text:
# Olimpiada (Baranowa)
Olimpiada, nazwisko świeckie Baranowa (ur. 1950 we Władywostoku) – rosyjska mniszka prawosławna, od 1992 przełożona stauropigialnego monasteru Opieki Matki Bożej w Chotkowie.

## Życiorys
Urodziła się we Władywostoku, ale jeszcze w dzieciństwie razem z rodzicami przeprowadziła się do obwodu saratowskiego. W 1970 rozpoczęła naukę w szkole medycznej w Moskwie, a po jej ukończeniu pracowała w Zagorsku jako pielęgniarka. Duży wpływ na jej późniejszą decyzję o wstąpieniu do klasztoru miało uczęszczanie na nabożeństwa do położonej w mieście Ławry Troicko-Siergijewskiej. W 1980 wstąpiła do monasteru Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża w Rydze jako posłusznica. Pozostawała pod opieką duchową przełożonej wspólnoty ihumeni Magdaleny. Jej postrzyżyn mniszych dokonał metropolita ryski Leonid. W monasterze pełniła różne obowiązki w kuchni, refektarzu, przy wyrabianiu świec cerkiewnych, następnie była dziekanką wspólnoty.
W 1992 patriarcha moskiewski i całej Rusi Aleksy II wyznaczył ją na pierwszą przełożoną restytuowanego po kilkudziesięcioletniej przerwie monasteru Opieki Matki Bożej w Chotkowie. W 1993 otrzymała godność ihumeni.

title: Olimpiada (Baranowa)

wikitext:
{{Duchowny infobox
 |imię przybrane          = Olimpiada
 |imię przybrane org      =
 |imię i nazwisko         =
 |imię i nazwisko org     =
 |tytuł                   = [[Igumen|ihumenia]]
 |grafika                 =
 |opis grafiki            =
 |alt grafiki             =
 |herb                    =
 |dewiza                  =
 |dewiza - j. polski      =
 |kraj działania          = [[Rosja]]
 |data urodzenia          = 1950
 |miejsce urodzenia       = [[Władywostok]]
 |data śmierci            =
 |miejsce śmierci         =
 |miejsce pochówku        =
 |1. funkcja              = Przełożona monasteru Opieki Matki Bożej w Chotkowie
 |1. funkcja - okres      = od 1992
 |2. funkcja              =
 |2. funkcja - okres      =
 |wyznanie                = [[prawosławie|prawosławne]]
 |kościół                 = [[Rosyjski Kościół Prawosławny]]
 |inkardynacja            =
 |data ślubów zakonnych   = po 1980
 |data diakonatu          =
 |data ordynacji          =
 |data święceń            =
 |data nominacji          =
 |data sakry              =
 |data patriarchatu       =
 |data kreacji            =
 |papież kreujący         =
 |kościół tytularny       =
 |faksymile               =
 |opis faksymile          =
 |odznaczenia             =
 |commons                 =
 |wikiźródła              =
 |wikicytaty              =
 |wikinews                =
 |www                     =
}}
'''Olimpiada''', nazwisko świeckie '''Baranowa''' (ur. 1950<ref>[http://www.patriarchia.ru/db/text/4139665.html Патриаршее поздравление настоятельнице Покровского Хотькова монастыря игумении Олимпиаде (Барановой) с 65-летием со дня рождения]</ref> we [[Władywostok]]u<ref name="chot">[http://хотьков-монастырь.рф/monastery/abbess Настоятельница Игумения Олимпиада]</ref>) – [[Rosja|rosyjska]] mniszka [[prawosławie|prawosławna]], od 1992 przełożona [[stauropigia]]lnego [[monaster Opieki Matki Bożej w Chotkowie|monasteru Opieki Matki Bożej w Chotkowie]].

== Życiorys ==
Urodziła się we Władywostoku, ale jeszcze w dzieciństwie razem z rodzicami przeprowadziła się do [[obwód saratowski|obwodu saratowskiego]]. W 1970 rozpoczęła naukę w szkole medycznej w [[Moskwa|Moskwie]], a po jej ukończeniu pracowała w [[Siergijew Posad|Zagorsku]] jako [[pielęgniarka]]. Duży wpływ na jej późniejszą decyzję o wstąpieniu do klasztoru miało uczęszczanie na nabożeństwa do położonej w mieście [[Ławra Troicko-Siergijewska|Ławry Troicko-Siergijewskiej]]. W 1980 wstąpiła do [[monaster Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża w Rydze|monasteru Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża w Rydze]] jako [[posłusznik|posłusznica]]. Pozostawała pod opieką duchową przełożonej wspólnoty ihumeni [[Magdalena (Żegałowa)|Magdaleny]]. Jej [[postrzyżyny mnisze|postrzyżyn mniszych]] dokonał [[eparchia ryska|metropolita ryski]] [[Leonid (Polakow)|Leonid]]. W monasterze pełniła różne obowiązki w kuchni, refektarzu, przy wyrabianiu świec cerkiewnych, następnie była dziekanką wspólnoty<ref name="chot"/>.

W 1992 [[patriarcha moskiewski i całej Rusi]] [[Aleksy II (patriarcha Moskwy)|Aleksy II]] wyznaczył ją na pierwszą przełożoną<ref name="chot"/> restytuowanego po kilkudziesięcioletniej przerwie [[monaster Opieki Matki Bożej w Chotkowie|monasteru Opieki Matki Bożej w Chotkowie]]<ref>A. Nizowski, ''Samyje znamienityje monastyri i chramy Rossii'', Wecze, Moskwa 2000, {{ISBN|5-7838-0578-5}}, s. 180.</ref>. W 1993 otrzymała godność [[ihumen]]i<ref name="chot"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Olimpiada (Baranowa)}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1950]]
[[Kategoria:Rosyjskie ihumenie]]
[[Kategoria:Monaster Opieki Matki Bożej w Chotkowie]]
[[Kategoria:Zakonnice monasteru Trójcy Świętej i św. Sergiusza z Radoneża w Rydze]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni we Władywostoku]]

title: Olimpiada

Kraj działania: Rosja

Data i miejsce urodzenia: 1950 · Władywostok

Wyznanie: prawosławne

Kościół: Rosyjski Kościół Prawosławny


text:
# Havana Club
Havana Club – marka rumu, która powstała na Kubie w 1934 roku, obecnie jest jedną z najlepiej sprzedających się marek rumów na świecie. Produkowana w destylarni w Cardenas na Kubie przez rodzinną kompanię Jose Arechabala S.A., marka została znacjonalizowana po kubańskiej rewolucji w 1959 roku. Od 1994 roku Havana Club jest sprzedawana przez koncern alkoholowy Pernod Ricard i rząd Kuby w ramach joint venture, w podziale 50:50.
W USA pod nazwą Havana Club sprzedawany jest inny rum; marka ta jest własnością Bacardi. Spór sądowy o prawa do nazwy marki w Stanach trwa już od kilku lat.

## Historia
W 1878 roku rodzina Arechabala założyła destylarnię w Cardenas na Kubie. W późniejszym czasie zmieniła nazwę na Jose Arechabala S.A. Firma ta stworzyła markę Havana Club w 1934, sprzedając rum o tej nazwie zarówno na Kubie, jak i w Stanach Zjednoczonych. Firma została znacjonalizowana przez rząd Castro w 1960 roku. Po tym wydarzeniu rodzina Arechabali opuściła wyspę, udając się do Hiszpanii i Stanów Zjednoczonych.
W 1972 roku kubański rząd rozpoczął sprzedaż rumu Havana Club za granicę, głównie koncentrując się na Związku Radzieckim i Europie Wschodniej. Rząd wybrał tę markę, ponieważ (inaczej niż rodzina Bacardi) rodzina Arechabala nie rozwinęła produkcji poza wyspą i nie mogła sprzedawać swoich konkurencyjnych produktów w innych krajach.
Rząd kubański określił Havanę Club mianem narodowego klejnotu. W 1977 roku produkcja została przeniesiona do nowej lokalizacji – Santa Cruz del Norte.
Od 1994 roku produkcja na Kubie i globalny marketing (wykluczając USA) kontynuowane są w ramach joint venture między Pernod Ricard a Corporation Cuba Ron w podziale 50/50
Havana Club jest bazą popularnych drinków, takich jak mojito, daiquiri czy cuba libre. Klasycznie rum ten może być też spożywany bez dodatków lub z dodatkiem kostek lodu. W połączeniu z wodą daje napój zwany grogiem.

## Warianty Havana Club
- Añejo Blanco
- Añejo Especial
- Añejo Reserva
- Añejo 3 Años
- Añejo 7 Años
- Añejo 15 Años
- Cuban Barrel Proof
- Maximo Ron Extra Aňejo

wikiname: plwiki

title: Havana Club

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:2023 Havana Club Añejo 7 Años (3).jpg|thumb|180px|Havana Club Añejo 7 Años]]
[[Plik:2023 Havana Club Añejo Especial (3).jpg|thumb|180px|Havana Club Añejo Especial]]
'''Havana Club''' – marka [[rum]]u, która powstała na [[Kuba|Kubie]] w 1934 roku, obecnie jest jedną z najlepiej sprzedających się marek rumów na świecie<ref>{{Cytuj stronę|url = http://www.thespiritsbusiness.com/2014/07/the-worlds-10-best-selling-rum-brands/8/|tytuł = Ranking sprzedaży rumu|autor = |data dostępu = 2015-03-13|opublikowany = |język = en}}</ref>. Produkowana w destylarni w [[Cárdenas (Kuba)|Cardenas]] na Kubie przez rodzinną kompanię Jose Arechabala S.A., marka została [[nacjonalizacja|znacjonalizowana]] po [[Rewolucja kubańska|kubańskiej rewolucji]] w 1959 roku. Od 1994 roku Havana Club jest sprzedawana przez [[koncern]] alkoholowy [[Pernod Ricard]] i rząd Kuby w ramach [[joint venture]], w podziale 50:50.

W USA pod nazwą Havana Club sprzedawany jest inny rum; marka ta jest własnością [[Bacardi]]. Spór sądowy o prawa do nazwy marki w Stanach trwa już od kilku lat<ref>{{Cytuj stronę|url = http://newsfeed.time.com/2012/06/07/rum-wars-the-u-s-cuba-battle-over-havana-club-may-be-nearing-an-end/|tytuł = Opis historii sporu prawnego|autor = |data dostępu = 2015-03-13|opublikowany = Time.com|język = en}}</ref>.

== Historia ==
W 1878 roku rodzina Arechabala założyła destylarnię w [[Cárdenas (Kuba)|Cardenas]] na Kubie. W późniejszym czasie zmieniła nazwę na Jose Arechabala S.A. Firma ta stworzyła markę Havana Club w 1934, sprzedając rum o tej nazwie zarówno na Kubie, jak i w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]]. Firma została znacjonalizowana przez rząd [[Fidel Castro|Castro]] w 1960 roku. Po tym wydarzeniu rodzina Arechabali opuściła wyspę, udając się do [[Hiszpania|Hiszpanii]] i Stanów Zjednoczonych.

W 1972 roku kubański rząd rozpoczął sprzedaż rumu Havana Club za granicę, głównie koncentrując się na [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związku Radzieckim]] i [[Europa Wschodnia|Europie Wschodniej]]. Rząd wybrał tę markę, ponieważ (inaczej niż rodzina Bacardi) rodzina Arechabala nie rozwinęła produkcji poza wyspą i nie mogła sprzedawać swoich konkurencyjnych produktów w innych krajach.

Rząd kubański określił Havanę Club mianem narodowego klejnotu. W 1977 roku produkcja została przeniesiona do nowej lokalizacji – [[Santa Cruz del Norte]].

Od 1994 roku produkcja na Kubie i globalny marketing (wykluczając USA) kontynuowane są w ramach joint venture między Pernod Ricard a Corporation Cuba Ron w podziale 50/50

Havana Club jest bazą popularnych drinków, takich jak [[mojito]], [[daiquiri]] czy [[cuba libre]]. Klasycznie rum ten może być też spożywany bez dodatków lub z dodatkiem kostek lodu. W połączeniu z wodą daje napój zwany [[grog]]iem.

== Warianty Havana Club ==
* Añejo Blanco
* Añejo Especial
* Añejo Reserva
* Añejo 3 Años
* Añejo 7 Años
* Añejo 15 Años
* Cuban Barrel Proof
* Maximo Ron Extra Aňejo

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.havana-club.com Oficjalna strona internetowa Havana Club] {{lang|en}}
* [https://havana-club.com/pl-pl/ Oficjalna polska strona Havana Club] {{lang|pl}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Kultura na Kubie]]
[[Kategoria:Marki napojów alkoholowych]]
[[Kategoria:Kuchnia kreolska]]
[[Kategoria:Gospodarka Kuby]]


text:
# Idee mają konsekwencje
Idee mają konsekwencje (Ideas Have Consequences) - książka autorstwa Richarda M. Weavera wydana w Krakowie nakładem Wydawnictwa Profesjonalnej Szkoły Biznesu w 1996 roku (wydanie amerykańskie: 1948). Autorem przekładu jest Barbara Bubula, a posłowia Wojciech Turek.

## Treść
Dzieło to jest jednym z najbardziej znanych w dorobku amerykańskiej myśli konserwatywnej. Autor dowodzi tezy o głębokim kryzysie zachodniej cywilizacji, wskazuje symptomy tego procesu, analizuje jego przyczyny oraz bliższe i dalsze konsekwencje.
ISBN 83-854441-33-6

title: Idee mają konsekwencje

wikitext:
{{Książka infobox
 |tytuł             = Idee mają konsekwencje
 |tytuł oryginalny  = Ideas Have Consequences
 |grafika           =
 |opis grafiki      =
 |alt grafiki       =
 |autor             = [[Richard M. Weaver]]
 |tematyka          = Filozofia
 |typ utworu        =
 |data powstania    =
 |miejsce wydania   = [[Stany Zjednoczone|USA]]
 |język             = [[Język angielski|angielski]]
 |data wydania      = [[1948]]
 |wydawca           = The University of Chicago Press
 |pol: data wydania = [[1996]]
 |pol: wydawca      = Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu
 |pol: przekład     = [[Barbara Bubula]]
 |poprzednia        =
 |następna          =
 |commons           =
 |wikiźródła        =
 |wikicytaty        =
}}
'''Idee mają konsekwencje''' (''Ideas Have Consequences'') - książka autorstwa [[Richard M. Weaver|Richarda M. Weavera]] wydana w Krakowie nakładem Wydawnictwa Profesjonalnej Szkoły Biznesu w [[1996]] roku (wydanie amerykańskie: [[1948]]). Autorem przekładu jest [[Barbara Bubula]], a posłowia [[Wojciech Turek]].
==Treść==
Dzieło to jest jednym z najbardziej znanych w dorobku amerykańskiej myśli konserwatywnej. Autor dowodzi tezy o głębokim kryzysie zachodniej cywilizacji, wskazuje symptomy tego procesu, analizuje jego przyczyny oraz bliższe i dalsze konsekwencje.

{{ISBN|83-854441-33-6}}

[[Kategoria:Literatura filozoficzna w języku angielskim]]
[[Kategoria:Konserwatyzm]]
[[Kategoria:Literatura filozoficzna XX wieku]]
[[Kategoria:Utwory literackie z 1948]]
[[Kategoria:Literatura z zakresu filozofii społecznej i politycznej]]

title: Idee mają konsekwencjeIdeas Have Consequences

Autor: Richard M. Weaver

Tematyka: Filozofia

Miejsce wydania: USA

Język: angielski

Przekład: Barbara Bubula


text:
# Hanna Krall
Hanna Krall, po mężu Szperkowicz (ur. 20 maja 1935 w Warszawie) – polska pisarka, reporterka i dziennikarka.

## Życiorys
Urodziła się 20 maja 1935 w Warszawie (część źródeł podaje rok 1937), w żydowskiej rodzinie urzędników, jako córka Salomona Kralla i Felicji Jadwigi z domu Reichold. Dzieciństwo spędziła w Lublinie. Podczas II wojny światowej z rąk niemieckich zginęło wielu członków jej najbliższej rodziny, w tym ojciec. Wojnę przeżyła tylko dlatego, że była ukrywana przez Polaków. Holokaust i losy Żydów polskich z czasem stały się głównym tematem jej twórczości.
Po wojnie przebywała w domu dziecka w Otwocku. W roku 1955 ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim.
Od 1955 pracowała w redakcji „Życia Warszawy”, od 1969 do 1981 w „Polityce”, której korespondentem w ZSRR była w latach 1966–1969. Reportaże z ZSRR wydała w tomie Na wschód od Arbatu. W latach 1982–1987 była zastępczynią kierownika literackiego Zespołu Filmowego „Tor”. Na początku lat 90. szkoliła reporterów w „Gazecie Wyborczej”.
Światową sławę przyniósł jej oryginalny w formie wywiad z Markiem Edelmanem Zdążyć przed Panem Bogiem (1977). Wydała także zbiory reportaży, m.in. Trudności ze wstawaniem (1990), Taniec na cudzym weselu (1994), Dowody na istnienie (1996), Tam już nie ma żadnej rzeki (1998), To ty jesteś Daniel (2001). Cztery ostatnie w 2007 zebrała w książce Żal. Jest także autorką powieści: Okna i Sublokatorka. Ukazały się również jej reportaże książkowe: Wyjątkowo długa linia, Król Kier znów na wylocie, Różowe strusie pióra.
Jej teksty były podstawą scenariuszy filmów Krótki dzień pracy Krzysztofa Kieślowskiego i Daleko od okna Jana Jakuba Kolskiego.
Jej twórczość przetłumaczono na wiele języków. Należała do Związku Literatów Polskich (1978–1983). Była członkinią Stowarzyszenia Pisarzy Polskich od 1989 do sierpnia 2020.
Była żoną dziennikarza Jerzego Szperkowicza (zm. 2022).

## Publikacje
- Na wschód od Arbatu, Warszawa: Iskry, 1972.
- Zdążyć przed Panem Bogiem, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977.
- Sześć odcieni bieli, Warszawa: Czytelnik, 1978.
- Sublokatorka, Paryż: Libella, 1985; Kraków 1985 (pierwszy przedruk w drugim obiegu).
- Okna, Londyn: Aneks, 1987; Warszawa 1987 (przedruk w drugim obiegu).
- Trudności ze wstawaniem, Warszawa 1988 (w drugim obiegu). Wydanie oficjalne (łącznie z powieścią Okna) Warszawa: Alfa, 1990.
- Hipnoza, Warszawa: Alfa, 1989.
- Taniec na cudzym weselu, Warszawa: BGW, 1993.
- Co się stało z naszą bajką [opowieść dla dzieci], Warszawa: Twój Styl, 1994.
- Dowody na istnienie, Poznań: Wydawnictwo a5, 1995.
- Tam już nie ma żadnej rzeki, Kraków: Wydawnictwo a5, 1998.
- To ty jesteś Daniel, Kraków: Wydawnictwo a5, 2001.
- Wyjątkowo długa linia, Kraków: Wydawnictwo a5, 2004.
- Spokojne niedzielne popołudnie, Kraków: Wydawnictwo a5, 2004.
- Król kier znów na wylocie, Warszawa: Świat Książki, 2006.
- Żal, Warszawa: Świat Książki, 2007.
- Różowe strusie pióra, Warszawa: Świat Książki, 2009[6].
- Biała Maria, Warszawa: Świat Książki, 2011[7]
- Na wschód od Arbatu, Warszawa: Wydawnictwo Dowody na Istnienie, 2014. Wydanie drugie poprawione.
- Sześć odcieni bieli i inne historie, Warszawa: Wydawnictwo Dowody na Istnienie, 2015.
- Fantom bólu. Reportaże wszystkie, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2017.
- Pola i inne rzeczy teatralne, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018.
- Synapsy Marii H., Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2020.
- Smutek ryb, Warszawa: Dowody na Istnienie, 2020 (Zbiór rozmów, które ukazywały się w „Wiadomościach Wędkarskich” w latach 1983–1984).
- Szczegóły znaczące, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2022 (Zbiór tekstów, które ukazywały się w „Tygodniku Powszechnym” w latach 2021–2022).
- Jedenaście, Kraków: Wydawnictwo a5, 2024.

## Nagrody i odznaczenia
Była laureatką Nagrody im. Juliana Bruna (1965), Nagrody im. Ksawerego Pruszyńskiego (1981), Nagrody Kulturalnej „Solidarności” (1985), nagrody miesięcznika „Odra” (1989), Nagrody im. Bolesława Prusa (1990). W 1993 otrzymała odznakę honorową ZAiKS-u. W 1999 otrzymała Nagrodę Wielką Fundacji Kultury. Nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” 1999 za Tam nie ma już żadnej rzeki. W 2001 za demaskację prawd pozornych oraz za popularyzację uniwersalnych wartości moralnych została odznaczona Orderem Ecce Homo. W 2004 „za wybitne zasługi w twórczości literackiej” została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2005 została nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” (i znalazła się w finale tej nagrody) za książkę Wyjątkowo długa linia (ta książka została wybrana książką Lipca Warszawskiej Premiery Literackiej 2004). Jej książka Król Kier znów na wylocie w 2007 została nominowana do Literackiej Nagrody Środkowoeuropejskiej Angelus. W tym samym roku okazał się zbiór wywiadów pt. Reporterka. Rozmowy z Hanną Krall Jacka Antczaka. W 2008 Król kier znów na wylocie został uznany w plebiscycie księgarzy, czytelników i bibliotekarzy za Książkę Roku 2006. W listopadzie 2009 otrzymała nagrodę w studenckim plebiscycie MediaTory w kategorii AuTORytet. W grudniu 2009 otrzymała najwyższe wyróżnienie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich – Dziennikarski Laur. Również w tym samym roku została uhonorowana nagrodą literacką im. Władysława Reymonta. 11 kwietnia 2014 została odznaczona Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W grudniu 2014 otrzymała za całokształt twórczości Nagrodę Literacką im. Juliana Tuwima. 23 października 2015 odsłoniła swoją płytę w oświęcimskiej Alei Pisarzy przy Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Łukasza Górnickiego. W 2017 otrzymała Nagrodę Literacką m.st. Warszawy w kategorii „Warszawski Twórca”. W 2018 otrzymała nagrodę 100-lecia ZAiKS-u, nagroda specjalną i członkostwo honorowe ZAiKS-u. W 2021 otrzymała tytuł Ambasadora Polszczyzny w Piśmie. W 2025 otrzymała odebrała honorowe obywatelstwo Lublina

title: Hanna Krall

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Hanna Krall
 |grafika                   = 2007.05.19. Hanna Krall by Kubik 01.jpg
 |opis grafiki              = Hanna Krall (2007)
 |alt grafiki               =
 |prawdziwe imię i nazwisko = Hanna Szperkowicz
 |data urodzenia            = 20 maja 1935<ref name="biobibliograficzny" />
 |miejsce urodzenia         = [[Warszawa]]
 |data śmierci              =
 |miejsce śmierci           =
 |zawód                     = pisarka, dziennikarka i reporterka
 |miejsce zamieszkania      = Warszawa
 |Alma Mater                = [[Uniwersytet Warszawski]]
 |pracodawca                = „[[Życie Warszawy]]” (od 1955),
„[[Polityka (tygodnik)|Polityka]]” (1969–1981),
[[Studio Filmowe „Tor”|„Tor”]] (1982–1987)
 |rodzice                   = Salomon Krall, Felicja Jadwiga z d. Reichold
 |małżeństwo                = [[Jerzy Szperkowicz]]
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KKO}} [[Plik:POL Order Ecce Homo BAR.png|40px|Order Ecce Homo (Polska)]] {{order|GA|Z}}
 |commons                   = Category:Hanna Krall
 |wikicytaty                = Hanna Krall
}}
'''Hanna Krall''', po mężu '''Szperkowicz''' (ur. [[20 maja]] [[1935]]<ref name="biobibliograficzny">''Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny'', pod red. Jadwigi Czachowskiej i Alicji Szałagan. Warszawa 1996. Tom 4. {{ISBN|83-02-05974-9}}, s. 363.</ref> w [[Warszawa|Warszawie]]) – [[Polacy|polska]] pisarka, reporterka i dziennikarka.

== Życiorys ==
Urodziła się 20 maja 1935 w Warszawie (część źródeł podaje rok 1937<ref name="LPXX" />), w [[Żydzi|żydowskiej]] rodzinie urzędników, jako córka Salomona Kralla i Felicji Jadwigi z domu Reichold<ref>{{cytuj stronę |url = http://krall_hanna.lektury.gazeta.pl/lektury/1,89641,5132870,Hanna_Krall_-_biografia.html |tytuł = Hanna Krall – biografia |autor = Jolanta Wakulińska |opublikowany = gazeta.pl |data = 2008-03-28 |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20160307043633/http://krall_hanna.lektury.gazeta.pl/lektury/1,89641,5132870,Hanna_Krall_-_biografia.html |zarchiwizowano = 2016-03-07 |data dostępu = 2010-05-11}}</ref>. Dzieciństwo spędziła w [[Lublin]]ie. Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] z rąk niemieckich zginęło wielu członków jej najbliższej rodziny, w tym ojciec. Wojnę przeżyła tylko dlatego, że była ukrywana przez Polaków<ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Krall |imię = Hanna |tytuł = Gra o moje życie |czasopismo = [[Polityka (tygodnik)|Polityka]] |wolumin = 16 |wydanie = |strony = |data = 1968-04-20 |miejsce = Warszawa |issn = 0032-3500}}</ref>. [[Zagłada Żydów|Holokaust]] i losy Żydów polskich z czasem stały się głównym tematem jej twórczości.

Po wojnie przebywała w domu dziecka w [[Otwock]]u. W roku 1955 ukończyła dziennikarstwo na [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytecie Warszawskim]].

Od 1955 pracowała w redakcji [[Życie Warszawy|„Życia Warszawy”]], od 1969 do 1981 w [[Polityka (tygodnik)|„Polityce”]], której korespondentem w [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]] była w latach 1966–1969. Reportaże z ZSRR wydała w tomie ''Na wschód od Arbatu''. W latach 1982–1987 była zastępczynią kierownika literackiego [[Studio Filmowe „Tor”|Zespołu Filmowego „Tor”]]. Na początku lat 90. szkoliła reporterów w [[Gazeta Wyborcza|„Gazecie Wyborczej”]].

Światową sławę przyniósł jej oryginalny w formie wywiad z [[Marek Edelman|Markiem Edelmanem]] ''[[Zdążyć przed Panem Bogiem]]'' (1977). Wydała także zbiory reportaży, m.in. ''Trudności ze wstawaniem'' (1990), ''Taniec na cudzym weselu'' (1994), ''Dowody na istnienie'' (1996), ''Tam już nie ma żadnej rzeki'' (1998), ''To ty jesteś Daniel'' (2001). Cztery ostatnie w 2007 zebrała w książce ''Żal''. Jest także autorką powieści: ''Okna'' i ''Sublokatorka''. Ukazały się również jej reportaże książkowe: ''Wyjątkowo długa linia'', ''Król Kier znów na wylocie'', ''Różowe strusie pióra''.

Jej teksty były podstawą [[scenariusz]]y filmów ''Krótki dzień pracy'' [[Krzysztof Kieślowski|Krzysztofa Kieślowskiego]] i ''Daleko od okna'' [[Jan Jakub Kolski|Jana Jakuba Kolskiego]].

Jej twórczość przetłumaczono na wiele języków. Należała do [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]] (1978–1983). Była członkinią [[Stowarzyszenie Pisarzy Polskich|Stowarzyszenia Pisarzy Polskich]] od 1989 do sierpnia 2020<ref>{{Cytuj stronę |url = https://www.zeszytyliterackie.pl/rezygnujemy-z-czlonkostwa-w-stowarzyszenia-pisarzy-polskich/?cli_action=1598020593.121 |tytuł = Rezygnujemy z członkostwa w Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich |autor = Janusz Anderman i inni |data = 2020-08-14 |opublikowany = „Zeszyty Literackie” |archiwum = https://web.archive.org/web/20210805233426/https://www.zeszytyliterackie.pl/rezygnujemy-z-czlonkostwa-w-stowarzyszenia-pisarzy-polskich/?cli_action=1598020593.121 |zarchiwizowano = 20201-08-05 |data dostępu = 2020-08-21}}</ref>.

Była żoną dziennikarza [[Jerzy Szperkowicz|Jerzego Szperkowicza]] (zm. 2022).

== Publikacje ==
* ''Na wschód od Arbatu'', Warszawa: [[Wydawnictwo Iskry|Iskry]], 1972.
* ''[[Zdążyć przed Panem Bogiem]]'', Kraków: [[Wydawnictwo Literackie]], 1977.
* ''Sześć odcieni bieli'', Warszawa: [[Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”|Czytelnik]], 1978.
* ''Sublokatorka'', Paryż: [[Libella (księgarnia)|Libella]], 1985; Kraków 1985 (pierwszy przedruk w drugim obiegu).
* ''Okna'', Londyn: [[Aneks (czasopismo)|Aneks]], 1987; Warszawa 1987 (przedruk w drugim obiegu).
* ''Trudności ze wstawaniem'', Warszawa 1988 (w drugim obiegu). Wydanie oficjalne (łącznie z powieścią ''Okna'') Warszawa: Alfa, 1990.
* ''[[Hipnoza (książka)|Hipnoza]]'', Warszawa: Alfa, 1989.
* ''Taniec na cudzym weselu'', Warszawa: BGW, 1993.
* ''Co się stało z naszą bajką'' [opowieść dla dzieci], Warszawa: Twój Styl, 1994.
* ''[[Dowody na istnienie]]'', Poznań: [[Wydawnictwo a5]], 1995.
* ''Tam już nie ma żadnej rzeki'', Kraków: Wydawnictwo a5, 1998.
* ''[[To ty jesteś Daniel]]'', Kraków: Wydawnictwo a5, 2001.
* ''[[Wyjątkowo długa linia]]'', Kraków: Wydawnictwo a5, 2004.
* ''Spokojne niedzielne popołudnie'', Kraków: Wydawnictwo a5, 2004.
* ''Król kier znów na wylocie'', Warszawa: [[Świat Książki]], 2006.
* ''Żal'', Warszawa: Świat Książki, 2007.
* ''Różowe strusie pióra'', Warszawa: Świat Książki, 2009<ref>''Reporterka. Rozmowy z Hanną Krall'', [[Jacek Antczak]], Rosner i Wspólnicy, Warszawa 2007.</ref>.
* ''Biała Maria'', Warszawa: Świat Książki, 2011<ref>{{cytuj stronę |url = http://remigiusz-grzela.pl/?p=528 |tytuł = Składanie rozbitej porcelany. |autor = Remigiusz Grzela |autor link = Remigiusz Grzela |data = 28 kwietnia 2011 |praca = Blog Remigiusza Grzeli |data dostępu = 2011-04-28}}</ref>
* ''Na wschód od Arbatu,'' Warszawa: Wydawnictwo [[Wydawnictwo Dowody|Dowody na Istnienie]], 2014. Wydanie drugie poprawione.
* ''Sześć odcieni bieli i inne historie'', Warszawa: Wydawnictwo Dowody na Istnienie, 2015.
* ''Fantom bólu. Reportaże wszystkie'', Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2017.
* ''Pola i inne rzeczy teatralne'', Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018.
* ''Synapsy Marii H.'', Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2020.
* ''Smutek ryb'', Warszawa: Dowody na Istnienie, 2020 (Zbiór rozmów, które ukazywały się w „Wiadomościach Wędkarskich” w latach 1983–1984).
* ''Szczegóły znaczące'', Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2022 (Zbiór tekstów, które ukazywały się w „Tygodniku Powszechnym” w latach 2021–2022).
* ''Jedenaście'', Kraków: Wydawnictwo a5, 2024.

== Ekranizacje ==
{{Kategoria główna|Filmowe adaptacje utworów Hanny Krall}}

== Nagrody i odznaczenia ==
Była laureatką Nagrody im. Juliana Bruna (1965), [[Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego|Nagrody im. Ksawerego Pruszyńskiego]] (1981), [[Nagrody Kulturalne „Solidarności”|Nagrody Kulturalnej „Solidarności”]] (1985), nagrody miesięcznika [[Odra (miesięcznik)|„Odra”]] (1989)<ref>Elżbieta Ciborska ''Leksykon polskiego dziennikarstwa'', wyd. Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2000, s. 271.</ref>, [[Nagroda im. Bolesława Prusa|Nagrody im. Bolesława Prusa]] (1990)<ref>{{Cytuj |autor = [[Ignacy Rutkiewicz]] |tytuł = O Nagrodach SDP w III RP |data =  |data dostępu = 2021-12-08 |opublikowany = Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich |url = https://web.archive.org/web/20190405070103/http://sdp.pl/s/o-nagrodach-sdp-w-iii-rp}}</ref>. W 1993 otrzymała odznakę honorową [[Stowarzyszenie Autorów ZAiKS|ZAiKS-u]]<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Laureaci Nagród ZAiKS-u |data dostępu = 2025-04-17 |opublikowany = www.zaiks.org.pl |url = https://www.zaiks.org.pl/artykuly/2020/sierpien/laureaci-nagrod-zaiks-u}}</ref>. W 1999 otrzymała Nagrodę Wielką Fundacji Kultury. Nominowana do [[Nagroda Literacka „Nike”|Nagrody Literackiej „Nike”]] 1999 za ''Tam nie ma już żadnej rzeki''<ref>{{Cytuj stronę|url=http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=10|tytuł=Nagroda Nike 1999|nazwisko=|imię=|data dostępu=2015-08-22|opublikowany=nike.org.pl|archiwum=https://web.archive.org/web/20160325141859/http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=10|zarchiwizowano=2016-03-25}}</ref>. W 2001 ''za demaskację prawd pozornych oraz za popularyzację uniwersalnych wartości moralnych'' została odznaczona [[Order Ecce Homo|Orderem Ecce Homo]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Order Ecce Homo – nadania 2001 |data =  |data dostępu = 2021-12-08 |opublikowany = ecce-homo.pl |url = https://web.archive.org/web/20160307005201/http://ecce-homo.pl/pliki/a-nad01.html}}</ref>. W 2004 „za wybitne zasługi w twórczości literackiej” została odznaczona Krzyżem Komandorskim [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]]<ref name=":0">Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 listopada 2004 r. o nadaniu orderów i odznaczeń ({{Monitor Polski|2005|10|197}}).</ref>. W 2005 została nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” (i znalazła się w finale tej nagrody) za książkę ''[[Wyjątkowo długa linia]]''<ref>{{Cytuj stronę|url=http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=4|tytuł=Nagroda Nike 2005|nazwisko=|imię=|data dostępu=2015-08-05|opublikowany=nike.org.pl|archiwum=https://web.archive.org/web/20160325141105/http://nike.org.pl/strona.php?p=28&eid=4|zarchiwizowano=2016-03-25}}</ref> (ta książka została wybrana książką Lipca Warszawskiej Premiery Literackiej 2004<ref>{{Cytuj |tytuł = „Podróże z Herodotem” Książką Roku 2004 / Wydarzenia / Instytut Książki |data = 2005-11-18 |data dostępu = 2016-03-06 |opublikowany = instytutksiazki.pl |url = https://web.archive.org/web/20180216025503/http://www.instytutksiazki.pl/wydarzenia,aktualnosci,11115,%E2%80%9Epodroze-z-herodotem%E2%80%9D-ksiazka-roku-2004.html}}</ref>). Jej książka ''Król Kier znów na wylocie'' w 2007 została nominowana do Literackiej Nagrody Środkowoeuropejskiej [[Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus|Angelus]]. W tym samym roku okazał się zbiór wywiadów pt. ''Reporterka. Rozmowy z Hanną Krall'' [[Jacek Antczak|Jacka Antczaka]]. W 2008 ''Król kier znów na wylocie'' został uznany w plebiscycie księgarzy, czytelników i bibliotekarzy za Książkę Roku 2006. W listopadzie 2009 otrzymała nagrodę w studenckim plebiscycie [[MediaTory]] w kategorii AuTORytet. W grudniu 2009 otrzymała najwyższe wyróżnienie [[Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich|Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich]] – Dziennikarski Laur.<ref>{{cytuj stronę|url=http://ksiazki.wp.pl/tytul,Hanna-Krall-nagrodzona-laurem-SDP,wid,15308,wiadomosc.html|tytuł=Hanna Krall nagrodzona laurem SDP|data dostępu=2009-12-20|opublikowany=wp.pl|język=pl}}</ref> Również w tym samym roku została uhonorowana [[Nagroda Literacka im. Władysława Reymonta|nagrodą literacką im. Władysława Reymonta]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://zrp.pl/dzialalnosc-zrp/konkursy-i-odznaczenia/konkursy/nagroda-literacka-im-wladyslawa-reymonta/laureaci-nagrody-literackiej-im-wladyslawa-reymonta-w-latach-1994-2009/|tytuł=Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta w latach 1994–2009|autor=Związek Rzemiosła Polskiego|data dostępu=2014-09-13|opublikowany=|język=}}</ref>. 11 kwietnia 2014 została odznaczona Złotym [[Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”|Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://party.pl/newsy/gwiazdy-na-gali-zasluzony-kulturze-8707-r3/|tytuł=Największe gwiazdy polskiego kina na przyznaniu medali „Zasłużony Kulturze”|data dostępu=2014-04-11|opublikowany=afterparty.pl|język=pl}}</ref>. W grudniu 2014 otrzymała za całokształt twórczości [[Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima|Nagrodę Literacką im. Juliana Tuwima]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/193686.html|tytuł=Łódź. Hanna Krall z Nagrodą Literacką im. Juliana Tuwima|autor=|data=2014-12-09|data dostępu=2014-12-11|opublikowany=e-teatr.pl|język=|archiwum=http://archive.is/QVumL}}</ref>. 23 października 2015 odsłoniła swoją płytę w oświęcimskiej Alei Pisarzy przy [[Miejska Biblioteka Publiczna im. Ł. Górnickiego „Galeria Książki” w Oświęcimiu|Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Łukasza Górnickiego]]. W 2017 otrzymała [[Nagroda Literacka m.st. Warszawy|Nagrodę Literacką m.st. Warszawy]] w kategorii „Warszawski Twórca”<ref>{{Cytuj |tytuł = Znamy laureatów Nagrody Literackiej m.st. Warszawy / Wydarzenia / Instytut Książki |data = 2017-04-28 |data dostępu = 2017-05-02 |opublikowany = instytutksiazki.pl |url = http://www.instytutksiazki.pl/wydarzenia,aktualnosci,36524,znamy-laureatow-nagrody-literackiej-m-st--warszawy.html |język = pl}}</ref>. W 2018 otrzymała nagrodę 100-lecia ZAiKS-u, nagroda specjalną i członkostwo honorowe ZAiKS-u<ref name=":1" />. W 2021 otrzymała tytuł Ambasadora Polszczyzny w Piśmie<ref>{{Cytuj |tytuł = Ambasador Polszczyzny |data = 2024-12-13 |data dostępu = 2025-01-15 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20241213132538/https://rjp.pan.pl/ambasador-polszczyzny}}</ref>. W 2025 otrzymała odebrała honorowe obywatelstwo Lublina<ref>{{Cytuj |tytuł = Hanna Krall odebrała honorowe obywatelstwo Lublina |data dostępu = 2025-05-30 |opublikowany = dzieje.pl |url = https://dzieje.pl/wiadomosci/pisarka-hanna-krall-odebrala-honorowe-obywatelstwo-lublina}}</ref>

== Zobacz też ==
* ''[[Zapis rozmowy Hanny Krall z Bronisławem Geremkiem]]''

== Przypisy ==
<references>
<ref name="LPXX">{{Cytuj książkę |tytuł = Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny |inni = Red. nauk. [[Artur Hutnikiewicz]], [[Andrzej Lam]] |wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]] |miejsce = Warszawa |data = 2000 |strony = 316–317 |isbn = 83-01-13027-X |tom = I |tytuł tomu = A–O |rozdział = Krall Hanna}}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* [http://pbl.ibl.poznan.pl/dostep/index.php?s=d_biezacy&f=zapisy&p_tworcaid=2820 Bibliografia 1988–2001]

{{Laureaci Nagrody Ikar}}
{{Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Krall, Hanna}}
[[Kategoria:Absolwenci Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego]]
[[Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa)]]
[[Kategoria:Hanna Krall| ]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej m.st. Warszawy]]
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie]]
[[Kategoria:Ocalali z Zagłady Żydów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Ecce Homo]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”]]
[[Kategoria:Pisarze związani z Warszawą]]
[[Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy XXI wieku]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy reportażyści]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1935]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1937]]

title: Hanna Krall

Imię i nazwisko: Hanna Szperkowicz

Data i miejsce urodzenia: 20 maja 1935 · Warszawa

Zawód, zajęcie: pisarka, dziennikarka i reporterka

Miejsce zamieszkania: Warszawa

Alma Mater: Uniwersytet Warszawski

Pracodawca: „Życie Warszawy” (od 1955), · „Polityka” (1969–1981), · „Tor” (1982–1987)

Małżeństwo: Jerzy Szperkowicz


text:
# Chuanchang Lu
Longhua Zhonglu (chiń. 龙华中路站) – stacja metra w Szanghaju, na linii 7, linii 12. Zlokalizowana jest pomiędzy stacjami Dong’an Lu i Houtan. Została otwarta 5 grudnia 2009.

title: Chuanchang Lu

wikitext:
{{Stacja metra infobox
 |nazwa                      = Longhua Zhonglu
龙华中路站
Middle Longhua Road
 |nazwa oryginalna           =
 |zdjęcie                    = Shanghai Metro - Line 7 - Middle Longhua Road.JPG
 |opis zdjęcia               =
 |państwo                    =
 |miejscowość                =
 |dzielnica                  =
 |projektant                 =
 |data budowy                =
 |data otwarcia              = 5 grudnia 2009
 |data zamknięcia            =
 |poprzednie nazwy           =
 |liczba peronów             =
 |liczba krawędzi peronowych =
 |długość peronu             =
 |szerokość peronu           =
 |powierzchnia stacji        =
 |kubatura stacji            =
 |głębokość stacji           =
 |linia                      = [[Plik:SML7.svg|20px]]
 |odcinek                    =
 |stacja poprzednia          = [[Dong’an Lu]]
 |odległość do poprzedniej   =
 |stacja następna            = [[Houtan]]
 |odległość do następnej     =
 |kod mapy                   = Szanghaj
 |współrzędne                = 31°11′6″N 121°27′10.8″E
 |commons                    =
}}
'''Longhua Zhonglu''' ({{chińskie|c=龙华中路站}}) – stacja [[Metro w Szanghaju|metra w Szanghaju]], na [[Linia 7 metra w Szanghaju|linii 7]], [[Linia 12 metra w Szanghaju|linii 12]]. Zlokalizowana jest pomiędzy stacjami [[Dong’an Lu]] i [[Houtan]]. Została otwarta 5 grudnia 2009<ref>[http://www.urbanrail.net/as/cn/shan/shanghai.htm ''Shanghai'', urbanrail.net] {{lang|en}}.</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{cytuj stronę |url = http://www.shmetro.com/ |tytuł = Sieć metra |opublikowany = shmetro.com |język = en |data dostępu = 2011-10-30}}

[[Kategoria:Stacje metra w Szanghaju]]

title: Longhua Zhonglu · 龙华中路站 · Middle Longhua Road

Państwo: Chińska Republika Ludowa

Data otwarcia: 5 grudnia 2009

Poprzednia stacja: Dong’an Lu

Następna stacja: Houtan


text:
# Mostek człowieka
Mostek (ang./łac. sternum) – nieparzysta długa płaska kość stanowiąca środkową część przedniej ściany klatki piersiowej człowieka. U dzieci w miejscu złączenia trzech części mostka występuje chrząstkozrost (ang./łac. synchondrosis), który z wiekiem ulega kostnieniu, zamieniając się w kościozrost.
Rzutując mostek na kręgosłup, leży on na wysokości od 2.–3. do 9.–10. kręgu piersiowego. Dodatkowo mostek wzmocniony jest silną i bardzo elastyczną błoną (ang. sternal membrane, łac. membranum sterni), która ściśle do niego przylegając zapobiega zapadaniu się mostka podczas złamania, a także zapobiega przebiciu płuca przez złamany mostek. Kształtem zbliżony do krawata zwiększa ochronę serca, płuc i głównych naczyń krwionośnych przed skutkami urazów. Jego trzy części to rękojeść, trzon mostka i wyrostek mieczykowaty. Słowo „mostek” pochodzi od starożytnego greckiego στέρνον (sternon), co oznacza „klatkę piersiową”.

## Budowa
Mostek to wąska, płaska kość, stanowiąca środkową część przedniej części klatki piersiowej. Górna część mostka podtrzymuje obojczyki, a jej krawędzie łączą się z chrząstkami żebrowymi dwóch pierwszych par żeber. Wewnętrzna powierzchnia mostka jest również przyczepem więzadeł mostkowo-osierdziowych. Jego szczyt jest również połączony z mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym. Mostek zbudowany jest z istoty gąbczastej zawierającej szpik kostny czerwony, pokrytej cienką warstwą istoty zbitej. Jest ona najgrubsza w górnej części rękojeści. Kształt tej kości od dawna był utożsamiany z krótkim, greckim mieczem. Stąd nazwy dla jego trzech składowych części:
- rękojeść mostka (ang. manubrium of sternum, łac. manubrium sterni) to górna część mostka mająca postać czworokątnej kości płaskiej, do której powierzchni górno-bocznej przyczepiają się obustronnie obojczyki, natomiast do powierzchni bocznej – obustronnie I para żeber. Na brzegu górnym znajduje się płytkie wcięcie szyjne (ang. jugular notch, łac. incisura jugularis, jugulum). Dolny brzeg rękojeści mostka z trzonem mostka łączy się przez chrząstkozrost, który z wiekiem przekształca się w kościozrost. Miejsce połączenia się rękojeści i trzonu mostka wytwarza widoczne u osób szczupłych, a wyczuwalne u wszystkich, poprzeczne wzniesienie nazywane kątem mostka (ang. sternal angle, łac. angulus sterni).
- trzon mostka (and. body of sternum, łac. corpus sterni) to kolejna część mostka, znajduje się poniżej, w miejscu przyczepu II żebra, i ma kształt podłużnej płaskiej kości, do której bocznej powierzchni przyczepiają się żebra III do VI, natomiast na wysokości miejsca przyczepu VII żebra rozpoczyna się kolejna część mostka:
- wyrostek mieczykowaty (ang. xiphoid process, łac. processus xiphoideus), który jest najmniejszą i najcieńszą kością mostka.

Mostek łączy się z obojczykiem za pomocą stawu mostkowo-obojczykowego (ang. sternoclavicular joint, łac. articulatio sternoclavicularis).

## Deformacje mostka
- klatka piersiowa lejkowata (ang. pectus excavatum, łac. pectus excavatum)
- klatka piersiowa kurza (ang. pectus carinatum, pidgeon chest, łac. pectus carinatum)

## Znaczenie kliniczne
Ponieważ mostek zawiera szpik kostny, jest czasami używany jako miejsce do biopsji szpiku kostnego do badań hematologicznych. W szczególności pacjenci z wysokim BMI (otyłość lub znaczna nadwaga) mogą wykazywać nadmiar tkanki, który utrudnia dostęp do tradycyjnych miejsc biopsji szpiku, takich jak kości miednicy.
Podczas wykonywania operacji kardio-torakochirurgicznych mostek jest rozcinany (pośrodkowa sternotomia), aby uzyskać dostęp do organów klatki piersiowej.
Złamanie mostka jest raczej rzadkie. Może wynikać z urazu, na przykład w przypadku wbicia klatki piersiowej kierowcy w kolumnę kierownicy samochodu w wypadku samochodowym. Najczęstszym miejscem złamań mostka jest kąt mostka. Niektóre badania pokazują, że powtarzające się uderzenia w okolice mostka również spowodowały złamanie mostka. Wiadomo, że miały one miejsce w sportach kontaktowych, takich jak hokej i piłka nożna. Złamania mostka są często związane z podstawowymi urazami, takimi jak stłuczenia płuc lub posiniaczona tkanka płuc.

title: Mostek człowieka

wikitext:
{{inne znaczenia|człowieka|[[mostek (anatomia)]]}}
[[Plik:Gray116.png|mały|Mostek człowieka.]]
[[Plik:Sternum composition.png|thumb|Składowe części mostka: rękojeść (zielony), trzon mostka (niebieski), wyrostek mieczykowaty (fioletowy)]]
[[Plik:Sternum animation3.gif|250px|mały|prawo|Mostek człowieka]]
'''Mostek''' ([[Język angielski|ang]]./{{w języku|la|sternum}}) – nieparzysta długa płaska [[kość]] stanowiąca środkową część przedniej ściany [[klatka piersiowa|klatki piersiowej]] [[człowiek rozumny|człowieka]]. U dzieci w miejscu złączenia trzech części mostka występuje [[chrząstkozrost]] (ang./łac. {{k|la|synchondrosis}}), który z wiekiem ulega kostnieniu, zamieniając się w [[kościozrost]].

Rzutując mostek na [[kręgosłup]], leży on na wysokości od 2.–3. do 9.–10. kręgu piersiowego. Dodatkowo mostek wzmocniony jest silną i bardzo elastyczną błoną (ang. ''sternal membrane'', łac. {{k|la|membranum sterni}}), która ściśle do niego przylegając zapobiega zapadaniu się mostka podczas złamania, a także zapobiega przebiciu płuca przez złamany mostek. Kształtem zbliżony do krawata zwiększa ochronę serca, płuc i głównych naczyń krwionośnych przed skutkami urazów. Jego trzy części to rękojeść, trzon mostka i wyrostek mieczykowaty. Słowo „mostek” pochodzi od starożytnego greckiego στέρνον (sternon), co oznacza „klatkę piersiową”<ref name="Saladin">Saladin, Kenneth S. - Anatomy and Physiology: The Unity of Form and Function,  McGraw-Hill Science/Engineering/Math, 2009, s. 266, język angielski, https://archive.org/details/anatomyphysiolog00sala_868 {{ISBN|9780390999955}}</ref>.

== Budowa ==
Mostek to wąska, płaska kość, stanowiąca środkową część przedniej części klatki piersiowej. Górna część mostka podtrzymuje [[Obojczyk (anatomia)|obojczyki]], a jej krawędzie łączą się z chrząstkami żebrowymi dwóch pierwszych par żeber. Wewnętrzna powierzchnia mostka jest również przyczepem więzadeł mostkowo-osierdziowych. Jego szczyt jest również połączony z [[mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy|mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym]]. Mostek zbudowany jest z [[istota gąbczasta|istoty gąbczastej]] zawierającej [[szpik kostny]] czerwony, pokrytej cienką warstwą [[Istota zbita|istoty zbitej]]. Jest ona najgrubsza w górnej części rękojeści. Kształt tej kości od dawna był utożsamiany z krótkim, greckim mieczem. Stąd nazwy dla jego trzech składowych części<ref name="fizjoterapeuty">{{Cytuj stronę | url = https://fizjoterapeuty.pl/uklad-kostny/mostek.html | tytuł = Mostek | opublikowany = fizjoterapeuty.pl | data dostępu = 2022-01-22 | strony =}}</ref>:
* [[rękojeść mostka]] (ang. ''manubrium of sternum'', łac. {{k|la|manubrium sterni}}) to górna część mostka mająca postać czworokątnej kości płaskiej, do której powierzchni górno-bocznej przyczepiają się obustronnie obojczyki, natomiast do powierzchni bocznej – obustronnie I para żeber. Na brzegu górnym znajduje się płytkie wcięcie szyjne (ang. ''jugular notch'', łac. ''incisura jugularis'', {{k|la|jugulum}}). Dolny brzeg rękojeści mostka z trzonem mostka łączy się przez chrząstkozrost, który z wiekiem przekształca się w kościozrost. Miejsce połączenia się rękojeści i trzonu mostka wytwarza widoczne u osób szczupłych, a wyczuwalne u wszystkich, poprzeczne wzniesienie nazywane [[kąt mostka|kątem mostka]] (ang. ''sternal angle'', łac. {{k|la|angulus sterni}}).
* [[trzon mostka]] (and. ''body of sternum'', łac. {{k|la|corpus sterni}}) to kolejna część mostka, znajduje się poniżej, w miejscu przyczepu II żebra, i ma kształt podłużnej płaskiej kości, do której bocznej powierzchni przyczepiają się żebra III do VI, natomiast na wysokości miejsca przyczepu VII żebra rozpoczyna się kolejna część mostka:
* [[wyrostek mieczykowaty]] (ang. ''xiphoid process'', łac. {{k|la|processus xiphoideus}}), który jest najmniejszą i najcieńszą kością mostka.

Mostek łączy się z [[Obojczyk (anatomia)|obojczykiem]] za pomocą [[Staw mostkowo-obojczykowy|stawu mostkowo-obojczykowego]] (ang. ''sternoclavicular joint'', łac. ''articulatio sternoclavicularis'').

== Deformacje mostka ==
* [[klatka piersiowa lejkowata]] (ang. ''pectus excavatum'', łac. ''pectus excavatum'')
* [[klatka piersiowa kurza]] (ang. ''pectus carinatum'', ''pidgeon chest'', łac. ''pectus carinatum'')

== Znaczenie kliniczne ==
Ponieważ mostek zawiera szpik kostny, jest czasami używany jako miejsce do [[biopsja szpiku kostnego|biopsji szpiku kostnego]] do badań [[hematologia|hematologicznych]]. W szczególności pacjenci z wysokim [[wskaźnik masy ciała|BMI]] (otyłość lub znaczna nadwaga) mogą wykazywać nadmiar tkanki, który utrudnia dostęp do tradycyjnych miejsc biopsji szpiku, takich jak [[Kość miedniczna|kości miednicy]].

Podczas wykonywania operacji [[Kardiochirurgia|kardio]]-[[Torakochirurgia|torakochirurgicznych]] mostek jest rozcinany (pośrodkowa [[sternotomia]]), aby uzyskać dostęp do organów klatki piersiowej.

[[Złamanie]] mostka jest raczej rzadkie. Może wynikać z urazu, na przykład w przypadku wbicia klatki piersiowej kierowcy w kolumnę kierownicy samochodu w wypadku samochodowym. Najczęstszym miejscem złamań mostka jest kąt mostka. Niektóre badania pokazują, że powtarzające się uderzenia w okolice mostka również spowodowały złamanie mostka. Wiadomo, że miały one miejsce w sportach kontaktowych, takich jak hokej i piłka nożna. Złamania mostka są często związane z podstawowymi urazami, takimi jak stłuczenia płuc lub posiniaczona tkanka płuc<ref name="contusion">Karmy-Jones R, Nathens A, Stern EJ - Thoracic Trauma and Critical Care (rozdz.: Pulmonary contusion), Springer, Berlin, 2002, s. 235–243, język angielski, url=https://books.google.com/books?id=zSge9BxBCd0C&q=%22pulmonary+contusion%22&pg=PA235 {{ISBN|1-4020-7215-5 }}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka. Tom I. Anatomia ogólna. Kości, stawy i więzadła, mięśnie, wyd. XIII, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2019, {{ISBN|978-83-200-4323-5}}.
* Ignasiak Z., Anatomia układu ruchu, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2013, {{ISBN|978-83-7609-912-5}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

{{Układ kostny człowieka}}

[[Kategoria:Układ kostny człowieka]]
[[Kategoria:Anatomia klatki piersiowej]]


text:
# Roc-A-Fella Records
Roc-A-Fella Records jest jedną z największych hip-hopowych wytwórni płytowych na świecie. Została założona w 1995 roku w Nowym Jorku przez Damon Dasha, Kareem "Biggs" Burke i Shawna Cartera.
Wytwórnia należy do Universal Music Group i operuje poprzez The Island Def Jam Music Group.

title: Roc-A-Fella Records

wikitext:
{{Wytwórnia muzyczna infobox
 |nazwa            = Roc-A-Fella Records
 |logo             =
 |opis logo        =
 |alt logo         =
 |holding          = [[Universal Music Group]]
 |rok powstania    = 1995
 |założyciel       = [[Jay-Z]], [[Damon Dash]], [[Kareem Burke]]
 |dystrybucja      = [[The Island Def Jam Music Group]]
 |gatunki          = [[hip-hop]]
 |siedziba         = [[Nowy Jork]]
 |kraj pochodzenia = {{Państwo|USA}}
 |commons          =
 |www              = http://www.rocafella.com
}}
'''Roc-A-Fella Records''' jest jedną z największych [[hip-hop]]owych [[wytwórnia płytowa|wytwórni płytowych]] na świecie. Została założona w [[1995]] roku w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]] przez [[Damon Dash]]a, Kareem "Biggs" Burke i [[Jay-Z|Shawna Cartera]].

Wytwórnia należy do [[Universal Music Group]] i operuje poprzez [[The Island Def Jam Music Group]].

== Zobacz też ==
{{Kategoria główna|Albumy Roc-A-Fella Records}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Discogs|label|Roc-A-Fella+Records|Roc-A-Fella Records}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wytwórnie muzyczne w Nowym Jorku]]
[[Kategoria:Hip-hopowe wytwórnie muzyczne]]

title: Roc-A-Fella Records

Holding: Universal Music Group

Założyciel: Jay-Z, Damon Dash, Kareem Burke

Dystrybucja: The Island Def Jam Music Group

Gatunki: hip-hop

Siedziba: Nowy Jork

Kraj pochodzenia: Stany Zjednoczone


text:
# Droga N983 (Holandia)
Droga prowincjonalna N983 (nid. Provinciale weg 983) – droga prowincjonalna w Holandii, w prowincji Groningen. Łączy drogę prowincjonalną N361 w Wehe-den Hoorn z drogą prowincjonalną N355 we wsi Aduard.
N984 to droga jednopasmowa o maksymalnej dopuszczalnej prędkości 80 km/h. W gminie De Marne droga nosi kolejno nazwy Baron van Asbeckweg, Roodehaansterweg i Barnwerderweg. W gminie Zuidhorn droga nosi klejno nazwy Sietse Veldstraweg, Burg. van Barneveldweg, Burgemeester Seinenstraat i Heereweg.

title: Droga N983 (Holandia)

wikitext:
{{Droga infobox
 |typ                      =
 |kraj                     = NL
 |numer                    = 983
 |tabliczka                =
 |początek drogi           = [[Droga N361 (Holandia)|N361]] [[Wehe-den Hoorn]]
 |koniec drogi             = [[Droga N355 (Holandia)|N355]] [[Aduard]]
 |data otwarcia            =
 |zbudowano                =
 |długość                  = 14,1
 |1. jezdnia               =
 |1. jezdnia opis          =
 |w budowie                =
 |2. jezdnia               =
 |2. jezdnia opis          =
 |jednostki                =
 |1. jednostka             = [[Groningen (prowincja)|Groningen]]
 |2. jednostka             =
 |3. jednostka             =
 |4. jednostka             =
 |5. jednostka             =
 |6. jednostka             =
 |7. jednostka             =
 |8. jednostka             =
 |9. jednostka             =
 |10. jednostka            =
 |11. jednostka            =
 |12. jednostka            =
 |13. jednostka            =
 |14. jednostka            =
 |15. jednostka            =
 |16. jednostka            =
 |17. jednostka            =
 |18. jednostka            =
 |19. jednostka            =
 |mapa                     = Kaart Provinciale weg 983.png
 |podpis mapy              = Droga N983 zaznaczona na mapie pogrubioną zieloną linią
 |mapa szczegółowa         =
 |podpis mapy szczegółowej =
 |zdjęcie                  =
 |podpis zdjęcia           =
 |przebieg określenie      =
 |trasa                    =
{{AS-węzeł|ok|KRZ||[[Wehe-den Hoorn]]|NL-N|361}}
{{AS-info|[[Plik:Sinnbild Innerorts.svg|20px|bezramki]] wieś [[Warfhuizen]]}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ||[[Roodehaan (De Marne)|Rootehaan]]}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad [[Reitdiep (kanał)|Reitdiep]]}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ||[[Saaksum]]}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ||[[Ronde Zwijnshok]]|NL-N|982}}
{{AS-info|[[Plik:Sinnbild Innerorts.svg|20px|bezramki]] [[ulicówka]] [[Den Ham (Zuidhorn)|Den Ham]]}}
{{AS-przeszkoda|ok|MOS|nad [[Van Starkenborghkanaal]]}}
{{AS-węzeł|ok|KRZ||[[Aduard]]|NL-N|355}}
 |1. łącznik - nazwa       =
 |1. łącznik - trasa       =
 |2. łącznik - nazwa       =
 |2. łącznik - trasa       =
 |commons                  =
 |wikinews                 =
 |www                      = http://www.autosnelwegen.net/n983.html
}}
'''Droga prowincjonalna N983''' ([[Język niderlandzki|nid]]. ''Provinciale weg 983'') – [[Droga prowincjonalna (Holandia)|droga prowincjonalna]] w [[Holandia|Holandii]], w prowincji [[Groningen (prowincja)|Groningen]]. Łączy drogę prowincjonalną [[Droga N361 (Holandia)|N361]] w [[Wehe-den Hoorn]] z drogą prowincjonalną [[Droga N355 (Holandia)|N355]] we wsi [[Aduard]].

N984 to droga jednopasmowa o maksymalnej dopuszczalnej prędkości 80 km/h. W gminie [[De Marne]] droga nosi kolejno nazwy ''Baron van Asbeckweg, Roodehaansterweg'' i ''Barnwerderweg''. W gminie [[Zuidhorn]] droga nosi klejno nazwy ''Sietse Veldstraweg, Burg. van Barneveldweg, Burgemeester Seinenstraat'' i ''Heereweg''.

== Bibliografia ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.autosnelwegen.net/n983.html | tytuł = autosnelwegen.net | opublikowany = autosnelwegen.net | archiwum = https://web.archive.org/web/20140420002223/http://www.autosnelwegen.net/n983.html | zarchiwizowano = 2014-04-20}}

[[Kategoria:Drogi prowincjonalne w Holandii]]

title: Początek drogi

Początek drogi: N361 Wehe-den Hoorn

Koniec drogi: N355 Aduard


text:
# Donja Draguša
Donja Draguša (cyr. Доња Драгуша) – wieś w Serbii, w okręgu toplickim, w gminie Blace. W 2011 roku liczyła 84 mieszkańców.

title: Donja Draguša

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Donja Draguša
 |nazwa oryginalna             = {{k|sr|Доња Драгуша}}
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |godło                        =
 |pieczęć                      =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Serbia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg toplicki|toplicki]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Blace|Blace]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 84{{r|stat}}
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  =
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Donja Draguša''' ([[Cyrylica serbska|cyr.]] Доња Драгуша) – [[wieś]] w [[Serbia|Serbii]], w [[Okręg toplicki|okręgu toplickim]], w [[Gmina Blace|gminie Blace]]. W 2011 roku liczyła 84 mieszkańców{{r|stat}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="stat">{{cytuj stronę|url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga20.pdf|tytuł=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. u Republici Srbiji|opublikowany=Republički zavod za statistiku|język=sr|data dostępu=2019-09-01}}</ref>
}}

{{Gmina Blace}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Miejscowości w okręgu toplickim]]

title: Donja DragušaДоња Драгуша

Państwo: Serbia

Okręg: toplicki

Gmina: Blace


text:
# Eugeniusz Arciszewski
Eugeniusz Arciszewski (ur. ok. 1941, zm. 8 lutego 1997) – polski kapitan żeglugi wielkiej.

## Życiorys
W żegludze pracował od stanowiska marynarza. Został mianowany kapitanem żeglugi 23 maja 1979. Od 1985 kierował jednostkami pod zagranicznymi banderami. Był kapitanem statków MS Zygmunt August, MS Brodnica. W wieku 56 lat zginął w katastrofie morskiej, dowodząc masowcem „Leros Strength”, który zatonął 8 lutego 1997 na Morzu Północnym w pobliżu wód terytorialnych Norwegii, w rejonie portu Stavanger, w trakcie niekorzystnych warunków atmosferycznych (łącznie poniosło śmierć 20 członków załogi).
Był ojcem posłanki Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk. Postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 12 stycznia 2009 został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Za wybitne zasługi dla rozwoju gospodarki morskiej.
Grób symboliczny Eugeniusza Arciszewskiego ustanowiono na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 47G-6-9). Symboliczne upamiętnienie załogi „Leros Strength” zostało ustawione na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni.

title: Eugeniusz Arciszewski

wikitext:
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko           = Eugeniusz Arciszewski
 |grafika                   =
 |opis grafiki              =
 |alt grafiki               =
 |data urodzenia            = ok. 1941
 |miejsce urodzenia         =
 |data śmierci              = [[8 lutego]] [[1997]]
 |miejsce śmierci           = [[Morze Północne]]
 |przyczyna śmierci         = zatonięcie statku
 |narodowość                = polska
 |odznaczenia               = {{order|OOP|KK}}
 |commons                   =
}}
[[Plik:Eugeniusz Arciszewski grób.jpg|mały|320x320px|Grób symboliczny Eugeniusza Arciszewskiego na Cmentarzu Bródnowskim.]]
'''Eugeniusz Arciszewski''' (ur. ok. 1941, zm. [[8 lutego]] [[1997]]) – polski [[kapitan żeglugi wielkiej]].

== Życiorys ==
W żegludze pracował od stanowiska marynarza<ref name="ML">{{Cytuj stronę | url = http://historia.trojmiasto.pl/17-rocznica-tragedii-Leros-Strength-n76959.html | tytuł = 17. rocznica tragedii "Leros Strength" | autor = Michał Lipka | data = 2014-02-12 | opublikowany = historia.trojmiasto.pl | data dostępu = 2017-03-04}}</ref>. Został mianowany kapitanem żeglugi 23 maja 1979<ref name="ML"/>. Od 1985 kierował jednostkami pod zagranicznymi banderami<ref name="ML"/>. Był kapitanem statków [[MS Zygmunt August]], [[MS Brodnica]]<ref name="ML"/>. W wieku 56 lat zginął w katastrofie morskiej, dowodząc [[Masowiec|masowcem]] „Leros Strength”, który zatonął 8 lutego 1997 na [[Morze Północne|Morzu Północnym]] w pobliżu wód terytorialnych [[Norwegia|Norwegii]], w rejonie portu [[Stavanger]], w trakcie niekorzystnych warunków atmosferycznych (łącznie poniosło śmierć 20 członków załogi)<ref name="ML"/><ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/KXWyU|tytuł=Tragedia „Leros Strength”|data=16 lutego 2007|opublikowany=portalmorski.pl|data dostępu=2017-03-04}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://gdansk.naszemiasto.pl/archiwum/1603120,15-lat-temu-prom-heweliusz-przegral-z-wiatrem,id,t.html|tytuł=15 lat temu prom Heweliusz przegrał z wiatrem|data=14 stycznia 2008|opublikowany=naszemiasto.pl|data dostępu=2017-03-04|archiwum=https://web.archive.org/web/20120128225832/http://gdansk.naszemiasto.pl/archiwum/1603120,15-lat-temu-prom-heweliusz-przegral-z-wiatrem,id,t.html|zarchiwizowano=2012-01-28}}</ref>.

Był ojcem posłanki [[Dorota Arciszewska-Mielewczyk|Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://gdansk.tvp.pl/29862882/08042017-1830|tytuł=''Panorama Gdańsk''|opublikowany=gdansk.tvp.pl|data=08.04.2017|data dostępu=2017-04-08}}</ref>. Postanowieniem prezydenta [[Lech Kaczyński|Lecha Kaczyńskiego]] z 12 stycznia 2009 został odznaczony pośmiertnie [[Order Odrodzenia Polski|Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski]] ''Za wybitne zasługi dla rozwoju gospodarki morskiej''<ref>{{Monitor Polski|2009|30|428}}.</ref><ref name="ML"/>.

Grób symboliczny Eugeniusza Arciszewskiego ustanowiono na [[Cmentarz Bródnowski|cmentarzu Bródnowskim]] w Warszawie (kwatera 47G-6-9). Symboliczne upamiętnienie załogi „Leros Strength” zostało ustawione na [[Cmentarz Witomiński|Cmentarzu Witomińskim]] w [[Gdynia|Gdyni]]<ref name="ML"/>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{SORTUJ:Arciszewski, Eugeniusz}}
[[Kategoria:Polscy oficerowie żeglugi]]
[[Kategoria:Ofiary katastrof w ruchu wodnym]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Zmarli w 1997]]
[[Kategoria:Urodzeni w XX wieku]]
[[Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie]]

title: Eugeniusz Arciszewski

Data i miejsce śmierci: 8 lutego 1997 · Morze Północne

Przyczyna śmierci: zatonięcie statku

Narodowość: polska


text:
# Benești (okręg Dolj)
Benești – wieś w Rumunii, w okręgu Dolj, w gminie Drăgotești. W 2011 roku liczyła 356 mieszkańców.

title: Benești (okręg Dolj)

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Benești
 |nazwa oryginalna             = Benești
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = Rumunia
 |1. jednostka administracyjna = [[Okręg Dolj|Dolj]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Drăgotești (gmina w okręgu Dolj)|Drăgotești]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2011
 |liczba ludności              = 356
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Dolj
 |współrzędne                  = 44°15′32″N 24°5′41″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Benești''' – wieś w [[Rumunia|Rumunii]], w [[Okręg Dolj|okręgu Dolj]], w [[Drăgotești (gmina w okręgu Dolj)|gminie Drăgotești]]. W 2011 roku liczyła 356 mieszkańców{{r|rpl}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=rpl>{{Cytuj stronę | url = http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | archiwum = https://web.archive.org/web/20210303055647/https://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls | tytuł = Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011 | opublikowany = Institutul Naţional de Statistică | język = ro | data dostępu = 2023-02-08}}</ref>
}}

[[Kategoria:Wsie w okręgu Dolj]]

title: Benești

Państwo: Rumunia

Okręg: Dolj

Gmina: Drăgotești


text:
# Häätaru
Häätaru – wieś w Estonii, w prowincji Põlva, w gminie Kõlleste.

title: Häätaru

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Häätaru
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         =
 |flaga                        =
 |dopełniacz nazwy             =
 |państwo                      = EST
 |1. jednostka administracyjna = [[Põlvamaa|Põlva]]
 |2. jednostka administracyjna = [[Gmina Kõlleste|Kõlleste]]
 |powierzchnia                 =
 |wysokość                     =
 |rok                          = 2000
 |liczba ludności              = 23<ref>{{cytuj stronę | url =http://www.eestigiid.ee/?CatID=285&ItemID=2025| tytuł = Häätaru küla| data dostępu = 2013-02-27| autor = | opublikowany =eestigiid.ee | praca = | data = | język = et}}</ref>
 |gęstość zaludnienia          =
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 =
 |tablice rejestracyjne        =
 |współrzędne                  = 58°6′36″N 26°52′56″E
 |commons                      =
 |www                          =
}}
'''Häätaru''' – wieś w [[Estonia|Estonii]], w [[Põlvamaa|prowincji Põlva]], w [[Gmina Kõlleste|gminie Kõlleste]].

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Gmina Kõlleste}}

[[Kategoria:Miejscowości w gminie Kõlleste]]

title: Häätaru

Państwo: Estonia

Prowincja: Põlva

Gmina: Kõlleste


text:
# Cytogenetyka
Cytogenetyka – dział genetyki zajmujący się badaniem chromosomów. Cytogenetyka koncentruje się zarówno na kształcie jak i liczbie chromosomów, jak również na ich dziedziczeniu. W ostatnich latach rozwinęła się cytogenetyka molekularna, umożliwiająca badanie materiału genetycznego w stadium interfazy, bez uformowanych chromosomów.

## Klasyczne badanie cytogenetyczne
Klasyczne badanie cytogenetyczne opiera się na analizie chromosomów w stadium metafazy, po ich ewentualnym uprzednim wytrawieniu trypsyną i zabarwieniu. W wyniku barwienia uzyskuje się obraz ciemniejszych i jaśniejszych prążków, charakterystyczny dla danego chromosomu.
- Prążki Q – uwidaczniane są w mikroskopie fluorescencyjnym, po wybarwieniu chromosomów roztworem fluorochromu - kwinakryny.
- Prążki G – powstają w wyniku łagodnej proteolizy, a następnie potraktowaniu barwnikiem Giemzy (ciemne: dużo par AT, heterochromatyna; jasne: dużo par GC, euchromatyna)
- Prążki R – denaturacja cieplna, a następnie wybarwienie barwnikiem Giemzy, są one negatywem prążków G
- Prążki C – uwidacznia heterochromatynę konstytutywną
- Prążki T – uwidacznia telomery
- AgNOR – pozwala na analizę organizatorów jąderka.

W przypadku, gdy chromosomy barwione są technikami nie pozwalającymi na uzyskanie wzoru prążkowego, ich analiza opiera się na klasyfikacji do jednej z 7 grup, na podstawie długości i położenia centromeru.
- Grupa A (chromosomy 1 – 3): duże chromosomy metacentryczne
- Grupa B (4 – 5): duże chromosomy submetacentryczne
- Grupa C (6 – 12, X): chromosomy metacentryczne lub submetacentryczne, pośredniej długości
- Grupa D (13 – 15): pośredniej długości chromosomy akrocentryczne z satelitami
- Grupa E (16 – 18): krótkie chromosomy metacentryczne lub submetacentryczne
- Grupa F (19 – 20): bardzo krótkie chromosomy metacentryczne
- Grupa G (21 – 22, Y): krótkie chromosomy akrocentryczne; 21 i 22 posiadają satelity

### Nazewnictwo prążków
Wszelkie nazewnictwo cytogenetyczne regulowane jest przez Międzynarodowy System Nazewnictwa Cytogenetycznego (International System for Human Cytogenetic Nomenclature). Określenie pozycji w obrębie prążka na chromosomie wymaga podania numeru chromosomu, następnie ramienia (p - ramię krótkie (z fr. petit - mały) lub q - ramię długie (następna litera alfabetu po p)), numeru regionu i numeru prążka. Regiony leżące najbliżej centromeru noszą numer 1, oddalające się w kierunku telomerów – kolejne numery. Dla przykładu zapis 4q31 oznacza chromosom 4, ramię długie, region 3 i prążek 1. Dokładniejsze pozycje podaje się po kropce, np. 4q31.1, 4q31.2, 4q31.3.

### Zapis kariotypu
Klasyczne badanie cytogenetyczne kończy się zapisaniem kariotypu. Prawidłowy kariotyp żeński to 46,XX, kariotyp męski 46,XY. Wszelkie odchylenia od wyników prawidłowych zapisywane są przy użyciu szeregu skrótów, np. t (translokacja), del (delecja), inv (inwersja). Przykładowo, 46,XX,t(2;10)(p21;q24) oznacza kobietę z translokacją zrównoważoną pomiędzy krótkim ramieniem chromosomu 2 (miejsce pęknięcia p21), a długim ramieniem chromosomu 10 (pęknięcie w miejscu q24). Dodatkowe chromosomy w kariotypie podaje się po znaku +, np. 47,XY,+21 oznacza osobnika płci męskiej z dodatkowym chromosomem 21 (trisomia 21, zespół Downa).
| Skrót | Opis                                                     |
| ----- | -------------------------------------------------------- |
| p     | Ramię krótkie                                            |
| q     | Ramię długie                                             |
| pter  | Koniec krótkiego ramienia chromosomu                     |
| qter  | Koniec długiego ramienia chromosomu                      |
| cen   | Centromer                                                |
| h     | Heteromorfizm                                            |
| del   | Delecja                                                  |
| der   | Wynik rearanżacji chromosomalnej                         |
| dic   | Dicentryczny                                             |
| dup   | Duplikacja                                               |
| i     | Izochromosom                                             |
| ins   | Insercja                                                 |
| inv   | Inwersja                                                 |
| mat   | Pochodzenia matczynego                                   |
| pat   | Pochodzenia ojcowskiego                                  |
| r     | Chromosom pierścieniowy                                  |
| t     | Translokacja                                             |
| ::    | Połączone złamanie                                       |
| /     | Mozaicyzm                                                |
| +     | Przed oznaczeniem chromosomu oznacza dodatkowy chromosom |
| -     | Przed oznaczeniem chromosomu oznacza brak chromosomu     |

### Zastosowanie klasycznych badań cytogenetycznych
Badanie chromosomów metafazowych przeprowadza się m.in. w przypadkach:
- podejrzenia wystąpienia u dziecka choroby genetycznej, której podłożem mogłoby być zaburzenie w liczbie lub strukturze chromosomów – w takim przypadku konieczne jest również przebadanie najbliższych członków rodziny, celem potwierdzenia lub wykluczenia nosicielstwa np. translokacji
- niepowodzeń rozrodu – nieprawidłowy kariotyp któregoś z rodziców może być przyczyną nawykowych poronień
- badań prenatalnych – wiek matki (po 37 roku życia) może predysponować do wystąpienia aneuploidii u dziecka (np. zespołu Downa)
- wystąpienia niektórych chorób nowotworowych – nieprawidłowy kariotyp w komórkach guza może ułatwić jego identyfikację i leczenie (cytogenetyka onkologiczna)

### Technika wykonania badań
Wykonanie badania cytogenetycznego opiera się na przeprowadzeniu hodowli in vitro komórek, których chromosomy będą następnie poddane badaniu. Najczęściej są to limfocyty krwi obwodowej, amniocyty, komórki guza, rzadziej fibroblasty. W celu zatrzymania podziałów komórkowych na etapie metafazy do hodowli dodaje się kolchicynę, bądź jej pochodne. Powoduje to zahamowanie tworzenia wrzeciona kariokinetycznego. Następnie komórki są utrwalane, barwione w formie preparatu na szkiełku mikroskopowym i poddawane analizie mikroskopowej.

## Cytogenetyka molekularna
Cytogenetyka molekularna opiera się na technikach porównawczej hybrydyzacji genomowej (CGH) i fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ (FISH). CGH wykrywa obecność dodatkowego bądź też brak materiału genetycznego. Metoda ta stosowana jest przede wszystkim w cytogenetyce onkologicznej. Technika FISH pozwala na badanie jąder komórkowych w stadium metafazy jak i interfazy. Znajduje zastosowanie w detekcji konkretnych mutacji, miejsc pęknięć, czy dokładnej analizie translokacji. Badanie techniką FISH jąder interfazowych ma miejsce przy badaniach prenatalnych i diagnostyce preimplantacyjnej. W obu przypadkach FISH pozwala na wykrycie anomalii liczbowych i strukturalnych w obrębie genomu.

title: Cytogenetyka

wikitext:
'''Cytogenetyka''' – dział [[Genetyka|genetyki]] zajmujący się badaniem [[chromosom]]ów. Cytogenetyka koncentruje się zarówno na kształcie jak i liczbie chromosomów, jak również na ich [[Dziedziczenie (biologia)|dziedziczeniu]]. W ostatnich latach rozwinęła się cytogenetyka molekularna, umożliwiająca badanie materiału genetycznego w stadium [[Interfaza|interfazy]], bez uformowanych chromosomów.

[[Plik:Chromosome 1.svg|right|100px|Schematyczne przedstawienie wzoru prążkowego [[chromosom 1|chromosomu 1]]|thumb]]

== Klasyczne badanie cytogenetyczne ==
Klasyczne badanie cytogenetyczne opiera się na analizie chromosomów w stadium [[Metafaza|metafazy]], po ich ewentualnym uprzednim wytrawieniu [[Trypsyna|trypsyną]] i zabarwieniu. W wyniku barwienia uzyskuje się obraz ciemniejszych i jaśniejszych prążków, charakterystyczny dla danego chromosomu. {{fakt|Do najczęściej stosowanych metod barwienia należą:

* Prążki Q – uwidaczniane są w mikroskopie fluorescencyjnym, po wybarwieniu chromosomów roztworem fluorochromu - kwinakryny.
* Prążki G – powstają w wyniku łagodnej proteolizy, a następnie potraktowaniu barwnikiem Giemzy (ciemne: dużo par AT, heterochromatyna; jasne: dużo par GC, euchromatyna)
* Prążki R – denaturacja cieplna, a następnie wybarwienie barwnikiem Giemzy, są one negatywem prążków G
* Prążki C – uwidacznia [[Heterochromatyna|heterochromatynę]] konstytutywną
* Prążki T – uwidacznia [[Telomer (genetyka)|telomery]]
* AgNOR – pozwala na analizę [[Organizator jąderka|organizatorów jąderka]].|data=2015-06}}

W przypadku, gdy chromosomy barwione są technikami nie pozwalającymi na uzyskanie wzoru prążkowego, ich analiza opiera się na klasyfikacji do jednej z 7 grup, na podstawie długości i położenia centromeru<ref name="ISCN">{{cytuj książkę|tytuł=ISCN 2005. An International System for Human Cytogenetic Nomenclature|inni=Lisa G. Shaffer, Niels Tommerup (ed.)|wydawca=Karger|rok=2005}}</ref>.

* Grupa A (chromosomy 1 – 3): duże [[Chromosom metacentryczny|chromosomy metacentryczne]]
* Grupa B (4 – 5): duże [[Chromosom submetacentryczny|chromosomy submetacentryczne]]
* Grupa C (6 – 12, [[Chromosom X|X]]): chromosomy metacentryczne lub submetacentryczne, pośredniej długości
* Grupa D (13 – 15): pośredniej długości [[Chromosom akrocentryczny|chromosomy akrocentryczne]] z satelitami
* Grupa E (16 – 18): krótkie chromosomy metacentryczne lub submetacentryczne
* Grupa F (19 – 20): bardzo krótkie chromosomy metacentryczne
* Grupa G ([[Chromosom 21|21]] – 22, [[Chromosom Y|Y]]): krótkie chromosomy akrocentryczne; [[chromosom 21|21]] i [[chromosom 22|22]] posiadają satelity

=== Nazewnictwo prążków ===
Wszelkie nazewnictwo cytogenetyczne regulowane jest przez Międzynarodowy System Nazewnictwa Cytogenetycznego (International System for Human Cytogenetic Nomenclature)<ref name="ISCN"/>. Określenie pozycji w obrębie prążka na chromosomie wymaga podania numeru chromosomu, następnie ramienia (p - ramię krótkie (z [[język francuski|fr.]] ''petit'' - mały)<ref>[https://www.medicinenet.com/p_arm_of_a_chromosome/definition.htm p arm of chromosomes definition - MedicineNet.com]</ref> lub q - ramię długie (następna litera alfabetu po p)), numeru regionu i numeru prążka. Regiony leżące najbliżej [[centromer]]u noszą numer 1, oddalające się w kierunku telomerów – kolejne numery. Dla przykładu zapis 4q31 oznacza chromosom 4, ramię długie, region 3 i prążek 1. Dokładniejsze pozycje podaje się po kropce, np. 4q31.1, 4q31.2, 4q31.3.

[[Plik:NHGRI human male karyotype.png|thumb|300px|Prawidłowy kariotyp męski]]

=== Zapis kariotypu ===
Klasyczne badanie cytogenetyczne kończy się zapisaniem [[kariotyp]]u. Prawidłowy kariotyp żeński to 46,XX, kariotyp męski 46,XY. Wszelkie odchylenia od wyników prawidłowych zapisywane są przy użyciu szeregu skrótów, np. t ([[translokacja]]), del ([[delecja]]), inv ([[inwersja chromosomowa|inwersja]])<ref>{{Cytuj |autor = Drewa, Gerard., Ferenc, Tomasz. |tytuł = Genetyka medyczna : Podręcznik dla studentów |data = 2011 |data dostępu = 2018-08-14 |isbn = 9788376095103 |wydanie = 2nd ed |miejsce = Wrocław |wydawca = Elsevier Urban & Partnership |oclc = 815474607}}</ref>. Przykładowo, 46,XX,t(2;10)(p21;q24) oznacza kobietę z translokacją zrównoważoną pomiędzy krótkim ramieniem [[chromosom 2|chromosomu 2]] (miejsce pęknięcia p21), a długim ramieniem [[chromosom 10|chromosomu 10]] (pęknięcie w miejscu q24). Dodatkowe chromosomy w kariotypie podaje się po znaku +, np. 47,XY,+21 oznacza osobnika płci męskiej z dodatkowym [[chromosom 21|chromosomem 21]] ([[trisomia]] 21, [[zespół Downa]]).

{|border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" width="40%"
|+ ''' Skróty stosowane w cytogenetyce przy opisie kariotypu'''
|-
!style="background:#87CEEB;" |Skrót!!style="background:#87CEEB;"|Opis
|-
| p
| Ramię krótkie
|-
| q
| Ramię długie
|-
| pter
| Koniec krótkiego ramienia chromosomu
|-
| qter
| Koniec długiego ramienia chromosomu
|-
| cen
| [[Centromer]]
|-
| h
| [[Heteromorfizm]]
|-
| del
| Delecja
|-
| der
| Wynik rearanżacji chromosomalnej
|-
| dic
| Dicentryczny
|-
| dup
| Duplikacja
|-
| i
| [[Izochromosom]]
|-
| ins
| Insercja
|-
| inv
| Inwersja
|-
| mat
| Pochodzenia matczynego
|-
| pat
| Pochodzenia ojcowskiego
|-
| r
| [[Chromosom pierścieniowy]]
|-
| t
| Translokacja
|-
| ::
| Połączone złamanie
|-
| /
| [[Mozaicyzm]]
|-
| +
| Przed oznaczeniem chromosomu oznacza dodatkowy chromosom
|-
| -
| Przed oznaczeniem chromosomu oznacza brak chromosomu
|}

=== Zastosowanie klasycznych badań cytogenetycznych ===
Badanie chromosomów metafazowych przeprowadza się m.in. w przypadkach:

* podejrzenia wystąpienia u dziecka [[choroby genetyczne]]j, której podłożem mogłoby być zaburzenie w liczbie lub strukturze chromosomów – w takim przypadku konieczne jest również przebadanie najbliższych członków rodziny, celem potwierdzenia lub wykluczenia nosicielstwa np. translokacji
* niepowodzeń rozrodu – nieprawidłowy kariotyp któregoś z rodziców może być przyczyną nawykowych [[Poronienie|poronień]]
* [[Badania prenatalne|badań prenatalnych]] – wiek matki (po 37 roku życia) może predysponować do wystąpienia [[Aneuploidia|aneuploidii]] u dziecka (np. zespołu Downa)
* wystąpienia niektórych [[Nowotwór|chorób nowotworowych]] – nieprawidłowy kariotyp w komórkach guza może ułatwić jego identyfikację i leczenie (cytogenetyka [[Onkologia|onkologiczna]])

=== Technika wykonania badań ===
Wykonanie badania cytogenetycznego opiera się na przeprowadzeniu hodowli ''[[in vitro]]'' [[komórka|komórek]], których chromosomy będą następnie poddane badaniu. Najczęściej są to [[limfocyty]] [[Krew|krwi]] obwodowej, [[amniocyt]]y, komórki guza, rzadziej [[fibroblast]]y. W celu zatrzymania [[Podział komórki|podziałów komórkowych]] na etapie metafazy do hodowli dodaje się [[Kolchicyna|kolchicynę]], bądź jej pochodne. Powoduje to zahamowanie tworzenia [[Wrzeciono podziałowe|wrzeciona kariokinetycznego]]. Następnie komórki są utrwalane, barwione w formie preparatu na szkiełku mikroskopowym i poddawane [[Mikroskop|analizie mikroskopowej]].

[[Plik:FISH 13 21.jpg|thumb|Interfazowe [[jądro komórkowe]] limfocytu poddane badaniu [[Fluorescencyjna hybrydyzacja in situ|FISH]]]]

== Cytogenetyka molekularna ==
Cytogenetyka molekularna opiera się na technikach porównawczej hybrydyzacji genomowej ([[Porównawcza hybrydyzacja genomowa|CGH]]) i [[Fluorescencyjna hybrydyzacja in situ|fluorescencyjnej hybrydyzacji ''in situ'']] (FISH). CGH wykrywa obecność dodatkowego bądź też brak materiału genetycznego. Metoda ta stosowana jest przede wszystkim w cytogenetyce onkologicznej. Technika FISH pozwala na badanie jąder komórkowych w stadium metafazy jak i interfazy. Znajduje zastosowanie w detekcji konkretnych mutacji, miejsc pęknięć, czy dokładnej analizie translokacji. Badanie techniką FISH jąder interfazowych ma miejsce przy badaniach prenatalnych i [[Diagnostyka preimplantacyjna|diagnostyce preimplantacyjnej]]. W obu przypadkach FISH pozwala na wykrycie anomalii liczbowych i strukturalnych w obrębie [[genom]]u.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |autor=Michael Connor, Malcolm Ferguson-Smith |tytuł=Podstawy genetyki medycznej |wydanie=II |wydawca=Wydawnictwo Lekarskie PZWL |miejsce=Warszawa |rok=1997 |isbn = 83-200-2250-9}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Genetyka według dziedzin]]


text:
# If You Were with Me Now
If You Were with Me Now – piosenka i drugi singel z czwartego albumu australijskiej piosenkarki pop Kylie Minogue, zatytułowanego Let’s Get to It. Nagrała ją w duecie z amerykańskim piosenkarzem R&B Keithem Washingtonem. Poza nimi, piosenkę napisali ówcześnie stali współpracownicy wokalistki, Mike Stock i Pete Waterman, którzy podjęli się także produkcji. Był to pierwszy singel, którego współautorką była Minogue. O wyborze piosenki na singla zdecydowała przychylna reakcja stacji radiowych. Piosenka odniosła sukces w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Republice Południowej Afryki, gdzie dotarła do pierwszej dziesiątki zestawień. Minogue nagrała swój śpiew w Londynie, Washington w Stanach Zjednoczonych. Prawdopodobnie nie spotkali się również podczas realizacji teledysku, gdyż w żadnym ujęciu duet nie pojawia się razem. Artystka wykonywała piosenkę jedynie podczas Let’s Get to It Tour.

## Lista piosenek
Singel CD
1. „If You Were with Me Now" – 3:10
2. „I Guess I Like It like That" – 5:59
3. „If You Were with Me Now" (extended) – 5:06

Australia - singel CD
1. „If You Were with Me Now" – 3:10
2. „I Guess I Like It Like That" (edit) – 3:42
3. „I Guess I Like It Like That" – 6:00

Nowa Zelandia - kaseta magnetofonowa
1. „If You Were with Me Now" – 3:10
2. „I Guess I Like It Like That" (7") – 3:42

Wielka Brytania - płyta gramofonowa
1. „If You Were with Me Now" (extended) – 5:11
2. „I Guess I Like It Like That" – 6:00

Australia - singel 12"
1. „I Guess I Like It Like That" – 6:00
2. „I Guess I Like It Like That" (edit) – 3:30
3. „If You Were with Me Now" – 3:10

Wersja 12-calowa singla zawierała piosenkę "I Guess I Like It Like That" jako strona A singla. Z racji formy takiego wydania piosenki, nie weszła na listę ARIA Charts.

## Skład
- Kylie Minogue - autor, śpiew
- Keith Washington - autor, śpiew
- Julian Gingell – keyboard
- Kaydeebee Pty Ltd – fotografia
- Carol Kenyon - chórki
- Kae McKenna - chórki
- Mike Stock - autor, chórki, keyboard, producent
- Pete Waterman - autor, producent

## Listy przebojów
| Lista (1991)                            | Najwyższa pozycja |
| --------------------------------------- | ----------------- |
| Australia (Top 50 Singles)              | 23                |
| Belgia (Flandria) (Ultratop 50 Singles) | 31                |
| Holandia (Single Top 100)               | 56                |
| Niemcy (Top 100 Singles)                | 61                |
| Wielka Brytania (UK Singles Chart)      | 4                 |

title: If You Were with Me Now

wikitext:
{{Singel infobox
 |tytuł                     = If You Were with Me Now
 |okładka                   =
 |wykonawca                 = [[Kylie Minogue]]
 |2. wykonawca              = Keith Washington
 |album                     = [[Let’s Get to It]]
 |strona A                  = I Guess I Like It Like That
 |strona B                  =
 |wydany                    = [[21 października]] [[1991 w muzyce|1991]]
 |nagrywany                 = 1991
 |gatunek                   = [[muzyka pop|pop]], [[rhythm and blues|R&B]]
 |długość                   = 3:11
 |wytwórnia                 = [[Pete Waterman Entertainment|PWL]]
 |producent                 = Mike Stock, Pete Waterman
 |format                    = [[Płyta kompaktowa]], [[Płyta gramofonowa]], [[Kaseta magnetofonowa|Kaseta]]
 |autor                     = [[Stock Aitken Waterman|Mike Stock]], [[Stock Aitken Waterman|Pete Waterman]], Kylie Minogue, Keith Washington
 |kompozytor                =
 |twórca tekstu             =
 |poprzedni singel          = [[Word Is Out]]
 |następny singel           = [[Keep on Pumpin’ It]]
 |rok poprzedniego singla   = 1991
 |rok 1. wydania            = 1991
 |rok następnego singla     = 1991
}}
'''If You Were with Me Now''' – piosenka i drugi singel z czwartego albumu [[Australia|australijskiej]] piosenkarki pop [[Kylie Minogue]], zatytułowanego ''[[Let’s Get to It]]''. Nagrała ją w duecie z amerykańskim piosenkarzem [[rhythm and blues|R&B]] [[Keith Washington|Keithem Washingtonem]]. Poza nimi, piosenkę napisali ówcześnie stali współpracownicy wokalistki, Mike Stock i Pete Waterman, którzy podjęli się także produkcji. Był to pierwszy singel, którego współautorką była Minogue. O wyborze piosenki na singla zdecydowała przychylna reakcja stacji radiowych. Piosenka odniosła sukces w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], [[Irlandia|Irlandii]] i [[Południowa Afryka|Republice Południowej Afryki]], gdzie dotarła do pierwszej dziesiątki zestawień. Minogue nagrała swój śpiew w [[Londyn]]ie, Washington w Stanach Zjednoczonych. Prawdopodobnie nie spotkali się również podczas realizacji teledysku, gdyż w żadnym ujęciu duet nie pojawia się razem. Artystka wykonywała piosenkę jedynie podczas [[Let’s Get to It Tour]].

== Lista piosenek ==
'''Singel CD'''
# „If You Were with Me Now" – 3:10
# „[[I Guess I Like It like That]]" – 5:59
# „If You Were with Me Now" (extended) – 5:06

'''Australia - singel CD'''
# „If You Were with Me Now" – 3:10
# „I Guess I Like It Like That" (edit) – 3:42
# „I Guess I Like It Like That" – 6:00

'''Nowa Zelandia - kaseta magnetofonowa'''
# „If You Were with Me Now" – 3:10
# „I Guess I Like It Like That" (7") – 3:42

'''Wielka Brytania - płyta gramofonowa'''
# „If You Were with Me Now" (extended) – 5:11
# „I Guess I Like It Like That" – 6:00

'''Australia - singel 12"'''
# „I Guess I Like It Like That" – 6:00
# „I Guess I Like It Like That" (edit) – 3:30
# „If You Were with Me Now" – 3:10

Wersja 12-calowa singla zawierała piosenkę "I Guess I Like It Like That" jako [[Strona A i strona B|strona A]] singla. Z racji formy takiego wydania piosenki, nie weszła na listę [[ARIA Charts]].

== Skład ==
* Kylie Minogue - autor, śpiew
* Keith Washington - autor, śpiew
* Julian Gingell – keyboard
* Kaydeebee Pty Ltd – fotografia
* Carol Kenyon - chórki
* Kae McKenna - chórki
* Mike Stock - autor, chórki, keyboard, producent
* Pete Waterman - autor, producent

== Listy przebojów ==
{| class="wikitable"
!align="left"|Lista (1991)
!align="left"|Najwyższa<br>pozycja
|-
{{singlechart|Australia|23|utwór=If You Were with Me Now|wykonawca=Kylie Minogue & Keith Washington|}}
|-
{{singlechart|Belgia (Flandria) Tip|31|utwór=If You Were with Me Now|wykonawca=Kylie Minogue & Keith Washington|}}
|-
{{singlechart|Holandia100|56|utwór=If You Were with Me Now|wykonawca=Kylie Minogue & Keith Washington|}}
|-
{{singlechart|Niemcy2|61|utwór=If You Were with Me Now|wykonawca=Kylie Minogue & Keith Washington|}}
|-
|align="left"|{{flaga|GBR}} Wielka Brytania ([[UK Singles Chart]])<ref>{{Cytuj stronę | url = http://archive.is/20120721174625/http://www.chartstats.com/release.php?release=19060| tytuł = Kylie Minogue And Keith Washington - If You Were With Me Now | data dostępu = 2014-04-15 | opublikowany = ChartArchive| język = en}}</ref>
|align="center"|4
|-
|}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.discogs.com/Kylie-Minogue-Keith-Washington-If-You-Were-With-Me-Now/release/215233 Discogs.com]
* {{Cytuj stronę | url = http://www.metrolyrics.com/if-you-were-with-me-now-lyrics-kylie-minogue.html | tytuł = Tekst piosenki | opublikowany = metrolyrics.com | archiwum = https://web.archive.org/web/20150417135459/http://www.metrolyrics.com/if-you-were-with-me-now-lyrics-kylie-minogue.html | zarchiwizowano = 2015-04-17}}
{{Kylie Minogue}}

[[Kategoria:Single Kylie Minogue]]
[[Kategoria:Single wydane w roku 1991]]

title: If You Were with Me Now

Strona A: I Guess I Like It Like That

Wydany: 21 października 1991

Gatunek: pop, R&B

Wydawnictwo: PWL

Producent: Mike Stock, Pete Waterman

Format: Płyta kompaktowa, Płyta gramofonowa, Kaseta

Autor: Mike Stock, Pete Waterman, Kylie Minogue, Keith Washington

„Word Is Out” · (1991): „If You Were with Me Now” · (1991) · „Keep on Pumpin’ It” · (1991)


text:
# Dozowanie oprogramowania
Dozowanie oprogramowania, także licznikowanie oprogramowania (ang. software metering) – ograniczanie liczby użytkowników uruchamiających dane oprogramowanie z centralnego miejsca na serwerze, wynikające z umowy licencyjnej.

title: Dozowanie oprogramowania

wikitext:
{{dopracować|źródła=2014-02}}
'''Dozowanie oprogramowania''', także licznikowanie oprogramowania ({{ang.|software metering}}) – ograniczanie liczby użytkowników uruchamiających dane oprogramowanie z centralnego miejsca na serwerze, wynikające z umowy licencyjnej.

== Zobacz też ==
*[[licencja dostępu jednoczesnego]]

[[Kategoria:Licencje oprogramowania]]


text:
# Jeleni Stawek
Jeleni Stawek (słow. Jelenie pliesko) – mały stawek znajdujący się w Dolinie Kaczej, w słowackiej części Tatr Wysokich. Jeleni Stawek nie jest pomierzony, nie prowadzą do niego żadne znakowane szlaki turystyczne.
Jeleni Stawek jest jednym z trzech stawów znajdujących się w Dolinie Kaczej, jest spośród nich najmniejszy i najbardziej wysunięty na północ. Leży na tarasie nazywanym Jelenią Łąką (Jelenia lúka), około 200 m na północny zachód od największego zbiornika wodnego doliny – Zielonego Stawu Kaczego. Nieco na wschód od Jeleniego Stawku przepływa Kaczy Potok wypływający z Zielonego Stawu Kaczego.
W okolicy stawu położona była koleba (dziś zniszczona), którą urządził w 1948 r. taternik z Zakopanego, Paweł Vogel – przyniesiono tam nawet piecyk, dzięki czemu przez cały rok możliwe w niej było schronienie dla kilku osób. Żartobliwie kolebę nazywano „Hotel Vogel”.

title: Jeleni Stawek

wikitext:
{{Jezioro infobox
 |nazwa              = Jeleni Stawek
 |nazwa oryginalna   =
 |inne nazwy         = Jelenie pliesko
 |grafika            = Jeleni Stawek Hruba Turnia.jpg
 |opis grafiki       = Jeleni Stawek i [[Hruba Turnia]]
 |państwo            = SVK
 |lokalizacja        =
 |miasta nadbrzeżne  =
 |region             = [[Dolina Kacza]], [[Tatry]]
 |wysokość lustra    =
 |wyspy              =
 |powierzchnia       =
 |max długość        =
 |max szerokość      =
 |głębokość średnia  =
 |głębokość max      =
 |długość brzegu     =
 |objętość           =
 |rodzaj jakości     =
 |jakość             =
 |zasolenie          =
 |rzeki zasilające   =
 |rzeki wypływające  =
 |rodzaj             =
 |kod mapy           = Tatry
 |wariant mapy       = SVK
 |współrzędne        = 49°10′44,0″N 20°06′51,30″E
 |mapka jeziora      =
 |opis mapki jeziora =
 |commons            =
}}
'''Jeleni Stawek''' ([[język słowacki|słow.]] ''Jelenie pliesko'') – mały stawek znajdujący się w [[Dolina Kacza|Dolinie Kaczej]], w [[Słowacja|słowackiej]] części [[Tatry Wysokie|Tatr Wysokich]]. Jeleni Stawek nie jest pomierzony, nie prowadzą do niego żadne znakowane [[Szlak turystyczny|szlaki turystyczne]].

Jeleni Stawek jest jednym z trzech stawów znajdujących się w Dolinie Kaczej, jest spośród nich najmniejszy i najbardziej wysunięty na północ. Leży na [[Taras (geomorfologia)|tarasie]] nazywanym [[Jelenia Łąka|Jelenią Łąką]] (''Jelenia lúka''), około 200 m na północny zachód od największego zbiornika wodnego doliny – [[Zielony Staw Kaczy|Zielonego Stawu Kaczego]]<ref name=bedeker>{{Cytuj książkę | nazwisko= Barczyk | imię=Grzegorz | nazwisko2= Jakubowski (red.) | imię2=Ryszard | nazwisko3= Piechowski | imię3= Adam | nazwisko4= Żurawska | imię4= Grażyna | tytuł= Bedeker tatrzański | data=2000 | wydawca= Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce=Warszawa | isbn=83-01-13184-5 |strony=248}}</ref>. Nieco na wschód od Jeleniego Stawku przepływa [[Kaczy Potok]] wypływający z Zielonego Stawu Kaczego.

W okolicy stawu położona była [[koleba]] (dziś zniszczona), którą urządził w 1948 r. taternik z [[Zakopane]]go, [[Paweł Vogel]] – przyniesiono tam nawet piecyk, dzięki czemu przez cały rok możliwe w niej było schronienie dla kilku osób. Żartobliwie kolebę nazywano „Hotel Vogel”{{r|bedeker}}.

{{osobny artykuł|Jeziora tatrzańskie}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | imię=Jarosław| nazwisko=Januszewski| imię2=Grzegorz| nazwisko2= Głazek| imię3=Witold| nazwisko3=Fedorowicz-Jackowski| tytuł=Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000| data=2005 | wydawca=GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o. | miejsce=Warszawa | isbn= 83-909352-2-8}}

[[Kategoria:Jeziora w słowackich Tatrach]]
[[Kategoria:Jeziora Tatr Wysokich]]

title: Jeleni StawekJelenie pliesko

Państwo: Słowacja

Region: Dolina Kacza, Tatry


text:
# Moorslede
Moorslede (vls. Môoslee, Môorslee) – miejscowość i gmina (gemeente) w Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, w okręgu Roeselare. 1 stycznia 2024 liczyła 11 473 mieszkańców. Leży ok. 8 km na południowy zachód od Roeselare i ok. 90 km na zachód od Brukseli.
W 1950 roku odbyły się tutaj 23. mistrzostwa świata w kolarstwie szosowym.

## Podział administracyjny
W skład gminy wchodzi jedna dzielnica (deelgemeente):
- Dadizele

## Galeria
- Kościół pw. św. Marcina (Sint-Martinus)
- Ratusz
- Pomnik Constanta Lievensa

title: Moorslede

wikitext:
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                        = Moorslede
 |nazwa oryginalna             =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |herb                         = Wapenschild moorslede.jpg
 |flaga                        = Moorslede Belgium.svg {{!}} border
 |dopełniacz nazwy             = Moorslede
 |państwo                      = Region Flamandzki
 |2. jednostka administracyjna = [[Flandria Zachodnia]]
 |3. jednostka administracyjna = [[Roeselare (okręg)|Roeselare]]
 |stanowisko zarządzającego    = burmistrz
 |zarządzający                 = [[Ward Vergote]]
 |powierzchnia                 = 35,45
 |wysokość                     =
 |rok                          = 1 stycznia 2024
 |liczba ludności              = 11 473<ref>[https://statbel.fgov.be/de/open-data/bevoelkerung-nach-wohnsitz-nationalitaet-familienstand-alter-und-geschlecht-10 BUS]</ref>
 |gęstość zaludnienia          = 324
 |numer kierunkowy             =
 |kod pocztowy                 = 8890
 |tablice rejestracyjne        =
 |kod mapy                     = Flandria Zachodnia
 |współrzędne                  = 50°53′N 3°4′E
 |commons                      = Category:Moorslede
 |www                          = http://www.moorslede.be
}}
'''Moorslede''' ([[Dialekt zachodnioflamandzki|vls.]] ''Môoslee'', ''Môorslee'') – miejscowość i gmina ''(gemeente)'' w [[Belgia|Belgii]], w [[Region Flamandzki|Regionie Flamandzkim]], w prowincji [[Flandria Zachodnia]], w okręgu [[Roeselare (okręg)|Roeselare]]. 1 stycznia 2024 liczyła 11 473 mieszkańców. Leży ok. 8 km na południowy zachód od [[Roeselare]] i ok. 90 km na zachód od [[Bruksela|Brukseli]].

W 1950 roku odbyły się tutaj [[Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Szosowym 1950|23. mistrzostwa świata w kolarstwie szosowym]].

== Podział administracyjny ==
W skład gminy wchodzi jedna dzielnica ''(deelgemeente)'':
* [[Dadizele]]

== Galeria ==
<gallery>
Plik:Moorslede - Sint-Martinuskerk 3.jpg|Kościół pw. św. Marcina ''(Sint-Martinus)''
Plik:Moorslede - Town hall 1.jpg|Ratusz
Plik:Moorslede beeld Constant Lievens.jpg|Pomnik [[Constant Lievens|Constanta Lievensa]]
</gallery>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.moorslede.be/website/1-www.html | tytuł = oficjalna strona miasta | opublikowany = moorslede.be | archiwum = https://web.archive.org/web/20110903113558/http://www.moorslede.be/website/1-www.html | zarchiwizowano = 2011-09-03}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Roeselare (okręg)}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Roeselare (okręg)]]
[[Kategoria:Miejscowości we Flandrii Zachodniej]]
[[Kategoria:Gminy w prowincji Flandria Zachodnia]]

title: Moorslede

Herb: Flaga

Państwo: Belgia

Region: Flandria

Prowincja: Flandria Zachodnia

Dystrykt: Roeselare

Burmistrz: Ward Vergote