeo and Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad (42910851015).jpg|thumb|Mahathir i [[sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych]] [[Mike Pompeo]] (3 sierpnia 2018)]]
[[Plik:Joko Widodo and Mahathir Mohamad in Putrajaya, 2019.jpg|thumb|Mahathir i [[Prezydenci Indonezji|prezydent Indonezji]] [[Joko Widodo]] (9 sierpnia 2019)]]
W 2018 r. pod hasłem walki z korupcją stanął na czele opozycyjnej partii Pakatan Harapan, która zdobyła 121 miejsc w 222-osobowym parlamencie i objął funkcję premiera Malezji, odsuwając od władzy rządzącą przez 60 lat koalicję Barisan Nasional. Sam został wybrany posłem z okręgu Langkawi. W momencie wyboru miał 92 lata, stał się więc najstarszym szefem rządu na świecie. Stał się też pierwszym premierem Malezji wywodzącym się spoza Barisan Nasional i pierwszym, który należał do dwóch opozycyjnych wobec siebie partii politycznych (Barisan Nasional w latach 1981–2003 i Pakatan Harapan od 2018). Mohamad zapowiedział ustąpienie po jednym lub dwóch latach i oddanie funkcji [[Anwar Ibrahim|Anwarowi Ibrahimowi]]. Jednym z pierwszych działań nowego premiera zostało podjęcie działań na rzecz rozliczenia skandalu korupcyjnego związanego z dotychczasowym przywódcą kraju [[Najib Tun Razak|Najibem Razakiem]]<ref>{{Cytuj |autor = Maria Kruczkowska |tytuł = 92-letni premier Malezji nie traci czasu |data = 2018-05-15 |data dostępu = 2018-05-16 |opublikowany = wyborcza.pl |url = http://wyborcza.pl/7,75399,23403800,92-letni-premier-malezji-nie-traci-czasu.html}}</ref>. 24 lutego 2020 ogłosił swoją dymisję. 1 marca 2020 zastąpił go [[Muhyiddin Yassin]]<ref>{{Cytuj | url=https://tvn24.pl/swiat/malezja-ma-nowego-premiera-muhyiddin-yassin-zaprzysiezony-4295123 | tytuł=Malezja ma nowego premiera. Muhyiddin Yassin zaprzysiężony - TVN24<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=tvn24.pl | data dostępu=2020-03-09}}</ref>.

== Rodzina ==
Od 1956 pozostaje w związku małżeńskim z lekarką [[Siti Hasmah Mohamad Ali]]. Mają siedmioro dzieci (w tym felietonistkę i obrończynię praw kobiet [[Marina Mahathir|Marinę Mahatir]]).

== Odznaczenia ==
* Wielki Komandor Orderu Obrońcy Królestwa (2003, Malezja)<ref name=FD>{{Cytuj stronę|url = http://www.theage.com.au/articles/2003/10/31/1067597152513.html | autor = | tytuł = Mahathir honoured as he steps down | data dostępu = 2012-05-15 | opublikowany = theage.com.au | język = en}}</ref>
* Wielki Komandor Orderu Korony Johoru ([[Johor]])
* Komandor Narodowego Orderu Cedru (2003, [[Liban]])
* [[Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej|Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]] (2002)<ref>{{Monitor Polski|rok=2002|numer=20|pozycja=354}}</ref>
* [[Order Dobrej Nadziei|Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei]] (1997, [[Południowa Afryka|RPA]])<ref name=SAHO>{{Cytuj stronę | url = http://www.v1.sahistory.org.za/pages/artsmediaculture/culture%20&%20heritage/national-orders/1997.htm | autor = | tytuł = National Orders and Awards | data dostępu = 2012-05-15 | opublikowany = South African History Online | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20150118121247/http://www.v1.sahistory.org.za/pages/artsmediaculture/culture%20%26%20heritage/national-orders/1997.htm | zarchiwizowano = 2015-01-18 }}</ref>

== Publikacje ==
* ''Wartości azjatyckie'', przeł. Janusz Kowalski, „[[Res Publica Nowa]]” 2003, nr 3
* ''A New Deal for Asia'', Kelana Jaya (1999)
* ''The Malay Dilemma'' (1970)
* ''The Challenge'' (1986)
* ''The Pacific Rim in the 21st Century'' (1995)
* ''The Challenges of Turmoil'' (1998)
* ''Islam & The Muslim Ummah'' (2001)
* ''Globalisation and the New Realities'' (2002)
* ''Reflections on Asia'' (2002)

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Krzysztof Gawlikowski, ''Poglądy Mahathira bin Mohamada'', "[[Res Publica Nowa]]" 2003, nr 3

{{Premierzy Malezji}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Mahathir bin Mohamad}}
[[Kategoria:Premierzy Malezji]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Dobrej Nadziei]]
[[Kategoria:Doktorzy honoris causa]]
[[Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Keiō]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Cedru]]
[[Kategoria:Malezyjscy stulatkowie]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1925]]

title: Mahathir bin Mohamadمحضير بن محمد

Data i miejsce urodzenia: 10 lipca 1925 · Alor Setar

Okres: od 16 lipca 1981 · do 31 października 2003

Przynależność polityczna:
Barisan Nasional (UMNO)
Pakatan Harapan (PPBM)

Poprzednik:
Hussein Onn
Najib Razak

Następca:
Abdullah Ahmad Badawi
Muhyiddin Yassin


text:
# The Central European Journal of Social Sciences and Humanities
Środkowoeuropejskie Czasopismo Nauk Społecznych i Humanistycznych; ang. The Central European Journal of Social Sciences and Humanities, CEJSH – elektroniczne, ogólnodostępne (open access) czasopismo gromadzące w internetowej bazie danych angielskie streszczenia artykułów i rozpraw, które ukazały się głównie w językach narodowych w czasopismach poświęconych naukom społecznym i humanistycznym, wydawanych w Europie Środkowej, przede wszystkim w Czechach, Polsce, Słowacji i na Węgrzech.
Poprzez swą działalność CEJSH upowszechnia publikacje naukowe, które – z uwagi na barierę językową oraz niewielki udział w międzynarodowym obiegu naukowym (niskie nakłady oraz mała dostępność dużej liczby zamieszczających je czasopism) – są niedostatecznie znane nawet wśród najbliższych sąsiadów.
CEJSH utworzone zostało decyzją władz Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Polskiej Akademii Nauk (PAN), Słowackiej Akademii Nauk oraz Węgierskiej Akademii Nauk i rozpoczęło swą działalność w końcu 2004. PAN pozostaje organizatorem i koordynatorem działalności CEJSH. Bezpłatna publikacja streszczeń możliwa jest dzięki współpracy z redakcjami czasopism naukowych.
Redaktorem Naczelnym CEJSH (kierującym także jego polską redakcją) jest dr Miłosz Sosnowski. Redaktorami: czeskiej, słowackiej i węgierskiej redakcji CEJSH są odpowiednio: Prof. PhDr. Pavel Janoušek CSc., prof. František Novosad i Erika Nagy.

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
{{Czasopismo infobox
 |tytuł                 = The Central European Journal of Social Sciences and Humanities
 |tytuł oryginalny      =
 |podtytuł              =
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |częstotliwość         =
 |państwo               = Polska
 |wariant flagi         =
 |adres                 = ul. Stary Rynek 78/79<br />61-772 Poznań
 |wydawca               =
 |organ prasowy         =
 |tematyka              = nauki społeczne
 |język                 =
 |pierwszy numer        = 2004
 |ostatni numer         =
 |redaktor naczelny     = dr Miłosz Sosnowski
 |stali współpracownicy =
 |nakład                =
 |sprzedaż              =
 |format                =
 |liczba stron          =
 |ISSN                  = 1733-4934
 |eISSN                 =
 |OCLC                  =
 |DOI                   =
 |odznaczenia           =
 |commons               =
 |wikiźródła            =
 |wikicytaty            =
 |www                   = http://cejsh.icm.edu.pl/
}}
'''Środkowoeuropejskie Czasopismo Nauk Społecznych i Humanistycznych'''; [[Język angielski|ang.]] '''The Central European Journal of Social Sciences and Humanities''', '''CEJSH''' – elektroniczne, ogólnodostępne (open access) [[czasopismo]] gromadzące w internetowej bazie danych angielskie streszczenia artykułów i rozpraw, które ukazały się głównie w [[język narodowy|językach narodowych]] w czasopismach poświęconych [[Nauki społeczne|naukom społecznym]] i [[Nauki humanistyczne|humanistycznym]], wydawanych w Europie Środkowej, przede wszystkim w [[Czechy|Czechach]], [[Polska|Polsce]], [[Słowacja|Słowacji]] i na [[Węgry|Węgrzech]].

Poprzez swą działalność CEJSH upowszechnia publikacje naukowe, które – z uwagi na barierę językową oraz niewielki udział w międzynarodowym obiegu naukowym (niskie nakłady oraz mała dostępność dużej liczby zamieszczających je czasopism) – są niedostatecznie znane nawet wśród najbliższych sąsiadów.

CEJSH utworzone zostało decyzją władz [[Akademia Nauk Republiki Czeskiej|Akademii Nauk Republiki Czeskiej]], [[Polska Akademia Nauk|Polskiej Akademii Nauk]] (PAN), [[Słowacka Akademia Nauk|Słowackiej Akademii Nauk]] oraz [[Węgierska Akademia Nauk|Węgierskiej Akademii Nauk]] i rozpoczęło swą działalność w końcu 2004. PAN pozostaje organizatorem i koordynatorem działalności CEJSH. Bezpłatna publikacja streszczeń możliwa jest dzięki współpracy z redakcjami czasopism naukowych.

Redaktorem Naczelnym CEJSH (kierującym także jego polską redakcją) jest dr Miłosz Sosnowski. Redaktorami: czeskiej, słowackiej i węgierskiej redakcji CEJSH są odpowiednio: Prof. PhDr. [[Pavel Janoušek]] CSc., prof. [[František Novosad]] i [[Erika Nagy]].

== Linki zewnętrzne ==
* [http://cejsh.icm.edu.pl/ Strona główna CEJSH] {{lang|pl}}
* {{Cytuj stronę | url = http://www.english.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=232%3Acejsh&catid=60%3Acejsh&Itemid=89 | tytuł = Informacja na stronie Polskiej Akademii Nauk | opublikowany = english.pan.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20111107201459/http://www.english.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=232%3Acejsh&catid=60%3Acejsh&Itemid=89 | zarchiwizowano = 2011-11-07}} {{lang|en}}

[[Kategoria:Czasopisma anglojęzyczne]]
[[Kategoria:Czasopisma internetowe]]
[[Kategoria:Czasopisma socjologiczne]]
[[Kategoria:Czasopisma wydawane od 2004]]

Państwo: Polska

Adres: ul. Stary Rynek 78/79 · 61-772 Poznań

Tematyka: nauki społeczne

Redaktor naczelny: dr Miłosz Sosnowski


text:
# Chrysolina gansuica
Chrysolina gansuica – gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych i podrodziny Cryptocephalinae.
Gatunek ten opisany został w 2006 roku przez Igora K. Łopatina na podstawie pojedynczej samicy.
Chrząszcz o jednobarwnie czarnym, z wierzchu gęsto i delikarnie szagrynowanym oraz bardzo rozproszenie mikropunktowanym ciele długości 9,7 mm. Szeroko owalny ostatni człon głaszczków szczękowych jest nieco dłuższy od przedostatniego. Przedplecze tak szerokie jak długie, o szeroko zaokrąglonych bokach, wzdłuż których krawędzi biegnie nieregularny rządek większych punktów. Pokrywy blisko trzykrotnie dłuższe od przedplecza i pozbawione wyniosłości barkowych. Boki pokryw od kątów barkowych do przedniej ⅓ wyraźnie się rozszerzające, a dalej szeroko, łukowato zwężone.
Owad znany tylko z Gansu w Chinach, gdzie został odłowiony nad rzeką Jangtang He.

title: Chrysolina gansuica

wikitext:
{{Zwierzę infobox
 |nazwa łacińska         = ''Chrysolina gansuica''
 |TSN                    =
 |zoolog                 = [[Igor Łopatin|Lopatin]], 2006
 |okres istnienia        =
 |grafika                =
 |opis grafiki           =
 |typ                    = [[stawonogi]]
 |gromada                = [[owady]]
 |rząd                   = [[chrząszcze]]
 |podrząd                = [[chrząszcze wielożerne]]
 |rodzina                = [[stonkowate]]
 |podrodzina             = [[Chrysomelinae]]
 |rodzaj                 = ''[[Chrysolina]]''
 |gatunek                = ''Chrysolina gansuica''
 |synonimy               =
 |wikispecies            =
 |commons                =
}}
'''''Chrysolina gansuica''''' – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[chrząszcze|chrząszcza]] z [[rodzina (biologia)|rodziny]] [[stonkowate|stonkowatych]] i podrodziny [[Cryptocephalinae]].

Gatunek ten opisany został w 2006 roku przez [[Igor Łopatin|Igora K. Łopatina]] na podstawie pojedynczej samicy{{r|Lopatin}}.

Chrząszcz o jednobarwnie czarnym, z wierzchu gęsto i delikarnie szagrynowanym oraz bardzo rozproszenie mikropunktowanym ciele długości 9,7 mm. Szeroko owalny ostatni człon [[głaszczki szczękowe|głaszczków szczękowych]] jest nieco dłuższy od przedostatniego. [[Przedplecze]] tak szerokie jak długie, o szeroko zaokrąglonych bokach, wzdłuż których krawędzi biegnie nieregularny rządek większych punktów. [[pokrywy (entomologia)|Pokrywy]] blisko trzykrotnie dłuższe od przedplecza i pozbawione wyniosłości barkowych. Boki pokryw od kątów barkowych do przedniej ⅓ wyraźnie się rozszerzające, a dalej szeroko, łukowato zwężone{{r|Lopatin}}.

Owad znany tylko z [[Gansu]] w [[Chiny|Chinach]], gdzie został odłowiony nad rzeką [[Jangtang He]]{{r|Lopatin}}.

== Przypisy ==
<references>
<ref name="Lopatin">{{Cytuj pismo | autor = I. K. Lopatin | tytuł = New Species of Leaf Beetles (Coleoptera, Chrysomelidae)  from China: VI | czasopismo = Entomological Review | wydanie = 6 | wolumin = 86 | strony = 662–669 | data = 2006 | url = http://www.bio.bsu.by/zoology/files/china%20vi_lopatin.pdf}}</ref>
</references>

[[Kategoria:Stonkowate]]
[[Kategoria:Chrząszcze Chin]]
[[Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2006 roku]]
[[Kategoria:Fauna endemiczna Chińskiej Republiki Ludowej]]

Domena: eukarionty

Królestwo: zwierzęta

Typ: stawonogi

Gromada: owady

Rząd: chrząszcze

Podrząd: chrząszcze wielożerne

Rodzina: stonkowate

Podrodzina: Chrysomelinae

Rodzaj: Chrysolina

Gatunek: Chrysolina gansuica


text:
# Henryk Dworznik
Henryk Dworznik – polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

## Życiorys
W trakcie II wojny światowej pomagał Żydom. Zamieszkiwał wówczas w Skierniewicach. Przygarnął pod swój dach Helenę Stein - uciekinierkę z getta warszawskiego, która opuściła jego mury podczas powstania w 1943 r. Wraz z mężem ukrywała się przed Niemcami, jej małżonek został jednak wychwyty i zamordowany. Ona sama zwróciła się o pomoc właśnie do Dworznika, którzy przyjął ją bez wahania. Choć Dworznik wiedział, że jest to żydowska uchodźczyni, zabrał ze sobą Stein do domu i opiekował się nią, nie oczekując niczego w zamian. Po dostarczeniu jej dokumentów zmarłej kobiety ze wsi, Stein przeniosła się na wschód, do miasta Zaleszczyki. Po jej wyjeździe, Henryk Dworznik pomagał innym Żydom.
Był również żołnierzem Armii Krajowej o pseudonimie "Gryf".
29 kwietnia 1969 r. Instytut Jad Waszem uhonorował Henryka Dworznika medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

title: Henryk Dworznik

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Henryk Dworznik
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            =
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |narodowość                = polska
 |odznaczenia               = {{Order|IL-SWNŚ}}
 |commons                   =
}}
'''Henryk Dworznik''' – [[polska|polski]] „[[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata]]”.

== Życiorys ==
W trakcie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] pomagał [[Żydzi|Żydom]]. Zamieszkiwał wówczas w [[Skierniewice|Skierniewicach]]. Przygarnął pod swój dach Helenę Stein - uciekinierkę z [[Getto warszawskie|getta warszawskiego]], która opuściła jego mury podczas [[Powstanie w getcie warszawskim|powstania w 1943 r.]] Wraz z mężem ukrywała się przed [[Niemcy (naród)|Niemcami]], jej małżonek został jednak wychwyty i zamordowany. Ona sama zwróciła się o pomoc właśnie do Dworznika, którzy przyjął ją bez wahania. Choć Dworznik wiedział, że jest to żydowska uchodźczyni, zabrał ze sobą Stein do domu i opiekował się nią, nie oczekując niczego w zamian. Po dostarczeniu jej dokumentów zmarłej kobiety ze wsi, Stein przeniosła się na wschód, do miasta [[Zaleszczyki]]. Po jej wyjeździe, Henryk Dworznik pomagał innym Żydom<ref name=":0">Henryk Dworznik, [https://collections.yadvashem.org/en/righteous/4014705 Instytut Yad Vashem]</ref>.

Był również żołnierzem [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] o pseudonimie "Gryf"<ref>{{Cytuj |tytuł = Klincz. Debata polsko - żydowska cz.25 |data = 2019-09-28 |data dostępu = 2023-10-31 |opublikowany = salon24.pl |url = https://www.salon24.pl/u/ksiegahonoru/988634,klincz-debata-polsko-zydowska-cz-25 |język = pl}}</ref>.

29 kwietnia 1969 r. Instytut [[Jad Waszem]] uhonorował Henryka Dworznika medalem „[[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata]]”<ref name=":0" />.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==

* Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata: ratujący Żydów podczas Holocaustu: Polska, red. I. Gutman, Kraków 2009

{{SORTUJ:Dworznik, Henryk}}
[[Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata]]
[[Kategoria:Ludzie związani ze Skierniewicami]]

title: Henryk Dworznik

Narodowość: polska


text:
# Sadowice (powiat wrocławski)
Sadowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

## Nazwa
Pierwsza wzmianka o miejscowości znajduje się w łacińskim dokumencie z 1250 roku wydanym przez papieża Innocentego IV w Lyonie gdzie wieś zanotowana została w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Sadawa”. Notowana także w 1304 Sadowicz, 1360 Zadewicz oraz Sadowicz, 1638 w zgermanizowanej formie Sadowitz.
Nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy sadu oznaczającej owocowy ogród. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia Sadowice podając jej znaczenie "Baumgarten" czyli w języku polskim "Ogród". Podobny wywód przedstawia również niemiecki językoznawca Paul Hefftner. W książce o nazwach miejscowych regionu wrocławskiego z 1910 roku pisze, że nazwa pochodzi z języka polskiego ""sadowy" zu altslawische "saditi", poln. "sadzić" plantare pflanzen, setzen, sad = der Garten, Obstgarten".

## Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest:
- zespół pałacowy, z początku XX w.:
  - pałac
  - park.

W otaczającym pałac parku angielskim zachowały się pozostałości klasycystycznego mauzoleum z 1820 roku. Posiada ono formę boniowanej rotundy z kopulastym, spłaszczonym dachem, gzymsem wieńczącym ząbkowanym oraz wejściem w postaci czterokolumnowego portyku z trójkątnym naczółkiem.

title: Sadowice (powiat wrocławski)

wikitext:
{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Sadowice
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Sadowice, PałacZakład Poprawczy Ministerstwa Sprawiedliwości - fotopolska.eu (132734).jpg
 |opis zdjęcia           = [[Pałac w Sadowicach]] nad rzeką [[Bystrzyca (dopływ Odry)|Bystrzycą]]
 |alt zdjęcia            =
 |województwo            = dolnośląskie
 |powiat                 = [[Powiat wrocławski|wrocławski]]
 |gmina                  = [[Kąty Wrocławskie (gmina)|Kąty Wrocławskie]]
 |sołectwo               =
 |miejscowość podstawowa =
 |wysokość               =
 |liczba ludności        = 374{{r|katywroclawskiespis}}
 |rok                    = 2011
 |strefa numeracyjna     = 71
 |kod pocztowy           = 55-080<ref>{{Poczta Polska|2022-10|s=1146}}</ref>
 |tablice rejestracyjne  = DWR
 |SIMC                   = 0875158
 |kod mapy               = Kąty Wrocławskie (gmina)
 |współrzędne            = 51°03'15"N 16°48'02"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|120251|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Sadowice, powiat wrocławski
 |www                    =
}}
'''Sadowice''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[powiat wrocławski|powiecie wrocławskim]], w [[Kąty Wrocławskie (gmina)|gminie Kąty Wrocławskie]].

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[Województwo wrocławskie (1975–1998)|województwa wrocławskiego]].

== Nazwa ==

Pierwsza wzmianka o miejscowości znajduje się w [[łacina|łacińskim]] dokumencie z 1250 roku wydanym przez papieża [[Innocenty IV|Innocentego IV]] w [[Lyon]]ie gdzie wieś zanotowana została w zlatynizowanej, [[język staropolski|staropolskiej]] formie ''„Sadawa”''{{odn|Grünhagen|1866|s=281}}. Notowana także w 1304 ''Sadowicz'', 1360 ''Zadewicz'' oraz ''Sadowicz'', 1638 w [[germanizacja|zgermanizowanej]] formie ''Sadowitz''{{r|Hefftner}}.

Nazwa miejscowości wywodzi się od [[język polski|polskiej]] nazwy ''[[sad]]u'' oznaczającej owocowy ogród{{r|Adamy}}. [[Heinrich Adamy]] w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we [[Wrocław]]iu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia ''Sadowice'' podając jej znaczenie ''"Baumgarten"'' czyli w języku polskim ''"Ogród"''{{r|Adamy}}. Podobny wywód przedstawia również niemiecki językoznawca Paul Hefftner. W książce o nazwach miejscowych regionu wrocławskiego z 1910 roku pisze, że nazwa pochodzi z języka polskiego ''""sadowy" zu altslawische "saditi", poln. "sadzić" plantare pflanzen, setzen, sad = der Garten, Obstgarten"''{{r|Hefftner}}.

== Zabytki ==
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego|opublikowany=Narodowy Instytut Dziedzictwa|data dostępu=2012-10-30|strony=231 | archiwum = https://web.archive.org/web/20211031184654/http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/DLN-rej.pdf | zarchiwizowano = 2021-10-31 }}</ref>:
* zespół pałacowy, z początku XX w.:
** [[Pałac w Sadowicach|pałac]]
** park.

W otaczającym pałac parku angielskim zachowały się pozostałości klasycystycznego mauzoleum z 1820 roku. Posiada ono formę boniowanej rotundy z kopulastym, spłaszczonym dachem, gzymsem wieńczącym ząbkowanym oraz wejściem w postaci czterokolumnowego portyku z trójkątnym naczółkiem<ref>{{Cytuj stronę | url = https://gazetawroclawska.pl/zapomniane-mauzoleum-w-sercu-doliny-bystrzycy-ukryty-w-parku-krajobrazowym-grobowiec-popada-w-ruine-niezwykle-miejsce-tuz-pod-wroclawiem/ar/c7p2-27183265 | tytuł = Zapomniane mauzoleum w sercu Doliny Bystrzycy. Ukryty w parku krajobrazowym grobowiec popada w ruinę. Niezwykłe miejsce tuż pod Wrocławiem | nazwisko = Fajge | imię = Monika | data = 2025-01-19 | data dostępu = 2025-01-19}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=Hefftner>{{Cytuj książkę | autor = Paul Hefftner | tytuł = Ursprung und Bedeutung der Ortsnamen im Stadt und Landkreise Breslau | strony = 141| miejsce = Breslau | wydawca = Ferdinand Hirt | data = 1910 | isbn = }}</ref>
* <ref name=Adamy>{{Adamy1888|s=70}}</ref>
* <ref name="katywroclawskiespis">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160304132328/http://katywroclawskie.pl/pl/page/spis-miejscowo%C5%9Bci-i-statystyka-ludno%C5%9Bci-na-dzie%C5%84-2011-12-31 | tytuł = Spis miejscowości | data = 31 grudnia 2011 | opublikowany = Miasto i gmina Kąty Wrocławskie | język = pl | data dostępu = 2012-09-05}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{Grünhagen1866|odn=tak}}

{{Gmina Kąty Wrocławskie}}

[[Kategoria:Sadowice (powiat wrocławski)| ]]

title: Sadowice

Województwo: dolnośląskie

Powiat: wrocławski

Gmina: Kąty Wrocławskie

Tablice rejestracyjne: DWR


text:
# Ospringe
Ospringe – wieś w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Swale. Leży 25 km na wschód od miasta Maidstone i 73 km na wschód od centrum Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 715 mieszkańców.

title: Ospringe

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Ospringe
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |alt zdjęcia                  =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Ospringe
 |państwo                      = Anglia
 |1. jednostka administracyjna = [[South East England|South East]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Kent]]
 |3. jednostka administracyjna =
 |4. jednostka administracyjna = [[Swale]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2001
 |liczba ludności              = 715 ''(2001)''
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 01795
 |kod pocztowy                 = ME13
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Kent
 |współrzędne                  = 51°18′40″N 0°52′23″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Ospringe''' – [[wieś]] w [[Anglia|Anglii]], w hrabstwie [[Kent]], w [[dystrykt|dystrykcie]] [[Swale]]. Leży 25 km na wschód od miasta [[Maidstone]] i 73 km na wschód od centrum [[Londyn]]u<ref>{{cytuj stronę|url=http://getamap.ordnancesurvey.co.uk/getamap/frames.htm?mapAction=gaz&gazName=g&gazString=TR0020960851|tytuł=Ospringe na mapie|opublikowany=getamap.ordnancesurvey.co.uk|język=en|data dostępu=2010-10-06}}</ref>. W 2001 miejscowość liczyła 715 mieszkańców.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wsie w hrabstwie Kent]]

title: Ospringe

Państwo: Wielka Brytania

Kraj: Anglia

Region: South East

Hrabstwo: Kent

Dystrykt: Swale


text:
# Petrinci
Petrinci – wieś w Słowenii, w gminie Sodražica. W 2018 roku liczyła 36 mieszkańców.

title: Petrinci

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Petrinci
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Słowenia
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Sodražica|Sodražica]]

 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2018
 |liczba ludności              = 36{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Petrinci''' – [[wieś]] w [[Słowenia|Słowenii]], w [[Gmina Sodražica|gminie Sodražica]]. W 2018 roku liczyła 36 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=https://www.stat.si/StatWeb/File/NewsAttachment/2521|tytuł=Prebivalci po spolu, občine in naselja, Slovenija, 1. januar 2018|opublikowany=Statistični urad Republike Slovenije|język=sl|data dostępu=2019-04-03}}</ref>
}}

{{Gmina Sodražica}}

{{kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Sodražica]]

title: Petrinci

Państwo: Słowenia

Gmina: Sodražica


text:
# Lake Roberts
Lake Roberts – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant.

title: Lake Roberts

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Lake Roberts
 |nazwa oryginalna             =
 |rodzaj miasta                = CDP
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             = Lake Roberts
 |państwo                      = Stany Zjednoczone
 |1. jednostka administracyjna = {{Państwo|Nowy Meksyk}}
 |2. jednostka administracyjna = [[Hrabstwo Grant (Nowy Meksyk)|Grant]]
 |kod statystyczny             = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]]: 35-37860
[[Geographic Names Information System|GNIS]] ID: 2584126
 |stanowisko zarządzającego    = Mayor
 |zarządzający                 =
 |powierzchnia                 = 0,73
 |wysokość                     = 1829
 |rok                          = 2010
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = 575
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |strefa czasowa               = [[UTC-07:00]]
[[UTC-06:00]]
 |kod mapy                     = US-NM
 |współrzędne                  = 33°01′53″N 108°10′08″W
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Lake Roberts''' – jednostka osadnicza w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w stanie [[Nowy Meksyk]], w hrabstwie [[Hrabstwo Grant (Nowy Meksyk)|Grant]].

[[Kategoria:CDP w stanie Nowy Meksyk]]

title: Lake Roberts

Państwo: Stany Zjednoczone

Stan: Nowy Meksyk

Hrabstwo: Grant

Populacja · • liczba ludności: · 53 · (1 kwietnia 2020)


text:
# Cargiaca
Cargiaca (kors. Carghjaca) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Korsyka Południowa.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 69 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 9 osób/km².

title: Cargiaca

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Cargiaca
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                = gminy Cargiaca
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Korsyka
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Korsyka Południowa]]
 |3. jednostka administracyjna    = [[Okręg Sartène|Sartène]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Institut national de la statistique et des études économiques|INSEE]]
 |kod statystyczny                = 2A066
 |powierzchnia                    = 7,67 km²
 |rok                             = 1990
 |liczba ludności                 = 69
 |gęstość zaludnienia             = 9 os./km²
 |numer kierunkowy                =
 |kod pocztowy                    =
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Francji
 |kod mapy                        = Korsyka Południowa
 |współrzędne                     = 41°44′N 9°3′E
 |commons                         =
 |www                             =
}}
'''Cargiaca''' ([[język korsykański|kors.]] ''Carghjaca'') – miejscowość i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Korsyka]], w departamencie [[Korsyka Południowa]].

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 69 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 9 osób/km².

== Bibliografia ==
* {{Insee}}

{{Okręg Sartène}}

[[Kategoria:Miejscowości w departamencie Korsyka Południowa]]

title: Cargiaca

Państwo: Francja

Region: Korsyka

Departament: Korsyka Południowa

Okręg: Sartène

• gęstość: 9 os./km²


text:
# Kazimierz Rymarkiewicz
Kazimierz Rymarkiewicz (ur. 24 kwietnia 1859 w Kaliszu, zm. 24 marca 1918 w Warszawie) – polski prawnik, sędzia, adwokat, działacz społeczny, kulturalny i oświatowy.

## Życiorys
Kazimierz Rymarkiewicz był synem Józefa Benedykta Rymarkiewicza, lekarza, doktora medycyny i chirurgii, działacza społecznego, i Anny Elżbiety z domu Karsch. W 1857 Rymarkiewiczowie sprowadzili się do Kalisza, gdzie w latach 1859–1867 Józef zajmował stanowisko zastępy, a następnie lekarza naczelnego Szpitala Św. Trójcy, a od 1873 do śmierci (1898) lekarza naczelnego Szpitala Starozakonnych. Rymarkiewiczowie zajmowali mieszkanie w domu przy ul. Warszawskiej nr hip. 65 (obecnie w tym miejscu wznosi się dom przy ul. Zamkowej 8), w którym prowadzili dom otwarty, gdzie spotykała się inteligencja kaliska (a także warszawska). Tam też urodził się Kazimierz; miał dwie siostry, Marię Anielę (ur. 1857) i Zofię Bibiannę (ur. 1866).
Ukończył Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu, a następnie podjął studia prawnicze kolejno na uniwersytetach w Petersburgu i w Warszawie, po ukończeniu których wrócił do Kalisza i rozpoczął aplikanturę w miejscowym sądzie okręgowym. W latach 1889–1907 był sędzią przysięgłym w Sądzie Okręgowym w Kaliszu, następnie adwokatem (patronem) tego sądu.
9 listopada 1906 na łamach dziennika „Gazeta Kaliska” ogłosił artykuł programowy „Muzeum w Kaliszu”, w którym nawoływał m.in. do wzmożenia społecznych wysiłków na rzecz utworzenia Muzeum Ziemi Kaliskiej; artykuł ten ukazał się na niespełna dwa tygodnie przed zebraniem założycieli muzeum, które odbyło się 20 listopada w gmachu Kaliskiego Towarzystwa Muzycznego.
Był redaktorem informacyjno-literackiego „Kalendarza na Szkołę Rzemiosł w Kaliszu”, wydawanego w latach 1907–1911, dochód z którego przeznaczony był na kapitał założycielski przyszłej szkoły rzemieślniczej (jednak Szkołę Rzemieślniczo-Przemysłową zdołano w Kaliszu otworzyć dopiero w 1929).
Od 1915 pełnił funkcję członka Najwyższego Trybunału Królestwa Polskiego. Był delegatem do komisji mającej za zadanie opracować status samorządu dla miast Królestwa Polskiego.
Prezes kaliskiego oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu. Współtworzył (i był pierwszym prezesem) Publicznej Biblioteki im. Adama Mickiewicza w Kaliszu.

title: Kazimierz Rymarkiewicz

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Kazimierz Rymarkiewicz
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 24 kwietnia 1859
 |miejsce urodzenia         = [[Kalisz]]
 |data śmierci              = 24 marca 1918
 |miejsce śmierci           = [[Warszawa]]
 |zawód                     = [[sędzia]]<br />[[adwokat]]
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
}}
'''Kazimierz Rymarkiewicz''' (ur. [[24 kwietnia]] [[1859]] w [[Kalisz]]u, zm. [[24 marca]] [[1918]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – polski [[prawnik]], sędzia, adwokat, [[działacz społeczny]], kulturalny i oświatowy.

== Życiorys ==
Kazimierz Rymarkiewicz był synem [[Józef Benedykt Rymarkiewicz|Józefa Benedykta Rymarkiewicza]], lekarza, doktora medycyny i chirurgii, działacza społecznego, i Anny Elżbiety z domu Karsch<ref name = Wańka2007 />. W 1857 Rymarkiewiczowie sprowadzili się do Kalisza, gdzie w latach 1859–1867 Józef zajmował stanowisko zastępy, a następnie lekarza naczelnego Szpitala Św. Trójcy, a od 1873 do śmierci (1898) lekarza naczelnego Szpitala Starozakonnych<ref>{{Cytuj książkę |tytuł = Pamiętnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego | inni = Stanisław Kamieński (red.) | wydawca = Towarzystwo Lekarskie Warszawskie | miejsce = Warszawa | rok = 1904 | strony = 78–79 |rozdział = Rys historyczny oraz stan obecny Szpitala Starozakonnych w Kaliszu | autor r = Edward Beatus, Wacław Mączkowski}}</ref><ref name = Psb139>{{cytuj książkę | tytuł = Polski słownik biograficzny | inni = Henryk Markiewicz (red. nacz.) | tom = 33, z. 139 | tytuł tomu = Ryl Henryk – Rząśnicki Adolf | wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich | miejsce = Wrocław | rok = 1992 | strony = 510}}</ref>. Rymarkiewiczowie zajmowali mieszkanie w domu przy ul. Warszawskiej nr hip. 65<ref name = Psb139 /> (obecnie w tym miejscu wznosi się dom przy ul. Zamkowej 8), w którym prowadzili dom otwarty, gdzie spotykała się inteligencja kaliska (a także warszawska). Tam też urodził się Kazimierz; miał dwie siostry, Marię Anielę (ur. 1857) i Zofię Bibiannę (ur. 1866).

Ukończył [[I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka w Kaliszu|Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu]], a następnie podjął studia prawnicze kolejno na uniwersytetach w [[Petersburg]]u i w [[Warszawa|Warszawie]], po ukończeniu których wrócił do Kalisza i rozpoczął aplikanturę w miejscowym sądzie okręgowym<ref name = Wańka2007>{{Cytuj książkę | tytuł =Słownik biograficzny Wielkopolski południowo-wschodniej : ziemi kaliskiej | inni =Danuta Wańka (red.) | tom = 3 | wydawca = Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk | miejsce =Kalisz | rok =2007 | strony =639–640 | isbn =978-83-85638-73-5}}</ref>. W latach 1889–1907 był sędzią przysięgłym w Sądzie Okręgowym w Kaliszu, następnie adwokatem (patronem) tego sądu<ref name = Wańka2007 />.

9 listopada 1906 na łamach dziennika „[[Gazeta Kaliska]]” ogłosił artykuł programowy „Muzeum w Kaliszu”<ref>{{Cytuj pismo | autor = Kazimierz Rymarkiewicz | tytuł = Muzeum w Kaliszu | czasopismo = Gazeta Kaliska | wolumin = 310 | wydanie = 3264 | strony = 1 | data = 9 listopada 1906 | wydawca = Józef Radwan |miejsce = Kalisz |issn = |doi = }}</ref>, w którym nawoływał m.in. do wzmożenia społecznych wysiłków na rzecz utworzenia [[Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu|Muzeum Ziemi Kaliskiej]]; artykuł ten ukazał się na niespełna dwa tygodnie przed zebraniem założycieli muzeum, które odbyło się 20 listopada w gmachu [[Kaliskie Towarzystwo Muzyczne im. Alfreda Wiłkomirskiego|Kaliskiego Towarzystwa Muzycznego]]<ref>{{Cytuj pismo | autor = Iwona Barańska | tytuł = W 100-lecie Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej : o początkach muzeum w Kaliszu | czasopismo = Muzealnictwo | wolumin = 51 | wydanie = | strony = 114–125 | data = 2010 | wydawca = Narodowy Instytut Dziedzictwa; Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów | miejsce = Warszawa |issn = 2391-4815 |doi = }}</ref>.

Był redaktorem informacyjno-literackiego „Kalendarza na Szkołę Rzemiosł w Kaliszu”, wydawanego w latach 1907–1911, dochód z którego przeznaczony był na kapitał założycielski przyszłej szkoły rzemieślniczej<ref>{{Cytuj książkę |tytuł = Oświatowe i edukacyjne aspekty działalności wydawniczej w XIX i początkach XX wieku | inni = Iwonna Michalska (red.), Grzegorz Michalski (red.) | wydawca = Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego | miejsce = Łódź | rok = 2016 | strony = 55 |rozdział = „Kalendarz na Szkołę Rzemiosł w Kaliszu” (1907–1911) jako przykład inicjatywy edytorskiej wspierającej szkolnictwo polskie w latach zaborów | autor r = Ewa Andrysiak | isbn = 978-83-8088-112-9}}</ref> (jednak Szkołę Rzemieślniczo-Przemysłową zdołano w Kaliszu otworzyć dopiero w 1929).

Od 1915 pełnił funkcję członka Najwyższego Trybunału Królestwa Polskiego. Był delegatem do komisji mającej za zadanie opracować status samorządu dla miast [[Królestwo Polskie (kongresowe)|Królestwa Polskiego]].

Prezes kaliskiego oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu. Współtworzył (i był pierwszym prezesem) Publicznej Biblioteki im. Adama Mickiewicza w Kaliszu.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Rymarkiewicz, Kazimierz}}
[[Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka w Kaliszu]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Kaliszu]]
[[Kategoria:Polscy prawnicy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1859]]
[[Kategoria:Zmarli w 1918]]

title: Kazimierz Rymarkiewicz

Data i miejsce urodzenia: 24 kwietnia 1859 · Kalisz

Data i miejsce śmierci: 24 marca 1918 · Warszawa

Zawód, zajęcie: sędzia · adwokat


text:
# Antoni Raszewski
Antoni Józef Raszewski (także Raszowski, ur. 12 października 1824 w Siedlcach, zm. 24 grudnia 1874 w Piotrkowie Trybunalskim) – polski aktor i dyrektor teatrów prowincjonalnych

## Kariera aktorska
Rozpoczął karierę w zespole swego ojca ok. 1843 r. Grał w zespołach teatrów prowincjonalnych: Ignacego Marzantowicza (1851), Jana Chrzciciela Okońskiego (1853, 1855, 1866–1867) oraz w teatrach w Wilnie i Mińsku Litewskim (1851–1854). W latach 1864–1866 należał do zespołu teatru krakowskiego. Wystąpił m.in. w rolach: Feliksa (Okrężne), Antosia Rewizorczuka (Karpaccy górale), Tęgosza (Opieka wojskowa). Łatki (Dożywocie) i Prezesa (Żydzi).

## Zarządzanie zespołami teatralnymi
W latach 1855–1856 prowadził teatr w Żytomierzu. W latach 1867–1873 prowadził własny zespół teatralny o charakterze wędrownym, który dawał przedstawienia w wielu miastach na prowincji (Częstochowa, Radomsko, Piotrków, Suwałki, Busko, Solec, Sandomierz, Zamość, Krasnystaw, Płock, Włocławek, Łęczyca i Kielce).

## Rodzina
Był synem aktora i przedsiębiorcy teatralnego Wincentego Raszewskiego. Z teatrem związany był również jego brat Michał Raszewski oraz żona Paulina Raszewska.

title: Antoni Raszewski

wikitext:
{{Aktor infobox
 |imię i nazwisko           = Antoni Raszewski
 |imię i nazwisko org       =
 |grafika                   = Antoni Raszewski.jpg
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko =
 |data urodzenia            = [[1825]]
 |miejsce urodzenia         = [[Kraków]]
 |data śmierci              = [[24 grudnia]] [[1874]]
 |miejsce śmierci           = [[Piotrków Trybunalski]]
 |zawód                     = [[aktor]]
 |współmałżonek             =
 |lata aktywności           =
 |zespół artystyczny        =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |www                       =
}}
'''Antoni Józef Raszewski''' (także '''Raszowski''', ur. 12 października 1824 w Siedlcach, zm. [[24 grudnia]] [[1874]] w [[Piotrków Trybunalski|Piotrkowie Trybunalskim]])<ref name=":0">{{Cytuj |rozdział = Raszewski, Raszowski Antoni |tytuł = Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 |data = 1973 |miejsce = Warszawa |wydawca = PWN |s = s. 584-585}}</ref> – polski aktor i dyrektor teatrów prowincjonalnych

== Kariera aktorska ==
Rozpoczął karierę w zespole swego [[Wincenty Raszewski (aktor)|ojca]] ok. 1843 r. Grał w zespołach teatrów prowincjonalnych: Ignacego Marzantowicza<ref>{{Cytuj |rozdział = Marzantowicz Ignacy, Paweł |tytuł = Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 |data = 1973 |miejsce = Warszawa |wydawca = PWN |s = s. 426}}</ref> (1851), [[Jan Chrzciciel Okoński|Jana Chrzciciela Okońskiego]] (1853, 1855, 1866–1867) oraz w teatrach w [[Wilno|Wilnie]] i [[Mińsk|Mińsku Litewskim]] (1851–1854). W latach 1864–1866 należał do zespołu teatru krakowskiego. Wystąpił m.in. w rolach: Feliksa (''[[Okrężne]]''), Antosia Rewizorczuka (''[[Karpaccy górale]]''), Tęgosza (''[[Opieka wojskowa]]''). Łatki (''[[Dożywocie (komedia)|Dożywocie]]'') i Prezesa (''[[Żydzi (dramat)|Żydzi]]'')<ref name=":0" />.

== Zarządzanie zespołami teatralnymi ==
W latach 1855–1856 prowadził teatr w [[Żytomierz]]u. W latach 1867–1873 prowadził własny zespół teatralny o charakterze wędrownym, który dawał przedstawienia w wielu miastach na prowincji ([[Częstochowa]], [[Radomsko]], Piotrków, [[Suwałki]], [[Busko-Zdrój|Busko]], [[Solec Kujawski|Solec]], [[Sandomierz]], [[Zamość]], [[Krasnystaw]], [[Płock]], [[Włocławek]], [[Łęczyca]] i [[Kielce]])<ref name=":0" />.

== Rodzina ==
Był synem aktora i przedsiębiorcy teatralnego [[Wincenty Raszewski (aktor)|Wincentego Raszewskiego]]<ref>{{Cytuj |rozdział = Raszewski, Raszowski Wincenty |tytuł = Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 |data = 1973 |miejsce = Warszawa |wydawca = PWN |s = s. 585}}</ref>. Z teatrem związany był również jego brat Michał Raszewski<ref>{{Cytuj |rozdział = Raszewski Michał |tytuł = Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 |data = 1973 |miejsce = Warszawa |wydawca = PWN |s = s. 585}}</ref> oraz żona Paulina Raszewska<ref>{{Cytuj |rozdział = Raszewska, Raszowska, Paulina, Maria |tytuł = Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 |data = 1973 |miejsce = Warszawa |wydawca = PWN |s = s. 584}}</ref>.
== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{EncyklopediaTeatru |o |id = 80762 |nazwa = Antoni Raszewski |data dostępu = 2022-12-30}}
* [https://photos.szukajwarchiwach.gov.pl/0a54acaf0beb1de990d17e5b5b6dbdd15a527aeecc789a3482097755ee387f4d_max Akt urodzenia nr 227, Siedlce 1824 r.]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Raszewski, Antoni}}
[[Kategoria:Aktorzy i aktorki teatrów krakowskich]]
[[Kategoria:Dyrektorzy teatrów w Polsce]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy teatralni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1825]]
[[Kategoria:Zmarli w 1874]]

title: Antoni Raszewski

Data i miejsce urodzenia: 1825 · Kraków

Data i miejsce śmierci: 24 grudnia 1874 · Piotrków Trybunalski

Zawód: aktor


text:
# Kastriot Berishaj
Kastriot Berishaj (ur. 19 lutego 1984 w Glogovacu jako Tahir Veliu) – albański polityk, założyciel nacjonalistycznej organizacji Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii (alb. Lëvizja për Shqipëri të Bashkuar).

## Życiorys
Tahir Veliu urodził się 19 lutego 1984 w Glogovacu.
16 lipca 2016 roku został wybrany przewodniczącym Ruchu na rzecz Zjednoczonej Albanii. Ze względu na swoją ekstremistyczną działalność w Albanii, został 7 sierpnia uznany w Serbii jako persona non grata, następnie dnia 13 sierpnia został również objęty zakazem wstępu do Grecji z powodu antygreckiej działalności. Veliu został zatrzymany w okolicach Janiny z powodu nielegalnego przekroczenia granicy albańsko-greckiej.
W czerwcu 2017 roku został zatrzymany na granicy grecko-albańskiej przez albańską policję. Wraz z dwoma jego współpracownikami, Berishaj był poszukiwany od 27 maja, ponieważ był odpowiedzialny za nawoływanie do nienawiści, tworzenie sprzecznych z konstytucją partii politycznych, kolportaż niezgodnych z konstytucją wydruków, oraz za usunięcie i spalenie greckiej flagi z terenów instytucji administracyjnych w miejscowościach Aliko i Livadhja. 11 lipca tego roku sąd w Tiranie uznał jednak uznał ugrupowanie Tahira Veliu za zgodne z albańską konstytucją, która uznaje prawo do zjednoczenia narodowego za legalne.
W kwietniu 2018 zmienił nazwisko na Kastriot Berishaj, ponieważ uznał, że jego poprzednie nazwisko, Tahir Veliu, jest przykładem narzucania Albańczykom osmańskiej kultury.

## Poglądy
Berishaj jest zwolennikiem koncepcji Wielkiej Albanii.
Uważa Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii za dobrowolny związek Albańczyków, których niezależnie od ich religii, poglądów politycznych bądź warstw społecznych, łączy jedność narodowa.

## Twórczość
- Platforma për Shqipëri të Bashkuar (2016) ISBN 978-0-9948098-0-3

title: Kastriot Berishaj

wikitext:
{{Polityk infobox
 | imię i nazwisko     = Kastriot Berishaj
 | grafika             =
 | opis grafiki        =
 | data urodzenia      = 19 lutego 1984
 | miejsce urodzenia   = [[Glogovac]]
 | data śmierci        =
 | miejsce śmierci     =
 | funkcja             = Przewodniczący [[Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii|Ruchu na rzecz Zjednoczonej Albanii]]
 | partia              = [[Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii]]
 | od                  = 16 lipca 2016
 | do                  =
 | poprzednik          = ''partia utworzona''
 | następca            =
 | commons             =
 | quote               =
 | news                =
}}
'''Kastriot Berishaj''' (ur. 19 lutego 1984 w [[Glogovac]]u<ref name="celeb">{{Cytuj stronę|url=https://www.celebsagewiki.com/kastriot-berishaj|tytuł=Kastriot Berishaj|autor=|opublikowany=celebsagewiki.com|data=|język=en|data dostępu=}}</ref> jako '''Tahir Veliu'''<ref name="shqip">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20180408141536/http://shqiperia.njekomb.com/?p=65/|tytuł=Tahir Veliu heq emrin e imponuar turk, tash e tutje quhet Kastriot Berishaj|autor=|opublikowany=shqiperia.njekomb.com|data=2016-04-05|język=sq|data dostępu=2018-08-04}}</ref>{{r|botas}}{{r|celeb}}) – albański polityk, założyciel nacjonalistycznej organizacji [[Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii]] ([[Język albański|alb.]] ''Lëvizja për Shqipëri të Bashkuar'')<ref name="old">{{Cytuj stronę|url=http://old.kosovapress.com/sq/mobile/lajme/zyrtarizohet-levizja-per-shqiperi-te-bashkuar-79584/|tytuł=Zyrtarizohet Lëvizja për Shqipëri të Bashkuar|autor=|opublikowany=old.kosovapress.com|data=2016-07-16|język=sq|data dostępu=}}</ref><ref name="bota">{{Cytuj stronę|url=https://www.botasot.info/aktuale-lajme/563400/policia-serbe-shpall-person-non-grata-kryetarin-e-lshb-z-tahir-veliu|tytuł=Policia serbe shpall person non grata kryetarin e LSHB z. Tahir Veliu|autor=|opublikowany=botasot.info|data=2016-08-07|język=sq|data dostępu=}}</ref>.

== Życiorys ==
Tahir Veliu urodził się 19 lutego 1984 w [[Glogovac]]u{{r|celeb}}.

16 lipca 2016 roku został wybrany przewodniczącym [[Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii|Ruchu na rzecz Zjednoczonej Albanii]]{{r|celeb}}. Ze względu na swoją [[Ekstremizm|ekstremistyczną]] działalność w Albanii, został 7 sierpnia uznany w Serbii jako [[persona non grata]]{{r|celeb}}, następnie dnia 13 sierpnia został również objęty zakazem wstępu do Grecji z powodu antygreckiej działalności{{r|celeb}}. Veliu został zatrzymany w okolicach [[Janina (miasto)|Janiny]] z powodu nielegalnego przekroczenia granicy albańsko-greckiej<ref name="tirana">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20161027142523/http://www.tiranaobserver.al/do-te-prezantonte-ne-janine-shqiperine-e-madhe-i-ndalohet-hyrja|tytuł=Do të prezantonte në Janinë “Shqipërinë e Madhe”, i ndalohet hyrja|autor=|opublikowany=tiranaobserver.al|data=2016-08-14|język=sq|data dostępu=2016-10-27}}</ref>.

W czerwcu 2017 roku został zatrzymany na granicy grecko-albańskiej przez albańską policję<ref name="saran">{{Cytuj stronę|url=http://sarandaweb.net/arrestohet-zjarrvenesi-flamurit-grek/|tytuł=ARRESTOHET ZJARRVËNËSI I FLAMURIT GREK|autor=|opublikowany=sarandaweb.net|data=2017-06-07|język=sq|data dostępu=}}</ref><ref name="standard">{{Cytuj stronę|url=https://www.standard.al/2017/06/07/hoqi-flamujt-greke-ne-livadhja-e-aliko-arrestohet-ne-kufi-kreu-i-lshb/|tytuł=Hoqi flamujt grekë në Livadhja e Aliko, arrestohet në kufi kreu i LSHB|autor=|opublikowany=standard.al|data=2017-06-07|język=sq|data dostępu=}}</ref><ref name="topon">{{Cytuj stronę|url=https://www.topontiki.gr/2017/06/08/sinelifthi-o-alvanos-extremistis-pou-ekege-ellinikes-simees/|tytuł=Συνελήφθη ο Αλβανός εξτρεμιστής που έκαιγε ελληνικές σημαίες|autor=|opublikowany=topontiki.gr|data=2017-06-08|język=el|data dostępu=}}</ref><ref name="pro">{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20170607205038/http://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/602530_xeiropedes-ston-alvano-tahir-velioy-poy-ekaige-ellinikes|tytuł=Xειροπέδες στον Αλβανό Ταχίρ Βέλιου που έκαιγε ελληνικές σημαίες - Επιθέσεις σε περιοχές της ελληνικής μειονότητας!|autor=|opublikowany=pronews.gr|data=2017-06-07|język=el|data dostępu=}}</ref><ref name="twenty">{{Cytuj stronę|url=http://27.al/vihet-ne-arrest-kryetari-levizjes-per-shqiperi-te-bashkuar-tahir-veliu/|tytuł=Vihet në arrest kryetari i Lëvizjes për Shqipëri të Bashkuar, Tahir Veliu|autor=|opublikowany=27.al|data=2017-06-07|język=sq|data dostępu=}}</ref>{{r|celeb}}. Wraz z dwoma jego współpracownikami, Berishaj był poszukiwany od 27 maja, ponieważ był odpowiedzialny za nawoływanie do nienawiści, tworzenie sprzecznych z [[Konstytucja Albanii|konstytucją]] partii politycznych, [[kolportaż]] niezgodnych z konstytucją wydruków, oraz za usunięcie i spalenie [[Flaga Grecji|greckiej flagi]] z terenów instytucji administracyjnych w miejscowościach [[Aliko]] i [[Livadhja]]{{r|saran}}{{r|standard}}{{r|topon}}{{r|pro}}{{r|celeb}}. 11 lipca tego roku sąd w [[Tirana|Tiranie]] uznał jednak uznał ugrupowanie Tahira Veliu za zgodne z [[Konstytucja Albanii|albańską konstytucją]], która uznaje prawo do zjednoczenia narodowego za legalne{{r|celeb}}.

W kwietniu 2018 zmienił nazwisko na Kastriot Berishaj, ponieważ uznał, że jego poprzednie nazwisko, Tahir Veliu, ''jest przykładem narzucania Albańczykom osmańskiej kultury''{{r|shqip}}{{r|botas}}{{r|celeb}}.

== Poglądy ==
Berishaj jest zwolennikiem koncepcji [[Wielka Albania|Wielkiej Albanii]]<ref name="balkan">{{Cytuj stronę|url=https://balkaninsight.com/2016/08/18/montenegro-could-allow-entry-to-pan-albania-state-promoter-08-18-2016/|tytuł=Montenegro Could Admit ‘Greater Albania’ Campaigner|autor=|opublikowany=balkaninsight.com|data=2016-08-16|język=en|data dostępu=}}</ref>.

Uważa [[Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii]] za dobrowolny związek Albańczyków, których niezależnie od ich religii, poglądów politycznych bądź warstw społecznych, łączy jedność narodowa<ref name="koha">{{Cytuj stronę|url=https://www.koha.net/arberi/30926/legalizohet-ne-tirane-levizja-per-shqiperi-te-bashkuar/|tytuł=Legalizohet në Tiranë Lëvizja për Shqipëri të Bashkuar|autor=|opublikowany=koha.net|data=2017-07-11|język=sq|data dostępu=}}</ref><ref name="botas">{{Cytuj stronę|url=https://www.botasot.info/lajme/866455/tahir-veliu-heq-emrin-e-imponuar-turk-tash-e-tutje-quhet-kastriot-berishaj-me-emer-turko-ndash-osman-nuk-dua-te-vdes/|tytuł=Tahir Veliu heq emrin e imponuar turk, tash e tutje quhet Kastriot Berishaj: Me emër turko – osman nuk dua të vdes|autor=|opublikowany=botasot.info|data=2016-04-06|język=sq|data dostępu=}}</ref>.

== Twórczość ==
* ''[https://books.google.pl/books?id=KTO9wAEACAAJ&dq=Platforma+p%C3%ABr+Shqip%C3%ABri+t%C3%AB+Bashkuar&redir_esc=y Platforma për Shqipëri të Bashkuar]'' (2016) {{ISBN|9780994809803}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Urodzeni w 1984]]
[[Kategoria:Albańscy politycy]]
[[Kategoria:Albańscy pisarze]]
{{DEFAULTSORT:Berishaj, Kastriot}}
[[Kategoria:Nacjonaliści albańscy]]
[[Kategoria:Albańscy przestępcy]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Glogovacem]]

title: Kastriot Berishaj

Data i miejsce urodzenia: 19 lutego 1984 · Glogovac

Okres: od 16 lipca 2016

Przynależność polityczna: Ruch na rzecz Zjednoczonej Albanii

Poprzednik: partia utworzona


text:
# Richard Rodgers
Richard Charles Rodgers (ur. 28 czerwca 1902 w Nowym Jorku, zm. 30 grudnia 1979 tamże) – amerykański kompozytor  pochodzenia żydowskiego.
Znany ze współpracy z Lorenzem Hartem i Oscarem Hammersteinem II. Autor ponad 900 piosenek i 40 broadwayowskich musicali. W 1946 roku otrzymał Oscara w kategorii najlepsza piosenka za „It Might as Well Be Spring”.

## Życiorys
Urodził się w żydowskiej rodzinie. W wieku sześciu lat zaczął grać na pianinie. Uczęszczał do Townsend Harris Hall i DeWitt Clinton High School. Studiował na Columbia University.
Od 1919 roku współpracował z Lorenzem Hartem. Debiutowali piosenką "Any Old Place with You". Wśród stworzonych przez nich musicali znajdują się Poor Little Ritz Girs (1920), The Girl Friend (1926) i Connecticut Yankee (1927). W latach 30. XX wieku pisali muzykę filmową (m.in. Love Me Tonight 1932).
W 1935 roku powrócił na Broadway, komponując muzykę m.in. do Babes in Arms (1937), Pal Joey (1940). W 1943 zmarł wieloletni współpracownik Rodgersa – Hart, w ostatnich latach borykający się z problemami alkoholowymi.
W 1943 roku miał premierę musical Oklahoma!, który zapoczątkował wieloletnią współpracę Rodgersa z Oscarem Hammersteinem II. Później stworzyli m.in. Carousel (1945), South Pacific (1949, nagroda Pulitzera za najlepszy tekst dramatyczny), Król i ja (1951) i Dźwięki muzyki (1959). Musicale Rodgersa i Hammersteina II zdobyły w sumie 35 nagród Tony Award, 15 Oscarów, 2 nagrody Pulitzera, 2 nagrody Grammy i 2 nagrody Emmy. Ich współpracę przerwała śmierć Hammersteina w 1960 roku.

title: Richard Rodgers

wikitext:
{{Nie mylić z|[[Richard Rogers]]}}
{{Artysta muzyczny infobox
 |nazwa                 = Richard Rodgers
 |nazwa oryginalna      =
 |zdjęcie               = Rodgers.jpg
 |opis zdjęcia          =
 |alt zdjęcia           =
 |imię i nazwisko       = Richard Charles Rodgers
 |pseudonim             =
 |data urodzenia        = 28 czerwca 1902
 |miejsce urodzenia     = [[Nowy Jork]]
 |pochodzenie           = [[Żydzi|żydowskie]]
 |data śmierci          = 30 grudnia 1979
 |miejsce śmierci       = Nowy Jork
 |instrument            =
 |typ głosu             =
 |gatunek               = [[muzyka rozrywkowa]]
 |zawód                 = kompozytor, tekściarz, dramaturg
 |aktywność             =
 |wydawnictwo           =
 |powiązania            =
 |współpracownicy       =
 |wyróżniony instrument =
 |zespół                =
 |odznaczenia           =
 |faksymile             =
 |opis faksymile        =
 |commons               = Category:Richard Rodgers
 |www                   =
}}
'''Richard Charles Rodgers''' (ur. [[28 czerwca]] [[1902]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]], zm. [[30 grudnia]] [[1979]] tamże) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] kompozytor  pochodzenia [[Żydzi|żydowskiego]].

Znany ze współpracy z [[Lorenz Hart|Lorenzem Hartem]] i [[Oscar Hammerstein II|Oscarem Hammersteinem II]]<ref name="britannica.com-bio-Rodgers">{{Encyklopedia Britannica |id = biography/Richard-Rodgers |tytuł = Richard Rodgers |data dostępu = 2015-06-22}}</ref>. Autor ponad 900 piosenek i 40 broadwayowskich musicali. W [[18. ceremonia wręczenia Oscarów|1946]] roku otrzymał Oscara w kategorii [[Oscar za najlepszą piosenkę oryginalną|najlepsza piosenka]] za „[[It Might as Well Be Spring]]”<ref name="oscars.org-1946">{{Cytuj stronę | url = https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1946 | tytuł = The 18th Academy Awards / 1946 | opublikowany = oscars.org | język = en | data dostępu = 2015-06-22}}</ref>.

== Życiorys ==
Urodził się w żydowskiej rodzinie. W wieku sześciu lat zaczął grać na pianinie. Uczęszczał do [[Townsend Harris Hall]] i [[DeWitt Clinton High School]]. Studiował na [[Uniwersytet Columbia|Columbia University]].

Od 1919 roku współpracował z [[Lorenz Hart|Lorenzem Hartem]]. Debiutowali piosenką "Any Old Place with You". Wśród stworzonych przez nich musicali znajdują się ''Poor Little Ritz Girs'' (1920), ''The Girl Friend'' (1926) i ''[[Connecticut Yankee]]'' (1927). W latach 30. XX wieku pisali muzykę filmową (m.in. ''Love Me Tonight'' 1932).

W 1935 roku powrócił na Broadway, komponując muzykę m.in. do ''[[Babes in Arms (musical)|Babes in Arms]]'' (1937), ''[[Pal Joey]]'' (1940). W 1943 zmarł wieloletni współpracownik Rodgersa – Hart, w ostatnich latach borykający się z problemami alkoholowymi.
[[Plik:Rodgers and Hart NYWTS.jpg|thumb|Richard Rodgers (przy fortepianie) z [[Lorenz Hart|Lorenzem Hartem]] (1936)]]
W 1943 roku miał premierę musical ''[[Oklahoma!]]'', który zapoczątkował wieloletnią współpracę Rodgersa z [[Oscar Hammerstein II|Oscarem Hammersteinem II]]. Później stworzyli m.in. ''[[Carousel (musical)|Carousel]]'' (1945), ''[[South Pacific (musical)|South Pacific]]'' (1949, nagroda Pulitzera za najlepszy tekst dramatyczny), ''[[Król i ja (musical)|Król i ja]]'' (1951) i ''[[Dźwięki muzyki (musical)|Dźwięki muzyki]]'' (1959). Musicale Rodgersa i Hammersteina II zdobyły w sumie 35 nagród [[Tony Award]], 15 Oscarów, 2 [[Nagroda Pulitzera|nagrody Pulitzera]], 2 nagrody Grammy i 2 [[Nagroda Emmy|nagrody Emmy]]. Ich współpracę przerwała śmierć Hammersteina w 1960 roku.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{AllMusic|id=mn0000820913|tytuł=''Richard Rodgers''}}
* {{cytuj | url = http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0628.html | tytuł = Richard Rodgers Is Dead at Age 77; Broadway's Renowned Composer | data dostępu = 2013-12-10 | autor = Alden Whitman | opublikowany = nytimes.com | data = 1979-12-31 | język = en}}

{{EGOT}}
{{Kennedy Center Honors}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Rodgers, Richard}}
[[Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]]
[[Kategoria:Laureaci EGOT]]
[[Kategoria:Laureaci nagrody Tony]]
[[Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszą piosenkę oryginalną]]
[[Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors]]
[[Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1902]]
[[Kategoria:Zmarli w 1979]]

title: Richard Rodgers

Imię i nazwisko: Richard Charles Rodgers

Data i miejsce urodzenia: 28 czerwca 1902 · Nowy Jork

Pochodzenie: żydowskie

Data i miejsce śmierci: 30 grudnia 1979 · Nowy Jork

Gatunki: muzyka rozrywkowa

Zawód: kompozytor, tekściarz, dramaturg


text:
# Wang Ming-hui
Wang Ming-hui (chiń. trad. 汪明輝; pinyin Wāng Mínghuī; ur. 24 października 1985 r. w Hualian) – tajwański wioślarz, reprezentant Chińskiego Tajpej w wioślarskiej jedynce podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Pekinie.

## Osiągnięcia
- Mistrzostwa Świata Juniorów – Trakai 2002 – jedynka– 24. miejsce[1].
- Mistrzostwa Świata Juniorów – Ateny 2003 – jedynka – 5. miejsce[1].
- Igrzyska Olimpijskie – Ateny 2004 – jedynka – 25. miejsce[1][2].
- Igrzyska Olimpijskie – Pekin 2008 – jedynka – 23. miejsce[1][2].

title: Wang Ming-hui

wikitext:
{{Sportowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Wang Ming-hui
 |imię i nazwisko org       =
 |dyscyplina                = wioślarstwo
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = [[24 października]] [[1985]]<ref name="rowing">{{cytuj stronę| url = https://worldrowing.com/athlete/092503b8-3d1d-4996-be1e-377c4c4aa238| tytuł = WorldRowing.com| data dostępu = 2008-10-05| autor = Copyright WorldRowing.com| język = en}}</ref><ref name="beijing2008">{{cytuj stronę| url = http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/8/242978.shtml| tytuł = Athlete - The official website of the BEIJING 2008 Olympic Games| data dostępu = 2008-08-21| autor = Copyright The Beijing Organizing Committee for the Games of the XXIX Olympiad| język = en| archiwum = https://web.archive.org/web/20080813200516/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/8/242978.shtml| zarchiwizowano = 2008-08-13}}</ref>
 |miejsce urodzenia         = [[Hualian]]<ref name="rowing"/>
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |obywatelstwo              =
 |wzrost                    = 185 cm<ref name="rowing"/>
 |pozycja                   =
 |klub                      =
 |numer w klubie            =
 |kariera juniorska         =
 |kariera seniorska         =
 |kariera reprezentacyjna   =
 |kariera trenerska         =
 |medale                    =
 |odznaczenia               =
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}

{{Nazwisko chińskie|Wang}}

'''Wang Ming-hui''' ({{chińskie|trad=汪明輝|hp=Wāng Mínghuī}}; ur. [[24 października]] [[1985]] r.<ref name="rowing"/><ref name="beijing2008"/> w [[Hualian]]<ref name="rowing"/>) – [[Republika Chińska|tajwański]] [[Wioślarstwo|wioślarz]], reprezentant Chińskiego Tajpej w wioślarskiej [[Wioślarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008 - jedynka mężczyzn|jedynce]] podczas [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2008|Letnich Igrzysk Olimpijskich]] w [[Pekin]]ie<ref name="rowing"/><ref name="beijing2008"/>.

== Osiągnięcia ==
* [[Mistrzostwa Świata Juniorów w wioślarstwie 2002|Mistrzostwa Świata Juniorów]] – [[Trakai]] [[2002]] – jedynka– 24. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Mistrzostwa Świata Juniorów w wioślarstwie 2003|Mistrzostwa Świata Juniorów]] – [[Ateny]] [[2003]] – jedynka – 5. miejsce<ref name="rowing"/>.
* [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2004|Igrzyska Olimpijskie]] – [[Ateny]] [[2004]] – jedynka – 25. miejsce<ref name="rowing"/><ref name="beijing2008"/>.
* [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 2008|Igrzyska Olimpijskie]] – [[Pekin]] [[2008]] – [[Wioślarstwo na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008 - jedynka mężczyzn|jedynka]] – 23. miejsce<ref name="rowing"/><ref name="beijing2008"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{DEFAULTSORT:Wang Ming-hui}}
[[Kategoria:Tajwańscy olimpijczycy]]
[[Kategoria:Tajwańscy wioślarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1985]]
[[Kategoria:Wioślarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004]]
[[Kategoria:Wioślarze na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008]]

title: · Wang Ming-hui

Data i miejsce urodzenia: 24 października 1985 · Hualian


text:
# Zenon Sobierajski
Zenon Sobierajski (ur. 9 czerwca 1917 w Poznaniu, zm. 11 kwietnia 2007 tamże) – polski slawista i dialektolog, znawca gwar polskich i słowiańskich, badacz relacji językowych polsko-czeskich i polsko-słowackich, profesor na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

## Życiorys[2]
Zenon Sobierajski urodził się w rodzinie inteligenckiej; jego ojciec, Telesfor Sobierajski był urzędnikiem Izby Skarbowej w Poznaniu, matka, Stefania z domu Frydrychowicz, zajmowała się gospodarstwem domowym. Jego edukacja rozpoczęła się w powszechnej szkole na Wildzie w Poznaniu. W 1936 roku zdał maturę w Państwowym Gimnazjum św. Jana Kantego, następnie rozpoczął studia polonistyczne i slawistyczne na Uniwersytecie Poznańskim, wybierając specjalność językoznawczą. Był ambitnym studentem; w 1938 roku został zastępcą asystenta w Katedrze Filologii Słowiańskiej, uczęszczał do studenckiego ruchu naukowego, był prezesem Koła Slawistów Studentów Uniwersytetu Poznańskiego im. Jana Baudouina de Courtenay. Wybuch II wojny światowej przerwał jego naukę. Czas okupacji Zenon Sobierajski przeżył w Poznaniu, pracując jako niewykwalifikowany robotnik przy instalacjach grzewczych i wodociągowych, później jako kreślarz wykonując rysunki techniczne w niemieckich pracowniach. Po wojnie powrócił na uniwersytet. Zajął się slawistyką i badaniami nad gwarą kujawską w ramach pracy dyplomowej. W 1946 roku uzyskał tytuł magistra, broniąc pracy dotyczącej gwary w poezji Jana Kasprowicza, z którą to był bardzo związany. W 1947 roku podczas prowadzenia badań na kujawskich wsiach (87 wsi) został aresztowany przez milicję pod zarzutem szpiegostwa. Trafił do więzienia, jednak zdołał się z niego wydostać dzięki wstawiennictwu poznanego tamże oficera wojsk polskich. W roku 1949 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii w zakresie filologii polskiej i słowiańskiej dzięki obronie pracy dotyczącej gwar kujawskich. W tymże roku rozpoczął również kolejne studia na Uniwersytecie Karola w Pradze, które umożliwiły mu pogłębianie wiedzy slawistycznej. W 1954 roku objął stanowisko lektora języka polskiego na Uniwersytecie Jana Amosa Komeńskiego w Bratysławie. Sobierajski był także badaczem relacji językowych polsko-czeskich i polsko-słowackich, doskonale znał te języki, zajmował się również gwarami spiskimi. Głównie interesowały go trzy obszary badawcze: Kujawy, Spisz oraz okolice jezior Grodno i Łebsko. Jako badacz gwar zapoczątkował i przyczynił się do rozwoju nagrywania i rejestrowania badań na płyty gramofonowe i taśmy magnetofonowe, dzięki czemu zasłużył się w dziele fonograficznej rejestracji ginących gwar polskich. Był to niewątpliwie przełomowy krok w obszarze badań nad gwarami i ich pozostałościami.
W 1961 roku objął stanowisko kierownika zakładu Filologii Słowiańskiej w Katedrze Języka Polskiego na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W roku 1969 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1982 profesora zwyczajnego. W 1987 roku przeszedł na emeryturę, jednak działalność naukową i dydaktyczną prowadził do samego końca. Od 1978 był członkiem Komitetu Językoznawstwa PAN. Zenon Sobierajski był twórcą wielu publikacji, redaktorem i współtwórcą m.in. słowników czy atlasów gwarowych. Dokonał znaczących badań dotyczących wymierających gwar polskich.

## Wybrane publikacje
- Elementy gwary w utworach Kasprowicza, Poznań 1950.
- Gwary kujawskie, Poznań 1952.
- Atlas polskich gwar spiskich: na terenie Polski i Czechosłowacji, t. 1–3, Poznań 1966–1973.
- Geolingwistyczna analiza związków międzysłowiańskich na Spiszu, [w:] Z polskich studiów slawistycznych, Warszawa 1983.
- Proces wymierania języka na przykładzie Słowińców nad Bałtykiem, [w:] “Slavia Occidentalis” 1977.
- Podsumowanie badań nad nagraniami reliktów gwary kaszubskich Słowińców, w: Obraz językowy słowiańskiego Pomorza i Łużyc. Pogranicza i kontakty językowe, Warszawa 1997.
- Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich, t.1, Warszawa 1997.
- Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski (współtwórca), Poznań–Wrocław 1979–2005.

## Odznaczenia i nagrody
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Medal 40-lecia Polski Ludowej
- Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”
- Odznaka Honorowa Miasta Poznania
- nagrody resortowe I (1980 – zespołowa) i II stopnia (1967, 1974, 1978, 1983 – zespołowa)

## Publikacje na temat Zenona Sobierajskiego
- H. Nowak, Profesor Zenon Sobierajski (1917–2007) – uczony, nauczyciel, organizator, [w:] Gwary Dziś. 4. Konteksty dialektologii, pod red. J. Sierociuka, Poznań 2007, s. 9–21.
- Bibliografia prac Profesora Zenona Sobierajskiego za lata 1947–2006, oprac. J. Chodera, [w:] Gwary Dziś. 4. Konteksty dialektologii, pod red. J. Sierociuka, Poznań 2007, s. 45–52.
- Zenon Sobierajski, [w:] Stulecie poznańskiej polonistyki (1919–2019), t.2, pod red. A. Piotrowicz, Poznań 2018, s. 191–209.

title: Zenon Sobierajski

wikitext:
{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Zenon Sobierajski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |państwo                   =
 |wariant flagi             =
 |data urodzenia            = [[9 czerwca]] [[1917]]
 |miejsce urodzenia         = [[Poznań]]
 |data śmierci              = [[11 kwietnia]] [[2007]]
 |miejsce śmierci           = [[Poznań]]
 |stopień lub tytuł naukowy = profesor
 |jakich nauk               = humanistycznych
 |specjalność               = slawistyka
 |almamater                 = [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
 |doktorat data             = [[1949]]
 |doktorat uczelnia         =
 |doktorat dyscyplina       =
 |habilitacja data          =
 |habilitacja uczelnia      =
 |habilitacja dyscyplina    =
 |profesura data            = [[1969]]
 |aktywność zawodowa        =
 |jednostka1 typ            = Uczelnia
 |jednostka1 nazwa          = [[Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie]]
[[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
 |okres zatr1               =
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KK}} {{order|MPL40}} {{order|OHMP}}
 {{order|PL-OhZZwRWP||25}}
 |commons                   =
 |wikicytaty                =
}}
'''Zenon Sobierajski''' (ur. [[9 czerwca]] [[1917]] w [[Poznań|Poznaniu]], zm. [[11 kwietnia]] [[2007]] tamże) – [[Polska|polski]] [[Slawistyka|slawista]] i [[Dialektologia|dialektolog]], znawca gwar polskich i słowiańskich, badacz relacji językowych polsko-czeskich i polsko-słowackich, profesor na [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]<ref>Zenon Sobierajski, [w:] Stulecie poznańskiej polonistyki (1919–2019), t.2, pod red. A. Piotrowicz, Poznań 2018, s. 191–209.</ref>.

== Życiorys<ref>''Zenon Sobierajski'', [w:] ''Stulecie poznańskiej polonistyki (1919–2019)'', t.2, pod red. A. Piotrowicz, Poznań 2018, s. 191–209.</ref> ==
Zenon Sobierajski urodził się w rodzinie inteligenckiej; jego ojciec, Telesfor Sobierajski był urzędnikiem Izby Skarbowej w Poznaniu, matka, Stefania z domu Frydrychowicz, zajmowała się gospodarstwem domowym. Jego edukacja rozpoczęła się w powszechnej szkole na Wildzie w Poznaniu. W 1936 roku zdał maturę w [[III Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Kantego w Poznaniu|Państwowym Gimnazjum św. Jana Kantego]], następnie rozpoczął studia polonistyczne i slawistyczne na [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytecie Poznańskim]], wybierając specjalność językoznawczą. Był ambitnym studentem; w 1938 roku został zastępcą asystenta w Katedrze Filologii Słowiańskiej, uczęszczał do studenckiego ruchu naukowego, był prezesem Koła Slawistów Studentów Uniwersytetu Poznańskiego im. Jana Baudouina de Courtenay. Wybuch II wojny światowej przerwał jego naukę. Czas okupacji Zenon Sobierajski przeżył w Poznaniu, pracując jako niewykwalifikowany robotnik przy instalacjach grzewczych i wodociągowych, później jako kreślarz wykonując rysunki techniczne w niemieckich pracowniach. Po wojnie powrócił na uniwersytet. Zajął się slawistyką i badaniami nad gwarą kujawską w ramach pracy dyplomowej. W 1946 roku uzyskał tytuł magistra, broniąc pracy dotyczącej gwary w poezji [[Jan Kasprowicz|Jana Kasprowicza]], z którą to był bardzo związany. W 1947 roku podczas prowadzenia badań na kujawskich wsiach (87 wsi) został aresztowany przez milicję pod zarzutem szpiegostwa. Trafił do więzienia, jednak zdołał się z niego wydostać dzięki wstawiennictwu poznanego tamże oficera wojsk polskich. W roku 1949 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii w zakresie filologii polskiej i słowiańskiej dzięki obronie pracy dotyczącej gwar kujawskich. W tymże roku rozpoczął również kolejne studia na [[Uniwersytet Karola|Uniwersytecie Karola w Pradze]], które umożliwiły mu pogłębianie wiedzy slawistycznej. W 1954 roku objął stanowisko lektora języka polskiego na [[Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie|Uniwersytecie Jana Amosa Komeńskiego w Bratysławie]]. Sobierajski był także badaczem relacji językowych polsko-czeskich i polsko-słowackich, doskonale znał te języki, zajmował się również gwarami spiskimi. Głównie interesowały go trzy obszary badawcze: [[Kujawy]], [[Spisz]] oraz okolice jezior Grodno i Łebsko. Jako badacz gwar zapoczątkował i przyczynił się do rozwoju nagrywania i rejestrowania badań na płyty gramofonowe i taśmy magnetofonowe, dzięki czemu zasłużył się w dziele fonograficznej rejestracji ginących gwar polskich. Był to niewątpliwie przełomowy krok w obszarze badań nad gwarami i ich pozostałościami.

W 1961 roku objął stanowisko kierownika zakładu Filologii Słowiańskiej w Katedrze Języka Polskiego na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W roku 1969 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1982 profesora zwyczajnego. W 1987 roku przeszedł na emeryturę, jednak działalność naukową i dydaktyczną prowadził do samego końca. Od 1978 był członkiem Komitetu Językoznawstwa [[Polska Akademia Nauk|PAN]]. Zenon Sobierajski był twórcą wielu publikacji, redaktorem i współtwórcą m.in. słowników czy atlasów gwarowych. Dokonał znaczących badań dotyczących wymierających gwar polskich.

== Wybrane publikacje ==
* ''Elementy gwary w utworach Kasprowicza'', Poznań 1950.
* ''Gwary kujawskie'', Poznań 1952.
* ''Atlas polskich gwar spiskich: na terenie Polski i Czechosłowacji'', t. 1–3, Poznań 1966–1973.
* ''Geolingwistyczna analiza związków międzysłowiańskich na Spiszu'', [w:] ''Z polskich studiów slawistycznych'', Warszawa 1983.
* ''Proces wymierania języka na przykładzie Słowińców nad Bałtykiem'', [w:] “Slavia Occidentalis” 1977.
* ''Podsumowanie badań nad nagraniami reliktów gwary kaszubskich Słowińców'', w: ''Obraz językowy słowiańskiego Pomorza i Łużyc. Pogranicza i kontakty językowe'', Warszawa 1997.
* ''Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich'', t.1, Warszawa 1997.
* ''[[Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski]]'' (współtwórca), Poznań–Wrocław 1979–2005.

== Odznaczenia i nagrody ==
* [[Order Odrodzenia Polski|Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]]
* [[Medal 40-lecia Polski Ludowej]]
* [[Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”]]
* [[Odznaka Honorowa Miasta Poznania]]
* nagrody resortowe I (1980 – zespołowa) i II stopnia (1967, 1974, 1978, 1983 – zespołowa)

== Publikacje na temat Zenona Sobierajskiego ==
* H. Nowak, ''Profesor Zenon Sobierajski (1917–2007) – uczony, nauczyciel, organizator'', [w:] ''Gwary Dziś. 4. Konteksty dialektologii'', pod red. J. Sierociuka, Poznań 2007, s. 9–21.
* ''Bibliografia prac Profesora Zenona Sobierajskiego za lata 1947–2006'', oprac. J. Chodera, [w:] ''Gwary Dziś. 4. Konteksty dialektologii'', pod red. J. Sierociuka, Poznań 2007, s. 45–52.
* ''Zenon Sobierajski'', [w:] ''Stulecie poznańskiej polonistyki (1919–2019)'', t.2, pod red. A. Piotrowicz, Poznań 2018, s. 191–209.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* ''Kto jest kim w Polsce 1989'', Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1211.
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Sobierajski, Zenon}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Polscy dialektolodzy]]
[[Kategoria:Polscy slawiści]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1917]]
[[Kategoria:Zmarli w 2007]]
[[Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”]]

title: Zenon Sobierajski

Data i miejsce urodzenia: 9 czerwca 1917 · Poznań

Data i miejsce śmierci: 11 kwietnia 2007 · Poznań

Uczelnia: Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie · Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu


text:
# SN 1990U
SN 1990U – supernowa typu Ic odkryta 2 sierpnia 1990 roku w galaktyce NGC 7479. Jej maksymalna jasność wynosiła 17,76m.

title: SN 1990U

wikitext:
{{koordynaty astronomiczne|23|4|54|92|12|19|20|1}}
{{Supernowa infobox
 | nazwa = SN 1990U
 | zdjęcie =
 | opis =
 | odkrywca = Berkeley Automated SNe Search{{r|vizier}}
 | dzień = 2 sierpnia
 | rok = 1990{{r|vizier}}
 | typ = Ic{{r|vizier}}
 | SNRtyp =
 | galaktyka = NGC 7479{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | gwiazdozbiór =
 | rektascensja = {{RA|23|4|54,92}}{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | deklinacja = {{DEC|12|19|20,1}}{{r|vizier}}{{r|Barbon, 1999}}
 | odl_ly =
 | odl_pc =
 | jas_max = 17,76
 | przodek =
 | typ_przodka =
 | masa_przodka =
 | uwagi =
}}
'''SN 1990U''' – [[supernowa]] typu Ic odkryta 2 sierpnia 1990 roku w galaktyce [[NGC 7479]]{{r|vizier}}. Jej maksymalna jasność wynosiła 17,76{{magnitudo}}{{r|Barbon, 1999}}{{r|cbat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="cbat">{{cytuj stronę|url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/lists/Supernovae.html|tytuł=List of Supernovae|opublikowany=IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams|język=en|data dostępu=2011-11-02}}</ref>
* <ref name="Barbon, 1999">{{cytuj pismo|nazwisko=Barbon|imię=R.|nazwisko2=Buondí|imię2=V.|nazwisko3=Cappellaro|imię3=E.|nazwisko4=Turatto|imię4=M.|tytuł=The Asiago Supernova Catalogue - 10 years after|czasopismo=Astronomy and Astrophysics Supplement|wydawca=NASA ADS|wolumin=139|strony=531-536|język=en|data=1999-11|url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/asiagosn.html|doi=10.1051/aas:1999404}}</ref>
* <ref name="vizier">{{cytuj stronę|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-source=B/sn|tytuł=Asiago Supernova Catalogue (5802 rows)|data=2011-12-11|opublikowany=vizier.u-strasbg.fr|język=en|data dostępu=2011-12-27}}</ref>
}}

[[Kategoria:Supernowe zaobserwowane w 1990 roku]]

title: SN 1990U

Odkrywca: Berkeley Automated SNe Search

Data odkrycia: 2 sierpnia 1990

Typ supernowej: Ic


text:
# Koń karabachski
Koń karabachski – mały, ognisty koń gorącokrwisty (wysokość w kłębie od 145 cm do 156 cm) jest hodowany na Kaukazie od prawie 2000 lat.
Do jego powstania przyczyniły się konie arabskie, perskie i turkmeńskie.
Rzuca się w oczy z powodu swojej sierści, o charakterystycznym złotym połysku.
Koń karabachski przyczynił się do uszlachetnienia innych rosyjskich ras, np. konia dońskiego. Mimo że rasę tę prezentuje się na całym świecie od XVIII wieku, w Europie Zachodniej rzadko można spotkać tego wierzchowca i konia wyścigowego.

title: Koń karabachski

wikitext:
[[Plik:Karabakh horse - Alyetmez, photo 1867.jpg|thumb|right|250px|Koń karabachski]]

'''Koń karabachski''' – mały, ognisty [[koń]] [[Koń gorącokrwisty|gorącokrwisty]] ([[wysokość w kłębie]] od 145 cm do 156 cm) jest hodowany na [[Kaukaz (region)|Kaukazie]] od prawie 2000 lat.

Do jego powstania przyczyniły się [[Koń czystej krwi arabskiej|konie arabskie]], [[perski koń arabski|perskie]] i [[koń turkmeński|turkmeńskie]].
Rzuca się w oczy z powodu swojej [[Sierść|sierści]], o charakterystycznym złotym połysku.

Koń karabachski przyczynił się do uszlachetnienia innych [[Rosja|rosyjskich]] [[Rasy konia|ras]], np. [[koń doński|konia dońskiego]]. Mimo że [[Rasa|rasę]] tę prezentuje się na całym świecie od [[XVIII wiek]]u, w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]] rzadko można spotkać tego wierzchowca i [[Wyścigi konne|konia wyścigowego.]]

[[Kategoria:Konie gorącokrwiste|Karabachski]]


text:
# Arnór Guðjohnsen
Arnór Guðjohnsen (ur. 30 kwietnia 1961 w Reykjavíku) – islandzki piłkarz, grający na pozycji napastnika. Jest ojcem Eiðura Guðjohnsena.
Jest wychowankiem Vikingura Reykjavík. Międzynarodową karierę rozpoczął w 1978, kiedy to został zawodnikiem klubu KSC Lokeren. Przez pięć lat gry w tej drużynie wystąpił w 138 meczach i zdobył 26 goli. W 1983 przeszedł do Anderlechtu. Stał się jedną z legend tego klubu. Przez siedem lat rozegrał 139 meczów i zdobył 40 bramek. Od 1990 grał w Girondins Bordeaux. W ciągu dwóch lat reprezentował barwy tego klubu 51 razy, strzelając osiem goli. W 1993 krótko grał w BK Häcken, po czym rok później został graczem Örebro SK. W trakcie czterech lat pobytu w tym zespole zagrał 90 razy i zdobył 24 gole. Pod koniec kariery grał również w Valurze (24 mecze, 12 goli) oraz w 2001 w Stjarnan (18 meczów, 5 bramek).
Arnór Guðjohnsen był również (w latach 1979–1997) reprezentantem Islandii. W kadrze rozegrał 73 mecze i zdobył 14 bramek. 24 kwietnia 1996 podczas towarzyskiego meczu Islandii z Estonią, w drugiej połowie Arnóra zmienił jego syn – Eiður.

title: Arnór Guðjohnsen

wikitext:
{{Piłkarz infobox
 |imię i nazwisko         = Arnór Guðjohnsen
 |imię i nazwisko org     =
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |pełne imię i nazwisko   =
 |data urodzenia          = [[30 kwietnia]] [[1961]]
 |miejsce urodzenia       = [[Reykjavík]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |wzrost                  = 178 cm
 |pozycja                 = [[napastnik]]
 |klub                    =
 |numer w klubie          =
 |kariera juniorska       =
 |kariera seniorska       =
! 1978 ! [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] ! 12 ! 7
! 1978–1983 ! [[KSC Lokeren]] ! 138 ! 26
! 1983–1990 ! [[RSC Anderlecht]] ! 139 ! 40
! 1990–1992 ! [[Girondins Bordeaux]] ! 51 ! 8
! 1993 ! [[BK Häcken]] ! 24 ! 4
! 1994–1998 ! [[Örebro SK]] ! 90 ! 24
! 1998–1999 ! [[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ! 24 ! 12
! 2001 ! [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ! 18 ! 5
 |kariera reprezentacyjna = ! 1979–1997 ! {{reprezentacja|ISL|pn}} ! 73 ! 14
 |kariera trenerska       =
 |medale                  =
 |odznaczenia             =
 |commons                 = Category:Arnór Guðjohnsen
 |wikicytaty              =
 |www                     =
}}
'''Arnór Guðjohnsen''' (ur. [[30 kwietnia]] [[1961]] w [[Reykjavík]]u) – [[Islandia|islandzki]] [[piłka nożna|piłkarz]], grający na pozycji [[napastnik]]a. Jest ojcem [[Eiður Guðjohnsen|Eiðura Guðjohnsena]].

Jest wychowankiem [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Vikingura Reykjavík]]. Międzynarodową karierę rozpoczął w 1978, kiedy to został zawodnikiem klubu [[KSC Lokeren]]. Przez pięć lat gry w tej drużynie wystąpił w 138 meczach i zdobył 26 goli. W 1983 przeszedł do [[RSC Anderlecht|Anderlechtu]]. Stał się jedną z legend tego klubu. Przez siedem lat rozegrał 139 meczów i zdobył 40 bramek. Od 1990 grał w [[Girondins Bordeaux]]. W ciągu dwóch lat reprezentował barwy tego klubu 51 razy, strzelając osiem goli. W 1993 krótko grał w [[BK Häcken]], po czym rok później został graczem [[Örebro SK]]. W trakcie czterech lat pobytu w tym zespole zagrał 90 razy i zdobył 24 gole. Pod koniec kariery grał również w Valurze (24 mecze, 12 goli) oraz w 2001 w Stjarnan (18 meczów, 5 bramek).

Arnór Guðjohnsen był również (w latach 1979–1997) [[Reprezentacja Islandii w piłce nożnej mężczyzn|reprezentantem Islandii]]. W kadrze rozegrał 73 mecze i zdobył 14 bramek<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/ijs-recintlp.html Iceland – Record International Players], rsssf.com {{lang|en}}.</ref>. 24 kwietnia 1996 podczas towarzyskiego meczu Islandii z [[Reprezentacja Estonii w piłce nożnej mężczyzn|Estonią]], w drugiej połowie Arnóra zmienił jego syn – Eiður.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=16148 Profil zawodnika w serwisie National Football Teams] {{lang|en}}

{{Królowie strzelców Eerste klasse}}
{{Sportowiec roku Islandii}}
{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Arnór Guðjohnsen}}
[[Kategoria:Reprezentanci Islandii w piłce nożnej]]
[[Kategoria:Piłkarze Knattspyrnufélagið Víkingur]]
[[Kategoria:Piłkarze KSC Lokeren]]
[[Kategoria:Piłkarze RSC Anderlecht]]
[[Kategoria:Piłkarze Girondins Bordeaux]]
[[Kategoria:Piłkarze BK Häcken]]
[[Kategoria:Piłkarze Örebro SK]]
[[Kategoria:Piłkarze Knattspyrnufélagið Valur]]
[[Kategoria:Piłkarze Ungmennafélagið Stjarnan]]
[[Kategoria:Królowie strzelców Eerste klasse]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Reykjavíku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1961]]

title: · Arnór Guðjohnsen

Data i miejsce urodzenia: 30 kwietnia 1961 · Reykjavík

Pozycja: napastnik

title: Kariera seniorska

Lata: Klub · Wyst. · Gole

Víkingur · 12 · (7)

KSC Lokeren · 138 · (26)

RSC Anderlecht · 139 · (40)

Girondins Bordeaux · 51 · (8)

BK Häcken · 24 · (4)

Örebro SK · 90 · (24)

Valur · 24 · (12)

Stjarnan · 18 · (5)

title: Kariera reprezentacyjna

Lata: Reprezentacja · Wyst. · Gole

Islandia · 73 · (14)