text:
# Kazimiera Iłłakowiczówna
Kazimiera „Iłła” Iłłakowiczówna (ur. 6 sierpnia 1892 w Wilnie, zm. 16 lutego 1983 w Poznaniu) – polska poetka, prozaiczka, dramaturżka i tłumaczka.

## Życiorys
Była nieślubną córką Barbary Iłłakowiczówny i Klemensa Zana (syna Tomasza Zana „Promienistego”, bliskiego przyjaciela Adama Mickiewicza). Została wcześnie osierocona i wychowywała się u krewnych, przygarnęła ją Zofia Buyno z Plater-Zyberków, która stała się swego rodzaju przybraną matką poetki.
Naukę domową kontynuowała w ostatnich latach gimnazjum na pensji Cecylii Plater w Warszawie, a maturę uzyskała w gimnazjum petersburskim (1910), na przełomie 1908 i 1909 studiowała w college’u dla cudzoziemek (Norham Hall) w Oksfordzie, a od 1910 do 1914 na Uniwersytecie Jagiellońskim (brała wówczas udział w strajku studenckim). W latach 1915–1917 służyła jako sanitariuszka w armii rosyjskiej przy polskim oddziale w 6 Oddziale Sanitarnym Wszechrosyjskiego Związku Ziemskiego. Została odznaczona Złotym i Srebrnym Medalem św. Jerzego Od 15 listopada 1918 pracowała w MSZ, w latach 1926–1935 była osobistym sekretarzem Józefa Piłsudskiego, a po jego śmierci znów w MSZ. Radczyni referatu politycznego w Gabinecie Ministra MSZ w 1938. W latach 1936–1938 odbyła tournée po Europie z wykładem o marszałku Piłsudskim. W okresie międzywojennym jej utwory publikowała prasa literacka w tym między innymi wydawana w Poznaniu Tęcza. W 1939 ewakuowała się do Rumunii (m.in. w Klużu), gdzie spędziła wojnę. W 1947 wróciła do Polski i zamieszkała w Poznaniu, w którym w 1983 zmarła.
Należała do najwybitniejszych postaci życia literackiego Warszawy w dwudziestoleciu międzywojennym. Wyrazista osobowość, żywa inteligencja, siła woli, elegancja, także pewna kapryśność i nieprzewidywalność w kontaktach z ludźmi czyniły z niej osobę fascynującą towarzysko, chociaż trudną. We wczesnej młodości fascynował ją ruch feministyczny, żywy już w okresie modernizmu. Zawsze jednak, głęboko wierząca, czuła silną więź z duchowością chrześcijańską. Iłłakowiczówna miała rozległy krąg przyjaciół, wśród których byli Witkacy, Julian Tuwim (po jego śmierci poświęciła mu wzruszające wspomnienie Pozgonne Tuwimowi), Maria Dąbrowska (porównująca ją w swym Dzienniku do hiszpańskiej mistyczki św. Teresy z Ávili). Po wojnie, pozbawiona pracy etatowej (łudziła się, że w nowym systemie politycznym odzyska jednak posadę w MSZ), osiadła w Poznaniu, zajmując się przekładami literatury europejskiej (Goethe, Tołstoj) i nauczaniem języka angielskiego oraz śledząc bacznie życie polityczne (po wypadkach poznańskich w czerwcu 1956, kiedy w krwawych starciach ginęli demonstrujący robotnicy, napisała wiersz Rozstrzelano moje serce w Poznaniu). W ostatnich latach życia, po nieudanej operacji jaskry, była ociemniała. Żyła samotnie w bardzo skromnych warunkach, obserwowana przez służby. Jednym z jej lektorów – bo bardzo lubiła czytanie, była poznańska poetka Danuta Moroz-Namysłowska. Nigdy nie wyszła za mąż. Pochowana została na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 81-3-24).
Jako poetka Iłłakowiczówna ujawnia oryginalną wyobraźnię magiczną, zmysł obserwacji, malarską i dynamiczną (niemal filmową) zdolność opisu, niezwykłe, prawie muzyczne, wyczucie rytmu tekstu, operuje też groteską, a czasem naiwną, dziecięcą tonacją wypowiedzi. Jej fantazję ukształtowało dzieciństwo, spędzone w dzikim, fascynującym pejzażu północnej Litwy. Wpłynęła też na nią tradycja literacka: barok (np. Józef Baka) i romantyzm. Pośród poetów polskich XX wieku pokrewny jej wydaje się symbolista Bolesław Leśmian, jednak Iłłakowiczówna w swym wyrazistym obrazowaniu omija język symboli. Związana towarzysko z grupą „Skamander” zachowała odrębny i niepowtarzalny charakter swej poezji. Odmiennie też niż inna poetka z kręgu „Skamandra”, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, rzadko ujawniała bezpośrednią, kobiecą emocjonalność. Uprawiała więc bardzo szczególną poezję metafizyczną. Stała się mistrzynią wiersza tonicznego (tonizm). Debiutowała w okresie Młodej Polski (tom Ikarowe loty, 1911), dojrzałość artystyczną osiągnęła w dwudziestoleciu międzywojennym, a ostatni autorski tom wierszy wydała już na starość (Szeptem, 1966).

## Dorobek

### Wiersze
- Anioły
- Antygono patronko sióstr (1947 r.)
- Bądźcie wy ze mną
- Bezlitosna pamięć
- Białość
- Boga żywego z piersi ziemi zastygłej
- Co się musi stać
- Czarownica
- Ćma
- Do Litwy
- Do Matki Boskiej Ukrytej
- Do Wilna
- Duch i ciało
- Dziewczynka
- Inna jesień
- Jak lampka
- Jak przechować miłość
- Jaskry
- Jesienny żart
- Jesień
- Jest w Poznaniu
- Kain i Abel
- Licho
- Liście
- Liście klonowe
- Mieszkanie
- Miłość
- Modlitwa w tłoku
- Modlitwa za wichry
- Nieświęta męka
- Nieznane
- Nowe
- Oczekiwanie
- O jesieni
- Obrona
- Oczekiwanie
- Opowieść małżonki świętego Aleksego
- Opuszczenie
- Osobny pokój
- Pajęczyna
- Pejzaż
- Połów
- Powrót
- Przed zaśnięciem
- Pusty wiersz
- Rozstanie
- Rzeka
- Sam na sam
- Sen
- Szeptem
- Urocznica
- W korytarzu
- Wrzosy
- Z pastorałki
- Zła wróżba
- Zostanie

### Zbiory wierszy
Ważne miejsce w jej dorobku zajęły tomy:
- Rymy dziecięce (1923) – w zasadzie liryka dla dzieci, lecz też ku dorosłym kierowane unaocznienie dziecięctwa jako kategorii duchowej,
- zbiór wierszy Obrazy imion wróżebne (1926) – równocześnie zabawa poetycka i psychologicznie portrety,
- zbiór wierszy Czarodziejskie zwierciadełka (1929) – 50 wróżb wierszem (część druga Obrazów imion wróżebnych)[10].

Wydała także m.in. zbiory wierszy:
- Ikarowe loty (1911)
- Trzy struny (1917)
- Śmierć Feniksa (1922)
- Rymy dziecięce (1923)
- Połów (1926)
- Obrazy imion wróżebne (1926) – potem wznawiane jako Portrety imion
- Płaczący ptak (1927)
- Z głębi serca (1928)
- Popiół i perły (1930)
- Słowik litewski (1936)
- Wiersze o Marszałku Piłsudskim 1912–1935 (1936)
- Wiersze bezlistne (1942)
- Lekkomyślne serce (1959)
- Wiersze dziecięce (1959)
- Szeptem (1966) – ostatni autorski tom wierszy (potem ukazywały się wybory utworów)
- Ta jedna nić. Wiersze religijne (1967)
- Liście i posągi (1968)
- Odejście w tło (1976)

Oprócz wierszy uprawiała prozę. Do powieści dla dzieci Bajeczna opowieść o królewiczu La-Fi-Czaniu, o żołnierzu Soju i o dziewczynce Kio (1918) okładkę zaprojektował Witkacy. Tom Ścieżka obok drogi (1939) to, osobiście ujęte, „gawędy” o marszałku Piłsudskim. Do jej twórczości należy też wizyjna proza poetycka Z rozbitego fotoplastikonu (1957) i proza wspomnieniowa Niewczesne wynurzenia (1958). W tomie wspomnień Trazymeński zając (1968) portretowała wybitne osobistości (jak Stefan Żeromski). Pisała też dramaty – Ziemia rozdarta (1961), Rzeczy sceniczne (1969), pełne nadrealnego humoru (jak Banialuka o chuliganie).
Była autorką wielu przekładów, tłumacząc z angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego, rumuńskiego i węgierskiego. Przekład kongenialny to powieść Anna Karenina Tołstoja. Tłumaczyła także amerykańską poetkę Emily Dickinson, dramat Don Carlos Schillera (1932).

## Ordery i odznaczenia
- Medal Świętego Jerzego (1917) – Rosja[11][12]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1934)[13]
- Złoty Wawrzyn Akademicki (1935)[14]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1928)[6][11]
- Krzyż Komandorski Orderu Korony Rumunii (1937) – Rumunia[15][11]
- Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (1937) – Francja[6][11]
- Złoty Krzyż Zasługi (1956)[11][16]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1974)[11]
- Złoty Order Pracy (1978) – Węgry[11][16]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1981)[11][16]

## Nagrody i wyróżnienia
- nagroda literacka miasta Wilna (1930) – jako pierwsza laureatka[17][18]
- Państwowa Nagroda Literacka (1934)[19][20]
- nagroda Węgierskiego Stowarzyszenia im. Adama Mickiewicza (1938) – „za zasługi położone dla zbliżenia polsko-węgierskiego”[21]
- nagroda Polskiego PEN Clubu (1954) – za twórczość przekładową[18]
- nagroda miasta Poznania w dziedzinie literatury (1957)[18][12]
- nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia (1967) – za całokształt twórczości[22][18][23]
- nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego (1966)[23]
- nagroda miasta Poznania w dziedzinie upowszechniania kultury (1967)[16][24]
- nagroda paryskiej „Kultury” (1971) – za całokształt twórczości[16]
- Nagroda im. Jana Kasprowicza (1972) – jako pierwsza laureatka[23]
- poznański medal „Wielkiej zasłudze wdzięczne miasto” (1972)[25]
- Nagroda Państwowa I stopnia (1976) – za całokształt twórczości poetyckiej i przekładowej, ze szczególnym uwzględnieniem tomu poezji Szeptem[26][23]
- Odznaka Honorowa Miasta Poznania (1976)[11]
- Nagroda im. Brata Alberta (1981)[23][25]
- tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1981)[27]

## Upamiętnienie
- Od 1983 w Poznaniu, autorom najlepszych debiutanckich tomików poetyckich, przyznawana jest Nagroda im. K. Iłłakowiczówny, a uroczyste wręczenie nagrody odbywa się zawsze w mieszkaniu na Gajowej.
- W 1984 jej poznańskie mieszkanie przy ul. Gajowej 4 m. 8 zostało przekształcone w muzeum poświęcone poetce.
- Tablica ku jej czci odsłonięta 8 kwietnia 1984 r. umieszczona została w krużganku kościoła Dominikanów w Poznaniu.
- Ulice jej imienia znajdują się m.in. w Częstochowie, Katowicach, Koninie, Łodzi, Ostrowi Mazowieckiej, Ostrowie Wielkopolskim, Poznaniu, Szczecinie i we Wrocławiu.
- 8 marca 2024 jedna z sal w gmachu Ministerstwa Spraw Zagranicznych została nazwana jej imieniem[28].

## Pieśni inspirowane jej poezją
Rymy dziecięce
- Karol Szymanowski – Rymy dziecięce. Dwadzieścia piosenek dla dzieci na głos i fortepian op. 49 (1922–23), dedykowane (w roku 1925) „pamięci Alusi” (tragicznie zmarłej siostrzenicy, córki śpiewaczki Stanisławy Korwin-Szymanowskiej).
- Witold Lutosławski – Pięć pieśni na głos i fortepian (1957), także w oprac. na głos z orkiestrą (1958)
- Witold Lutosławski – Wodnica, Kołysanka lipowa na głos i fortepian (1934; zag.)[29]
- Jerzy Młodziejowski –  Szeptem 5 pieśni na głos średni i fortepian.

title: Kazimiera Iłłakowiczówna

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko           = Kazimiera Iłłakowiczówna
 |imię i nazwisko org       =
 |pseudonim                 = Iłła
 |grafika                   = Kazimiera Iłłakowiczówna 1.png
 |opis grafiki              = Kazimiera Iłłakowiczówna (1928)
 |pełne imię i nazwisko     =
 |data urodzenia            = 6 sierpnia 1892
 |miejsce urodzenia         = [[Wilno]]
 |data śmierci              = 16 lutego 1983
 |miejsce śmierci           = [[Poznań]]
 |narodowość                = polska
 |język                     = polski
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Oksfordzki]]
 |dziedzina sztuki          = [[poezja]], [[proza]], [[dramat]], tłumaczenia
 |epoka                     =
 |muzeum artysty            = [[Mieszkanie-Pracownia Kazimiery Iłłakowiczówny]]
 |ważne dzieła              = ''Rymy dziecięce'' (1923)
 |faksymile                 =
 |opis faksymile            =
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KKG}} {{order|OOP|KKO}} {{order|OOP|KO}} {{order|KZ|Z}} {{order|WA|Z}} {{order|MDON}} {{order|OKR|K}} {{order|LH}} {{order|OHMP}} [[Plik:HUN Order of Labor 1kl BAR.png|40px|Order Zasługi Pracy]] {{order|KŚJ|4}}
 |nagrody                   =
 |commons                   = Category:Kazimiera Iłłakowiczówna
 |wikiźródła                =
 |wikicytaty                = Kazimiera Iłłakowiczówna
 |www                       =
 |pełne imię i nazwisko org =
}}
[[Plik:Kazimiera Illakowiczowna, okolo 1982.jpg|thumb|Zdjęcie z około 1982]]
[[Plik:Tab pam illakowiczowna.JPG|thumb|Tablica pamiątkowa przed muzeum poetki w Poznaniu]]
[[Plik:Państwowa Nagroda Literacka 1934 dla Kazimiery Iłłakowiczówny (wręczona w styczniu 1935).jpg|thumb|Wręczenie Kazimierze Iłłakowiczównie Państwowej Nagrody Literackiej za rok 1934 przez ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego [[Wacław Jędrzejewicz|Wacława Jędrzejewicza]] w styczniu 1935]]
[[Plik:Nagrobek Grób Kazimiera Illakowiczowna.JPG|thumb|Grób Kazimiery Iłłakowiczówny na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim]] w [[Warszawa|Warszawie]], 27 lipca 2008]]
'''Kazimiera „Iłła” Iłłakowiczówna''' (ur. [[6 sierpnia]] [[1892]] w [[Wilno|Wilnie]]<ref>Niektóre źródła podają także inne daty urodzin: 1888, 1890. Iłłakowiczówna posiadała jedynie metrykę chrztu z 1892 i to ona sama w zależności od potrzeb dodawała lub odejmowała sobie lat. Twierdziła również, że naprawdę ochrzczono ją w 1890. Według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego poetka, osobista sekretarka [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], na świat przyszła 19 sierpnia, ale na świadectwie ukończenia gimnazjum w Petersburgu widnieje data: 6 maja 1889.</ref>, zm. [[16 lutego]] [[1983]] w [[Poznań|Poznaniu]]<ref>Na nagrobku widnieje błędna informacja, jakoby zmarła w Warszawie.</ref>) – polska poetka, prozaiczka, dramaturżka i tłumaczka.

== Życiorys ==
Była nieślubną córką Barbary Iłłakowiczówny i Klemensa Zana (syna [[Tomasz Zan|Tomasza Zana „Promienistego”]], bliskiego przyjaciela [[Adam Mickiewicz|Adama Mickiewicza]]). Została wcześnie osierocona i wychowywała się u krewnych, przygarnęła ją Zofia Buyno z Plater-Zyberków, która stała się swego rodzaju przybraną matką poetki<ref name="Kobiety">{{Cytuj książkę |autor = Michał Laszczkowski |tytuł = Kobiety niepodległej |wydawca = Biuro Programu „Niepodległa” |miejsce = Warszawa |data = 2021 |strony = 63 |isbn = 978-83-956053-2-1 |język = pl}}</ref>.

Naukę domową kontynuowała w ostatnich latach gimnazjum na pensji Cecylii Plater w Warszawie, a maturę uzyskała w gimnazjum petersburskim (1910)<ref>{{Cytuj |tytuł = Polski Petersburg |data dostępu = 2020-05-25 |opublikowany = www.polskipetersburg.pl |url = http://www.polskipetersburg.pl/hasla/illakowiczowna-kazimiera}}</ref>, na przełomie 1908 i 1909 studiowała w college’u dla cudzoziemek (Norham Hall) w [[Uniwersytet Oksfordzki|Oksfordzie]]<ref>Łucja Danielewska, ''Portrety godzin. O Kazimierze Iłłakowiczównie'', Warszawa: Czytelnik, 1987, s. 128.</ref>, a od 1910 do 1914 na [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytecie Jagiellońskim]] (brała wówczas udział w [[Strajk na Uniwersytecie Jagiellońskim (1910–1911)|strajku studenckim]]). W latach 1915–1917 służyła jako sanitariuszka w armii rosyjskiej przy polskim oddziale w 6 Oddziale Sanitarnym Wszechrosyjskiego Związku Ziemskiego. Została odznaczona [[Medal Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie)|Złotym]] i [[Medal Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie)|Srebrnym Medalem św. Jerzego]] Od 15 listopada 1918 pracowała w [[Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Polska)|MSZ]]{{odn|Rocznik SZRP|1938|s=187}}, w latach 1926–1935 była osobistym sekretarzem [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], a po jego śmierci znów w MSZ. Radczyni referatu politycznego w Gabinecie Ministra MSZ w [[1938]]{{odn|Rocznik SZRP|1938|s=25, 187}}. W latach 1936–1938 odbyła tournée po Europie z wykładem o marszałku Piłsudskim. W okresie międzywojennym jej utwory publikowała prasa literacka w tym między innymi wydawana w Poznaniu [[Tęcza (czasopismo)|Tęcza]]. W 1939 ewakuowała się do [[Rumunia|Rumunii]] (m.in. w [[Kluż-Napoka|Klużu]]<ref name="culture">{{Cytuj |tytuł = Kazimiera Iłłakowiczówna {{!}} Życie i twórczość {{!}} Artysta |data dostępu = 2022-04-07 |opublikowany = Culture.pl |url = https://culture.pl/pl/tworca/kazimiera-illakowiczowna |język = pl}}</ref>), gdzie spędziła wojnę. W 1947 wróciła do Polski i zamieszkała w Poznaniu, w którym w 1983 zmarła<ref name="Kobiety" />.

Należała do najwybitniejszych postaci życia literackiego Warszawy w dwudziestoleciu międzywojennym. Wyrazista osobowość, żywa inteligencja, siła woli, elegancja, także pewna kapryśność i nieprzewidywalność w kontaktach z ludźmi czyniły z niej osobę fascynującą towarzysko, chociaż trudną<ref name="culture" />. We wczesnej młodości fascynował ją [[Feminizm|ruch feministyczny]], żywy już w okresie [[Młoda Polska|modernizmu]]. Zawsze jednak, głęboko wierząca, czuła silną więź z duchowością chrześcijańską. Iłłakowiczówna miała rozległy krąg przyjaciół, wśród których byli [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy]], [[Julian Tuwim]] (po jego śmierci poświęciła mu wzruszające wspomnienie ''Pozgonne Tuwimowi''), [[Maria Dąbrowska]] (porównująca ją w swym ''Dzienniku'' do hiszpańskiej mistyczki [[Teresa z Ávili|św. Teresy z Ávili]]). Po wojnie, pozbawiona pracy etatowej (łudziła się, że w nowym systemie politycznym odzyska jednak posadę w MSZ), osiadła w Poznaniu, zajmując się przekładami literatury europejskiej ([[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]], [[Lew Tołstoj|Tołstoj]]) i nauczaniem języka angielskiego oraz śledząc bacznie życie polityczne (po [[Poznański Czerwiec|wypadkach poznańskich]] w czerwcu 1956, kiedy w krwawych starciach ginęli demonstrujący robotnicy, [[Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (ul. Gajowa)|napisała wiersz]] ''Rozstrzelano moje serce w Poznaniu''). W ostatnich latach życia, po nieudanej operacji jaskry, była ociemniała. Żyła samotnie w bardzo skromnych warunkach, obserwowana przez służby. Jednym z jej lektorów – bo bardzo lubiła czytanie, była poznańska poetka Danuta Moroz-Namysłowska. Nigdy nie wyszła za mąż. Pochowana została na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]] (kwatera 81-3-24)<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=22950|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=Kazimiera Iłłakowiczówna|data dostępu=2019-11-06}}</ref>.

Jako poetka Iłłakowiczówna ujawnia oryginalną wyobraźnię magiczną, zmysł obserwacji, malarską i dynamiczną (niemal filmową) zdolność opisu, niezwykłe, prawie muzyczne, wyczucie rytmu tekstu, operuje też groteską, a czasem naiwną, dziecięcą tonacją wypowiedzi<ref name="culture" />. Jej fantazję ukształtowało dzieciństwo, spędzone w dzikim, fascynującym pejzażu północnej Litwy. Wpłynęła też na nią tradycja literacka: [[barok]] (np. [[Józef Baka]]) i [[romantyzm]]. Pośród poetów polskich XX wieku pokrewny jej wydaje się symbolista [[Bolesław Leśmian]], jednak Iłłakowiczówna w swym wyrazistym obrazowaniu omija język symboli. Związana towarzysko z grupą „[[Skamander (grupa literacka)|Skamander]]” zachowała odrębny i niepowtarzalny charakter swej poezji<ref name="culture" />. Odmiennie też niż inna poetka z kręgu „Skamandra”, [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]], rzadko ujawniała bezpośrednią, kobiecą emocjonalność. Uprawiała więc bardzo szczególną [[poezja metafizyczna|poezję metafizyczną]]. Stała się mistrzynią wiersza tonicznego ([[tonizm]]). Debiutowała w okresie [[Młoda Polska|Młodej Polski]] (tom ''Ikarowe loty'', 1911), dojrzałość artystyczną osiągnęła w dwudziestoleciu międzywojennym, a ostatni autorski tom wierszy wydała już na starość (''Szeptem'', 1966).

== Dorobek ==
=== Wiersze ===
* ''Anioły''
* ''Antygono patronko sióstr (1947 r.)''
* ''Bądźcie wy ze mną''
* ''Bezlitosna pamięć''
* ''Białość''
* ''Boga żywego z piersi ziemi zastygłej''
* ''Co się musi stać''
* ''Czarownica''
* ''Ćma''
* ''Do Litwy''
* ''Do Matki Boskiej Ukrytej''
* ''Do Wilna''
* ''Duch i ciało''
* ''Dziewczynka''
* ''Inna jesień''
* ''Jak lampka''
* ''Jak przechować miłość''
* ''Jaskry''
* ''Jesienny żart''
* ''Jesień''
* ''[[Jest w Poznaniu]]''
* ''Kain i Abel''
* ''Licho''
* ''Liście''
* ''Liście klonowe''
* ''Mieszkanie''
* ''Miłość''
* ''Modlitwa w tłoku''
* ''Modlitwa za wichry''
* ''Nieświęta męka''
* ''Nieznane''
* ''Nowe''
* ''Oczekiwanie''
* ''O jesieni''
* ''Obrona''
* ''Oczekiwanie''
* ''Opowieść małżonki świętego Aleksego''
* ''Opuszczenie''
* ''Osobny pokój''
* ''Pajęczyna''
* ''Pejzaż''
* ''Połów''
* ''Powrót''
* ''Przed zaśnięciem''
* ''Pusty wiersz''
* ''Rozstanie''
* ''Rzeka''
* ''Sam na sam''
* ''Sen''
* ''Szeptem''
* ''Urocznica''
* ''W korytarzu''
* ''Wrzosy''
* ''Z pastorałki''
* ''Zła wróżba''
* ''Zostanie''

=== Zbiory wierszy ===
Ważne miejsce w jej dorobku zajęły tomy:
* ''Rymy dziecięce'' (1923) – w zasadzie liryka dla dzieci, lecz też ku dorosłym kierowane unaocznienie dziecięctwa jako kategorii duchowej,
* zbiór wierszy ''Obrazy imion wróżebne'' (1926) – równocześnie zabawa poetycka i psychologicznie portrety,
* zbiór wierszy ''Czarodziejskie zwierciadełka'' (1929) – 50 wróżb wierszem (część druga ''Obrazów imion wróżebnych'')<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.culture.pl/pl/tworca/kazimiera-illakowiczowna |tytuł = Kazimiera Iłłakowiczówna |opublikowany = Culture.pl |data = |język =}}</ref>.

Wydała także m.in. zbiory wierszy:
* ''Ikarowe loty'' (1911)
* ''Trzy struny'' (1917)
* ''Śmierć Feniksa'' (1922)
* ''Rymy dziecięce'' (1923)
* ''Połów'' (1926)
* ''Obrazy imion wróżebne'' (1926) – potem wznawiane jako ''Portrety imion''
* ''Płaczący ptak'' (1927)
* ''Z głębi serca'' (1928)
* ''Popiół i perły'' (1930)
* ''[[Słowik litewski]]'' (1936)
* ''Wiersze o Marszałku Piłsudskim 1912–1935'' (1936)
* ''Wiersze bezlistne'' (1942)
* ''Lekkomyślne serce'' (1959)
* ''Wiersze dziecięce'' (1959)
* ''Szeptem'' (1966) – ostatni autorski tom wierszy (potem ukazywały się wybory utworów)
* ''Ta jedna nić. Wiersze religijne'' (1967)
* ''Liście i posągi'' (1968)
* ''Odejście w tło'' (1976)

Oprócz wierszy uprawiała prozę. Do powieści dla dzieci ''Bajeczna opowieść o królewiczu La-Fi-Czaniu, o żołnierzu Soju i o dziewczynce Kio'' (1918) okładkę zaprojektował [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy]]. Tom ''Ścieżka obok drogi'' (1939) to, osobiście ujęte, „gawędy” o marszałku [[Józef Piłsudski|Piłsudskim]]. Do jej twórczości należy też wizyjna proza poetycka ''Z rozbitego fotoplastikonu'' (1957) i proza wspomnieniowa ''Niewczesne wynurzenia'' (1958). W tomie wspomnień ''Trazymeński zając'' (1968) portretowała wybitne osobistości (jak [[Stefan Żeromski]]). Pisała też dramaty – ''Ziemia rozdarta'' (1961), ''Rzeczy sceniczne'' (1969), pełne nadrealnego humoru (jak ''Banialuka o chuliganie'').

Była autorką wielu przekładów, tłumacząc z angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego, rumuńskiego i węgierskiego. Przekład kongenialny to powieść ''Anna Karenina'' [[Lew Tołstoj|Tołstoja]]. Tłumaczyła także amerykańską poetkę [[Emily Dickinson]], dramat ''[[Don Carlos (dramat)|Don Carlos]]'' [[Friedrich Schiller|Schillera]] (1932).

== Ordery i odznaczenia ==
* [[Medal Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie)|Medal Świętego Jerzego]] (1917) – Rosja<ref name="KIPB">{{Cytuj książkę |autor = Urszula Bzdawka |tytuł = Kazimiera Iłłakowiczówna. Poradnik bibliograficzny |wydawca = Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Poznaniu |miejsce = Poznań |rok = 1987 |strony = 9}}</ref><ref name="PozL" />
* Krzyż Oficerski [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]] (1934)<ref>{{Monitor Polski|1934|259|337}} – „za zasługi na polu pracy literackiej i propagandy zagranicą”.</ref>
* Złoty [[Wawrzyn Akademicki]] (1935)<ref>{{Monitor Polski|1935|257|305}} – „za wybitną twórczość literacką”.</ref>
* [[Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości]] (1928){{odn|Rocznik SZRP|1938|s=187}}<ref name="KIPB" />
* Krzyż Komandorski [[Order Korony Rumunii|Orderu Korony Rumunii]] (1937) – Rumunia<ref>{{Cytuj pismo |tytuł = Zezwolenie na przyjęcie odznaczeń cudzoziemskich |url = https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/40976&tab=3 |czasopismo = Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej |wolumin = Nr 2 |strony = 36 |data = 1938}}</ref><ref name="KIPB" />
* Krzyż Kawalerski [[Legia Honorowa|Orderu Legii Honorowej]] (1937) – Francja{{odn|Rocznik SZRP|1938|s=187}}<ref name="KIPB" />
* [[Krzyż Zasługi|Złoty Krzyż Zasługi]] (1956)<ref name="KIPB" /><ref name="PK" />
* Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1974)<ref name="KIPB" />
* [[Order Zasługi Pracy (Węgry)|Złoty Order Pracy]] (1978) – Węgry<ref name="KIPB" /><ref name="PK">{{Cytuj książkę |autor = Zbigniew Chojnowski |tytuł = Postacie kobiecości. O poezji Kazimiery Iłłakowiczówny |wydawca = Instytut Literatury |miejsce = Warszawa-Kraków |rok = 2019 |strony = 17 |isbn = 978-83-8090-607-5}}</ref>
* Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1981)<ref name="KIPB" /><ref name="PK" />

== Nagrody i wyróżnienia ==
* nagroda literacka miasta Wilna (1930) – jako pierwsza laureatka<ref>{{Cytuj książkę |autor = Jagoda Hernik Spalińska |tytuł = Wileńskie Środy Literackie (1927-1939) |wydawca = Wydawnictwo IBL |miejsce = Łódź |rok = 1998 |strony = 115 |isbn = 83-87456-18-7}}</ref><ref name="Lit">{{Cytuj książkę |tytuł = Literatura polska w okresie międzywojennym |tom = 2 |wydawca = Wydawnictwo Literackie |miejsce = Warszawa |rok = 1979 |strony = 63}}</ref>
* [[Państwowa Nagroda Literacka]] (1934)<ref>{{Cytuj pismo |tytuł = Za 1936 rok |czasopismo = Nowa książka |wolumin = 3 |strony = XXXIX |rok = 1936}}</ref><ref>{{Cytuj pismo |tytuł = Wręczenie nagrody Iłłakowiczównie |czasopismo = Nowy Kurier |wolumin = 15 |strony = 1 |rok = 1935}}</ref>
* nagroda Węgierskiego Stowarzyszenia im. Adama Mickiewicza (1938) – „za zasługi położone dla zbliżenia polsko-węgierskiego”<ref>{{Cytuj pismo |tytuł = Nagroda węgierska dla K. Iłłakowiczówny |czasopismo = Kultura. Tygodnik literacki, artystyczny i społeczny |wolumin = 26 |strony = 6 |rok = 1938}}</ref>
* nagroda Polskiego PEN Clubu (1954) – za twórczość przekładową<ref name="Lit" />
* nagroda miasta Poznania w dziedzinie literatury (1957)<ref name="Lit" /><ref name="PozL">{{Cytuj książkę |tytuł = Poznań literacki. Książki i ludzie |inni = Jerzy Mańkowski (red.) |autor r = Jerzy Mańkowski |rozdział = ''Kazimiera Iłłakowiczówna'' |wydawca = Pałac Kultury |miejsce = Poznań |rok = 1964 |strony = 60}}</ref>
* nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia (1967) – za całokształt twórczości<ref>{{Cytuj pismo |autor = Nagrody Ministra Kultury i Sztuki za twórczość artystyczną w r. 1967 |url = https://sbc.org.pl/publication/116359 |czasopismo = [[Trybuna Śląska|Trybuna Robotnicza]] |wolumin = Nr 172 |strony = 2 |data = 21 lipca 1967}}</ref><ref name="Lit" /><ref name="KMP" />
* nagroda [[Fundacja Jurzykowskiego|Fundacji Alfreda Jurzykowskiego]] (1966)<ref name="KMP">{{Cytuj pismo |autor = Łucja Danielewska |tytuł = Kazimiera Iłłakowiczówna (1889–1983) |czasopismo = Kronika miasta Poznania |wolumin = LIII, nr 2 |strony = 128 |rok = 1985}}</ref>
* nagroda miasta Poznania w dziedzinie upowszechniania kultury (1967)<ref name="PK" /><ref>{{Cytuj pismo |autor = Jan Witan |tytuł = „Z pogodą w sercu” (Szkice do portretu Kazimiery Iłłakowiczówny) |czasopismo = Poezja |wolumin = 18 |strony = 13 |rok = 1983}}</ref>
* nagroda paryskiej „Kultury” (1971) – za całokształt twórczości<ref name="PK" />
* Nagroda im. Jana Kasprowicza (1972) – jako pierwsza laureatka<ref name="KMP" />
* poznański medal „Wielkiej zasłudze wdzięczne miasto” (1972)<ref name="ŻiM">{{Cytuj pismo |tytuł = Nagrody i wyróżnienia prac Kazimiery Iłłakowiczówny |czasopismo = Życie i myśl |wolumin = 35 |strony = 36 |rok = 1983}}</ref>
* Nagroda Państwowa I stopnia (1976) – za całokształt twórczości poetyckiej i przekładowej, ze szczególnym uwzględnieniem tomu poezji ''Szeptem''<ref name="IM">{{Cytuj książkę |tytuł = Poeci dwudziestolecia międzywojennego |inni = [[Irena Maciejewska]] (red.) |tom = 1 |wydawca = Wiedza Powszechna |miejsce = Warszawa |rok = 1982 |strony = 60}}</ref><ref name="KMP" />
* [[Odznaka Honorowa Miasta Poznania]] (1976)<ref name="KIPB" />
* Nagroda im. Brata Alberta (1981)<ref name="KMP" /><ref name="ŻiM" />
* tytuł doktora ''[[Doktor honoris causa|honoris causa]]'' [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza]] w Poznaniu (1981)<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko = Kulesza (red.) |imię = Dariusz |tytuł = Słownik poetów polskich |autor r = Jolanta Sztachelska |rozdział = ''Kazimiera Iłłakowiczówna'' |wydawca = Wydawnictwo Łuk |miejsce = Białystok |rok = 1997 |strony = 93}}</ref>

== Upamiętnienie ==
* Od 1983 w Poznaniu, autorom najlepszych debiutanckich tomików poetyckich, przyznawana jest [[Nagroda im. Kazimiery Iłłakowiczówny|Nagroda im. K. Iłłakowiczówny]], a uroczyste wręczenie nagrody odbywa się zawsze w mieszkaniu na Gajowej.
* W 1984 jej poznańskie mieszkanie przy ul. Gajowej 4 m. 8 zostało przekształcone w [[Mieszkanie-Pracownia Kazimiery Iłłakowiczówny|muzeum]] poświęcone poetce.
* Tablica ku jej czci odsłonięta 8 kwietnia 1984 r. umieszczona została w krużganku kościoła Dominikanów w Poznaniu.
* Ulice jej imienia znajdują się m.in. w Częstochowie, Katowicach, Koninie, Łodzi, Ostrowi Mazowieckiej, Ostrowie Wielkopolskim, Poznaniu, Szczecinie i we Wrocławiu.
* 8 marca 2024 jedna z sal w gmachu Ministerstwa Spraw Zagranicznych została nazwana jej imieniem<ref>{{Cytuj |tytuł = Sala w gmachu MSZ nazwana imieniem Kazimiery Iłłakowiczówny |data dostępu = 2024-03-08 |opublikowany = dzieje.pl |url = https://dzieje.pl/wiadomosci/sala-w-gmachu-msz-nazwana-imieniem-kazimiery-illakowiczowny |język = pl}}</ref>.

== Pieśni inspirowane jej poezją ==
: ''Rymy dziecięce''
* [[Karol Szymanowski]] – ''Rymy dziecięce''. Dwadzieścia piosenek dla dzieci na głos i fortepian op. 49 (1922–23), dedykowane (w roku 1925) „pamięci Alusi” (tragicznie zmarłej siostrzenicy, córki śpiewaczki Stanisławy Korwin-Szymanowskiej).
* [[Witold Lutosławski]] – ''Pięć pieśni'' na głos i fortepian (1957), także w oprac. na głos z orkiestrą (1958)
* [[Witold Lutosławski]] – ''Wodnica'', ''Kołysanka lipowa'' na głos i fortepian (1934; zag.)<ref>Pieśni te wykonała w 1941 [[Ewa Bandrowska-Turska]]. Zob D. Gwizdalanka, K. Meyer, W''itold Lutosławski: Droga do doskonałości'', Kraków 2004, s. 473.</ref>
* [[Jerzy Młodziejowski]] – '' Szeptem'' 5 pieśni na głos średni i fortepian.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |tytuł = Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938 |url = http://dlibra.umcs.lublin.pl/publication/23449 |wydawca = [[Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Polska)|Ministerstwo Spraw Zagranicznych]] |miejsce = Warszawa |data = 1938 |strony = |odn = {{odn/id|Rocznik SZRP|1938}}}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko = |imię = |autor link = |tytuł = Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 3, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan |data = 1994 |wydawca = [[Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne|WSiP]] |miejsce = Warszawa |isbn = 83-02-05636-7 |strony = 294–295}}
* Joanna Kuciel-Frydryszak, ''Iłła • Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie'', Wydawnictwo Marginesy, 2017, {{ISBN|978-83-65780-54-6}}.
* [https://dzieje.pl/ksiazki/illa-opowiesc-o-kazimierze-illakowiczownie ''Iłła • Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie''], Rozmowa z Joanną Kuciel-Frydryszak, dzieje.pl

== Linki zewnętrzne ==
* [https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22I%C5%82%C5%82akowicz%C3%B3wna,_Kazimiera_(1892--1983)_Autor%22 Kazimiera Iłłakowiczówna – publikacje] w bibliotece [[Polona]]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Iłłakowiczówna, Kazimiera}}
[[Kategoria:Absolwentki Gimnazjum Żeńskiego im. Cecylii Plater-Zyberkówny]]
[[Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii]]
[[Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu]]
[[Kategoria:Kazimiera Iłłakowiczówna| ]]
[[Kategoria:Laureaci nagród miesięcznika „Kultura”]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości]]
[[Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim]]
[[Kategoria:Pisarze związani z Poznaniem]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie)]]
[[Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni węgierskimi orderami i odznaczeniami]]
[[Kategoria:Polscy literaci upamiętnieni nazwami nagród]]
[[Kategoria:Polscy dramaturdzy]]
[[Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polscy poeci XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury rumuńskiej i mołdawskiej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury węgierskiej]]
[[Kategoria:Polskie sekretarki]]
[[Kategoria:Radcy referatu politycznego Gabinetu Ministra Spraw Zagranicznych II Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1892]]
[[Kategoria:Zmarli w 1983]]
[[Kategoria:Laureaci Państwowej Nagrody Literackiej (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej miesięcznika „Kultura”]]

title: Kazimiera IłłakowiczównaIłła

Data i miejsce urodzenia: 6 sierpnia 1892 · Wilno

Data i miejsce śmierci: 16 lutego 1983 · Poznań

Język: polski

Alma Mater: Uniwersytet Oksfordzki

Dziedzina sztuki: poezja, proza, dramat, tłumaczenia


text:
# Ireneusz Skubiś
Ireneusz Skubiś (ur. 12 października 1938 w Chruszczobrodzie, zm. 20 grudnia 2023) – polski ksiądz katolicki, protonotariusz apostolski (infułat) Archidiecezji Częstochowskiej, Honorowy Redaktor Naczelny „Niedzieli”, duszpasterz akademicki, wiceprzewodniczący Komisji Episkopatu ds. Kultury i Środków Społecznego Przekazu.

## Życiorys
Po ukończeniu Niższego Seminarium Duchownego w Częstochowie, podjął studia w Częstochowskim Wyższym Seminarium Duchowne w Krakowie. 29 czerwca 1961 przyjął święcenia kapłańskie. Kontynuował pracę naukową w ramach studiów prawa kanonicznego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie w 1978 uzyskał stopień naukowy doktora.
W latach 1964–1966 był notariuszem kurii biskupiej w Częstochowie. W latach 1965–1982 był diecezjalnym duszpasterzem akademickim i dyrektorem Wydawnictwa Diecezjalnego (do 1981) oraz redaktorem „Częstochowskich Studiów Teologicznych” (1974–1985). Razem z bp. Stefanem Barełą doprowadził do wznowienia wydawania tygodnika katolickiego „Niedziela” (zamkniętego w 1953 roku), w którym pełnił obowiązki redaktora naczelnego (1981).
Uczestniczył w pracach Episkopatu jako wiceprzewodniczący Komisji Episkopatu ds. Kultury, członek Komisji Duszpasterstwa Akademickiego, Komisji Duszpasterstwa Ogólnego i Komisji ds. Środków Społecznego Przekazu.
Jego działalność w ramach Ośrodka Duszpasterstwa Akademickiego łamała państwowy monopol informacyjny i dzięki otwartym wykładom w studenckiej „Piwnicy” umożliwiała kontakty środowisk opozycyjnych.
W ramach prowadzonej przez ks. Skubisia serii wydawniczej „Biblioteki Niedzieli” ukazało się około 300 książek. Od 2008 był członkiem Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie w randze kawalera. Do 2014 roku redaktor naczelny tygodnika katolickiego „Niedziela”.

## Nagrody i odznaczenia
W 1996 otrzymał tytuł prałata honorowego, a w 2000 został uhonorowany godnością infułata.
W 2000 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Jest laureatem nagrody im. św. Maksymiliana Marii Kolbego (1995), nagrody im. Włodzimierza Pietrzaka (1995), Nagrody im. Karola Miarki (1998), Platynowego Lauru Umiejętności i Kompetencji (1998), nagrody Prezydenta Miasta Częstochowy „Tym, co służą Miastu i Ojczyźnie” (2004), nagrody im. Juliana Kulentego „Multimedia w służbie Ewangelizacji 2005”, Mały Feniks Specjalny 2012, Lauru Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (2016), Nagroda im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia (2017). W 2023 otrzymał Medal „Pro Patria”.

## Źródła internetowe
- Artur Stelmasiak: Ks. Ireneusz Skubiś – redaktor naczelny Tygodnika "Niedziela" – sylwetka. [dostęp 2009-03-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 sierpnia 2007)]. (pol.).

wikiname: plwiki

title: Ireneusz Skubiś

in_language: pl

wikitext:
{{Inne znaczenia|polskiego duchownego|[[Ireneusz Skubis]] – polski polityk}}
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Ireneusz Skubiś
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    = Protonotariusz Apostolski
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     =
 |dewiza                   =
 |dewiza - j. polski       =
 |kraj działania           =
 |data urodzenia           = [[12 października]] [[1938]]
 |miejsce urodzenia        = [[Chruszczobród]]
 |data śmierci             = [[20 grudnia]] [[2023]]
 |miejsce śmierci          =
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = Wikariusz biskupi
 |1. funkcja - okres       = 2000–2014
 |2. funkcja               = Redaktor naczelny ,,Niedzieli"
 |2. funkcja - okres       = 1984-2014
 |wyznanie                 = [[Kościół łaciński|Katolicki]]
 |kościół                  = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja             = [[Archidiecezja częstochowska]]
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           = 1960
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 29 czerwca 1961
 |data nominacji           =
 |data sakry               =
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              = {{order|OOP|KO}} {{order|MPP}} {{order|OZB}}
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
'''Ireneusz Skubiś''' (ur. [[12 października]] [[1938]] w [[Chruszczobród|Chruszczobrodzie]], zm. [[20 grudnia]] [[2023]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.niedziela.pl/artykul/97630/Zmarl-ks-Ireneusz-Skubis---wieloletni | tytuł = Zmarł ks. inf. Ireneusz Skubiś - wieloletni redaktor naczelny Tygodnika "Niedziela" | opublikowany = niedziela.pl | data dostępu = 2023-12-20}}</ref>) – [[Polacy|polski]] [[ksiądz]] [[katolicyzm|katolicki]], [[protonotariusz apostolski]] (infułat) Archidiecezji Częstochowskiej, Honorowy Redaktor Naczelny „[[Niedziela (czasopismo)|Niedzieli]]”, [[Duszpasterstwo akademickie|duszpasterz akademicki]], wiceprzewodniczący Komisji [[Konferencja Episkopatu Polski|Episkopatu]] ds. Kultury i Środków Społecznego Przekazu{{r|RNN}}.

== Życiorys ==
Po ukończeniu [[Niższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Częstochowskiej|Niższego Seminarium Duchownego w Częstochowie]], podjął studia w [[Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Częstochowskiej|Częstochowskim Wyższym Seminarium Duchowne]] w [[Kraków|Krakowie]]. 29 czerwca 1961 przyjął [[Sakrament święceń|święcenia kapłańskie]]. Kontynuował pracę naukową w ramach studiów [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] na [[Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II|Katolickim Uniwersytecie Lubelskim]], gdzie w 1978 uzyskał stopień naukowy [[Doktor (stopień naukowy)|doktora]].

W latach 1964–1966 był notariuszem kurii biskupiej w Częstochowie. W latach 1965–1982 był diecezjalnym duszpasterzem akademickim i dyrektorem Wydawnictwa Diecezjalnego (do 1981) oraz redaktorem „Częstochowskich Studiów Teologicznych” (1974–1985). Razem z [[biskup|bp.]] [[Stefan Bareła|Stefanem Barełą]] doprowadził do wznowienia wydawania tygodnika katolickiego „Niedziela” (zamkniętego w 1953 roku), w którym pełnił obowiązki redaktora naczelnego (1981).

Uczestniczył w pracach Episkopatu jako wiceprzewodniczący Komisji Episkopatu ds. Kultury, członek Komisji Duszpasterstwa Akademickiego, Komisji Duszpasterstwa Ogólnego i Komisji ds. Środków Społecznego Przekazu.

Jego działalność w ramach Ośrodka Duszpasterstwa Akademickiego łamała państwowy monopol informacyjny i dzięki otwartym wykładom w studenckiej „Piwnicy” umożliwiała kontakty środowisk opozycyjnych.
W ramach prowadzonej przez ks. Skubisia serii wydawniczej „Biblioteki Niedzieli” ukazało się około 300 książek. Od 2008 był członkiem [[Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie|Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie]] w randze kawalera<ref>[http://www.jp2w.pl/pl/10945/36834/Rycerze_Chrystusa.html Rycerze Chrystusa]</ref>{{r|KJP}}. Do 2014 roku redaktor naczelny tygodnika katolickiego „[[Niedziela (czasopismo)|Niedziela]]”.

== Nagrody i odznaczenia ==
W 1996 otrzymał tytuł [[prałat]]a honorowego, a w 2000 został uhonorowany godnością infułata.
W 2000 został odznaczony [[Order Odrodzenia Polski|Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski]]. Jest laureatem nagrody im. św. Maksymiliana Marii Kolbego (1995), nagrody im. Włodzimierza Pietrzaka (1995), [[Nagroda im. Karola Miarki|Nagrody im. Karola Miarki]] (1998), Platynowego Lauru Umiejętności i Kompetencji (1998), nagrody Prezydenta Miasta Częstochowy „Tym, co służą Miastu i Ojczyźnie” (2004), nagrody im. Juliana Kulentego „Multimedia w służbie Ewangelizacji 2005”{{r|MP13}}, [[Feniks (nagroda SWK)|Mały Feniks Specjalny]] [[2012]], [[Nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich#Laur SDP (od 2003)|Lauru Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich]] (2016)<ref>{{Cytuj stronę | url = http://old.sdp.pl/informacje/13778,laur-sdp-2016-ks-infulat-ireneusz-skubis-kaplan-i-polak-wielkiego-sumienia-,1485887466 | tytuł = Laur SDP 2016: Ks. Infułat Ireneusz Skubiś – kapłan i Polak wielkiego sumienia | data = 2017-01-31 | opublikowany = sdp.pl | data dostępu = 2017-02-14}}</ref>, [[Nagroda im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia]] (2017). W 2023 otrzymał [[Medal „Pro Patria”]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Medale „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria” dla tygodnika „Niedziela” i osób z nim związanych |data dostępu = 2023-11-27 |opublikowany = dzieje.pl |url = https://dzieje.pl/dziedzictwo-kulturowe/medale-pro-bono-poloniae-i-pro-patria-dla-tygodnika-niedziela-i-osob-z-nim |język = pl}}</ref>.

== Przypisy ==
<references>
<ref name=RNN>{{cytuj stronę | url =http://www.niedziela.pl/artykul.php?id=110173306100009002 | tytuł =Redaktorzy Naczelni „Niedzieli” | data dostępu =2009-05-22 | autor = | opublikowany = | język = | id = | archiwum =https://web.archive.org/web/20070807172631/http://www.niedziela.pl/artykul.php?id=110173306100009002 | zarchiwizowano =7 sierpnia 2007}}</ref>
<ref name=KJP>Kamiński J., Przymus U. (red.) – Zwierzchnictwo w Polsce Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie. Księgarnia Św. Jacka, Katowice 2008. {{ISBN|978-83-7030-641-0}}</ref>
<ref name=MP13>{{cytuj stronę| url =http://www.infor.pl/monitor-polski,rok,2000,nr,13,poz,262,postanowienie-prezydenta-rzeczypospolitej-polskiej-o-nadaniu-orderu.html | tytuł =Monitor Polski z 11 maja 2000 Nr 13 poz. 262 | data dostępu = 2009-06-12| autor = | opublikowany = | język =pl | id =}}</ref>
</references>

== Źródła internetowe ==
* {{cytuj stronę | url =http://www.niedziela.pl/dzialy.php?id=114173890300009015 | tytuł =Ks. Ireneusz Skubiś – redaktor naczelny Tygodnika "Niedziela" – sylwetka | data dostępu =2009-03-10 | autor =Artur Stelmasiak | opublikowany = | język =pl | id = | archiwum =https://web.archive.org/web/20070807233334/http://www.niedziela.pl/dzialy.php?id=114173890300009015 | zarchiwizowano =7 sierpnia 2007}}

{{Laureaci Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Skubiś, Ireneusz}}
[[Kategoria:Duchowni archidiecezji częstochowskiej]]
[[Kategoria:Absolwenci Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie]]
[[Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Karola Miarki]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Grobu Świętego]]
[[Kategoria:Polscy członkowie Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie]]
[[Kategoria:Polscy duszpasterze akademiccy]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy protonotariusze apostolscy]]
[[Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1938]]
[[Kategoria:Zmarli w 2023]]

title: Ireneusz Skubiś

Data i miejsce urodzenia: 12 października 1938 · Chruszczobród

Data śmierci: 20 grudnia 2023

Wyznanie: Katolicki

Kościół: rzymskokatolicki

Inkardynacja: Archidiecezja częstochowska

Prezbiterat: 29 czerwca 1961


text:
# Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik
Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik (arab. سماعيل بن جعفر الصادق; pełne imię: Abu Muhammad Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik, nazywany także Mubarak – „Błogosławiony” ) (ur. ok. 720 – zm. pomiędzy 754 a 762/63) – eponimiczny szósty imam ismailitów.

## Życiorys
Był najstarszym synem Dżafara as-Sadika z jego pierwszej żony Fatimy, wnuczki Hasana. Utrzymywał bliskie relacje z radykalnymi zwolennikami swojego ojca, którzy byli niezadowoleni z jego kwietystycznej polityki. Mógł współpracować z Abu al-Chattabem (zm. 755/56), najważniejszym z ekstremistów (ghali) na pograniczu imamizmu i eponimem chattabizmu. W sumie związki pomiędzy Isma’ilem a Abu al-Chattabem pozostają niejasne. W większości wrogie ismailitom źródła imamickie wręcz utożsamiają powstający ismailizm z chattabijją. Późniejsi ismailici uważali Abu al-Chattaba za heretyka i odrzucali chattabijję .
Zgodnie z niektórymi tradycjami miał utrzymywać kontakty także z innymi radykalnymi szyitami, takimi jak Mufaddal Ibn Umar al-Dżufi. W 750 miał protestować w Medynie przeciwko egzekucji innego radykalnego zwolennika Dżafara as-Sadika, Mu'alli Ibn Chunajsza. Według innych przekazów, zaangażował się w antyabbasydzki spisek, w którym brał udział Bassam Ibn Abd Allah Sajrafi, radykalny szyita z Kufy. Była to jedna z tych znajomości, które zgodnie ze źródłami imamickimi doprowadziły Dżafara as-Sadika do wyrażenia niezadowolenia z radykalnych szyitów, którzy sprowadzają jego syna na złą drogę .
Poza tym niewiele wiadomo na temat jego życia. Źródła ismailickie zawierają mało wiarygodnych informacji na temat początku ruchu. Przekazy imamickie zdają się lepiej poinformowane niż ismailickie i sunnickie, są one jednak wrogie Isma’ilowi. Podtrzymując prawa jego przyrodniego brata Musy al-Kazima do imamatu, opisują one Isma’ila jako niegodziwca i oskarżają o dipsomanię . Niemniej większość źródeł, zarówno ismailickich, jak i innych podaje, że początkowo Dżafar as-Sadik wyznaczył go na swojego następcę za pomocą nassu. Jak pisze Farhad Daftary: „Nie należy wątpić w historyczną autentyczność tego wyznaczenia, które zapewnia podstawy roszczeniom ismailickim. Jednakże kwestia nie jest oczywista, gdyż Isma’il najwyraźniej zmarł przed swoim ojcem, ponadto kilku innych synów As-Sadika żądało sukcesji dla siebie”.
Zgodnie z tradycją ismailicką Isma’il przeżył swojego ojca i po pewnym czasie go zastąpił. Jednak zdecydowana większość źródeł podtrzymuje, że Isma’il zmarł przed ojcem, przy czym najpóźniejsza wspomniana data to rok 762/763, zaś w kilku opowieściach o jego pogrzebie wspomina się, iż panującym wówczas kalifem był Al-Mansur (754–775). W źródłach opisano także, jak podczas pogrzebu Dżafar as-Sadik kilkukrotnie próbował pokazać twarz zmarłego syna świadkom, chociaż część tych samych źródeł podkreśla, że niedługo później widziano Isma’ila w Basrze .
Po śmierci Dżafara as-Sadika jego zwolennicy podzielili się na kilka grup. Jedni nie uznali jego śmierci i zaczęli oczekiwać jego powrotu. Inni uznali za imama najstarszego syna Dżafara as-Sadika i brata Isma’ila, Abd Allaha al-Aftaha. Kiedy ten kilka miesięcy później zmarł, większość jego popleczników przeszła do obozu jego przyrodniego brata Musy al-Kazima, który już wcześniej skupił wokół siebie pewną grupę imamitów. Dwa inne ugrupowania, które wyłoniły się w tym okresie, możemy uznać za pierwszych ismailitów. Jedna z tych grup miała zaprzeczyć śmierci Isma’ila jeszcze za życia jego ojca i oczekiwała jego powrotu jako mahdiego. Według nich Dżafar as-Sadik miał ogłosić śmierć swojego najstarszego syna jako wybieg, chcąc chronić go przed prześladowaniami ze strony Abbasydów. Imamiccy herezjografowie An-Nawbachti (zm. po 912) i Al-Kummi (zm. 913/914) nazywali tę grupę „czystymi ismailitami” (isma’ilijja chalisa). Druga grupa zaakceptowała śmierć Isma’ila, jednak nadal uważała go za prawdziwego imama i podtrzymywała pogląd, że w tej sytuacji imamat przeszedł na jego syna, Muhammada. An-Nawbachti i Al-Kummi nazywają tę grupę mubarakijja, od przydomku Isma’ila Mubarak – „Błogosławiony”. Mubarakijja twierdzili, że od czasów Husajna imamat nie może być przekazywany z brata na brata i z tego powodu nie mogą być uznane roszczenia braci Isma’ila .

title: Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko         = Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik
 |imię i nazwisko org     = {{k|ar|سماعيل بن جعفر الصادق}}
 |tytuł                   =
 |grafika                 = nie
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          =
 |data urodzenia          = ~[[720]]
 |miejsce urodzenia       = [[Medyna (miasto)|Medyna]]
 |data śmierci            = po [[754]]
 |miejsce śmierci         =
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Imam ismailitów
 |1. funkcja - okres      = ? – po 754
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[ismailizm]]
 |kościół                 =
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   =
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            =
 |data nominacji          =
 |data sakry              =
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik''' ([[język arabski|arab.]] '''سماعيل بن جعفر الصادق'''; pełne imię: '''Abu Muhammad Isma’il Ibn Dżafar as-Sadik''', nazywany także '''Mubarak''' – „Błogosławiony”{{odn|Encyclopædia Iranica}}) (ur. ok. [[720]] – zm. pomiędzy [[754]] a [[762]]/[[763|63]]) – [[eponim]]iczny szósty [[Imam (szyizm)|imam]] [[Ismailizm|ismailitów]].

== Życiorys ==
Był najstarszym synem [[Dżafar as-Sadik|Dżafara as-Sadika]] z jego pierwszej żony Fatimy, wnuczki [[Hasan ibn Ali|Hasana]]. Utrzymywał bliskie relacje z radykalnymi zwolennikami swojego ojca, którzy byli niezadowoleni z jego kwietystycznej polityki. Mógł współpracować z [[Abu al-Chattab]]em (zm. 755/56), najważniejszym z ekstremistów (''[[Ghulat|ghali]]'') na pograniczu [[imamizm]]u i eponimem [[chattabizm]]u. W sumie związki pomiędzy Isma’ilem a Abu al-Chattabem pozostają niejasne. W większości wrogie ismailitom źródła imamickie wręcz utożsamiają powstający ismailizm z chattabijją. Późniejsi ismailici uważali Abu al-Chattaba za heretyka i odrzucali chattabijję{{odn|Encyclopædia Iranica}}.

Zgodnie z niektórymi tradycjami miał utrzymywać kontakty także z innymi radykalnymi [[szyizm|szyitami]], takimi jak [[Mufaddal Ibn Umar al-Dżufi]]. W 750 miał protestować w [[Medyna (miasto)|Medynie]] przeciwko egzekucji innego radykalnego zwolennika Dżafara as-Sadika, Mu'alli Ibn Chunajsza. Według innych przekazów, zaangażował się w [[Abbasydzi|antyabbasydzki]] spisek, w którym brał udział Bassam Ibn Abd Allah Sajrafi, radykalny szyita z [[Al-Kufa|Kufy]]. Była to jedna z tych znajomości, które zgodnie ze źródłami imamickimi doprowadziły Dżafara as-Sadika do wyrażenia niezadowolenia z radykalnych szyitów, którzy sprowadzają jego syna na złą drogę{{odn|Encyclopædia Iranica}}.

Poza tym niewiele wiadomo na temat jego życia. Źródła ismailickie zawierają mało wiarygodnych informacji na temat początku ruchu. Przekazy imamickie zdają się lepiej poinformowane niż ismailickie i [[sunnizm|sunnickie]], są one jednak wrogie Isma’ilowi. Podtrzymując prawa jego przyrodniego brata [[Musa al-Kazim|Musy al-Kazima]] do imamatu, opisują one Isma’ila jako niegodziwca i oskarżają o [[Dipsomania|dipsomanię]]{{odn|Encyclopædia Iranica}}. Niemniej większość źródeł, zarówno ismailickich, jak i innych podaje, że początkowo Dżafar as-Sadik wyznaczył go na swojego następcę za pomocą [[nass]]u. Jak pisze [[Farhad Daftary]]: „Nie należy wątpić w historyczną autentyczność tego wyznaczenia, które zapewnia podstawy roszczeniom ismailickim. Jednakże kwestia nie jest oczywista, gdyż Isma’il najwyraźniej zmarł przed swoim ojcem, ponadto kilku innych synów As-Sadika żądało sukcesji dla siebie”{{odn|Daftary|2008|s=44 - 45}}.

Zgodnie z tradycją ismailicką Isma’il przeżył swojego ojca i po pewnym czasie go zastąpił. Jednak zdecydowana większość źródeł podtrzymuje, że Isma’il zmarł przed ojcem, przy czym najpóźniejsza wspomniana data to rok 762/763, zaś w kilku opowieściach o jego pogrzebie wspomina się, iż panującym wówczas kalifem był [[Al-Mansur]] (754–775). W źródłach opisano także, jak podczas pogrzebu Dżafar as-Sadik kilkukrotnie próbował pokazać twarz zmarłego syna świadkom, chociaż część tych samych źródeł podkreśla, że niedługo później widziano Isma’ila w [[Basra|Basrze]]{{odn|Encyclopædia Iranica}}{{odn|Daftary|2008|s=45}}.

Po śmierci Dżafara as-Sadika jego zwolennicy podzielili się na kilka grup. Jedni nie uznali jego śmierci i zaczęli oczekiwać jego powrotu. Inni uznali za imama najstarszego syna Dżafara as-Sadika i brata Isma’ila, [[Abd Allah al-Aftah|Abd Allaha al-Aftaha]]. Kiedy ten kilka miesięcy później zmarł, większość jego popleczników przeszła do obozu jego przyrodniego brata [[Musa al-Kazim|Musy al-Kazima]], który już wcześniej skupił wokół siebie pewną grupę imamitów. Dwa inne ugrupowania, które wyłoniły się w tym okresie, możemy uznać za pierwszych ismailitów. Jedna z tych grup miała zaprzeczyć śmierci Isma’ila jeszcze za życia jego ojca i oczekiwała jego powrotu jako [[mahdi]]ego. Według nich Dżafar as-Sadik miał ogłosić śmierć swojego najstarszego syna jako wybieg, chcąc chronić go przed prześladowaniami ze strony [[Abbasydzi|Abbasydów]]. Imamiccy herezjografowie [[An-Nawbachti]] (zm. po 912) i [[Al-Kummi]] (zm. 913/914) nazywali tę grupę „czystymi ismailitami” (''isma’ilijja chalisa''). Druga grupa zaakceptowała śmierć Isma’ila, jednak nadal uważała go za prawdziwego imama i podtrzymywała pogląd, że w tej sytuacji imamat przeszedł na jego syna, [[Muhammad Ibn Isma’il|Muhammada]]. An-Nawbachti i Al-Kummi nazywają tę grupę ''mubarakijja'', od przydomku Isma’ila ''Mubarak'' – „Błogosławiony”. ''Mubarakijja'' twierdzili, że od czasów [[Husajn ibn Ali|Husajna]] imamat nie może być przekazywany z brata na brata i z tego powodu nie mogą być uznane roszczenia braci Isma’ila{{odn|Encyclopædia Iranica}}{{odn|Daftary|2008|s=45–46}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Daftary | imię=Farhad | tytuł=Ismailici. Zarys historii | data=2008 | wydawca=Wydawnictwo Akademickie DIALOG | miejsce=Warszawa | isbn=978-83-89899-91-0 | odn = tak}}
* {{cytuj stronę| url = https://www.iranicaonline.org/articles/esmail-b-jafar-al-sadeq | tytuł = ESMĀʿĪL b. JAʿFAR AL-ṢĀDEQ | data dostępu = 2021-02-02 | autor = Farhad Daftary | opublikowany = [[Encyclopædia Iranica|Encyclopaedia Iranica]] | język = en | odn = {{odn/id|Encyclopædia Iranica}}}}

{{Imamowie szyitów}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Imamowie szyiccy]]
[[Kategoria:Arabowie epoki Umajjadów]]
[[Kategoria:Urodzeni w VIII wieku]]
[[Kategoria:Zmarli w VIII wieku]]
[[Kategoria:Ludzie związani z kalifatem Abbasydów]]

title: Isma’il Ibn Dżafar as-Sadikسماعيل بن جعفر الصادق

Data i miejsce urodzenia: ~720 · Medyna

Wyznanie: ismailizm


text:
# Szybeny
Szybeny (ukr. Шибене) – wieś w rejonie wierchowińskim, w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy położona na południe od wsi Jawornik.
W okresie II Rzeczypospolitej stacjonował w niej Komisariat Straży Celnej „Szybeny”.

title: Szybeny

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Szybeny
 |nazwa oryginalna             = {{k|uk|Шибене}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = UA-26
 |2. jednostka administracyjna = [[rejon wierchowiński|wierchowiński]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          =
 |liczba ludności              =
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             = +380 03432
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = obwód iwanofrankiwski
 |współrzędne                  = 48°1′24″N 24°44′31″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Szybeny''' (ukr. Шибене) – wieś w [[rejon wierchowiński|rejonie wierchowińskim]], w [[Obwód iwanofrankiwski|obwodzie iwanofrankiwskim]] [[Ukraina|Ukrainy]] położona na południe od wsi [[Jawornik (obwód iwanofrankiwski)|Jawornik]].

W okresie [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]] stacjonował w niej [[Komisariat Straży Celnej „Szybeny”]]<ref>{{cytuj pismo |nazwisko=Kozłowski|imię =Piotr| tytuł = Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku | czasopismo = Problemy Ochrony Granic| wolumin =50|rok =2012|wydawca = [[Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie]]| miejsce =Ketrzyn|issn =1505-1752}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{SgKP|XII|93|potok, pow. kosowski, nad którym leży wieś}}

[[Kategoria:Wsie w obwodzie iwanofrankiwskim]]
[[Kategoria:Rejon wierchowiński]]

title: SzybenyШибене

Państwo: Ukraina

Obwód: iwanofrankiwski

Rejon: wierchowiński


text:
# Wołodymyr Firman
Wołodymyr Firman (ur. 8 maja 1976 w Zarwanicy) – ukraiński biskup greckokatolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, eparcha pomocniczy tarnopolsko-zborowski od 2023.

## Życiorys
Święcenia kapłańskie otrzymał 8 października 2000 i został inkardynowany do archieparchii tarnopolsko-zborowskiej. Pracował jako administrator, a od 2016 jako rektor Centrum Duchowości Maryjnej w rodzinnym mieście. W 2004 został też wicerektorem tarnopolskiego seminarium oraz ekonomem archieparchii.
Został wybrany biskupem pomocniczym archieparchii tarnopolsko-zborowskiej. 12 lipca 2023 papież Franciszek zatwierdził ten wybór i nadał mu stolicę tytularną Limisa.  Chirotonii udzielił mu 27 sierpnia 2023 arcybiskup Swiatosław Szewczuk.

title: Wołodymyr Firman

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko          = Wołodymyr Firman
 |imię i nazwisko org      =
 |tytuł                    = Biskup tytularny ''Limisy''
 |grafika                  =
 |opis grafiki             =
 |alt grafiki              =
 |herb                     = Coat of arms of Volodymyr Firman.svg
 |dewiza                   = Величит душа Моя Господа
 |dewiza - j. polski       = Wielbi dusza moja Pana
 |kraj działania           = [[Ukraina]]
 |data urodzenia           = 8 maja 1976
 |miejsce urodzenia        = [[Zarwanica (obwód tarnopolski)|Zarwanica]]
 |data śmierci             =
 |miejsce śmierci          =
 |miejsce pochówku         =
 |1. funkcja               = Biskup pomocniczy tarnopolsko-zborowski
 |1. funkcja - okres       = od 2023
 |2. funkcja               =
 |2. funkcja - okres       =
 |wyznanie                 = [[katolicyzm]]
 |kościół                  = [[Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego]]
 |inkardynacja             =
 |data ślubów zakonnych    =
 |data diakonatu           = 9 maja 1999
 |data ordynacji           =
 |data święceń             = 8 października 2000
 |data nominacji           = 12 lipca 2023
 |data sakry               = 27 sierpnia 2023
 |data patriarchatu        =
 |data kreacji             =
 |papież kreujący          =
 |kościół tytularny        =
 |faksymile                =
 |opis faksymile           =
 |odznaczenia              =
 |commons                  =
 |wikiźródła               =
 |wikicytaty               =
 |wikinews                 =
 |www                      =
}}
{{Sukcesja apostolska infobox
 |tytuł                     = biskup
 |data konsekracji          = 27 sierpnia 2023
 |miejscowość konsekracji   =
 |miejsce konsekracji       =
 |konsekrator               = [[Swiatosław Szewczuk]]
 |współkonsekratorzy        = [[Wasyl Semeniuk]]<br/>[[Bohdan Danyło]]
 |biskupi konsekrowani      =
 |biskupi współkonsekrowani =
}}

'''Wołodymyr Firman''' (ur. [[8 maja]] [[1976]] w [[Zarwanica (obwód tarnopolski)|Zarwanicy]]) – [[Ukraińcy|ukraiński]] biskup [[Kościoły greckokatolickie|greckokatolicki]] [[Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego|obrządku bizantyjsko-ukraińskiego]], eparcha pomocniczy [[Archieparchia tarnopolsko-zborowska|tarnopolsko-zborowski]] od 2023.

== Życiorys ==
[[Sakrament święceń|Święcenia kapłańskie]] otrzymał 8 października 2000 i został inkardynowany do [[Archieparchia tarnopolsko-zborowska|archieparchii tarnopolsko-zborowskiej]]. Pracował jako administrator, a od 2016 jako rektor Centrum Duchowości Maryjnej w rodzinnym mieście. W 2004 został też wicerektorem tarnopolskiego seminarium oraz ekonomem archieparchii{{r|sala}}.

Został wybrany biskupem pomocniczym [[Archieparchia tarnopolsko-zborowska|archieparchii tarnopolsko-zborowskiej]]. 12 lipca 2023 [[poczet papieży|papież]] [[Franciszek (papież)|Franciszek]] zatwierdził ten wybór i nadał mu stolicę tytularną ''[[Limisa]]''<ref name="sala">{{Cytuj stronę | url =https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2023/07/12/0507/01129.html  | tytuł = Elezione di Vescovo Ausiliare dell’Arcieparchia di Ternopil-Zboriv  (Ucraina) | opublikowany = vatican.va | język = it | data dostępu = 2023-07-12}}</ref>.  [[Sakra|Chirotonii]] udzielił mu 27 sierpnia 2023 arcybiskup [[Swiatosław Szewczuk]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Zobacz też ==
* [[Katolickie Kościoły wschodnie]]

== Linki zewnętrzne ==
* {{catholic-hierarchy |typ = biskup |id = bfirman |tytuł = Wołodymyr Firman |data dostępu = 2023-07-12}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Firman, Wołodymyr}}
[[Kategoria:Biskupi Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-ukraińskiego]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1976]]

title: Wołodymyr Firman

Herb duchownego: Величит душа Моя Господа · Wielbi dusza moja Pana

Kraj działania: Ukraina

Data i miejsce urodzenia: 8 maja 1976 · Zarwanica

Wyznanie: katolicyzm

Prezbiterat: 8 października 2000

Chirotonia biskupia: 27 sierpnia 2023

title: Sukcesja apostolska

Data konsekracji: 27 sierpnia 2023

Konsekrator: Swiatosław Szewczuk

Współkonsekratorzy: Wasyl Semeniuk · Bohdan Danyło


text:
# Gold (album Kobranocki)
Gold – album kompilacyjny zespołu Kobranocka. Wydany w roku 1999 nakładem wydawnictwa Koch International.

## Lista utworów
źródło:.
1. „Ela, czemu się nie wcielasz?” – 3:02
2. „List z pola boju” – 3:38
3. „Ballada dla samobójców” – 3:31
4. „I nikomu nie wolno się z tego śmiać” – 3:19
5. „Biedna pani” – 3:06
6. „Dałaś mi w brzuch tortowym nożem” – 2:31
7. „Gorycz w chlebie” – 3:46
8. „Kocham cię jak Irlandię” – 4:53
9. „Zataczówka” – 4:01
10. „Stepowanie kota w mroku” – 4:56
11. „Kwiaty na żywopłocie” – 5:06
12. „Rozgrzeszenia nie chcą mi dać” – 3:02
13. „Po nieboskłony” – 4:17
14. „Daj na tacę” – 3:31
15. „Póki to nie zabronione” – 2:58
16. „Hipisówka” – 5:24
17. „Niech popłyną łzy” – 4:21
18. „Póki możesz, aż do końca” – 4:08
19. „Noc ogonem szatana” – 4:09

title: Gold (album Kobranocki)

wikitext:
{{Album muzyczny infobox
 |rodzaj albumu             = składanka
 |tytuł                     = Gold
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Kobranocka]]
 |wydany                    = 1999
 |nagrywany                 =
 |gatunek                   = [[rock]]
 |długość                   = 73:39
 |wytwórnia                 = Koch International Poland
(Nr kat. 52052-2)
 |producent                 =
 |oceny                     =
* ''[[Tylko Rock]]'' {{ocena|5|3}} (7-8/2000){{r|TR1}}
* ''Tylko Rock'' {{Ocena|5|3}} (4/2002){{r|TR2}}
 |rok wydania               = 1999
 |poprzedni album           = [[Niech popłyną łzy]]
 |rok poprzedniego albumu   = 1994
 |następny album            = [[O miłości i wolności]]
 |rok następnego albumu     = 2001
}}
'''Gold''' – [[Album (wydawnictwo muzyczne)|album]] [[Kompilacja (muzyka)|kompilacyjny]] zespołu [[Kobranocka]]. Wydany w roku [[1999 w muzyce|1999]] nakładem wydawnictwa Koch International{{r|APR}}.

== Lista utworów ==
źródło:{{r|APR}}.

# „Ela, czemu się nie wcielasz?” – 3:02
# „List z pola boju” – 3:38
# „Ballada dla samobójców” – 3:31
# „[[I nikomu nie wolno się z tego śmiać]]” – 3:19
# „Biedna pani” – 3:06
# „Dałaś mi w brzuch tortowym nożem” – 2:31
# „Gorycz w chlebie” – 3:46
# „[[Kocham cię jak Irlandię]]” – 4:53
# „Zataczówka” – 4:01
# „Stepowanie kota w mroku” – 4:56
# „Kwiaty na żywopłocie” – 5:06
# „Rozgrzeszenia nie chcą mi dać” – 3:02
# „Po nieboskłony” – 4:17
# „Daj na tacę” – 3:31
# „Póki to nie zabronione” – 2:58
# „Hipisówka” – 5:24
# „Niech popłyną łzy” – 4:21
# „Póki możesz, aż do końca” – 4:08
# „Noc ogonem szatana” – 4:09

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="TR1">{{Cytuj pismo | nazwisko = Królikowski | imię = Wiesław | tytuł = Kobranocka. Gold | czasopismo = Tylko Rock | rok = 2000 | wolumin = 7-8 (107-108) | strony = 55 | issn = 1230-2317 | język = pl}}</ref>
<ref name="TR2">{{Cytuj pismo | nazwisko = Królikowski | imię = Wiesław | tytuł = Kobranocka. Gold | czasopismo = Tylko Rock | rok = 2002 | wolumin = 4 (128) | strony = 61 | issn = 1230-2317 | język = pl}}</ref>
<ref name="APR">{{APR|płyta|kobranocka-gold-520522|Gold}}</ref>
}}

{{Kobranocka}}

[[Kategoria:Kompilacje Kobranocki]]
[[Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 1999]]

title: Gold

Gatunek: rock

Wydawnictwo: Koch International Poland · (Nr kat. 52052-2)

Niech popłyną łzy · (1994): Gold · (1999) · O miłości i wolności · (2001)


text:
# Cibalia Vinkovci
Hrvatski Nogometni Klub Cibalia Vinkovci – chorwacki klub piłkarski z siedzibą w Vinkovci. Został założony w 1919 roku.

## Historia
Klub został założony w 1919 roku jako GŠK Cibalia Vinkovci. W 1925 doszło do fuzji z RŠK Sloga. Podczas II wojny światowej klub przestał istnieć. Po wojnie Sloga oraz OFD Graničar połączyły się w jeden klub, który nazwano FD Dinamo Vinkovci. W 1982 roku Dinamo awansowało do pierwszej ligi Jugosławii. Tam grało przez 4 lata, a w 1986 powróciło do 2. ligi.
W latach 90. klub grał już w chorwackiej 1. lidze i powrócił do pierwotnej nazwy Cibalia. Najwyższe miejsce w historii klubu w lidze to piąte. W sezonie 2003/2004 Cibalia spadła do drugiej ligi. Klubowi odjęto 6 punktów z powodu zaległości finansowych w sprawach transferów kilku piłkarzy. Jednakże w sezonie 2004/2005 Cibalia powróciła do najwyższej klasy rozgrywkowej.
W Pucharze Chorwacji największym sukcesem klubu z Vinkovci był awans do finału w 1999, w którym Cibalia przegrała z NK Osijek.
Cibalia spadła z 1. HNL w sezonie 2017/2018, a także stanęła w obliczu bankructwa. Ze względu na poważne problemy finansowe klub nie otrzymał licencji na grę w 2. HNL i został przesunięty o poziom niżej, do 3. HNL. Klub w swoim pierwszym sezonie został mistrzem trzeciej ligi i awansował.

### Chronologia nazw
- 1919: Građanski športski klub (GŠK) Cibalia Vinkovci
- 1920: Željezničarski građanski športski klub (ŽGŠK) Cibalia Vinkovci - przyłączenie ŽSK Cibalia Vinkovci
- 1945: FD Sloga Vinkovci - reaktywacja klubu
- 1947: FD Dinamo Vinkovci - przyłączenie OFD Graniča Vinkovci
- 1968: Nogometni klub (NK) Dinamo Vinkovci
- 1990: Hrvatski nogometni klub (HNK) Cibalia Vinkovci

### Piłkarze w historii klubu
- Tomislav Ivković
- Ivan Bošnjak
- Nikola Jerkan

## Stadion
Stadion Cibalia jest położony w południowej części miasta i liczy 12 108 miejsc.

## Europejskie puchary
Legenda do wszystkich tabel:
- Q – runda eliminacyjna, 1/16, 1/8, 1/4, 1/2 – odpowiednia faza rozgrywek, Grupa – runda grupowa, 1r gr – pierwsza runda grupowa, 2r gr – druga runda grupowa, F – finał, R – runda, PO – play-off
- k. – rzuty karne, los. – losowanie, Dogr. – dogrywka, w. – zasada bramek strzelonych na wyjeździe

| Sezon   | Rozgrywki        | Runda | Przeciwnik          | Dom | Wyjazd | Ogólnie |
| ------- | ---------------- | ----- | ------------------- | --- | ------ | ------- |
| 2000    | Puchar Intertoto | 1R    | Obilić Belgrad      | 3–1 | 1–1    | 4–2     |
| 2000    | Puchar Intertoto | 2R    | FC Tatabánya        | 0–0 | 2–3    | 2–3     |
| 2003    | Puchar Intertoto | 2R    | Szachcior Soligorsk | 4–2 | 1–1    | 5–3     |
| 2003    | Puchar Intertoto | 3R    | Tampere United      | 0–1 | 2–0    | 2–1     |
| 2003    | Puchar Intertoto | 1/2   | VfL Wolfsburg       | 1–4 | 0–4    | 1–8     |
| 2010/11 | Liga Europy      | 2Q    | Cliftonville        | 0–0 | 0–1    | 0–1     |

title: Cibalia Vinkovci

wikitext:
{{Klub sportowy infobox
 |nazwa                 = HNK Cibalia
 |nazwa oryginalna      = HNK Cibalia
 |dyscyplina            = piłka nożna
 |grafika               =
 |opis grafiki          =
 |alt grafiki           =
 |pełna nazwa           = Hrvatski Nogometni Klub Cibalia Vinkovci š.d.d.
 |kod                   =
 |przydomek             = Nebeskoplavi (Niebiańsko-błękitni)
 |maskotka              =
 |barwy                 = jasnoniebiesko-białe
 |data założenia        = [[1919]]
 |debiut w ekstraklasie =
 |data rozwiązania      =
 |liga                  = [[Prva nogometna liga|2. HNL]]
 |liczba seniorów       =
 |liczba juniorów       =
 |państwo               =
 |siedziba              =
 |adres                 =
 |obiekt sportowy       = [[Cibalia (stadion)|Cibalia]], [[Vinkovci]]
 |sponsor techniczny    =
 |właściciel            =
 |prezes                = Tomo Bobek
 |menedżer              =
 |menedżer generalny    =
 |komandor              =
 |trener                = Petar Tomić
 |asystent trenera      =
 |paski_kos1            = _cibalia1617h
 |koszulka1             =
 |paski_spo1            = _cibalia1617h
 |spodenki1             =
 |lewareka1             =
 |paski_lr1             = _cibalia1617h
 |prawareka1            =
 |paski_pr1             = _cibalia1617h
 |skarpety1             =
 |paski_ska1            = _cibalia1617h
 |paski_kos2            = _cibalia1617a
 |koszulka2             =
 |paski_spo2            = _cibalia1617a
 |spodenki2             =
 |lewareka2             =
 |paski_lr2             = _stpolten1617a
 |prawareka2            =
 |paski_pr2             = _stpolten1617a
 |skarpety2             = FF0000
 |paski_ska2            =
 |commons               =
 |wikicytaty            =
 |wikinews              =
 |www                   = https://hnk-cibalia.hr/
}}
'''Hrvatski Nogometni Klub Cibalia Vinkovci''' – [[Chorwacja|chorwacki]] klub piłkarski z siedzibą w [[Vinkovci]]. Został założony w 1919 roku.

== Historia ==
Klub został założony w [[1919]] roku jako GŠK Cibalia Vinkovci. W [[1925]] doszło do fuzji z RŠK Sloga. Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] klub przestał istnieć. Po wojnie Sloga oraz OFD Graničar połączyły się w jeden klub, który nazwano FD Dinamo Vinkovci. W [[1982]] roku Dinamo awansowało do pierwszej ligi [[Jugosławia|Jugosławii]]. Tam grało przez 4 lata, a w [[1986]] powróciło do 2. ligi.

W latach 90. klub grał już w [[Prva hrvatska nogometna liga|chorwackiej 1. lidze]] i powrócił do pierwotnej nazwy Cibalia. Najwyższe miejsce w historii klubu w lidze to piąte. W sezonie [[2003]]/[[2004]] Cibalia spadła do drugiej ligi. Klubowi odjęto 6 punktów z powodu zaległości finansowych w sprawach transferów kilku piłkarzy. Jednakże w sezonie [[2004]]/[[2005]] Cibalia powróciła do najwyższej klasy rozgrywkowej.

W [[Puchar Chorwacji w piłce nożnej|Pucharze Chorwacji]] największym sukcesem klubu z Vinkovci był awans do finału w [[1999]], w którym Cibalia przegrała z [[NK Osijek]].

Cibalia spadła z 1. HNL w sezonie [[Prva hrvatska nogometna liga (2017/2018)|2017/2018]], a także stanęła w obliczu bankructwa<ref>{{Cytuj |tytuł = NIJE KRAJ! HNS još može spasiti Cibaliju od stečaja |data = 2018-05-26 |data dostępu = 2019-06-21 |opublikowany = index.hr |url = https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2000378 |język = hr}}</ref>. Ze względu na poważne problemy finansowe klub nie otrzymał licencji na grę w [[Druga hrvatska nogometna liga|2. HNL]]<ref>{{Cytuj |autor = Antonio Bevanda; Alen Besedić |tytuł = Cibalia bez licencije za 2. HNL, Vinkovčani se ipak još nadaju |data = 2018-05-25 |data dostępu = 2019-06-21 |opublikowany = 24sata.hr |url = https://www.24sata.hr/sport/cibalia-bez-licencije-za-2-hnl-vinkovcani-ispadaju-u-3-ligu-575180 |język = hr}}</ref> i został przesunięty o poziom niżej, do [[Treća hrvatska nogometna liga|3. HNL]]<ref>{{Cytuj |autor = Ante Buškulić |tytuł = Cibalia ispala u 3. HNL |data = 2015-05-25 |data dostępu = 2019-06-21 |opublikowany = goal.com |url = https://www.goal.com/hr/vijesti/cibalia-3-hnl-licence/1b9ty9c28nubl1i7kb3kz4xtpj |język = hr}}</ref>. Klub w swoim pierwszym sezonie został mistrzem trzeciej ligi i awansował<ref>{{Cytuj |autor = Karlo Propadalo |tytuł = Poznati rezultati licenciranja za sezonu 2019/20 - Zadar bez prava nastupa u Drugoj HNL |data = 2019-05-21 |data dostępu = 2019-06-21 |opublikowany = nogometplus.net |url = http://www.nogometplus.net/index.php/domaci_nogomet/poznati-rezultati-licenciranja-za-sezonu-2019-20-zadar-bez-prava-nastupa-u-drugoj-hnl/ |język = hr}}</ref>.

=== Chronologia nazw ===
* 1919: ''Građanski športski klub (GŠK) Cibalia Vinkovci''
* 1920: ''Željezničarski građanski športski klub (ŽGŠK) Cibalia Vinkovci'' - przyłączenie ŽSK Cibalia Vinkovci
* 1945: ''FD Sloga Vinkovci'' - reaktywacja klubu
* 1947: ''FD Dinamo Vinkovci'' - przyłączenie OFD Graniča Vinkovci
* 1968: ''Nogometni klub (NK) Dinamo Vinkovci''
* 1990: ''Hrvatski nogometni klub (HNK) Cibalia Vinkovci''

=== Piłkarze w historii klubu ===
* [[Tomislav Ivković]]
* [[Ivan Bošnjak]]
* [[Nikola Jerkan]]

== Stadion ==
Stadion [[Cibalia (stadion)|Cibalia]] jest położony w południowej części miasta i liczy 12 108 miejsc.

== Europejskie puchary ==
{{Legenda Europejskie Puchary (piłka nożna)}}

{| class="wikitable"
! Sezon
! Rozgrywki
! Runda
! Przeciwnik
! Dom
! Wyjazd
! Ogólnie
|-
| rowspan="2"| [[Puchar Intertoto UEFA (2000)|2000]]
| rowspan="2"| [[Puchar Intertoto UEFA|Puchar Intertoto]]
| 1R
| {{flaga|YUG|1992}} [[FK Obilić|Obilić Belgrad]]
| style="text-align:center;"| 3–1
| style="text-align:center;"| 1–1
| style="text-align:center;"| '''4–2'''
|-
| 2R
| {{flaga|HUN}} [[FC Tatabánya]]
| style="text-align:center;"| 0–0
| style="text-align:center;"| 2–3
| style="text-align:center;"| '''2–3'''
|-
| rowspan="3"| [[Puchar Intertoto UEFA (2003)|2003]]
| rowspan="3"| [[Puchar Intertoto UEFA|Puchar Intertoto]]
| 2R
| {{flaga|BLR}} [[Szachcior Soligorsk]]
| style="text-align:center;"| 4–2
| style="text-align:center;"| 1–1
| style="text-align:center;"| '''5–3'''
|-
| 3R
| {{flaga|FIN}} [[Tampere United]]
| style="text-align:center;"| 0–1
| style="text-align:center;"| 2–0
| style="text-align:center;"| '''2–1'''
|-
| 1/2
| {{flaga|GER}} [[VfL Wolfsburg]]
| style="text-align:center;"| 1–4
| style="text-align:center;"| 0–4
| style="text-align:center;"| '''1–8'''
|-
| [[Liga Europy UEFA (2010/2011)|2010/11]]
| [[Liga Europy UEFA|Liga Europy]]
| 2Q
| {{flaga|NIR}} [[Cliftonville F.C.|Cliftonville]]
| style="text-align:center;"| 0–0
| style="text-align:center;"| 0–1
| style="text-align:center;"| '''0–1'''
|-
|}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.hnk-cibalia.hr/ | tytuł = Oficjalna strona HNK Cibalia | opublikowany = hnk-cibalia.hr | archiwum = https://web.archive.org/web/20060716021451/http://www.hnk-cibalia.hr/ | zarchiwizowano = 2006-07-16}}

== Przypisy ==
{{Przypisy
}}

{{2 poziom Fb Chorwacja}}
{{1 poziom Fb Chorwacja}}

[[Kategoria:Cibalia Vinkovci| ]]
[[Kategoria:Chorwackie kluby piłkarskie]]
[[Kategoria:Kluby piłkarskie założone w 1919]]

title: · HNK Cibalia

Przydomek: Nebeskoplavi (Niebiańsko-błękitni)

Barwy: jasnoniebiesko-białe

Liga: 2. HNL

Państwo: Chorwacja

Stadion: Cibalia, Vinkovci

Prezes: Tomo Bobek

Trener: Petar Tomić

Stroje · domowe: Stroje · wyjazdowe


text:
# Mozambik na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980
Mozambik na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980 reprezentowało 14 zawodników: 12 mężczyzn i 2 kobiety. Był to debiut reprezentacji Mozambiku na letnich igrzyskach olimpijskich.

## Skład kadry

### Lekkoatletyka
Mężczyźni
| Zawodnik         | Konkurencja        | Eliminacje | Eliminacje | Ćwierćfinał | Ćwierćfinał | Półfinał | Półfinał | Finał | Finał |
| Zawodnik         | Konkurencja        | Czas       | Poz.       | Czas        | Poz.        | Czas     | Poz.     | Czas  | Poz.  |
| ---------------- | ------------------ | ---------- | ---------- | ----------- | ----------- | -------- | -------- | ----- | ----- |
| Dias Alface      | 10 000 m           | DNF        | DNF        |             |             |          |          |       |       |
| Eduardo Costa    | 100 m              | 11,02      | 5          |             |             |          |          |       |       |
| Abdul Ismail     | 110 m przez płotki | 15,18      | 7          |             |             |          |          |       |       |
| Pedro Mulomo     | 5000 m             | 15:11,9    | 11         |             |             |          |          |       |       |
| Constantino Reis | 200 m              | DNS        | DNS        |             |             |          |          |       |       |
| Vicente Santos   | 1500 m             | 3:58,7     | 9          |             |             |          |          |       |       |

| Zawodnik           | Konkurencja | Kwalifikacje | Kwalifikacje | Finał     | Finał   |
| Zawodnik           | Konkurencja | Odległość    | Pozycja      | Odległość | Pozycja |
| ------------------ | ----------- | ------------ | ------------ | --------- | ------- |
| Stélio Craveirinha | Skok w dal  | 6.94         | 27           |           |         |

Kobiety
| Zawodniczka | Konkurencja | Eliminacje | Eliminacje | Ćwierćfinał | Ćwierćfinał | Półfinał | Półfinał | Finał | Finał |
| Zawodniczka | Konkurencja | Czas       | Poz.       | Czas        | Poz.        | Czas     | Poz.     | Czas  | Poz.  |
| ----------- | ----------- | ---------- | ---------- | ----------- | ----------- | -------- | -------- | ----- | ----- |
| Acacia Mate | 400 m       | 1:00,90    | 8          |             |             |          |          |       |       |
| Acacia Mate | 800 m       | 2:19,7     | 7          |             |             |          |          |       |       |

| Zawodniczka          | Konkurencja  | Kwalifikacje | Kwalifikacje | Finał     | Finał   |
| Zawodniczka          | Konkurencja  | Odległość    | Pozycja      | Odległość | Pozycja |
| -------------------- | ------------ | ------------ | ------------ | --------- | ------- |
| Ludovina de Oliveira | Rzut dyskiem |              |              |           |         |

### Pływanie
Mężczyźni
| Zawodnik          | Konkurencja                | Eliminacje | Eliminacje | Półfinał | Półfinał | Finał | Finał |
| Zawodnik          | Konkurencja                | Czas       | Poz.       | Czas     | Poz.     | Czas. | Poz.  |
| ----------------- | -------------------------- | ---------- | ---------- | -------- | -------- | ----- | ----- |
| Pedro Cruz        | 100 m stylem grzbietowym   | 1:15.25    | 33         |          |          |       |       |
| Raimundo Franisse | 100 m stylem motylkowym    | 1:01,83    | 29         |          |          |       |       |
| Raimundo Franisse | 200 m stylem motylkowym    | 2:25,55    | 24         |          |          |       |       |
| Ntewane Machel    | 200 m stylem dowolnym      | 2:35,45    | 37         |          |          |       |       |
| Edgar Martins     | 100 metrów stylem dowolnym | 1:06,17    | 39         |          |          |       |       |
| Rogerio Silva     | 100 m stylem klasycznym    | 1:25,70    | 25         |          |          |       |       |

wikitext:
{{Wyniki reprezentacji infobox
 |nazwa                  = Mozambik na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980
 |państwo                = MOZ
 |wariant flagi          = 1975
 |kod MKOl               = MOZ
 |kod organizacja        =
 |organizacja            =
 |impreza z linkiem      = [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1980]]
 |miejscowość            = [[Moskwa]]
 |chorąży                =
 |liczba zawodników      = 14
 |liczba konkurencji     = 11
 |liczba dyscyplin       = 2
 |pozycja w klasyfikacji =
 |złote                  = 0
 |srebrne                = 0
 |brązowe                = 0
 |suma                   = 0
}}
'''[[Mozambik]]''' na '''[[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1980|Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980]]''' reprezentowało 14 zawodników: 12 mężczyzn i 2 kobiety. Był to debiut reprezentacji Mozambiku na [[Letnie igrzyska olimpijskie|letnich igrzyskach olimpijskich]].

== Skład kadry ==
=== [[Plik:Athletics pictogram.svg|30px]] Lekkoatletyka ===
{{Osobny artykuł|Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980}}

'''Mężczyźni'''

{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!rowspan=2| Zawodnik
!rowspan=2| Konkurencja
!colspan=2| Eliminacje
!colspan=2| Ćwierćfinał
!colspan=2| Półfinał
!colspan=2| Finał
|- style="font-size:95%;"
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
|- align=center
|align=left| [[Dias Alface]]
|align=left| 10 000 m
|colspan=2| DNF
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Eduardo Costa (lekkoatleta)|Eduardo Costa]]
|align=left| 100 m
|11,02
|'''5'''
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Abdul Ismail]]
|align=left| 110 m przez płotki
|15,18
|'''7'''
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Pedro Mulomo]]
|align=left| 5000 m
|15:11,9
|'''11'''
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Constantino Reis]]
|align=left| 200 m
|colspan=2| DNS
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Vicente Santos]]
|align=left| 1500 m
|3:58,7
|'''9'''
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|}

{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!rowspan=2| Zawodnik
!rowspan=2| Konkurencja
!colspan=2| Kwalifikacje
!colspan=2| Finał
|- style="font-size:95%;"
!Odległość
!Pozycja
!Odległość
!Pozycja
|- align=center
|align=left| [[Stélio Craveirinha]]
|align=left| Skok w dal
|6.94
|'''27'''
|colspan=2 bgcolor="wheat"|
|}

'''Kobiety'''

{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!rowspan=2| Zawodniczka
!rowspan=2| Konkurencja
!colspan=2| Eliminacje
!colspan=2| Ćwierćfinał
!colspan=2| Półfinał
!colspan=2| Finał
|- style="font-size:95%;"
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
|- align=center
|align=left rowspan=2| [[Acacia Mate]]
|400 m
|1:00,90
|'''8'''
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|800 m
|2:19,7
|'''7'''
|colspan=6 bgcolor="wheat"|
|}

{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!rowspan=2| Zawodniczka
!rowspan=2| Konkurencja
!colspan=2| Kwalifikacje
!colspan=2| Finał
|- style="font-size:95%;"
!Odległość
!Pozycja
!Odległość
!Pozycja
|- align=center
|align=left| [[Ludovina de Oliveira]]
|Rzut dyskiem
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|}

=== [[Plik:Swimming pictogram.svg|30px]] Pływanie ===
{{Osobny artykuł|Pływanie na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980}}

; Mężczyźni
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!rowspan=2| Zawodnik
!rowspan=2| Konkurencja
!colspan=2| Eliminacje
!colspan=2| Półfinał
!colspan=2| Finał
|- style="font-size:95%;"
!Czas
!Poz.
!Czas
!Poz.
!Czas.
!Poz.
|- align=center
|align=left| [[Pedro Cruz]]
|align=left| 100 m stylem grzbietowym
|1:15.25
|'''33'''
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left rowspan=2| [[Raimundo Franisse]]
|align=left| 100 m stylem motylkowym
|1:01,83
|'''29'''
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| 200 m stylem motylkowym
|2:25,55
|'''24'''
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Ntewane Machel]]
|align=left| 200 m stylem dowolnym
|2:35,45
|'''37'''
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Edgar Martins]]
|align=left| 100 metrów stylem dowolnym
|1:06,17
|'''39'''
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|- align=center
|align=left| [[Rogerio Silva]]
|align=left| 100 m stylem klasycznym
|1:25,70
|'''25'''
|colspan=4 bgcolor="wheat"|
|}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |url = http://www.sports-reference.com/olympics/countries/MOZ/summer/1980/ |tytuł = Mozambique at the 1980 Moscow Summer Games |opublikowany = Sports-reference.com |język = en |data dostępu = 2020-04-29 |archiwum = https://web.archive.org/web/20081210081903/http://www.sports-reference.com/olympics/countries/MOZ/summer/1980/ |zarchiwizowano = 2008-12-10}}

{{IO Mozambik}}
{{LIO 1980}}

[[Kategoria:Państwa uczestniczące w Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980]]
[[Kategoria:Mozambik na igrzyskach olimpijskich]]

Kod MKOl: MOZ

Liczba zawodników: 14 w 11 konkurencjach w 2 dyscyplinach

Medale: Złoto · 0 · Srebro · 0 · Brąz · 0 · Razem · 0


text:
# Lucinasco
Lucinasco – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Liguria, w prowincji Imperia.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 274 osoby, gęstość zaludnienia wynosi 34,2 os./km².

title: Lucinasco

wikitext:
{{Jednostka administracyjna infobox
 |nazwa                           = Lucinasco
 |nazwa oryginalna                =
 |dopełniacz nazwy                =
 |jednostka                       = gmina
 |zdjęcie                         =
 |opis zdjęcia                    =
 |alt zdjęcia                     =
 |herb                            =
 |flaga                           =
 |hymn                            =
 |dewiza                          =
 |państwo                         = Liguria
 |1. jednostka administracyjna    =
 |2. jednostka administracyjna    = [[Prowincja Imperia|Imperia]]
 |siedziba                        =
 |nazwa kodu statystycznego       = [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]
 |kod statystyczny                = 008033
 |powierzchnia                    = 8 km²
 |rok                             = 2004
 |liczba ludności                 = 274
 |gęstość zaludnienia             = 34,2 os./km²
 |numer kierunkowy                = 0183
 |kod pocztowy                    = 18023
 |tablice rejestracyjne           =
 |adres urzędu                    =
 |plan                            =
 |mapa                            =
 |nazwa mapy                      = Włoch
 |współrzędne                     = 43°58′N 7°58′E
 |commons                         =
 |www                             = http://www.comune.lucinasco.im.it/
}}
'''Lucinasco''' – miejscowość i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Liguria]], w prowincji [[prowincja Imperia|Imperia]].

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 274 osoby, gęstość zaludnienia wynosi 34,2 os./km².

== Bibliografia ==
* Źródło danych: [http://www.istat.it Istituto Nazionale di Statistica]

{{Prowincja Imperia}}

[[Kategoria:Miejscowości w prowincji Imperia]]

title: Lucinasco

Państwo: Włochy

Region: Liguria

Prowincja: Imperia

Powierzchnia: 8 km²


text:
# Zofia Petersowa
Zofia Petersowa, z domu Majde (ur. 15 lipca 1899 w Warszawie, zm. 8 grudnia 1955 w Łodzi) – polska tłumaczka literatury niemieckiej, szwedzkiej i rosyjskiej.

## Życiorys
Przed II wojną światową była zaangażowana we wdrażanie planu dokształcania szkolnego w domach poprawczych (szczególnie dziewczęcych) w Warszawie i w więzieniu na Mokotowie oraz dokonywała przekładów sztuk teatralnych, m.in. „Plac Paryski 13" i powieści. Po II wojnie światowej zamieszkała w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 21. W Łodzi pracowała dla Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” oraz pełniła funkcję szefowej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, potem redakcji Łódzkiej Rozgłośni Radiowej. Należała do Zarządu Łódzkiego Oddziału Związku Literatów Polskich. Była autorką pamiętników z II wojny światowej, opowiadań dla młodzieży oraz przekładów z literatury niemieckiej, szwedzkiej i rosyjskiej, m.in.: I. Bunina, E. E. Kischa, H. Fallady, A. Munthe, K. Stanisławskiego, L. Tołstoja, S. Zweiga.

### Życie prywatne
Była córką Norberta Majde (1855–1908) – technika i budowniczego w majątkach białocerkiewskich hrabiny M. Branickiej. Podczas II wojny światowej i po niej, aż do śmierci poszukiwała w Niemczech swojego aresztowanego i zaginionego męża. Pochowana została na cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie (kwatera 0, rząd 2, miejsce 6 lub 8).

## Publikacje
- „Wrzesień Warszawy 1936” (Warszawa 1946)[2][10],
- „Odwet” (Łódź 1947)[2][10].

## Przekłady
- Vicki Baum: „Ludzie w hotelu”, „Studentka”[11],
- Iwan Bunin: „Wieś”, „Miłość Miti”, „Suchodół” (1959)[12][13], „Czara życia i inne opowiadania”[11],
- Egon Caesar Conte Corti(inne języki): „Cesarzowa Elżbieta”,
- Hans Fallada: „Czyż nie ma powrotu?”[2],
- Marie Frischauf(inne języki): „Szary człowiek” (1951)[14]
- Egon Erwin Kisch: „Wylądowałem w Australii”[2],
- Axel Munthe: „Księga z San Michele”[5],
- Nikołaj Popow: „Bitwa pod Borodino”,
- Albert Schweitzer: „Wśród czarnych na równiku”,
- Anna Seghers: „Opowiadania”, „Bunt rybaków z Santa Barbara”[11],
- Harry Sichrovsky: „Indie bez osłonek”[11],
- Aleksandr Sierafimowicz: „Na krze oraz inne opowiadania”[15]
- Konstantin Stanisławski: „Moje życie w sztuce”[16],
- Adrienne Thomas: „Cathérine zostaje żołnierzem” (1931)[4],
- Lew Tołstoj: „Wojna i Pokój”, „Wiedza”,
- Stefan Zweig: „Maria Antonina”, „Gwiazdy Ludzkości”[16], „Magellan”[2], „Niecierpliwość serca”[11].

## Odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1955)[2][7]

title: Zofia Petersowa

wikitext:
{{Artysta infobox
 |imię i nazwisko           = Zofia Petersowa
 |imię i nazwisko org       =
 |pełne imię i nazwisko     =
 |pełne imię i nazwisko org =
 |pseudonim                 =
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = 15 lipca 1899
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              = 8 grudnia 1955
 |miejsce śmierci           = [[Łódź]]
 |narodowość                =
 |język                     = polski
 |Alma Mater                =
 |dziedzina sztuki          = [[literatura]]
 |epoka                     =
 |muzeum artysty            =
 |ważne dzieła              =
 |faksymile                 =
 |opis faksymile            =
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KK}}
 |nagrody                   =
 |commons                   =
 |wikiźródła                =
 |wikicytaty                =
 |www                       =
}}
'''Zofia Petersowa''', z domu Majde (ur. [[15 lipca]] [[1899]] w [[Warszawa|Warszawie]], zm. [[8 grudnia]] [[1955]] w [[Łódź|Łodzi]]) – polska [[tłumacz]]ka literatury niemieckiej, szwedzkiej i rosyjskiej<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Zofia Majde |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Sejm-Wielki.pl |url = http://www.sejm-wielki.pl/b/psb.22213.1}}</ref>.

== Życiorys ==
Przed II wojną światową była zaangażowana we wdrażanie planu dokształcania szkolnego w domach poprawczych (szczególnie dziewczęcych) w Warszawie i w więzieniu na Mokotowie<ref name=":3" /> oraz dokonywała przekładów sztuk teatralnych, m.in. „Plac Paryski 13"<ref>{{EncyklopediaTeatru |o |id = 80148 |nazwa = Zofia Petersowa |data dostępu = 2023-04-07}}</ref> i powieści<ref name=":7" />. Po II wojnie światowej zamieszkała w Łodzi przy [[Ulica Stefana Żeromskiego w Łodzi|ul. Stefana Żeromskiego]] 21<ref name=":1">{{Cytuj |autor = Tadeusz Chróścielewski |tytuł = Łódzkie domy literatów |czasopismo = Kronika Miasta Łodzi |data = 2001 |data dostępu = 2023-04-07 |wolumin = 1 |opublikowany = bc.wbp.lodz.pl |url = https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/106270/edition/101569/content}}</ref>. W Łodzi pracowała dla [[Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”|Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”]] oraz pełniła funkcję szefowej [[Towarzystwo Wiedzy Powszechnej|Towarzystwa Wiedzy Powszechnej]], potem redakcji [[Radio Łódź|Łódzkiej Rozgłośni Radiowej]]<ref name=":1" />. Należała do Zarządu Łódzkiego Oddziału [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Nowy Zarząd Związku Literatów Polskich |czasopismo = Dziennik Łódzki |data = 1949-04-27 |data dostępu = 2023-04-07 |numer = 114 |opublikowany = bc.wbp.lodz.pl |url = https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/59512/edition/56862/content}}</ref>. Była autorką pamiętników z II wojny światowej, opowiadań dla młodzieży<ref name=":1" /> oraz przekładów z literatury niemieckiej, szwedzkiej i rosyjskiej, m.in.: I. Bunina, E. E. Kischa, H. Fallady, A. Munthe, K. Stanisławskiego, L. Tołstoja, S. Zweiga.

=== Życie prywatne ===
Była córką Norberta<ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Uchwała Rady Państwa z dnia 19 lipca 1955 r. nr 0/1310. |data = 19 lipca 1955 |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = prawo.pl |url = https://www.prawo.pl/akty/m-p-1955-96-1298,16809743.html}}</ref> Majde (1855–1908) – technika i budowniczego w majątkach białocerkiewskich hrabiny M. Branickiej<ref>{{Cytuj |tytuł = Norbert Majde |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Sejm-Wielki.pl |url = https://sejm-wielki.pl/b/psb.22213.2}}</ref>. Podczas II wojny światowej i po niej, aż do śmierci poszukiwała w Niemczech swojego aresztowanego i zaginionego męża<ref name=":1" />. Pochowana została na [[Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie|cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym przy ul. Żytniej]] w Warszawie (kwatera 0, rząd 2, miejsce 6<ref>{{Cytuj |autor = Jadwiga Szulc |tytuł = Cmentarz Ewangelicko-Reformowany w Warszawie: zmarli i ich rodziny |data = 1989 |data dostępu = 2023-04-07 |isbn = 978-83-06-01759-5 |wydawca = Państwowy Instytut Wydawniczy |url = https://books.google.pl/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=pl&id=pKZFAAAAIAAJ&dq=zofia+petersowa+krzy%C5%BC&focus=searchwithinvolume&q=%22zofia+petersowa%22 |język = pl}}</ref> lub 8<ref name=":0" />).

== Publikacje ==
* „Wrzesień Warszawy 1936” (Warszawa 1946)<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cytuj |tytuł = Zofia Petersowa {{!}} książki, dzieła |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = tezeusz.pl |url = https://tezeusz.pl/autor/zofia-petersowa |język = pl}}</ref>,
* „Odwet” (Łódź 1947)<ref name=":3" /><ref name=":4" />.

== Przekłady ==
* [[Vicki Baum]]: „Ludzie w hotelu”, „Studentka”<ref name=":5">{{Cytuj |tytuł = Zofia Petersowa tłumacz |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Lubimyczytać.pl |url = https://lubimyczytac.pl/tlumacz/15921/zofia-petersowa |język = pl-PL}}</ref>,
* [[Iwan Bunin]]: „Wieś”, „Miłość Miti”, „Suchodół” (1959)<ref>{{Cytuj |tytuł = Acta Universitatis Wratislaviensis: Studia linguistica |data = 1986 |data dostępu = 2023-04-07 |wydawca = Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Oddział Wrocławski |url = https://books.google.pl/books?id=wSfVAAAAMAAJ&q=Zofia+Petersowa+1899+1955&dq=Zofia+Petersowa+1899+1955&hl=pl&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiRu7iCvpf-AhVVrYsKHcVYCjgQ6AF6BAgHEAI |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Antykwariat Gelber – Iwan Bunin: Wieś / Miłość Miti / Suchodoły |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Antykwariat Gelber |url = https://antykwariatgelber.pl/iwan-bunin-wies-milosc-miti-suchodoly/ |język = pl}}</ref>, „Czara życia i inne opowiadania”<ref name=":5" />,
* {{link-interwiki|Egon Caesar Corti|tekst=Egon Caesar Conte Corti|Q=Q1298511}}: „Cesarzowa Elżbieta”,
* [[Hans Fallada]]: „Czyż nie ma powrotu?”<ref name=":3" />,
* {{link-interwiki|Marie Pappenheim|tekst=Marie Frischauf|Q=Q1897454}}: „Szary człowiek” (1951)<ref>{{Cytuj |tytuł = Szary człowiek |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego |url = https://opac.ur.edu.pl/integro/261900830537/frischauf-marie/szary-czlowiek?bibFilter=26}}</ref>
* [[Egon Erwin Kisch]]: „Wylądowałem w Australii”<ref name=":3" />,
* [[Axel Munthe]]: „Księga z San Michele”<ref name=":1" />,
* [[Nikołaj Popow]]: „Bitwa pod Borodino”,
* [[Albert Schweitzer]]: „Wśród czarnych na równiku”,
* [[Anna Seghers]]: „Opowiadania”, „Bunt rybaków z Santa Barbara”<ref name=":5" />,
* [[Harry Sichrovsky]]: „Indie bez osłonek”<ref name=":5" />,
* [[Aleksandr Sierafimowicz]]: „Na krze oraz inne opowiadania”<ref>{{Cytuj |tytuł = Na krze oraz inne opowiadania |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego |url = https://opac.ur.edu.pl/integro/261900732182/serafimovic-aleksandr-serafimovic/na-krze-oraz-inne-opowiadania?bibFilter=26}}</ref>
* [[Konstantin Stanisławski]]: „Moje życie w sztuce”<ref name=":6">{{Cytuj |tytuł = Literaci na cenzurowanym. Z warsztatu łódzkich pisarzy |czasopismo = Dziennik Łódzki |data = 1948-10-10 |data dostępu = 2023-04-07 |numer = 280 |opublikowany = bc.wbp.lodz.pl |url = https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/59310/edition/56667/content}}</ref>,
* [[Adrienne Thomas]]: „Cathérine zostaje żołnierzem” (1931)<ref name=":7">{{Cytuj |tytuł = Cathérine zostaje żołnierzem |data dostępu = 2023-04-07 |opublikowany = Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego |url = https://opac.ur.edu.pl/integro/262101037771/thomas-adrienne/catherine-zostaje-zolnierzem?bibFilter=26}}</ref>,
* [[Lew Tołstoj]]: „[[Wojna i pokój|Wojna i Pokój]]”, „Wiedza”,
* [[Stefan Zweig]]: „Maria Antonina”, „Gwiazdy Ludzkości”<ref name=":6" />, „Magellan”<ref name=":3" />, „Niecierpliwość serca”<ref name=":5" />.

== Odznaczenia ==
* [[Order Odrodzenia Polski|Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]] (1955)<ref name=":3">{{Cytuj |autor = Tadeusz Chróścielewski |tytuł = Zadziwiająco zapomniana |czasopismo = Kronika Miasta Łodzi |data = 2007 |data dostępu = 2023-04-07 |numer = 2 |opublikowany = bc.wbp.lodz.pl |url = https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/108089/edition/103324/content}}</ref><ref name=":2" />

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Petersowa, Zofia}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1899]]
[[Kategoria:Zmarli w 1955]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe)]]
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie]]
[[Kategoria:Ludzie Polskiego Radia]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)]]
[[Kategoria:Pisarze związani z Łodzią]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze literatury szwedzkiej]]

title: Zofia Petersowa

Data i miejsce urodzenia: 15 lipca 1899 · Warszawa

Data i miejsce śmierci: 8 grudnia 1955 · Łódź

Dziedzina sztuki: literatura


text:
# Kolczatka (urządzenie)
Kolczatka – rodzaj zapory dla zwierząt i pojazdów na pneumatykach, w postaci kolców zestawionych gwiaździście w taki sposób, aby przynajmniej jeden skierowany był w górę.  Inna wersja to ustawiony w poprzek drogi rząd kolców w kształcie grzebienia, zwykle z możliwością podnoszenia go lub chowania.
Wzorem tej broni mogły być nasiona buzdyganka (Tribulus terrestris L.) lub chabra kolącego (Centaurea calcitrapa) – łacińskie calcitrapa znaczy "pułapka na stopy".

title: Kolczatka (urządzenie)

wikitext:
[[File:Löffelholz-Codex Ms-Berol-Germ-Qu-132 Fol 030v.png|thumb|Różne rodzaje kaletek i metalowych podeszew, które można zapiąć pod spód jako środek zaradczy z Codex Löffelholz, Norymberga 1505 r.]]
'''Kolczatka''' – rodzaj zapory dla zwierząt i pojazdów na pneumatykach, w postaci [[kolec|kolców]] zestawionych gwiaździście w taki sposób, aby przynajmniej jeden skierowany był w górę.  Inna wersja to ustawiony w poprzek drogi rząd kolców w kształcie grzebienia, zwykle z możliwością podnoszenia go lub chowania.

Wzorem tej broni mogły być nasiona [[Buzdyganek naziemny|buzdyganka]] (''Tribulus terrestris L.'') lub [[chaber kolący|chabra kolącego]] (''Centaurea calcitrapa'') – [[Język łaciński|łacińskie]] ''calcitrapa'' znaczy "pułapka na stopy".

<gallery>
Plik:Caltrop.jpg
Plik:Caltrop from Vietnam 1968.jpg
Plik:Tetsubishi 2.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Commonscat|Caltrop (weapon)|Kolczatki}}
{{wikisłownik|kolczatka}}
* [[Jeż (wojsko)]]
* [[Zapora przeciwtransportowa]]

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Inżynieria wojskowa]]
[[Kategoria:Urządzenia]]